Prabhasa Kshetra Mahatmya
Prabhasa Kshetra Mahatmya
This section is centered on Prabhāsa-kṣetra, a coastal pilgrimage region in western India traditionally associated with Somnātha/Someśvara worship and a dense network of tīrthas. The text treats the landscape as a ritual field where travel (yātrā), bathing, and recitation function analogously to Vedic rites, while also embedding the site in a broader purāṇic memory-map through genealogies of teachers and narrators.
Adhyayas in Prabhasa Kshetra Mahatmya
366 chapters to explore.
Adhyaya 1
प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये प्रस्तावना (Prologue: Invocation, Authority, and Eligibility)
ບົດທີ 1 ວາງສະຖານທີ່ແຫ່ງການສົນທະນາ ແລະສະແດງສາຍການສືບທອດອຳນາດຂອງເນື້ອຫາ «ປຣະພາສ» ໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ. ວຽາສະ ຖືກກ່າວເຖິງເປັນຜູ້ຮູ້ແລະຄູອາຈານພື້ນຖານໃນຄວາມໝາຍຂອງປຸຣານະ; ນັກບຳເນັດໃນປ່າໄນມິສະ ຂໍໃຫ້ ສູຕະ (ໂຣມະຫຣະສະນະ) ເລົ່າ «ມາຫາຕມະຍະ» ຂອງ ປຣະພາສະ-ເຂດ, ໂດຍຖາມເປັນພິເສດເຖິງ ວະຍສະນະວີ ແລະ ຣາວດຣີ ຢາຕຣາ ຫຼັງຈາກໄດ້ກ່າວເຖິງປະເພນີ ບຣາຫມີ ຢາຕຣາ ກ່ອນໜ້າ. ຕອນເປີດມີຄຳອະທິຖານສັນລະເສີນ ໂສເມສະວະຣະ ແລະການນົບນ້ອມຕໍ່ສະພາວະຈິດບໍລິສຸດ (cinmātra), ພ້ອມມູນຄວາມຄຸ້ມຄອງທີ່ປຽບທຽບ ອະມຣິຕະ ແລະ ວິສະ. ສູຕະ ຈຶ່ງສັນລະເສີນ ຫຣິ ເປັນຮູບແຫ່ງ ໂອມກາຣະ, ທັງເຫນືອໂລກແລະສະຖິດຢູ່ໃນທຸກສິ່ງ, ແລະກ່າວວ່າກະຖາທີ່ຈະມານີ້ຈະມີລຳດັບ ມີຄວາມງາມ ແລະຊຳລະຈິດ. ມີຂໍ້ກຳນົດດ້ານຈັນຍາ: ບໍ່ຄວນສອນແກ່ nāstika (ຜູ້ປະຕິເສດສັດທາ), ແຕ່ຄວນສະດຸດສະດອງໃຫ້ແກ່ຜູ້ມີສັດທາ ສະງົບ ແລະມີສິດ (adhikārin), ໂດຍເນັ້ນຄຸນສົມບັດຂອງພຣາຫມະນະຕາມພິທີຊີວິດແລະຄວາມປະພຶດ. ທ້າຍບົດເລົ່າສາຍການສືບທອດຈາກ ພຣະສິວະ ທີ່ໄກລາສະ ລົງມາຮອດ ສູຕະ, ເພື່ອຮັບຮອງວ່າເນື້ອຫານີ້ເປັນບັນທຶກປະເພນີອັນຖືກຕ້ອງ.
Adhyaya 2
Purāṇa-lakṣaṇa, Purāṇa-anuक्रम, and Upapurāṇa Enumeration (पुराणलक्षण–पुराणानुक्रम–उपपुराणनिर्देश)
ບົດທີ 2 ເປັນການສົນທະນາແນວວິຊາການ ເມື່ອບັນດາລຶສີຖາມເຖິງເກນການປະເມີນກະຖາ (ການເລົ່າເລື່ອງທາງທຳ) ວ່າມີເຄື່ອງໝາຍ ຄຸນຄ່າ ແລະຂໍ້ບົກພ່ອງຢ່າງໃດ ແລະຈະຮູ້ໄດ້ແນວໃດວ່າເປັນບົດປະພັນທີ່ນ່າເຊື່ອຖື. ສູຕະຕອບໂດຍສະຫຼຸບລະບົບຂອງວັນນະຄະດີປຸຣານະ: ການເກີດຂຶ້ນແຕ່ດັ່ງເດີມຂອງເວດ ແລະປຸຣານະ, ຄວາມເຊື່ອວ່າປຸຣານະເຄີຍກວ້າງໃຫຍ່ຫຼາຍ, ແລະການຊຳລະ-ແບ່ງອອກໂດຍວະຍາສະເປັນມະຫາປຸຣານະ 18. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ໄດ້ລຽງຊື່ປຸຣານະແລະອຸປະປຸຣານະ ພ້ອມຈຳນວນສະໂລກະໂດຍປະມານ ແລະຂໍ້ກຳນົດເກືອບກັບທານ (ການຄັດລອກ, ການມອບໃຫ້, ແລະພິທີປະກອບ) ເພື່ອເຊື່ອມການສືບທອດຄຳພີກັບບຸນກຸສົນ. ມັນກຳນົດ “ປັນຈະລັກສະນະ” 5 ປະການ (sarga, pratisarga, vaṃśa, manvantara, vaṃśānucarita) ແລະແບ່ງປຸຣານະຕາມຄຸນະ (sāttvika/rājasa/tāmasa) ພ້ອມການເນັ້ນພຣະເທວະຕາຕ່າງໆ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ຢືນຢັນວ່າປຸຣານະເປັນເສົາຄ້ຳຄວາມໝາຍຂອງເວດຜ່ານປະເພນີ itihāsa–purāṇa ແລະຊີ້ຕຳແໜ່ງຂອງພາກປຣາພາສິກະໃນການແບ່ງ 7 ພາກຂອງສະກັນດະປຸຣານະ ເພື່ອນຳເຂົ້າສູ່ພູມສັນຖານສັກສິດຕາມສະຖານທີ່.
Adhyaya 3
तीर्थविस्तरप्रश्नः प्रभासरहस्यप्रकाशश्च (Inquiry into the Spread of Tīrthas and the Revelation of Prabhāsa’s Secret)
ບົດທີ 3 ເລີ່ມດ້ວຍພວກລິສີຂໍໃຫ້ ສູຕະ ອະທິບາຍເລື່ອງຕີຣຖະ (tīrtha) ຢ່າງເປັນລະບຽບ ຫຼັງຈາກຫົວຂໍ້ກ່ຽວກັບກຳເນີດໂລກ. ສູຕະລະລຶກເຖິງການສົນທະນາເກົ່າທີ່ເຂົາໄກລາສ (Kailāsa) ເມື່ອ ເທວີ ໄດ້ເຫັນການຊຸມນຸມເທວະດາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະສັນລະເສີນ ພຣະສິວະ ດ້ວຍສະໂຕຕຣະອັນຍາວ. ພຣະສິວະຕອບກັບໂດຍຢືນຢັນຄວາມບໍ່ແຍກຈາກກັນຂອງ ສິວະ ແລະ ສັກຕິ (Śakti) ຜ່ານບັນຊີອັດຕະລັກອັນກວ້າງຂວາງ ທີ່ສະແດງການສະຖິດຢູ່ຮ່ວມກັນໃນພິທີກຳ ໜ້າທີ່ຈັກກະວານ ໜ່ວຍເວລາ ແລະພະລັງທຳມະຊາດ. ເທວີຈຶ່ງຖາມຫາຄຳສອນທີ່ນຳໃຊ້ໄດ້ຈິງສຳລັບສັດໂລກໃນກະລິຍຸກ (Kali Yuga): ຕີຣຖະໜຶ່ງທີ່ການເຫັນ (darśana) ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຕີຣຖະທັງປວງ. ພຣະສິວະໄດ້ລຽງລາຍຊື່ສະຖານທີ່ຈາລິກສຳຄັນທົ່ວອິນເດຍ ແລ້ວຍົກຍ້ອງ ປຣະພາສ (Prabhāsa) ເປັນກະເສດຣະ (kṣetra) ສູງສຸດທີ່ຖືກປິດບັງ. ບົດນີ້ຍັງຕິຊົມດ້ານຈິດທຳ: ຜູ້ເດີນທາງທີ່ໜ້າໄຫວ້ຫຼັງຫຼອກ ຮຸນແຮງ ຫຼືປະຕິເສດຄຸນຄ່າທຳມະ ຈະບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນຕາມທີ່ສັນຍາ ແລະອຳນາດຂອງກະເສດຣະຖືກປົກປ້ອງໄວ້ດ້ວຍເຈດຕະນາ. ທ້າຍສຸດ ໄດ້ເປີດເຜີຍລິງຄະອັນເທວະດາ ໂສເມສະວະຣະ (Someśvara) ແລະບົດບາດກຳເນີດໂລກ: ສັກຕິສາມ—ອິດສະຈາ (icchā), ຍານະ (jñāna), ກຣິຍາ (kriyā)—ເກີດຂຶ້ນເພື່ອໃຫ້ໂລກດຳເນີນ. ມີຄຳກ່າວຜົນ (phala) ວ່າຜູ້ຟັງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະໄດ້ເຖິງສະຫວັນ.
Adhyaya 4
प्रभासक्षेत्रप्रमाण-त्रिविधविभाग-श्रीसोमेश्वरमाहात्म्य (Prabhāsa: Measurements, Threefold Division, and the Somēśvara Discourse)
ບົດທີ 4 ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີທາງທຳມະລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ອີສະວະຣະ. ເທວີຖາມເຖິງຄວາມເຫນືອກວ່າຂອງ ປຣະພາສະ (Prabhāsa) ໃນບັນດາຕີຣຖະ ແລະເຫດໃດກຳມະດີທີ່ເຮັດຢູ່ນັ້ນຈຶ່ງໃຫ້ຜົນບຸນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ອີສະວະຣະຕອບວ່າ ປຣະພາສະແມ່ນ ກະເສຕຣະ (kṣetra) ທີ່ພຣະອົງຮັກພິເສດ ແລະພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດເວລາ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງອະທິບາຍໂຄງສ້າງພື້ນທີ່ 3 ຊັ້ນ—ກະເສຕຣະ, ປີຖະ (pīṭha), ແລະ ຄັນພະຄຣິຫະ (garbhagṛha)—ທີ່ຜົນບຸນເພີ່ມຂຶ້ນຕາມລຳດັບ. ພຣະອົງກຳນົດເຂດແດນ ແລະໝາຍທິດທັງສີ່ ພ້ອມອະທິບາຍການແບ່ງພາຍໃນເປັນ 3 ພາກຕາມ ຣຸດຣະ/ວິສນຸ/ພຣະຫມາ ມີຈຳນວນຕີຣຖະ ແລະປະເພດຍາຕຣາ (Raudrī, Vaiṣṇavī, Brāhmī) ສອດຄ່ອງກັບ ອິຈຈາ-ສັກຕິ, ກຣິຍາ-ສັກຕິ, ຍານ-ສັກຕິ. ບົດນີ້ຍົກສູງຄຳສອນເລື່ອງການພົ້ນທຸກ: ການຢູ່ອາໄສຢ່າງມີວິໄນ ແລະມີພັກຕິຕໍ່ພຣະເຈົ້າຢູ່ປຣະພາສະ ຖືກກ່າວວ່າເຫນືອກວ່າສະຖານທີ່ແຫ່ງການເດີນທາງບຸນອື່ນໆ. ມີແນວຄຳສອນສຳຄັນກ່ຽວກັບ ໂສເມສະວະຣະ (Somēśvara) ແລະ ກາລະໄພຣະວະ/ກາລາກນິຣຸດຣະ ໃນບົດບາດປົກປ້ອງ ແລະຊຳລະບາບ ພ້ອມຍົກ «ສະຕະຣຸດຣິຍະ» (Śatarudriya) ເປັນແບບຢ່າງພິທີສາຍໄສວະ. ນອກນັ້ນຍັງລຽນຊື່ຜູ້ພິທັກ (ວິນາຍະກະ, ດັນດະປານິ, ຄະນະ) ແລະກຳນົດມາລະຍາດຍາຕຣາ ເຊັ່ນ ການນົບນ້ອມເທວະທີ່ປະຕູ ແລະການຖວາຍຂອງບູຊາພິເສດ (ເຊັ່ນ ghṛta-kambala) ໃນຄືນສຳຄັນຕາມປະຕິທິນ.
Adhyaya 5
प्रभासक्षेत्रस्य अतिविशेषमहिमा — The Supreme Eminence of Prabhāsa-kṣetra
ບົດທີ 5 ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາ: ຫຼັງຈາກສູຕະເປີດເລື່ອງ ພຣະເທວີຂໍໃຫ້ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍມະຫິມາຂອງ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ ໃຫ້ກວ້າງຂຶ້ນ. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ ປຣະພາສະແມ່ນເກສຕຣະທີ່ພຣະອົງຮັກຍິ່ງ ແລະເປັນສະຖານທີ່ນໍາໄປສູ່ “ປຣະຄະຕິ” ສໍາລັບໂຢຄີ ແລະຜູ້ປະຖິ້ມກິເລດທີ່ສະຫຼະຊີວິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ບົດນີ້ລຽນຊື່ຣິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ (ມາຣະກັນເດຍ, ດຸຣວາສະ, ພາຣະດວາຊະ, ວະສິດຖະ, ກາສະຍະປະ, ນາຣະດະ, ວິສວາມິດຕະ) ຜູ້ບໍ່ລະທິ້ມເກສຕຣະ ແລະບູຊາລິງຄະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ຍັງກ່າວເຖິງກອງປະຊຸມໃຫຍ່ທີ່ເຮັດຈະປະ ແລະບູຊາຢູ່ສະຖານທີ່ມີຊື່: ອັກນິ-ຕີຣຖະ, ຣຸດເຣສວະຣະ, ກັມປະຣດີສະ, ຣັດເນສວະຣະ, ອາຣກະ-ສະຖະລະ, ສິດເທສວະຣະ, ມາຣະກັນເດຍ, ສະຣະສະວະຕີ/ພຣະພຣົມ-ກຸນດະ ໂດຍໃຊ້ຕົວເລກເພື່ອຊີ້ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພິທີ. ມີຄໍາກ່າວແບບຟະລະສຣຸຕິ: ການໄດ້ເຫັນພຣະເຈົ້າ “ຜູ້ມີຈັນທຣະເປັນມົງກຸດ” ໃຫ້ຜົນທັງໝົດທີ່ເວດານຕະສັນລະເສີນ; ອາບນ້ໍາແລະບູຊາໄດ້ຜົນຍັດຍະ; ພິທີປິນດະ/ສຣາດທະ ຍົກຍ້າຍບັນພະບຸຣຸດໃຫ້ສູງຂຶ້ນຫຼາຍ; ແມ່ນແຕ່ສຳຜັດນ້ໍາໂດຍບັງເອີນກໍມີອານຸພາບ. ບົດນີ້ຍັງເວົ້າເຖິງຜູ້ຄຸ້ມຄອງ/ຜູ້ຂັດຂວາງ (ຄະນະ ວິບຣະມະ ແລະ ສັມບຣະມະ; ອຸປະສັກແບບວິນາຍະກະ ແລະ “ຄວາມຜິດສິບປະການ”) ແລະຊີ້ໃຫ້ເບິ່ງດ້ວຍສັດທາຕໍ່ ດັນດະປານິ ເພື່ອແກ້ອຸປະສັກ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າທຸກວັນນະ ທັງຜູ້ມີຕັນຫາ ຫຼືບໍ່ມີຕັນຫາ ຖ້າຕາຍຢູ່ປຣະພາສະ ຈະໄດ້ເຖິງໂລກທິບຂອງພຣະສິວະ ແລະຍ້ຳວ່າຄຸນຂອງມະຫາເທວະບໍ່ອາດພູດໃຫ້ໝົດໄດ້.
Adhyaya 6
सोमेश्वरलिङ्गस्य परमार्थवर्णनम् (Theological Description of the Someshvara Liṅga at Prabhāsa)
ບົດທີ 6 ເປີດເຜີຍເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາຢ່າງເປັນລະບຽບ. ພຣະເທວີເລີ່ມດ້ວຍການຢືນຢັນຄວາມອັດສະຈັນຂອງເລື່ອງທີ່ເລົ່າມາກ່ອນ ແລະຖາມວ່າເປັນຫຍັງພຣະໂສເມສະວະຣະຈຶ່ງມີຜົນອຳນາດເຫນືອລິງຄະອື່ນໆ ທີ່ໂລກຍົກຍ້ອງ ແລະອຳນາດພິເສດຂອງກະເສດຣະ ປຣາພາສາ ແມ່ນຫຍັງ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບວ່າຄຳສອນຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນ “ຣະຫັດສະຍະ” ສູງສຸດ ແລະຍົກຍ້ອງມາຫາດມະຍະຂອງປຣາພາສາເຫນືອຕີຣຖະ, ວຣະຕະ, ຈະປະ, ທຽນ, ແລະໂຍຄະທັງປວງ. ຕໍ່ມາ ການອະທິບາຍຫັນຈາກການສັນລະເສີນສະຖານທີ່ ໄປສູ່ການພັນລະນາແບບອະພອຟາຕິກ ແລະເມຕາຟິຊິກຂອງລິງຄະໂສເມສະວະຣະ: ມັນແມ່ນຖາວອນ, ບໍ່ເສື່ອມ, ບໍ່ແປປ່ຽນ, ປອດຈາກຄວາມຢ້ານ, ບໍ່ມີມົນທິນ, ບໍ່ພຶ່ງພາ, ແລະເຫນືອການແຕກກິ່ງຂອງຄວາມຄິດ. ມັນເຫນືອຄຳສັນລະເສີນແລະຄຳເວົ້າທົ່ວໄປ ແຕ່ກໍຖືກສະແດງເປັນ “ໂຄມໄຟແຫ່ງຄວາມຮູ້” ເພື່ອການຮູ້ແຈ້ງ. ບົດນີ້ປະສານທັດສະນະເລື່ອງສຽງ (ປຣະນະວະ/ສັບດະ-ພຣະຫມັນ), ພາບສະຖານທີ່ພາຍໃນ (ດອກບົວໃນຫົວໃຈ, ດວາດະສານຕະ), ແລະຄຳບັນຍາຍແບບອະທະວິຕະ (ເກວະລະ, ປາສະຈາກຄູ່ຕົວ). ມີການອ້າງອີງແນວເວດະເຖິງການຮູ້ “ມະຫານປຸຣຸສະ” ຜູ້ຢູ່ເຫນືອຄວາມມືດ ແລະຍອມຮັບວ່າຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງໂສເມສະວະຣະບໍ່ອາດພັນລະນາໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຜ່ານໄປຫຼາຍພັນປີ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບົດກ່າວຢ່າງກວ້າງຂວາງວ່າ ບຸກຄົນທຸກວັນນະທີ່ອ່ານຫຼືສະດຸດສະດອງບົດນີ້ ຈະພົ້ນບາບ ແລະບັນລຸເປົ້າໝາຍທີ່ປາດຖະໜາ.
Adhyaya 7
सोमेश्वरनाम-प्रभाव-वर्णनम् | Someshvara: Names Across Kalpas, Boon of Soma, and the Sacred Topography of Prabhāsa
ບົດທີ 7 ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ພຣະສັງກະຣະ. ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງການສັນລະເສີນກ່ອນໜ້າ ເທວີຖາມເຖິງກຳເນີດ ຄວາມຄົງທົນ ແລະການປ່ຽນແປງຕາມກາລະຂອງນາມ «ໂສເມສະວະຣ/ໂສມະນາຖ» ພ້ອມທັງຖາມນາມໃນອະດີດ ແລະ ອະນາຄົດຂອງລິງຄະ. ພຣະອີສະວະຣຕອບໂດຍວາງລິງຄະໄວ້ໃນວົງຈັກກະວານ: ໃນຍຸກຂອງພຣະພຣະຫມາແຕ່ລະຄັ້ງ ລິງຄະມີນາມຕ່າງກັນ ແລະທ່ານໄດ້ລຽນລຳດັບນາມຕາມອົງພຣະພຣະຫມາ ຈົນເຖິງນາມປັດຈຸບັນ «ໂສມະນາຖ/ໂສເມສະວະຣ» ແລະນາມໃນອະນາຄົດ «ປຣານະນາຖ». ການຫຼືມຈຳຂອງເທວີຖືກອະທິບາຍວ່າເກີດຈາກການອະວະຕານຊ້ຳໆຂ້າມຫຼາຍກັລປະ; ພຣະສິວະໄດ້ກ່າວຊື່ ແລະຮູບພາບຂອງນາງໃນຫຼາຍວົງຈັກ ເພື່ອເຊື່ອມໂຍງສະພາວະ ກາຍະພາບ ແລະການຫຼືມຈຳ ກັບປຣະກຣິຕິ ແລະໜ້າທີ່ຄອສມິກ. ຕໍ່ມາທ່ານເລົ່າເຖິງຕະປະສະຍາຂອງ ໂສມະ/ຈັນທຣະ ການບູຊາລິງຄະ (ໃນຕອນນີ້ຖືກເອີ້ນດ້ວຍນາມອັນເດືອດດານ) ແລະພອນທີ່ໃຫ້ນາມ «ໂສມະນາຖ» ໂດງດັງຕະຫຼອດວົງຈັກຂອງພຣະພຣະຫມາ ສຳລັບຜູ້ຄອງຕຳແໜ່ງດວງຈັນໃນອະນາຄົດທັງຫມົດ. ທ້າຍບົດເປັນການບັນທຶກພູມສັນຖານສັກສິດ: ກຳນົດຂະໜາດຂອງປຣະພາສະ ເຂດສະຖານກາງ ຂອບເຂດຕາມທິດ ແລະຕຳແໜ່ງລິງຄະໃກ້ທະເລ. ມີການປະກາດຜົນແຫ່ງການພົ້ນທຸກສຳລັບຜູ້ຕາຍໃນວົງສັກສິດ ພ້ອມຄຳເຕືອນບໍ່ໃຫ້ກະທຳຜິດໃນເຂດນັ້ນ ແລະແນະນຳການຄຸ້ມຄອງປົກປ້ອງໂດຍ ວິຄະນາຍະກະ ເພື່ອຄວບຄຸມຜູ້ລ່ວງລະເມີດຫນັກ. ບົດຈົບດ້ວຍການສັນລະເສີນວ່າ ລິງຄະໂສເມສະວະຣ ເປັນທີ່ຮັກພິເສດ ເປັນຈຸດຮວມຂອງຕີຣຖະ ແລະລິງຄະທັງຫມົດ ແລະເປັນທາງໄປສູ່ມຸກຕິດ້ວຍພັກຕິ ການລະລຶກ ແລະການສະວດທ່ອງຢ່າງມີວິໄນ.
Adhyaya 8
श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनम् (Description of the Sovereign Powers of Śrī Someśvara)
ບົດທີ 8 ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ–ອີສະວະຣະ ໂດຍເທວີຂໍໃຫ້ອີສະວະຣະເລົ່າຊ້ຳອີກເຖິງມະຫາອານຸພາບການຊຳລະບາບຂອງ ສຣີໂສເມສະວະຣະ ແລະການວາງຫຼັກທາງເທວະວິທະຍາແບບສາມພຣະ (ພຣະພຣະຫມາ–ພຣະວິສນຸ–ພຣະອີສ). ອີສະວະຣະຕອບໂດຍພັນລະນາອັດສະຈັນທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບ ລິງຄະໂສເມສະວະຣະ: ຣິສີນັກຕະປະຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ເຂົ້າໄປ/ຫຼວມຮວມໃນລິງຄະ ແລະພຣະອຳນາດແຫ່ງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເຊັ່ນ ສິດທິ, ວຣິດທິ, ຕຸດທິ, ຣິດທິ, ປຸດທິ, ກີຣຕິ, ສານຕິ, ລັກສະມີ ຖືກເລົ່າວ່າເກີດຈາກທີ່ນັ້ນ. ບົດນີ້ຍັງລວບລວມສິດທິມັນຕຣາ, ວິທີໂຍຄະ, ຣະສະຢາ ແລະຄວາມຮູ້ພິເສດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ວິຊາກຣຸດ, ພູຕະຕັນຕຣະ, ປະເພນີເຂຈຣີ/ອັນຕຣີ ວ່າເປັນການແຜ່ອອກຈາກສະຖານທີ່ນີ້. ມີການລະບຸກຸ່ມສິດທະ (ລວມທັງຜູ້ກ່ຽວພັນກັບປາສຸປະຕະ) ຜູ້ບັນລຸຄວາມສຳເລັດທີ່ ໂສເມສະວະຣະ ໃນປຣະພາສະ ຕາມຍຸກຕ່າງໆ ແລະກ່າວວ່າສັດທົ່ວໄປມັກບໍ່ເຫັນຄຸນຄ່າເນື່ອງຈາກກຳບາບ. ທ້າຍສຸດ ບົດໄດ້ລາຍການທຸກຂ໌ໂທດ—ໂທດດາວເຄາະ, ການລົບກວນຈາກວິນຍານ, ແລະໂຣກໄພ—ທີ່ຖືກລົບລ້າງໂດຍການໄດ້ເຫັນ ໂສເມສະວະຣະ. ໂສເມສະວະຣະຖືກຮຽກວ່າ ປັດສິໂມ ໄພຣະວະ ແລະ ກາລາກນິຣຸດຣະ ແລະປິດບົດດ້ວຍການຍືນຢັນຄຳສັນລະເສີນສັ້ນໆວ່າ ມະຫາຕະມະຂອງພຣະອົງແມ່ນ “sarva-pātaka-nāśana” ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ ຕາມທິດສະດີທີ່ຣະຖະສັກສິດ.
Adhyaya 9
मुण्डमालारहस्यं तथा प्रभासक्षेत्रतत्त्वनिर्णयः (The Secret of the Skull-Garland and the Tattva-Doctrine of Prabhāsa)
ບົດທີ 9 ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີທາງສາສະໜາຢ່າງເປັນລະບຽບ. ເທວີເລີ່ມດ້ວຍການນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະສັງກະຣະທີ່ປຣະພາສ (Prabhāsa) ເອີ້ນນາມໂສເມສະວະຣະ ແລະລະລຶກຖຶງພຣະຮູບທີ່ມີກາລາກນິເປັນສູນກາງ. ນາງຈຶ່ງຖາມຂໍ້ສົງໄສວ່າ ເປັນຫຍັງພຣະເຈົ້າຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນກຳເນີດ ແລະເຫນືອການລະລາຍສິ້ນສຸດ ຈຶ່ງຊົງສວມມາລາກະໂຫຼກ. ອີສະວະຣະຕອບດ້ວຍຄຳອະທິບາຍຈັກກະວານ: ວົງຈອນການສ້າງແລະການທຳລາຍມີຈຳນວນຫຼາຍບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ເຮັດໃຫ້ມີພຣະພຣະຫມາ ແລະພຣະວິສນຸ ເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໆກັນ. ມາລາກະໂຫຼກເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງອຳນາດຂອງພຣະອົງເຫນືອການກັບຄືນຂອງການສ້າງ–ທຳລາຍ. ຈາກນັ້ນບົດຍັງພັນລະນາພຣະຮູບປຣະພາສຂອງພຣະສິວະ: ສະຫງົບ ສະຫວ່າງ ເຫນືອຕົ້ນ–ກາງ–ທ້າຍ; ມີພຣະວິສນຸຢູ່ຊ້າຍ ພຣະພຣະຫມາຢູ່ຂວາ; ວິເທດຢູ່ພາຍໃນ; ແລະດວງສະຫວ່າງແຫ່ງຈັກກະວານເປັນດວງຕາ—ເພື່ອຄລາຍຂໍ້ສົງໄສ. ເທວີຖວາຍບົດສັນລະເສີນຍາວ ແລະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍມະຫິມາຂອງປຣະພາສໃຫ້ລະອຽດກວ່າເກົ່າ, ພ້ອມຖາມເຫດໃດພຣະວິສນຸຈຶ່ງອອກຈາກດວາຣະກາ ແລະມາຮອດຈຸດສິ້ນສຸດທີ່ປຣະພາສ, ພ້ອມຄຳຖາມຫຼາຍປະການກ່ຽວກັບພາລະກິດແລະອະວະຕາຣ. ສູຕະຈັດວາງສະຖານການ ແລະອີສະວະຣະເລີ່ມເປີດເຜີຍ “ຄວາມລັບ”: ປຣະພາສເຫນືອກວ່າຕີຣຖະອື່ນໆ ເພາະຮວມຕັດຕະວະຂອງພຣະພຣະຫມາ–ພຣະວິສນຸ–ຣາວດຣະ ໄວ້ພ້ອມກັນ, ແລະກ່າວເຖິງຈຳນວນຕັດຕະວະ 24/25/36 ທີ່ຜູກໂຍງກັບການປະທັບຢູ່ຂອງພຣະທັງສາມ. ທ້າຍບົດຍົກຜົນບຸນວ່າ ການຕາຍທີ່ປຣະພາສນຳໄປສູ່ສະຖານະສູງ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີບາບໜັກ ຫຼືສັດທຸກປະເພດ ກໍໄດ້ຮັບການຊຳລະບາບດ້ວຍພະລັງແຫ່ງກະເສດນີ້.
Adhyaya 10
तत्त्वतीर्थ-निरूपणम् (Mapping of Tattva-Tīrthas and the Sanctity of Prabhāsa)
ບົດນີ້ເປັນການສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ທີ່ນໍາຫຼັກທັດສະນະວ່າດ້ວຍທາດແລະຈັກກະວານ ມາຈັດເປັນແຜນທີ່ການເດີນທາງໄປສັກກະສະຖານ (ຕີຣຖະ). ເລີ່ມດ້ວຍການເຊື່ອມ “ພາກ” ຫຼືໂດເມນຂອງທາດ—ດິນ, ນ້ໍາ, ເຕຊັສ (ໄຟ/ຮັດສະມີ), ລົມ, ອາກາດ—ກັບເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງ (ພຣະພຣະຫມາ, ຈະນາຣະດະນະ, ຣຸດຣະ, ອີສະວະຣະ, ສະດາຊີວະ) ແລະກ່າວວ່າ ຕີຣຖະໃນແຕ່ລະໂດເມນມີພຣະອົງນັ້ນສະຖິດຢູ່. ຕໍ່ມາຈຶ່ງລຽນລໍາດັບກຸ່ມຕີຣຖະ (ໂດຍເດັ່ນແມ່ນກຸ່ມ 8) ທີ່ສອດຄ່ອງກັບນ້ໍາ, ເຕຊັສ, ລົມ, ແລະອາກາດ ພ້ອມອະທິບາຍວ່າ ທາດນ້ໍາເປັນທີ່ຮັກຂອງນາຣາຍະນະ ຜູ້ມີນາມ “ຊະລະຊາຍີ”. ຈຸດສໍາຄັນຄື ບັລລຸກາ-ຕີຣຖະ ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າລະອຽດລຶກລັບ ແລະຍາກຈະຮູ້ຈັກຖ້າບໍ່ອາໄສຄໍາພີ ແຕ່ພຽງໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບການບູຊາລິງຄະຢ່າງຫຼາຍ. ບົດນີ້ຍັງຂະຫຍາຍໄປສູ່ກອບເວລາແລະດາລາສາດ: ພິທີປະຈໍາເດືອນ, ວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 8 ແລະ 14, ເວລາຄຣາສ, ແລະເດືອນກາຣຕິກີ ທີ່ລິງຄະໃນປຣະພາສະຖືກບູຊາເປັນພິເສດ; ພ້ອມກ່າວເຖິງການມາຮວມກັນຂອງຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງທີ່ຈຸດບັນຈົບຂອງແມ່ນ້ໍາສະຣັສວະຕີກັບທະເລ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນມີການລຽນຊື່ອື່ນໆຂອງກະເສດຣະນີ້ຕາມກັລປະ ແລະອະທິບາຍອະນຸ-ກະເສດຣະຈໍານວນຫຼາຍ ທີ່ມີຮູບຮ່າງແລະຂະໜາດຕ່າງກັນ. ບົດສຸດທ້າຍຍ້ຳວ່າ ປຣະພາສະເປັນພື້ນທີ່ສັກສິດທີ່ຍັງຄົງຢູ່ແມ່ນຫຼັງການລະລາຍໂລກ ແລະການຟັງ/ສວດທ່ອງຊ່ວຍຊໍາລະຈິດໃຈ. ຟະລະຊຣຸຕິສັນຍາວ່າ ຜູ້ຟັງເລື່ອງເທວະ “ຣາວດຣະ” ນີ້ ຈະໄດ້ຄະຕິສູງສົ່ງຫຼັງມໍລະນະ.
Adhyaya 11
प्रभासक्षेत्रनिर्णयः — Cosmography of Bhārata and the Etiology of Prabhāsa
ບົດທີ 11 ເປັນການອະທິບາຍທາງທິດສະດີສາສະໜາຜ່ານຄໍາຖາມ. ເທວີຍັງຢາກຮູ້ລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບ ປຣະພາສ-ເກສຕຣ ຈຶ່ງທູນຖາມ; ອີສະວະຣະຕອບໂດຍວາງກອບຄອສໂມກຣາຟີ: ອະທິບາຍ ຊັມບູທະວີປ ແລະ ພາຣະຕະວັຣຊະ ດ້ວຍຂະໜາດ ແລະ ເຂດແດນ, ພ້ອມຍົກພາຣະຕະເປັນ ກັມມະພູມິ ສໍາຄັນ ທີ່ບຸນແລະບາບປາກົດຜົນໄດ້ຈິງ. ຕໍ່ມາ ທ່ານນໍາລະບຽບດາວມາທັບຊ້ອນກັບພູມສັນຖານດ້ວຍແບບ “ກູຣມະ” (ເຕົ່າ): ຈັດກຸ່ມນັກຊັດຕຣະ, ຕໍາແໜ່ງຣາຊີ, ແລະອໍານາດຂອງຄຣາຫະ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບ “ຮ່າງກາຍ” ຂອງພາຣະຕະ; ຖ້າຄຣາຫະ/ນັກຊັດຕຣະຖືກກະທົບ ພາກພື້ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກໍຈະຖືກກະທົບ ແລະແນະນໍາໃຫ້ປະຕິບັດກິດຕີຣຖະເພື່ອແກ້ໄຂ. ໃນພູມທີ່ຖືກແຜ່ອອກນີ້ ສໍາລັບສະຖານທີ່ ສໍຣາສຕຣະ ຖືກກໍານົດ ແລະ ປຣະພາສ ຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນດິນແດນຊາຍທະເລອັນວິເສດ ມີ “ປີຖິກາ” ກາງກາຍ ທີ່ອີສະວະຣະສະຖິດໃນຮູບ ລິງຄະ, ຮັກຍິ່ງກວ່າໄກລາສ ແລະຖືກຮັກສາເປັນຄວາມລັບ. ຊື່ “ປຣະພາສ” ຖືກອະທິບາຍຫຼາຍແນວ: ຄວາມສະຫວ່າງ, ຄວາມເປັນປະທານໃນບັນດາແສງແລະຕີຣຖະ, ການປະທັບຂອງພຣະອາທິດ, ແລະການໄດ້ຄືນຄວາມສະຫວ່າງ. ຕໍ່ມາເທວີຖາມເລື່ອງກໍາເນີດໃນກັລປະປັດຈຸບັນ; ອີສະວະຣະເລີ່ມເລົ່າຕໍານານ: ການແຕ່ງງານຂອງສູຣຍະ (ດະຍຸ/ປຣະພາ ແລະ ປຣິຖິວີ/ນິກຊຸພາ), ຄວາມທຸກຂອງສັມຊະຍາເນື່ອງຈາກເຕຊະອັນແຮງກ້າຂອງສູຣຍະ, ການແທນຕົວໂດຍຊາຍາ, ການເກີດຂອງຍະມະ ແລະ ຍະມຸນາ, ການເປີດເຜີຍຄວາມຈິງໃຫ້ສູຣຍະ, ແລະວິສະວະກັມມາລົດທອນລັດສະຫມີຂອງພຣະອາທິດ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າສ່ວນໜຶ່ງຂອງແສງອາທິດອັນເປັນ “ຣຶກ-ມະຍະ” ໄດ້ຕົກລົງທີ່ປຣະພາສ ເປັນຫຼັກຖານໃຫ້ຄວາມສັກສິດພິເສດ ແລະເຫດຜົນຂອງນາມນັ້ນ.
Adhyaya 12
Yameśvarotpatti-varṇanam (Origin Account of Yameśvara)
ບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດສອນຜະສົມຜະສານການອະທິບາຍຮາກຄໍາ (ຕາມ dhātu) ກັບການຮັບຮອງສະຖານທີ່ສັກສິດ (tīrtha)। ເລີ່ມດ້ວຍການຕີຄວາມຄໍາທີ່ກ່ຽວກັບກະສັດ/ພຣະມະເຫສີ (rājā/rājñī) ແລະ “ເງົາ” (chāyā) ເພື່ອຊີ້ວ່າ ຊື່ ແລະ ອັດຕະລັກ ມີນັຍທາງທິດສະດີທາງທຳມະຢ່າງເລິກຊຶ້ງ। ຕໍ່ມາ ເລື່ອງໄດ້ວາງມະນຸ (Manu) ປັດຈຸບັນໃນສາຍວົງສາ ແລະ ແນະນໍາບຸກຄົນຜູ້ມີເຄື່ອງໝາຍແບບໄວສະນະວະ (śaṅkha-cakra-gadā-dhara) ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ກ່າວເຖິງພຣະຍະມະ (Yama) ວ່າຖືກທຸກທໍລະມານ ເນື່ອງຈາກ “hīna-pāda” (ຂາ/ຕີນບົກພ່ອງ) ເປັນປັນຫາທີ່ຕ້ອງແກ້ດ້ວຍພິທີກຳ. ພຣະຍະມະໄປຍັງ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ເຮັດຕະປັດ (tapas) ຍາວນານ ບູຊາລິງຄະ (liṅga) ຕະຫຼອດເວລາອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ເມື່ອພຣະອີສະວະຣະພໍໃຈ ກໍ່ປະທານພອນຫຼາຍປະການ ແລະ ສະຖາປະນານາມບູຊາວ່າ “ຍະເມສະວະຣະ” (Yameśvara) ໃຫ້ຈື່ຈໍາຕະຫຼອດໄປ. ທ້າຍບົດມີຄໍາກ່າວແນວຜົນບຸນ (phalaśruti): ໃນວັນ Yama-dvitīyā ຜູ້ໄດ້ເຫັນຍະເມສະວະຣະ ຈະຫຼີກພົ້ນຈາກການເຫັນ/ປະສົບ ຍະມະໂລກະ (Yama-loka) ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມໝາຍດ້ານການພົ້ນທຸກ ແລະ ຄວາມສໍາຄັນຕາມປະຕິທິນໃນການເດີນທາງຈາລິກທີ່ປຣະພາສະ।
Adhyaya 13
Arka-sthala-prādurbhāva and Prabhāsa-kṣetra-tejas (Origin of Arkāsthala and the Radiant Sanctification of Prabhāsa)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ອີສະວະຣະ. ເທວີຖາມເຖິງເຫດການເກົ່າທີ່ພຣະອາທິດ ໃນຂະນະເຄື່ອນໄຫວຢູ່ Śākadvīpa ຖືກ “ຕັດ/ປາດ” ດ້ວຍຂອບຄົມຄ້າຍມີດ ແລະວ່າ ເທຊັສ (tejas) ອັນຫຼາຍທີ່ຕົກລົງທີ່ Prabhāsa ໄດ້ກາຍເປັນຫຍັງ. ອີສະວະຣະຕອບໂດຍຍົກ “Sūrya-māhātmya” ອັນປະເສີດ ທີ່ການຟັງຊ່ວຍລ້າງບາບ. ສ່ວນຮັດສະຫມີເດີມຂອງພຣະອາທິດຕົກທີ່ Prabhāsa ແລະຮັບຮູບເປັນ sthālākāra (ຮູບແຫ່ງສະຖານທີ່) ແຕ່ແຮກເປັນສີຄຳ jāmbūnada ແລ້ວຕໍ່ມາກາຍເປັນຄ້າຍພູເຂົາດ້ວຍອຳນາດຂອງມາຫາຕະມະ. ພຣະອາທິດປາກົດທີ່ນັ້ນໃນຮູບ arka ເພື່ອສະຫງວນຄວາມຜາສຸກແກ່ສັດທັງຫຼາຍ. ມີການຕັ້ງຊື່ຕາມຍຸກ: Hiraṇyagarbha (Kṛta), Sūrya (Tretā), Savitā (Dvāpara), ແລະ Arkāsthala (Kali) ແລະກຳນົດວ່າການລົງມາເກີດໃນສະໄໝຂອງມະນຸທີ 2 Svārociṣa. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດເຂດສັກສິດໂດຍການແຜ່ຂອງຝຸ່ນເທຊັສ (reṇu) ຕາມຈຳນວນ yojana ແລະຂອບເຂດທີ່ມີຊື່ (ຮວມທັງແມ່ນ້ຳ ແລະທະເລ) ພ້ອມແຍກເຂດຮັດສະຫມີລະອຽດທີ່ກວ້າງກວ່າ. ອີສະວະຣະກ່າວວ່າທີ່ພຳນັກຂອງພຣະອົງຢູ່ກາງ tejas-maṇḍala ດັ່ງດວງຕາດຳໃນດວງຕາ ແລະອະທິບາຍວ່າ “Prabhāsa” ໂດດເດັ່ນເພາະເຮືອນຂອງພຣະອົງຖືກສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເທຊັສຂອງພຣະອາທິດ. Phalaśruti ກ່າວວ່າການເບິ່ງພຣະອາທິດໃນຮູບ arka ຊ່ວຍພົ້ນບາບ ແລະໄດ້ຮັບການຍົກຂຶ້ນໄປ Sūrya-loka; ຜູ້ແສວງບຸນນັ້ນເທົ່າກັບຜູ້ອາບນ້ຳທີ່ tīrtha ທັງປວງ ແລະໄດ້ປະກອບຍັດຍາກຳໃຫຍ່ ແລະທານໃຫຍ່. ມີຂໍ້ຫ້າມດ້ານຈັນຍາບັນ: ການກິນອາຫານເທິງໃບ arka ທີ່ Arkāsthala ຖືກຕຳນິຢ່າງຮຸນແຮງວ່ານຳຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະຄວນຫຼີກລ້ຽງ. ພິທີການເດີນທາງບຸນລະບຸໃຫ້ຖວາຍຄວາຍແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ເມື່ອໄດ້ດາຣະຊັນ Arkabhāskara ຄັ້ງທຳອິດ ພ້ອມກ່າວເຖິງສີທອງແດງ/ຜ້າແດງ ແລະມຸມໄຟໃກ້ໆ. ຍັງກ່າວເຖິງລິງຄະ Siddheśvara (ໂດດເດັ່ນໃນ Kali; ເກົ່າເອີ້ນ Jaigīṣavyeśvara) ທີ່ໃຫ້ສຳເລັດຜົນເມື່ອເຫັນ. ທ້າຍສຸດພັນລະນາຮູເປີດໃຕ້ດິນທີ່ເກີດຈາກຣາກສະສະຖືກເຜົາດ້ວຍຮັດສະຫມີພຣະອາທິດ; ໃນ Kali ມັນເຫຼືອເປັນ “ປະຕູ” ທີ່ຍົກກິນີ ແລະເທວີແມ່ປົກປ້ອງ, ແລະມີພິທີຄືນ Māgha kṛṣṇa caturdaśī ຖວາຍ bali, ດອກໄມ້, upahāra ເພື່ອໄດ້ siddhi. ບົດນີ້ປິດທ້າຍດ້ວຍການຢືນຢັນວ່າຜູ້ຟັງແລະປະພຶດຕາມຈະໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະອາທິດໃນວາລະສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ.
Adhyaya 14
जैगीषव्यतपः–सिद्धेश्वरलिङ्गमाहात्म्य (Jaigīṣavya’s Austerities and the Glory of the Siddheśvara Liṅga)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ–ອີສະວະຣະ ເພື່ອຂໍໃຫ້ຂະຫຍາຍຄວາມຮູ້ຢ່າງລະອຽດກ່ຽວກັບຄວາມສັກສິດຂອງປຣະພາສະທີ່ຜູກພັນກັບພຣະອາທິດ, ກຳເນີດຂອງອາຣກະ-ສະຖະລະ (Arka-sthala) ໃນຖານະເປັນເຄື່ອງປະດັບຂອງພື້ນຖິ່ນ, ແລະຫຼັກການບູຊາທີ່ຖືກຕ້ອງ—ມັນຕຣາ, ພິທີການ, ແລະເວລາງານບຸນ. ອີສະວະຣະຈຶ່ງເລົ່າຕົວຢ່າງໃນສະໄໝກຣິຕະຍຸກ. ທ່ານລະບຸວ່າ ລະສີ ໄຈກີສະວະຍະ (Jaigīṣavya) ບຸດຂອງ ສະຕະກະລາກະ (Śatakalāka) ໄດ້ມາຮອດປຣະພາສະ ແລະປະຕິບັດຕະປະສະຍາແບບຂັ້ນຕອນຍາວນານ: ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍລົມເທົ່ານັ້ນ, ດ້ວຍນ້ຳເທົ່ານັ້ນ, ກິນໃບໄມ້, ແລະຖືວຣະຕະຕາມວົງຈັນ (lunar-vow) ຈົນບັນລຸການຂັດເກົ່າຕົນຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະບູຊາລິງຄະດ້ວຍພະກະຕິ. ພຣະສິວະ (Śiva) ປາກົດ ປະທານ “ຍົກຄະແຫ່ງປັນຍາ” ເພື່ອຕັດຂາດສັງສານ ແລະປະທານຄຸນທຳຄ້ຳຈຸນ—ບໍ່ອວດຕົນ, ຄວາມອົດທົນ, ການຄວບຄຸມຕົນ—ພ້ອມສັນຍາອຳນາດໂຍກະ ແລະການເຫັນພຣະອົງໃນອະນາຄົດ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຂະຫຍາຍຜົນສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຕະຫຼອດທຸກຍຸກ: ໃນກະລິຍຸກ ລິງຄະນີ້ໂດງດັງວ່າ ສິດເທສະວະຣະ (Siddheśvara). ການບູຊາ ແລະການປະຕິບັດໂຍກະໃນຖ້ຳຂອງໄຈກີສະວະຍະ ໃຫ້ຜົນໄວ, ຊຳລະບາບ ແລະກ່ອນປະໂຫຍດແກ່ບັນພະບຸລຸດ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍສຸດຍົກຍ້ອງວ່າ ການບູຊາສິດທະ-ລິງຄະ ໃຫ້ບຸນອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ໂດຍກ່າວເຖິງການເທົ່າທຽບໃນລະດັບຈັກກະວານ.
Adhyaya 15
पापनाशनोत्पत्तिवर्णनम् | Origin Account of the Pāpa-nāśana Liṅga
ບົດນີ້ເປັນການສະຫຼຸບດ້ານເທວະວິທະຍາ ແລະ ພິທີກຳ ກ່ຽວກັບລິງຄະ “ປາປະ-ນາຊະນ/ປາປະ-ຫະຣະ” ຜູ້ກຳຈັດບາບ. ໃນສຽງພຣະເຈົ້າ (ອີສະວະຣະ) ໄດ້ກ່າວຖຶງຕຳແໜ່ງຂອງລິງຄະໃນປຣະພາສະ-ເຂດສັກສິດ ໂດຍລະບຸວ່າຖືກປະຕິສະຖາປະນາໃກ້ກັບ ສິດທະ-ລິງຄະ ແລະ ຜູກພັນກັບ ອະຣຸນ (ຮູບແທນອາຮຸ່ງທີ່ເກືອບກັບພຣະສູຣະ). ອີກຄຳກ່າວໜຶ່ງລະບຸວ່າ ຜູ້ຕັ້ງລິງຄະແມ່ນສາຣະຖີຂອງພຣະສູຣະ ເພື່ອຍ້ຳຄວາມເກືອບກັບພຣະອາທິດ ແຕ່ຍັງຮັກສາລິງຄະແຫ່ງພຣະສິວະເປັນສູນກາງພິທີ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດເວລາບູຊາຢ່າງຊັດເຈນ: ໃນເດືອນ ໄຈຕຣະ ວັນທີ 13 (ຕຣະໂຢດະສີ) ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (ສຸກລະປັກສະ) ໃຫ້ບູຊາຕາມພິທີ (ວິທິວັດ) ແລະ ດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ (ພັກຕິ). ຜົນບຸນຖືກປຽບທຽບ ຫຼື ຖືກນັບເທົ່າກັບ “ປຸນດະຣີກະ” ເປັນການຊີ້ວັດບຸນຕາມປະເພນີວັນນະຄະດີຕີຣຖະ. ທ້າຍສຸດ ຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນບົດທີ 15 ໃນພາກທຳອິດຂອງ ປຣະພາສະ-ເຂດມາຫາຕະມະ ໃນ ປຣະພາສະຂັນດະ।
Adhyaya 16
पातालविवरमाहात्म्यं (Glory of the Pātāla Fissure near Arkasthala)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ແຈງແກ່ພຣະເທວີເຖິງມະຫາຕະມະຍະຂອງ “ປາຕາລະ-ວິວະຣະ” ຮອຍແຍກໃຕ້ພິພົບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຢູ່ໃກ້ອາຣກະສະຖາລາ ໃນປຣະພາສະ. ໃນຍາມມືດມົນ ມີຣາກສະສະຈໍານວນຫຼາຍເກີດຂຶ້ນ ມີິດທິແຮງ ແລະເປັນສັດຕູຕໍ່ພຣະສຸຣິຍະ. ເມື່ອພຣະດິວາກະຣະກໍາລັງຂຶ້ນ ພວກນັ້ນກ່າວຈາຫຍັບຫຍາມ; ພຣະອາທິດຈຶ່ງຕອບດ້ວຍຄວາມໂກດອັນຊອບທໍາ. ດ້ວຍສາຍຕາອັນແຜ່ພະລັງ ຣາກສະສະຕົກຈາກຟ້າ ດັ່ງດາວທີ່ອ່ອນກໍາລັງ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າອະທັມມະນໍາໄປສູ່ການພັງທະລາຍ. ຖືກລົມພັດແລະແຮງກະແທກ ພວກນັ້ນແຕກພື້ນດິນ ແລະຈົມລົງສູ່ຣະສາຕະລະ ຈົນມາຮອດປຣະພາສະ; ການຕົກນັ້ນເຊື່ອມໂຍງກັບການປາກົດຂອງຮອຍແຍກນີ້. ອາຣກະສະຖາລາຖືກສັນລະເສີນເປັນສະຖານທີ່ເທວະດາ ໃຫ້ “ສິດທິທັງປວງ”; ຮອຍແຍກປາຕາລະເປັນສິ່ງສໍາຄັນຢູ່ຂ້າງໆ, ໃນຂະນະທີ່ຮອຍແຍກອື່ນໆຫຼາຍໄດ້ຖືກເວລາປົກປິດ. ບ່ອນນີ້ແມ່ນສ່ວນກາງແຫ່ງເຕຊະຂອງພຣະອາທິດ ມີຄຸນຄ່າດັ່ງຄໍາ ມີສິດເທສະຄຸ້ມຄອງ ແລະມີອານຸພາບພິເສດໃນວັນພິທີຂອງພຣະອາທິດ. ຍັງກ່າວເຖິງຕຣິ-ສັງກະມະ (ບຣາຫມີ, ຮິຣັນຍາ, ແລະທະເລ) ທີ່ໃຫ້ຜົນບຸນດັ່ງໂກຕິ-ຕີຣຖະ. ທ້າຍບົດ ກໍານົດພິທີບູຊາຢ່າງມີລະບຽບທີ່ປະຕູ “ສຣີມຸຂະ-ດວາຣະ”: ບູຊາມາຕຣິກະນະ (ເລີ່ມຈາກສຸນັນດາ) ໃນວັນຈະຕຸຣະດະສີ ຕິດຕໍ່ກັນໜຶ່ງປີ ດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາຕາມຈາຣີດເກົ່າ (ສັດ/ອາຫານ), ດອກໄມ້, ທູບ, ໂຄມໄຟ ແລະການລ້ຽງພຣາຫມະນະ; ຈະໄດ້ຮັບສິດທິ. ການຟັງມະຫາຕະມະຍະນີ້ ກ່າວວ່າຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ດີພົ້ນຈາກເຄາະຮ້າຍແລະອຸປະສັກທັງປວງ.
Adhyaya 17
Arkasthala-Sūryapūjāvidhi: Dantakāṣṭha, Snāna, Arghya, Mantra-nyāsa, and Phalaśruti (अर्कस्थल-सूर्यपूजाविधिः)
ບົດທີ 17 ແມ່ນການສອນທາງພິທີກຳອັນມີນັຍທາງເທວະວິທະຍາ ໂດຍພຣະອີສະວຣ ຊີ້ນຳພຣະເທວີ ເຖິງລະບົບການບູຊາ ພຣະສູຣຍ/ພາສກະຣ ທີ່ອາຣກະສະຖານ ໃນປຣະພາສ. ຕອນຕົ້ນວາງເຫດຜົນດ້ານຈັກກະວານ: ອາດິຕຍະເປັນປະຖົມໃນໝູ່ເທວະ ເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ສ້າງ ແລະລະລາຍໂລກທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ເພື່ອໃຫ້ພິທີກຳຢູ່ໃນລຳດັບທຳມະຊາດ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງສະແດງພິທີແບບຂັ້ນຕອນ: ການຊຳລະຄວາມບໍລິສຸດເບື້ອງຕົ້ນ (ປາກ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ຮ່າງກາຍ), ກົດລະບຽບດັນຕະກາດຖະ (ໄມ້ທີ່ອະນຸຍາດແລະຜົນ, ຂໍ້ຫ້າມ, ທ່ານັ່ງ, ມັນຕຣາສຳລັບຖູແຂ້ວ, ວິທີທິ້ງ). ຕໍ່ມາແມ່ນການອາບນ້ຳດ້ວຍດິນ/ນ້ຳທີ່ປະພອມມັນຕຣາ, ພິທີຕັຣປະນະ, ສັນທະຍາ, ແລະການຖວາຍອັຣຄະຍະແກ່ພຣະອາທິດ ພ້ອມຄຳກ່າວຜົນບຸນທີ່ລຶກຊຶ້ງ ວ່າຊຳລະບາບ ແລະເພີ່ມພູນກຸສົນ. ສຳລັບຜູ້ທຳພິທີຂະຫຍາຍບໍ່ໄດ້ ມີທາງເລືອກ “ເວທະມາຣຄະ” ໂດຍລະບຸມັນຕຣາເວທະເພື່ອເຊີນແລະບູຊາ. ຍັງອະທິບາຍການຕິດຕັ້ງແບບມັນດະລະ ມີອັງຄະ-ນະຍາສະ, ການວາງແລະບູຊາຄຣາຫະ ແລະທິກປາລະ, ພ້ອມຄຳພິຈາລະນາຮູບລັກຂອງອາດິຕຍະ. ຕໍ່ມາແມ່ນມູຣຕິ-ປູຊາ ມີອະພິເສກະ ແລະການຖວາຍຕາມລຳດັບ (ອຸປະວີຕະ, ຜ້າ, ທູບ, ນ້ຳຫອມ, ໂຄມໄຟ, ອາຣາຕຣິກະ) ພ້ອມບັນຊີດອກໄມ້ ກິ່ນຫອມ ແລະໂຄມທີ່ຄວນ ລວມທັງຂໍ້ຫ້າມ ແລະຄຳເຕືອນເລື່ອງຄວາມໂລບ. ທ້າຍບົດອະທິບາຍຣາຫູກັບຄວາມໝາຍຂອງຄຣາສະວ່າເປັນການບັງບັງ ບໍ່ແມ່ນການກິນ ແລະກ່າວເຖິງກົດລະບຽບການຖ່າຍທອດຢ່າງລັບ ພ້ອມຜົນບຸນຈາກການຟັງ/ສວດທີ່ນຳຄວາມສຸກ ຊັບສິນ ແລະການຄຸ້ມຄອງແກ່ຊຸມຊົນຕ່າງໆ.
Adhyaya 18
चन्द्रोत्पत्तिवर्णनम् — Origin of the Moon and Śiva as Śaśibhūṣaṇa (Moon-adorned)
ບົດທີ 18 ສືບຕໍ່ການເລົ່າເລື່ອງຕາມກອບຂອງສູຕະ. ພຣະເທວີ ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງການອະທິບາຍອັນຍາວນານເຖິງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງປຣະພາສະ-ເຂດຕຣະ ກ່າວເຖິງການປ່ຽນແປງທາງການພົ້ນທຸກ ແລະປັນຍາທີ່ເກີດຈາກຄຳສອນຂອງພຣະສັງກະຣະ: ຄວາມສົງໄສດັບສິ້ນ, ຈິດໃຈຕັ້ງມັ່ນໃນປຣະພາສະ, ແລະຕະປະສະຍາສຳເລັດ. ນາງຈຶ່ງຖາມຢ່າງຈົງໃຈເຖິງກຳເນີດ ແລະເວລາທີ່ພຣະຈັນ (ຈັນທຣະ) ທີ່ສະຖິດຢູ່ເທິງພຣະເສຍະຂອງພຣະສິວະໄດ້ປາກົດ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບໂດຍກຳນົດເຫດການໃນວະຣາຫະກັລປະ ແລະໃນຊ່ວງແລກໆຂອງຈັກກະວານ; ພຣະຈັນເກີດຈາກການກວນທະເລນ້ຳນົມ (ກສີໂຣດະ-ມັນທະນະ) ທີ່ມີສົມບັດ 14 ປະການປາກົດ ແລະພຣະຈັນເປັນສິ່ງສະຫວ່າງໄສອັນໜຶ່ງ. ພຣະສິວະກ່າວວ່າພຣະອົງຊົງສວມພຣະຈັນເປັນເຄື່ອງປະດັບ ແລະເຊື່ອມໂຍງກັບເຫດການດື່ມພິດ (ວິສະ-ປານະ) ເພື່ອຊີ້ວ່າພຣະຈັນເປັນນິມິດແຫ່ງການພົ້ນທຸກ. ທ້າຍບົດຢືນຢັນວ່າພຣະສິວະຍັງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນລິງຄະສະວະຍັມພູ ປະທານສິດທິທັງປວງ ແລະດຳລົງຢູ່ຕະຫຼອດກັລປະ.
Adhyaya 19
कला-मान, सृष्टि-प्रलय-क्रम, तथा चन्द्र-लाञ्छन-कारण (Measures of Time, Creation–Dissolution Sequence, and the Cause of the Moon’s Mark)
ບົດທີ 19 ເປັນການສົນທະນາແນວວິຊາການ ເມື່ອເທວີຖາມວ່າເປັນຫຍັງດວງຈັນຈຶ່ງບໍ່ເຕັມດວງຕະຫຼອດ. ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍໂຄງສ້າງເວລາ 16 ກະລາ/ຕິຖິ ຂອງຂຶ້ນ-ແຮມ ຈາກ ອະມາວາສະຍາ (ຈັນດັບ) ຫາ ປູຣະນິມາ (ຈັນເຕັມ) ແລະເຊື່ອມໂຍງກັບເວລາພິທີກຳ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງຈັດລຳດັບມາດຕະວັດເວລາຈາກ ຕຣຸຕິ, ລະວະ, ນິເມສະ, ກາດຖາ, ກະລາ, ມຸຫູຣຕະ, ກາງວັນ-ກາງຄືນ, ປັກ, ເດືອນ, ອະຍະນະ, ປີ, ຍຸກ, ມັນວັນຕະຣະ ແລະ ກັລປະ ເພື່ອສະແດງວ່າເວລາພິທີກຳສອດຄ່ອງກັບເວລາຈັກກະວານ. ພຣະອີສະວະຣະຍົກມາຍາ/ສັກຕິເປັນພະລັງງານປະຕິບັດການທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດ-ດຳລົງ-ດັບສູນ ແລະຢືນຢັນວ່າສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນຈະກັບຄືນສູ່ແຫຼ່ງເດີມ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເທວີສົນໃຈເລື່ອງລາຍສັນຍາລັກບນໂຊມະ (ດວງຈັນ) ແມ່ນແມ່ນວ່າມີກຳເນີດຈາກອະມຣິຕະ ແລະໄດ້ຮັບການນັບຖື. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າເປັນຜົນຈາກຄຳສາບຂອງດັກສະ ແລະຂະຫຍາຍພາບໄປສູ່ວົງຈອນຈັກກະວານອັນກວ້າງໃຫຍ່: ດວງຈັນ ພຣະພົມມະອັນດະ ແລະກັລປະນັບບໍ່ຖ້ວນ ເກີດແລ້ວດັບ; ມີແຕ່ພຣະອີສະວະຣະສູງສຸດພຽງອົງດຽວເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງການສ້າງແລະການທຳລາຍ. ຊ່ວງທ້າຍໄດ້ລຽງລຳດັບການຈັດວາງເວລາຕາມກັລປະ/ມັນວັນຕະຣະ ອ້າງອີງການປາກົດກ່ອນໜ້າ ແລະສະຫຼຸບລຳດັບອະວະຕາຣຂອງພຣະວິສະນຸ ຮວມທັງ ກັລກິ ໃນອະນາຄົດ ເພື່ອຟື້ນຟູທຳມະ ຕາມເຫດຜົນແຫ່ງເວລາຈັກກະວານ.
Adhyaya 20
दैत्यावतारक्रमः—सोमोत्पत्तिः—ओषधिनिर्माणं च (Order of Asura Incarnations, Soma’s Emergence, and the Origin of Plants)
ບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ ຕອບແກ່ ພຣະເທວີ ໂດຍກ່າວເຖິງລໍາດັບອໍານາດຂອງອະສຸຣະ/ຣາກສະສະ ທີ່ຜັນຜວນຕາມການເວລາອັນຍາວນານ ຍົກຕົວຢ່າງ ຮິຣັນຍະກະສິປຸ ແລະ ບະລິ ເປັນກະສັດຜູ້ໂດດເດັ່ນ ແລະຊີ້ໃຫ້ເຫັນວົງຈອນຄ້າຍຍຸກ ຂອງການຄອບງໍາ ແລະການຟື້ນຟູທໍາມະ. ຕໍ່ມາ ເນື້ອເລື່ອງເຂົ້າສູ່ສາຍພົງສາວະດານ ໂດຍກ່າວເຖິງສາຍ Pulastya ແລະການເກີດຂອງ ກຸເບຣະ ແລະ ຣາວະນະ ພ້ອມຄໍາອະທິບາຍເຖິງຊື່ ແລະອັດຕະລັກ. ຈາກນັ້ນ ບົດໄດ້ເລົ່າການປະກົດຂອງ ໂສມະ (ຈັນທຣະ) ອັນເນື່ອງຈາກຕະປະສະຂອງ ອະຕຣິ, ການຈັດການ “ການຕົກ” ຂອງໂສມະ, ການແຊກແຊງຂອງ ພຣະພຣະຫມາ ແລະການສະຖາປະນາໂສມະເປັນກະສັດ ມີກຽດໃນພິທີຍັດ (ກອບຮາຊະສູຍ ແລະການມອບດັກຊິນາ). ທ້າຍສຸດ ມີບັນຊີອະທິບາຍກໍາເນີດຂອງ ໂອສະທິ (ພືດ/ເຂົ້າທັນຍາຫານ/ຖົ່ວ) ໂດຍຊູ້ວ່າ ໂສມະ ຄໍາຈຸນໂລກດ້ວຍແສງຈັນ (ຈະໂຢດສະນາ) ແລະເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງພືດພັນ ເຊື່ອມຄອສໂມໂລຊີເຂົ້າກັບຊີວິດກະສິກໍາ ແລະພິທີກຳອັນສັກສິດ.
Adhyaya 21
Dakṣa-śāpa, Soma-kṣaya, and Prabhāsa-liṅga Upadeśa (दक्षशाप–सोमक्षय–प्रभासलिङ्गोपदेशः)
ບົດທີ 21 ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ອີສະວະຣະ ທີ່ປະສົມປະສານການລຽນລຳດັບວົງສາ, ກົດແຫ່ງກຳ ແລະ ການຊີ້ທາງໄປສູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ. ເທວີຖາມເຖິງເຄື່ອງໝາຍ/ສະພາບພິເສດຂອງ ໂສມະ ແລະ ເຫດປັດໃຈ. ອີສະວະຣະອະທິບາຍລູກຫຼານຂອງ ທັກສະ ແລະ ການຍົກລູກສາວໃຫ້ ທັມມະ, ກາສະຍະປະ, ໂສມະ ແລະ ອື່ນໆ; ພ້ອມທັງລາຍນາມວົງສາຂອງ ວະສຸ, ສາດຫະຍະ, ອາທິຕະ 12, ຣຸທຣະ 11 ແລະ ວົງສາອະສຸຣະບາງສາຍ (ເຊັ່ນ ສາຍຮິຣັນຍະກະຊິປຸ). ເລື່ອງຫັນໄປຫາການແຕ່ງງານຂອງ ໂສມະ ກັບນັກສັດຕະ 27 ດວງ ໂດຍມີ ໂຣຫິນີ ເປັນຜູ້ທີ່ຖືກຮັກພິເສດ. ພັນລະຍາອື່ນໆຖືກລະເລີຍ ແລະ ໄປຮ້ອງທຸກຕໍ່ ທັກສະ. ທັກສະເຕືອນໃຫ້ໂສມະປະພຶດຢ່າງເທົ່າທຽມ; ໂສມະສັນຍາແຕ່ກໍກັບໄປຫຼົງຮັກໂຣຫິນີອີກ. ດັ່ງນັ້ນ ທັກສະຈຶ່ງສາບໃຫ້ໂສມະຖືກຢັກສະມາ (ໂລກຜອມແຫ້ງ) ເຮັດໃຫ້ຄວາມສະຫວ່າງຄ່ອຍໆຫຼຸດລົງ. ໂສມະທຸກທ້ອນ ແລະ ຂໍຄຳແນະນຳ; ໂຣຫິນີຊີ້ໃຫ້ໄປພຶງພາຜູ້ອອກຄຳສາບ ແລະ ທ້າຍສຸດໃຫ້ສະຫວ່າງໃຈຕໍ່ ມະຫາເທວະ (ຊັງກະຣະ). ໂສມະຂໍໃຫ້ທັກສະຖອນຄຳສາບ ແຕ່ທັກສະກ່າວວ່າບໍ່ອາດລົບໄດ້ດ້ວຍວິທີທົ່ວໄປ ແລະ ໃຫ້ໄປບູຊາຊັງກະຣະ. ທັກສະຍັງບອກທິດທາງສະຖານທີ່: ທິດວະຣຸນ ໃກ້ທະເລ ແລະ ດິນຊຸ່ມ (ອະນູປ) ມີລິງຄະທີ່ປາກົດເອງ ມີອານຸພາບສູງ ແລະ ມີເຄື່ອງໝາຍສະຫວ່າງໄສ; ຜູ້ບູຊາດ້ວຍສັດທາຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ຟື້ນຟູຄວາມສະຫວ່າງຄືນ.
Adhyaya 22
कृतस्मरपर्वत-वर्णनम् तथा सोमशापानुग्रहः (Description of Mount Kṛtasmar(a) and Soma’s Curse–Boon Resolution)
ບົດທີ 22 ເລົ່າເຖິງພຣະຈັນ (ໂສມ) ຈາກຄວາມທຸກທໍລະມານໄປສູ່ການຟື້ນຟູ ໃນພູມສັນຖານພິທີກຳຂອງປຣະພາສ. ຫຼັງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກທັກສະ ແຕ່ຍັງເສົ້າໝອງ ໂສມເດີນທາງມາຮອດປຣະພາສ ແລະເຫັນພູກຣິຕະສະມະຣ ອັນລືອຊື່ ທີ່ຖືກພັນລະນາດ້ວຍພືດມົງຄຸນ ນົກນານາພັນ ນັກດົນຕີສະຫວັນ ແລະກຸ່ມນັກຕະປະສີ ກັບນັກວິຊາເວດະຜູ້ຊ່ຽວຊານ. ຕໍ່ມາ ໂສມປະຕິບັດພັກຕິໂດຍການເດີນວຽນຮອບຊ້ຳໆ ແລະບູຊາຢ່າງຈົ່ງໃຈ ໃກ້ທະເລ ທີ່ລິງຄະອັນກ່ຽວກັບ “ສະປັຣຊະ” (ການສຳຜັດ/ການພົບພາ). ພຣະອົງທຳຕະປະຍາວນານ ດ້ວຍອາຫານເປັນໝາກໄມ້ແລະຮາກໄມ້ ແລະຖວາຍບົດສັນລະເສີນທີ່ຈັດລຳດັບ ຍົກຍ້ອງພຣະສິວະຜູ້ເຫນືອຮູບຮ່າງ ພ້ອມນາມຫຼາຍປະການຕາມຍຸກການ. ພຣະສິວະພໍໃຈ ປະທານພອນໃຫ້ການຫຼຸດລົງແລະເພີ່ມຂຶ້ນຂອງໂສມເກີດສະຫຼັບກັນເປັນສອງປັກຂອງເດືອນ ເພື່ອຮັກສາຄຳສາບຂອງທັກສະ ແຕ່ຜ່ອນຄວາມຮຸນແຮງລົງ. ມີການອະທິບາຍດ້ານຈັນຍາທຳຍາວ ຊີ້ວ່າອຳນາດຂອງພຣາຫມະນະເປັນສ່ວນສຳຄັນຕໍ່ຄວາມມັ່ນຄົງຂອງໂລກ ແລະຜົນສຳເລັດຂອງພິທີກຳ. ທ້າຍບົດ ມີຄຳແນະນຳເກືອບລິງຄະທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃນທະເລ ແລະວິທີນຳຂຶ້ນຕິດຕັ້ງ ພ້ອມອະທິບາຍຊື່ “ປຣະພາສ” ວ່າເປັນສະຖານທີ່ທີ່ຄວາມສະຫວ່າງ (ປຣະພາ) ຖືກຟື້ນຄືນໃຫ້ແກ່ໂສມຜູ້ເຄີຍມືດມົນ.
Adhyaya 23
Somēśa-liṅga Pratiṣṭhā at Prabhāsa: Soma’s Yajña Preparations and Brahmā’s Consecration
ບົດທີ 23 ເລົ່າເຖິງລໍາດັບເຫດການທາງພິທີກໍາແລະປະຫວັດສາດທີ່ ປຣະພາສະ-ເກດຕຣະ. ໂສມ (ຈັນທຣະ) ໄດ້ຮັບ ລິງຄະ ອັນສູງສົ່ງຈາກ ສຳພູ ແລ້ວມາຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ປຣະພາສະດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສແລະຄວາມພິສວົງ. ພຣະອົງມອບໃຫ້ ວິສະວະກັມມັນ (ຕະວັສຕຣິ) ຊ່າງທິບ ຄຸ້ມຄອງແລະກໍານົດທີ່ຕັ້ງອັນເໝາະສົມຂອງລິງຄະ ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງກັບໄປ ຈັນທຣະໂລກ ເພື່ອລະດົມຊັບພະຍາກອນສໍາລັບຍັດຍະຍາກອງໃຫຍ່. ມະນະຕຣີ ເຮມະກັຣພະ ຈັດການດ້ານໂລຈິສຕິກ: ເຊີນພຣາຫມະນະພ້ອມໄຟບູຊາ, ຈັດຫາພາຫະນະແລະທານອັນຫຼາກຫຼາຍ, ແລະປະກາດເຊີນທົ່ວໄປເຖິງ ເທວະ, ດານະວະ, ຢັກສະ, ຄັນທະວະ, ຣາກສະສະ, ກະສັດແຫ່ງເກາະເຈັດ, ແລະຜູ້ຢູ່ໂລກໃຕ້. ທີ່ປຣະພາສະ ມີການກໍ່ສ້າງສິ່ງປະກອບພິທີຢ່າງວ່ອງໄວ—ມັນດະປະ, ຢູປະ, ແລະກຸນດະຈໍານວນຫຼາຍ—ພ້ອມການຕຽມຂອງບູຊາມາດຕະຖານ (ໄມ້ສະມິດ, ຫຍ້າກຸສະ, ດອກໄມ້, ກີ, ນົມ; ພາຊະນະທອງ) ຢ່າງອຸດົມດັ່ງງານບຸນ. ເຮມະກັຣພະລາຍງານຄວາມພ້ອມໃຫ້ ໂສມ ແລະ ພຣະພຣົມ. ພຣະພຣົມມາຮອດພ້ອມລິສີ ແລະ ພຣະພຣະຫັດສະປະຕິ ເປັນປຸໂຣຫິຕ, ອະທິບາຍບົດບາດຂອງພຣະອົງທີ່ປຣະພາສະໃນຫຼາຍກັລປະ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ພຣາຫມະນະຊ່ວຍການປະຕິສະຖາປະນາ ໂດຍກ່າວເຖິງຄວາມບົກພ່ອງເກົ່າແລະຄວາມຈໍາເປັນຕ້ອງຟື້ນຟູ. ຕໍ່ມາເປັນການຈັດວາງພິທີຢ່າງລະອຽດ: ກໍ່ສ້າງມັນດະປະຫຼາຍຫຼັງ, ແຕ່ງຕັ້ງໜ້າທີ່ຣິຕວິຈ, ໃຫ້ໂສມເຂົ້າດິກຊາໂດຍມີ ໂຣຫິນີ ເປັນພັດນີ, ແບ່ງການຈະປະມັນຕຣະຕາມສາຂາເວດ, ສ້າງກຸນດະຕາມທິດແລະຮູບຮ່າງທີ່ກໍານົດ, ຕັ້ງທົງແລະຕົ້ນໄມ້ສັກສິດ. ທ້າຍສຸດ ພຣະພຣົມເຂົ້າໄປໃນພື້ນດິນ ເປີດເຜີຍລິງຄະ ວາງໄວ້ເທິງ ພຣະພຣົມ-ສິລາ, ປະກອບ ມັນຕຣະ-ນຍາສະ ແລະສໍາເລັດ ປຣະຕິສະຖາປະນາ ຂອງ ໂສເມສະ. ປາກົດນິມິດມົງຄຸນ—ໄຟບໍ່ມີຄວັນ, ກອງກະຫຼອງທິບ, ຝົນດອກໄມ້—ແລ້ວມີດັກຊິນາອັນຫຼາຍ, ການປະທານທີ່ດິນແລະທານຂອງກະສັດ, ແລະໂສມບູຊາພຣະເທວະທີ່ຕັ້ງໄວ້ນັ້ນຕໍ່ໄປວັນລະສາມເທື່ອ.
Adhyaya 24
सोमनाथलिङ्गप्रतिष्ठा, दर्शनफलप्रशंसा, पुष्पविधान, तथा सोमवारव्रतप्रस्तावना (Somnātha Liṅga स्थापना, merits of darśana, floral regulations, and the prelude to the Monday-vrata)
ບົດນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງເທວີ–ອີສະວະຣະ ທີ່ຈັດວາງສົມນາຖະລິງຄະໃນລຳດັບເວລາອັນສັກສິດ (ບັນບົດໃນຍຸກເຕຣຕາ) ແລະຍືນຢັນອຳນາດຂອງມັນຜ່ານຕະປັສຂອງພຣະໂສມ ແລະການບູຊາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ພຣະໂສມກ່າວສັນລະເສີນພຣະສິວະດ້ວຍນາມຫຼາຍປະການ (ສະພາບເປັນປັນຍາ, ເປັນໂຍຄະ, ເປັນຕີຣຖະ, ເປັນຍັດຍະ) ແລ້ວພຣະສິວະປະທານພອນໃຫ້ສະຖິດໃກ້ຊິດຢູ່ໃນລິງຄະຕະຫຼອດ ແລະຕັ້ງນາມສະຖານທີ່ວ່າ «ປຣະພາສະ» ກັບນາມເທວະວ່າ «ສົມນາຖະ». ຕໍ່ມາເປັນການສອນເລື່ອງຜົນບຸນ: ການໄດ້ດາຣະຊະນະສົມນາຖະ ຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັບ ຫຼືຍິ່ງກວ່າ ການບຳເນັດຕະປັສຫນັກ, ການທານ, ການຈາລິກຕີຣຖະ ແລະພິທີໃຫຍ່ໆ ເພື່ອຍົກຍ້ອງການພົບພາດ້ວຍພັກຕິໃນເຂດສັກສິດ. ບົດນີ້ຍັງລະບຸລາຍການດອກໄມ້–ໃບໄມ້ທີ່ຄວນໃຊ້ ແລະຄວນຫຼີກ ພ້ອມກົດເລື່ອງຄວາມສົດ ແລະຂໍ້ຈຳກັດກາງຄືນ/ກາງວັນ. ຫຼັງຈາກພຣະໂສມຫາຍປ່ວຍ ມີການບັນຍາຍການສ້າງເມືອງ–ວັດ (ກຸ່ມປຣາສາດ) ແລະການອຸປະຖຳສາທາລະນະ. ຕໍ່ມາພຣາຫມັນກັງວົນເລື່ອງຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດຈາກການຈັບນິຣມາລະຍະຂອງພຣະສິວະ ແລະມີການອະທິບາຍທາງທຳມະ (ຜ່ານນາຣະດະ ທີ່ລະລຶກສົນທະນາກໍຣີ–ສັງກະຣະ) ວ່າດ້ວຍພັກຕິ, ອຸປະນິສັຍຕາມຄຸນ ແລະຄວາມສຳພັນອັນບໍ່ສອງຂອງສິວະ–ຫຣິ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ນຳເຂົ້າສູ່ສົມະວາຣະວຣະຕະ (ວຣະຕະວັນຈັນ) ເປັນການປະຕິບັດຊີ້ຂາດ ໂດຍເລີ່ມນິທານຕົວຢ່າງຄອບຄົວຄັນທະວະ ທີ່ນຳໄປສູ່ຄຳແນະນຳການຮັກສາຜ່ານການບູຊາສົມນາຖະ.
Adhyaya 25
सोमवारव्रतविधानम् — The Ordinance of the Monday Vow (Somavāra-vrata)
ບົດນີ້ເປັນການສອນທາງພິທີກຳແລະທິດສະດີທາງທຳມະ ຢູ່ໃນຮູບແບບສົນທະນາ. ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ໄດ້ນຳເອົາຄົນກັນທະວະ (Gandharva) ຜູ້ປາຖະໜາຈະບູຊາພຣະພະວະ (Śiva) ແລະຖາມເຖິງວຣະຕະວັນຈັນ (Somavāra-vrata). ິສີ ໂກສຣິງກະ (Gośṛṅga) ສັນລະເສີນວ່າເປັນວຣະຕະທີ່ໃຫ້ຜົນດີແກ່ທຸກຄົນ ແລະເລົ່າຕົ້ນເຫດ: ໂສມະ (Soma) ຖືກຄຳສາບຂອງ ດັກສະ (Dakṣa) ຈົນເກີດໂລກໄພ ແລະໄດ້ບຳເນົາສະມາທິບູຊາພຣະຊິວະຢ່າງຍາວນານ; ພຣະຊິວະພໍໃຈ ຈຶ່ງປະທານໃຫ້ສ້າງລິງຄະໜຶ່ງໃຫ້ດຳລົງຢູ່ຕາມທີ່ຕາເວັນ ຈັນ ແລະພູເຂົາຍັງຕັ້ງຢູ່; ໂສມະຈຶ່ງພົ້ນໂລກ ແລະກັບຄືນຄວາມສະຫວ່າງໄສ. ຕໍ່ມາເປັນຄູ່ມືການປະຕິບັດວຣະຕະ: ເລືອກວັນຈັນໃນຂ້າງຂຶ້ນ ຊຳລະກາຍໃຈ ຕັ້ງກະລະສະ (kalaśa) ປະດັບປະດາ ແລະຈັດພື້ນທີ່ພິທີ ບູຊາ ໂສເມສະວະຣະ (Someśvara) ພ້ອມພຣະອຸມາ (Umā) ແລະຮູບປາງຕາມທິດ. ຖວາຍດອກໄມ້ສີຂາວ ແລະອາຫານ/ໝາກໄມ້ທີ່ກຳນົດ ພ້ອມສວດມັນຕຣະທີ່ເອີ້ນຫາພຣະຊິວະຜູ້ມີຫຼາຍໜ້າ ຫຼາຍແຂນ ຮ່ວມກັບພຣະອຸມາ. ມີລຳດັບການຖືວັນຈັນຫຼາຍຄັ້ງ (ການເລືອກໄມ້ຂັດແຂ້ວ dantakāṣṭha, ຂອງຖວາຍ, ວິໄນກາງຄືນເຊັ່ນນອນເທິງຫຍ້າດັຣບະ darbha ແລະບາງຄັ້ງອົດນອນ) ຈົນຮອດພິທີອຸດຍາປະນາວັນທີ 9 ມີມັນດະປະ (maṇḍapa), ກຸນດະ (kuṇḍa), ມັນດະລະດອກບົວ, ກະລະສະ 8 ທິດ, ຮູບຄຳ, ໂຮມະ (homa), ກູຣຸດານ (guru-dāna), ລ້ຽງພຣາຫມະນ ແລະຖວາຍທານເຊັ່ນຜ້າ ແລະງົວ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າຈະກຳຈັດໂລກໄພ ໄດ້ຄວາມຮັ່ງມີ ດີຕໍ່ວົງສາ ແລະໄດ້ເຖິງໂລກພຣະຊິວະ; ທ້າຍສຸດ ກັນທະວະໄດ້ຖືວຣະຕະທີ່ປຣະພາສະ/ໂສເມສະວະຣະ ແລະໄດ້ຮັບພອນປະເສີດ।
Adhyaya 26
गन्धर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Gandharveśvara Māhātmya (Description of the Glory of Gandharveśvara)
ບົດນີ້ເປັນການເລົ່າປະຫວັດກໍ່ກຳເນີດສະຖານທີ່ສັກສິດແບບທ້ອງຖິ່ນ ໃນທ່າທາງຄຳສອນຂອງສາຍໄສວະ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າວ່າ ຄົນກັນທະວະຊື່ ຆະນະວາຫະນະ ໄດ້ຮັບພອນ ແລະກາຍເປັນ “ກຣິຕາຣຖະ” (ສຳເລັດສົມປາດຖະໜາ) ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງດ້ວຍພັກຕິ ແລ້ວຈຶ່ງສ້າງລິງຄະຂຶ້ນ. ລິງຄະນັ້ນໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ກັນທະວະເວສະວະຣະ” ແລະຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ປະທານຜົນບຸນທີ່ກ່ຽວກັບກັນທະວະ. ຕຳແໜ່ງຖືກກຳນົດຊັດເຈນ: ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ໂສເມສະ ແລະໃກ້ ດັນຑະປານິ. ຕໍ່ມາມີຄຳແນະນຳການບູຊາຕາມພູມສາດພິທີ: ໃນພາກທີ່ສຳພັນກັບວະຣຸນະ (ວາຣຸນະ-ພາກ) ທີ່ຕັ້ງຢູ່ກາງ “ປັນຈະກະ” ຂອງຄັນທະນູ 5 ຄັນ ຖ້າບູຊາໃນວັນຈັນທຣະທີ 5 (ປັນຈະມີ) ຈະປ້ອງກັນຄວາມທຸກຍາກແກ່ຜູ້ບູຊາ. ທ້າຍບົດມີຄຳລົງທ້າຍຢືນຢັນວ່າ ນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ 81,000 ສະໂລກ ໃນ ປຣະພາສະຂັນດະ ທີ 7 ແລະພາກ ປຣະພາສະເກສະຕຣະ-ມາຫາຕມະຍະ ເພື່ອຜູກໂຍງບົດນີ້ເຂົ້າກັບແຜນທາງຈາລິກຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດໃຫຍ່.
Adhyaya 27
गन्धर्वसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Gandharvasenīśvara: Account of the Shrine’s Greatness
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕອບຕໍ່ພຣະເທວີ ແລະພັນລະນາເຖິງ ລິງຄະ ທີ່ ຄັນທະຣະວະເສນາ (Gandharvasenā) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງໄວ້ໃກ້ພຣະເກົາຣີ. ລິງຄະນັ້ນຖືກເອີ້ນວ່າ ວິມະເລສະວະຣະ (Vimaleśvara) ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍໂລກພະຍາດທັງປວງ (sarva-roga-vināśana)។ ພຣະດຳລັດຍັງໃຫ້ເຄື່ອງຊີ້ບອກສະຖານທີ່ໃນພູມສັນຖານສັກສິດ ໂດຍກຳນົດລະຍະ “ສາມຄັນທະນູ” (dhanuṣāṃ tritaye) ແລະທິດຕາເວັນອອກ (pūrvavibhāga) ເພື່ອເປັນທາງນຳໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງບຸນ. ການບູຊາ (pūjayitvā) ຖືກຊີ້ນຳໃຫ້ປະຕິບັດໃນວັນຕິຖີທີ 3 (tṛtīyā tithi) ເປັນເວລາທີ່ເໝາະສົມສຳລັບວຣະຕະ. ຜົນບຸນ (phalaśruti) ກ່າວວ່າ ຜູ້ຍິງຜູ້ປະຕິບັດຈະພົ້ນຈາກຄວາມອັບໂຊກ (daurbhāgya) ແລະໄດ້ສົມຫວັງ ທັງການມີລູກ-ຫຼານເພື່ອສືບຕະກູນ ແລະການຕັ້ງຫຼັກຖານກຽດສັກສີ-ສາສະໜາ (pratiṣṭhā)។ ທ້າຍບົດ ຈັດໃຫ້ເປັນເລື່ອງວຣະຕະທີ່ຟັງແລ້ວທຳລາຍບາບ (pātaka-nāśana) ແລະຜູກໄວ້ໃນກອບເວລາ ເຕຣຕາຍຸກ (Tretā-yuga) ເພື່ອຢືນຢັນອຳນາດຂອງປຸຣານະ.
Adhyaya 28
Somnātha-yātrāvidhi, Tīrthānugamana-nyāya, and Dāna–Upavāsa Regulations (सौमनाथयात्राविधिः)
ບົດ 28 ເລີ່ມດ້ວຍເທວີທູນຂໍໃຫ້ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດເຖິງການເດີນທາງຈາລິກໄປສົມນາຖະ: ເວລາທີ່ຄວນໄປ, ວິທີປະຕິບັດ, ແລະວິໄນ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບວ່າ ຈາລິກໄດ້ທຸກລະດູເມື່ອໃຈເກີດຄວາມຕັ້ງໝັ້ນ ແລະຍ້ຳວ່າ “ພາວະ/ເຈດຕະນາ” ແມ່ນເຫດປັດໃຈສຳຄັນ. ຈາກນັ້ນກ່າວເຖິງການຕຽມຕົວ: ນະມັດສະການຣຸດຣະໃນໃຈ, ເຮັດ śrāddha ຕາມຄວາມເໝາະສົມ, ເດີນວຽນ pradakṣiṇā, ຮັກສາຄວາມສງົບ ຫຼືຄວບຄຸມຄຳເວົ້າ, ຄວບຄຸມອາຫານ, ແລະລະທິ້ງໂທສະ-ໂລພະ-ໂມຫະ-ອິດສາ ພ້ອມທັງຄວາມບົກພ່ອງອື່ນໆ. ບົດນີ້ຍົກຫຼັກທຳວ່າ “tīrthānugamana” (ການຕິດຕາມທີ່ສັກສິດ, ໂດຍສະເພາະເດີນທາງດ້ວຍຕີນ) ເຫນືອກວ່າພິທີບູຊາແບບຍັດຍາບາງຢ່າງໃນກາລິຍຸກ ແລະສັນລະເສີນພຣະພາສະວ່າເປັນ tīrtha ທີ່ບໍ່ມີຜູ້ໃດເທົ່າ. ຜົນບຸນຖືກແບ່ງຕາມວິທີເດີນທາງ (ເດີນ/ຂີ່ພາຫະນະ), ຕາມຕະປະສະຍາ (ຄວາມສຳລວມໂດຍພຶງບິກສາ), ແລະຄວາມບໍລິສຸດທາງຈິດໃຈ. ພ້ອມກັນນັ້ນກໍເຕືອນເລື່ອງການຮັບຂອງບໍ່ຖືກທຳ (pratigraha) ແລະການເຮັດໃຫ້ວິຊາເວດະກາຍເປັນສິນຄ້າ. ຕໍ່ມາມີກົດການອົດອາຫານຕາມ varṇa/āśrama, ເຕືອນບໍ່ໃຫ້ຈາລິກແບບຫຼອກລວງ, ແລະຈັດຕາຕະລາງການໃຫ້ທານຕາມ tithi ຂອງດວງຈັນໃນພຣະພາສະ. ທ້າຍບົດຢືນຢັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຂາດມັນຕຣາ ຫຼືຜູ້ຍາກຈົນ ຖ້າເສຍຊີວິດທີ່ພຣະພາສະ ກໍໄດ້ເຖິງໂລກຂອງພຣະສິວະ ແລະໃຫ້ລຳດັບມັນຕຣາສຳລັບການອາບນ້ຳ tīrtha ທົ່ວໄປ ກ່ອນຈະເຂົ້າສູ່ຫົວຂໍ້ຕໍ່ໄປ: ຄວນອາບ tīrtha ໃດກ່ອນເມື່ອມາຮອດ.
Adhyaya 29
Agnitīrtha–Padmaka Tīrtha Vidhi and the Ocean’s Curse–Boon Narrative (अग्नितीर्थ–पद्मकतीर्थविधिः सागरशापवरकथा)
ບົດນີ້ແບ່ງເປັນສອງຕອນທີ່ເຊື່ອມກັນ. ຕອນທຳອິດ ພຣະອີສະວະຣະນຳຜູ້ແສວງບຸນໄປຫາ ອັກນິຕີຣຖ ທີ່ຝັ່ງທະເລອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະຊີ້ໃຫ້ເຫັນ ປັດມະກະຕີຣຖ ທາງໃຕ້ຂອງ ໂສມນາຖ ເປັນຕີຣຖມີຊື່ສຽງ ຊຳລະບາບໄດ້. ມີກົດວິທີອາບນ້ຳ ແລະ ວະປະນະ (ຕັດຜົມ/ໂກນຜົມ) ຢ່າງຈະແຈ້ງ: ພິຈາລະນາພຣະສັງກະຣະໃນໃຈ, ຝາກຜົມໄວ້ຕາມຈຸດທີ່ກຳນົດ, ອາບນ້ຳຊ້ຳ, ແລະເຮັດ ຕັຣປະນະ ດ້ວຍສັດທາ. ບົດຍັງແຍກຂໍ້ຈຳກັດຕາມເພດ ແລະສະຖານະຄອບຄົວ ພ້ອມເຕືອນບໍ່ໃຫ້ແຕະທະເລຢ່າງຜິດພິທີ ໂດຍບໍ່ມີມັນຕຣາ ຫຼືບໍ່ຖືກເວລາບຸນ. ຍັງກ່າວເຖິງມັນຕຣາເຂົ້າໃກ້ທະເລ ແລະການຖວາຍກຳໄລຄຳ (ກັງກະນະ) ລົງໃນທະເລເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພິທີ. ຕອນທີສອງ ພຣະເທວີຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງທະເລຈຶ່ງມີ “ໂດສະ” ໄດ້ ໃນເມື່ອເປັນທີ່ພັກຂອງແມ່ນ້ຳ ແລະກ່ຽວພັນກັບ ພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະລັກສະມີ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າເຫດການໃນອະດີດ: ເທວະທັງຫຼາຍຖືກຂູ່ໂດຍພຣາຫມະນທີ່ຂໍທັກສິນາຫຼັງຍັດຍາວທີ່ປຣະພາສະ ຈຶ່ງຫລົບໃນທະເລ; ທະເລໄດ້ໃຫ້ອາຫານເນື້ອສັດຢ່າງປິດບັງແກ່ພຣາຫມະນ ເຮັດໃຫ້ຖືກສາບໃຫ້ “ບໍ່ຄວນແຕະ/ບໍ່ຄວນດື່ມ” ນອກເຫນືອຈາກເງື່ອນໄຂທີ່ກຳນົດ. ພຣະພຣະຫມາໄດ້ວາງກອບການແກ້ໄຂ: ໃນເວລາປາຣະວະ, ຈຸດບັນຈົບແມ່ນ້ຳ, ເສຕຸບັນທະ ແລະຕີຣຖບາງແຫ່ງ ການສຳຜັດທະເລກາຍເປັນການຊຳລະ ແລະໄດ້ບຸນສູງ; ທະເລຕອບແທນດ້ວຍອັນມະນີ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງ ວາຑະວານະລະ (ໄຟໃຕ້ທະເລ) ເປັນບ່ອນຄ້າຍໝໍ້ຄຳທີ່ດື່ມນ້ຳ ແລະຍົກຍ້ອງອັກນິຕີຣຖເປັນຄວາມລັບອັນມີອານຸພາບ ແມ່ນແຕ່ການໄດ້ຍິນກໍຊຳລະຜູ້ມີບາບໜັກໄດ້.
Adhyaya 30
सोमेश्वरपूजामाहात्म्यवर्णनम् | Someshvara Worship: Procedure and Merits
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງພິທີກຳລະທຳມະລະຫວ່າງເທວີຖາມ ແລະ ອີສະວະຣະຕອບ ວ່າຜູ້ເດີນທາງແຫ່ງທີ່ສັກສິດຄວນເຮັດແນວໃດໃຫ້ການຈາລິກບຸນບໍ່ມີອຸປະສັກ ຫຼັງຈາກອາບນ້ຳທີ່ອັກນິ-ຕີຣຖະ. ລຳດັບພິທີມີ: ອາບນ້ຳຕາມວິທີ ແລະ ຖວາຍອາຣຄະຍະແດ່ມະໂຫທະທິ (ມະຫາສະໝຸດ); ບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ ດອກໄມ້ ເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະ ນ້ຳມັນຫອມ; ຖິ້ມເຄື່ອງປະດັບຄຳ/ກຳໄລຄຳລົງນ້ຳຕາມກຳລັງ; ແລະ ເຮັດຕັຣປະນະແດ່ບັນພະບຸລຸດ. ຕໍ່ມາໃຫ້ໄປຫາກະປາຣດິນ (ພຣະສິວະ) ແລະ ຖວາຍອາຣຄະຍະດ້ວຍມັນຕຣາທີ່ກ່ຽວກັບຄະນະ; ພ້ອມຊີ້ນຳເລື່ອງການເຂົ້າເຖິງມັນຕຣາ ລວມທັງການອ້າງເຖິງມັນຕຣາ 8 ພະຍາງສຳລັບຊູດຣະ. ແລ້ວໄປສັກກາລະສົມເອສະວະຣະ ເຮັດອະພິເສກ ແລະ ສວດສະຕະຣຸດຣິຍະ ກັບບົດຮຸດຣະອື່ນໆ; ອາບດ້ວຍນົມ ນົມສົ້ມ ກີ ນ້ຳເຜິ້ງ ນ້ຳອ້ອຍ ແລະ ທາກຸງກຸມ ກາມຟໍ ເວຕີເວີ ມັສກ ຈັນທະນາ. ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງທູບ ການນຸ່ງຫົ່ມຖວາຍ ໄນເວດຍະ ອາຣາຕຣິກາ ດົນຕີ-ຟ້ອນລຳ ແລະ ການເບິ່ງ/ສວດດ້ວຍໃຈທຳມະ. ຍັງສອນໃຫ້ເຮັດທານແກ່ພຣາຫມະນະ ນັກບວດ ຄົນທຸກຍາກ ຄົນຕາບອດ ແລະ ຜູ້ຂັດສົນ; ພ້ອມວິໄນອຸປະວາສະຕາມຕິຖິທີ່ໄດ້ເຫັນສົມເອສະວະຣະ. ຜົນບຸນຄື ຊຳລະບາບທຸກຊ່ວງຊີວິດ ຍົກສູງວົງຕະກູນ ພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກແລະເຄາະຮ້າຍ ແລະ ເພີ່ມພູນພັກຕິໃນກາລິຍຸກອັນຍາກຕໍ່ຄຸນທຳ.
Adhyaya 31
वडवानलोत्पत्तिवृत्तान्ते दधीचिमहर्षये सर्वदेवकृतस्वस्वशस्त्रसमर्पणवर्णनम् (Origin Account of the Vādavānala and the Devas’ Deposition of Weapons with Maharṣi Dadhīci)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ–ອີສະວະຣະ ເພື່ອຖາມຫາເຫດປັດໃຈຂອງ (1) «ສ-ກາຣ-ປັນຈະກະ» ທີ່ເຄີຍສອນ (2) ການມີຢູ່ແລະການປາກົດຂອງ ສະຣັສວະຕີ ໃນກະເສດຣະ (3) ກຳເນີດແລະເວລາຂອງເລື່ອງ «ວາດະວານະລະ»। ອີສະວະຣະຕອບວ່າ ສະຣັສວະຕີໄດ້ປາກົດໃນປຣະພາສະເພື່ອຊຳລະກະເສດຣະ ໂດຍມີນາມ 5 ປະການ: ຫິຣັນຍາ, ວັຈຣິນີ, ຍັງກຸ, ກະປິລາ, ແລະ ສະຣັສວະຕີ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຫັນໄປສູ່ຕອນອະທິບາຍກຳເນີດ: ຫຼັງຈາກສົງຄາມເທວະ–ອະສຸຣະສົງບົບລົງເນື່ອງຈາກເຫດກ່ຽວກັບ ໂສມະ, ຈັນທຣະໄດ້ສົ່ງ ຕາຣາ ຄືນຕາມຄຳສັ່ງຂອງ ພຣະພຣະຫມາ. ເທວະທັງຫຼາຍເບິ່ງລົງສູ່ໂລກ ແລະເຫັນອາສຣົມດັ່ງສະຫວັນ—ອາສຣົມຂອງ ມະຫາຣິສິ ດະທີຈິ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍດອກໄມ້ຕາມລະດູ ແລະກິ່ນຫອມຂອງພືດພັນ. ພວກເຂົາເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມດັ່ງມະນຸດ, ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບດ້ວຍ ອັຣຄະຍະ–ປາດະຍະ ແລະນັ່ງລົງ. ອິນທຣະຂໍໃຫ້ຣິສິຮັບອາວຸດຂອງເທວະໄວ້ຝາກ. ດະທີຈິແຕ່ທຳອິດໃຫ້ພວກເຂົາກັບສະຫວັນ, ແຕ່ອິນທຣະຍືນຍັນວ່າຕ້ອງສາມາດເອົາຄືນໄດ້ເມື່ອຈຳເປັນ. ດະທີຈິຈຶ່ງຍອມຮັບ ແລະສັນຍາຈະຄືນໃນຍາມສົງຄາມ; ອິນທຣະເຊື່ອໃນສັດຈະຂອງຣິສິ ແລະຝາກອາວຸດໄວ້. ຄຳຟະລະສຣຸຕິທ້າຍກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງເລື່ອງນີ້ດ້ວຍຄວາມມີວິໄນ ຈະໄດ້ຊະນະໃນສົງຄາມ ແລະໄດ້ລູກຫຼານດີ ພ້ອມທັງ ທັມມະ, ອັດຖະ, ແລະຊື່ສຽງ.
Adhyaya 32
दधीच्यस्थि-शस्त्रनिर्माणम्, पिप्पलादोत्पत्तिः, वाडवाग्नि-प्रसंगः (Dadhīci’s Bones and the Making of Divine Weapons; Birth of Pippalāda; The Vāḍava Fire Episode)
ບົດທີ 32 ດຳເນີນເລື່ອງເປັນຕອນໆ ທີ່ຜູກພັນຊີວະປະຫວັດນັກຕະປະ, ການຈັດລະບຽບຂອງເທວະ ແລະ ເຫດຜົນແຫ່ງກຳ. ຫຼັງຈາກເທວະທັງຫຼາຍຈາກໄປ ພຣະຣິຊິພຣາຫມັນ ດະທີຈີ ຍັງຄົງບຳເນັດຕະປະ ແລະ ຍ້າຍໄປທາງເໜືອ ຢູ່ອາສຣົມຂ້າງຝັ່ງນ້ຳ. ນາງສຸພັດຣາ ຜູ້ຮັບໃຊ້ ໃນຍາມອາບນ້ຳ ໄດ້ພົບຜ້ານຸ່ງທີ່ຖືກຖິ້ມ ມີນ້ຳເຊື້ອຢູ່ໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວ ແລ້ວຮູ້ວ່າຕົນຕັ້ງຄັນ; ດ້ວຍຄວາມອາຍ ນາງໄດ້ຄອດລູກໃນປ່າອະສວັດຖະ ແລະ ກ່າວຄຳສາບແຊ່ງແບບມີເງື່ອນໄຂຕໍ່ຜູ້ບໍ່ຮູ້ຊື່. ຕໍ່ມາ ລົກປາລະ ແລະ ພຣະອິນທຣາ ມາຂໍອາວຸດທີ່ເຄີຍຝາກໄວ້. ດະທີຈີອະທິບາຍວ່າ ອຳນາດຂອງອາວຸດໄດ້ຖືກຊຶມຊັບເຂົ້າໃນກາຍຂອງຕົນ ແລະ ເສນອໃຫ້ສ້າງອາວຸດຈາກກະດູກຂອງຕົນ. ທ່ານສະຫລະກາຍໂດຍສະໝັກໃຈເພື່ອພະລະກິດປົກປ້ອງໂລກ. ເທວະໄດ້ນຳງົວທິບ 5 ຕົວ (ສຸຣະພີ) ມາຊຳລະອະວະຍະ; ຄວາມຂັດແຍ່ງນຳໄປສູ່ຄຳສາບແຊ່ງຕໍ່ ສະຣະສະວະຕີ ເພື່ອອະທິບາຍຂະບວນການ “ບໍ່ບໍລິສຸດ” ໃນພິທີ. ຈາກນັ້ນ ວິສະວະກັມມະນ ສ້າງວັດຊຣະ, ຈັກຣະ, ຊູລະ ແລະ ອາວຸດອື່ນໆ ຈາກກະດູກຂອງດະທີຈີ. ພາຍຫຼັງ ສຸພັດຣາພົບເດັກນ້ອຍຍັງມີຊີວິດ; ເດັກກ່າວວ່າເປັນຄວາມຈຳເປັນຕາມກຳ ແລະ ໄດ້ຊື່ “ປິບພະລາດ” ເນື່ອງຈາກດຳລົງຊີວິດດ້ວຍນ້ຳຍາງອະສວັດຖະ. ເມື່ອຮູ້ວ່າພໍ່ຖືກຂ້າເພື່ອເຮັດອາວຸດ ລາວຕັ້ງໃຈແກ້ແຄ້ນ ແລະ ບຳເນັດຕະປະສ້າງ “ກຣິຕຍາ” ອັນທຳລາຍ; ຈາກຂາອ່ອນຂອງລາວເກີດສິ່ງມີໄຟ ກ່ຽວພັນກັບໄຟ ວາດະວະ. ເທວະທັງຫຼາຍຂໍພຶ່ງພາ; ພຣະວິສນຸເຂົ້າມາປັບໃຫ້ເບົາບາງດ້ວຍວິທີ “ໃຫ້ກິນທີລະຄົນ” ເພື່ອແປງຄວາມໂກດຮ້າຍໃຫ້ເປັນລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານ. ທ້າຍບົດກ່າວຜົນວ່າ ຜູ້ຟັງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວບາບ ແລະ ເກື້ອກູນປັນຍາ ແລະ ມຸກຕິ.
Adhyaya 33
वाडवानल-नयनम् तथा पञ्चस्रोता-सरस्वती-प्रादुर्भावः (Transport of the Vāḍava Fire and the Manifestation of Five-Stream Sarasvatī)
ບົດນີ້ເລີ່ມຈາກການທີ່ເທວີຖາມເຖິງເຫດການກ່ອນໜ້າ ແລະ ອີສະວະຣະໄດ້ເລົ່າວ່າ ພຣະເທວະທັງຫຼາຍຈໍາເປັນຕ້ອງຄວບຄຸມ/ຍ້າຍໄຟວາດະວະ (Vāḍava) ອັນຮ້າຍແຮງ ທີ່ອາດທໍາລາຍລະບຽບໂລກ. ພຣະວິສະນຸຈັດການໂດຍແຕ່ງຕັ້ງພຣະສະຣັສວະຕີເປັນພາຫະນະ (yāna-bhūtā) ໃນການຂົນສົ່ງໄຟ ແລະ ຂໍຄວາມຮ່ວມມືຈາກເທວະທີ່ເປັນແມ່ນ້ໍາ; ແຕ່ ຄົງຄາ (Gaṅgā) ແລະ ແມ່ນ້ໍາອື່ນໆ ກ່າວວ່າບໍ່ອາດທົນພະລັງທໍາລາຍຂອງໄຟໄດ້. ພຣະສະຣັສວະຕີດ້ວຍຄວາມກະຕັນຍູ ແລະ ຂໍ້ຈໍາກັດທາງພິທີ ຈຶ່ງບໍ່ກະທໍາໂດຍບໍ່ມີຄໍາສັ່ງຂອງພໍ່; ນາງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ຜູ້ກໍານົດເສັ້ນທາງໃຕ້ດິນ ແລະ ກ່າວວ່າເມື່ອນາງເຫນື່ອຍລ້າຈາກໄຟ ນາງຈະປາກົດໃຫ້ເຫັນເທິງແຜ່ນດິນເປັນ prācī ເພື່ອເປີດທາງເຂົ້າສູ່ຕີຣຖະ (tīrtha) ອັນສັກສິດ. ຕໍ່ມາເລົ່າເຖິງການເດີນທາງຂອງພຣະສະຣັສວະຕີ: ການອອກເດີນທາງອັນເປັນມົງຄຸນ, ຄວາມໝາຍແຫ່ງການມີສະຫາຍ, ການປາກົດເປັນຮູບແມ່ນ້ໍາຈາກພູຫິມາລະຍະ, ແລະ ການສະຫຼັບລະຫວ່າງການໄຫຼໃຕ້ດິນກັບການປາກົດເທິງດິນຫຼາຍຄັ້ງ. ທີ່ປຣະພາສະ (Prabhāsa) ມີຣິສີ 4 ອົງ (Harina, Vajra, Nyaṅku, Kapila); ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ແລະ ເພື່ອປະໂຫຍດບຸນ ພຣະສະຣັສວະຕີກາຍເປັນ pañca-srotas ມີ 5 ນາມ (Harīṇī, Vajriṇī, Nyaṅku, Kapilā, Sarasvatī) ແລະ ວາງລະບົບການຊໍາລະບາບ: ບາບຫນັກແຕ່ລະຢ່າງຖືກຜູກກັບນ້ໍາແຕ່ລະສາຍ ແລະ ການອາບ/ດື່ມຕາມວິນັຍກ່າວວ່າຊໍາລະປາປະໄດ້. ຍັງມີຕອນທີ່ພູ Kṛtasmarā ຂັດຂວາງ ແລະ ພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ແຕ່ງງານ; ພຣະສະຣັສວະຕີໃຊ້ປັນຍາຂໍໃຫ້ພູຖືໄຟໄວ້ ແລະ ພູຖືກທໍາລາຍເມື່ອແຕະໄຟ. ເລື່ອງນີ້ຍັງອະທິບາຍວ່າ ຫີນທີ່ອ່ອນລົງຂອງພູນັ້ນ ນໍາໄປໃຊ້ສ້າງສະຖານບູຊາໃນເຮືອນໄດ້. ທ້າຍສຸດທີ່ທະເລ ໄຟວາດະວະມອບພອນ; ຕາມຄໍາແນະນໍາຂອງພຣະວິສະນຸ ພຣະສະຣັສວະຕີຂໍໃຫ້ໄຟມີ “ປາກເຂັມ” (sūcī-mukha) ເພື່ອດື່ມນ້ໍາໂດຍບໍ່ກິນພຣະເທວະ. ບົດຈົບດ້ວຍ phalaśruti ກ່າວວ່າ ການຟັງ ຫຼື ສະດຸດສະຫຼອງບົດນີ້ ນໍາໄປສູ່ຄວາມສູງສົ່ງທາງຈິດວິນຍານ.
Adhyaya 34
वडवानल-निबन्धनम् (Containment of the Vaḍavānala) — Sarasvatī, the Ocean, and Prabhāsa’s Tīrtha-Order
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ເທວີຟັງເຖິງເຫດການທາງເທວະວິທະຍາທີ່ຜູກພັນກັບສະຖານທີ່ທີ່ປຣະພາສ. ນາງສະຣັສວະຕີໄດ້ຮັບພອນທີ່ກ່ຽວກັບ ວະດະວານະລະ (ໄຟໃຕ້ທະເລ) ແລະຕາມພຣະບັນຊາ ໄປຍັງປຣະພາສ ເພື່ອເອີ້ນທະເລ. ທະເລຖືກພັນລະນາດ້ວຍຄວາມງາມແບບເທວະ ແລະມີບໍລິວານ; ສະຣັສວະຕີຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຖານຮອງດັ້ງເດີມຂອງສັດທັງປວງ ແລະຂໍໃຫ້ຮັບໄຟວະດະວາເພື່ອຈຸດປະສົງຂອງເທວະ. ທະເລຄິດໄຕ່ຕອງແລ້ວຍອມຮັບໄຟ; ສັດນ້ຳພາກັນຫວາດກົວເມື່ອໄຟລຸກແຮງຂຶ້ນ. ພຣະວິສນຸ (ອະຈຸຕະ/ໄດຕະຍະສູດະນະ) ມາຮອດ ປອບໃຈສັດນ້ຳ ແລະສັ່ງໃຫ້ວະຣຸນ/ທະເລ ໂຍນວະດະວານະລະລົງໄປໃນນ້ຳເລິກ ໃຫ້ມັນຢູ່ທີ່ນັ້ນດື່ມນ້ຳທະເລຢ່າງຖືກຄວບຄຸມ. ເມື່ອທະເລກັງວົນວ່ານ້ຳຈະຫມົດ ພຣະວິສນຸເຮັດໃຫ້ນ້ຳບໍ່ຮູ້ຈົບ ເພື່ອຮັກສາດຸນຍະພາບຂອງຈັກກະວານ. ຕໍ່ມາເລື່ອງໄດ້ກຳນົດພິທີປະຕິບັດໃນທ້ອງຖິ່ນ: ສະຣັສວະຕີເຂົ້າທະເລທາງຊ່ອງທາງທີ່ມີຊື່ ຖວາຍອາຣະຄະຍະ ແລະສະຖາປະນາອາຣະຄະເຍສະວະຣະ; ນາງຖືກກ່າວວ່າຢືນໃກ້ໂສເມສະວະຣະທາງທິດອາຄະເນ. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳຈາລິກທີ່ອັກນິຕີຣະຖະ: ອາບນ້ຳ, ບູຊາ, ໃຫ້ທານເສື້ອຜ້າແລະອາຫານແກ່ຄູ່ຜົວເມຍ, ແລະບູຊາພຣະມະຫາເທວະ; ການຟັງເລື່ອງນີ້ຊ່ວຍລ້າງບາບ ເພີ່ມພຸນຍະ ແລະຊື່ສຽງ.
Adhyaya 35
Ādhyāya 35 — Oūrva, Vāḍavāgni, and Sarasvatī’s Tīrtha-Route to Prabhāsa (और्व-वाडवाग्नि-सरस्वतीतीर्थमार्गः)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີ ເມື່ອເທວີຖາມເຖິງກຳເນີດຂອງພະບາກະວະ “ອູຣະວະ (Oūrva)” ໃນມັນວັນຕະຣະປັດຈຸບັນ. ອີສະວະຣະເລົ່າວ່າ ກະສັດຕະຣິຍະຂ້າພຣາຫມະນະເພື່ອຊັບສິນ; ຍິງຄົນໜຶ່ງຊ່ອນທາຣົກໄວ້ໃນຂາອ່ອນ (ūru) ເພື່ອຮັກສາຊີວິດ ແລະຈາກນັ້ນອູຣະວະເກີດຂຶ້ນ. ອູຣະວະສ້າງໄຟອັນດຸຮ້າຍຈາກຕະປັດ (Raudra Oūrva/Vāḍava) ຈົນຈະເຜົາໂລກ; ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄປພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ (Brahmā)। ພຣະພຣະຫມາປອບໂຍນອູຣະວະ ແລະສັ່ງໃຫ້ນຳໄຟນັ້ນໄປສູ່ມະຫາສະໝຸດ ແທນຈະໃຫ້ກິນໂລກ. ພຣະສະຣະສະວະຕີຖືກມອບໝາຍໃຫ້ຂົນສົ່ງໄຟທີ່ຖືກປະພິທີແລ້ວໃນພາຊະນະຄຳ; ການເດີນທາງຂອງນາງກາຍເປັນເສັ້ນທາງຕີຣຖະອັນລະອຽດ—ຜ່ານພູຫິມາລະຍະ ແລະດິນແດນຕາເວັນຕົກ, ເຂົ້າສູ່ antardhāna (ຫາຍໄປ) ແລ້ວປາກົດອີກຄັ້ງທີ່ບໍ່ນ້ຳ ແລະຕີຣຖະທີ່ມີຊື່, ເຊັ່ນ Gandharva-kūpa, ສະຖານທີ່ຂອງອີສະວະຣະ, sangama, ປ່າ ແລະຈຸດພິທີກຳຫຼາຍຢ່າງ. ທ້າຍສຸດທີ່ຊາຍທະເລ ພຣະສະຣະສະວະຕີປ່ອຍໄຟວາດະວະລົງໃນນ້ຳເຄັມ; ອັກນິປະທານພອນ ແຕ່ຖືກຫ້າມດ້ວຍຄຳສັ່ງຜ່ານແຫວນ ບໍ່ໃຫ້ເຮັດໃຫ້ທະເລແຫ້ງ. ບົດນີ້ປິດດ້ວຍຜົນອານຸສົງວ່າ Prācī Sarasvatī ຫາຍາກແລະມີອຳນາດ, ບຸນຂອງ Agni-tīrtha, ແລະລຳດັບການບູຊາໃນ “Raudrī yātrā” (ສະຣະສະວະຕີ, Kapardin/Śiva, Kedāra, Bhīmeśvara, Bhairaveśvara, Caṇḍīśvara, Someśvara, Navagraha, Rudra-ekādaśa ແລະ Brahmā ຮູບເດັກ) ອັນເປັນການທຳລາຍບາບ.
Adhyaya 36
Prācī Sarasvatī Māhātmya and Prāyaścitta of Arjuna at Prabhāsa (प्राचीसरस्वतीमाहात्म्यं तथा पार्थस्य प्रायश्चित्तकथा)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ທີ່ເທວີຖາມເຖິງຄວາມຫາຍາກ ແລະອຳນາດຊຳລະບາບອັນສູງສຸດຂອງ “ປຣາຈີ ສະຣັສວະຕີ” ໂດຍສະເພາະທີ່ປຣະພາສະ ແລະຍົກທຽບກັບ ກຸຣຸເກດຕຣະ ແລະ ປຸສກະຣະ. ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຢືນຢັນວ່າ ປຣະພາສະມີພະລັງສູງກວ່າ ແມ່ນ້ຳນີ້ລ້າງຄວາມຜິດ ແລະບາບ, ດື່ມຫຼືອາບໄດ້ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຈຳກັດເວລາຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ແມ່ນແຕ່ສັດທີ່ໄດ້ຮ່ວມກໍຍັງໄດ້ຮັບກຸສົນຍົກຂຶ້ນ. ຕໍ່ມາ ສູຕະເລົ່າເປັນຕົວຢ່າງ: ຫຼັງສົງຄາມພາຣະຕະ ອາຣຈຸນ (ກິຣີຕິນ) ຖືກກັ້ນອອກທາງສັງຄົມແລະຈິດທຳ ເນື່ອງຈາກບາບຂ້າຍາດ. ພຣະກຣິສນະຊີ້ນຳໃຫ້ໄປທີ່ປຣາຈີ ສະຣັສວະຕີ ບໍ່ໃຫ້ໄປ ຄະຍາ, ຄັງຄາ ຫຼື ປຸສກະຣະ. ອາຣຈຸນຖືອົບວາສ 3 ຄືນ ແລະອາບນ້ຳວັນລະ 3 ເທື່ອ ຈົນພົ້ນຈາກບາບສະສົມ ແລະຖືກຢຸທິສຖິຣະກັບຄົນອື່ນຮັບຄືນ. ບົດນີ້ຍັງຂະຫຍາຍເຖິງຂໍ້ປະພຶດພິທີ-ຈິດທຳ: ການຕາຍໃກ້ຝັ່ງເໜືອຖືກກ່າວວ່າ “ບໍ່ກັບມາເກີດອີກ”; ການບຳເນັດຕະປະສະຍາຖືກສັນລະເສີນ; ແລະການໃຫ້ທານ/ສຣາດທະ ທີ່ຕີຣຖະນີ້ໃຫ້ຜົນທະວີຄູນ ທັງແກ່ຜູ້ໃຫ້ແລະບັນພະບຸຣຸດ ຈົນກ່າວເຖິງການຍົກຂຶ້ນຫຼາຍຊົນລຸ້ນ. ທ້າຍສຸດ ຍືນຢັນວ່າ ສະຣັສວະຕີເປັນແມ່ນ້ຳອັນປະເສີດ ໃຫ້ຄວາມເບົາບາງໃນໂລກ ແລະຄວາມສຸກດີຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Adhyaya 37
कंकणमाहात्म्यवर्णनम् / Theological Account of the Bracelet Rite
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງເທວີ ແລະ ພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບເຫດຜົນ ແລະ ອານຸພາບຂອງພິທີ “ກັງກະນະ” ຄືການໂຍນກຳໄລມືລົງທະເລທີ່ປຣະພາສະ ອັນເກືອບກັບໂສເມສະວະຣະ. ເທວີຖາມລາຍລະອຽດເຖິງມັນຕຣາ, ວິທີປະຕິບັດ, ເວລາ ແລະ ຕົວຢ່າງເລື່ອງເກົ່າ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບໂດຍຍົກເລື່ອງພຣະຣາຊາ ບຣິຫັດຣະຖະ ແລະ ພຣະມະເຫສີ ອິນດຸມະຕີ ຜູ້ມີຄຸນທຳ ທີ່ໄດ້ຕ້ອນຮັບລະສີ ກັນວະ. ຫຼັງຈາກການສອນທຳ ກັນວະເຜີຍອະດີດຊາດຂອງອິນດຸມະຕີ: ນາງເຄີຍເປັນຍິງອາພີຣີທີ່ຍາກຈົນ ມີສາມີຫ້າຄົນ ໄປບູຊາໂສເມສະວະຣະ; ໃນຍາມອາບນ້ຳທະເລ ຖືກຄື້ນຊັດ ແລະ ເສຍກຳໄລຄຳ ຕໍ່ມາເສຍຊີວິດ ແລະ ເກີດໃໝ່ເປັນພຣະມະເຫສີ. ກັນວະອະທິບາຍວ່າ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃນຊາດນີ້ບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກວຣະຕະ, ຕະປະ, ຫຼື ທານອັນໃຫຍ່ ແຕ່ເກີດຈາກເຫດການກຳໄລ ແລະ ຜົນພິເສດຂອງຕີຣຖະນັ້ນ. ຈາກນັ້ນ ພິທີກຳໄລຖືກປະຕິບັດທຸກປີ ຫຼັງອາບນ້ຳເກືອທີ່ໂສເມສະວະຣະ ໂດຍກ່າວວ່າເປັນການທຳລາຍບາບ ແລະ ໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ.
Adhyaya 38
Kaparddī-Vināyaka as Prabhāsa-kṣetra Protector and the Vighnamardana Stotra (कपर्द्दी-विनायकः प्रभासक्षेत्ररक्षकः तथा विघ्नमर्दनस्तोत्रम्)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ–ອີສະວະຣະ ອະທິບາຍວ່າ ກ່ອນຈະເຂົ້າໄປນະມັດສະການ ໂສເມສະວະຣະ ໃນປຣະພາສະເຂດ ຄວນນະມັດສະການ ກະປັດດີ (ຮູບໜຶ່ງຂອງ ວິນາຍະກະ/ຄະເນຊະ) ເປັນອັນດັບທໍາອິດ. ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ ໂສເມສະວະຣະແມ່ນລິງຄະຮູບຂອງ ສະດາຊິວະ ທີ່ສະຖາປະນາໃນດິນແດນປຣະພາສະ ແລະ ກະປັດດີເປັນ ວິຄເນສະວະຣະ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງອຸປະສັກ. ຍັງມີການແບ່ງອະວະຕາຣະຕາມຍຸກ: ເຮຣັມບະໃນກຣິຕະ, ວິຄນະມັຣດະນະໃນເຕຣຕາ, ລັມໂບດະຣະໃນດວາປະຣະ, ແລະ ກະປັດດີໃນກະລິ. ຕໍ່ມາເກີດວິກິດ: ເທວະທັງຫຼາຍຮູ້ສຶກຖືກລົບລ້າງເພາະມະນຸດໄດ້ສະຖານະສະຫວັນຈາກການເຫັນພຣະໂສເມສະວະຣະ ແມ່ນບໍ່ທັນໄດ້ປະກອບພິທີຕາມປະເພນີ. ເທວະຈຶ່ງວອນຂໍຕໍ່ເທວີ; ຈາກ “ມະລະ” ທີ່ເກີດເມື່ອນາງບີບຮ່າງກາຍ ໄດ້ປາກົດຜູ້ມີໜ້າຊ້າງ ແຂນສີ່—ວິນາຍະກະ—ເພື່ອສ້າງອຸປະສັກໃຫ້ຜູ້ທີ່ໄປຫາໂສເມສະວະຣະດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ໃຫ້ຄົງໄວ້ຈິດຕະນາ ແລະ ຄວາມພ້ອມທາງຄຸນທຳ. ເທວີແຕ່ງຕັ້ງເຂົາເປັນຜູ້ພິທັກປຣະພາສະເຂດ ແລະສັ່ງໃຫ້ຂັດຂວາງຜູ້ອອກເດີນທາງໂດຍເຮັດໃຫ້ຕິດພັນຄອບຄົວ/ຊັບສິນ ຫຼືເກີດໂລກໄພ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຜ່ານໄປໄດ້. ບົດນີ້ຍັງຖ່າຍທອດ ສະໂຕຕຣະ “ວິຄນະມັຣດະນະ” ແດ່ກະປັດດີ, ກ່າວເຖິງການບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາສີແດງ ແລະການຖືຈະຕຸຣຖີ. ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ອໍານາດເໜືອອຸປະສັກ, ຄວາມສໍາເລັດໃນເວລາທີ່ກໍານົດ, ແລະການໄດ້ເຫັນໂສເມສະວະຣະໃນທ້າຍທີ່ສຸດດ້ວຍພຣະກະຣຸນາຂອງກະປັດດີ; ຊື່ “ກະປັດດີ” ຖືກອະທິບາຍວ່າສຳພັນກັບຮູບທີ່ຄ້າຍ “ກະປັດດະ” ຂອງທ່ານ.
Adhyaya 39
Kedāra (Vṛddhi/Kalpa) Liṅga Māhātmya and Śivarātri Jāgaraṇa: The Narrative of King Śaśabindu
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາອະທິບາຍຂອງອີສະວະຣະແກ່ມະຫາເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະ “ເກດາຣ” ໃນປຣະພາສະ ອັນເປັນສະວະຍັມພູ (ເກີດຂຶ້ນເອງ) ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະສິວະ ຢູ່ໃກ້ພີເມສະວະຣະ. ໃນຍຸກເກົ່າເຄີຍເອີ້ນວ່າ “ຣຸທເຣສະວະຣະ” ແລະເນື່ອງຈາກຢ້ານການແຕະຕ້ອງຂອງມະເລັດຈະ ຈຶ່ງຖືກປິດບັງ/ຈົມລົງ ແລ້ວຈຶ່ງປາກົດນາມ “ເກດາຣ” ໃນໂລກ. ຕໍ່ມາກໍກໍານົດພິທີປະຕິບັດ: ອາບນ້ໍາໃນທະເລເຄັມ ແລະທີ່ປັດມະກະຕີຣະຖະ/ກຸນດະ ແລ້ວບູຊາຣຸທເຣສະ ແລະເກດາຣ; ເນັ້ນເປັນພິເສດໃນວັນຈະຕຸຣະທະສີ ແລະການຕື່ນຢູ່ຕະຫຼອດຄືນ (ເອກະປຣະຊາຄະຣະ) ອັນເປັນບຸນສູງ. ມີນິທານຍາວສອດແຊກ: ພຣະຣາຊາ ສາສະບິນດຸ ມາຮອດປຣະພາສະໃນຈະຕຸຣະທະສີຝ່າຍສວ່າງ ເຫັນລະສີທໍາຈະປະ ແລະໂຮມະ ບູຊາໂສມນາຖ ແລ້ວໄປທີ່ເກດາຣເພື່ອທໍາຈາກະຣະນະ. ເມື່ອຖືກຖາມໂດຍລະສີເຊັ່ນ ຈະຍະວະນະ, ຢາຊະຍະວັນກະຍະ, ນາຣະດະ, ໄຈມິນິ ແລະອື່ນໆ ພຣະອົງເລົ່າອະດີດຊາດ: ເຄີຍເປັນຊູດຣະໃນຍາມອົດຢາກ ເກັບດອກບົວທີ່ຣາມະ-ສະຣະສ ຂາຍບໍ່ອອກ ແລ້ວໄດ້ພົບການຕື່ນຄືນສິວະຣາຕຣີທີ່ລິງຄະ ວຶດທະ/ຣຸທເຣສະວະຣະ ນໍາໂດຍນາງຄະນິກາ “ອະນັງຄະວະຕີ”. ດ້ວຍການອົດອາຫານໂດຍບັງເອີນ, ອາບນ້ໍາ, ຖວາຍດອກບົວ ແລະຕື່ນຄືນ ຈຶ່ງໄດ້ອໍານາດກະສັດໃນຊາດຕໍ່ໄປ ແລະຈື່ຈໍາເຫດ. ທ້າຍອັດທະຍາຍກ່າວຜົນບຸນວ່າ ການບູຊາລິງຄະນີ້ທໍາລາຍບາບໜັກ ແລະໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາມະນຸດຄົບຖ້ວນ; ອະນັງຄະວະຕີກໍໄດ້ຮັບການຍົກຂຶ້ນເປັນອັບສະຣາ ໂດຍພິທີດຽວກັນນີ້.
Adhyaya 40
भीमेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / Chapter 40: The Māhātmya (Sacred Account) of Bhīmeśvara
ບົດທີ 40 ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ອະທິບາຍເຖິງກຳເນີດ ການຕັ້ງຊື່ ແລະ ອານຸພາບບຸນຂອງ ລິງຄະ ອັນມີພະລັງ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບ ຣາຊະຣິສີ ສະເວຕະເກຕຸ ແລະ ຕໍ່ມາ ພີມະເສນ. ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະເທວີໄປຫາສະຖານບູຊາອັນມີຜົນສູງ ທີ່ສະເວຕະເກຕຸສ້າງໄວ້ ແລະ ພີມະເຄີຍບູຊາ ຢູ່ໃກ້ ເກດາເຣສະວະຣະ; ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຄວນບູຊາຕາມລຳດັບພິທີ ເຊັ່ນ ອາບນ້ຳນົມ (ອະພິເສກ) ແລະ ພິທີອື່ນໆ ເພື່ອໄດ້ຜົນບຸນແຫ່ງຕີຣຖະ ແລະ ສຸຄະຕິ. ພຣະເທວີຖາມເຖິງເຫດປັດໃຈ: ເປັນຢ່າງໃດລິງຄະຂອງສະເວຕະເກຕຸຈຶ່ງໄດ້ຊື່ນັ້ນ ແລະ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ພີເມສະວະຣະ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າວ່າ ໃນຍຸກເຕຣຕາ ສະເວຕະເກຕຸໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດ ຢູ່ຊາຍຝັ່ງທະເລອັນເປັນມົງຄຸນຂອງ ປຣະພາສະ ນານຫຼາຍປີ ຜ່ານລະດູການຕ່າງໆ ຈົນພຣະສິວະປະທານພອນ. ທ່ານຂໍຄວາມພັກດີບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ແລະ ຂໍໃຫ້ພຣະສິວະປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດ; ພຣະສິວະຮັບຄຳ ແລະ ລິງຄະນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ ສະເວຕະເກຕະວີສະວະຣະ. ໃນຍຸກກະລິ ພີມະເສນມາພ້ອມອ້າຍນ້ອງໃນການຈາລິກຕີຣຖະ ແລະ ບູຊາລິງຄະນັ້ນ ຈຶ່ງເກີດນາມໃໝ່ ພີເມສ/ພີເມສະວະຣະ. ບົດຈົບດ້ວຍຄຳກ່າວວ່າ ແຕ່ພຽງເຫັນ ແລະ ກະທຳການນົບນ້ອມພຽງຄັ້ງດຽວ ກໍສາມາດທຳລາຍບາບຫຼາຍປະການ ຮວມທັງບາບທີ່ສະສົມມາຫຼາຍຊາດໄດ້.
Adhyaya 41
भैरवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Bhairaveśvara
ບົດນີ້ເປັນຄໍາເລົ່າຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບລິງຄະອັນມີິດທານຸພາບ ທີ່ສະຖາປະນາໄວ້ທາງທິດຕາເວັນອອກ ສຳພັນກັບເທວີສະຣັສວະຕີ ແລະຢູ່ໃກ້ມະຫາສະໝຸດ. ເມື່ອເກີດວິກິດຈາກ «ວະດະວານະລະ» (ໄຟໃຕ້ທະເລ) ອັນທຳລາຍ, ເທວີໄດ້ນຳລິງຄະເຂົ້າໃກ້ທະເລ ບູຊາຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ ແລ້ວຮັບໄຟນັ້ນໄວ້ ແລະໂຍນລົງສູ່ທະເລ ເພື່ອຄວາມຜາສຸກຂອງເທວະທັງຫຼາຍ. ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງສະເຫຼີມສະຫຼອງດ້ວຍສຽງສັງຂ໌ ແລະກອງ, ມີຝົນດອກໄມ້ຕົກລົງ ແລະຖວາຍນາມກຽດຕິແກ່ເທວີວ່າ «Devamātā» ເພາະການກະທຳນີ້ຍາກແມ່ນແຕ່ເທວະ ແລະອະສຸຣ. ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍຕໍ່ວ່າ ເນື່ອງຈາກເທວີສະຖາປະນາລິງຄະອັນມງຄຸນນີ້ ແລະສະຣັສວະຕີໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນເປັນແມ່ນ້ຳດີທີ່ສຸດ ຜູ້ທຳລາຍບາບ, ລິງຄະຈຶ່ງໂດ່ງດັງນາມ «Bhairava» (Bhairaveśvara)។ ທ້າຍບົດມີຄໍາແນະນໍາ: ການບູຊາສະຣັສວະຕີ ແລະພຣະໄພຣະເວສະວະຣະ ໂດຍສະເພາະໃນວັນມະຫານະວະມີ ພ້ອມການອາບນ້ຳຕາມພິທີ ຈະກຳຈັດຄວາມບົກພ່ອງແຫ່ງວາຈາ (vāg-doṣa). ການບູຊາລິງຄະດ້ວຍອະພິເສກນ້ຳນົມ ແລະມົນຕຣາ «Aghora» ໃຫ້ຜົນເຕັມຂອງການຈາລິກ (yātrā-phala)។
Adhyaya 42
चण्डीशमाहात्म्यवर्णनम् (Chandīśa Shrine-Glory and Ritual Protocols)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣາແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບການເຂົ້າໄປຫາ ແລະບູຊາພຣະຈັນດີຊາ (Chandīśa) ໃນປຣະພາສະ-ເຂດ. ທ່ານຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງສະຖານບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍທິດທາງ—ໃກ້ໂສເມຊາ/ອີຊາ-ດິກພາກ ແລະບໍ່ໄກທາງໃຕ້ຈາກທີ່ພັກຂອງດັນດະປານິ. ຍັງຍົກຍ້ອງອໍານາດຂອງສະຖານນີ້ໂດຍເລົ່າວ່າ ຈັນດາ ແລະກະນະຜູ້ບໍາເພັນຕະປັສຢາຢ່າງຫນັກ ໄດ້ຕິດຕັ້ງແລະບູຊາ ຈົນເກີດລິງຄະ “ຈັນເດຊະວະຣາ” ອັນມີຊື່ສຽງ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ຈັດລໍາດັບພູຊາຢ່າງເປັນລະບຽບ: ອະພິເສກດ້ວຍນົມ, ນົມສົ້ມ, ແລະກີ; ທານ້ໍາເຜິ້ງ, ນ້ໍາອ້ອຍ, ແລະຫຍ້າຝຣັ່ງ (saffron); ນ້ໍາຫອມເຊັ່ນ ກາມຟໍ, ອຸຊີຣະ, ກິ່ນມັດສະ ແລະຈັນທະນ໌; ດອກໄມ້, ທູບ, ແລະອະກຸຣຸ; ຖວາຍຜ້າຕາມກໍາລັງ; ນາຍເວດຍະ (ໂດຍສະເພາະ ປະຣະມານນະ) ພ້ອມໂຄມໄຟ; ແລະໃຫ້ທານ/ດັກຊິນາແກ່ດວິຈາຕິ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຜົນບຸນຈໍາເພາະສະຖານທີ່: ທານທີ່ຖວາຍໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງໃຕ້ ຈະເປັນບຸນບໍ່ຮູ້ຈົບສໍາລັບຈັນດີຊາ; ການເຮັດສຣາດທະທາງໃຕ້ຂອງຈັນດີຊາ ໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ; ແລະພິທີອຸດຕະຣາຍະນະທີ່ຖວາຍ “ກີ-ກຳບະລະ” (ຜ້າຫົ່ມຊຸບກີ) ຊ່ວຍຫຼີກພົ້ນການເກີດໃໝ່ອັນຫຍາບກະດ້າງ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າການໄປຈາລິກບູຊາພຣະຊູລິນ (Śūlin) ເປັນການຊໍາລະບາບ ປົດປ່ອຍສັດທັງຫຼາຍຈາກບາບທີ່ເກີດຈາກການລ່ວງເກີນນິຣມາລະຍະ ແລະການກິນໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວ ພ້ອມທັງຄວາມຜິດພາດອື່ນໆຈາກກຳມະ.
Adhyaya 43
आदित्येश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Adityeśvara Māhātmya (Chapter on the Glory of Adityeśvara)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງການຊີ້ນຳການເດີນທາງຈາກທິດທາງຂອງພຣະອີສະວະຣາແກ່ເທວີ ໃຫ້ໄປຫາລິງຄະທີ່ພຣະສູຣຍະໄດ້ປະດິດສະຖາປະນາ ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງໂສເມສະ ແລະຢູ່ໃນລະຍະ “ເຈັດຄັນທະນູ”। ລິງຄະນັ້ນຊື່ ອາທິຕະເອສະວະຣາ ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)។ ມີການລະລຶກເຖິງເທຣຕາຍຸກ ວ່າມະຫາສະໝຸດເຄີຍບູຊາລິງຄະນີ້ດ້ວຍເພັດນິລະມະນີເປັນເວລາຍາວ ເພື່ອຢືນຢັນອຳນາດຂອງສະຖານທີ່ໃນເວລາຕຳນານ। ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງມີນາມຮອງວ່າ ຣັດເນສະວະຣາ “ເຈົ້າແຫ່ງເພັດພອຍ”। ພິທີກຳນົດໃຫ້ອາບນ້ຳດ້ວຍ pañcāmṛta ແລະບູຊາດ້ວຍເພັດ 5 ຢ່າງ ຕາມດ້ວຍການຖວາຍບູຊາແບບຣາຊະອຸປະຈາຣ (rājopacāra) ຕາມວິທີ (vidhi)។ ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັບການຖວາຍທານເມຣຸ (Meru-dāna) ແລະຜົນລວມຂອງຍັດຍະ ແລະທານທັງຫມົດ ພ້ອມທັງຍົກສູງສາຍບັນພະບຸລຸດຝ່າຍພໍ່ແລະແມ່। ການເຫັນຣັດເນສະວະຣາຊ່ວຍຊຳລະບາບຕັ້ງແຕ່ເດັກນ້ອຍ ວັຍໜຸ່ມ ວັຍຜູ້ໃຫຍ່ ຫາວັຍເຖົ້າ। ຍັງມີການສັນລະເສີນທານວົວ (dhenu-dāna) ໂດຍສັນຍາການພົ້ນທຸກໃຫ້ 10 ຊົນລຸ້ນກ່ອນ ແລະ 10 ຊົນລຸ້ນຫຼັງ; ຜູ້ໃດສວດ Śatarudrīya ທາງຂວາຂອງເທວະພາຍຫຼັງບູຊາລິງຄະຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຈະບໍ່ເກີດອີກ. ທ້າຍບົດຍຳ້ວ່າການຟັງດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈ້ອງ ເປັນທາງຫຼຸດພົ້ນຈາກພັນທະກຳ।
Adhyaya 44
Someshvara-māhātmya-varṇanam (Glorification and Ritual Protocol of Someshvara)
ບົດທີ 44 ແມ່ນຄໍາສອນທາງທິດສະດີ–ພິທີກຳ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວໄວ້ ເພື່ອກໍານົດເສັ້ນທາງການບູຊາຢ່າງເປັນລໍາດັບ. ຫຼັງຈາກບູຊາ ອາດິຕະເຢສະ (Ādityeśa) ແລ້ວ ຜູ້ປະຕິບັດຈຶ່ງໄປຫາ ໂສເມສະວະຣະ (Someshvara) ແລະປະກອບພິທີບູຊາຕາມຫຼັກ ປັນຈາງຄະ ພັກຕິ (pañcāṅga) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ຄຳພີເນັ້ນການນົບນ້ອມດ້ວຍກາຍ: ການກົ້ມກາບແບບຄົບອະວະ (sāṣṭāṅga praṇipāta), ການເດີນວຽນຂວາ (pradakṣiṇā), ແລະການເບິ່ງດາຣະສະນະຊໍ້າໆ (punar-punaḥ darśana) ດ້ວຍຈິດຕັ້ງມັ່ນ. ຍັງຊີ້ວ່າ ລິງຄະນີ້ຮວມຫຼັກການ ພຣະອາທິດ–ພຣະຈັນ (sūrya–candra) ເຮັດໃຫ້ພິທີເປັນການບູຊາແນວ ອັກນີ–ໂສມ (agnīṣoma) ທີ່ສຳເລັດເຈດນາຂອງຍັດຍະຜ່ານການບູຊາໃນວິຫານ. ຈາກນັ້ນ ເສັ້ນທາງສັກກະລະຍັງຕໍ່ໄປຫາ ອຸມາເທວີ (Umādevī) ໃກ້ໆ ແລະຕໍ່ໄປຫາສະຖານທີ່ອື່ນ ຄື ໄດຕະຍະສູດະນ (Daityasūdana) ສະແດງເຖິງວົງຈອນສັກສິດທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນ ປຣະພາສະກເສດຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra). ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍຢືນຢັນວ່າ ນີ້ແມ່ນອັດຍາຍທີ 44 ຂອງ Someshvara-māhātmya ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa.
Adhyaya 45
अङ्गारेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Aṅgāreśvara Māhātmya: The Glory of the Aṅgāreśvara Shrine)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ເລົ່າເຖິງກໍ່ກຳເນີດ ແລະ ອານຸພາບຂອງພຣະສະຖານອັງກາເຣສະວະຣະ ໃນພື້ນທີ່ສັກສິດປຣະພາສ. ເຫດການຖືກເຊື່ອມກັບຕອນທີ່ພຣະສິວະມີພຣະພິໂຣດຮຸນແຮງໃນຄວາມປະສົງຈະເຜົາຕຣິປຸຣາ; ນ້ຳຕາຈາກດວງຕາທັງສາມໄດ້ຕົກລົງສູ່ໂລກ ແລະ ກາຍເປັນ “ພູມິສຸຕະ” (ບຸດແຫ່ງແຜ່ນດິນ) ຄື ໂພມ/ມັງກະລະ (ດາວອັງຄານ)។ ແຕ່ເດັກ ໂພມໄດ້ໄປປຣະພາສ ແລະ ບຳເນັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງຍາວນານຕໍ່ພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ຈົນພຣະສິວະພໍພຣະໄທ ແລະ ປະທານພອນ. ໂພມຂໍສະຖານະເປັນດາວເຄາະ (grahatva) ພຣະສິວະກໍຮັບຮອງ ແລະ ປະກາດຄຳສັນຍາຄຸ້ມຄອງແກ່ຜູ້ມີສັດທາທີ່ບູຊາພຣະອົງຢູ່ທີ່ນັ້ນ। ອັດຍາຍຍັງກ່າວເຖິງເຄື່ອງບູຊາ ແລະ ພິທີໂຮມ (homa): ດອກໄມ້ສີແດງ ແລະ ອາຫຸຕິຈຳນວນຫຼາຍຜະສົມນ້ຳເຜິ້ງກັບເນີຍໃສ (ghee) ໃຫ້ຄົບໜຶ່ງແສນ ພ້ອມການບູຊາປັນຈໂອປະຈາຣ (pañcopacāra) ຢ່າງລະມັດລະວັງ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບົດກ່າວວ່າ ການຟັງມາຫາຕະມະຍະສັ້ນໆນີ້ຊ່ວຍລ້າງບາບ ແລະ ໃຫ້ສຸຂະພາບ; ການຖວາຍປະກາລັງ/ວິດຣຸມ (coral) ນຳໄປສູ່ຜົນຕາມປາຖະໜາ ແລະ ໂພມຖືກພັນລະນາວ່າ ສະຫວ່າງໄສໃນຍານສະຫວັນທ່າມກາງດາວເຄາະທັງຫຼາຍ।
Adhyaya 46
बुधेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Budheśvara Māhātmya (The Glory of Budheśvara Liṅga)
ອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳເທວີໃຫ້ໄປຫາລິງຄະອັນມີອຳນາດຢູ່ທາງເໜືອ ຊື່ວ່າ ບຸເທສະວະຣະ (Budheśvara)। ລິງຄະນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າ ແຕ່ພຽງໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ກໍສາມາດລ້າງບາບທັງປວງໄດ້। ເລື່ອງລາວຍືນຢັນຄວາມສັກສິດໂດຍກ່າວວ່າ ພຣະບຸດະ (Budha/ເມີຄິວຣີ) ເປັນຜູ້ສ້າງສະຖານບູຊານີ້ ໂດຍທຳຕະປັດສະຍາ ແລະ ບູຊາສະດາຊີວະຢ່າງຍາວນານ ດັ່ງກັບ 4 ຍຸກ («ສີ່ປີແຫ່ງຫມື່ນໆ») ຈົນໄດ້ເຫັນພຣະຊີວະໂດຍກົງ। ພຣະອົງພໍໃຈ ແລະ ປະທານໃຫ້ພຣະບຸດະເປັນ ຄຣາຫະ (graha) ຜູ້ຄຸ້ມຄອງດາວເຄາະ। ການບູຊາລິງຄະນີ້ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ໂດຍສະເພາະໃນວັນ Saumyāṣṭamī (ວັນອັດຖະມີທີ່ກ່ຽວກັບພຣະບຸດະ) ຖືກກ່າວວ່າໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີ Rājasūya। ຟະລະສຣຸຕິສັນຍາການຄຸ້ມຄອງຈາກເຄາະຮ້າຍ, ຄວາມອັບໂຊກໃນຕະກູນ, ການພັດພາກຈາກສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ, ແລະ ຄວາມຢ້ານກົວຈາກສັດຕູ; ແລະສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງມາຫາດມະຍະນີ້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຈະໄດ້ເຂົ້າສູ່ «ສະຖານະສູງສຸດ» (parama pada)។
Adhyaya 47
वृहस्पतीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Bṛhaspatīśvara (Guru-associated Liṅga)
ບົດນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ມະຫາເທວີ ໂດຍນໍາທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໃຫ້ໄປສູ່ລິງຄະອັນໜຶ່ງຢູ່ພາກຕາເວັນອອກ ທີ່ສຳພັນກັບພຣະອຸມາ ແລະຢູ່ໃນຂອບເຂດທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້)។ ລິງຄະນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນນິມິດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ເທວາຈາຣະຍະ (Devācārya) ໄດ້ປະດິດຕັ້ງ ແລະຜູກພັນຢ່າງໃກ້ຊິດກັບຄູຣູ—ພຣະພຣະຫັດສະປະຕິ (Bṛhaspati)។ ມີການອະທິບາຍລໍາດັບການບູຊາແບບຕົວຢ່າງ: ການສັກກາລະລິງຄະດ້ວຍພັກຕິຢ່າງຍາວນານ ນໍາໄປສູ່ການສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາທີ່ຫາຍາກ ຕໍ່ຈາກນັ້ນໄດ້ຮັບກຽດຕິຍົດໃນໝູ່ເທວະ ແລະໄດ້ຮັບ īśvara-jñāna (ປັນຍາແຫ່ງອຳນາດອົງພຣະ)។ ຕໍ່ມາບົດກ່າວເຖິງການຈາລິກຢ່າງເປັນຈິງ: ແມ່ນແຕ່ການໄດ້ເຫັນ (darśana) ລິງຄະທີ່ພຣະພຣະຫັດສະປະຕິສ້າງ ກໍເປັນເກາະຄຸ້ມຄອງຈາກເຄາະຮ້າຍ ແລະເປັນຢາແກ້ທຸກຂ໌ທີ່ເຊື່ອວ່າເກີດຈາກພຣະພຣະຫັດສະປະຕິໂດຍສະເພາະ। ເນັ້ນເວລາພິທີ: ວັນ Śukla Caturdaśī ທີ່ຕົງກັບວັນພະຫັດ ແລະການບູຊາອາດເຮັດໄດ້ທັງຕາມພິທີຄົບຖ້ວນພ້ອມ rājopacāra ຫຼືດ້ວຍໃຈພັກຕິອັນບໍລິສຸດ. ການອາບດ້ວຍ pañcāmṛta ໃນປະລິມານໃຫຍ່ ຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກ ‘ໜີ້ສາມປະການ’ (ṛṇa-traya): ໜີ້ແມ່, ໜີ້ພໍ່, ແລະໜີ້ຄູຣູ ນໍາໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ, ຈິດໃຈບໍ່ມີຄູ່ຕໍ່ຕ້ານ (nirdvandva) ແລະການຫຼຸດພົ້ນ. ທ້າຍສຸດ phalaśruti ກ່າວວ່າ ການຟັງດ້ວຍສັດທາ ທໍາໃຫ້ຄູຣູພຣະພຣະຫັດສະປະຕິພໍໃຈ។
Adhyaya 48
Śukreśvara-māhātmya (Glory of the Liṅga Established by Śukra)
ບົດທີ 48 ໃນ Prabhāsa-kṣetra ເລົ່າເຖິງຕຳນານສະຖານທີ່ສັກສິດທ້ອງຖິ່ນ: ພຣະ Īśvara ຊີ້ແຈງແກ່ Devī ກ່ຽວກັບລິງຄະທີ່ Śukra (Bhārgava) ສ້າງຕັ້ງ ຢູ່ໃກ້ຈຸດອ້າງອີງທາງຕາເວັນຕົກ Vibhūtīśvara. ການເບິ່ງ (darśana) ແລະ ການແຕະຕ້ອງ (sparśa) ລິງຄະນີ້ ຖືວ່າຊ່ວຍລ້າງບາບ (pāpa-haraṇa) ໄດ້. ເນື້ອເລື່ອງຍ້ອນຄືນວ່າ Śukra ໄດ້ saṃjīvanī-vidyā ດ້ວຍອິດທິພົນຂອງ Rudra ແລະ tapas ອັນເຂັ້ມງວດ. ມີຕອນໜຶ່ງທີ່ Śaṃbhu ກືນ Śukra ເພື່ອຈຸດປະສົງທິບພະ ແລະ Śukra ຍັງຄົງບຳເນັດພາຍໃນພຣະອົງ ຈົນ Mahādeva ພໍພຣະໄທ ແລະປ່ອຍອອກ—ເປັນຄຳອະທິບາຍຕົ້ນກຳເນີດນາມ ແລະຄວາມສັກສິດ. ຕໍ່ມາເປັນຂໍ້ປະຕິບັດ: ບູຊາລິງຄະດ້ວຍໃຈໝັ້ນຄົງ, ສວດຈະປະ Mṛtyuñjaya mantra ໃຫ້ຄົບໜຶ່ງລ້ານ (lakh), ອາບພຣະດ້ວຍ pañcāmṛta-abhiṣeka ແລະບູຊາດອກໄມ້ຫອມ. ຜົນທີ່ສັນຍາແມ່ນ ຄຸ້ມຄອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວເກືອບຄວາມຕາຍ, ພົ້ນບາບ, ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາ ແລະໄດ້ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຄ້າຍ siddhi (aiśvarya/maṇimā ແລະອື່ນໆ) ຕາມຄວາມສັດທາອັນໝັ້ນຄົງ.
Adhyaya 49
Śanaiścaraiśvara (Saurīśvara) Māhātmya and Daśaratha’s Śani-stotra | शनैश्चरैश्वरमाहात्म्यं तथा दशरथकृतशनीस्तोत्रम्
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາແບບໄສວະ (ພຣະອີສະວະ–ເທວີ) ທີ່ກ່າວເຖິງສະຖານທີ່ລິງຄະສັກສິດໃຫຍ່ນາມ «Śanaiścaraiśvara/ Saurīśvara» ໃນພູມທັດສັກສິດຂອງປຣະພາສະ. ລິງຄະນີ້ຖືກພັນລະນາເປັນ «ມະຫາປຣະພາ» ສູນພະລັງງານທີ່ຊ່ວຍບັນເທົາບາບໜັກ ແລະຄວາມຢ້ານກົວ; ພ້ອມຊີ້ວ່າກຽດສູງຂອງພຣະŚani ເກີດຈາກພັກຕິຕໍ່ພຣະŚambhu. ຕໍ່ມາບົດນີ້ກຳນົດແບບພິທີບູຊາວັນເສົາ: ຖວາຍໃບ śamī ແລະອາຫານ (tila, māṣa, guḍa, odana) ພ້ອມຄຳສັ່ງໃຫ້ທຳທານງົວຜູ້ສີດຳແກ່ຜູ້ຮັບທີ່ເໝາະສົມ. ໃນຕອນເລື່ອງຫຼັກ ກະສັດດະຊະຣະຖະໄດ້ຮັບຄຳພະຍາກອນວ່າ Śani ກຳລັງເຄື່ອນໄປຫາ Rohiṇī ແລະອາດເກີດລາງ «śakaṭa-bheda» ນຳໄປສູ່ແຫ້ງແລ້ງ–ອຶດຫິວ. ເມື່ອຖືກບອກວ່າຍາກຈະແກ້ໄຂ ພຣະອົງກ້າຫານເດີນທາງໄປສູ່ໂລກດາວ ເຜີຍໜ້າກັບ Śani ດ້ວຍທ່າທາງດຸດັນ ແລະໄດ້ພອນດ້ວຍຄວາມກ້າຫານແລະຕະປະ. ກະສັດຂໍໃຫ້ Śani ຢ່າເຮັດຮ້າຍ Rohiṇī, ຢ່າທຳລາຍລາງ «śakaṭa», ແລະຢ່າໃຫ້ເກີດອຶດຫິວ 12 ປີ; Śani ກໍປະທານໃຫ້. ບົດນີ້ຍັງຮັກສາສະໂຕຕຣະຂອງດະຊະຣະຖະ ທີ່ສັນລະເສີນຮູບອັນນ່າກົວ ແລະອຳນາດໃນການໃຫ້ຫຼືຖອນອຳນາດກະສັດ. Śani ຮັບຮອງວ່າຜູ້ທີ່ສວດສະໂຕຕຣະນີ້ດ້ວຍການບູຊາ ແລະພັບມື ຈະພົ້ນຈາກໂທດຂອງ Śani ແລະທຸກຂ໌ຈາກດາວອື່ນໆ ໃນຈຸດເວລາດວງຊະຕາ (ນັກສັດເກີດ, lagna, daśā/antardaśā). ທ້າຍບົດກ່າວຜົນບຸນວ່າ ສວດຕອນເຊົ້າວັນເສົາ ແລະລະລຶກດ້ວຍພັກຕິ ຈະບັນເທົາທຸກຂ໌ຈາກກຣະຫະ ແລະສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາ.
Adhyaya 50
राह्वीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Rāhvīśvara Māhātmya (The Glory of Rāhu-established Īśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີສາສະໜາ ທີ່ພຣະອີສະວະຣາ (ມະຫາເທວ) ຊີ້ແຈງແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະອັນມີອານຸພາບ ທີ່ຣາຫູ (ສະວະພານຸ/ໄສມຫິເກຍ) ໄດ້ສ້າງແລະສະຖາປະນາ. ສະຖານທີ່ຖືກກໍານົດວ່າຢູ່ທິດວະຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ) ໃກ້ມັງກະລາ ທາງເໜືອຂອງອະຊາເທວີ ແລະໃກ້ໝາຍ “ທະນຸສ” ເຈັດຈຸດ. ເລື່ອງກໍ່ກໍາເນີດກ່າວວ່າ ອະສຸຣະສະວະພານຸ ໄດ້ປະພຶດຕະປະສະ (ຕະປັດ) ຢ່າງຍາວນານເຖິງໜຶ່ງພັນປີ ເພື່ອບູຊາມະຫາເທວ. ດ້ວຍອໍານາດແຫ່ງຄວາມພາກເພັງນັ້ນ ພຣະມະຫາເທວໄດ້ປາກົດ/ສະຖິດເປັນລິງຄະ ເປັນ “ໂຄມໄຟແຫ່ງໂລກ” (ຊະກັດດີປ). ຟະລະສຣຸຕິກ່າວຢ່າງຊັດວ່າ ຜູ້ມີສັດທາທີ່ໄດ້ດາຣະຊັນແລະບູຊາ ຈະລະລາຍບາບໜັກ ແມ່ນແຕ່ບາບປະເພດພຣະຫມັນຫັດຕະຍາ. ຍັງໄດ້ຜົນໃນຮ່າງກາຍ: ພົ້ນຈາກຕາບອດ ຫູໜວກ ເວົ້າບໍ່ໄດ້ ໂລກໄພ ແລະຄວາມທຸກຍາກ; ຕໍ່ມາໄດ້ຄວາມຮັ່ງມີ ຄວາມງາມ ຄວາມສໍາເລັດໃນເປົ້າໝາຍ ແລະຄວາມສຸກດັ່ງເທວະ. ທ້າຍບົດຍັງລະບຸວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ ພຣະພາສະຂັນດະ ແລະ ພຣະພາສະເກສຕຣະມາຫາຕະມະ.
Adhyaya 51
केत्वीश्वरमाहात्म्यवर्णन (Ketu-linga / Ketvīśvara Māhātmya Description)
ອັດຍາຍນີ້ກ່າວເຖິງການບັນຍາຍພູມສັນຖານ ແລະ ພິທີກຳບູຊາຂອງ ເກຕຸລິງຄະ (ເກຕະວີອີສະວະຣະ) ໃນພື້ນທີ່ສັກສິດ ປຣະພາສ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງໂດຍອ້າງອີງພູມສາດ—ຢູ່ເໜືອຈາກ ຣາຫວີອີສານ ແລະ ຢູ່ໃຕ້ຈາກ ມັງກະລາ—ພ້ອມກຳນົດໄລຍະທາງປະມານ “ໄລຍະຍິງທະນູ” ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກສາມາດຊອກຫາໄດ້ງ່າຍ. ຕໍ່ມາ ເກຕຸຖືກພັນລະນາເປັນຄຣາຫະທີ່ນ່າກະຫຼັງ ມີເຄື່ອງໝາຍຮູບລັກສະນະຊັດເຈນ ແລະ ເລົ່າເຖິງການບຳເນັດຕະປະສະຍາຂອງທ່ານເປັນເວລາ 100 ປີເທວະ ຈົນໄດ້ຮັບພຣະກະລຸນາຈາກ ພຣະສິວະ ແລະ ໄດ້ຮັບອຳນາດເປັນເຈົ້າເຫນືອຄຣາຫະຫຼາຍດວງ. ອັດຍາຍນີ້ກຳນົດໃຫ້ບູຊາເກຕຸລິງຄະ ໂດຍສະເພາະໃນຍາມທີ່ເກຕຸຂຶ້ນອັບມົງຄົນ ຫຼື ເມື່ອຖືກຄຣາຫະກົດຂີ່ຮຸນແຮງ ພ້ອມການຖວາຍດອກໄມ້ ນ້ຳຫອມ ທູບ ແລະ ນາຍເວດຍະຫຼາກຫຼາຍ ຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວຊັດວ່າ ສາມາດລະງັບທຸກຂ໌ຈາກດາວນະຄອນ ແລະ ທຳລາຍບາບ. ທ້າຍສຸດ ຍັງຈັດເກຕຸລິງຄະເຂົ້າໃນລະບົບກວ້າງ—ລິງຄະຄຣາຫະ 9 ແລະ ອາຍະຕະນະລວມ 14—ໂດຍກ່າວວ່າ ການໄປດາຣະຊັນເປັນປະຈຳ ຊ່ວຍລົບຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຄວາມທຸກຂ໌ ແລະ ເສີມສຸກໃຫ້ຄອບຄົວ.
Adhyaya 52
सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / The Glorification of Siddheśvara
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະເທວີເຖິງ «ສິດທະ-ລິງຄະ» ຫ້າອົງ ໂດຍກ່າວວ່າ ການໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ຈະເຮັດໃຫ້ການຈາລິກບຸນຂອງມະນຸດສຳເລັດ (ຢາຕຣາ-ສິດທິ). ຕໍ່ມາ ພຣະອົງກຳນົດທີ່ຕັ້ງຂອງ ສິດເທສະວະຣະ ຕາມທິດ: ຢູ່ໃກ້ ໂສເມສະ ໃນພາກສ່ວນທີ່ລະບຸ ແລະຢູ່ດ້ານຕາເວັນອອກເທົ່ານັ້ນເມື່ອທຽບກັບຈຸດໝາຍທີ່ກ່າວເຖິງ. ການເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ (ອະພິຄະມະນະ) ແລະການບູຊາ (ອາຣຈະນາ) ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າໃຫ້ຜົນ: ໄດ້ຮັບ ອະນິມາ ແລະສິດທິອື່ນໆ, ພ້ອມທັງພົ້ນບາບ ແລະໄປສູ່ ສິດທະ-ໂລກ. ບົດນີ້ຍັງລຽງລາຍຊື່ «ວິຄະນະ» ພາຍໃນ—ຕັນຫາ, ໂກດ, ຄວາມຢ້ານ, ໂລບ, ຄວາມຍຶດຕິດ, ອິດສາ, ຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມຂີ້ຄ້ານ, ງ່ວງນອນ, ຄວາມຫຼົງ, ອະຫັງກາຣ—ເປັນອຸປະສັກຕໍ່ສິດທິ; ການບູຊາ ສິດເທສະວະຣະ ຈະລະລາຍອຸປະສັກເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ຜູ້ຢູ່ອາໄສ ຫຼືຜູ້ເດີນທາງໃນ ກຩະເຕຣະ. ທ້າຍສຸດ ຢືນຢັນວ່າ ການຟັງຄຳບັນຍາຍນີ້ເປັນການທຳລາຍບາບ ແລະໃຫ້ຈຸດໝາຍອັນຊອບທຳຜ່ານພັກຕິ.
Adhyaya 53
कपिलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Kapileśvara Māhātmya—Account of the Glory of Kapileśvara)
ໃນກອບສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ບົດນີ້ນໍາທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ ກະປິເລສະວະ (Kapileśvara) ລິງຄະອັນສູງສົ່ງ ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກບໍ່ໄກຈາກຈຸດທີ່ກ່າວເຖິງ. ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີອໍານາດຍິ່ງ (mahāprabhāva) ແລະການໄດ້ເຫັນ (darśana) ກໍສາມາດທໍາລາຍບາບອະກຸສົນໄດ້. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກອະທິບາຍວ່າເກີດຈາກຕະປະສະຍາຂອງ ຣາຊະຣິສິ ກະປິລະ ຜູ້ໄດ້ປະຕິສະຖາ (pratiṣṭhā) ພຣະມະຫາເທວະໄວ້ທີ່ນັ້ນ ແລະບັນລຸສິດທິສູງສຸດ. ຍັງກ່າວວ່າມີການສະຖິດຢູ່ໃກ້ຊິດຂອງເທວະ (deva-sānnidhya) ຢູ່ລິງຄະນີ້ຕະຫຼອດ ເຮັດໃຫ້ພິທີບູຊາມີຜົນອັນຍືນຍົງ. ຕໍ່ມາມີຂໍ້ກໍານົດຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນຈັດຕຸຣະດະສີຂ້າງຂຶ້ນ (śukla-caturdaśī) ຜູ້ສັດທາຜູ້ມີວິໄນ ຖ້າໄດ້ເຫັນ ໂສມ/ໂສເມສະ (Soma/Someśa) ໃນຮູບກະປິເລສະວະ 7 ເທື່ອ ເພື່ອສະຫວັດດີຂອງໂລກທັງປວງ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການຖວາຍງົວ (go-dāna). ທ້າຍສຸດ ຜູ້ທີ່ຖວາຍ “ຕິລະ-ເທນຸ” (tila-dhenu) ງົວສັນຍາລັກທີ່ເຮັດຈາກງາ ດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈໍາ ຈະໄດ້ຢູ່ສະຫວັນເປັນຈໍານວນຍຸກທຽບເທົ່າຈໍານວນເມັດງາ.
Adhyaya 54
गन्धर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Gandharveśvara (Ghanavāheśvara Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣາເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງມະຫາດມະຍະຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດໃນປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ. ພຣະອົງຊີ້ນຳຜູ້ເດີນທາງບຸນໃຫ້ໄປບູຊາ “ຄັນທະຣເວສະວະຣະ” ອັນປະເສີດ ທີ່ຢູ່ທາງເໜືອຈາກທີ່ພຳນັກຂອງທັນຑະປານິ. ຕຳນານກ່ຽວກັບກະສັດຄັນທະຣະວະ ຄະນະວາຫາ ແລະທິດາ ຄັນທະຣະວະເສນາ; ເນື່ອງຈາກຄວາມທະນົງໃນຮູບງາມ ນາງຖືກສິຂັນຑິນ ແລະຄະນະຂອງລາວສາບ. ຕໍ່ມາ ຣິສິ ໂກສຣິງຄະ ໃຫ້ພອນແລະການຜ່ອນຜັນ ໂດຍເຊື່ອມກັບວຣະຕະວັນຈັນ (ໂສມະວາຣະ-ວຣະຕະ) ແລະພັກດີຕໍ່ ໂສມະ/ສິວະ. ຫຼັງຈາກບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດໃນເກສຕຣະ ຄະນະວາຫາສ້າງຕັ້ງລິງຄະ ແລະທິດາກໍສ້າງຕັ້ງລິງຄະອີກອົງໃນບ່ອນນັ້ນ. ພຣະຄຳພີເອີ້ນວັດຖຸບູຊານັ້ນວ່າ “ຄະນະວາຫາເວສະວະຣະ” ແລະກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາຢ່າງລະມັດລະວັງໃກ້ທັນຑະປານິ ຜູ້ບໍລິສຸດແລະມີວິໄນ ຈະໄດ້ບັນລຸໂລກຄັນທະຣະວະ. ຕອນຟະລະສຣຸຕິກ່າວສັນລະເສີນວ່າ ບ່ອນນີ້ມີອຳນາດ “ທີສາມ” ໃນການທຳລາຍບາບ ແລະເພີ່ມພູນບຸນ; ການອາບນ້ຳທີ່ ອັກນິ-ຕີຣຖະ ແລະບູຊາລິງຄະທີ່ຄັນທະຣະວະນັບຖື ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງ. ການບັນລຸນິຣວານະຖືກເຊື່ອມໂຍງເປັນພິເສດກັບການມາຮອດຂອງ ອຸຕຕະຣາຍະນະ; ຜູ້ຟັງແລະເຄົາລົບມະຫາດມະຍະນີ້ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວໃຫຍ່.
Adhyaya 55
Vimaleśvara-māhātmya (विमलेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Vimaleśvara
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງວິມະເລສະວະຣະ ຊຶ່ງຢູ່ບໍ່ໄກ ແລະຕັ້ງຢູ່ຕາມຄວາມສຳພັນກັບພຣະເກົາຣີ ແລະທິດໄນຣິຕຍະ (ຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້)។ ສະຖານບູຊານີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນ “ຜູ້ທຳລາຍບາບ” ມີອຳນາດລົບລ້າງຄວາມຜິດ ສຳລັບທັງຍິງແລະຊາຍ ຮວມທັງຜູ້ທີ່ຮ່າງກາຍຊຸດໂຊມອ່ອນແຮງ। ການນະມັດສະການດ້ວຍພັກຕິ (bhakti-yukta arcana) ແມ່ນວິທີການສຳຄັນ ນຳໃຫ້ຄວາມທຸກຂ໌ຢຸດລົງ ແລະໄດ້ຮັບສະພາບ “ນິຣະມະລະ” ອັນບໍລິສຸດ। ຕໍ່ມາມີການອະທິບາຍຕົ້ນເຫດ ໂດຍເຊື່ອມໂຍງສະຖານທີ່ນີ້ກັບກັນທະຣະວະ-ເສນາ (Gandharva-senā) ແລະນາງວິມະລາ (Vimalā) ເພື່ອອະທິບາຍວ່າເຫດໃດລິງຄະນີ້ຈຶ່ງມີນາມວ່າ ວິມະເລສະວະຣະ ໃນໂລກ। ບົດນີ້ປິດທ້າຍໂດຍຈັດເປັນຫນ່ວຍທີ 4 ໃນລຳດັບມາຫາຕະມະຍະ ແລະຍ້ຳວ່າມີພະລັງທຳລາຍບາບທັງປວງ।
Adhyaya 56
धनदेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Dhanadeśvara Māhātmya (Glory of Dhanadeśvara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາເຖິງສິດທະລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງ ຊື່ «ທະນະເທສະວະຣະ» ຢູ່ໃນທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງພຣະພຣະຫມາ (ກຳນົດພາຍໃນມາດຕາ “ຄັນທະນູ” ລຳດັບທີ 16) ແລະຢູ່ໃກ້ສະຖານບູຊາອື່ນຊື່ ຣາຫຸລິງຄະ. ລິງຄະນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍ ທະນະດະ (ກຸເບຣະ) ຜູ້ປະຕິບັດຕະປັດສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຕິດຕັ້ງແລະບູຊາຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງເປັນເວລາຍາວນານ. ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະສິວະ ທະນະດະໄດ້ຮັບສະຖານະສູງ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງອະລະກາ. ເມື່ອລະລຶກເຖິງກຳເນີດເກົ່າ ແລະເຫັນອານຸພາບຂອງ Śivarātri ແລະທົ່ງພຣະພາສະ ລາວຈຶ່ງກັບມາ ເຫັນພະລັງອັນພິເສດຂອງສະຖານທີ່ ແລະຢືນຢັນການປາກົດຂອງພຣະສັງກະຣະດ້ວຍຕະປັດແລະຄວາມເລື່ອມໃສ. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳການບູຊາ: ການບູຊາດ້ວຍ pañcopacāra ແລະເຄື່ອງຫອມ ຈະນຳຄວາມຮັ່ງມີຍືນຍົງໃຫ້ວົງຕະກູນ ໃຫ້ຄວາມບໍ່ພ່າຍແພ້ ກົດຂີ່ຄວາມຍິ່ງຍະໂສຂອງສັດຕູ ແລະປ້ອງກັນຄວາມທຸກຍາກ ສຳລັບຜູ້ຟັງແລະເຄົາລົບເລື່ອງນີ້ດ້ວຍໃຈຮອບຄອບ.
Adhyaya 57
वरारोहामाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Varārohā (Umā as Icchā-Śakti) at Somēśvara
ບົດນີ້ເປັນການສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ໂດຍຍົກຂຶ້ນຫົວຂໍ້ “ສັກຕິ” ສາມປະການ: ອິດຈາ (ຄວາມປາຖະໜາ/ຈິດຕັ້ງໃຈ), ກຣິຍາ (ການກະທຳ), ແລະ ຍານ (ຄວາມຮູ້). ຈາກນັ້ນກໍກຳນົດລຳດັບພິທີ: ຫຼັງຈາກບູຊາລິງຄະອັນສັກສິດຕາມກຳລັງແລ້ວ ຈຶ່ງບູຊາສັກຕິທັງສາມ. ອິດຈາ-ສັກຕິຖືກຈັດວາງໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ໃນນາມ “ວະຣາໂຣຫາ” ຢູ່ແຖວໂສເມສະວະຣະ ແລະອະທິບາຍຜ່ານຕຳນານການເກີດວຣະຕະ. ຕຳນານເລົ່າວ່າ ມີພັນລະຍາ 26 ຄົນຖືກໂສມາ (ຈັນທຣະ) ລະທິ້ງ ແລ້ວພາກັນປະພຶດຕະປະສະຢາໃນທົ່ງປຣະພາສະອັນເປັນມົງຄຸນ. ພຣະເກົາຣີ/ພາຣະວະຕີປາກົດ ປະທານພອນ ແລະວາງແນວທາງທາງທຳເພື່ອບັນເທົາຄວາມອັບມົງຄຸນຂອງຜູ້ຍິງ. ພິທີນີ້ເອີ້ນວ່າ “ເກົາຣີ-ວຣະຕະ” ປະຕິບັດໃນວັນຕຣິຕີຍາ (ວັນທີ 3) ເດືອນມາຄະ ມີການດາຣະຊະນະ ແລະບູຊາ ພ້ອມການຖວາຍ/ບໍລິຈາກ “16” ຢ່າງ ເຊັ່ນ ໝາກໄມ້ ອາຫານກິນ ແລະອາຫານປຸງສຸກ ພ້ອມທັງເຄົາລົບຄູ່ສາມີພັນລະຍາ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ການບູຊາວະຣາໂຣຫາທີ່ໂສເມສະວະຣະ ຊ່ວຍລົບລ້າງອັບມົງຄຸນ ເພີ່ມພູນຄວາມຮັ່ງມີ ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາ ແລະທຳລາຍບາບກັບຄວາມທຸກຍາກ.
Adhyaya 58
अजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम् | Ajāpāleśvarī Māhātmya (Glorification of Ajāpāleśvarī)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາຮູບທີສອງຂອງພຣະສັກຕິ ຜູ້ມີສະພາບ «ກຣິຍາຕະມິກາ» (ອໍານາດການກະທໍາອັນສັກສິດ) ສະຖິດຢູ່ໃນປຣະພາສ ແລະເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ເທວະທັງຫຼາຍ. ມີປີຖະທີ່ໂຢຄິນີບູຊາ ຢູ່ລະຫວ່າງໂສເມສະ ແລະ ວາຍຸ ໃກ້ຮອຍແຕກໃຕ້ພິພົບ (ປາຕາລະ-ວິວະຣະ) ທີ່ກ່າວເຖິງນິທິ ຢາທິບ ແລະ ຣະສາຍະນະ ອັນຊ່ອນເຊື່ອງ ສໍາລັບຜູ້ມີພັກຕິ. ເທວີນີ້ຖືກຮຽກວ່າ ພໄຣຣະວີ. ໃນຕຣະເຕຕາຍຸກ ກະສັດອະຊາປາລະປ່ວຍໜັກ ໄດ້ບູຊາພໄຣຣະວີຕໍ່ເນື່ອງ 500 ປີ. ເທວີພໍໃຈ ແລະປະທານໃຫ້ໂລກພະຍາດທັງປວງອອກຈາກກາຍ ໂດຍປາກົດເປັນແບ້; ກະສັດຖືກສັ່ງໃຫ້ປົກປ້ອງແບ້ເຫຼົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ «ອະຊາປາລະ» ແລະເທວີໄດ້ນາມ «ອະຊາປາເລສະວະຣີ» ຕະຫຼອດສີ່ຍຸກ. ບົດນີ້ກໍກ່າວເຖິງພິທີກໍາ: ບູຊາໃນວັນອັດຖະມີ ແລະ ຈະຕຸຣະດະສີ ຈະໄດ້ຄວາມຮັ່ງມີເພີ່ມພູນ. ໃນອັສວະຍຸກ-ສຸກລະ-ອັດຖະມີ ໃຫ້ເດີນປະທັກສິນາ 3 ຮອບ ໂດຍໃຫ້ໂສເມສະວະຣະເປັນສູນກາງ ແລ້ວອາບນ້ໍາ ແລະບູຊາເທວີແຍກຕ່າງຫາກ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານ ແລະ ຄວາມໂສກ 3 ປີ. ຍິງທີ່ບໍ່ມີບຸດ ຫຼືປ່ວຍ ຫຼືປະສົບເຄາະຮ້າຍ ໃຫ້ຖືວັດນະວະມີຕໍ່ໜ້າເທວີ. ຕອນທ້າຍ ອະຊາປາລະ (ສາຍວົງສຸຣິຍະ) ກາຍເປັນກະສັດມີອໍານາດ; ເມື່ອຣາວະນະກົດຂີ່ເທວະ ພຣະອົງສົ່ງ «ຊະວະຣະ» (ໄຂ້ທີ່ຖືກປຸກຄົນ) ໄປທໍາໃຫ້ຣາວະນະທຸກທ້ອນ ຈົນຕ້ອງຖອຍ. ບົດນີ້ຍ້ອງຍໍອະຊາປາເລສະວະຣີວ່າສາມາດສະງົບໂລກພະຍາດ ແລະທໍາລາຍອຸປະສັກ ພ້ອມແນະນໍາໃຫ້ບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ ຄວັນທູບ ເຄື່ອງປະດັບ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງ ເພື່ອບັນເທົາທຸກ ແລະບາບທັງປວງ.
Adhyaya 59
अजादेवीमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Ajā Devī (Chapter 59)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ທີ່ເຊື່ອມຄຳສອນອັນລຶກຊຶ້ງເຂົ້າກັບພູມສັນຖານສັກສິດ ແລະ ຜົນບຸນຂອງພິທີ. ພຣະອີສະວະຣະແນະນຳ «ຍານະ-ສັກຕິ ອັນທີສາມ» ທີ່ຊຸມຊື່ນດ້ວຍພຣະສິວະ ສະຖິດຢູ່ພຣະພາສະ ແລະ ເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມທຸກຍາກ. ພຣະເທວີຖາມເລື່ອງໃບໜ້າຂອງພຣະສິວະ ວ່າໃບໜ້າທີ 6 ເອີ້ນວ່າຫຍັງ ແລະ ອາຊາເທວີເກີດຈາກນັ້ນແນວໃດ. ພຣະອີສະວະຣະເຜີຍຄວາມລັບວ່າ ໃນອະດີດເຄີຍມີ 7 ໃບໜ້າ; ໃນນັ້ນ «ອາຊາ» ສຳພັນກັບພຣະພຣະຫມາ ແລະ «ປິຈຸ» ສຳພັນກັບພຣະວິສະນຸ ເຫຼືອໃຫ້ພຣະສິວະເປັນປັນຈະວັກຕຣະໃນຍຸກນີ້. ຈາກໃບໜ້າອາຊາ ອາຊາເທວີປາກົດໃນສົງຄາມດຸເດືອດຕໍ່ອັນທາສຸຣະ ຖືດາບແລະໂລ່ ຂີ່ສິງ ແລະ ມີຫມູ່ພະລັງທິບຫຼາຍປະກອບຕາມ. ອະສຸຣະທີ່ໜີຖືກໄລ່ຕາມໄປຫາທະເລທາງໃຕ້ ແລະ ເຂົ້າສູ່ເຂດພຣະພາສະ; ຫຼັງຈາກຖືກທຳລາຍ ພຣະເທວີຮັບຮູ້ຄວາມສັກສິດຂອງທົ່ງນັ້ນ ແລະ ສະຖິດຢູ່ໃກ້ໂສເມສະ ພ້ອມການກຳນົດທິດທາງສຳພັນກັບ ໂສຣີສະ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວຜົນບຸນ: ການໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ປະທານຄຸນມົງຄຸນຕະຫຼອດ 7 ຊາດ; ການບູຊາດ້ວຍດົນຕີ/ຟ້ອນລຳ ທຳໃຫ້ວົງຕະກູນພົ້ນເຄາະ; ຖວາຍໂຄມໄຟນ້ຳມັນເນີຍ (ກີ) ມີໄສ້ສີແດງ ຈະໄດ້ມົງຄຸນຍາວນານຕາມຈຳນວນເສັ້ນໄສ້; ການອ່ານຫຼືຟັງ ໂດຍສະເພາະໃນວັນຈັນທຣະທີ 3 (ຕຣິຕີຍາ) ຈະສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາ. ທ້າຍສຸດຊີ້ນຳໃຫ້ບູຊາສັກຕິເຫຼົ່ານີ້ເປັນການຕຽມກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາໂສເມສະ ເພື່ອໄດ້ຜົນເຕັມຂອງການຈາລິກແສວງບຸນ.
Adhyaya 60
मङ्गलामाहात्म्यवर्णनम् (Mangalā Devī Māhātmya: Account of the Glory of Mangalā)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີທີ່ດຳເນີນໂດຍຄຳຖາມ–ຄຳຕອບ ລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ອີສະວະຣະ. ອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວເຖິງ “ດູຕີ” ສາມອົງໃນ ປຣະພາສະ-ເຂດສັກສິດ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກ: ມັງກະລາ, ວິຊາລາກຊີ, ແລະ ຈັດວະຣະ-ເທວີ. ເທວີຈຶ່ງຖາມລາຍລະອຽດວ່າພວກນາງປະຈຳຢູ່ໃສ ແລະຄວນບູຊາແນວໃດ; ອີສະວະຣະຈັດປະເພດພວກນາງເປັນຮູບແຫ່ງ śakti: ມັງກະລາເປັນ ບຣາຫມີ, ວິຊາລາກຊີເປັນ ວາຍສະນະວີ, ແລະ ຈັດວະຣະ-ເທວີເປັນ ຣາວດຣີ-ຊັກຕິ. ສຳລັບມັງກະລາ ອີສະວະຣະກຳນົດທີ່ຕັ້ງວ່າຢູ່ເໜືອ ອະຈາເທວີ ແລະບໍ່ໄກທາງໃຕ້ຂອງ ຣາຫວີຊະ. ນິທານອະທິບາຍຊື່ “ມັງກະລາ” ໂດຍເຊື່ອມກັບພິທີກຳຂອງ ໂສມະເທວະ ທີ່ ໂສເມຊະວະຣະ; ນາງໄດ້ປະທານຄວາມມົງຄຸນແກ່ ພຣະພຣະຫມາ ແລະເທວະອື່ນໆ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມ “Sarva-māṅgalya-dāyinī” ຜູ້ປະທານມົງຄຸນທັງປວງ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ການບູຊາໃນວັນທີສາມ (tṛtīyā) ຊ່ວຍທຳລາຍອະມົງຄຸນ ແລະຄວາມໂສກເສົ້າ. ແນະນຳໃຫ້ເຮັດກຸສົນເຊັ່ນ ຖວາຍອາຫານແກ່ຄູ່ສາມີພັນລະຍາ (dampatī-bhojana), ບໍລິຈາກຜົນໄມ້ພ້ອມເຄື່ອງນຸ່ງ, ແລະຮັບປະທານ ghṛta ກັບ pṛṣad ເພື່ອຄວາມບໍລິສຸດ. ທ້າຍສຸດສະຫຼຸບມະຫາຕະມະຂອງມັງກະລາວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana).
Adhyaya 61
ललितोमाविशालाक्षी-माहात्म्यवर्णनम् (Lalitā-Umā and Viśālākṣī: Account of the Sacred Greatness)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ເລົ່າຖຶງຄຳສອນທາງທິດສະດີທີ່ຜູກພັນກັບສະຖານທີ່ສັກສິດ ຢູ່ພາກຕາເວັນອອກ ໃກ້ສະຖານບູຊາ Śrīdaittyasūdana ໂດຍມີເທວີຜູ້ເປັນ kṣetra-dūtī (ຜູ້ອາລັກຂາສະຖານທີ່) ມີລັກສະນະແຫ່ງ Vaiṣṇavī. ບົດນີ້ຍ້ອນເຫດການສົງຄາມທີ່ພວກໄດຕະຍະຜູ້ມີກຳລັງ ຖືກພຣະວິສນຸກົດດັນ ໃຫ້ເຄື່ອນໄປທາງທິດໃຕ້ ແລະຮົບພັນຍາວນານດ້ວຍອາວຸດເທວະຫຼາກຫຼາຍ. ເມື່ອເຫັນວ່າຍາກຈະປາບປາມ ພຣະວິສນຸໄດ້ອັນເຊີນ Bhairavī-Śakti ຜູ້ເປັນ Mahāmāyā ແລະພະລັງອັນສະຫວ່າງໄສ. ເທວີປາກົດທັນທີ ແລະເມື່ອເຫັນພຣະວິສນຸ ນາງເຮັດໃຫ້ດວງຕາຂະຫຍາຍກວ້າງດັ່ງນິມິດ ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ Viśālākṣī ແລະຖືກສະຖາປະນາໃນທີ່ນັ້ນເປັນຜູ້ທຳລາຍກຳລັງອະຄົມ. ຕໍ່ມາ ຄຳສອນໄດ້ເຊື່ອມໂຍງການບູຊາ Umā-dvaya (ອຸມາຄູ່) ກັບ Somēśvara ແລະ Daittyasūdana ພ້ອມກຳນົດລຳດັບການຈາລິກ: ໄປ Somēśvara ກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງໄປ Śrīdaittyasūdana. ພິທີສຳຄັນແມ່ນການບູຊາໃນວັນຕິຖີທີ 3 ເດືອນ Māgha ໂດຍກ່າວຜົນຄື ສາຍຕະກູນສືບຕໍ່ (ພົ້ນຈາກຄວາມບໍ່ມີລູກຫຼາຍຊົນ) ແລະສຸຂະພາບ ຄວາມສຸກ ສິຣິມົງຄຸນສຳລັບຜູ້ບູຊາທຸກມື້. ການຟັງມາຫາຕະມະນີ້ຊ່ວຍລົບບາບ ແລະເຮັດໃຫ້ທຳມະເຈີຣິນ.
Adhyaya 62
चत्वरादेवी-माहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Catvarā Devī (the Crossroads Goddess)
ບົດ 62 ເປັນຄໍາສອນສັ້ນໆທັງດ້ານເທວະວິທະຍາ ແລະ ພູມສາດສັກສິດ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍ catvara (ຈຸດສາມແຍກ/ລານກາງ) ອັນສັກສິດອັນທີສາມ ທີ່ພຣະອົງຮັກ ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຈາກ ລະລິຕາ ແລະ ກໍານົດໄລຍະຫ່າງເປັນ daśa-dhanvantara. ພຣະອົງໄດ້ປະດິດຕັ້ງເທວີຜູ້ປົກປ້ອງເຂດ ມີນາມວ່າ Kṣetra-dūtī, Mahāraudrī, Rudraśakti ເພື່ອ kṣetra-rakṣā (ການຄຸ້ມຄອງເຂດສັກສິດ)។ ເທວີນີ້ມີອໍານາດປົກປ້ອງຢ່າງແຮງ ມີຝູງພູຕະຈໍານວນຫຼາຍຕິດຕາມ ເດີນຜ່ານເຮືອນຊໍາຮຸດ ສວນ ວັງ ຫໍຄອຍ ຖະໜົນ ແລະ ທາງແຍກທຸກແຫ່ງ ແລະ ອອກລາດຕະເວນກາງເຂດໃນຕອນກາງຄືນ. ໃນວັນ Mahānavamī ຊາຍຫຼືຍິງຄວນບູຊານາງດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາຫຼາກຫຼາຍຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ māhātmya ນີ້ທໍາລາຍບາບ ແລະ ນໍາຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ; ເມື່ອເທວີພໍໃຈ ນາງປະທານສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ. ຜູ້ປາຖະໜາຜົນຈາກການຈາລິກຄວນຖວາຍອາຫານແກ່ຄູ່ສາມີພັນລະຍາ (dampatyoḥ-bhojana) ຢູ່ສະຖານທີ່ນັ້ນ។
Adhyaya 63
भैरवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Bhairaveśvara (Chapter 63)
ບົດທີ 63 ກ່າວເຖິງພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ໄປຍັງສະຖານສັກສິດ «ໄພຣະເວສະວະຣະ» ຊຶ່ງຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງໂຢເກສະວະຣີບໍ່ໄກ. ລິງຄະນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າລ້າງບາບທັງປວງ ແລະປະທານຄວາມຮຸ່ງເຮືອງອັນເປັນທິບ (divyaiśvarya) ແກ່ຜູ້ມີສັດທາ. ອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຮອງຮັບໂດຍເຫດການໃນຕໍານານເກົ່າ: ເມື່ອພຣະເທວີອອກປະຕິບັດການເພື່ອທໍາລາຍອະສຸຣ ນາງໄດ້ເອີ້ນໄພຣະວະ ແລະແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນທູດ (dūta) ຂອງນາງ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ພຣະເທວີຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ «Śivadūtī» ແລະຕໍ່ມາ «Yogēśvarī» ເປັນການເຊື່ອມໂຍງນາມຂອງເທວະທິດາກັບພູມສັນຖານ. ເນື່ອງຈາກໄພຣະວະຖືກມອບໜ້າທີ່ທູດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ລິງຄະຈຶ່ງມີນາມວ່າ «ໄພຣະເວສະວະຣະ». ຂໍ້ຄວາມຍັງກ່າວວ່າ ລິງຄະນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍໄພຣະວະ ແລະຖືກບູຊາທັງໂດຍເທວະ ແລະໄດຕະຍະ ສະແດງວ່າຄວາມສັກສິດໄດ້ຮັບການຍອມຮັບທົ່ວທັງສາກົນ. ຟະລະສຣຸຕິກໍານົດວ່າ ຜູ້ບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບໃນເດືອນກາຣຕຕິກາ ຕາມພິທີ ຫຼືບູຊາຕໍ່ເນື່ອງ 6 ເດືອນ ຈະໄດ້ຮັບຜົນຕາມປາດຖະໜາ.
Adhyaya 64
लक्ष्मीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Lakṣmīśvara Māhātmya (Account of the Glory of Lakṣmīśvara)
ບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາສະຖານສັກສິດໜຶ່ງໃນທິດຕາເວັນອອກຂອງພູມທັດປຣະພາສ (Prabhāsa) ໂດຍກ່າວວ່າຢູ່ຫ່າງໄປຫ້າ dhanu. ສະຖານນັ້ນມີນາມວ່າ «ລັກສະມີອີສະວະຣະ» ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍຄວາມທຸກຍາກ ແລະຄວາມອັບໂຊກ (dāridrya-augha-vināśana)។ ມີການອະທິບາຍຕົ້ນກຳເນີດ: ຫຼັງຈາກການປາບປະຫານພວກໄດຕະ (daityas) ພຣະນາງລັກສະມີຖືກນຳມາຍັງສະຖານນີ້ ແລະນາມ «ລັກສະມີອີສະວະຣະ» ຖືກສະຖາປະນາໂດຍພຣະນາງເອງ ຜ່ານພິທີອຸທິດແລະປະດິດສະຖານະອັນສັກສິດ। ຕໍ່ມາໄດ້ກຳນົດວິທີປະຕິບັດ: ໃຫ້ຜູ້ມີສັດທາບູຊາພຣະເທວະນັ້ນຕາມພິທີ (vidhānataḥ) ໃນວັນ Śrīpañcamī. ຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້ຄື ຜູ້ບູຊາຈະບໍ່ຖືກແຍກອອກຈາກພຣະນາງລັກສະມີ ແລະພຣະພອນຈະສືບຕໍ່ຍາວນານດັ່ງຊ່ວງ «ມັນວັນຕະຣະ»।
Adhyaya 65
वाडवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Vāḍaveśvara Liṅga — Description of its Māhātmya
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນແບບໄສວະທີ່ກະທັດຮັດ ໃນນັ້ນ ພຣະອີສະວະຣະຕັດກັບເທວີ ແລະນໍາທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໃຫ້ໄປສູ່ ວາດະເວສະວະຣະ-ລິງຄະ. ສະຖານທີ່ຖືກກໍານົດດ້ວຍພູມສັນຖານສັກສິດໃນປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ: ຢູ່ເໜືອຈາກ ລັກສະມີຊະ ແລະ ຢູ່ໃຕ້ຈາກ ວິຊາລາກຊີ ເພື່ອໃຫ້ຄົ້ນຫາໄດ້ຖືກຕ້ອງ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງຕົ້ນກໍາເນີດ: ເມື່ອ ກາມະ (ກຣິຕະສະມະຣາ) ຖືກເຜົາ ພູໜຶ່ງຖືກທໍາໃຫ້ຮາບດ້ວຍໄຟວາດະວາ ແລະໃນເຫດການນັ້ນ ວາດະວາໄດ້ສະຖາປະນາລິງຄະນີ້ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ເປັນບ່ອນມີອໍານາດຍິ່ງ. ພິທີກໍາກ່າວໃຫ້ບູຊາຕາມກົດ ແລະເຮັດອະພິເສກະພຣະສັງກະຣະ 10 ຄັ້ງ; ພ້ອມທັງກໍານົດທານ: ຖວາຍດາດິ (ນົມສົ້ມ) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານເວດະ. ຜົນບຸນຄື ໄດ້ເຖິງ ອັກນິ-ໂລກະ ແລະໄດ້ຮັບຜົນຈາລິກທີ່ສໍາເລັດສົມບູນ.
Adhyaya 66
अर्घ्येश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Arghyeśvara Māhātmya—Account of the Glory of Arghyeśvara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພາກ່າວເຖິງການເຄື່ອນໄຫວໃນປຣະພາສະເຂດ ໄປຫາລິງຄະອັນມີິດທານຸພາບຊື່ “ອັຣຄເຍສະວະຣະ” ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ວິຊາລາກຊີ ແລະບໍ່ໄກ. ລິງຄະນີ້ຖືກບູຊາໂດຍເທວະດາ ແລະ ຄັນທະພະ ເປັນລິງຄະທີ່ໃຫ້ຜົນໄວແລະແຮງກ້າ. ເລື່ອງໄດ້ລະລຶກເຖິງການມາຮອດຂອງເທວີ ຜູ້ຖືກພັນລະນາວ່າອຸ້ມພາ “ວາຑະວານະລະ” (ໄຟໃຕ້ທະເລ). ເມື່ອນາງມາຮອດປຣະພາສະ ແລະເຫັນມະໂຫດະທິ (ມະຫາສະໝຸດ) ນາງໄດ້ຖວາຍອັຣຄະຍະແກ່ທະເລຕາມວິທີກຳນົດ. ຈາກນັ້ນນາງໄດ້ປະຕິສະຖາປະນາລິງຄະໃຫຍ່ ແລະບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ກ່ອນຈະລົງສະໝຸດເພື່ອອາບນ້ຳພິທີ. ຄຳອະທິບາຍນາມກ່າວວ່າ: ເພາະຖວາຍອັຣຄະຍະກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງສ້າງຕັ້ງພຣະເຈົ້າ ລິງຄະນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ນາມ “ອັຣຄເຍສະ/ອັຣຄເຍສະວະຣະ” ແລະຖືກກ່າວຊັດວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ. ຜູ້ໃດອາບລິງຄະດ້ວຍປັນຈາມຣິຕະ ແລະບູຊາຕາມກົດ ຈະໄດ້ວິທະຍາຕໍ່ເນື່ອງ 7 ຊາດ ເປັນອາຈານຊາສະຕຣະທີ່ຊຳນານ ແລະແກ້ຄວາມສົງໄສໄດ້. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າເປັນອັດຍາຍທີ 66 ໃນປຣະພາສະຂັນຑະ.
Adhyaya 67
कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Kāmeśvara Liṅga Māhātmya (Description of the Glory of Kāmeśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຈາກພຣະສິວະເຖິງພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບມະຫາລິງຄ໌ຊື່ «ກາເມສະວະຣະ» ໃນປຣະພາສະເຂດ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ «ມະຫາລິງຄ໌ ກາເມສະວະຣະ» ທີ່ເຄີຍຖືກພຣະກາມະບູຊາ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ «ໄດຕະຍະສູດະນະ» ໃນລະຍະປະມານ 7 ຄວາມຍາວຄັນທະນູ. ເນື້ອຫາຍ້ອນເຖິງເຫດການທີ່ພຣະກາມະຖືກເຜົາໂດຍໄຟຈາກຕາທີສາມຂອງພຣະສິວະ ແລ້ວພຣະກາມະໄດ້ບໍາເນັດບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣະເປັນເວລາພັນປີ ຈົນໄດ້ຮັບພະລັງໃໝ່ທາງຄວາມປາຖະໜາແລະການກໍ່ກໍາເນີດ (ກາມະນາ-ສັຣກະ) ໂດຍຍັງຈື່ຈໍາສະພາບ «ອະນັງຄະ» ຄືບໍ່ມີຮ່າງ. ລິງຄ໌ນີ້ມີຊື່ສຽງໃນໂລກ ລ້າງບາບທັງປວງ ແລະໃຫ້ຜົນຕາມທີ່ປາຖະໜາ. ມີພິທີກໍານົດເປັນພິເສດ: ໃນວັນທີ 13 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (ສຸກລະ ຕຣະໂຢດະສີ) ໃນເດືອນມາທະວະ (ໄວສາຂະ) ຄວນບູຊາກາເມສະວະຣະຕາມວິທີອັນຖືກຕ້ອງ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວໃນພາສາປຸຣານະວ່າ ນໍາມາຊຶ່ງຄວາມຮັ່ງມີ ແລະຄວາມເຈີຣິນຂອງຄວາມປາຖະໜາ/ເສ່ຫນ່າສໍາລັບແມ່ຍິງ.
Adhyaya 68
गौरीतपोवनमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Gaurī’s Forest of Austerity
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ວ່າດ້ວຍມະຫາຕະມະຂອງປ່າຕະປະສະຍາຂອງພຣະເກົາຣີໃນດິນແດນປຣະພາສ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ບອກສະຖານທີ່ສັກສິດອັນມີພະລັງສູງ ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງໂສເມສະ ແລະ ເລົ່າເຖິງອະດີດຊາດຂອງເທວີ ຜູ້ເຄີຍມີຜິວຄ່ຳ ແລະ ຖືກເອີ້ນຢ່າງສ່ວນຕົວວ່າ «ກາລີ» ນາງຕັ້ງປະຕິຍານດ້ວຍເຫດຜົນແຫ່ງວຣະຕະ ວ່າຈະກາຍເປັນ «ເກົາຣີ» ດ້ວຍຕະປະ. ນາງເດີນທາງໄປປຣະພາສ ຕັ້ງລິງຄະ ແລະ ບູຊາຈົນໄດ້ນາມ «ເກົາຣີສະວະຣະ» ພ້ອມປະຕິບັດຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ—ຢືນຂາດຽວ, ປັນຈາກນີໃນລະດູຮ້ອນ, ຮັບຝົນ, ແລະ ພັກໃນນ້ຳຍາມໜາວ—ຈົນກາຍເປັນຜິວຜ່ອງ ເປັນຜົນແຫ່ງພະຄວາມພາກພຽນອັນມີວິໄນ. ຕໍ່ມາ ພຣະສິວະປະທານພອນ ແລະ ເທວີກ່າວຜົນບຸນ: ຜູ້ໄດ້ເຫັນນາງທີ່ນັ້ນຈະໄດ້ລູກຫຼານດີ ແລະ ຄວາມເຈຣິນໃນຄູ່ຄອງ/ວົງຕະກູນ; ຜູ້ຖວາຍດົນຕີແລະຟ້ອນລຳຈະພົ້ນເຄາະ; ຜູ້ບູຊາລິງຄະກ່ອນ ແລ້ວບູຊາເທວີຈະໄດ້ບັນລຸສູງສຸດ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດການທຳທານ—ໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມັນ, ຖວາຍໝາກພ້າວແກ່ຜູ້ບໍ່ມີບຸດ, ຈຸດໂຄມນ້ຳມັນເນີຍພ້ອມໄສ້ສີແດງເພື່ອມົງຄຸນຍືນຍາວ—ພ້ອມທີ່ທີຣະຖະໃກ້ໆທີ່ອາບນ້ຳແລ້ວລ້າງບາບ, ການທຳສຣາດທະເພື່ອບັນພະບຸລຸດ, ແລະ ການຕື່ນຄ່ຳຄືນດ້ວຍການສັນລະເສີນ. ທ້າຍສຸດຢືນຢັນວ່າພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດການປ່ຽນລະດູ ແລະ ຍົກຍ້ອງການອ່ານ/ຟັງບົດນີ້ ໂດຍສະເພາະໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 3 ແລະ ໃນພຣະພັກເທວີ ເປັນເຫດໃຫ້ມົງຄຸນຍືນຍາວ.
Adhyaya 69
गौरीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory of Gaurīśvara Liṅga)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບການຊອກຫາສະຖານທີ່ ແລະ ຄວາມໝາຍຂອງບຸນກຸສົນຈາກການບູຊາ «ລິງຄະ ໂກຣີອີສະວະຣະ»। ເທວີຖາມວ່າ ລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງນີ້ຢູ່ໃສ ແລະ ຜົນ (ຟະລະ) ຈາກການນະມັດສະການຈະເປັນແນວໃດ। ພຣະອີສະວະຣະຕອບວ່າ ນີ້ແມ່ນມາຫາຕະມະຍະທີ່ທຳລາຍບາບ (ປາປະນາຊະນ) ແລະ ພາຍໃນມີການພັນລະນາປ່າຕະປະສະຍາອັນໂດງດັງຂອງ ໂກຣີ ທີ່ຖືກກຳນົດເປັນເຂດສັກສິດຮູບວົງກົມ ວັດເປັນໜ່ວຍ «ທະນຸສ»। ໃນພູມທັດນັ້ນ ເທວີຖືກພັນລະນາວ່າ ກຳລັງບຳເນັດຕະປະສະຍາດ້ວຍການຢືນຂາດຽວ ແລະ ສະຖານທີ່ຂອງລິງຄະຖືກລະບຸຕາມທິດ—ເອີ້ນວ່າຢູ່ເໜືອຂຶ້ນໜ່ອຍ ແລະ ຢູ່ໃນທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກເໜືອ) ພ້ອມໝາຍລະຍະທາງ। ຕໍ່ມາຈຶ່ງກ່າວເຖິງອານຸພາບຂອງພິທີ: ການບູຊາດ້ວຍສັດທາ ໂດຍສະເພາະໃນວັນ ກຣິສນາອັດຕະມີ ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບ। ບົດນີ້ຍັງແນະນຳການໃຫ້ທານຢ່າງຖືກທຳນຽມ—ໂຄທານ (ໃຫ້ງົວ) ແລະ ໃຫ້ຄຳແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ ແຕ່ທີ່ເນັ້ນຫນັກຄື ອັນນະທານ (ໃຫ້ອາຫານ) ເພື່ອບັນເທົາຄວາມຜິດ। ຜົນບຸນຖືກສະຫຼຸບດ້ວຍຄຳສັນຍາອັນແຮງກ້າວ່າ ແມ່ນແຕ່ຄົນບາບໜັກ ກໍພົ້ນຈາກປາປະໄດ້ ດ້ວຍການໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນ) ລິງຄະນີ້।
Adhyaya 70
वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Varuṇeśvara Māhātmya—Account of the Glory of Varuṇeśvara)
ບົດນີ້ເປັນການຊີ້ນໍາສະຖານທີ່ສັກສິດໃນບົດສົນທະນາທິບພະ. ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ແນະແກ່ເທວີໃຫ້ໄປຫາ ວຣຸເນສະວະຣະ-ລິງຄະ ອັນມີຊື່ສຽງ ຢູ່ໃນປ່າຕະປະສະຍາຂອງພຣະເທວີເກົາຣີ ທາງທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້) ແລະກໍໄດ້ກ່າວເຖິງໄລຍະທາງປະມານ 20 ທະນຸ. ໃນອະດີດ ເມື່ອກຸມພະຈະ (ອະຄັດສະຕະຍະ) ໄດ້ “ດື່ມ” ທະເລໃຫ້ແຫ້ງ ພຣະວຣຸນະ ເຈົ້າແຫ່ງນໍ້າ ກໍເກີດຄວາມໂກດແຄ້ນແລະຄວາມຮ້ອນ. ທ່ານເຫັນວ່າ ປຣາພາສິກະ-ເຂດ ເໝາະສໍາລັບຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດ ຈຶ່ງປະຕິບັດຕະປະສະຍາຢ່າງຫນັກ ສ້າງມະຫາລິງຄະອັນມີພະລັງ ແລະບູຊາດ້ວຍພັກຕິເປັນເວລາຍາວນານເຖິງ “ຢຸຕະ” ໜຶ່ງຂອງປີ. ພຣະສິວະພໍໃຈ ໄດ້ນໍານໍ້າຄົງຄາຂອງພຣະອົງມາເຕີມທະເລໃຫ້ເຕັມອີກ ແລະປະທານພອນ; ຈາກນັ້ນທະເລທັງຫຼາຍຈຶ່ງເຕັມຢູ່ເສມອ ແລະລິງຄະນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ ວຣຸເນສະວະຣະ. ຕໍ່ມາເປັນຟະລະສຣຸຕິ ແລະຂໍ້ກໍານົດພິທີ: ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະວຣຸເນສະວະຣະ ກໍໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຕີຣຖະທັງປວງ. ໃນວັນຈັນທຣະ 8 ແລະ 14 ການອາບລິງຄະດ້ວຍນົມສົ້ມ ຖືກກ່າວວ່ານໍາໄປສູ່ຄວາມເກັ່ງກ້າທາງເວດ. ການຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນທຸກຖືກຂະຫຍາຍໄປຫາຜູ້ຄົນຫຼາຍປະເພດ ແລະສະພາບຮ່າງກາຍຫຼາຍຢ່າງ. ການກະທໍາເຊັ່ນ ອາບນໍ້າ, ຈະປະ, ບະລິ, ໂຮມະ, ປູຊາ, ສະໂຕຕຣະ ແລະການຟ້ອນລໍາ ທີ່ນັ້ນ ຖືກປະກາດວ່າເປັນ “ອັກຊະຍະ” (ບໍ່ເສື່ອມສູນ). ຍັງແນະນໍາໃຫ້ບໍລິຈາກ ເຊັ່ນ ດອກບົວຄໍາ ແລະໄຂ່ມຸກ ສໍາລັບຜູ້ປາດຖະນາຜົນແຫ່ງການຈາລິກຕີຣຖະ ແລະເປົ້າໝາຍສະຫວັນ.
Adhyaya 71
उषेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Uṣeśvara Liṅga
ອັດຍາຍນີ້ກ່າວເຖິງລິງຄະໜຶ່ງໃນພູມທັດຂອງ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ຊຶ່ງຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ ວະຣຸເນສະວະຣະ (Varuṇeśa) ຫ່າງປະມານສາມຄວາມຍາວຄັນທະນູ. ລິງຄະນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍ ອຸສາ (Uṣā) ພັນລະຍາຂອງ ວະຣຸນະ (Varuṇa) ຜູ້ປະພຶດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ເນື່ອງຈາກຄວາມທຸກໃຈທີ່ກ່ຽວກັບສາມີ. ລິງຄະທີ່ຖືກປະດິດສະຖາປະນານັ້ນມີນາມວ່າ ອຸເສສະວະຣະ (Uṣeśvara) ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ປະທານສິດທິທາງຈິດວິນຍານທຸກປະການ. ການບູຊາດ້ວຍສັດທາຈະທຳລາຍບາບ ແລະນຳໃຫ້ແມ່ນຜູ້ມີພາລະບາບໜັກກໍອາດໄດ້ເຖິງຄວາມຫຼຸດພົ້ນສູງສຸດ. ສຳລັບແມ່ຍິງໂດຍສະເພາະ ມັນໃຫ້ຜົນແຫ່ງສຸພາບຄູ່ຄອງ ແລະກຳຈັດຄວາມທຸກກັບຄວາມອັບໂຊກ.
Adhyaya 72
Jalavāsa Gaṇapati Māhātmya (The Glory of Gaṇeśa ‘Dwelling in Water’)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງພິທີກຳຂອງພຣະອີສະວະຣະ ໃຫ້ຜູ້ມີສັດທາໄປເບິ່ງດ້ວຍດາຣະຊະນະ (darśana) ພຣະວິຄເນຊະ/ພຣະຄະເນຊະ ຢູ່ສະຖານທີ່ດຽວກັນ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຈະລະວາສ» ແມ່ນ “ຜູ້ຢູ່ໃນນ້ຳ”. ການໄດ້ເຫັນນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າ ຊ່ວຍທຳລາຍອຸປະສັກ ແລະໃຫ້ວຽກງານທຸກຢ່າງສຳເລັດຜົນ. ເລື່ອງກໍ່ກຳເນີດກ່າວວ່າ ພຣະວະຣຸນະໄດ້ບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ໂດຍນຳເຄື່ອງບູຊາທີ່ເກີດຈາກນ້ຳ ເພື່ອໃຫ້ການບຳເນັດຕະປະ (tapas) ດຳເນີນໄປໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ. ໃນວັນຈັນທຣະທີ 4 (caturthī) ໃຫ້ເຮັດຕະຣະປະນະ (tarpaṇa) ແລະບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ, ດອກໄມ້, ແລະໂມດະກະ (modaka). ພຣະຄຳສອນເນັ້ນວ່າ ການຖວາຍຕາມສັດທາແລະກຳລັງຂອງຕົນ (yathā-bhakti) ແມ່ນທາງໃຫ້ພຣະຄະນາທິປະຕິພໍໃຈ.
Adhyaya 73
कुमारेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Kumāreśvara Māhātmya (Account of the Glory of Kumāreśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ໂດຍເຮັດໜ້າທີ່ເປັນເສັ້ນທາງນ້ອຍໆໃນ ປຣະພາສະ-ເກດຕຣະ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງສະຖານບູຊາ “ກຸມາເຣສະວະຣະ” ລິງຄະອັນມີິດທານຸພາບສູງ ສາມາດທໍາລາຍບາບໃຫຍ່ (ມະຫາປາຕະກະ) ໄດ້. ຂໍ້ຄວາມຍັງບອກທິດທາງໂດຍອ້າງເຖິງທິດຂອງ ວະຣຸນະ ແລະ ໄນຣິຕະ ພ້ອມທັງຈຸດໝາຍ “ເກົາຣີ-ຕະໂປວະນະ” ເພື່ອໃຫ້ພື້ນທີ່ສັກສິດມີພູມທັດທີ່ເດີນຕາມໄດ້. ມີການເລົ່າກໍ່ກໍາເນີດວ່າ ສະໜມຸຂະ (ກຸມາຣະ/ສະກັນດະ) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງລິງຄະນີ້ຫຼັງຈາກບໍາເນັດຕະປະສະຢາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຈຶ່ງເປັນທີ່ມາຂອງນາມ ແລະ ອໍານາດຂອງສະຖານບູຊາ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ວາງການຄໍານວນບຸນກຸສົນແບບປຽບທຽບ: ການບູຊາກຸມາເຣສະວະຣະຢ່າງຖືກພິທີໃນ 1 ມື້ ໃຫ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບການບູຊາຫຼາຍເດືອນໃນບ່ອນອື່ນ. ເງື່ອນໄຂດ້ານຈິດໃຈແລະຈັນຍາບັນຖືກກໍານົດຊັດ: ລະທິ້ງ ກາມະ, ໂກຣະທະ, ໂລພະ, ຣາກະ, ແລະ ມັດສະຣະ; ແລະຮັບຖື ພຣະຫມະຈັນ/ການສໍາລວມຕົນ ແມ່ນແຕ່ພຽງການບູຊາຄັ້ງດຽວ. ທ້າຍສຸດຢືນຢັນວ່າ ການບູຊາຖືກພິທີ ຈະໃຫ້ຜົນທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງການຈາລິກແຫ່ງສັກສິດ (ຢາຕຣາ-ຜົນ).
Adhyaya 74
Śākalyeśvara-liṅga Māhātmya (शाकल्येश्वरलिङ्गमाहात्म्य) — The Glory of Śākalyeśvara and Its Four Yuga-Names
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສົ່ງຂອງລິງຄະ «ສາກັລເຍສະວະຣະ» ຕາມທິດແລະໄລຍະທາງທີ່ກຳນົດ. ບົດນີ້ຍົກຍ້ອງລິງຄະນີ້ວ່າ «sarvakāmadam» ຜູ້ປະທານຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ ແລະເລົ່າສາຍປະເພນີຜູ້ນະມັດສະການ: ມຸນີກະສັດ «ສາກັລຍະ» ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢ່າງໃຫຍ່ ຈົນພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ແລະປະກົດ/ສະຖາປະນາເປັນລິງຄະ. ມີຟະລະສຣຸຕິວ່າ ເພີຍແຕ່ໄດ້ເຫັນພຣະເທວະນີ້ ບາບທີ່ສະສົມມາ 7 ຊາດຈະລະລາຍ ເຫມືອນຄວາມມືດຫາຍໄປເມື່ອຕາເວັນຂຶ້ນ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດເວລາແລະພິທີ: ໃນວັນ Aṣṭamī ແລະ Caturdaśī ໃຫ້ອາບນ້ຳພຣະສິວະດ້ວຍນົມ, ບູຊາຕາມລຳດັບດ້ວຍກິ່ນຫອມ ດອກໄມ້ ແລະອື່ນໆ; ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນບຸນການຈາລິກຢ່າງຄົບຖ້ວນ ຄວນຖວາຍທານຄຳ. ບົດນີ້ລຽງນາມຕາມ 4 ຍຸກ: ຍຸກ Kṛta ແມ່ນ «Bhairaveśvara»; ຍຸກ Tretā ແມ່ນ «Sāvarṇikeśvara» (ກ່ຽວກັບ Sāvarṇi Manu); ຍຸກ Dvāpara ແມ່ນ «Gālavēśvara» (ກ່ຽວກັບລະສີ Gālava); ແລະຍຸກ Kali ແມ່ນ «Śākalyeśvara» (ກ່ຽວກັບມຸນີ Śākalya ຜູ້ໄດ້ aṇimā ແລະ siddhi ອື່ນ). ພື້ນທີ່ສັກສິດຖືກກຳນົດເປັນຮັດສະມີ 18 dhanu; ແມ່ນກະທັ້ງສັດນ້ອຍໆໃນເຂດນີ້ກໍມີສິດໄດ້ຫຼຸດພົ້ນ, ນ້ຳທ້ອງຖິ່ນຖືກຍົກຍ້ອງດຸດດັ່ງ Sarasvatī, ແລະການໄດ້ດາຣະຊະນະຖືກເທົ່າກັບຜົນຂອງຍັດຍະວິທີເວດະອັນໃຫຍ່. ຍັງມີວິນັຍປະຕິບັດ 1 ເດືອນໃກ້ລິງຄະໃນ Soma-parvan: ສວດ Aghora-japa ແລະບູຊາໄຟດ້ວຍນ້ຳມັນເນີຍ (ghee-homa) ເພື່ອໄດ້ «uttamā siddhi» ແມ່ນກະທັ້ງຜູ້ບາບໜັກ. ລິງຄະນີ້ຍັງຖືກເອີ້ນວ່າ «kāmika», ມີ Aghora ເປັນພຣະພັກ ແລະມີພຣະ Bhairava ປະທັບເດັ່ນ; ຈຶ່ງອະທິບາຍວ່າເຄີຍນິຍົມນາມ «Bhairaveśvara» ແລະໃນຍຸກ Kali ຈຶ່ງເອີ້ນ «Śākalyeśvara».
Adhyaya 75
कलकलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Kalakaleśvara (Origin, Worship, and Merits)
ບົດທີ 75 ເປັນການສອນທາງທິດສະດີສະຖານທີ່ ໃນນັ້ນ ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ແຈງແກ່ ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະ Śākalakaleśvara/ກະລະກະເລສະວະຣະ ໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ພ້ອມບອກຕຳແໜ່ງໃກ້ເຄຽງ ແລະກິດຕິຄຸນວ່າເປັນຜູ້ກຳຈັດບາບ (pāpa)។ ບົດນີ້ຍັງຈັດລຽງ “ນາມຈະຕຸດຖາຍ” ຕາມຍຸກ: ລິງຄະດຽວກັນຖືກເອີ້ນວ່າ Kāmeśvara (ກຣິຕະ), Pulahēśvara (ເຕຣຕາ), Siddhinātha (ດວາປະຣະ), ແລະ Nāradeśa (ກະລິ) ພ້ອມອະທິບາຍນາມ Kalakaleśa/Kalakaleśvara ດ້ວຍນິຣຸກຕິຈາກສຽງ। ເລື່ອງການຕັ້ງຊື່ຄັ້ງທຳອິດ ຜູກຊື່ນີ້ກັບສຽງ “ກະລະກະລະ” ທີ່ເກີດເມື່ອ ສາຣະສະວະຕີ ໄຫຼຮອດທະເລ ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍຊື່ນຊົມຍິນດີ. ເລື່ອງທີສອງເນັ້ນດ້ານສັງຄົມ-ຈັນຍາ: ນາຣະດະ ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະຈັດພິທີ Pauṇḍarīka-yajña ໃກ້ລິງຄະ ເຊີນຣິສີຫຼາຍອົງ; ເມື່ອພຣາຫມະນະທ້ອງຖິ່ນມາຮັບດັກຊິນາ ທ່ານໂຍນຂອງມີຄ່າເພື່ອກະຕຸ້ນການໂຕ້ຖຽງ ຈົນເກີດການຕີກັນ ແລະຖືກວິຈານໂດຍພຣາຫມະນະຜູ້ຮູ້ແຕ່ຍາກຈົນ—ນີ້ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດນາມ “ກະລະກະເລສະວະຣະ” ທີ່ສື່ຖຶງສຽງອື້ອອຶງ/ການທະເລາະ. ທ້າຍບົດເປັນຟະລະສຣຸຕິ: ອາບນ້ຳລ້າງລິງຄະ ແລະເດີນປຣະດັກຊິນາ 3 ຮອບ ຈະໄດ້ໄປຮອດ Rudraloka; ບູຊາດ້ວຍນ້ຳຫອມ ແລະດອກໄມ້ ພ້ອມຖວາຍທອງແກ່ຜູ້ຄວນຮັບ ຈະໄດ້ຮັບ “ສະຖານະສູງສຸດ”។
Adhyaya 76
Lakuleśvara-nāma Liṅgadvaya Māhātmya (near Kalakaleśvara) — Glory of the Twin Liṅgas established by Lakulīśa
ບົດ 76 ເປັນຄໍາບອກເລົ່າສັ້ນໆທາງເທວະວິທະຍາ-ພິທີກຳ ໃນຮູບແບບການຕຣັດຂອງພຣະອີສະວະຣະ. ມັນກ່າວເຖິງລິງຄະຄູ່ທີ່ມີບຸນກຸສົນຢ່າງສູງ ຢູ່ໃກ້ Devadeva ໃນເຂດສັກສິດທີ່ກ່ຽວກັບ Someshvara ແລະກ່າວວ່າ Lakulīśa ເປັນຜູ້ປະດິດສະຖາປະນາ (pratiṣṭhita) ລິງຄະທັງສອງ. ສະຖານທີ່ຄູ່ນີ້ເອີ້ນວ່າ «Lakuleśvara» ແລະຖືກຍົກຍ້ອງເປັນວັດຖຸ darśana ທີ່ anuttama (ຍອດຢ່າງຍິ່ງ)។ ຂໍ້ຄວາມຍັງກ່າວອ້າງການຊໍາລະບາບວ່າ ແຕ່ພຽງໄດ້ເຫັນກໍປົດປ່ອຍຈາກບາບໄດ້ຈົນເຖິງຂອບເຂດຂອງວົງຈອນເກີດ-ຕາຍ. ກໍານົດວຣະຕະໃນເດືອນ Bhādrapada ວັນ Śukla Caturdaśī: upavāsa (ອົດອາຫານ) ແລະ prajāgara (ເຝົ້າຍາມກາງຄືນ). ລໍາດັບພິທີແມ່ນ ບູຊາ Lakulīśa ໃນຮູບກາຍ (mūrtimant) ກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາລິງຄະທັງສອງແຍກກັນຕາມວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ພ້ອມການສັນລະເສີນ-ມັນຕຣະຕາມລໍາດັບ. ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ຄື ໄດ້ບັນລຸ «ສະຖານທີ່ສູງສຸດ» ທີ່ພຣະ Maheśvara ປະທັບຢູ່.
Adhyaya 77
उत्तंकेश्वरमाहात्म्य वर्णनम् | The Māhātmya of Uttankeśvara (Description of Uttankeśvara’s Sanctity)
ພຣະອີສະວະຣະ ຕຣັດກັບພຣະມະຫາເທວີ ໃຫ້ເຄື່ອນຂະບວນຈາລິກໄປສູ່ ອຸດຕັງເກສະວະຣະ ອັນເປັນຕີຣຖະສັກສິດອັນປະເສີດ. ສະຖານບູຊານີ້ຢູ່ທາງໃຕ້ຈາກຈຸດທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ແລະບໍ່ໄກ ສະທ້ອນການນໍາທາງຕາມເສັ້ນທາງໃນ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ. ຄຳພີກ່າວວ່າ ອຸດຕັງກະ ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ແລະເປັນຜູ້ມີພັກຕິ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງລິງຄະນີ້ດ້ວຍຕົນເອງດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ. ຜູ້ຈາລິກຄວນເຮັດດັຣຊະນະ ແລະແຕະຕ້ອງສະຖານທີ່ດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ແລະມີສະມາທິ ແລ້ວບູຊາຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງດ້ວຍພັກຕິ. ຜົນທີ່ສັນຍາໄວ້ແມ່ນການພົ້ນຈາກມົນທິນ ແລະບາບຜິດທັງປວງ. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນອັດຍາຍທີ 77 ໃນ ສະກັນດະ ມະຫາປຸຣານະ ພາກ ປຣະພາສະ ວ່າດ້ວຍມາຫາຕະມະຍະຂອງ ອຸດຕັງເກສະວະຣະ.
Adhyaya 78
वैश्वानरेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glory of Vaiśvānareśvara)
ພຣະອີສະວະຣາໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະມະຫາເທວີໄປຫາເທວະດາ «ໄວສະວານະເຣສະວະຣາ» ທີ່ຢູ່ທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້) ໃນຂອບເຂດທີ່ກຳນົດໄວ້ວ່າ “ພາຍໃນຫ້າຄັນທະນູ”. ເທວະດານີ້ເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ (pāpa-ghna) ໄດ້ທັງດ້ວຍການເຫັນ (darśana) ແລະການສຳຜັດ (sparśa)។ ຕໍ່ມາມີນິທານສອນໃຈ: ນົກແກ້ວ (śuka) ເຄີຍສ້າງຮັງໃນພະລາຊະວັງ ແລະຢູ່ກັບຄູ່ຂອງມັນດົນນານ. ທັງສອງມັກເຮັດປະທັກສິນາ (pradakṣiṇā) ບໍ່ແມ່ນເພາະສັດທາບູຊາໂດຍກົງ ແຕ່ເພາະຄວາມຜູກພັນກັບບ່ອນຮັງ; ຕໍ່ມາພວກມັນກໍເສຍຊີວິດ. ດ້ວຍອານຸພາບຂອງສະຖານທີ່ ພວກມັນໄດ້ເກີດໃໝ່ເປັນ jātismara (ຜູ້ຈື່ຈຳຊາດກ່ອນ) ແລະໂດງດັງເປັນ ໂລປາມຸດຣາ ແລະ ອະກັສຕະຍະ. ອະກັສຕະຍະຈື່ຈຳຮ່າງເກົ່າໄດ້ ແລະກ່າວຄາຖາວ່າ: ຜູ້ໃດວຽນຮອບຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະໄດ້ເຫັນພຣະເຈົ້າແຫ່ງໄຟ (Vahnīśa) ຈະໄດ້ຊື່ສຽງ ເຊັ່ນທີ່ຕົນເຄີຍໄດ້ຮັບມາກ່ອນ. ທ້າຍບົດກຳນົດພິທີ: ໃຫ້ອາບສົງພຣະເທວະດາດ້ວຍເນີຍໃສ (ghṛta-snāna) ບູຊາຕາມຫຼັກ ແລະຖວາຍຄຳແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າດ້ວຍສັດທາ. ຜູ້ປະຕິບັດຈະໄດ້ຜົນບຸນຂອງການຈາລະຈອນສັກສິດຢ່າງຄົບຖ້ວນ ໄປຮອດ ວັຫນິໂລກ (Vahni-loka) ແລະຊື່ນຊົມຄວາມສຸກອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ. ຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່ານີ້ແມ່ນອັດຍາຍທີ 78 ໃນປະພາສະຂັນດາ।
Adhyaya 79
लकुलीश्वरमाहात्म्य (The Māhātmya of Lakulīśvara)
ອັດຍາຍນີ້ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະກ່າວ ໄດ້ຊີ້ນໍາໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ ລະກຸລີສ/ລະກຸລີສະວະຣະ ເປັນພຣະອົງທີ່ນັບຖືຢ່າງສູງໃນ ປຣະພາສະ-ເກດຕຣະ. ຂໍ້ຄວາມກໍານົດທີ່ຕັ້ງທາງທິດຕາເວັນຕົກ ແລະລະບຸໄລຍະທາງເປັນ «ທະນຸສາງ ສັບຕະເກ» ພ້ອມພັນລະນາຮູບພຣະອົງວ່າສະງົບ ເມດຕາ ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ (pāpa-ghna) ຂອງສັດທັງປວງ; ຍັງເຊື່ອມໂຍງສະຖານທີ່ນີ້ກັບການເສດັດລົງມາ/ປາກົດພຣະອົງໃນທົ່ງສັກສິດອັນໃຫຍ່. ຕໍ່ມາ ບົດສະຫຼຸບພາບຂອງລະກຸລີສໃນຖານະນັກບໍລິພົດແລະອາຈານ: ບໍາເພັນຕະປະ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ໃຫ້ດີກສາ (dīkṣā) ແກ່ສາວົກ, ແລະສອນຊາສຕຣະຫຼາຍສາຂາ ລວມທັງ ນະຍາຍ ແລະ ໄວເສສິກ ຈົນເຖິງສິດທິສູງສຸດ (parā siddhi). ທ້າຍສຸດ ມີຄໍາແນະນໍາໃຫ້ຜູ້ສັດທາບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ຜົນຈະແຮງກວ່າໃນເດືອນ ກາຣຕຕິກ ແລະໃນໄລຍະ ອຸດຕະຣາຍະນະ, ພ້ອມແນະນໍາໃຫ້ເຮັດ ວິທະຍາ-ດານ (vidyā-dāna) ແກ່ພຣາຫມະນທີ່ເໝາະສົມ. ຟະລະສຣຸຕິ ກ່າວວ່າຈະໄດ້ເກີດດີຊໍ້າໆໃນຕະກູນພຣາຫມະນທີ່ຮັ່ງມີ ມີປັນຍາ ແລະຊັບສົມບັດ.
Adhyaya 80
Gautameśvara-māhātmya (गौतमेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of the Gautameśvara Liṅga
ບົດນີ້ເປັນມະຫາຕະມະຂອງສະຖານບູຊາ ທີ່ພຣະອີສະວະຣາສອນແກ່ພຣະເທວີ. ມັນກ່າວເຖິງລິງຄະທີ່ທໍາລາຍບາບ ຊື່ «ໂກຕະເມສະວະຣາ» ຢູ່ທິດຕາເວັນອອກ ແລະອະທິບາຍຕໍາແໜ່ງໂດຍອ້າງອີງເຄື່ອງໝາຍທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ກ່ຽວກັບ «ໄດຕະຍະສູດະນ». ຍັງກໍານົດຂອບເຂດ «ພາຍໃນ 5 ທະນຸ» ແລະຍົກຍ້ອງວ່າເປັນສະຖານທີ່ໃຫ້ສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາທຸກປະການ (sarva-kāma-da)។ ຕອນກໍ່ກໍາເນີດກ່າວວ່າ ກະສັດຊາລະຍະ (ກະສັດແຫ່ງມັດຣະ) ໄດ້ບໍາເນັດຕະປະສະຢ່າງແຮງກ້າ ແລະບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣາ ຈົນເຮັດໃຫ້ການນັບຖືລິງຄະນີ້ເກີດຂຶ້ນ. ຜູ້ມີສັດທາອື່ນໆ ຖ້າບູຊາດ້ວຍວິທີດຽວກັນ ຈະໄດ້ຮັບສິດທິສູງສຸດ. ມີຂໍ້ກໍານົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນທີ 14 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ ເດືອນໄຈຕຣະ ຄວນອາບນໍ້າລິງຄະ (snāpana) ດ້ວຍນົມ ແລ້ວບູຊາດ້ວຍນໍ້າຫອມ ແລະດອກໄມ້ດີເລີດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ຜົນບຸນເທົ່າກັບອັດສະວະເມດະ ແລະແມ່ນແຕ່ເຫັນລິງຄະນີ້ ບາບທາງຄໍາເວົ້າ ຈິດໃຈ ຫຼືກາຍ ກໍຖືກທໍາລາຍ.
Adhyaya 81
श्रीदैत्यसूदनमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Śrī Daityasūdana)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບຄວາມສັກສິດພິເສດຂອງ ປຣະພາສະ-ເກດຣະ ອັນເປັນດິນແດນພິທີຂອງວາຍສະນະວະ ມີຮູບຮ່າງ “ຢະວະ-ອາກາຣະ” (ຮູບເມັດຂ້າວບາເລ) ແລະກໍານົດເຂດແດນທິດທັງສີ່ຢ່າງຊັດເຈນ. ພຣະອົງກ່າວວ່າ ການກະທໍາໃນເກດຣະນີ້—ການຕາຍໃນເຂດ, ການໃຫ້ທານ, ການບູຊາ, ການສະດຸດມັນຕຣະ, ການຕະປະສະ, ແລະການເລີ້ຍງພຣາຫມະນ—ໃຫ້ຜົນບຸນອັນບໍ່ໝົດສິ້ນ ຍາວເຖິງ 7 ກັລປະ. ຕໍ່ມາ ມີການຊີ້ນໍາແບບປະຕິບັດ: ອຸປະວາສະດ້ວຍສັດທາ, ອາບນໍ້າທີ່ ຈັກຣາຕີຣຖະ, ໃຫ້ທານຄໍາໃນວັນ ກາຣຕິກະ-ດວາດະຊີ, ຖວາຍປະທີບ, ອະບິເສກດ້ວຍ ປັນຈາມຣິຕະ, ຢາມຄ່ໍາວັນ ເອກາດະຊີ (ຈາກຣະ) ພ້ອມສິລະປະແຫ່ງພັກຕິ, ແລະການຖືວຣະຕະ ຈາຕຸຣມາສະຍະ. ຈາກນັ້ນ ບົດເລົ່າຕໍ່ໄປສູ່ຕໍານານອະທິບາຍນາມ: ເທວະທັງຫຼາຍສັນລະເສີນ ພຣະວິສະນຸ ຈາກກິດອະວະຕາຣະເກົ່າໆ; ພຣະອົງສັນຍາຈະທໍາລາຍດານະວະ, ໄລ່ຕາມພວກນັ້ນມາຮອດປຣະພາສະ ແລະປະຫານດ້ວຍຈັກຣະ ຈົນໄດ້ນາມ “ໄດຕະຍະສູດະນ”. ທ້າຍສຸດ ມີຟະລະສຣຸຕິຮັບຮອງວ່າ ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນ ຫຼື ບູຊາພຣະອົງໃນເກດຣະນີ້ ຈະຖືກລ້າງບາບ ແລະໄດ້ຮັບຜົນຊີວິດອັນເປັນມົງຄຸນ.
Adhyaya 82
चक्रतीर्थोत्पत्तिवृत्तान्तमाहात्म्यवर्णनम् (Origin and Glory of Cakratīrtha)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ: ເທວີຖາມພຣະອີສະວະຣະເຖິງຄວາມໝາຍ ທີ່ຕັ້ງ ແລະອານຸພາບຂອງ «ຈັກກະຕີຣຖະ». ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າຕຳນານຈາກສົງຄາມເທວະ–ອະສຸຣະ: ຫຣິ (ວິສະນຸ) ຫຼັງຈາກປາບອະສຸຣະແລ້ວ ໄດ້ລ້າງຈັກສຸດັຣຊະນະທີ່ເປື້ອນເລືອດຢູ່ຈຸດໜຶ່ງ; ການລ້າງນັ້ນເປັນເຫດໃຫ້ສະຖານທີ່ນັ້ນກາຍເປັນຕີຣຖະອັນສັກສິດ. ຕໍ່ມາກ່າວວ່າ ພາຍໃນຈັກກະຕີຣຖະມີຕີຣຖະຍ່ອຍຈຳນວນຫຼາຍຢ່າງຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ແລະອານຸພາບພິເສດຈະເພີ່ມຂຶ້ນໃນວັນເອກາດະຊີ ແລະໃນເວລາສຸຣິຍ/ຈັນທຣະຄຣາສ. ການອາບນ້ຳທີ່ນີ້ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບອາບນ້ຳໃນຕີຣຖະທັງປວງ; ທານທີ່ຖວາຍຢູ່ນີ້ມີຜົນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ພື້ນທີ່ນີ້ຖືກກຳນົດເປັນ ວິສະນຸ-ເຂດ (Viṣṇu-kṣetra) ມີຂະໜາດຊັດເຈນ. ບົດນີ້ຍັງລະບຸຊື່ຕາມກັລປະທີ່ແຕກຕ່າງ: Koṭitīrtha, Śrīnidhāna, Śatadhāra, Cakratīrtha. ຍ້ຳວ່າ ຕະປະ, ການສຶກສາເວດ, ການຮັກສາອັກນິໂຫຕຣະ, ສຣາດທະ, ແລະວຣະຕະ/ການຊຳລະບາບຕ່າງໆ ທີ່ນີ້ຈະເພີ່ມພູນບຸນຫຼາຍກວ່າບ່ອນອື່ນ. ທ້າຍສຸດເປັນຜົນສັນລະເສີນ: ຕີຣຖະນີ້ທຳລາຍບາບ ແລະບັນດານຄວາມປາດຖະໜາ; ແມ່ນກະທັ້ງຜູ້ເກີດໃນສະພາບຕ່ຳຕ້ອຍກໍໄດ້ຮັບຜົນ ແລະຜູ້ທີ່ສິ້ນຊີວິດຢູ່ນີ້ຈະໄດ້ຄະຕິສູງສົ່ງ.
Adhyaya 83
योगेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम् (Yogeśvarī Māhātmya—Account of Yogeśvarī’s Glory)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະມະຫາເທວີຟັງເຖິງກໍ່ກຳເນີດ ແລະ ຄວາມໝາຍທາງພິທີກຳຂອງເທວີ “ໂຍເຄສະວະຣີ” ຜູ້ສະຖິດຢູ່ທາງຕາເວັນອອກໃນສະຖານທີ່ສັກສິດປຣະພາສ. ອະສຸຣະມະຫິສະ ຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ ແລະ ມີອຳນາດຫນັກ ກາຍເປັນໄພຕໍ່ສາມໂລກ; ພຣະພຣະຫມາສ້າງກຸມາຣີຜູ້ບໍ່ມີໃຜເທົ່າ ໃຫ້ປະພຶດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ນາຣະດະພົບນາງ ເກີດຄວາມຫຼົງໃນຄວາມງາມ ແຕ່ຖືກປະຕິເສດເນື່ອງຈາກນາງຮັກສາວຣະຕະແຫ່ງພຣະພຣະຈັນ; ຈຶ່ງໄປບອກມະຫິສະເຖິງນາງ. ມະຫິສະພະຍາຍາມບັງຄັບນາງໃຫ້ແຕ່ງງານ; ນາງຫົວເຮາະ ແລະ ຈາກລົມຫາຍໃຈຂອງນາງເກີດຮູບສະຕຣີຖືອາວຸດ ອອກມາທຳລາຍກອງທັບອະສຸຣະ. ໃນການຕໍ່ສູ້ສຸດທ້າຍ ເທວີປະຫານມະຫິສະ ຈົນຖືກຕັດສີສະ; ເທວະທັງຫຼາຍສັນລະເສີນນາງດ້ວຍສະໂຕຕຣະ ຍົກນາງເປັນພະລັງສາກົນ—ວິທະຍາ/ອະວິທະຍາ, ໄຊຊະນະ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງ—ແລະຂໍໃຫ້ນາງສະຖິດຢູ່ໃນກຩະເຕຣນີ້ຕະຫຼອດໄປ ເພື່ອປະທານພອນແກ່ຜູ້ບູຊາ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ກຳນົດພິທີງານບຸນໃນເດືອນອາສວິນ (ຂ້າງຂຶ້ນ): ອົບອາຫານ ແລະ ໄປເບິ່ງພຣະນາງໃນວັນນະວະມີເພື່ອລ້າງບາບ; ອ່ານບົດສັນລະເສີນຕອນເຊົ້າເພື່ອໄດ້ຄວາມບໍ່ຢ້ານ; ແລະ ພິທີບູຊາກາງຄືນຢ່າງລະອຽດຕໍ່ດາບສັກສິດ (ຂະດຄະ) ດ້ວຍມັນຕຣະ, ສາລາ, ພິທີໄຟ, ຂະບວນແຫ່, ການເຝົ້າຄືນ, ເຄື່ອງບູຊາ, ບະລິແກ່ເທວະທິດ ແລະ ວິນຍານ, ພ້ອມການວຽນລົດຮາຊາຮອບຢ່າງຍົກຍ້ອງ. ທ້າຍສຸດ ມີຄຳຮັບຮອງການຄຸ້ມຄອງແກ່ຜູ້ປະພຶດຕາມ ໂດຍສະເພາະພຣາຫມະນະຜູ້ອາໄສຢູ່ນັ້ນ ແລະ ຍົກງານນີ້ເປັນພິທີຊຸມຊົນອັນມົງຄຸນທີ່ກຳຈັດອຸປະສັກ.
Adhyaya 84
आदिनारायणमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification and Narrative Account of Ādinārāyaṇa)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະເທວີ ໄປຫາ ພຣະອາດິນາຣາຍະນະ ຮຣິ ທີ່ຢູ່ເຂດທິດຕາເວັນອອກ ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບທົ່ວສາກົນ ແລະປະທັບຢູ່ເທິງ “ປາດຸກາ-ອາສະນະ” (ອາສະນະຮູບແບບຮອງທ້າວອັນສັກສິດ)។ ຈາກນັ້ນ ບົດນີ້ເລົ່າເຫດການໃນສະໄໝກຣິຕະຍຸກ: ອະສຸຣະຜູ້ມີລິດ ຊື່ ເມກະວາຫະນະ ໄດ້ຮັບພອນວ່າຈະຕາຍໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຖືກ “ປາດຸກາ” ຂອງພຣະວິສນຸ ໃນສົງຄາມ ເຮັດໃຫ້ເກືອບຈະບໍ່ມີໃຜຊະນະໄດ້; ລາວທຳລາຍໂລກຢ່າງຍາວນານ ແລະທຳລາຍອາສຣົມຂອງລຶສີທັງຫຼາຍ। ລຶສີທີ່ຖືກຂັບໄລ່ ໄດ້ໄປພຶ່ງພາ ພຣະເກສະວະ (ພຣະວິສນຸຜູ້ມີທຸງຄຣຸດ) ແລະຖວາຍບົດສັນລະເສີນອັນຍາວ ຍົກຍ້ອງພຣະອົງເປັນເຫດປັດໃຈແຫ່ງສາກົນ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນ ແລະກ່າວເຖິງອານຸພາບຊຳລະບາບຂອງພຣະນາມ ແລະການລະລຶກເຖິງພຣະອົງ। ພຣະວິສນຸປາກົດ ຖາມຄວາມປາດຖະໜາ ແລະຖືກອ້ອນວອນໃຫ້ກຳຈັດອະສຸຣະເພື່ອຄືນຄວາມບໍ່ຫວາດກົວໃຫ້ແກ່ສັບພະໂລກ। ພຣະອົງເອີ້ນເມກະວາຫະນະ ແລະຟາດທີ່ຫົວໃຈດ້ວຍປາດຸກາອັນເປັນມົງຄຸນ ໃຫ້ຕາຍ ແລ້ວປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນເທິງອາສະນະປາດຸກາ। ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຜົນບຸນຈາກການປະພຶດ: ການບູຊາຮູບນີ້ໃນວັນເອກາດະສີ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີອັສວະເມດະ; ການໄດ້ເຫັນດ້ວຍສັດທາຖືກປຽບກັບທານໃຫຍ່ໆ ເຊັ່ນ ການຖວາຍງົວຈຳນວນຫຼາຍ। ໃນກະລິຍຸກ ມີຄຳຮັບຮອງວ່າ ຜູ້ທີ່ສະຖາປະນາພຣະອາດິນາຣາຍະນະໃນດວງໃຈ ຈະທຸກຂ໌ນ້ອຍລົງ ແລະໄດ້ປະໂຫຍດທາງທຳຫຼາຍຂຶ້ນ; ການອາບນ້ຳແລະບູຊາໃນວັນເອກາດະສີ (ໂດຍສະເພາະເມື່ອຕົງກັບວັນອາທິດ) ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກ “ພະວະ-ພັນທະນະ” ຄືພັນທະແຫ່ງການເກີດແລະຕາຍ। ທ້າຍສຸດ ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການຟັງບົດນີ້ ລ້າງບາບ ແລະທຳລາຍຄວາມຍາກຈົນ។
Adhyaya 85
सांनिहित्य-माहात्म्य-वर्णन (Glorification of the Sānnidhya Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ–ອີສະວະຣະ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຳເນີດ ທີ່ຕັ້ງ ແລະອານຸພາບພິທີກຳຂອງ ຕີຣຖະ “ສານນິຫິດຍະ” ຊຶ່ງຖືກພັນລະນາເປັນສາຍນ້ຳໃຫຍ່ຮູບແມ່ນ້ຳ. ເທວີຖາມວ່າ ມະຫານະດີອັນເຄົາລົບທີ່ກຸຣຸກເຩດຣະ ມາປາກົດຢູ່ນີ້ໄດ້ແນວໃດ ແລະການອາບນ້ຳກັບພິທີອື່ນໆໃຫ້ຜົນຢ່າງໃດ. ອີສະວະຣະຕອບວ່າ ຕີຣຖະນີ້ເປັນມົງຄຸນ ທຳລາຍບາບໄດ້ແມ່ນແຕ່ເຫັນ ຫຼື ສຳຜັດ ແລະກຳນົດທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຈາກ ອາດິນາຣາຍະນະ ຕາມລະຍະທີ່ກ່າວໄວ້. ຕໍ່ມາເລື່ອງໄດ້ເຊື່ອມໂຍງກັບເຫດການທາງປະຫວັດ-ເທວະວິທະຍາ: ເພາະຢ້ານ ຈາຣາສັນທະ ພຣະວິສນຸໄດ້ຍ້າຍພວກຢາດະວະໄປຢູ່ປຣະພາສະ ແລະວອນຂໍທະເລໃຫ້ທີ່ຢູ່ອາໄສ. ໃນເວລາຄຣາສ (ຣາຫຸຈັບດວງອາທິດ) ພຣະວິສນຸປອບໃຈພວກຢາດະວະ ເຂົ້າສະມາທິ ແລະໃຫ້ “ວາຣິທາຣາ” ອັນມົງຄຸນຜຸດຂຶ້ນຈາກດິນເພື່ອການອາບນ້ຳ. ພວກຢາດະວະອາບນ້ຳໃນເວລາຄຣາສ ແລະໄດ້ຮັບຜົນເຕັມດັ່ງການໄປຈາລິກທີ່ກຸຣຸກເຩດຣະ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດການເພີ່ມພູນຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳທີ່ນີ້ໃນເວລາຄຣາສໄດ້ຜົນເທົ່າກັບອັກນິສໂຕມະທັງຄົບ; ເລີ້ຍງພຣາຫມະນະດ້ວຍອາຫານຫົກລົດຊາດເຮັດໃຫ້ບຸນທະວີ; ຮໍມະ ແລະ ຈະປະມັນຕຣະ ໄດ້ຜົນ “ໂກດິເທົ່າ” ຕໍ່ການບູຊາ/ການສວດແຕ່ລະຄັ້ງ. ຊີ້ນຳໃຫ້ບໍລິຈາກຄຳ ແລະນະມັດສະການ ອາດິເທວະ ຈະນາຣະດະນະ; ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ຜູ້ມີສັດທາຟັງເລື່ອງນີ້ ບາບຈະຖືກລ້າງອອກ.
Adhyaya 86
पाण्डवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Pāṇḍaveśvara Māhātmya (Account of the Glory of Pāṇḍaveśvara)
ອັດຍາຍນີ້ກ່າວເຖິງລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງ “ປານດະເວສະວະຣະ” ທີ່ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດ. ເລື່ອງລາວກ່າວວ່າ ປານດະວະທັງຫ້າໄດ້ຕິດຕັ້ງລິງຄະນີ້ຕາມລໍາດັບ ໃນຊ່ວງທີ່ພວກເຂົາດໍາລົງຊີວິດຢູ່ປ່າ ແລະເຄື່ອນໄຫວຢ່າງປິດບັງ; ໃນໂອກາດຈາລິກທຳ ພວກເຂົາໄດ້ມາຮອດ ປຣະພາສະເກສະຕຣະ. ໃນວັນໂສມະປັຣວັນ ພວກເຂົາໄດ້ປະຕິສະຖາປະນາລິງຄະທີ່ຝັ່ງນ້ໍາ/ຂອບນ້ໍາ ຕໍ່ໜ້າພິທີກອນ. ພຣະຣິສີມາຣະກັນເດຍ ແລະ ພຣາຫມະນະຣິດວິຈຜູ້ສູງສົ່ງອື່ນໆ ຖືກແຕ່ງຕັ້ງ ແລະໄດ້ທໍາອະພິເສກດ້ວຍການສວດເວດ ພ້ອມກັບການທານຕາມພິທີ (ລວມທັງການຖວາຍງົວ). ບັນດາຣິສີພໍໃຈກັບການຕັ້ງລິງຄະຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະປະກາດຟະລະສຣຸຕິ: ຜູ້ໃດບູຊາລິງຄະທີ່ປານດະວະປະຕິສະຖາປະນາ ຈະໄດ້ຮັບການນັບຖືແມ່ນແຕ່ໃນຫມູ່ເທວະ ແລະສັດອະມະນຸດ; ການບູຊາດ້ວຍສັດທາໃຫ້ບຸນເທົ່າກັບອັສວະເມດະຍັດ. ຍັງລະບຸອີກວ່າ ການອາບນ້ໍາທີ່ ສັນນິຫິຕາກຸນດະ ແລະບູຊາປານດະເວສະວະຣະ ໂດຍສະເພາະຕະຫຼອດເດືອນມາຆະ ນໍາໄປສູ່ຜົນບຸນສູງສຸດ ແລະຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບການຮູ້ຈັກພຣະປຸຣຸໂສຕະມະ. ແມ່ນແຕ່ການເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍກ່າວວ່າຊ່ວຍທໍາລາຍບາບໄດ້ຫຼາຍເທົ່າ; ແລະລິງຄະຖືກພັນລະນາໃນຮູບແບບໄວສະນະວະ ສະທ້ອນການປະສານນິກາຍໃນບໍລິບົດໄສວະ.
Adhyaya 87
Bhūteśvara Māhātmya and the Sequential Worship of the Eleven Rudras (एकादशरुद्र-यात्रा)
ບົດທີ 87 ນໍາເສີນແນວທາງພິທີກຳອັນລະອຽດ ສໍາລັບຍາດຕະຣາໃນດິນແດນປຣະພາສ (Prabhāsa) ເພື່ອນະມັດສະການຣຸດຣະ 11 ອົງຕາມລໍາດັບທີ່ກໍານົດ. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ ຜູ້ເດີນທາງບຸນຜູ້ສໍາເລັດຍາດຕະຣາດ້ວຍສັດທາ ຄວນໄປນະມັດສະການຣຸດຣະ 11 ອົງໃນເວລາສັກສິດ ເຊັ່ນ saṅkrānti, ການປ່ຽນອາຍະນະ, ຄຣາສ, ແລະຕິຖີມົງຄຸນອື່ນໆ. ບົດນີ້ລຽນລາຍຊື່ຣຸດຣະສອງຊຸດ: ຊຸດຊື່ເກົ່າ ແລະຊຸດຊື່ໃນກາລິຍຸກ (Bhūteśa, Nīlarudra, Kapālī, Vṛṣavāhana, Tryambaka, Ghora, Mahākāla, Bhairava, Mṛtyuñjaya, Kāmeśa, Yogeśa) ທີ່ສອດຄ່ອງກັນ. ເທວີຂໍໃຫ້ອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມເກືອບທຸກດ້ານ: ລໍາດັບລິງຄະ 11, ມັນຕຣະ, ເວລາ, ແລະຄວາມແຕກຕ່າງຕາມສະຖານທີ່. ພຣະອີສະວະຣະຈຶ່ງວາງແຜນຕີຄວາມ: ຣຸດຣະ 10 ອົງສອດຄ່ອງກັບ vāyu 10 (prāṇa, apāna, samāna, udāna, vyāna, nāga, kūrma, kṛkala, devadatta, dhanañjaya) ແລະອົງທີ 11 ແມ່ນ ātman ເພື່ອເຊື່ອມພິທີພາຍນອກກັບແບບຈໍາລອງພາຍໃນທາງກາຍ-ຈິດ. ເສັ້ນທາງປະຕິບັດເລີ່ມທີ່ Somanātha ໂດຍກໍານົດສະຖານທີ່ທໍາອິດເປັນ Bhūteśvara (Somēśvara ເປັນ ādi-deva). ມີການກໍາຊັບໃຫ້ຖວາຍ rājopacāra, ອາບນ້ໍາລິງຄະດ້ວຍ pañcāmṛta, ບູຊາດ້ວຍສູດ Sadyōjāta, ແລ້ວເດີນວຽນ ແລະກົ້ມກາບ. ບົດນີ້ຍັງອະທິບາຍຄໍາ “Bhūteśvara” ວ່າເປັນອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າເຫນືອ bhūta-jāla ຕາມກອບ 25-tattva; ການຮູ້ແຈ້ງ tattva ເຫຼົ່ານີ້ນໍາໄປສູ່ມຸກຕິ ແລະການນະມັດສະການ Bhūteśarudra ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າໃຫ້ການຫຼຸດພົ້ນອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ।
Adhyaya 88
नीलरुद्रमाहात्म्यवर्णनम् | Nīlarudra Māhātmya (Glory of Nīlarudra)
ອັດຍາຍ 88 ກ່າວເຖິງການຊີ້ນຳສະຖານທີ່ຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ມະຫາເທວີ ໃຫ້ນັກຈາລິກໄປສູ່ສະຖານບູຊາ “ນີລະຣຸດຣະ” ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນ “ນີລະຣຸດຣະອັນທີສອງ”। ຕຳແໜ່ງຖືກກຳນົດຢ່າງລະອຽດ: ຢູ່ທາງເໜືອຂອງພູເຕສະ ແລະຢູ່ໃນລະຍະ “ໜຶ່ງສ່ວນສິບຫົກ” ຕາມມາດຕາວັດດ້ວຍຄັນທະນູ (dhanuṣ) ຕາມປະເພນີເກົ່າແກ່। ແກ່ນກາງຂອງພິທີແມ່ນລຳດັບການບູຊາ: ອາບນ້ຳຊຳລະມະຫາລິງຄະ, ບູຊາດ້ວຍມັນຕຣາ (ອີສະ-ມັນຕຣາ), ຖວາຍດອກກຸມຸດ ແລະ ອຸດປະລະ, ຈາກນັ້ນເຮັດປະທັກສິນາ ແລະ ນະມັດສະການ। ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັບພິທີຣາຊະສູຍະ ແລະຜູ້ປາດຖະໜາຜົນຂອງຍາຕຣາຢ່າງຄົບຖ້ວນ ຄວນຖວາຍທານເປັນງົວຜູ້ (vṛṣa) ດ້ວຍ। ຕອນທ້າຍອະທິບາຍນາມ “ນີລະຣຸດຣະ” ຈາກເຫດການໃນອະດີດ: ພຣະອົງເຄີຍປະຫານໄດຕະຍະສີດຳດັ່ງຄອລລີຣຽມ ຊື່ ອານຕະກະ, ແລະຖືກຈື່ຈຳເປັນ “ນີລະຣຸດຣະ” ອັນເກີດຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບການຮ້ອງໄຫ້ຂອງຍິງ (rodana)। ມາຫາຕະມະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າທຳລາຍບາບ ແລະຄວນຟັງດ້ວຍສັດທາ ສຳລັບຜູ້ປາດຖະໜາດາຣະຊະນະ।
Adhyaya 89
कपालीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Kapālīśvara (Kāpālika Rudra Shrine)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະອີສະວະຣະຕໍ່ພຣະເທວີ ໂດຍຊີ້ວ່າ ກະປາລີອີສະວະຣະ (Kapālīśvara) ແມ່ນ «ຣຸທຣະອົງທີ 3» ໃນລໍາດັບຣຸທຣະພາຍໃນປຣະພາສະ-ກເສດຕຣະ. ພຣະສິວະເລົ່າເຫດການຕໍານານການຕັດຫົວທີ 5 ຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະກະໂຫຼກ (kapāla) ຕິດຢູ່ທີ່ມືຂອງພຣະອົງ ເປັນທີ່ມາຂອງອັດຕະລັກ «ກາປາລິກ». ພຣະສິວະກ່າວວ່າ ພຣະອົງໄດ້ມາຍັງປຣະພາສະພ້ອມກະໂຫຼກ ແລະພັກຢູ່ກາງກເສດຕຣະເປັນເວລາຍາວນານ ບູຊາລິງຄະຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດການຍາວໄກ ເພື່ອສັກສິດທັງສະຖານທີ່ແລະລິງຄະ. ບົດນີ້ຍັງລະບຸພິກັດ: ສະຖານບູຊາຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງບຸເທສະວະຣະ ແລະອ້າງເຖິງ «ໄລຍະທະນູ 7» (dhanuṣāṃ saptake) ເປັນຫມຸດໝາຍໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງບຸນ. ພຣະອົງແຕ່ງຕັ້ງຜູ້ພິທັກຖືຕຣິສູນ ແລະພວກຄະນະ (gaṇa) ຫຼາຍພວກ ເພື່ອປົກປ້ອງສະຖານທີ່ຈາກຈິດໃຈອັນຮ້າຍ. ຂໍ້ປະຕິບັດກໍມີ: ບູຊາດ້ວຍສັດທາອັນໝັ້ນຄົງ, ບໍລິຈາກຄໍາໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານເວດ, ແລະປະຕິບັດມັນຕຣະຕາມພິທີທີ່ຜູກກັບ Tatpuruṣa. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ເຫັນລິງຄະແລ້ວບາບຕັ້ງແຕ່ເກີດຈະຖືກລົບລ້າງ ແລະຍ້ໍາອໍານາດຂອງການແຕະຕ້ອງແລະການເບິ່ງ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ສະຫຼຸບມະຫາຕະມະຍະການທໍາລາຍບາບຂອງກະປາລີ (ຣຸທຣະອົງທີ 3) ໃນປຣະພາສະ.
Adhyaya 90
वृषभेश्वर-माहात्म्यवर्णनम् (Narration of the Māhātmya of Vṛṣabheśvara Liṅga)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບສະຖານບູຊາຣຸດຣະອັນສູງສົ່ງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ວຶສະພະເອສະວະຣະ ກັລປະ-ລິງຄະ” ອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍຮັກໃຄ່. ພຣະອົງອະທິບາຍວ່າ ລິງຄະດຽວກັນນີ້ ໃນແຕ່ລະກັລປະມີນາມແຕກຕ່າງຕາມຜູ້ອຸປະຖຳແລະຜົນທີ່ບັງເກີດ: ກັລປະເກົ່າເປັນ “ພຣາຫມະເອສະວະຣະ” ເນື່ອງຈາກພຣະພຣະຫມາບູຊາຍາວນານ ແລະເກີດການສ້າງສັດທັງປວງ; ກັລປະຕໍ່ມາເປັນ “ໄຣວະເຕສະວະຣະ” ເພາະພຣະຣາຊາໄຣວະຕະໄດ້ໄຊຊະນະແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ; ກັລປະທີສາມເປັນ “ວຶສະພະເອສະວະຣະ” ເມື່ອທັມມະໃນຮູບງົວ (ພາຫະນະຂອງພຣະສິວະ) ບູຊາ ແລະໄດ້ຄໍາສັນຍາເຖິງຄວາມໃກ້ຊິດ/ການຮ່ວມຮອມ; ກັລປະທີສີ່ (ວະຣາຫະ-ກັລປະ) ເຊື່ອມກັບພຣະຣາຊາອິກສະວາກຸ ຜູ້ບູຊາສາມເວລາດ້ວຍວິໄນ ໄດ້ອໍານາດແລະວົງສາ ຈຶ່ງເກີດນາມ “ອິກສະວາກວີເອສະວະຣະ”. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດຂອບເຂດຂອງກະເສດຣະຕາມທິດ ໃນໜ່ວຍ “ທະນຸ” ແລະກ່າວວ່າ ການອາບນ້ໍາ, ຈະປະ, ບະລິ, ໂຮມະ, ປູຊາ, ແລະສະໂຕຕຣະ ທີ່ນັ້ນ ຈະເປັນບຸນອັນບໍ່ເສື່ອມ. ມີຜົນສັນລະເສີນອັນແຮງກ້າ: ການຢືນຍາມໃກ້ລິງຄະດ້ວຍພຣະຫມະຈັນຣິຍະ ແລະສິລະປະແຫ່ງພັກຕິ, ການເລີ້ຍງພຣາຫມະນະ, ແລະການບູຊາໃນຄືນມາຄະ ກຣິສນະ-ຈະຕຸຣທະສີ ພ້ອມທັງວັນອັດຖະມີ/ຈະຕຸຣທະສີ ໃຫ້ບຸນໃຫຍ່ ເທົ່າກັບ “ຕີຣຖະ-ອັດຖະກະ” (ໄພຣະວະ, ເກດາຣະ, ປຸສກະຣະ, ດຣຸຕິຈັງຄະມະ, ວາຣານາສີ, ກຸຣຸກເສດຣະ, ມະຫາກາລະ, ໄນມິສະ). ຍັງກໍາຊັບເຖິງພິທີບັນພະບຸຣຸດ (ປິນຑະ-ດານະໃນວັນອະມາວາສະຍາ) ແລະການອາບລິງຄະດ້ວຍນົມ, ດາດິ, ກີ, ປັນຈະຄະວະຍະ, ນ້ໍາຄຸສະ, ແລະຂອງຫອມ ໂດຍກ່າວວ່າຊໍາລະບາບຫນັກ ແລະໄດ້ສະຖານະແຫ່ງເວດ. ທ້າຍສຸດ ຢືນຢັນວ່າ ການຟັງມະຫາຕະມະນີ້ ເປັນປະໂຫຍດທັງຜູ້ຮູ້ແລະຜູ້ບໍ່ຮູ້.
Adhyaya 91
त्र्यंबकेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Trimbakeśvara: Account of the Shrine’s Glory
ພຣະອີສະວະຣາ ຊີ້ນຳໃຫ້ ພຣະເທວີ ໄປຍັງ ຕຣິຍັມບະເກສະວະຣາ (Tr̥yambakeśvara) ອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ເຊິ່ງຖືກພັນລະນາວ່າເປັນ ຣຸດຣາ ອົງທີ 5 ແລະເປັນຮູບດັ້ງເດີມອັນສັກສິດ. ບົດນີ້ກຳນົດພູມສັກສິດຢ່າງລະອຽດ: ໃກ້ ສາມບະປຸຣະ (Sāmbapura) ມີການອ້າງເຖິງ ສິຂານຑີອີສະວະຣາ (Śikhāṇḍīśvara) ຈາກຍຸກກ່ອນ ແລະຂ້າງໆກັນມີ ກະປາລິກາ-ສະຖານ ທີ່ ກະປາເລສະວະຣາ (Kapāleśvara) ໃນຮູບລິງຄະ ຊຳລະຄວາມຜິດດ້ວຍ ດັຣຊະນະ (darśana) ແລະ ສະປັຣຊະນະ (sparśana). ຕຣິຍັມບະເກສະວະຣາ ຢູ່ທາງອີສານ ໃນໄລຍະທີ່ວັດໄວ້ ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ຜົນຕາມປາດຖະໜາ ແກ່ສັດທັງປວງ. ມີລະສີຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ກຸຣຸ (Guru) ບຳເນັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະສວດ ມັນຕຣະ ຕຣິຍັມບະກະ ຕາມລະບຽບທີ່ເທວະກຳນົດ ບູຊາ ສັງກະຣາ (Śaṅkara) ວັນລະສາມເທື່ອ. ໂດຍພຣະສິວະ (Śiva) ປະທານພອນ ທ່ານໄດ້ຮັບອຳນາດອັນເປັນທິບ ແລະຕັ້ງນາມສະຖານສັກສິດນີ້. ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າ: ບາບຖືກທຳລາຍໂດຍການເຂົ້າໃກ້ ການບູຊາ ແລະການຈະປະມັນຕຣະ; ຄວາມດ່າງພ້ອງຖືກປົດປ່ອຍໂດຍພັກຕິ (bhakti) ພ້ອມ ມັນຕຣະ ວາມະເທວະ (Vāmadeva); ແລະມີອານຸພາບພິເສດໃນຄືນ ໄຈຕຣະ-ສຸກລະ-ຈະຕຸຣດະສີ (Caitra-śukla-caturdaśī) ເມື່ອຕື່ນຍາມຄືນ ພ້ອມບູຊາ ສັນລະເສີນ ແລະສວດທ່ອງ. ທ້າຍສຸດ ກຳຊັບໃຫ້ຖວາຍງົວເປັນທານ ແກ່ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນຍາດຕຣາຄົບຖ້ວນ ແລະຍົກຍ້ອງວ່າ ມາຫາຕມະຍະ (māhātmya) ນີ້ ກ່ອງເກີດບຸນ ແລະທຳລາຍບາບ.
Adhyaya 92
अघोरेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Aghoreśvara Liṅga Māhātmya (Glorification of Aghoreśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາອະທິບາຍສັ້ນໆຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບ ອະໂຆເຣສະວະຣະ ລິງຄະ ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ “ລິງຄະອັນທີ 6” ແລະມີ ໄພຣະວະ ເປັນໃບໜ້າ (ວັກຕຣະ) ຂອງພຣະອົງ. ສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້ຢູ່ໃກ້ ຕຣະຍັມບະເກສະວະຣະ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຈຸດກໍ່ກຸສົນ ທີ່ຊໍາລະມົນທິນແຫ່ງຍຸກກະລິ. ບົດນີ້ກໍານົດວິທີບູຊາແບບເປັນຂັ້ນ: ອາບນ້ໍາ ແລະບູຊາດ້ວຍພັກຕິ ເຊິ່ງໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບການທານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ເຊັ່ນ ເມຣຸທານ. ການຖວາຍທານທີ່ນັ້ນໃນຮູບແບບ ທັກຊິນາມູຣຕິ ຖືກກ່າວວ່າເປັນອັກຊະຍະ (ບໍ່ໝົດສິ້ນ). ດ້ານພິທີບັນພະບຸລຸດກໍຖືກເພີ່ມເຂົ້າມາ: ການເຮັດ ສຣາດທະ ທາງທິດໃຕ້ຂອງອະໂຆເຣສະວະຣະ ໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈຍາວນານແກ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະຖືກຍົກສູງກວ່າພິທີທີ່ ຄະຍາ ແລະແມ່ນກະທັ້ງ ອັດສະວະເມດະ. ບົດນີ້ຍັງສັນລະເສີນ ຍາຕຣາ-ທານ ແມ່ນແຕ່ຖວາຍຄໍານ້ອຍໆ ແລະກໍານົດໃຫ້ປະຕິບັດ ພຣະຫມະກູຣຈະ ໃນວັນ ໂສມາອັດຖະມີ ໃກ້ສະຖານທີ່ນີ້ ເພື່ອການຊໍາລະບາບຢ່າງໃຫຍ່. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າການຟັງມາຫາຕະມະນີ້ ທໍາລາຍບາບ ແລະໃຫ້ຄວາມສໍາເລັດແກ່ຈຸດປະສົງທັງປວງ.
Adhyaya 93
महाकालेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Narration of the Māhātmya of Mahākāleśvara)
ພຣະອີສະວະຣາ ຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ໄປສູ່ ລິງຄະ ມະຫາກາເລສະວະຣາ ທີ່ຢູ່ເໜືອຂຶ້ນໄປເລັກນ້ອຍຈາກ ອະໂຄເຣສະ ແລະຫັນໄປທາງ ວາຍະວະ (ເໜືອຕາເວັນຕົກ) ໂດຍຍົກຍ້ອງວ່າເປັນສະຖານທີ່ທໍາລາຍບາບ. ບົດນີ້ເລົ່າປະຫວັດຊື່ຕາມຍຸກ: ໃນ ກຣິຕະຍຸກ ຮຽກວ່າ ຈິຕຣາງກະເທສະວະຣາ ແລະໃນ ກາລິຍຸກ ສັນລະເສີນວ່າ ມະຫາກາເລສະວະຣາ. ຣຸດຣະຖືກພັນລະນາເປັນ ກາລະຣູປະ (ຮູບແຫ່ງເວລາ) ແລະເປັນຫຼັກການຈັກກະວານທີ່ກືນກິນດວງອາທິດ ເຊື່ອມຄວາມເຂົ້າໃຈຈັກກະວານກັບທິດສະດີສະຖານບູຊາ. ພິທີກໍາກໍານົດໃຫ້ບູຊາຕອນອາລຸນດ້ວຍມັນຕຣາ 6 ພະຍາງ; ໃນວັນ ກຣິສະນາອັດຖະມີ ໃຫ້ປະພຶດວຣະຕະພິເສດ ໂດຍນໍາ ກຸກກຸລຸ ປົນກັບ ກີ (ghee) ໄປຖວາຍໃນພິທີກາງຄືນທີ່ຖືກຕ້ອງ. ກ່າວວ່າ ໄພຣະວະ ໃຫ້ອະໄພຄວາມຜິດໄດ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ດານະເນັ້ນເປັນພິເສດທີ່ ເທນຸດານະ (ຖວາຍງົວ) ເຊື່ອວ່າຍົກຍ້ອງສາຍບັນພະບຸລຸດ; ແລະການສະດຸດສະຕາຣຸດຣີຍະ ທາງດ້ານໃຕ້ຂອງພຣະອົງ ເພື່ອຍົກສູງສາຍພໍ່ແລະສາຍແມ່. ຍັງມີການຖວາຍ ຜ້າຫົ່ມກີ (ghṛta-kambala) ໃນເວລາອາຍະນະເໜືອ ໂດຍສັນຍາວ່າຈະບັນເທົາການເກີດໃໝ່ອັນຫົນາດ. ຜົນບຸນທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຄວາມຮັ່ງມີ, ພົ້ນຈາກເຄາະຮ້າຍ, ແລະພັດທະນາພັກຕິໃນຫຼາຍຊາດ ພ້ອມເຊື່ອມຊື່ສຽງສະຖານນີ້ກັບການບູຊາເກົ່າຂອງ ຈິຕຣາງກະດະ.
Adhyaya 94
भैरवेश्वरमाहात्म्य (Bhairaveśvara—Glory of the Shrine)
ບົດທີ 94 ນຳເສີນພາບລວມທາງທິດສະດີ-ພິທີກຳຂອງ ພະພິຣະເວສະວະຣ (Bhairaveśvara) ໃນ ປຣະພາສະ-ເກສະຕຣະ. ພະອີສະວະຣ ຊີ້ນຳໃຫ້ ພະເທວີ ໄປຍັງສະຖານບູຊາອັນສູງສົ່ງນີ້ ໂດຍລະບຸທີ່ຕັ້ງຢ່າງຊັດເຈນ: ໃກ້ “ມຸມໄຟ/ອັກນິໂກນ” ແລະມີການອ້າງອີງໄລຍະທາງທີ່ວັດໄດ້. ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າ ເປັນຜູ້ບັນດານພອນທົ່ວໄປ ແລະກຳຈັດຄວາມທຸກຍາກ-ເຄາະຮ້າຍ. ມີປະຫວັດຊື່ວ່າ ໃນຍຸກກ່ອນ ມັນເຄີຍຖືກເອີ້ນວ່າ ຈັນເດສະວະຣ (Caṇḍeśvara) ເນື່ອງຈາກກະນະຊື່ ຈັນດາ (Caṇḍa) ໄດ້ບູຊາຢ່າງຍາວນານ ຈົນເກີດເປັນນາມທີ່ຈື່ຈຳ. ບົດນີ້ເນັ້ນວ່າ ການເບິ່ງເຫັນ (darśana) ແລະການສຳຜັດລິງຄະດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ເປັນການຊຳລະບາບ ແລະປົດປ່ອຍຈາກວົງຈອນເກີດ-ຕາຍ. ວຣະຕະຕາມປະຕິທິນຖືກກຳນົດ: ໃນວັນ ກຣິສນະ ຈະຕຸຣດະສີ ເດືອນ ພາດຣະປະດະ ການອົດອາຫານ ແລະການຕື່ນຄືນ (prajāgara) ຈະນຳໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກສູງສຸດຂອງ ມະເຫສະວະຣ. ຍັງກ່າວວ່າ ຄວາມຜິດພາດທາງຄຳເວົ້າ ແລະທາງໃຈ ພ້ອມທັງການກະທຳຊົ່ວ ຖືກທຳລາຍໂດຍການເບິ່ງລິງຄະ. ຈັນຍາບັນຂອງການຈາລິກຖືກສົມບູນດ້ວຍຄຳແນະນຳການທານ—ງາ, ຄຳ, ແລະເຄື່ອງນຸ່ງ—ແກ່ຜູ້ຮູ້ ເພື່ອຊຳລະມົນທິນ ແລະຮັບຜົນແຫ່ງການເດີນທາງ. ທ້າຍສຸດ ພະພິຣະວະຖືກອະທິບາຍແບບຈັກກະວານ: ໃນຍາມລະລາຍໂລກ ຣຸດຣະ ຮັບຮູບພິຣະວະ ແລະ “ດຶງກັບ” ໂລກ; ດັ່ງນັ້ນຊື່ສະຖານບູຊາຈຶ່ງມີຮາກຖານຈາກພາລະກິດຈັກກະວານ. ຟະລະສຣຸຕິສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງມາຫາຕະມະນີ້ ຈະພົ້ນຈາກບາບຫນັກ.
Adhyaya 95
मृत्युञ्जयमाहात्म्यवर्णनम् / The Glory of Mṛtyuñjayeśvara (Mṛtyuñjaya Liṅga)
ບົດ 95 ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບລິງຄະອັນພິເສດໃນປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ ຊື່ ມຣິຕຍຸຍັນເຊວະຣະ (ມຣິຕຍຸຍັນຊະຍະ ລິງຄະ)។ ພຣະອົງຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງດ້ວຍທິດທາງ ແລະລະຍະທາງເປັນ “ທະນຸ” ພ້ອມຍົກຍ້ອງວ່າ ເຫັນພຽງຢ່າງ ຫຼືແຕະຕ້ອງກໍສາມາດກໍາຈັດບາບ (pāpa-ghna) ໄດ້. ຕໍ່ມາເລົ່າຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດ: ໃນຍຸກກ່ອນ ບ່ອນນັ້ນເອີ້ນວ່າ ນັນດີສະວະຣະ; ມີກະນະຊື່ ນັນດິນ ປະພຶດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ສ້າງມະຫາລິງຄະ ແລະບູຊາເປັນປະຈໍາ. ດ້ວຍການຈະປະມັນຕຣະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ—ຄື ມະຫາມຣິຕຍຸຍັນຊະຍະ ມັນຕຣະ—ພຣະສິວະພໍໃຈ ປະທານສະຖານະ gaṇeśatva, ຄວາມໃກ້ຊິດ (sāmīpya) ແລະຖ້ອຍຄໍາແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດພິທີບູຊາລິງຄະ: ອະພິເສກດ້ວຍນົມ, ດາຫິ, ກີ, ນ້ໍາເຜິ້ງ, ນ້ໍາອ້ອຍ; ທາກຸງກຸມ; ຖວາຍກິ່ນຫອມ (ກາມຟໍ, uśīra, ສານມັດສະກ) ຈັນທະນາ ແລະດອກໄມ້; ທູບ ແລະອະກຸຣຸ; ຖວາຍເຄື່ອງນຸ່ງຕາມກໍາລັງ; ນາຍເວດຍະພ້ອມໂຄມໄຟ ແລະການກົ້ມກາບປິດທ້າຍ. ທ້າຍສຸດສອນໃຫ້ທໍາທານຄໍາແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ເວດ ແລະກ່າວຟະລະສຣຸຕິວ່າ ຜູ້ປະຕິບັດຖືກຕ້ອງຈະໄດ້ “ຜົນແຫ່ງການເກີດ,” ບາບສິ້ນໄປ ແລະສົມປາດຖະໜາທຸກປະການ.
Adhyaya 96
कामेश्वर–रतीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Kameśvara and Ratīśvara: Etiology and Merits of Worship
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ອີສະວະຣະ ໃນຮູບແບບຖາມ–ຕອບ. ອີສະວະຣະຊີ້ບອກວ່າ ຣະຕີອີສະວະຣະ ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ກາເມສະວະຣະ ໂດຍອ້າງອີງທິດທາງແລະໄລຍະທາງ ແລະກ່າວຜົນບຸນວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ແລະບູຊາ ກໍທຳລາຍບາບກຳ 7 ຊາດ ແລະປ້ອງກັນຄວາມແຕກແຍກໃນເຮືອນເຮືອນ. ເທວີຖາມເຖິງກຳເນີດສະຖານທີ່ ແລະເຫດທີ່ໄດ້ຊື່ “ຣະຕີອີສະວະຣະ”. ອີສະວະຣະເລົ່າຕຳນານວ່າ ຫຼັງຈາກ ກາມ (ມະນະສິຊະ) ຖືກ ຕຣິປຸຣາຣີ (ພຣະສິວະ) ເຜົາ ຣະຕີໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງຍາວນານ ຍືນຢູ່ເທິງປາຍນິ້ວໂປ້ງ ຈົນລິງຄະມາເຫສະວະຣະໂຜ່ຂຶ້ນຈາກດິນ. ສຽງບໍ່ມີຮ່າງກາຍສັ່ງໃຫ້ນາງບູຊາລິງຄະ ແລະສັນຍາວ່າຈະໄດ້ພົບກາມອີກ. ດ້ວຍການບູຊາອັນເຂັ້ມຂັ້ນ ກາມຖືກຟື້ນຄືນ ແລະລິງຄະນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ ກາເມສະວະຣະ. ຣະຕີຍັງກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາໃນອະນາຄົດຈະໄດ້ສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ ແລະຄວາມເປັນມົງຄຸນໂດຍພຣະກຸນຂອງລິງຄະ. ທ້າຍບົດກຳນົດວັນບູຊາ: ວັນທີ 13 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ ໃນເດືອນໄຈຕຣະ ເປັນວັນດີ ໃຫ້ມົງຄຸນ ແລະສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາ.
Adhyaya 97
योगेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Yogeśvara Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີເຖິງລິງຄະອັນມີອານຸພາບຍິ່ງ ຊື່ «ໂຍເຄສະວະຣະ» ຢູ່ໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ຕາມທິດທີ່ກຳນົດ (ສ່ວນວາຍຸ ໃກ້ກາເມສະ ແລະຢູ່ໃນຂອບເຂດ “ເຈັດຄັນທະນູ”). ລິງຄະນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນມະຫາປຣະພາວ ແລະພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະ (ເຫັນບູຊາ) ກໍທຳລາຍບາບໄດ້. ໃນຍຸກກ່ອນເຄີຍມີນາມວ່າ «ຄະເນສະວະຣະ» ແລະເລົ່າກຳເນີດວ່າ ຄະນະຜູ້ມີິດຫຼາຍຫຼວງນັບບໍ່ຖ້ວນ ໄດ້ມາຮູ້ວ່າປຣະພາສະເປັນພື້ນທີ່ຂອງພຣະມາເຫສະວະຣະ ແລ້ວບຳເນັດຕະປັສຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດດ້ວຍວິໄນໂຍຄະ ນານໜຶ່ງພັນປີເທວະ. ເມື່ອພຣະວຣິສະທະວະຊະ (ພຣະສິວະ) ພໍໃຈໃນສະດັງຄະ-ໂຍຄະຂອງພວກເຂົາ ຈຶ່ງປະທານນາມ «ໂຍເຄສະວະຣະ» ແລະກຳນົດວ່າເປັນຜູ້ປະທານຜົນໂຍຄະ. ຜູ້ໃດບູຊາໂຍເຄສະດ້ວຍພິທີຖືກຕ້ອງ ແລະດ້ວຍພັກຕິ ຈະໄດ້ຮັບໂຍຄະ-ສິດທິ ແລະຄວາມສຸກໃນສະຫວັນ; ການບູຊານີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າສູງກວ່າທານອັນຟຸ່ມເຟືອຍ ເຊັ່ນການຖວາຍເຂົາເມຣຸທອງ ແລະແຜ່ນດິນທັງປວງ. ຍັງກ່າວເຖິງພິທີເພີ່ມເຕີມ ຄື ການຖວາຍງົວຜູ້ (ວຣິສະພະ-ທານ) ເພື່ອໃຫ້ຜົນສົມບູນ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງ «ຣຸດຣະ 11» ຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນປຣະພາສະ ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນແຫ່ງເຂດຄວນບູຊາແລະນົບນ້ອມເປັນນິດ. ການຟັງເລື່ອງຣຸດຣະ-ເອກາດະສະ ໃຫ້ບຸນຄົບຖ້ວນເທົ່າກັບຜົນຂອງເຂດ, ແລະການບໍ່ຮູ້ຈັກຣຸດຣະເຫຼົ່ານີ້ຖືກຕຳນິ. ທ້າຍສຸດ ຫຼັງຈາກບູຊາໂສເມສະວະຣະ ຄວນສະດຸດີ «ສະຕະຣຸດຣີຍະ» ເພື່ອໄດ້ບຸນຂອງຣຸດຣະທັງປວງ; ຄຳສອນນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ «ຣະຫັດສະຍະ» ຊຳລະບາບ ແລະເພີ່ມພູນບຸນ.
Adhyaya 98
पृथ्वीश्वर-माहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Pṛthvīśvara and the Origin of Candreśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງເທວີກັບພຣະອີສະວະຣະ ເທວີຖາມວ່າເປັນຫຍັງລິງຄະອົງໜຶ່ງຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ «ປຣິຖວີອີສະວະຣະ» ແລະຕໍ່ມາຈຶ່ງຮູ້ຈັກໃນນາມ «ຈັນເທຣສະວະຣະ». ພຣະອີສະວະຣະຕອບດ້ວຍກະຖາຊໍາລະບາບ ກ່າວວ່າລິງຄະນີ້ໂດງດັງມາແຕ່ຍຸກແລະມັນວັນຕະຣະເກົ່າໆ ຕັ້ງຢູ່ໃນແດນປຣະພາສະ ພ້ອມກໍານົດທິດແລະໄລຍະທາງ. ຕໍ່ມາ ແຜ່ນດິນໂລກຖືກກົດຂີ່ໂດຍພາລະຂອງໄດຕະ ຈຶ່ງແປງຮ່າງເປັນງົວ ເດີນທາງຈົນຮອດປຣະພາສະເຂດ ແລ້ວຕັ້ງໃຈສ້າງລິງຄະ ແລະບໍາເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ 100 ປີ. ຣຸດຣະພໍໃຈ ປະທານຄໍາຮັບຮອງວ່າພຣະວິສະນຸຈະກໍາຈັດໄດຕະ ແລະປະກາດວ່າລິງຄະນີ້ຈະໂດງດັງໃນນາມ ທະຣິຕຣີ/ປຣິຖວີອີສະວະຣະ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການບູຊາໃນວັນ ພາດຣະປະດະ ຂ້າງແຮມ ຕຣິຕີຍາ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບຍັດຍະອັນໃຫຍ່; ພື້ນທີ່ຮອບໆເປັນເຂດປົດປ່ອຍ ແມ່ນແຕ່ຕາຍໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈໃນເຂດນັ້ນກໍໄດ້ຮັບສະຖານະສູງສຸດ. ຕອນທີສອງເກີດໃນວະຣາຫະກັລປະ: ເພາະຄໍາສາບຂອງທັກສະ ພຣະຈັນທຣະເຈັບໄຂ້ ຕົກລົງສູ່ໂລກ ໄປຮອດປຣະພາສະໃກ້ທະເລ ແລະບູຊາປຣິຖວີອີສະວະຣະ 1000 ປີ. ພຣະຈັນທຣະໄດ້ຄືນຄວາມສະຫວ່າງແລະຄວາມບໍລິສຸດ ແລະລິງຄະນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ «ຈັນເທຣສະວະຣະ». ການຟັງມາຫາຕະມະນີ້ຊໍາລະມົນທິນ ແລະເກື້ອກູນສຸຂະພາບ.
Adhyaya 99
Cakradhara–Daṇḍapāṇi Māhātmya (Establishment of Cakradhara near Somēśa and the Pacification of Kṛtyā)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງຕຳນານສະຖານທີ່ໃນປຣະພາສ ວ່າເປັນເຫດໃດ Cakradhara (ພຣະວິສນຸຜູ້ຖືຈັກຣະ) ແລະ Daṇḍapāṇi (ຜູ້ພິທັກຂອງພຣະສິວະ) ຈຶ່ງປະທັບຄູ່ກັນ. ເລື່ອງເລີ່ມຈາກກະສັດ Pauṇḍraka Vāsudeva ຜູ້ຫຼົງຜິດ ລອງປອມເຄື່ອງໝາຍຂອງພຣະວິສນຸ ແລະທ້າທາຍພຣະກຣິສນະໃຫ້ປະຖິ້ມຈັກຣະແລະອາພອນອື່ນໆ. ພຣະວິສນຸຕອບກັບຢ່າງແຫຼມຄົມວ່າ ຈະ “ປະຖິ້ມ” ຈັກຣະໃນກາສີ ໂດຍໃຊ້ມັນປາບຜູ້ປອມ ເພື່ອເປີດເຜີຍຄວາມຈິງ. ພຣະວິສນຸປາບ Pauṇḍraka ແລະ Kāśirāja; ຕໍ່ມາລູກຊາຍຂອງ Kāśirāja ບຳເນົາພຣະສັງກະຣະ ແລະໄດ້ຮັບ kṛtyā ອຳນາດທຳລາຍ ທີ່ມຸ່ງໄປຫາ Dvārakā. ພຣະວິສນຸປ່ອຍ Sudarśana ເພື່ອລະງັບມັນ; kṛtyā ໜີໄປກາສີ ແລະຂໍພຶ່ງພາພຣະສັງກະຣະ. ການເຂົ້າມາຂອງພຣະສັງກະຣະເຮັດໃຫ້ອາວຸດເທວະກຳລັງຈະປະທະກັນຢ່າງອັນຕະລາຍ ຈົນພຣະວິສນຸມາຮອດປຣະພາສໃກ້ Somēśa/Kālabhairava ແລະ Daṇḍapāṇi ແນະນຳໃຫ້ອົດກັ້ນ ເພາະການປ່ອຍຈັກຣະອີກອາດກ່ອນໃຫ້ເກີດໄພກວ້າງ. ພຣະວິສນຸຮັບຄຳເຕືອນ ແລະປະທັບຢູ່ນັ້ນເປັນ Cakradhara ຄຽງຂ້າງ Daṇḍapāṇi. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳການບູຊາ ແລະ phalaśruti: ຜູ້ບູຊາ Daṇḍapāṇi ກ່ອນ ແລ້ວບູຊາ Hari ຕາມລຳດັບ ຈະພົ້ນຈາກ “ເກາະແຫ່ງບາບ” ແລະໄດ້ໄປສູ່ທີ່ມີມົງຄຸນ. ຍັງຍົກຂຶ້ນວັນຈັນທຣະພິເສດ ແລະການອົບອາຫານ ເພື່ອກຳຈັດອຸປະສັກ ແລະສະສົມບຸນເພື່ອຄວາມຫຼຸດພົ້ນ.
Adhyaya 100
सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनम् — Durvāsas’ Curse upon Sāmba and the Origin-Frame of Sāmbāditya
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ເພື່ອເປີດເລື່ອງ “ສາມບາດິຕະ-ມາຫາຕະມະຍະ” ໃນກອບການຈາລິກສະຖານທີ່ສັກສິດພຣະພຣາບາສ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ໃຫ້ເຫັນພາກເໜືອ ແລະ ທິດວາຍະວະ (ເໜືອຕາເວັນຕົກ) ພ້ອມແນະນຳ “ສາມບາດິຕະ” ເປັນພຣະອາທິດຍະປາງໜຶ່ງທີ່ສາມບາໄດ້ສ້າງຕັ້ງ. ພຣະອົງກ່າວເຖິງສະຖານທີ່ບູຊາພຣະສູຣະຍະສຳຄັນ 3 ແຫ່ງ ຮວມທັງ ມິດຣະວະນະ ແລະ ມຸນດີຣະ ໂດຍຍົກພຣະພຣາບາສະເຂດຕຣະເປັນຈຸດທີສາມ. ຕໍ່ມາ ພຣະເທວີຖາມວ່າ ສາມບາແມ່ນໃຜ ແລະ ເປັນຫຍັງເມືອງໜຶ່ງຈຶ່ງໄດ້ຊື່ຕາມລາວ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບວ່າ ສາມບາແມ່ນພຣະຣາຊບຸດຜູ້ມີອຳນາດຂອງ ວາສຸເທວະ (ໃນບົດນີ້ເຊື່ອມກັບສາຍອາທິດຍະ) ເກີດແຕ່ ຈາມບະວະຕີ ແລະ ເຄີຍຖືກຄຳສາບຂອງບິດາ ຈົນເກີດໂລກກຸດຖະ (ໂລກເລື້ອນ/ໂລກຜິວໜັງ). ເຫດປັດໃຈຖືກລະບຸວ່າ ພຣະລິສີ ດຸຣວາສາ ມາຮອດ ດວາຣະວະຕີ; ສາມບາຜູ້ຫຍິ່ງຍະໂສດ້ວຍວັຍໜຸ່ມ ແລະ ຮູບງາມ ໄດ້ລໍ້ຫຼິ້ນ ແລະ ບໍ່ເຄົາລົບຕໍ່ຮູບລັກສະນະອັນສົມຖະຂອງລິສີ. ດຸຣວາສາໂກດ ແລະ ປະກາດຄຳສາບວ່າ ສາມບາຈະຖືກໂລກກຸດຖະຄອບງຳໃນໄມ່ຊ້າ. ບົດນີ້ຈຶ່ງສອນເລື່ອງຄວາມຖ່ອມຕົນຕໍ່ນັກຕະປະ ແລະ ປູທາງໃຫ້ການບູຊາພຣະສູຣະຍະຂອງສາມບາໃນພາຍຫຼັງ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊົນຊົ່ວໄປ.
Adhyaya 101
सांबादित्यमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Sāmba-Āditya (Sun Worship at Prabhāsa)
ບົດນີ້ເປັນເຫດການທາງທຳ-ຈັນຍາທີ່ເຊື່ອມໂຍງການປະພຶດ, ຜົນກຳ, ແລະການແກ້ບາບດ້ວຍພັກຕິ. ນາຣະດະໄປຢ້ຽມດວາຣະວະຕີ ເຫັນບັນຍາກາດໃນລາຊະສຳນັກຂອງຍາດະວະ; ຄວາມບໍ່ເຄົາລົບຂອງສາມບະເປັນຕົ້ນເຫດໃຫ້ເລື່ອງເຄື່ອນ. ນາຣະດະຍົກປະເດັນເລື່ອງຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຂອງສະຕິເມື່ອມີຂອງມຶນເມົາ ແລະສະພາບສັງຄົມ ໃຫ້ກຣິດສະນະພິຈາລະນາ ແລະເຫດການຄ້າຍການທົດສອບກໍເກີດຂຶ້ນ. ໃນການອອກໄປສະໜຸກ ນາຣະດະເອີ້ນສາມບະເຂົ້າພົບກຣິດສະນະ ແລະນາງໆໃນຫ້ອງໃນ; ເມື່ອຈິດວຸ້ນວາຍ ແລະຂາດການຄວບຄຸມ (ຍິ່ງເພາະມຶນເມົາ) ກໍເກີດຄວາມບໍ່ເປັນລະບຽບ. ກຣິດສະນະຈຶ່ງປະກາດຄຳສາບແຊ່ງເປັນຄຳເຕືອນທາງຈັນຍາ: ອາລົມຫຼົ່ນຫຼາຍ, ຄວາມເສຍປອດໄພທາງສັງຄົມ, ແລະຄ່າກຳຂອງຄວາມປະມາດ. ນາງບາງຄົນຖືກກ່າວວ່າຕົກຈາກຈຸດໝາຍທີ່ສັນຍາໄວ້ ແລະຕໍ່ມາຖືກໂຈນຈັບໄປ, ແຕ່ມະເຫສີຫຼັກໆໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງເນື່ອງຈາກຄວາມໝັ້ນຄົງ. ສາມບະຍັງຖືກສາບໃຫ້ເປັນໂລກເຮື້ອນ (leprosy) ເພື່ອນຳໄປສູ່ການຊຳລະບາບ. ສາມບະເຮັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດທີ່ປຣະພາສະ ຕັ້ງຮູບ ແລະບູຊາພຣະສູຣະຍະດ້ວຍບົດສັນລະເສີນທີ່ກຳນົດ ໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ຫາຍປ່ວຍພ້ອມຂໍ້ຈຳກັດດ້ານຄວາມປະພຶດ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ລວບລວມຫຼັກທຳ-ພິທີ: ນາມ 12 ຂອງສູຣະຍະ, ອາດິຕະຍະ 12 ອົງຕາມເດືອນ, ແລະລຳດັບວຣະຕະ (ໂດຍສະເພາະຊ່ວງຂຶ້ນ 5-7 ເດືອນມາຄ) ພ້ອມເຄື່ອງບູຊາເຊັ່ນດອກກະຣະວີຣະກັບຈັນທະນາແດງ, ວິທີບູຊາ, ການເລີ້ຍງພຣາຫມະນ, ແລະຜົນບຸນ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງເລື່ອງນີ້ຈະລ້າງບາບ ແລະໄດ້ສຸຂະພາບດີ.
Adhyaya 102
कंटकशोधिनीदेवीमाहात्म्य (Glory of the Goddess Kaṇṭakaśodhinī)
ອັດທະຍາຍນີ້ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາສັ້ນໆທາງຕີຣຖະ ກ່ຽວກັບເທວີ ກັນຕະກະໂຊທິນີ («ຜູ້ກໍາຈັດໜາມ/ອຸປະສັກ»)। ຜູ້ມີສັດທາຖືກຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຫາສະຖານບູຊາຂອງນາງ ຢູ່ທາງທິດເໜືອ ໃນລະຍະ «ສອງທະນຸ» (ວັດຕາມຄວາມຍາວຄັນທະນູ)។ ນາງຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມປົກປ້ອງແລະກ້າຫານ: ມະຫີສະຄະນີ (ຜູ້ປາບອະສູຣຮູບຄວາຍ), ຮ່າງໃຫຍ່, ແລະໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກພຣະພຣະຫມາ ແລະ ເທວະຣິສິ. ເລື່ອງລາວອະທິບາຍວ່າ ໃນຍຸກຕ່າງໆ ນາງຊໍາລະ ຫຼືກໍາຈັດ «ໜາມ» ຄືອໍານາດອະສູຣທີ່ເປັນ devakantaka (ຜູ້ກໍ່ທຸກໃຫ້ເທວະ)។ ພິທີກໍານົດໃຫ້ບູຊາໃນວັນນະວະມີ ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ ໃນເດືອນ ອາສວະຍຸຊະ ດ້ວຍການຖວາຍສັດ (ປະສຸ) ແລະດອກໄມ້ ພ້ອມຕະເກີຍງດີ ແລະທູບຫອມ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາຈະປອດຈາກສັດຕູໜຶ່ງປີ ແລະເທວີຈະປົກປ້ອງເຫມືອນລູກຊາຍ ເມື່ອໄດ້ເຫັນນາງດ້ວຍສັດທາບໍລິສຸດ ທັງໄປຢ້ຽມພິເສດ ຫຼືໄປເປັນປະຈໍາ. ທ້າຍສຸດຍ້ອນວ່າ ການຟັງມາຫາຕະມະຍະສັ້ນໆນີ້ເອງ ກໍເປັນການທໍາລາຍບາບ ແລະຄຸ້ມຄອງຢ່າງສູງສຸດ।
Adhyaya 103
कपालेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Kapāleśvara (Origin and Merit of the Shrine)
ບົດ 103 ອະທິບາຍນິທານກ່ຽວກັບກຳເນີດຊື່ ແລະ ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານບູຊາ “ກະປາເລສະວະຣະ” ໃນປຣະພາສະເຂດ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງວ່າ ຄວນໄປຍັງກະປາເລສະວະຣະອັນສູງສົ່ງ ຢູ່ທາງເໜືອ ທີ່ເທວະດາທັງຫຼາຍນັບຖື. ເລື່ອງຫັນໄປຫາພິທີຍັດຍະຂອງທັກສະ ເມື່ອພຣາຫມະນະເຫັນນັກບວດຜູ້ໜຶ່ງເປື້ອນຝຸ່ນ ຖືກະໂຫຼກ (ກະປາລະ) ຈຶ່ງເຫັນວ່າບໍ່ຄວນເຂົ້າໃນບ່ອນຍັດຍະ ແລະໄລ່ອອກ. ຜູ້ນັ້ນ—ໂດຍນັຍແມ່ນພຣະສັງກະຣະ—ຫົວເຮາະ ໂຍນກະໂຫຼກເຂົ້າໃນລານພິທີ ແລ້ວຫາຍໄປ; ກະໂຫຼກນັ້ນກັບປາກົດຊ້ຳໆ ແມ່ນຈະໂຍນທິ້ງກໍບໍ່ຫາຍ. ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍປະຫລາດໃຈ ແລະຮູ້ວ່າມີແຕ່ພຣະມະຫາເທວະເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງເຮັດໄດ້ ຈຶ່ງສັນລະເສີນ ແລະບູຊາດ້ວຍໄຟ ພ້ອມການສວດສະຕະຣຸດຣິຍະ. ພຣະສິວະປາກົດພຣະອົງ ແລະໃຫ້ເລືອກພອນ; ພຣາຫມະນະຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນລິງຄະ ຊື່ “ກະປາເລສະວະຣະ” ເນື່ອງຈາກກະໂຫຼກນັບບໍ່ຖ້ວນທີ່ປາກົດຊ້ຳໆ. ພຣະອົງປະທານພອນ ໃຫ້ພິທີດຳເນີນຕໍ່ ແລະກ່າວວ່າການໄດ້ດາຣະຊັນທີ່ນີ້ໄດ້ຜົນເທົ່າອັດສະວະເມດະ ແລະຊຳລະບາບທັງປວງ ຮວມທັງບາບແຕ່ຊາດກ່ອນ. ຍັງກ່າວເຖິງຊື່ທີ່ປ່ຽນຕາມມັນວັນຕະຣະ (ຕໍ່ມາເອີ້ນ ຕັດຕະເວສະວະຣະ) ແລະຢ້ຳວ່າພຣະສິວະໃຊ້ຮູບປອມເພື່ອສັກສິດສະຖານນີ້.
Adhyaya 104
कोटीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Kotīśvara Liṅga: Account of its Sacred Greatness
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳນາງເທວີໃຫ້ຮູ້ລຳດັບການເດີນທາງສັກກະລະຕາມທິດ: ຜູ້ແສວງຫາຄວນໄປສູ່ໂກຕີອີສະວະຣະ (Kotīśvara) ອັນສູງສົ່ງ, ແລະທາງເໜືອຂອງທີ່ນັ້ນມີນາມວ່າ ໂກຕີອີສາ (Koṭīśa) ອີກດ້ວຍ. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກອະທິບາຍດ້ວຍເຫດການເກົ່າໃກ້ກັບກະປາເລອີສະວະຣະ (Kapāleśvara): ນັກບຳເນັດປາສຸປະຕະ—ທາຕົວດ້ວຍຂີ້ເທົ່າ, ຜົມກອງ, ຄາດສາຍມຸນຈະ, ຄວບຄຸມຕົນ ແລະຊະນະຄວາມໂກດ, ເປັນພຣາຫມັນໂຍຄີນຂອງພຣະສິວະ—ໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຢ່າງແຮງກ້າ ແລະເດີນປົກຄຸມກະເສດຕຣະທັງສີ່ທິດ. ພວກເຂົາມີຈຳນວນເຖິງ “ໂກຕີ” (ໜຶ່ງໂກຣ) ມຸ່ງໝັ້ນຈະປະມັນຕຣະ, ແລະໄດ້ສ້າງລິງຄະໃກ້ກັບກະປາເລອີສາ ພ້ອມບູຊາດ້ວຍພັກຕິ. ພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ແລະປະທານມຸກຕິ. ເນື່ອງຈາກມີຣິສີໜຶ່ງໂກຕີໄດ້ບັນລຸສິດທິຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ລິງຄະຈຶ່ງມີນາມໂດງດັງໃນໂລກວ່າ “ໂກຕີອີສະວະຣະ”. ຄຳພີຍັງກ່າວເຖິງຜົນບຸນທຽບເທົ່າ: ບູຊາໂກຕີອີສະວະຣະດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຈະປະມັນຕຣະໜຶ່ງໂກຕີ; ຖວາຍຄຳແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວທະທີ່ນີ້ ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບໂຮມະໜຶ່ງໂກຕີ, ແລະການຈາລິກນີ້ຖືກຢືນຢັນວ່າໃຫ້ຜົນສົມບູນແທ້.
Adhyaya 105
ब्रह्ममाहात्म्यवर्णनम् (Brahmā-Māhātmya: Theological Discourse on Brahmā’s Sanctity at Prabhāsa)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ແນະນຳ “ສະຖານທີ່ລັບອັນປະເສີດ” ພາຍໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ທີ່ມີອານຸພາບຊຳລະລ້າງທົ່ວໂລກ ແລະກ່າວລາຍນາມການປະທັບຢູ່ຂອງເທວະດາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນພື້ນທີ່ນັ້ນ. ພຣະອົງຢືນຢັນວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບໜັກ ແລະມົນທິນທີ່ເກີດຈາກການເກີດໄດ້. ພຣະເທວີຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເອີ້ນພຣະພຣະຫມາວ່າ “ຮູບເດັກ” (ບາລະ-ຣູປີ) ແມ່ນທັງທີ່ບ່ອນອື່ນກ່າວວ່າພຣະອົງເຖົ້າ; ພ້ອມທັງຖາມສະຖານທີ່ ເວລາ ແລະກົດລະບຽບການບູຊາ/ການຈາລິກ. ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍວ່າ ສະຖານສູງສຸດຂອງພຣະພຣະຫມາຢູ່ທິດອີສານຍະ ຈາກໂສມນາຖ ແລະຈຸດສຳຄັນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ; ພຣະພຣະຫມາມາໃນວັຍ 8 ປີ ປະພຶດຕະປັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະຮ່ວມໃນພິທີສ້າງ/ປະດິດຕັ້ງ ລິງຄະໂສມນາຖ ດ້ວຍພິທີກຳລັງໃຫຍ່. ຕໍ່ມາມີການອະທິບາຍການນັບເວລາຈັກກະວານຈາກ ຕຣຸຕິ ຫາ ມຸຫູຣຕະ, ໂຄງສ້າງເດືອນ/ປີ, ມາດຕາຍຸກ ແລະ ມັນວັນຕະຣະ, ຊື່ມະນຸ ແລະ ອິນທຣະ, ພ້ອມລາຍຊື່ກັລປະໃນເດືອນຂອງພຣະພຣະຫມາ ໂດຍລະບຸວ່າກັລປະປັດຈຸບັນແມ່ນ ວະຣາຫະ. ບົດສົນທະນາຈົບດ້ວຍການປະສານຕຣິມູຣຕິ (ພຣະພຣະຫມາ–ວິສນຸ–ຣຸທຣະ) ແລະຄຳສອນແນວອັດວັຍຕະ: ພະລັງງານເທວະດາແມ່ນແຕກຕ່າງຕາມໜ້າທີ່ ແຕ່ໂດຍສຸດທ້າຍເປັນອົງດຽວ; ຜູ້ຈາລິກຄວນບູຊາພຣະພຣະຫມາກ່ອນ ແລະຫຼີກການຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງນິກາຍ.
Adhyaya 106
ब्राह्मणप्रशंसा-वर्णनम् (Praise of Brahmins and Conduct in Prabhāsa-kṣetra)
ບົດນີ້ເປັນຮູບແບບຖາມ–ຕອບທາງເທວະວິທະຍາ: ເທວີຖາມວ່າ ພຣະພຣະຫມັນອັດວັຍ ຜູ້ປາກົດທີ່ປຣະພາສະເປັນຮູບເດັກ “ພິຕາມະຫາ” (ພຣະພຣະຫມາ) ຄວນບູຊາແນວໃດ, ມີມັນຕຣາ ແລະ ກົດລະບຽບພິທີກຳອັນໃດ. ນາງຍັງຖາມເຖິງປະເພດພຣາຫມັນທີ່ອາໄສໃນເຂດສັກສິດ ແລະ ຜົນບຸນຂອງການຢູ່ອາໄສນັ້ນ. ອີສະວະຣະຕອບໂດຍເນັ້ນຕາມຫຼັກພິທີ–ຈິດທຳສັງຄົມ: ພຣາຫມັນຖືກປະກາດວ່າເປັນການປາກົດຕົວຂອງເທວະພຣະເຈົ້າໃນໂລກ, ແລະ ການນົບນ້ອມພວກເຂົາເທົ່າກັບ (ບາງຖ້ອຍຄຳກ່າວວ່າຍິ່ງກວ່າ) ການນົບນ້ອມຮູບຄວາມ. ມີຄຳເຕືອນຢ່າທົດລອງ, ດູຖູກ, ຫຼື ທຳຮ້າຍພຣາຫມັນ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທຸກຍາກ, ເຈັບໄຂ້, ຫຼື ພິການ; ແລະ ກ່າວເຖິງຜົນກຳອັນຮ້າຍແຮງສຳລັບການຮຸນແຮງ ແລະ ການຫຍັບຫຍາມ. ການຖວາຍອາຫານ ແລະ ນ້ຳດື່ມຖືກຍົກເປັນວິທີບູຊາສຳຄັນ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຈັດປະເພດວິຖີຊີວິດ/ວຶດຕິຂອງພຣາຫມັນຜູ້ຢູ່ໃນເຂດ (ຫຼາຍປະເພດມີຊື່ເອີ້ນ) ພ້ອມລັກສະນະສັ້ນໆ ເຊັ່ນ ວຣະຕະ, ຕະປະ, ແລະ ວິທີຫາລ້ຽງຊີບ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ພຣາຫມັນຜູ້ມີວິໄນ ແລະ ຜູ້ສຶກສາວິທີວິທະຍາວິເທດໃນປຣະພາສະ ແມ່ນຜູ້ບູຊາທີ່ຄວນຄ່າຕໍ່ພິຕາມະຫາຮູບເດັກ; ຜູ້ກະທຳຜິດໃຫຍ່ຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າໃກ້ການບູຊານັ້ນ.
Adhyaya 107
बालरूपी-ब्रह्मपूजाविधानम्, रथयात्रा-विधिः, नामशत-स्तोत्र-माहात्म्यम् (Bālarūpī Brahmā Worship Procedure, Chariot-Festival Protocol, and the Merit of the Hundred Names)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄູ່ມືພິທີກຳ ແລະ ຄຳສອນທາງທຳ ທີ່ຈັດວາງເປັນພຣະອິສະວະຣະຊີ້ນຳ. ມັນແບ່ງພັກຕິເປັນ 3 ຮູບແບບ: ດ້ວຍໃຈ (mānasī), ດ້ວຍວາຈາ (vācikī), ແລະ ດ້ວຍກາຍ (kāyikī); ພ້ອມທັງແຍກແນວໂນ້ມເປັນ ໂລກິກະ (laukikī), ເວດິກະ (vaidikī), ແລະ ອາດຍາດມິກ/ພາຍໃນ (ādhyātmikī)។ ຕໍ່ມາ ອັດທະຍາຍໄດ້ລະບຸພິທີບູຊາພຣະພຣະຫມາໃນຮູບເດັກນ້ອຍ (Bālarūpī) ສຳລັບປຣະພາສະໂດຍສະເພາະ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ; ອະພິເສກດ້ວຍ pañcagavya ແລະ pañcāmṛta ພ້ອມການອ້າງມັນຕຣະ; ລຳດັບ nyāsa ວາງມັນຕຣະຕາມອະວະຍະວະ; ການຊຳລະຂອງບູຊາ; ດອກໄມ້ ທູບ ໂຄມໄຟ ແລະ naivedya; ພ້ອມການນົບນ້ອມຕໍ່ຄັງຄຳພີເວດ ແລະ ຄຸນທຳອັນລະອຽດເປັນວັດຖຸແຫ່ງການຄາລະວະ। ຍັງມີການແນະນຳພິທີລົດແຫ່ (ratha-yātrā) ໃນເດືອນກາຣຕຕິກະ ໂດຍເນັ້ນຮອບວັນພູນິມາ, ອະທິບາຍບົດບາດຂອງຊຸມຊົນ ຂໍ້ຄວນລະວັງທາງພິທີ ແລະ ຜົນດີຕໍ່ຜູ້ຮ່ວມແລະຜູ້ເບິ່ງ. ມີບັນຊີນາມພຣະພຣະຫມາທີ່ຜູກກັບສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ເປັນດັ່ງດັດຊະນີພູມສາດທາງເທວະວິທະຍາ; ແລະ phalāśruti ກ່າວວ່າ ການສະດຸດສະໂຕຕຣະ ແລະ ການປະຕິບັດຖືກຕ້ອງ ຊ່ວຍລົບລ້າງຄວາມຜິດ ແລະ ໃຫ້ບຸນສູງ; ພ້ອມຍົກຍ້ອງໂຍກະປະຕິທິນທີ່ຫາຍາກເຊັ່ນ Padmaka-yoga ທີ່ປຣະພາສະ. ທ້າຍສຸດ ແນະນຳດານ (ຮວມທັງຖວາຍດິນ ແລະ ຂອງກຳນົດ) ແລະ ການສະດຸດອ່ານສຳລັບພຣາຫມະນະຜູ້ພັກອາໄສໃນງານບຸນໃຫຍ່ໆ।
Adhyaya 108
प्रत्यूषेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Pratyūṣeśvara
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງລິງຄະອັນສູງສົ່ງຂອງວາສຸ ຢູ່ເຂດທິດສົມນາຖ/ອີສານ ໃນລະຍະທາງທີ່ກໍານົດໄວ້. ລິງຄະນັ້ນມີສີ່ໜ້າ ເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະດາ ຊື່ວ່າ «ປຣະຕະຍູເສສະວະຣະ» ແລະຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ກໍາຈັດບາບໃຫຍ່; ແມ່ນແຕ່ໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍທໍາລາຍບາບທີ່ສະສົມມາເຖິງເຈັດຊາດ. ພຣະເທວີຖາມວ່າ ປຣະຕະຍູສະແມ່ນໃຜ ແລະລິງຄະນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງແນວໃດ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າສາຍຕະກູນ: ທັກສະ ບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ມອບບຸດສາວ (ລວມທັງ ວິສະວາ) ໃຫ້ແກ່ ທັມມະ; ວິສະວາໃຫ້ກໍາເນີດບຸດ 8 ຄົນ ແມ່ນວາສຸ 8: ອາປະ, ທຣຸວະ, ໂສມະ, ທຣະ, ອະນະລະ, ອະນິລະ, ປຣະຕະຍູສະ, ແລະ ປຣະພາສະ. ປຣະຕະຍູສະປາຖະນາບຸດ ຈຶ່ງມາຍັງປຣະພາສະ ເຫັນວ່າເປັນທົ່ງທາງສັກສິດທີ່ສໍາເລັດຄວາມປາຖະນາ ແລະຕິດຕັ້ງພຣະມະຫາເທວະ ພ້ອມທໍາຕະປັສຍາ 100 ປີເທວະ ດ້ວຍສະມາທິແນ່ນອນ. ພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ປະທານບຸດຊື່ «ເທວະລະ» ຜູ້ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າເປັນໂຢຄີຊັ້ນເລີດ; ດັ່ງນັ້ນລິງຄະຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ «ປຣະຕະຍູເສສະວະຣະ». ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຜົນພິທີ: ຜູ້ບໍ່ມີລູກຖ້າບູຊາທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ຄວາມສືບສາຍຕະກູນຢ່າງຍືນຍົງ; ບູຊາໃນຍາມອາລຸນ (ປຣະຕະຍູສະ) ດ້ວຍສັດທາໝັ້ນຄົງ ທໍາລາຍໄດ້ແມ່ນແຕ່ບາບຮ້າຍແຮງ (ລວມທັງບາບຈາກ ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ). ຜູ້ປາຖະນາຜົນຍາດຕະຣາຄົບຖ້ວນ ຄວນຖວາຍທານງົວຜູ້ (ວຣິສະ-ທານ) ແລະເຮັດການຕື່ນຄ່ໍາຄືນ (ຈາກະຣະນະ) ໃນຄືນ ມາຄະ ກຣິສນະ ຈະຕຸຣທະສີ ຊຶ່ງກ່າວວ່າໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບທານແລະຍັດຍະທັງປວງ.
Adhyaya 109
अनिलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Anileśvara Māhātmya—Description of the Glory of Anileśvara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນໍາພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ໄປສູ່ສະຖານທີ່ອັນສູງສົ່ງຊື່ ອະນິເລສະວະຣະ. ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ທາງທິດເໜືອ ແລະຖືກກໍານົດໄລຍະທາງຢ່າງແນ່ນອນວ່າ ສາມທະນູ ຕາມແບບການກໍານົດຕໍາແໜ່ງຂອງຕີຣຖະ. ລິງຄະຖືກພັນລະນາວ່າມີອໍານາດຍິ່ງ (ມະຫາປຣະພາວະ) ແລະການເຫັນດ້ວຍຕາ (ດັຣຊະນະ) ກໍລ້າງບາບໄດ້. ເນື້ອເລື່ອງເຊື່ອມອະນິລາກັບວະສຸ ໂດຍກ່າວວ່າເປັນວະສຸອົງທີ 5; ອະນິລາໄດ້ບູຊາພຣະມະຫາເທວະ ເຮັດໃຫ້ພຣະສິວະປາກົດແຈ້ງ ແລະສ້າງຕັ້ງລິງຄະດ້ວຍສັດທາອັນຖືກຕ້ອງ. ດ້ວຍພຣະອໍານາດຂອງອີສາ ບຸດຂອງອະນິລາຊື່ ມະໂນຊະວະ ກາຍເປັນຜູ້ແຂງແຮງ ແລະໄວວ່ອງ ຈົນການເຄື່ອນໄຫວບໍ່ອາດຕາມທັນ. ພຣະຄໍາພີກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນຮູບ/ສະຖານທີ່ນີ້ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມທຸກຍາກ ໄຮ້ໂລກໄພ ບໍ່ມີຄວາມພິການ ແລະບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຄວາມຂັດສົນ. ພຽງນໍາດອກໄມ້ດອກດຽວຖວາຍເທິງລິງຄະ ກໍໄດ້ຄວາມສຸກ ໂຊກລາບ ແລະຄວາມງາມ. ທ້າຍບົດມີຟະລາສຣຸຕິວ່າ ຜູ້ຟັງແລະອະນຸໂມທະນາມາຫາຕະມະຍະລ້າງບາບນີ້ ຈະສໍາເລັດຈຸດປະສົງທັງປວງ.
Adhyaya 110
प्रभासेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Prabhāseśvara (Installation, Austerity, and Pilgrimage Observance)
ພຣະອີສະວະຣາ ຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະເທວີ ເດີນທາງໄປທາງຕາເວັນຕົກ ຈາກ ກໍຣີ-ຕະໂປວະນະ ໄປຫາ ພຣະປຣະພາເສສະວະຣາ ອັນສູງສົ່ງ. ພຣະອົງກຳນົດບ່ອນນັ້ນໃນຂອບເຂດ “ເຈັດຄວາມຍາວຄັນທະນູ” ແລະກ່າວວ່າ ລິງຄະໃຫຍ່ນັ້ນ ຖືກສະຖາປະນາໂດຍ ວາສຸ ອົງທີ 8 ຊື່ ປຣະພາສ. ຕໍ່ມາເລົ່າເຖິງເຫດຈູງໃຈຂອງປຣະພາສ—ປາຖະໜາຈະມີລູກ—ຈຶ່ງສະຖາປະນາມະຫາລິງຄະ ແລະບຳເນັດຕະປະ “ອາກເນຍີ” ນານເຖິງ 100 ປີເທວະ. ພຣະຣຸດຣາພໍໃຈ ແລະປະທານພອນຕາມປາຖະໜາ. ຍັງມີການກ່າວເຖິງສາຍຕະກູນ: ພູວະນາ (ນ້ອງສາວຂອງ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ) ເປັນມະຫາເທວີຂອງປຣະພາສ; ສາຍເລືອດນີ້ເຊື່ອມກັບ ວິສະວະກັມມາ ຊ່າງສ້າງແຫ່ງສາກົນ ແລະ ຕັກສະກະ ຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງ. ທ້າຍບົດກຳນົດພິທີສຳລັບຜູ້ໄປຈາລິກ: ໃນເດືອນມາຄະ ວັນຈັນທຣະທີ 14 ໃຫ້ອາບນ້ຳທີ່ຈຸດບັນຈົບທະເລ, ສວດຈະປະ ສະຕະຣຸດຣີຍະ, ຄວບຄຸມຕົນ (ນອນພື້ນ ອົດອາຫານ), ອາບລິງຄະດ້ວຍ ປັນຈາມຣິຕະ, ບູຊາຕາມຫຼັກ, ແລະອາດຖວາຍງົວຜູ້. ຜົນຄື ຄວາມບໍລິສຸດພົ້ນບາບ ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຄົບຖ້ວນ.
Adhyaya 111
रामेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यवर्णन — Rāmeśvara Kṣetra Māhātmya (at Puṣkara)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງມາຫາດມະຍະທ້ອງຖິ່ນຢູ່ໃກ້ປຸສກະຣະ ທີ່ມີກຸນດະຊື່ «ອັດຖະປຸສກະຣ» ຊຶ່ງຜູ້ບໍ່ມີວິໄນເຂົ້າເຖິງຍາກ ແຕ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າລ້າງບາບໄດ້. ມີລິງຄະນາມ «ຣາເມສະວະຣ» ທີ່ພຣະຣາມສະຖາປະນາໄວ້; ການນະມັດສະການບູຊາພຽງຢ່າງດຽວກໍເປັນການໄຖ່ບາບ ແມ່ນແຕ່ບາບໜັກເຊັ່ນ ພຣາຫມະຫັດຕະຍາ. ພຣະເທວີຂໍໃຫ້ຂະຫຍາຍເລື່ອງ: ພຣະຣາມພ້ອມສີຕາ ແລະ ລັກສະມະນະ ມາຮອດແນວໃດ ແລະຕິດຕັ້ງລິງຄະແນວໃດ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າບົດບາດຊີວິດຂອງພຣະຣາມ—ເກີດເພື່ອທຳລາຍຣາວະນະ ແລະຕໍ່ມາເຂົ້າປ່າເນື່ອງຈາກຄຳສາບຂອງລະສີ—ແລ້ວໃນການເດີນທາງໄດ້ມາຮອດປຣະພາສະ. ຫຼັງພັກຜ່ອນ ພຣະຣາມຝັນເຫັນທ້າວທະສະຣະຖະ ແລະປຶກສາພຣາຫມະນ; ພວກເຂົາຕີຄວາມວ່າເປັນຂ່າວສານຈາກບັນພະບຸລຸດ ແລະແນະນຳໃຫ້ເຮັດສຣາດທະທີ່ຕີຣຖະປຸສກະຣ. ພຣະຣາມເຊີນພຣາຫມະນຜູ້ຄວນຄ່າ ໃຫ້ລັກສະມະນະໄປເກັບໝາກໄມ້ ແລະສີຕາຈັດເຄື່ອງບູຊາ. ໃນພິທີ ສີຕາຖອນຕົວດ້ວຍຄວາມຂຽນອາຍ ເນື່ອງຈາກເຫັນນິມິດວ່າບັນພະບຸລຸດຝ່າຍບິດາຂອງນາງ «ມາຢູ່» ທ່າມກາງພຣາຫມະນ. ພຣະຣາມໂກດຊົ່ວຄາວເພາະນາງບໍ່ຢູ່ ແຕ່ນາງອະທິບາຍເຫດຜົນ ແລະເລື່ອງນີ້ຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບການສະຖາປະນາລິງຄະຣາເມສະວະຣໃກ້ປຸສກະຣ. ທ້າຍບົດມີຜົນສະຫຼຸບ: ບູຊາດ້ວຍພັກຕິໄດ້ຈຸດໝາຍສູງສຸດ; ເຮັດສຣາດທະໃນວັນທະວາດະສີ ແລະການປະກົບພິເສດກັບຈະຕຸຣຖີ/ສະສະຖີ ໄດ້ຜົນຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້; ຄວາມພໍໃຈຂອງບັນພະບຸລຸດຢູ່ໄດ້ 12 ປີ; ການຖວາຍມ້າເທົ່າກັບບຸນອັດສະວະເມດະ.
Adhyaya 112
लक्ष्मणेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Lakṣmaṇeśvara Māhātmya—Account of the Glory of Lakṣmaṇeśvara)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາພຣະເທວີແບບການເດີນທາງ ໃຫ້ໄປສູ່ສະຖານບູຊາອັນສູງສົ່ງ “ລັກສະມະເນສະວະຣະ” ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງຣາເມຊະ ຫ່າງອອກໄປສາມສິບທະນຸ. ລິງຄະນີ້ຖືກກ່າວວ່າ ພຣະລັກສະມະນະໄດ້ສ້າງຕັ້ງໃນຄາວຈາລິກຈາລອນບຸນ ເປັນຜູ້ລົບລ້າງບາບໃຫຍ່ ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍກໍບູຊາ. ບົດນີ້ກໍານົດວິທີພັກຕິ: ບູຊາດ້ວຍການຟ້ອນລໍາ ຮ້ອງເພງ ດົນຕີ, ການເຮັດໂຮມາ ແລະຈະປະ ໂດຍໃຫ້ຜູ້ບູຊາຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ ຈົນໄດ້ຮັບ “ປະຣະມາ ຄະຕິ” ອັນສູງສຸດ. ຍັງກໍານົດພິທີທານ: ຫຼັງຈາກຖວາຍກິ່ນຫອມ ແລະດອກໄມ້ຕາມລໍາດັບແກ່ເທວະອົງນັ້ນ ຈຶ່ງຖວາຍອາຫານ ນໍ້າ ແລະຄໍາແກ່ດວິຈະຜູ້ສົມຄວນ. ເນັ້ນເປັນພິເສດວັນຄຣິສນະ-ຈະຕຸຣທະສີ ໃນເດືອນມາຄະ: ການອາບນໍ້າ ການໃຫ້ທານ ແລະຈະປະ ມີຜົນ “ອັກສະຍະ” ບໍ່ເສື່ອມສູນ. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າຢູ່ໃນປຣະພາສະຂັນດະ ແລະກອບຂອງ ປຣະພາສະເຂດຣະມາຫາຕະມະຍະ.
Adhyaya 113
जानकीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Jānakīśvara Māhātmya: Account of the Glory of Jānakīśvara)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຕັດກັບເທວີ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ລິງຄະອັນສູງສົ່ງຊື່ «ຊານະກີອີສະວະຣະ» ຢູ່ທິດໃຕ້ຕາເວັນຕົກ (naiṛta) ໃກ້ຣາເມສ/ຣາເມສານາ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ (pāpa-hara) ສໍາລັບສັດທັງປວງ ແລະເປັນລິງຄະທີ່ຊານະກີ (ສີຕາ) ເຄີຍບູຊາເປັນພິເສດ. ມີການອະທິບາຍປະຫວັດຊື່: ແຕ່ເດີມເອີ້ນ «ວະສິດຖເອສະ» ແລ້ວໃນຍຸກເຕຣຕາ ກາຍເປັນ «ຊານະກີອີສະ» ທີ່ໂດ່ງດັງ; ຕໍ່ມາ ເມື່ອລະສີວາລະຂິລຍະ 60,000 ອົງ ໄດ້ບັນລຸ siddhi ທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ «ສິດເທສະວະຣະ». ໃນກະລິຍຸກ ຖືກກ່າວວ່າເປັນ «ຍຸກ-ລິງຄະ» ອັນມີິດ ເພີຍແຕ່ເຫັນກໍປົດປ່ອຍຜູ້ສັດທາຈາກທຸກຂ໌ທີ່ເກີດຈາກເຄາະຮ້າຍ. ບົດນີ້ກໍານົດພິທີບູຊາສໍາລັບຍິງແລະຊາຍເທົ່າກັນ ຮວມທັງການອາບ/ລ້າງລິງຄະ. ການປະພຶດທີ່ສູງຂຶ້ນແມ່ນ ອາບນໍ້າທີ່ປຸສກະຣະ-ຕີຣຖະ ແລ້ວບູຊາດ້ວຍວິໄນແລະອາຫານຄວບຄຸມຕໍ່ເນື່ອງ 1 ເດືອນ ໂດຍກ່າວວ່າບຸນທີ່ໄດ້ທຸກມື້ເກີນກວ່າອັສວະເມທະ. ຍັງລະບຸເວລາພິເສດ: ຍິງຜູ້ໃດບູຊາໃນວັນທີ 3 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນເດືອນມາຄະ ຈະກໍາຈັດຄວາມໂສກແລະເຄາະຮ້າຍໄດ້ເຖິງວົງຕະກູນ. ທ້າຍສຸດ ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການຟັງມາຫາຕະມະນີ້ ທໍາລາຍບາບ ແລະນໍາມາຊຶ່ງມົງຄຸນ.
Adhyaya 114
वामनस्वामिमाहात्म्यवर्णनम् | Vāmana-Svāmin Māhātmya (Glorification of Vāmana Svāmin)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ຂອງພຣະວິສະນຸ ຊື່ ວາມະນະ-ສະວາມິນ (Vāmana Svāmin) ອັນໂດດເດັ່ນວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ (pāpa-praṇāśana) ແລະລົບລ້າງການລ່ວງເກີນອັນໜັກທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)។ ຕີຣະຖະນີ້ຢູ່ໃກ້ມຸມຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ຂອງ ປຸສະກະຣະ (Puṣkara) ແລະໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າສັກສິດຢ່າງຍິ່ງ। ບົດນີ້ເລົ່າເຫດການທີ່ພຣະວິສະນຸຜູກມັດພຣະຣາຊາບາລີ: “ກ້າວສາມກ້າວ” ຖືກອະທິບາຍວ່າ ກ້າວທຳອິດວາງຕີນຂວາທີ່ບ່ອນນີ້, ກ້າວທີສອງຢູ່ຍອດເຂົາເມຣຸ, ແລະກ້າວທີສາມຢູ່ເທິງຟ້າ. ເມື່ອລ້ຳເກີນຂອບເຂດຈັກກະວານ ນ້ໍາໄດ້ຜຸດອອກ ແລະຖືກຮູ້ຈັກເປັນແມ່ນ້ໍາຄັງຄາ ນາມ ວິສະນຸປະດີ (Viṣṇupadī)។ ປຸສະກະຣະຍັງຖືກອະທິບາຍທາງນິຣຸດຕິວ່າເກີດຈາກຄວາມໝາຍ “ຟ້າ” ແລະ “ນ້ໍາ” ເພື່ອຊູ້ວ່າເປັນຈຸດຮວມຄວາມສັກສິດທີ່ກ່ຽວກັບປຣະຊາປະຕິ। ຜົນບຸນຂອງພິທີກໍາຖືກກ່າວໄວ້ຊັດ: ອາບນ້ໍາແລະເບິ່ງຮອຍຕີນຂອງຮະຣິ ຈະໄດ້ເຖິງຖິ່ນພໍານັກສູງສຸດຂອງຮະຣິ; ຖວາຍປິນດະ (piṇḍa) ເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ; ແລະການຖວາຍເກີບໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ມີວິໄນ ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າເປັນບຸນໃຫ້ໄດ້ການເດີນທາງຢ່າງມີກຽດໃນໂລກຂອງພຣະວິສະນຸ. ມີຄາຖາຂອງ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ຖືກອ້າງເພື່ອຢືນຢັນເຫດຜົນແຫ່ງການຊໍາລະບາບຂອງຕີຣະຖະນີ້។
Adhyaya 115
Puṣkareśvaramāhātmya-varṇana (Glorification of Puṣkareśvara)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີ ເຖິງລຳດັບການຈາລິກແຫ່ງປຣະພາສະ-ເຂດ: ກ່ອນໄປນະມັດສະການ ປຸສກະເຣສະວະຣະ ອັນສູງສົ່ງ ແລ້ວຈຶ່ງໄປຫາ ຊານະກີສະວະຣະ ທີ່ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງສະຖານນັ້ນ. ບົດສົນທະນາກ່າວວ່າ ລິງຄະປຸສກະເຣສະວະຣະ ມີອຳນາດສູງ ແລະໄດ້ຮັບການຢືນຢັນດ້ວຍການບູຊາອັນເປັນແບບຢ່າງ: ພຣະບຣະຫມະບຸດ (ບຸດຂອງພຣະບຣະຫມາ) ແລະ ລະສີສະນັດກຸມາຣະ ໄດ້ບູຊາຕາມພິທີກຳນົດ ດ້ວຍດອກປຸສກະຣະທອງ ເພື່ອອະທິບາຍຊື່ ແລະກຽດສັກສີຂອງສະຖານທີ່ນີ້. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ວາງຫຼັກວ່າ ການບູຊາດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ພ້ອມຂອງຖວາຍເຊັ່ນ ຄັນທະ (ກິ່ນຫອມ) ແລະ ປຸສປະ (ດອກໄມ້) ເຮັດຕາມລຳດັບແລະຖືກຕ້ອງ ນັບເປັນການສຳເລັດ ປຸສກະຣີ-ຢາຕຣາ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ສະຖານນີ້ເປັນ ສັຣວະ-ປາຕະກະ-ນາຊະນະ (ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ) ເຮັດໃຫ້ການຈາລິກເປັນທັງການຊຳລະຈິດໃຈ ແລະເສັ້ນທາງພະຄະຕິທີ່ມີວິໄນ.
Adhyaya 116
शंखोदककुण्डेश्वरीगौरीमाहात्म्य (Glory of Śaṅkhodaka Kuṇḍa and Kuṇḍeśvarī/Gaurī)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ສະຖານທີ່ບູຊາແຫ່ງໜຶ່ງຊື່ ກຸນເດສະວະຣີ (Kuṇḍeśvarī) ຜູ້ປະທານສົມບັດມົງຄຸນ ແລະ ຊະນະບາບກັບຄວາມທຸກຍາກ. ບົດຄວາມລະບຸທິດທາງ ແລະ ໄລຍະທາງຢ່າງຊັດເຈນ ພ້ອມແນະນຳບໍ່ນ້ຳໃກ້ໆຊື່ ສັງໂຂດະກະ ກຸນດະ (Śaṅkhodaka Kuṇḍa) ທີ່ກ່າວວ່າທຳລາຍບາບ (pāpaka) ໄດ້ທັງປວງ. ມີຕຳນານກ່ຽວກັບການເກີດຂຶ້ນຂອງຕີຣຖະ: ພຣະວິສະນຸ (Viṣṇu) ເຄີຍສັງຫານຜູ້ມີນາມ ສັງຂະ (Śaṅkha) ແລ້ວຫາບຮ່າງອັນໃຫຍ່ຄ້າຍຫອຍສັງຂະໄປຍັງ ປຣະພາສະ (Prabhāsa) ເພື່ອຊຳລະລ້າງ ແລະ ສ້າງຕີຣຖະອັນມີິດ. ສຽງສັງຂະໄດ້ເຊີນໃຫ້ພຣະເທວີມາຖາມເຫດ ແລະ ຈາກນັ້ນເກີດນາມ “ກຸນເດສະວະຣີ” ແລະ “ສັງໂຂດະກະ”. ຕໍ່ມາມີຄຳສັ່ງດ້ານປະຕິທິນ: ການບູຊາໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 3 (tṛtīyā) ຂອງເດືອນ ມາຄະ (Māgha) ຈະນຳໃຫ້ຜູ້ສັດທາ ທັງຊາຍຫຼືຍິງ ໄດ້ບັນລຸ “ຄະວຣີປະດະ” (gaurīpada) ອັນເປັນສະຖານະ/ທີ່ຢູ່ຂອງພຣະເທວີຄະວຣີ. ບົດນີ້ຍັງສອນຈັນຍາບັນຂອງການຈາລິກທີ່ສັກສິດຜ່ານການໃຫ້ທານ: ເລີ້ຍງອາຫານຄູ່ສາມີພັນລະຍາ (dampatī), ໃຫ້ເຄື່ອງນຸ່ງ (kañcuka), ແລະ ເລີ້ຍງອາຫານແມ່ຍິງຜູ້ຖືກນັບຖືເປັນຄະວຣີ (gourīṇī) ເພື່ອຮັບຜົນແຫ່ງຕີຣຖະຍາຕຣາ.
Adhyaya 117
भूतनाथेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Bhūtanātheśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສັນລະເສີນສະຖານທີ່ສັກສິດຝ່າຍໄສວະ ໃນຮູບແບບທີ່ພຣະອີສະວະຣະສອນແກ່ພຣະມະຫາເທວີ. ທ່ານຊີ້ທາງໃຫ້ໄປຫາ Bhūtanātheśvara–Hara ທີ່ຢູ່ໃກ້ພາກ Īśa-bhāga ຂອງ Kuṇḍeśvarī ໂດຍກໍານົດໄລຍະ “ຊ່ວງຄັນທະນູ 20” ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ບູຊາຮູ້ຈຸດຢ່າງແນ່ນອນ. ຕໍ່ມາກ່າວວ່າ ລິງຄະນີ້ເປັນອະນາດິ–ອະນິທະນະ (ບໍ່ມີຕົ້ນບໍ່ມີປາຍ) ຊື່ Kalpa-liṅga ແລະມີນາມຕາມຍຸກ: ໃນເທຣຕາ ຈື່ຈໍາວ່າ Vīrabhadreśvarī ແລະໃນກະລິ ຮູ້ຈັກວ່າ Bhūteśvara/Bhūtanātheśvara. ມີເລື່ອງກໍາເນີດສັ້ນໆວ່າ ໃນຈຸດຫັນຜ່ານຂອງດວາປະຣະ ພູຕະນັບບໍ່ຖ້ວນໄດ້ບັນລຸຄວາມສໍາເລັດສູງສຸດດ້ວຍອໍານາດຂອງລິງຄະ ເປັນມູນເຫດໃຫ້ສະຖານທີ່ໄດ້ຊື່ນີ້. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດວິທີປະຕິບັດໃນຄືນ Kṛṣṇa-caturdaśī: ຫຼັງຈາກບູຊາ Śaṅkara ໃຫ້ຫັນໜ້າໄປທາງໃຕ້ ແລະບູຊາ Aghora ດ້ວຍການຄວບຄຸມຕົນ, ບໍ່ຢ້ານກົວ, ແລະຈິດຕັ້ງສະມາທິ ເພື່ອໄດ້ຮັບສິດທິ (siddhi) ທີ່ມີໄດ້ໃນໂລກ. ທ້າຍສຸດແນະນໍາການຖວາຍງານດານງາ (tilā) ແລະຄໍາ, ພ້ອມທັງ piṇḍa ແກ່ pitṛ ເພື່ອພົ້ນຈາກສະພາບ preta; ການອ່ານຫຼືຟັງດ້ວຍສັດທາຈະທໍາລາຍກອງບາບ ແລະສົ່ງເສີມຄວາມບໍລິສຸດ।
Adhyaya 118
गोप्यादित्यमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Gopyāditya (Sun consecrated by the Gopīs)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳພຣະເທວີໃຫ້ໄປຫາສະຖານທີ່ບູຊາພຣະອາທິດທີ່ຖືກສັນລະເສີນຢ່າງສູງ ຊື່ «ໂກປະຍາດິຕະຍະ» ໃນພູມທັດພຣະພາສະ ໂດຍລະບຸທິດແລະໄລຍະທາງ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນບ່ອນມີອຳນາດລ້າງບາບ (pāpa-nāśana) ແລະໃຫ້ມົງຄຸນ. ຕໍ່ມາພຣະອົງເລົ່າກຳເນີດຂອງສະຖານສັກສິດນີ້: ພຣະກຣິດສະນະເດີນທາງມາພຣະພາສະພ້ອມຊາວຢາດະວະ ແລະມີໂກປີກັບບຸດຂອງພຣະກຣິດສະນະຢູ່ດ້ວຍ. ໃນການພັກອາໄສອັນຍາວນານ ພວກເຂົາໄດ້ສ້າງລິງຄະພຣະສິວະຫຼາຍອົງ ມີຊື່ເຉພາະຂອງແຕ່ລະອົງ ຈົນເກີດເປັນພື້ນທີ່ສັກສິດໜາແໜ້ນ ມີທຸງ, ມະນະດົມ/ວິຫານ, ແລະໝາຍສັນຍາລັກ. ບົດສົນທະນາລະບຸໂກປີຫຼັກ 16 ນາງ ແລະອະທິບາຍວ່າເປັນ śakti/kala ທີ່ສຳພັນກັບຂັ້ນຕອນຂອງດວງຈັນ; ພຣະກຣິດສະນະຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນ Janārdana/Paramātman ແລະໂກປີເປັນພະລັງຂອງພຣະອົງ. ໂກປີພ້ອມນາຣະດະຣິສີ ແລະຊາວບ້ານ ໄດ້ປະກອບພິທີ pratiṣṭhā ຕິດຕັ້ງພຣະອາທິດຕາມຄຳພີ ມີການຖວາຍທານຕາມມາ ແລະພຣະອົງນັ້ນໄດ້ຮັບນາມ «ໂກປະຍາດິຕະຍະ» ໃຫ້ມົງຄຸນ ແລະລ້າງບາບ. ທ້າຍບົດໃຫ້ຄຳແນະນຳການປະພຶດ: ການບູຊາດ້ວຍພັກຕິຕໍ່ໂກປະຍາດິຕະຍະໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຕະປະສະຍາ ແລະຍັດຍະທີ່ມີທານອຸດົມ; ແນະນຳບູຊາເຊົ້າວັນ Māgha-saptamī ເພື່ອອຸປະກອນປະໂຫຍດແກ່ບັນພະບຸລຸດ. ຍັງລະບຸຂໍ້ຫ້າມແລະຄວາມບໍລິສຸດ ໂດຍສະເພາະການແຕະນ້ຳມັນ ແລະການນຸ່ງສີຟ້າ/ສີແດງ ພ້ອມວິທີແກ້ໄຂ ເປັນການຄຸ້ມຄອງທາງຈິດ-ພິທີກຳສຳລັບຜູ້ປະຕິບັດ.
Adhyaya 119
बलातिबलदैत्यघ्नीमाहात्म्यवर्णनम् (Māhātmya of the Goddess who Slays Bala and Atibala)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການສົນທະນາທາງທິດສະດີສາສະໜາ: ເທວີຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງເທວະທິດາປະຈຳຖິ່ນຈຶ່ງມີນາມວ່າ «ບາລາຕິບາລາ-ໄດຕະຍະຄະນີ» ແລະຂໍໃຫ້ພຣະອີສະວະຣາເລົ່າເລື່ອງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ. ພຣະອີສະວະຣາເລົ່າຕຳນານຊຳລະບາບວ່າ ບາລາ ແລະ ອະຕິບາລາ ລູກຂອງຣັກຕາສຸຣະ ໄດ້ຊະນະເທວະ ແລະສ້າງອຳນາດກົດຂີ່ ມີແມ່ທັບທີ່ຖືກເອີ້ນນາມ ແລະກອງທັບມະຫາສານໜຸນຫຼັງ. ເທວະທັງຫຼາຍພ້ອມເທວະຣິສີ ເຂົ້າໄປພຶ່ງພາພຣະແມ່ ໂດຍສະດຸດສະໂຕຕຣະຍາວ ລຽງພຣະນາມຂອງນາງໃນສາຍ ສາກຕະ-ໄສວະ-ໄວສະນະວະ ຍ້ຳວ່ານາງແມ່ນພະລັງອຳນາດສາກົນ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງ. ພຣະເທວີປາກົດໃນຮູບນັກຮົບອັນນ່າກະຫຼັງ—ຂີ່ສິງໂຕ ມີຫຼາຍແຂນ ຖືອາວຸດ—ແລະຕໍ່ສູ້ຢ່າງຮຸນແຮງ ທຳລາຍກອງອະສຸຣະ «ຢ່າງງ່າຍດາຍ» ເພື່ອຟື້ນຟູຄວາມສະຫງົບ. ຕໍ່ມາ ຊັຍຊະນະນີ້ຖືກເຊື່ອມກັບ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ: ອັມບິກາສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ນາມວ່າຜູ້ທຳລາຍບາລາ-ອະຕິບາລາ ພ້ອມຂະບວນຍົກຂອງຍົກຄິນີ 64 ອົງ. ຕາມຄຳຂໍຂອງເທວີ ພຣະອີສະວະຣາລຽງນາມຍົກຄິນີ ແລະສະຫຼຸບດ້ວຍຄຳແນະນຳການປະຕິບັດ: ສັນລະເສີນຈັນດິກາດ້ວຍສັດທາ, ຖືອຸປະວາສ ແລະບູຊາຢ່າງມີລະບຽບໃນວັນຈັນທຣະ (ໂດຍສະເພາະ ຈະຕຸຣະດະສີ, ອັດຖະມີ, ນະວະມີ) ແລະຈັດງານບຸນເພື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະການຄຸ້ມຄອງ. ບົດນີ້ກ່າວວ່າ ມາຫາຕະມະນີ້ທຳລາຍບາບ ແລະເປັນ «ສຳເລັດທຸກປະໂຫຍດ» ສຳລັບຜູ້ມີພັກດີຕໍ່ເທວີແຫ່ງປຣະພາສະ.
Adhyaya 120
गोपीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Gopīśvara Māhātmya (Account of the Glory of Gopīśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສອນທາງເທວະວິທະຍາແບບໄສວະ ໂດຍພຣະອີສະວະຣາກ່າວແກ່ພຣະມະຫາເທວີ ໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຍັງສະຖານສັກກະບູຊາ “ໂຄປີສະວະຣາ” ອັນຖືກພັນລະນາວ່າ ສູງສຸດຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ຢູ່ທາງເໜືອ ແລະມີເຄື່ອງຊີ້ບອກລະຍະທາງປະມານ “ສາມຄັນທະນູ”. ສະຖານນີ້ເປັນຜູ້ລ້າງບາບແລະມົນທິນ (pāpa-śamana) ແລະມີຕຳນານວ່າ ຖືກກໍ່ຕັ້ງປະຕິສະຖາປະນາ (pratiṣṭhita) ໂດຍບັນດາໂຄປີ (gopī) ເພື່ອຮັບຮອງອຳນາດສັກສິດຂອງເທວະອົງນີ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ. ຕໍ່ມາ ອັດຍາຍກຳນົດພິທີກຳຢ່າງຫຍໍ້: ບູຊາພຣະມະຫາເທວະ/ມະເຫສະວະຣາ ເພື່ອຂໍບຸດຫຼານ (putra-hetu) ໂດຍກ່າວວ່າ ພຣະອົງປະທານຈຸດປະສົງທີ່ປາດຖະໜາທັງປວງ ແລະໂດດເດັ່ນໃນການໃຫ້ຄວາມສືບສານ (santati-prada)។ ມີກົດຕາມປະຕິທິນວ່າ ການບູຊາໃນວັນຕຣິຕີຍາ ຂ້າງຂຶ້ນ ເດືອນໄຈຕຣະ (Caitra-śukla-tṛtīyā) ດ້ວຍກິ່ນຫອມ ດອກໄມ້ ແລະເຄື່ອງຖວາຍ ຈະໄດ້ຜົນຕາມປາດຖະໜາ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນການສະຫຼຸບມາຫາຕະມະອັນຊຳລະມົນທິນຂອງໂຄປີສະວະຣາ ໃນປຣະພາສະກະເສດຕຣະ.
Adhyaya 121
जामदग्न्येश्वरमाहात्म्य (Glory of Jāmadagnyēśvara Liṅga)
ບົດນີ້ເປັນຕຳນານສະຖານທີ່ສັກສິດແບບໄສວະ ອະທິບາຍກຳເນີດແລະອານຸສົງຂອງ «ຈາມະດັກນະເຢສວະຣ ລິງຄະ» ໃນປຣະພາສະເກດຕຣະ. ພຣະອີສວະຣ ບອກລຳດັບການເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ ຣາເມສວະຣ ທີ່ເວົ້າວ່າ ຣາມະ ຈາມະດັກນະ (ປຣະສຸຣາມ) ເປັນຜູ້ສ້າງ ແລະຊີ້ບອກລິງຄະອັນມີພະລັງທຳລາຍບາບ ຢູ່ໃກ້ ໂກປີເຢສວະຣ ພ້ອມໝາຍລະຍະທາງ. ເນື້ອເລື່ອງລະລຶກວິກິດຈິດໃຈແລະຈັນຍາບັນອັນໜັກຂອງປຣະສຸຣາມ—ການຂ້າແມ່ຕາມຄຳສັ່ງຂອງພໍ່—ແລ້ວເກີດຄວາມສຳນຶກຜິດ ແລະການປອບໃຈ ຊະມະດັກນິ ຈົນໄດ້ພອນໃຫ້ ເຣນຸກາ ຟື້ນຄືນຊີວິດ. ແມ່ນແຕ່ໄດ້ພອນແລ້ວ ປຣະສຸຣາມຍັງບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງຫນັກໃນປຣະພາສ ຕັ້ງມະຫາເທວ (ສັງກະຣ) ແລະໄດ້ຮັບຄວາມພໍໃຈຈາກພຣະເມເຫສວະຣ ພ້ອມຜົນທີ່ປາດຖະໜາ ໂດຍພຣະເມເຫສວະຣປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ສະຫຼຸບການອອກສົງຄາມຕໍ່ຕ້ານກະສັດກະສັດຕຣິຍ, ພິທີກຳ (ອ້າງເຖິງ ກຸຣຸເກດຕຣະ ແລະ ປັນຈະນະດ) ແລະການສຳເລັດໜ້າທີ່ຕໍ່ບັນພະບຸຣຸດ ກ່ອນຈະຖວາຍແຜ່ນດິນໃຫ້ພຣາຫມັນ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາລິງຄະນີ້ ແມ່ນແຕ່ຄົນບາບກໍພົ້ນຈາກມົນທິນທັງປວງ ແລະໄປສູ່ໂລກຂອງ ອຸມາປະຕິ; ການອົບວາດຕື່ນຄືນໃນຄືນຈະຕຸຣະດະສີ ຂອງຂ້າງແຮມມືດ ໃຫ້ຜົນເທົ່າອັດສະວະເມດະ ແລະຄວາມຊື່ນບານໃນສະຫວັນ.
Adhyaya 122
चित्राङ्गदेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Citrāṅgadeśvara
ໃນອັດທະຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Śiva) ຕັດກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ລິງຄະໃນພຣະພາສະ-ເຂດ ຊື່ ຈິຕຣາງກະເທສະວະຣະ (Citrāṅgadeśvara)। ຂໍ້ຄວາມຍັງບອກທິດທາງແລະໄລຍະທາງຢ່າງຊັດ: ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ ຫ່າງປະມານ 20 ຄັນທະນູ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກສາມາດຊອກຫາໄດ້ຖືກຕ້ອງ। ຕົ້ນກຳເນີດຂອງສະຖານບູຊານີ້ ຖືກຍົກໃຫ້ແກ່ ຈິຕຣາງກະດາ (Citrāṅgada) ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຄັນທະວະ (gandharva) ຜູ້ເຫັນຄວາມບໍລິສຸດຂອງສະຖານທີ່ ແລ້ວບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ບູຊາມະເຫສະວະຣະ ແລະສ້າງຕັ້ງລິງຄະນີ້। ຜົນຂອງການບູຊາດ້ວຍ “ພາວະ” (bhāva) ຫຼືຈິດໃຈເຊື່ອມສັດທາ ແມ່ນໄດ້ເຂົ້າເຖິງໂລກຄັນທະວະ ແລະໄດ້ຢູ່ຮ່ວມກັບຄັນທະວະທັງຫຼາຍ। ຍັງມີຂໍ້ກຳນົດຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນ śukla-trayodaśī (ຂຶ້ນ 13) ຄວນອາບນ້ຳພຣະສິວະຕາມພິທີ ແລ້ວບູຊາຕາມລຳດັບດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ ນ້ຳຫອມ ແລະທູບ. ຜົນທີ່ສັນຍາໄວ້ແມ່ນການສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາຢ່າງຄົບຖ້ວນ ອີງຢູ່ທັງພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະຈິດໃຈທີ່ບໍລິສຸດ।
Adhyaya 123
रावणेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Rāvaṇeśvara (Foundation Narrative of the Rāvaṇeśvara Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງຄຳສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງກະເສດປຣະພາສ ອັນອະທິບາຍກຳເນີດ ແລະ ອານຸພາບຜົນບຸນຂອງ “ຣາວະເນສະວະຣະ”. ຣາວະນະຜູ້ປາຖະໜາພິຊິດສາມໂລກ ເດີນທາງດ້ວຍພຸສະປະກະວິມານ ແຕ່ວິມານກັບຢຸດນິ່ງກາງຟ້າ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນອຳນາດຂອງກະເສດ. ລາວສົ່ງປຣະຫັສຕະໄປສືບສວນ ແລະໄດ້ຮັບລາຍງານວ່າ ພຣະໂສເມສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ກຳລັງຖືກສັນລະເສີນໂດຍໝູ່ເທວະ ແລະມີຊຸມຊົນດຸດສິດ (ຄ້າຍວາລະຂິລຍະ) ຄອຍຮັບໃຊ້; ວິມານຈຶ່ງບໍ່ອາດຜ່ານໄດ້ເນື່ອງຈາກພຣະສິວະຜູ້ຫາຜູ້ເທົ່າທຽມບໍ່ໄດ້. ຣາວະນະລົງມາ ບູຊາດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ຖວາຍເຄື່ອງສັກກາລະ; ຊາວບ້ານກັບຕົກໃຈຫນີໄປ ຈົນບໍລິເວນຮອບເທວະດູເຫມືອນວ່າຫວ່າງເປົ່າ. ມີສຽງບໍ່ມີຮ່າງອອກຄຳສັ່ງທາງຈິດທຳ: ຢ່າຂັດຂວາງລະດູການຍາຕຣາຂອງເທວະ ເພາະຜູ້ແສວງບຸນດວິຊາຕິມາຈາກໄກ ບໍ່ຄວນຖືກອັນຕະລາຍ. ສຽງນັ້ນຍັງກ່າວວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະພຣະໂສເມສະວະຣະ ກໍສາມາດຊຳລະມົນທິນທີ່ສະສົມໃນໄວເດັກ ໄວໜຸ່ມ ແລະໄວແກ່. ຕໍ່ມາ ຣາວະນະສ້າງລິງຄະ “ຣາວະເນສະວະຣະ” ປະຕິບັດອຸປະວາສ ແລະຢາມຄ່ຳຄືນດ້ວຍດົນຕີ ແລ້ວໄດ້ຮັບພອນ: ພຣະສິວະຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດ, ອຳນາດໂລກີຈະເພີ່ມພູນ, ແລະຜູ້ບູຊາລິງຄະນີ້ຈະຍາກທີ່ຈະຖືກພິຊິດ ພ້ອມໄດ້ຮັບສິດທິ. ຣາວະນະຈາກໄປສືບຕໍ່ຄວາມທະເຍີທະຍານ ແຕ່ບົດນີ້ເນັ້ນການສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ ແລະຫຼັກຜົນບຸນຂອງພິທີກຳ.
Adhyaya 124
सौभाग्येश्वरीमाहात्म्यवर्णनम् (Glory of Saubhāgyeśvarī / The Saubhāgya-Granting Gaurī Shrine)
ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ບົດນີ້ນໍາຜູ້ຟັງໄປສູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດທາງຕາເວັນຕົກ ທີ່ພຣະໂກຣີ (Saubhāgyeśvarī) ເປັນຜູ້ປະທານ saubhāgya ຄື ຄວາມເປັນມົງຄຸນໃນຊີວິດຄູ່ ແລະ ຄວາມຜາສຸກ. ສະຖານທີ່ຖືກລະບຸດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍທິດທາງ ແລະ ບໍລິບົດ ພ້ອມການເຊື່ອມໂຍງກັບ «Rāvaṇeśa» ແລະ ຄໍາກ່າວເຖິງ «ຊຸດຄັນທະນູ 5 ອັນ» ເປັນຊື່ບອກທີ່ຕັ້ງ. ຕໍ່ມາເລົ່າເຫດກໍາເນີດ: ນາງອະຣຸນທະຕີໄດ້ບໍາເພັນຕະປັດຢ່າງເຂັ້ມງວດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເພາະປາຖະໜາ saubhāgya ແລະ ອຸທິດໃຈໃນການບູຊາພຣະໂກຣີ ຈົນໄດ້ຮັບຄວາມສໍາເລັດສູງສຸດດ້ວຍພຣະອໍານາດ. ຍັງກໍານົດວ່າ ວັນທີ 3 (tṛtīyā) ໃນຂ້າງຂຶ້ນເດືອນ Māgha ເປັນເວລາມົງຄຸນ. ຜົນບຸນກ່າວຊັດວ່າ ຜູ້ໃດບູຊາດ້ວຍສັດທາ ຈະໄດ້ saubhāgya ແມ່ນກະທັ້ງໃນຊາດຕໍ່ໆໄປ.
Adhyaya 125
पौलोमीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Paulomīśvara Māhātmya (Glorification of the Paulomīśvara Liṅga)
ບົດນີ້ເປັນການຊີ້ນໍາຂອງພຣະອີສະວະຣະກ່ຽວກັບພູມສັນຖານແລະພິທີບູຊາ ໂດຍໃຫ້ຫັນໄປຫາລິງຄະອັນຄວນເຄົາລົບ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ມະຫາລິງຄະ» ອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະດາ ຢູ່ໃນທິດແລະລະຍະທີ່ກໍານົດ. ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າໃຫ້ຜົນຕາມປາຖະໜາ (kāma-prada) ແລະທໍາລາຍບາບໜັກທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana) ແລະມີນາມວ່າ «Paulomīśvara» ເພາະກ່າວວ່າ ພໍໂລມີເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງ. ຕໍ່ມາມີຕໍານານ: ໃນສົງຄາມກັບຕາຣະກະ ເທວະດາພ່າຍແພ້ ແລະພຣະອິນທຣະເສົ້າໂສກພ້ອມຄວາມຢ້ານ. ພຣະນາງອິນທຣານີເພື່ອຂໍໃຫ້ອິນທຣະຊະນະ ໄດ້ບູຊາພຣະສັມພູ; ພຣະມະຫາເທວະຈຶ່ງພະຍາກອນວ່າ ບຸດຜູ້ມີຫນ້າຫົກ (Ṣaṇmukha) ຈະອຸບັດຂຶ້ນແລະສັງຫານຕາຣະກະ. ຜູ້ໃດບູຊາລິງຄະນີ້ ຈະເປັນຄະນະຂອງພຣະສິວະ ແລະໄດ້ເຂົ້າໃກ້ພຣະອົງ; ທ້າຍສຸດພຣະອິນທຣະຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ນັ້ນ ແລະພົ້ນຈາກໂສກແລະຄວາມຢ້ານ ຢືນຢັນວ່າສະຖານທີ່ນີ້ເປັນທີ່ພຶ່ງພາທາງພິທີ ແລະແຫຼ່ງບຸນກຸສົນ.
Adhyaya 126
Śāṇḍilyeśvara-māhātmya (Glory of Śāṇḍilyeśvara)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ໄປຫາ ລິງຄະອັນສູງສົ່ງ «ສານດິລະເຢສະວະຣະ» ໂດຍບອກຕໍາແໜ່ງທີ່ສຳພັນກັບພາກຕາເວັນຕົກຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະໝາຍລະຍະທາງຕ່າງໆ. ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີອານຸພາບຫຼາຍ ແມ່ນແຕ່ການເຫັນ (darśana) ກໍເປັນການທໍາລາຍບາບ ແລະຊໍາລະມົນທິນ. ຕໍ່ມາ ຄຳພີແນະນໍາ ພຣະພຣະຫມະຣິສິ «ສານດິລະຍະ» ຜູ້ເປັນສາລະຖີຂອງພຣະພຣະຫມາ ເປັນນັກຕະປະສະ ສະຫວ່າງໄສ ຕັ້ງຢູ່ໃນປັນຍາ ແລະຄວບຄຸມຕົນເອງ. ທ່ານມາຮອດປຣະພາສະ ແລະບໍາເນີນຕະປະສະຢ່າງແຮງກ້າ ຕິດຕັ້ງລິງຄະໃຫຍ່ໄວ້ທາງເໜືອຂອງ ໂສເມສະ ແລະບູຊາດ້ວຍຕົນເອງເປັນເວລາ 100 ປີທິບ. ຈົນສໍາເລັດຄວາມປາດຖະໜາ ແລະເຕັມເຕັມ. ໂດຍພຣະນັນດີອີສະວະຣະ ທ່ານໄດ້ຮັບອະນິມາ ແລະສິດທິຍະໂຄະອື່ນໆ. ຄຳພີຍັງກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດເຫັນ ສານດິລະເຢສະວະຣະ ຈະບໍລິສຸດທັນທີ ແລະບາບທີ່ເຮັດໃນວັຍເດັກ ວັຍໜຸ່ມ ຫຼືວັຍເຖົ້າ ບໍ່ວ່າຮູ້ຫຼືບໍ່ຮູ້ ຈະຖືກທໍາລາຍໂດຍ darśana ນີ້.
Adhyaya 127
Kṣemakareśvara-liṅga Māhātmya (क्षेमंकरॆश्वरलिङ्गमाहात्म्य) — Glory of Kṣemeśvara/Kṣemakareśvara
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ຫັນໄປສູ່ລິງຄະອັນສູງສົ່ງຊື່ ກເຩເມສະວະຣະ (ຢູ່ໃນມາຫາດມະຍະຂອງ ກເຩເມກະເຣສະວະຣະ) ຜູ້ມີອານຸພາບໃຫຍ່ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ. ສະຖານທີ່ຖືກກຳນົດໂດຍຄວາມສຳພັນ: ຢູ່ມຸມເໜືອຂອງ ກະປາເລສະ ຢູ່ໃນຂອບເຂດທີ່ສາມາດເຫັນ/ປະກອບພິທີກັບສະຖານທີ່ນັ້ນ ແລະຫ່າງປະມານ “ສິບຫ້າຄັນທະນູ”. ຕໍ່ມາມີນິທານກຳເນີດ: ກະສັດຜູ້ມີອຳນາດຊື່ ກເຩເມມູຣຕິ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງຍາວນານ ແລະດ້ວຍສັດທາກັບຈິດຕັ້ງໝັ້ນ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງລິງຄະນີ້. ການໄດ້ດາຣະຊັນຈະນຳມາຊຶ່ງ “ກເຩມະ” (ຄວາມຜາສຸກ ແລະຄວາມມັ່ນຄົງອັນມົງຄຸນ), ຄວາມສຳເລັດໃນການງານ, ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະສຸພາກຍະ. ພຣະຄຳພີຍັງກ່າວວ່າ ເພີຍແຕ່ເຫັນລິງຄະ ກໍເທົ່າກັບຜົນບຸນການຖວາຍງົວຮ້ອຍຕົວ ແລະເຊີນຊວນໃຫ້ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນແຫ່ງກະເສດຕຣະ ຈົ່ງພຶ່ງພາລິງຄະນີ້ເປັນນິດ.
Adhyaya 128
सागरादित्यमाहात्म्यवर्णनम् | Sāgarāditya Māhātmya (Glory of Sāgara’s Solar Shrine)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ສອນພຣະເທວີເຖິງສະຖານທີ່ບູຊາພຣະສຸຣະຍະອັນມີກຽດຊື່ “ສາຄະຣາດິຕຍະ” ຢູ່ໃນປຣະພາສະເຂດ ໂດຍລະບຸທິດທາງແລະຈຸດສັກສິດໃກ້ຄຽງ (ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ ໄພຣາເວຊະ; ໃກ້ ກາເມຊະ ໃນທິດໃຕ້/ອັກເນຍ). ອະທິບາຍອຳນາດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ດ້ວຍປະເພນີກະສັດ: ພຣະຣາຊາ ສາຄະຣະ ເຄີຍບູຊາພຣະອາທິດຢູ່ນັ້ນ ແລະເອົາຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງທະເລກັບຊື່ຂອງມັນມາເປັນພື້ນຫຼັງແຫ່ງຕຳນານ-ປະຫວັດສາດ. ຕໍ່ມາເປັນຄຳແນະນຳພິທີປະຕິບັດໃນເດືອນມາຄະ (ຂ້າງຂຶ້ນ): ຮັກສາຄວາມສຳລວມ ອົບຮົມຕົນ, ອົດອາຫານໃນວັນທີ 6, ນອນໃກ້ອົງເທວະ, ຕື່ນໃນວັນທີ 7 ເພື່ອບູຊາດ້ວຍພັກຕິ, ແລະເລີ້ຍງພຣາຫມະນະດ້ວຍທານອັນສຸດຊື່ ບໍ່ມີການຫລອກລວງ. ພຣະສຸຣະຍະຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນຮາກຖານແຫ່ງສາມໂລກ ແລະເປັນຫຼັກທິດສູງສຸດ; ຍັງສອນການພິຈາລະນາພຣະອາທິດຕາມຮູບ-ສີຂອງແຕ່ລະລະດູ. ທ້າຍສຸດ ມີການສອນສະຕະວະນາມລັບ/ບໍລິສຸດ 21 ນາມ ເປັນທາງເລືອກແທນການສະຫັດສະຣະນາມ; ການສວດໃນຍາມອາຮຸນແລະຍາມຕົກດິນ ນຳໄປສູ່ການພົ້ນບາບ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະການໄດ້ຮັບໂລກແຫ່ງພຣະອາທິດ. ການຟັງມາຫາຕະມະນີ້ກໍຊ່ວຍບັນເທົາທຸກ ແລະທຳລາຍບາບໃຫຍ່ໆ ໄດ້.
Adhyaya 129
उग्रसेनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Ugraseneśvara (formerly Akṣamāleśvara)
ບົດ 129 ເປັນການອະທິບາຍມາຫາຕະມະຂອງລິງຄະໃນປຣະພາສະ: ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ບອກສະຖານທີ່ (ມຸມທິດໃກ້ທະເລ ແລະ ພຣະອາທິດ, ມີການກ່າວເຖິງໄລຍະທາງ) ແລະກ່າວວ່າເປັນ “ຢຸກະລິງຄະ” ຜູ້ລົບບາບ, ເຄີຍຊື່ ອັກສະມາເລສະວະຣະ ແລະຕໍ່ມາໂດງດັງເປັນ ອຸກຣະເສນເນສະວະຣະ. ພຣະເທວີຖາມເຫດຜົນຂອງຊື່ເກົ່າ ແລະພຣະອີສະວະຣະເລົ່າເລື່ອງທາງທຳໃນຍາມວິກິດ. ໃນຄວາມອົດຢາກ ຣິສີຜູ້ຫິວໂຫຍໄດ້ໄປຫາເຮືອນອັນຕະຍະ (ຈັນດາລາ) ທີ່ກັກເກັບເຂົ້າ. ອັນຕະຍະອ້າງຂໍ້ຫ້າມເລື່ອງຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຜົນຮ້າຍ, ແຕ່ຣິສີຍົກຕົວຢ່າງຈາກອາປັດທຳ (Ajīgarta, Bharadvāja, Viśvāmitra, Vāmadeva) ເພື່ອຊີ້ວ່າການຮັກສາຊີວິດໃນຍາມຄັບຂັນເປັນທາງທຳ. ຕໍ່ມາ ວະສິດຖະຍອມຮັບແຕ່ງງານກັບລູກສາວອັນຕະຍະຊື່ ອັກສະມາລາ, ຜູ້ທີ່ດ້ວຍຄວາມປະພຶດດີ ແລະການຢູ່ຮ່ວມກັບຣິສີ ຈຶ່ງຖືກຮູ້ຈັກເປັນ ອະຣຸນດະຕີ. ໃນປຣະພາສະ ນາງພົບລິງຄະໃນປ່າລະເມາະ ແລະດ້ວຍການລະລຶກຄວາມຫຼັງ ພ້ອມການບູຊາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ລິງຄະນັ້ນຈຶ່ງໂດງດັງວ່າລົບລ້າງຄວາມຜິດ. ໃນຊ່ວງປ່ຽນຈາກດວາປະຣະໄປກະລິ ອຸກຣະເສນ (ບຸດຂອງອັນທາສຸຣະ) ບູຊາ 14 ປີ ໄດ້ບຸດຊື່ ກັມສະ ແລະສະຖານທີ່ນີ້ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ ອຸກຣະເສນເນສະວະຣະ. ທ້າຍບົດກ່າວຜົນບຸນ: ເພີຍແຕ່ເຫັນຫຼືແຕະຕ້ອງກໍຫຼຸດບາບໜັກ; ບູຊາໃນວັນ ຣິສິ-ປັນຈະມີ ເດືອນພາດຣະປະດາ ໄດ້ພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານນະຣົກ; ແລະການທານງົວ, ອາຫານ, ນ້ຳ ເປັນທາງຊຳລະ ແລະເກື້ອກູນຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Adhyaya 130
पाशुपतेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Pāśupateśvara (and Anādīśa) at Prabhāsa
ບົດນີ້ນໍາເສີນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາ ກ່ຽວກັບເຄືອຂ່າຍສະຖານສັກສິດແນວປາສຸປະຕະໃນພຣະພາສາ ແລະ ລິງຄະທີ່ເອີ້ນວ່າ Santoṣeśvara/Anādīśa/Pāśupateśvara. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ບອກຕໍາແໜ່ງຂອງສະຖານນີ້ເທົ່າກັບຈຸດສໍາຄັນອື່ນໆໃນພຣະພາສາ ແລະ ສັນລະເສີນວ່າການເຫັນ (darśana) ຊ່ວຍທໍາລາຍບາບ ສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາ ເປັນສະຖານສິດທິ ແລະ ເປັນ “ຢາ” ສໍາລັບຜູ້ປ່ວຍໂລກທາງສິນທໍາ-ວິນຍານ. ມີລາຍຊື່ລິສີຜູ້ສໍາເລັດຜົນຜູກພັນກັບລິງຄະນີ້ ແລະ ປ່າ Śrīmukha ໃກ້ໆຖືກກ່າວວ່າເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະລັກສະມີ ເໝາະແກ່ຜູ້ປະຕິບັດໂຍຄະ. ເທວີຂໍໃຫ້ອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມເກືອບທຸກດ້ານ: ໂຍຄະ/ວຣະຕະຂອງປາສຸປະຕະ, ການເອີ້ນນາມພຣະເຈົ້າ, ການຖວາຍກຽດພິທີ, ແລະ ເລື່ອງຂອງໂຍຄີທີ່ໄດ້ຮັບສະຖານສະຫວັນດ້ວຍຮ່າງກາຍ. ຕໍ່ມານັນດິເກສະວະຣະໄດ້ຮັບພາລະກິດເຊີນນັກຕະປະສີໄປກາຍລາສາ ແລະ ເກີດເຫດການ padma-nāla (ກ້ານດອກບົວ): ໂຍຄີໃຊ້ອໍານາດໂຍຄະເຂົ້າໄປໃນກ້ານດອກບົວໃນຮູບລະອຽດ ແລະ ເດີນທາງພາຍໃນ ສະແດງສິດທິ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເສລີ (svacchanda-gati). ປະຕິກິລິຍາຂອງເທວີນໍາໄປສູ່ມູນເຫດຄໍາສາບ ແຕ່ຕໍ່ມາຖືກປອບໂລມ ແລະ ອະທິບາຍຕົ້ນກໍາເນີດ: ກ້ານທີ່ຕົກລົງກາຍເປັນລິງຄະ Mahānāla ແລະ ໃນກາລີຍຸກະຖືກເຊື່ອມກັບ Dhruveśvara, ໃນຂະນະທີ່ສະຖານຫຼັກຖືກຢືນຢັນວ່າແມ່ນ Anādīśa/Pāśupateśvara. ທ້າຍບົດມີຄໍາກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ການບູຊາ—ໂດຍສະເພາະການອຸທິດຕົນຕໍ່ເນື່ອງໃນເດືອນ Māgha—ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຍັດຍະ ແລະ ທານ; ສະຖານນີ້ເປັນບ່ອນແຫ່ງສິດທິ ແລະ ໂມກສະ, ພ້ອມຂໍ້ກໍາຊັບດ້ານພິທີ-ຈັນຍາກ່ຽວກັບການໃຊ້ບະສະມະ (bhasma) ແລະ ເຄື່ອງໝາຍອັດຕະລັກຂອງປາສຸປະຕະ.
Adhyaya 131
ध्रुवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Dhruveśvara Māhātmya (The Glory and Origin Account of Dhruveśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີ: ພຣະເທວີສອບຖາມວ່າ ເຫດໃດລິງຄະທີ່ເອີ້ນ “Nāleśvara” ຈຶ່ງຖືກເຂົ້າໃຈວ່າ “Dhruveśvara” ດ້ວຍ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າມາຫາດມະຍະກ່ຽວກັບກຳເນີດ: ທຣຸວະ ບຸດຂອງພຣະຣາຊາ ອຸຕຕານະປາດ ໄດ້ມາຮອດປຣະພາສະເຂດອັນສັກສິດ ແລະບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ສ້າງຕັ້ງພຣະມະຫາເທວ ແລະບູຊາດ້ວຍພັກຕິຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດພັນປີເທວະ. ຕໍ່ມາ ພຣະອີສະວະຣະຖ່າຍທອດສະໂຕຕຣະຂອງທຣຸວະ ທີ່ຈັດເປັນຄຳຂໍພຶ່ງພາຊ້ຳໆ “taṃ śaṃkaraṃ śaraṇadaṃ śaraṇaṃ vrajāmi” ສັນລະເສີນອຳນາດຄອບຄອງຈັກກະວານ ແລະວິລະກຳຕາມຕຳນານຂອງພຣະສິວະ. ມີຟະລະສຣຸຕິວ່າ ຜູ້ສວດສະໂຕຕຣະນີ້ດ້ວຍຈິດມີວິໄນ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ ຈະໄດ້ບັນລຸສິວະໂລກ. ພຣະສິວະພໍໃຈ ປະທານທິບຍະທັດສະນະ ແລະເສີນພອນຫຼາຍຢ່າງຈົນເຖິງສະຖານະອັນໃຫຍ່ໃນຈັກກະວານ; ແຕ່ທຣຸວະປະຕິເສດຜົນຕອບແທນດ້ານສະຖານະ ແລະຂໍພຽງພັກຕິອັນບໍລິສຸດ ກັບການປະທັບຢູ່ຖາວອນຂອງພຣະສິວະໃນລິງຄະທີ່ຕົນຕັ້ງ. ພຣະອີສະວະຣະຢືນຢັນ ແລະກຳນົດໃຫ້ບູຊາໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິພິເສດ (ອະມາວາສະຍາ ເດືອນສຣາວະນ ຫຼື ປອຣນະມາສີ ເດືອນອາສວະຍຸຊ) ພ້ອມສັນຍາບຸນເທົ່າອັສວະເມດະ ແລະຜົນດີທັງໂລກີ-ໂລກຸດຕະຣະ ແກ່ຜູ້ບູຊາ ແລະຜູ້ຟັງ.
Adhyaya 132
सिद्धलक्ष्मीमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Siddhalakṣmī (Prabhāsa)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ກ່າວຕໍ່ເທວີ ແລະຊີ້ໃຫ້ເຫັນພະລັງງານໄວສະນະວີ-ຊັກຕິອັນສູງສົ່ງ ທີ່ສະຖິດຢູ່ໃກ້ພຣະພາສາ (Prabhāsa) ໃນເຂດທິດໂສເມຊ/ອີຊາ. ທີ່ນັ້ນມີເທວະປະທານຂອງປີຖະຊື່ ສິດທະລັກສະມີ (Siddhalakṣmī) ແລະພຣະພາສາຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນ «ປີຖະທໍາອິດ» ໃນລະບຽບຈັກກະວານ ມີໂຢຄິນີທັງຢູ່ພື້ນດິນແລະຢູ່ອາກາດ ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເສຣີກັບ ໄພຣະວະ (Bhairava) ເປັນພາບຂອງພະລັງງານປີຖະ. ບົດນີ້ຍັງລຽງລາຍຊື່ປີຖະສໍາຄັນ ເຊັ່ນ ຈາລັນທະຣະ (Jālaṃdhara), ກາມະຣູປະ (Kāmarūpa), ສຣີມັດ-ຣຸດຣະ-ນຣິສິງຫະ (Śrīmad-Rudra-Nṛsiṃha), ຣັດນະວີຣະຍະ (Ratnavīrya), ກາສະມີຣະ (Kāśmīra) ແລະກ່າວວ່າການຮູ້ຈັກປີຖະເຫຼົ່ານີ້ ສຳພັນກັບຄວາມຊໍານານມັນຕຣະ (mantravit). ຕໍ່ມາ ຊີ້ເຖິງປີຖະພື້ນຖານໃນ ເສົາຣາສະຕຣະ (Saurāṣṭra) ຊື່ ມະໂຫດະຍະ (Mahodaya) ທີ່ວິຊາຄ້າຍກາມະຣູປະຍັງດໍາເນີນຢູ່. ໃນປີຖະນັ້ນ ເທວີຖືກສັນລະເສີນເປັນ ມະຫາລັກສະມີ (Mahālakṣmī) ຜູ້ສະງົບບາບ ແລະປະທານຄວາມສໍາເລັດອັນມົງຄຸນ. ມີຄໍາແນະນໍາພິທີ: ການບູຊາໃນວັນ ສຣີປັນຈະມີ (Śrīpañcamī) ດ້ວຍກິ່ນຫອມແລະດອກໄມ້ ຈະກໍາຈັດຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ອະລັກສະມີ (alakṣmī) ຫຼືຄວາມອັບມົງຄຸນ. ການປະຕິບັດມັນຕຣະໃກ້ພຣະມະຫາລັກສະມີ ໃຫ້ຫັນໜ້າໄປທາງເໜືອ ຮັບດີກຊາ ແລະອາບນ້ໍາຊໍາລະ ແລ້ວຈຶ່ງຈັບະ 1 ລັກສະ (lakṣa-japa) ພ້ອມຮ່ວມ ດະຊາອັມຊະ-ໂຫມະ (daśāṃśa-homa) ໃຊ້ ຕຣິມະທຸ (tri-madhu) ແລະ ສຣີພະລະ (śrīphala). ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ພຣະລັກສະມີຈະປາກົດ ແລະປະທານສິດທິຕາມປາດຖະນາ ທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ; ວັນ ຕຣິຕີຍາ (tṛtīyā), ອັດຖະມີ (aṣṭamī), ຈະຕຸຣະດະຊີ (caturdaśī) ກໍຖືກກ່າວວ່າມີອານຸພາບພິເສດ.
Adhyaya 133
महाकालीमाहात्म्यवर्णनम् | Mahākālī Māhātmya (Glorification of Mahākālī)
ບົດນີ້ເລົ່າວ່າ ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະເທວີເຖິງພຣະແມ່ຜູ້ມີອຳນາດຍິ່ງ ຊື່ “ມະຫາກາລີ” ຜູ້ປະທັບຢູ່ພີຖະອັນໃຫຍ່ ທີ່ມີຊ່ອງທາງສູ່ປາຕາລາ (pātāla-vivara) ໃນໂລກໃຕ້ດິນ. ນາງຖືກສັນລະເສີນວ່າ ເປັນຜູ້ບັນເທົາທຸກ ແລະ ທຳລາຍຄວາມອາຄາດຮ້າຍ. ການບູຊາຄວນເຮັດໃນຄືນວັນ ກຣິສນາອັດຕະມີ (Kṛṣṇāṣṭamī) ໂດຍໃຊ້ກິ່ນຫອມ ດອກໄມ້ ທູບ ແລະ ເຄື່ອງຖວາຍ ຮວມທັງບາລິ (bali) ຕາມພິທີ. ມີວຣະຕະ (vrata) ທີ່ເນັ້ນການປະພຶດຂອງສະຕຣີ ໃຫ້ຮັກສາດ້ວຍໃຈມຸ່ງໝັ້ນ ແລະ ບູຊາຢ່າງມີລະບຽບເປັນເວລາ 1 ປີ ໃນຂ້າງຂຶ້ນ (bright fortnight) ພ້ອມຖວາຍຜົນໄມ້ແກ່ພຣາຫມະນະຕາມກົດ. ກົດອາຫານກໍກ່າວວ່າ ໃນຂະນະຮັກສາ ກໍຣີ-ວຣະຕະ (Gaurī-vrata) ຕອນກາງຄືນຄວນຫຼີກລ້ຽງຖົ່ວ/ເມັດພືດບາງຊະນິດ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຄອບຄົວຈະຮຸ່ງເຮືອງ ຊັບສິນແລະເຂົ້າຂອງບໍ່ຫມົດ ແລະ ຄວາມອັບມົງຄົນຈະຖືກບັນເທົາຕະຫຼອດຫຼາຍຊາດ. ທ້າຍບົດຍົກພີຖະນີ້ເປັນສະຖານທີ່ໃຫ້ມັນຕຣະ-ສິດທິ (mantra-siddhi) ແລະ ແນະນຳໃຫ້ຢາມຄືນວັນທີ 9 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນເດືອນອາສະວິນ ເຮັດຈະປາ (japa) ຕອນກາງຄືນດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ເພື່ອບັນລຸສິ່ງປາດຖະໜາ.
Adhyaya 134
पुष्करावर्तकानदीमाहात्म्यवर्णनम् (Māhātmya of the Puṣkarāvartakā River)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະເທວີເຖິງແມ່ນ້ຳຊື່ «ປຸສກະຣາວັຣຕະກາ» ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ພຣາຫມະກຸນຑະ ແລະບໍ່ໄກນັກ ໂດຍສະຖາປະນາໃຫ້ເປັນຈຸດພິທີສຳຄັນໃນ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ. ນິທານທີ່ສອດແຊກໄດ້ລະລຶກເຖິງບັນບົດຍັດຍະຂອງ ໂສມະ ໃນອະດີດ ເມື່ອພຣະພຣະຫມາ ມາຮອດປຣະພາສະ ເນື່ອງຈາກການສະຖາປະນາ ໂສມນາຖະ ແລະພັນທະເກົ່າ. ເກີດຄວາມຫ່ວງໃຍເລື່ອງເວລາພິທີ: ກ່າວກັນວ່າພຣະພຣະຫມາກຳລັງໄປ ປຸສກະຣະ ເພື່ອປະຕິບັດ ສັນທະຍາ, ແລະນັກຄຳນວນເວລາທິບ (daiva-cintaka/daivajña) ຍ້ຳວ່າເວລານີ້ເປັນມົງຄຸນ ບໍ່ຄວນພາດ. ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງຕັ້ງຈິດແນ່ວແນ່ ໃຫ້ປະກົດຮູບແຫ່ງປຸສກະຣະຫຼາຍປະການທີ່ຝັ່ງນ້ຳ ແລະເກີດອາວັຣຕະ (ວົງນ້ຳ/ໂຄ້ງແມ່ນ້ຳ) ສາມສ່ວນ—ໃຫຍ່, ກາງ, ນ້ອຍ—ເປັນພູມສັກສິດສາມຊັ້ນ. ພຣະພຣະຫມາຕັ້ງຊື່ແມ່ນ້ຳນີ້ວ່າ «ປຸສກະຣາວັຣຕະກາ» ແລະປະກາດວ່າຈະໂດງດັງໃນໂລກໂດຍພຣະອະນຸຄຣາະ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຜົນພິທີ: ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະຖວາຍ ປິຕຣະ-ຕັຣປະນະ (pitṛ-tarpaṇa) ດ້ວຍສັດທາ ໄດ້ບຸນເທົ່າ «ຕຣິ-ປຸສກະຣະ». ພ້ອມກຳນົດເວລາເດືອນ ສຣາວະນະ, ຂ້າງຂຶ້ນ, ວັນຈັນທຣະທີ 3 ເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານຢ່າງຫາທີ່ສິ້ນສຸດບໍ່ໄດ້.
Adhyaya 135
दुःखान्तकारिणी–लागौरीमाहात्म्य (Duhkhāntakāriṇī / Lāgaurī Māhātmya) — Śītalā as the Ender of Afflictions
ບົດນີ້ນໍາເສີນພາບທາງເທວະວິທະຍາ–ພິທີກຳຂອງເທວີຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ຜູ້ຖືກຮູ້ຈັກໃນຍຸກດວາປະຣະວ່າ «Śītalā» ແລະໃນຍຸກກະລິຖືກເອີ້ນໃໝ່ວ່າ «Kaliduḥkhāntakāriṇī» ຄື “ຜູ້ສິ້ນສຸດຄວາມທຸກໃນຍຸກກະລິ”. ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍການປະທັບຢູ່ຂອງນາງທີ່ປຣະພາສະ ແລະວາງແນວທາງບູຊາທີ່ໃຊ້ໄດ້ຈິງ ເພື່ອບັນເທົາໂລກເດັກນ້ອຍ ແລະໂລກຜື່ນຕຸ່ມປະທຸ (visphoṭa) ພ້ອມທັງປະລະງັບຄວາມວຸ້ນວາຍທີ່ຕາມມາ. ພຣະຄຳພີກໍານົດລໍາດັບການປະຕິບັດ: ໄປເບິ່ງເທວີໃນສະຖານທີ່ສັກສິດ, ກຽມເຄື່ອງບູຊາທີ່ຕວງວັດແນ່ນອນ ໂດຍໃຊ້ masūra (ເລນທິນ) ບົດເພື່ອການປະລະງັບ, ແລ້ວນໍາໄປວາງຕໍ່ໜ້າ Śītalā ເພື່ອສະຫວັດດີຂອງເດັກນ້ອຍ. ຍັງໃຫ້ເຮັດພິທີປະກອບເຊັ່ນ śrāddha ແລະຖວາຍອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ. ມີການຖວາຍຂອງຫອມ—ກາຟູນ, ດອກໄມ້, musk, ຈັນທະນາ—ແລະ ghṛta-pāyasa (ເຂົ້າຫນົມນົມໃສ່ເນີຍກີ) ເປັນ naivedya; ທ້າຍສຸດໃຫ້ຄູ່ຜົວເມຍນຸ່ງຫົ່ມ/ສວມໃສ່ຂອງທີ່ໄດ້ຖວາຍ (paridhāpana) ເພື່ອສໍາເລັດວຣະຕະ. ໃນວັນ śukla-navamī (ຂຶ້ນ 9 ຄ່ໍາ) ການຖວາຍພວງມາລາໃບ bilva ນໍາໄປສູ່ “ຄວາມສໍາເລັດທັງປວງ” (sarva-siddhi) ເປັນຜົນສຸດທ້າຍຂອງບົດນີ້.
Adhyaya 136
लोमशेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Lomaśeśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສົ່ງ “ໂລມະເສສະວະຣະ” ທີ່ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງບ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ ດຸກຂານຕະກາຣິນີ ແລະຢູ່ໃນກຸ່ມພື້ນທີ່ທີ່ພັນລະນາວ່າ “ໄລຍະທະນູເຈັດຊັ້ນ”. ຄໍາສອນນີ້ມີນັຍສໍາລັບຜູ້ເດີນທາງໄປສັກກາລະບູຊາດ້ວຍ. ເລື່ອງລາວກ່າວວ່າ ລະສີໂລມະສະ ໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຍາອັນຫນັກໜ່ວງຍິ່ງ ແລະສ້າງຕັ້ງ “ມະຫາລິງຄະ” ໄວ້ໃນຖໍ້າ. ຕໍ່ມາມີຄວາມໝາຍເລື່ອງອາຍຸຍືນແບບຈັກກະວານ: ຈໍານວນອິນດຣະຖືກເທົ່າກັບຂົນໃນຮ່າງກາຍ ແລະເມື່ອອິນດຣະສິ້ນໄປທີລະອົງ ຂົນກໍຫຼົ່ນຕາມ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ລະສີໂລມະສະໄດ້ອາຍຸຍືນອັນອັດສະຈັນ ຢູ່ລອດຂ້າມອາຍຸຂອງພຣະພຣະຫມາຫຼາຍອົງ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ກ່າວຄໍາສັນຍາທາງພຣະສາສະໜາວ່າ ຜູ້ໃດບູຊາລິງຄະທີ່ລະສີໂລມະສະເຄີຍນົບນ້ອມ ດ້ວຍພັກຕິ ຈະໄດ້ອາຍຸຍືນ ປອດໂລກ ບໍ່ເຈັບປວດ ແລະຢູ່ຢ່າງສະບາຍສຸກມີຄວາມສຸກ.
Adhyaya 137
कंकालभैरवक्षेत्रपालमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Kaṅkāla Bhairava as Kṣetrapāla
ບົດນີ້ເວົ້າໃນນ້ຳສຽງທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະອີສະວະຣະ ໂດຍຊີ້ໃຫ້ເຫັນຜູ້ພິທັກສາອັນສູງສົ່ງຂອງແດນສັກສິດ: ກັງກາລະ ໄພຣະວະ (Kaṅkāla Bhairava) ຜູ້ຖືກໄພຣະວະແຕ່ງຕັ້ງເປັນ kṣetrapāla ເພື່ອປົກປ້ອງ kṣetra ແລະຂັດຂວາງເຈດຕະນາອັນຮ້າຍຂອງຜູ້ມີນິໄສບິດເບືອນ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກຳນົດເວລາບູຊາ: ເດືອນ Śrāvaṇa ວັນຂຶ້ນ 5 ຄ່ຳ ແລະເດືອນ Āśvina ວັນຂຶ້ນ 8 ຄ່ຳ ພ້ອມລຳດັບການຖວາຍພື້ນຖານ—ຖວາຍ bali ແລະດອກໄມ້ດ້ວຍສັດທາ. ຜົນທີ່ສັນຍາແມ່ນການກຳຈັດອຸປະສັກ ແລະການຄຸ້ມຄອງປົກປ້ອງດັ່ງດູແລລູກຂອງຕົນ ສຳລັບຜູ້ຢູ່ໃນ kṣetra.
Adhyaya 138
Tṛṇabindvīśvara Māhātmya (तृणबिन्द्वीश्वरमाहात्म्य) — Glory of the Shrine of Tṛṇabindvīśvara
ອັດຍາຍນີ້ (ພຣະອີສະວະຣະຕັດ) ກ່າວເຖິງສະຖານທີ່ສັກສິດ “ຕຣິນະບິນດວີສະວະຣະ” ຢູ່ພາກຕາເວັນຕົກຂອງ ປຣະພາສະກະເສດ ແລະລະບຸວ່າຢູ່ໃນຂອບເຂດ “ຫ້າທະນຸສ” ເພື່ອຊີ້ແຈງພື້ນທີ່ແຫ່ງພຣະສິວະອັນມີອານຸພາບ. ຕໍ່ມາ ພຣະວາຈາອະທິບາຍເຫດປັດໃຈຄວາມສັກສິດຜ່ານຊີວິດຕະປະສະຍາຂອງລະສີ ຕຣິນະບິນດຸ. ທ່ານບໍາເພັນຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດຫຼາຍປີ ໂດຍມີວິນັຍປະຈໍາເດືອນ: ດື່ມນໍ້າພຽງ “ຫຍອດດຽວ” ຈາກປາຍຫຍ້າກຸສະ. ດ້ວຍການບູຊາພຣະອີສະວະຣະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ທ່ານໄດ້ບັນລຸ “ສິດທິອັນສູງສຸດ” ໃນທົ່ງປຣາພາສິກະອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະອັດຍາຍນີ້ຈຶ່ງຊູບຊູມແບບຢ່າງແຫ່ງຄວາມອົດທົນ ການຄວບຄຸມຕົນ ແລະພັກຕິເພື່ອອະທິບາຍອານຸພາບຂອງສະຖານທີ່ນີ້.
Adhyaya 139
चित्रादित्यमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Citrāditya (and the Stotra of the 68 Names of Sūrya)
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳວ່າ ຄວນເດີນທາງໄປຫາ «ຈິຕຣາດິຕຍະ» ຢູ່ໃກ້ພຣະພຣົມະກຸນດ (Brahmakuṇḍa) ຊຶ່ງມີອານຸພາບທຳລາຍຄວາມທຸກຍາກ. ມີຕຳນານກ່າວເຖິງ ມິຕຣະ ກາຍັສຖະຜູ້ຖືທຳ ແລະອຸທິດເພື່ອປະໂຫຍດສັດທັງປວງ ມີລູກສອງຄົນ—ຈິຕຣະ (ຊາຍ) ແລະ ຈິຕຣາ (ຍິງ). ຫຼັງຈາກມິຕຣະເສຍຊີວິດ ແລະພັນລະຍາເຂົ້າກອງໄຟຕາມພິທີ ເດັກທັງສອງໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງໂດຍລະສີ ແລ້ວໄປບຳເນັດຕະປະສະຍາໃນແດນປຣະພາສ. ຈິຕຣະໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະບູຊາພຣະພາສກະຣະ (ສູຣຍະ) ດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ ແລະສະໂຕຕຣະຕາມຈາຣີດ ທີ່ລຽນຮູ້ສືບຕໍ່ກັນ ໂດຍລຽງນາມລັບ/ນາມພິທີ 68 ນາມ ເຊື່ອມພຣະອາທິດກັບສະຖານທີ່ສັກສິດຫຼາຍແຫ່ງໃນອິນເດຍ. ຄຳພີກ່າວວ່າ ການສວດຫຼືຟັງນາມເຫຼົ່ານີ້ ຊ່ວຍລ້າງບາບ ບັນລຸຄວາມປາຖະໜາ (ອານາຈັກ ຊັບສິນ ລູກຫຼານ ຄວາມສຸກ) ຮັກສາໂລກ ແລະປົດປ່ອຍຈາກພັນທະ. ພຣະສູຣຍະພໍໃຈ ປະທານຄວາມເຕັມວຸຒິໃນການກະທຳແລະປັນຍາ; ຕໍ່ມາ ທັມມະຣາຊາແຕ່ງຕັ້ງລາວເປັນ «ຈິຕຣະກຸປຕະ» ຜູ້ບັນທຶກກຳກັບການກະທຳຂອງໂລກ. ທ້າຍບົດມີຂໍ້ກຳນົດການບູຊາ (ໂດຍເຉັດວັນຈັນທຣະທີ 7) ແລະທານ—ມ້າ, ດາບພ້ອມຝັກ, ແລະຄຳໃຫ້ພຣາຫມະນ—ເພື່ອໄດ້ບຸນແຫ່ງການເດີນທາງ.
Adhyaya 140
चित्रपथानदीमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Citrāpathā River
ອັດທະຍາຍນີ້ກ່າວເຖິງຄວາມສັກສິດ (māhātmya) ຂອງແມ່ນ້ຳ Citrāpathā ໃນພຣະພາສະເຂດ ແລະອະທິບາຍຜົນຂອງພິທີກຳ. ພຣະເທວີຖືກຊີ້ນຳໃຫ້ໄປຫາແມ່ນ້ຳໃກ້ Brahmakūṇḍa ທີ່ສຳພັນກັບ Citrāditya. ມີນິທານວ່າ Citra ຖືກຍົມະດູຕານຳໄປຕາມຄຳສັ່ງຂອງພຣະຍົມ. ເມື່ອນ້ອງສາວຮູ້ຂ່າວ ນາງໂສກເສົ້າແລະກາຍເປັນແມ່ນ້ຳ Citrā ໄຫຼລົງສູ່ທະເລເພື່ອຊອກຫາຍາດພີ່ນ້ອງ. ພາຍຫຼັງ ພວກດວິຊະໄດ້ຕັ້ງຊື່ແມ່ນ້ຳນີ້ວ່າ Citrāpathā. ພຣະຄຳພີກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳນີ້ ແລະໄດ້ດາຣະຊະນາ Citrāditya ຈະໄດ້ຮັບສະຖານະສູງສຸດອັນສຳພັນກັບພຣະອາທິດ (Divākara). ໃນກະລິຍຸກ ແມ່ນ້ຳນີ້ຖືກກ່າວວ່າຊ່ອນໂຕ ແລະປາກົດຫາຍາກ ໂດຍສະເພາະໃນລະດູຝົນ; ແຕ່ເມື່ອໃດທີ່ເຫັນ ການເຫັນ (darśana) ເທົ່ານັ້ນກໍມີອຳນາດ ບໍ່ຕ້ອງອີງປະຕິທິນ. ສະຖານທີ່ນີ້ຍັງເຊື່ອມກັບ pitṛ-loka: ບັນພະບຸລຸດໃນສະຫວັນຍິນດີເມື່ອເຫັນແມ່ນ້ຳ ແລະຄອຍຄາດຫວັງ śrāddha ຈາກລູກຫຼານ ຊຶ່ງໃຫ້ຄວາມພໍໃຈຍືນຍາວ. ທ້າຍສຸດແນະນຳໃຫ້ເຮັດ snāna ແລະ śrāddha ທີ່ນີ້ເພື່ອທຳລາຍບາບ ແລະເພີ່ມ pitṛ-prīti ຢືນຢັນວ່າແມ່ນ້ຳນີ້ເປັນອົງປະກອບສ້າງບຸນໃນພູມສັກສິດຂອງພຣະພາສະ।
Adhyaya 141
कपर्दिचिन्तामणिमाहात्म्यवर्णनम् (Kapardī–Chintāmaṇi Māhātmya: Description of the Sacred Efficacy)
ບົດທີ 141 ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທີ–ພິທີກຳ ທີ່ຖືກກ່າວໂດຍພຣະອີສະວະຣະ. ກ່ອນອື່ນ ຜູ້ແສວງບຸນຄວນໄປຍັງສະຖານທີ່ທີ່ Kapardī ປະດິດສະຖິດ ແລ້ວໄປຕໍ່ຍັງບ່ອນໃກ້ໆທາງເໜືອ ທີ່ມີເທວະດາຜູ້ໄດ້ນາມວ່າ «Chintitārthaprada» ຜູ້ປະທານສິ່ງທີ່ຄິດປາດຖະໜາ ເປັນເຫມືອນ Chintāmaṇi ອັນດັບສອງ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກໍານົດເວລາແລະຂັ້ນຕອນພິທີ: ໃນວັນຈັນທຣາທີ 4 (caturthī) ໂດຍສະເພາະເມື່ອຕົງກັບວັນ Aṅgāraka (ວັນອັງຄານ) ຜູ້ມີສັດທາຄວນອາບນ້ໍາ/ຊໍາລະໃຫ້ເທວະດາ ປະກອບພິທີບູຊາໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ແລະຖວາຍ naivedya ອາຫານມົງຄຸນຫຼາຍຢ່າງ. ການປະຕິບັດນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນການເຮັດໃຫ້ Vighnarāja (ພຣະຄະເນຊາ) ພໍໃຈ ແລະຈະໄດ້ສົມປາດຖະໜາທັງປວງດ້ວຍການຖືປະຕິບັດຢ່າງມີວິໄນ.
Adhyaya 142
चित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Citreśvara Māhātmya—Account of the Glory of Citreśvara)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕອບຕໍ່ພຣະເທວີ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ເບິ່ງລິງຄະອັນສູງສົ່ງຊື່ «ຈິເຕຣສະວະຣະ» (Citreśvara) ທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕາມຈຸດໝາຍທ້ອງຖິ່ນ ໃນລະຍະ «7 ຄວາມຍາວຄັນທະນູ» ແລະຢູ່ດ້ານອາກເນຍ (ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້)។ ພຣະອົງກ່າວວ່າລິງຄະນີ້ມີອານຸພາບຍິ່ງ (mahāprabhāva) ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)។ ການບູຊາ (pūjā) ຈິເຕຣສະວະຣະ ເປັນການປົກປ້ອງ: ຜູ້ມີສັດທາຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວນະຣະກ (ນະຣົກ)។ ບາບຖືກພັນລະນາວ່າສາມາດຖືກ “ຖູລ້າງ/ຊໍາລະ” (mārjayati) ໂດຍ Citra (Citreśvara) ຊີ້ໃຫ້ເຫັນກົນໄກທາງພິທີ-ຈິດທໍາທີ່ຄວາມອຸທິດຕົນຕໍ່ເນື່ອງນໍາໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ. ທ້າຍສຸດ ພຣະອີສະວະຣະເຊີນຊວນໃຫ້ບູຊາຈິເຕຣສະດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ແລະກ່າວຜົນບຸນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີບາບໜັກກໍບໍ່ເຫັນນະຣົກ.
Adhyaya 143
विचित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Vicitreśvara
ພຣະອີສະວະຣາ ຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ ວິຈິເຕຣສະວະຣາ ລິງຄະອັນສູງສົ່ງ. ສະຖານທີ່ຖືກບອກຢ່າງລະອຽດ: ຢູ່ພາກຕາເວັນອອກ ແລະເຂົ້າໄປນ້ອຍໜຶ່ງທາງອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້) ຫ່າງປະມານ 10 ຄັນທະນູ. ຕໍ່ມາເລົ່າຕຳນານກຳເນີດວ່າ ລິງຄະໃຫຍ່ນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍ ວິຈິຕຣະ ຜູ້ເປັນ “ນັກຂຽນ” (lekhaka) ຂອງພຣະຍະມະ ຫຼັງຈາກບຳເນັດຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວຜົນບຸນຢ່າງຊັດ: ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ແລະບູຊາ ກໍພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ; ແລະຖ້າບູຊາຕາມພິທີ (vidhāna) ຜູ້ສັດທາຈະບໍ່ຖືກຄວາມທຸກທໍລະມານຄອບງຳ.
Adhyaya 144
पुष्करकुण्डमाहात्म्य (Puṣkara-kuṇḍa Māhātmya) — The Glory of Puṣkara Pond
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນໍາພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ໄປສູ່ «ປຸສະກະຣະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ອັນທີສາມ» ແລະບອກວ່າ ທາງທິດຕາເວັນອອກ ໃກ້ທິດອີສານ ມີສະໜອງນ້ໍານ້ອຍໜຶ່ງ ທີ່ຖືກຈື່ຈໍາດ້ວຍນາມ «ປຸສະກະຣະ»។ ອໍານາດຂອງຕີຣະຖະນີ້ຖືກວາງໄວ້ໃນແບບຢ່າງດັ້ງເດີມ: ໃນເວລາທ່ຽງ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ບູຊາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະ «ສັນທະຍາ» ຜູ້ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງເປັນແມ່ແຫ່ງໂລກທັງສາມ ກ່ຽວພັນກັບການສະຖາປະນາ/ການຕັ້ງມັ່ນ (ປຣະຕິສຖາ)។ ພິທີທີ່ກໍານົດແມ່ນ: ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາດ້ວຍໃຈສະຫງົບໃນວັນເດືອນເຕັມ (ປູຣະນະມາສີ) ທີ່ນີ້ ຖືວ່າໄດ້ອາບນ້ໍາຢ່າງສົມບູນຖືກຕ້ອງທີ່ «ອາດິ-ປຸສະກະຣະ» ແລ້ວ. ອີກທັງຕ້ອງປະກອບກຸສົນເພີ່ມເຕີມໂດຍການຖວາຍທານຄໍາ (ຮິຣັນຍະ-ທານ) ເພື່ອກໍາຈັດຄວາມຜິດທັງປວງ. ຕອນທ້າຍ ຜົນສະຫຼຸບກ່າວວ່າ ການຟັງມາຫາຕະມະຍະອັນສັ້ນນີ້ ຊ່ວຍລ້າງບາບ ແລະປະທານສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ ເຮັດໃຫ້ບົດນີ້ເປັນທັງຄໍາແນະນໍາພິທີ ແລະແຫຼ່ງບຸນຈາກການອ່ານ/ຟັງຄໍາພຣະຄໍາພີ.
Adhyaya 145
गजकुंभोदरमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Gajakumbhodara: Vighneśa at the Kuṇḍa)
ບົດທີ 145 ເປັນການກ່າວຢ່າງກະຊັບແຕ່ລຶກຊຶ້ງ ກ່ຽວກັບພຣະວິຄເນສະ (ຄະເນສະ) ໃນພຣະບາສະ-ເຂດ. ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ແນະຮູບພຣະອົງທ້ອງຖິ່ນນາມ «ຄະຊະກຸມໂພດະຣະ» ມີລັກສະນະເປັນຊ້າງ ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ກຳຈັດອຸປະສັກ ແລະທຳລາຍຄວາມຊົ່ວ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກຳນົດພິທີປະຕິບັດເປັນພິເສດ: ຜູ້ເດີນທາງໄປສັກກະບູຊາຄວນອາບນ້ຳໃນກຸນດະທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ໃນວັນຈັນທຣະທີ 4 (ຈະຕຸຣຖີ) ດ້ວຍໃຈມີວິໄນ (ປຣະຍະຕາຕະມາ) ແລະບູຊາດ້ວຍພັກຕິ. ຄວາມຖືກຕ້ອງໃນການບູຊາ ແລະເວລາອັນເໝາະສົມ ທຳໃຫ້ພຣະອົງພໍພຣະໄທ (ຕຸສະຍະຕິ) ແລະຊີ້ນຳໃຫ້ອຸປະສັກຄ່ອຍໆຫາຍໄປ ພ້ອມຜົນມົງຄຸນທີ່ສຸກງອມ. ຕອນທ້າຍ ຄຳລົງທ້າຍບົດລະບຸວ່າ ນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການຮວບຮວມຂອງ ສະກັນດະປຸຣານະ ແລະໃຫ້ຊື່ບົດວ່າ «ການພັນລະນາມາຫາຕະມະຂອງຄະຊະກຸມໂພດະຣະ»។
Adhyaya 146
यमेश्वर-प्रतिष्ठा तथा पापविमोचन-उपदेशः (Yameśvara Installation and Guidance on Release from Demerit)
ບົດນີ້ເລົ່າເຖິງ ທັມມະຣາຊາ ຍະມະ (Yama) ຜູ້ຖືກຄຳສາບທີ່ກ່ຽວກັບ ຈາຍາ (Chāyā) ຈົນເສຍຕີນໜຶ່ງ ແລະທົນທຸກທໍລະມານ. ຍະມະໄດ້ໄປປະຕິບັດຕະປະ (tapas) ທີ່ ປຣະພາສະ-ເກດຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ແລະສ້າງລິງຄະ (liṅga) ຂອງ ພຣະສິວະ (Śiva/Śūlin) ຊື່ «ຍະເມສະວະຣະ» (Yameśvara)។ ພຣະສິວະປາກົດພຣະອົງໂດຍກົງ ແລະໃຫ້ຍະມະຂໍພອນ. ຍະມະຂໍໃຫ້ຕີນທີ່ຫຼຸດຫາຍກັບຄືນ ແລະຂໍອີກວ່າ ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ເບິ່ງລິງຄະນີ້ດ້ວຍສັດທາ ຈະໄດ້ຮັບ ປາປະ-ວິໂມຈະນະ (pāpa-vimocana) ຄືການພົ້ນຈາກບາບ. ພຣະສິວະປະທານພອນ ແລະຍະມະກັບຄືນສູ່ສະຫວັນ. ບົດນີ້ຍັງໃຫ້ຄຳແນະນຳການເດີນທາງສັກກະລະ: ໃນວັນສົມພົບ «ພາຕຣຶ-ດວິຕີຍາ» (Bhātr̥-dvitīyā) ຄວນອາບນ້ຳໃນສະໜອງ ແລະໄປດາຣະຊັນ (darśana) ຍະເມສະວະຣະໃກ້ສະຖານບູຊາ. ການຖວາຍທີ່ກຳນົດໄວ້ຄື ງາ (tila) ໃນພາຊະນະ (tila-pātra), ໂຄມໄຟ (dīpa), ງົວ (gāḥ), ແລະຄຳ (kāñcana) ແດ່ຍະມະ ໂດຍສັນຍາວ່າຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ (sarva-pātaka)។
Adhyaya 147
ब्रह्मकुण्डमाहात्म्य (Brahmakuṇḍa Māhātmya) — The Glory of Brahmakuṇḍa at Prabhāsa
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະອີສະວະຣະນໍາພາເທວີໄປຫາ ພຣະພຣະຫມະກຸນ (Brahmakuṇḍa) ທີ່ປຣະພາສະ ເຊິ່ງຖືກກ່າວວ່າເປັນຕີຣຖະອັນສູງສຸດ ທີ່ພຣະພຣະຫມະສ້າງ. ຕົ້ນກໍາເນີດຖືກຜູກໄວ້ກັບຍຸກທີ່ ໂສມນາຖ (Somnātha) ຖືກສະຖາປະນາໂດຍ ໂສມ/ສະສາງກະ (Soma) ແລະເທວະທັງຫຼາຍມາຊຸມນຸມເພື່ອພິທີປະຕິສະຖາ. ພຣະພຣະຫມະຖືກຂໍໃຫ້ສະແດງເຄື່ອງໝາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງຂອງການປະດິດຕັ້ງ; ດ້ວຍຕະປະສະ ແລະ ສະມາທິ ພຣະອົງໄດ້ຮວບຮວມຕີຣຖະທັງໝົດ—ໃນສະຫວັນ ໃນໂລກ ແລະໃນພາລະໂລກ—ມາຢູ່ທີ່ນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ “ພຣະພຣະຫມະກຸນ”។ ບົດຄໍາສອນກ່າວເຖິງຜົນບຸນຂອງພິທີ: ອາບນໍ້າ ແລະ ປິຕຣິ-ຕັຣປະນະ (pitṛ-tarpaṇa) ໄດ້ບຸນດັ່ງອັກນິສະໂຕມ ແລະໄປສະຫວັນໄດ້; ການໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ຖືກແນະນໍາເພື່ອລ້າງບາບ. ພຣະສະຣັສວະຕີຖືກກ່າວວ່າມາອາບນໍ້າໃນວັນພູນິມາ (pūrṇimā) ແລະ ປຣະຕິປັດ (pratipad) ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສັກສິດຕາມປະຕິທິນ. ນໍ້າໃນກຸນຖືກພັນລະນາວ່າເປັນ siddha-rasāyana ນໍ້າຢາອະມະຕະທີ່ສໍາເລັດ ມີສີ ແລະ ກິ່ນຫອມຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຄວາມອັດສະຈັນ (kautuka) ແລະຜົນຈະສໍາເລັດໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອມະຫາເທວະພໍໃຈ. ອັດຍາຍຍັງລະບຸຂັ້ນຕອນປະຕິບັດ—ການກຽມພາຊະນະ, ອົບອຸ່ນ, ແລະການຊອກຊຶມຊໍ້າໆ—ພ້ອມວັດຕະປະຕິບັດຫຼາຍປີ: ອາບນໍ້າພ້ອມມັນຕຣະ-ຈະປະ ແລະບູຊາ ຮິຣັນເຍສະ, ກະເສດຣະປາລ (ຜູ້ພິທັກ) ແລະ ພຣະໄພຣະເວສະວະຣະ ເພື່ອໄດ້ສຸຂະພາບ ອາຍຸຍືນ ວາຈາຄວາມຄົມ ແລະປັນຍາ. ທ້າຍສຸດກ່າວຖຶງຜົນບຸນຫຼາຍປະການ: ລ້າງບາບຫຼາຍຊະນິດ, ໄດ້ບຸນຈາກການປະທັກສິນາ, ສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາດ້ວຍປູຊາ, ແລະຜູ້ຟັງດ້ວຍສັດທາຈະພົ້ນບາບ ແລະໄດ້ໄປສູ່ ພຣະພຣະຫມະໂລກ (Brahmaloka)។
Adhyaya 148
Kūpa–Kuṇḍala-janma-kathā and Śivarātri-phala (The Well of Kundala and the Fruit of Śivarātri)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ມັນຊີ້ບອກວ່າມີບໍ່ນ້ຳ (kūpa) ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ Brahmakunda ໃກ້ Brahmatīrtha ທີ່ມີອານຸພາບຊຳລະບາບແຮງກ້າ; ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກບາບແຫ່ງການລັກຂໂມຍ. ຍັງຍົກຍ້ອງ Śivarātri ເປັນເວລາພິເສດສຳລັບພິທີ piṇḍadāna ແລະການກະທຳເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ຖືກຂ້າຢ່າງຮຸນແຮງ ຫຼືຜູ້ມີມົນທິນທາງສິນທຳ. ເມື່ອພຣະເທວີຖາມວ່າສະຖານທີ່ນີ້ໂດງດັງໄດ້ແນວໃດ, ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ເລົ່ານິທານກຳເນີດ: ກະສັດ Sudarśana ລະລຶກຊາດກ່ອນທີ່ເກີດຈາກການຮັກສາຄືນ Śivarātri ທີ່ Prabhāsa. ໃນຊາດນັ້ນ ຜູ້ເລົ່າເປັນຂໂມຍ ອອກໄປຫາການຊົ່ວໃນຄືນທີ່ຜູ້ຄົນຕື່ນເຝົ້າບູຊາ, ແຕ່ຖືກທະຫານຫຼວງຂ້າ ແລະຝັງສົບໄວ້ທາງເໜືອຂອງ Brahmatīrtha. ເນື່ອງຈາກການເກີດຄວາມເກືອບກຽວກັບການຕື່ນເຝົ້າ Śivarātri ແລະອານຸພາບຂອງກະເສດ, ຂໂມຍນັ້ນໄດ້ຮັບຜົນປ່ຽນແປງ ແລະເກີດໃໝ່ເປັນກະສັດ Sudarśana ຜູ້ທຳມະ. ຕໍ່ມາ ມີເຄື່ອງໝາຍທີ່ເຫັນໄດ້ (ພົບຄຳ) ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນຢືນຢັນເລື່ອງ, ແລະເຊື່ອມໄປຫາການເກີດ/ການຕັ້ງຊື່ແມ່ນ້ຳ Citrāpathā. ໃນເດືອນ Śrāvaṇa ຜູ້ສັດທາອາບນ້ຳທີ່ບໍ່ນັ້ນ ແລະເຮັດ śrāddha ຕາມພິທີ ພ້ອມບູຊາ Citrāditya ຈະໄດ້ຮັບກຽດສັກໃນໂລກຂອງພຣະສິວະ. ທ້າຍບົດມີ phalaśruti ຮັບຮອງວ່າ ການອ່ານ ຫຼື ຟັງບົດນີ້ ນຳໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະກຽດສັກໃນ Rudra-loka.
Adhyaya 149
Bhairaveśvara at Brahmakuṇḍa (भैरवेश्वर-ब्रह्मकुण्ड-माहात्म्यम्)
ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕອບກ່າວແກ່ເທວີ ແລະຊີ້ນຳຜູ້ເດີນທາງຈາລິກແສວງບຸນໃຫ້ໄປຫາ ພຣະໄພຣະເວສະວະຣະ (Bhairaveśvara) ຜູ້ເປັນປາງອັນສູງສົ່ງ ສະຖິດຢູ່ທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກເໜືອ) ຂອງ ພຣະພຣະຫມະກຸນ (Brahmakuṇḍa)। ພຣະອົງຖືກພັນລະນາວ່າເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ ແລະເປັນຜູ້ພິທັກຮັກສາຕີຣຖະ (tīrtha) ມີສີ່ພະພັກ (caturvaktra) ສະແດງພະອຳນາດຄຸ້ມຄອງ ແລະອຳນາດພິທີກຳໃນດິນແດນສັກສິດ। ບົດນີ້ກຳນົດພິທີຈາລິກພື້ນຖານ: ອາບນ້ຳໃນກຸນດໃຫຍ່ ແລ້ວບູຊາດ້ວຍອຸປະຈາຣະ 5 ປະການ (fivefold upacāra) ດ້ວຍສັດທາ ແລະການສຳລວມອິນຊີ. ຕໍ່ມາມີຟະລະສຣຸຕິອັນແຮງກ້າ: ຜູ້ບູຊາຖືກກ່າວວ່າສາມາດ “ຊ່ວຍໃຫ້ຂ້າມພົ້ນ” (tārayet) ແກ່ວົງຕະກູນອະດີດແລະອະນາຄົດ ແລະມີຄຳຮັບຮອງວ່າບໍ່ມີຄວາມສູນເສຍຫຼືຄວາມພິນາດຈະເກີດແກ່ຜູ້ມີພັກດີ. ຜົນບຸນຖືກພັນລະນາເປັນພາບສະຫວັນ—ວິມານສະຫວ່າງໄສ, ການເຄື່ອນໄຫວຢູ່ໃນຄວາມສະຫວ່າງດັ່ງດວງອາທິດ, ແລະຄວາມສຸກແບບເທວະ—ຈົນກະທັ້ງການເຫັນລິງຄະສີ່ພະພັກນີ້ກໍປົດປ່ອຍຈາກບາບທັງປວງໄດ້।
Adhyaya 150
ब्रह्मकुण्डसमीपस्थ-ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glory of Brahmeśvara near Brahma-kuṇḍa)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານສັກສິດສາຍໄສວະຊື່ «ພຣະພຣະຫມເອສະວະຣະ» ທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ «ພຣະຫມະກຸນດ» ທີ່ໄດ້ກໍ່ຕັ້ງໄວ້ກ່ອນ. ຄຳພີກ່າວວ່າສະຖານນີ້ມີຊື່ສຽງໃນສາມໂລກ ແລະຖືກປົກປ້ອງໂດຍຄະນະຂອງພຣະສິວະ ເພື່ອຢືນຢັນຄວາມສຳຄັນໃນເຄືອຂ່າຍຈາລິກພຣະພຣະບາສາ. ຕໍ່ມາໄດ້ກຳນົດພິທີກຳຢ່າງເຂັ້ມງວດ: ຜູ້ຈາລິກຄວນເຂົ້າໄປຫາພຣະພຣະຫມເອສະວະຣະ ແລ້ວອາບນ້ຳຊຳລະກາຍທີ່ນັ້ນ ໂດຍສະເພາະໃນວັນຈະຕຸຣະດະສີ ແລະຍິ່ງພິເສດໃນວັນອະມາວາສະຍາ. ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ເຮັດສຣາດທະຕາມພິທີ ແລະບູຊາພຣະພຣະຫມເອສະວະຣະ. ສ່ວນຂອງທານແນະນຳໃຫ້ຖວາຍຄຳແກ່ພຣາຫມະນະ ເພື່ອໃຫ້ພຣະສັງກະຣະພໍໃຈ. ຜົນບຸນທ້າຍບົດກ່າວວ່າ ການປະຕິບັດນີ້ນຳໄປສູ່ «ຜົນແຫ່ງການເກີດ» ຊື່ສຽງກວ້າງໄກ ແລະຄວາມປິຕິຍິນດີອັນເກີດຈາກພຣະພຣະຫມາປະທານພອນ.
Adhyaya 151
Sāvitrīśvara-bhairava-māhātmya (सावित्रीश्वरभैरवमाहात्म्य)
ບົດ 151 ເປັນ tīrtha-māhātmya ທີ່ເນັ້ນໃສ່ບໍລິເວນໃກ້ Brahma-kuṇḍa ໃນ Prabhāsa-kṣetra. ພຣະ Īśvara ກ່າວເຖິງ Bhairava ອົງທີສາມ ຢູ່ທາງໃຕ້ ໃກ້ Brahma-kuṇḍa ບ່ອນທີ່ Sāvitrī ສຳພັນກັບການສະຖາປະນາພຣະສິວະ (Śaiva)។ ເລື່ອງລາວສະແດງວ່າ Sāvitrī ປະພຶດ tapas ດ້ວຍຄວາມສຳລວມ ແລະ ວິໄນອັນເຂັ້ມງວດ ເພື່ອບູຊາ Śaṅkara. ເມື່ອ Śiva ພໍໃຈ ຈຶ່ງປະທານພອນເປັນຂໍ້ກຳນົດພິທີ: ຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນ kuṇḍa ແລະ ບູຊາ “liṅga ຂອງພຣະອົງ” ໃນວັນ pūrṇimā (ເດືອນເຕັມ) ດ້ວຍນ້ຳຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ຕາມລຳດັບ ຈະໄດ້ຮັບຜົນມົງຄຸນຕາມປາດຖະໜາ। phalaśruti ຍົກຂຶ້ນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີບາບໜັກ ກໍຖືກປົດປ່ອຍຈາກມົນທິນ ແລະ ບັນລຸເປົ້າໝາຍພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງ Vṛṣabhadhvaja (Śiva). ທ້າຍບົດ Śiva ຫາຍໄປ, Sāvitrī ໄປ Brahma-loka ຫຼັງຈາກສະຖາປະນາພຣະສິວະ ແລະ ຜູ້ຟັງດ້ວຍປັນຍາ ຖືກປົດຈາກຄວາມຜິດພາດທັງປວງ।
Adhyaya 152
नारदेश्वरभैरवप्रादुर्भावः (Naradeśvara Bhairava: Origin and Merit)
ພຣະອີສະວະຣະ ອະທິບາຍລໍາດັບການປະກົດຂອງພຣະໄພຣະວະ ແລະຊີ້ບອກສະຖານທີ່ໄພຣະວະອັນທີ 4 ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງພຣະພຣາຫມເມສະ ໂດຍກໍານົດລະຍະທາງຢ່າງແນ່ນອນຕາມຄວາມຍາວຄັນທະນູ. ລິງຄະນັ້ນຊື່ «ນາຣະເທສະວະຣະ» ຕັ້ງໂດຍລະສີນາຣະດະ ເປັນຜູ້ລ້າງບາບທັງປວງ ແລະປະທານຄວາມປາຖະໜາ. ນິທານກ່າວວ່າ ເມື່ອນາຣະດະຢູ່ໃນພຣະພຣາຫມໂລກ ທ່ານໄດ້ພົບວີນາອັນສະຫວ່າງໄສ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບພຣະສະຣັສວະຕີ. ດ້ວຍຄວາມຢາກຮູ້ ທ່ານຈຶ່ງດີດຢ່າງບໍ່ຖືກວິທີ ແລະສຽງ 7 ສະວະຣະ ຖືກເລົ່າວ່າເປັນ «ພຣາຫມັນຕົກຕ່ໍາ». ພຣະພຣາຫມາ ຕີຄວາມວ່າເປັນຄວາມຜິດຈາກການດີດດ້ວຍອະວິຊາ ເທົ່າກັບການເຮັດຮ້າຍພຣາຫມັນ 7 ຄົນ ແລະສັ່ງໃຫ້ໄປຈາລະນະທີ່ປຣະພາສ ເພື່ອບູຊາໄພຣະວະໃຫ້ບໍລິສຸດ. ນາຣະດະໄປຮອດພຣະພຣາຫມະກຸນດະ ແລະບູຊາໄພຣະວະຕະຫຼອດ 100 ປີເທວະ ຈົນບໍລິສຸດ ແລະໄດ້ຄວາມຊໍານານໃນການຂັບຮ້ອງ. ທ້າຍບົດ ຍົກຍ້ອງ «ນາຣະເທສະວະຣະ ໄພຣະວະ» ວ່າເປັນລິງຄະມີຊື່ສຽງ ທໍາລາຍຄວາມຜິດໃຫຍ່ ແລະແນະນໍາໃຫ້ຜູ້ດີດວີນາ/ສຽງດ້ວຍອະວິຊາ ໄປທີ່ນັ້ນເພື່ອຊໍາລະ. ໃນເດືອນມາຄະ ໃຫ້ຄວບຄຸມອາຫານ ແລະບູຊາວັນລະ 3 ເທື່ອ ຈະໄດ້ສະຖານະສະຫວັນອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະນ່າຊື່ນຊົມ.
Adhyaya 153
Hiraṇyeśvara-māhātmya (हिरण्येश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Hiraṇyeśvara near Brahmakuṇḍa
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງທີ່ຕັ້ງ ແລະ ອານຸພາບແຫ່ງການຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນທຸກຂອງ “ຮິຣັນເຍສະວະຣະ” ລິງຄະອັນສູງສຸດ ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງ ພຣະຫມະກຸນດະ ໃກ້ ກຣິຕະສະມະຣາ, ອັກນິຕີຣຖະ, ຍະເມສະວະຣະ ແລະ ເຂດທະເລທາງເໜືອ. ບ່ອນນີ້ຍັງກ່າວເຖິງ “ໄພຣະວະ 5” ອັນລືຊື່ ໃນພື້ນທີ່ສັກສິດຮອບພຣະຫມະກຸນດະ. ພຣະພຣະຫມາໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນທີ່ດ້ານຕາເວັນອອກຂອງລິງຄະ ແລະ ເລີ່ມພິທີຍັດຍະຍາອັນປະເສີດ. ເທວະ ແລະ ຣິສີມາຮັບສ່ວນຂອງຕົນ ແຕ່ພິທີກັບຕິດຂັດເນື່ອງຈາກ ດັກຊິນາ (ຄ່າບູຊາ/ຄ່າກຽດຕິ) ບໍ່ພຽງພໍ. ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງອ້ອນວອນພຣະມະຫາເທວ; ຕາມພຣະດຳຣັດ ໄດ້ເຊີນ ສະຣະສະວະຕີ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ເທວະ ແລະ ນາງກາຍເປັນ “ການຈະນະ-ວາຫິນີ” ຄື ສາຍນ້ຳທີ່ນຳພາຄຳ. ນ້ຳໄຫຼໄປທາງຕາເວັນຕົກ ເກີດດອກບົວຄຳນັບບໍ່ຖ້ວນ ຈົນເຕັມເຖິງອັກນິຕີຣຖະ. ພຣະພຣະຫມາແບ່ງດອກບົວຄຳເປັນດັກຊິນາໃຫ້ປຸໂຣຫິດ ແລະ ສຳເລັດຍັດຍະຍາ; ດອກທີ່ເຫຼືອຖືກຝັງໄວ້ໃຕ້ດິນ ແລະ ຕັ້ງລິງຄະໄວ້ເທິງ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ “ຮິຣັນເຍສະວະຣະ” ແລະ ບູຊາດ້ວຍດອກບົວຄຳອັນທິບ. ນ້ຳພຣະຫມະກຸນດະຖືກກ່າວວ່າມີສີສັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ເນື່ອງຈາກດອກບົວຄຳຢູ່ໃຕ້ນ້ຳ ຈຶ່ງປານດັ່ງກາຍເປັນຄຳຊົ່ວຂະນະ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ການເຫັນ ຫຼື ບູຊາຮິຣັນເຍສະວະຣະ ຊຳລະບາບ ແລະ ຂັບໄລ່ຄວາມທຸກຍາກ; ບູຊາໃນວັນ Māgha caturdaśī ເທົ່າກັບການນົບນ້ອມຈັກກະວານທັງປວງ; ຟັງ ຫຼື ອ່ານດ້ວຍສັດທາ ນຳໄປສູ່ເທວະໂລກ ແລະ ພົ້ນຈາກບາບກຳ.
Adhyaya 154
गायत्रीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glory of Gayatrīśvara Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວກັບພຣະເທວີ ແລະຊີ້ນໍາຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຫາລິງຄະທີ່ລ້າງບາບ (pāpa-vimocana) ຢູ່ໃນທິດວາຍະວະຍະ ແຖວຮິຣັນເຍສະວະຣະ. ລິງຄະນັ້ນຖືກພັນລະນາວ່າຢູ່ໄກ “ສາມຄວາມຍາວຄັນທະນູ” ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບຂອງສັດທັງປວງ ດ້ວຍທັງການເຫັນ (darśana) ແລະການສຳຜັດ (sparśana). ບົດນີ້ເອີ້ນມັນວ່າ “ອາດິ-ລິງຄະ” ທີ່ສະຖາປະນາໂດຍອໍານາດແຫ່ງມະນຕຣາຄາຍະຕຣີ. ພຣາຫມະນຜູ້ເປັນສຸຈິ ເມື່ອໄປຮອດແລ້ວເຮັດຈະປະຄາຍະຕຣີ ຈະພົ້ນຈາກໂທດ duṣpratigraha (ຮັບຂອງບໍ່ຄວນ). ໃນວັນເຕັມດວງເດືອນເຈຍສະຖະ ຜູ້ໃດເລີ້ຍງອາຫານຄູ່ສາມີພັນລະຍາ ແລະໃຫ້ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຕາມກໍາລັງ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມອັບໂຊກ; ການບູຊາໃນວັນປໍຣະນະມາສີ ດ້ວຍນ້ໍາຫອມ ດອກໄມ້ ແລະເຄື່ອງບູຊາ ນໍາໃຫ້ໄດ້ “ພຣາຫມະນຍະ” ຕໍ່ເນື່ອງເຖິງເຈັດຊາດ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ກ່າວວ່າເປັນສານະສໍາຄັນຍິ່ງ ທີ່ໄດ້ຮັບໂດຍພຣະກະລຸນາແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ-ກຸນດາ.
Adhyaya 155
Ratneśvara-māhātmya (रतनॆश्वरमाहात्म्य) — Sudarśana Kṣetra and the Merit of Ratnakuṇḍa Worship
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີທຳມະ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະ ຕອບກັບພຣະເທວີ ແລະຊີ້ນຳໃຫ້ໄປສູ່ “ຣັດເນສະວະຣະ” ສະຖານທີ່ສັກສິດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ພຣະວິສນຸ ຜູ້ມີອຳນາດແລະສູງສຸດ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະສ້າງລິງຄະ ທີ່ປະທານຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ. ພິທີປະຕິບັດຖືກກຳນົດຊັດ: ອາບນ້ຳໃນ ຣັດນະກຸນດາ (Ratnakuṇḍa) ແລະນະມັດສະການພຣະເທວະດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາຄົບຖ້ວນ ແລະຄວາມສັດທາບັກຕິ ຈະໄດ້ຮັບຜົນທີ່ປາດຖະໜາ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວວ່າ ພຣະກຣິສນະ ຜູ້ມີຮັດສະມີຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດທີ່ນີ້ ແລະໄດ້ຮັບ “ສຸດັຣຊະນະ-ຈັກຣະ” ອາວຸດທີ່ທຳລາຍໄດຕະຍະທັງປວງ. ພຣະອີສະວະຣະປະກາດວ່າ ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອົງຕະຫຼອດໄປ ແລະພຣະອົງຈະສະຖິດຢູ່ນັ້ນແມ່ນແຕ່ເວລາລະລາຍໂລກ. ກະເສດຕຣະນີ້ມີນາມ “ສຸດັຣຊະນະ” ແລະຂອບເຂດກຳນົດເປັນ 36 ທັນວັນຕະຣະ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຖືກເຫັນວ່າຕ່ຳຕ້ອຍ ຖ້າເສຍຊີວິດໃນຂອບເຂດນັ້ນ ກໍບັນລຸສະຖານະສູງສຸດ; ແລະພິທີທານ—ຖວາຍກຣຸດາຄຳ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມສີເຫຼືອງແດ່ພຣະວິສນຸ—ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການຈາລິກບຸນ.
Adhyaya 156
गरुडेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Garudeśvara Māhātmya—Account of the Glory of Garudeśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາຕີຣຖະຢ່າງກະທັດຮັດ ຢູ່ໃນສາຍມາຫາຕມະຂອງຣັດເນສະວະຣະ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະກ່າວແກ່ພຣະເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ໄປຫາສະຖານສັກສິດໜຶ່ງ: ລິງຄະທີ່ກ່ຽວກັບວາຍນະເຕຍ (ກະຣຸດ) ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ວາຍນະເຕຍ-ປຣະຕິສຖິຕ» ຢູ່ທາງເໜືອຂອງຣັດເນສະວະຣະ ຕາມໄລຍະທີ່ວັດເປັນໜ່ວຍ «ທະນຸສ». ກະຣຸດໄດ້ຮູ້ວ່າບ່ອນນັ້ນມີລັກສະນະແຫ່ງວາຍສະນະວະ ແລະໄດ້ສະຖາປະນາລິງຄະເພື່ອທໍາລາຍບາບ. ພຣະອີສະວະຣະກໍາຊັບໃຫ້ບູຊາໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 5 (ປັນຈະມີ) ຕາມພິທີ. ຜູ້ທີ່ອາບລິງຄະດ້ວຍປັນຈາມຣິຕ ແລະບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຈະພົ້ນພິດງູເຖິງ 7 ຊາດ ໄດ້ບຸນຄຸນທັງປວງ ແລະເສວຍສຸກໃນສະຫວັນ.
Adhyaya 157
सत्यभामेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Satyabhāmeśvara Māhātmya (Account of the Glory of Satyabhāmeśvara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວກັບພຣະນາງມະຫາເທວີ ແລະຊີ້ນຳໃຫ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ສະຖານສັກສິດ “ສັດຍະພາເມສະວະຣະ” ອັນເປັນມົງຄຸນ. ພຣະອົງກຳນົດທີ່ຕັ້ງວ່າ ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ “ຣັດເນສະວະຣະ” ຫ່າງໄປໜຶ່ງຄວາມຍາວຄັນທະນູ ແລະຍົກຍ້ອງວ່າເປັນທີ່ດັບບາບທັງປວງ (sarva-pāpa-praśamana)។ ສະຖານນີ້ຖືກຜູກພັນກັບວິຖີໄວສະນະວະ ແລະກ່າວວ່າການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນເປັນການທຳລາຍບາບ (pātaka-nāśana)। ຍັງກ່າວວ່າ ສັດຍະພາມາ ມະຫາມະເຫສີຂອງພຣະກຣິດສະນະ ຜູ້ມີຄວາມງາມ ແລະຄວາມເອື້ອເຟື້ອສູງສົ່ງ (rūpa–audārya) ເປັນຜູ້ສ້າງສະຖານນີ້। ມີຄຳສອນເລື່ອງເວລາ: ໃນເດືອນມາຄະ ວັນຈັນທຣະຕິຖີທີ 3 ໃຫ້ບູຊາດ້ວຍພັກຕິ ໄດ້ທັງຍິງແລະຊາຍ ແລະຈະພົ້ນຈາກບາບ. ຜົນບຸນຍັງກ່າວວ່າ ຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ ໂສກເສົ້າ ທຸກຂ໌ ແລະອຸປະສັກ ຈະຖືກປົດປ່ອຍ ແລະກາຍເປັນ “ຜູ້ຮ່ວມສັດຍະພາມາ” (satyabhāmānvitā) ໃນທາງພັກຕິ।
Adhyaya 158
अनंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Māhātmya of Anangeśvara: Narrative of the Shrine’s Glory)
ບົດ 158 ເປັນຄໍາແນະນໍາແບບເດີນທາງຂອງພຣະອີສະວະຣະ ໃຫ້ຜູ້ຟັງໄປສູ່ “ອະນັງເຄສະວະຣະ” ຊຶ່ງຢູ່ຂ້າງໜ້າຣັດເນສະວະຣະ ໃນລະຍະ “ຍິງທະນູໄດ້ຄັ້ງໜຶ່ງ” ປະມານນັ້ນ. ລິງຄະທີ່ນັ້ນກ່າວວ່າ ກາມະເທວະ (ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າເປັນບຸດຂອງພຣະວິສະນຸ) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ. ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນສະຖານສັກສິດທີ່ສຳພັນກັບສາຍວາຍສະນະວະ ແລະມີອານຸພາບພິເສດໃນຍຸກກະລິ ເພື່ອຊໍາລະມົນທິນທາງສິນທໍາ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງຊັດເຈນ: ການໄດ້ເຫັນ ແລະ ບູຊາອະນັງເຄສະວະຣະ ຈະໃຫ້ຄວາມງາມ ແລະ ເສ່ນຫາດຶງດູດດັ່ງກາມະເທວະ ພ້ອມທັງຄວາມເປັນທີ່ຮັກໃນສັງຄົມ; ຄຸນຜົນນີ້ຍັງຂະຫຍາຍໄປຮອດວົງຕະກູນ ເພື່ອບັນເທົາຄວາມອັບມົງຄຸນ ຫຼື ການຂາດສິຣິມົງຄຸນ. ຍັງກໍານົດການຖືວຣະຕະບູຊາພິເສດໃນວັນ “ອະນັງກະ-ຕຣະໂຢດະສີ” ເພື່ອໃຫ້ “ຊີວິດເກີດມາສໍາເລັດ” (janma-sāphalya). ທ້າຍສຸດ ຈັດລະບຽບຈິດຕະທໍາຂອງການຈາລິກບຸນ ໂດຍໃຫ້ທໍາ “ສັຍຍາ-ດານ” (ຖວາຍຕຽງ/ທີ່ນອນ) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ມີຄຸນທໍາ; ແລະບຸນຈະສູງຂຶ້ນອີກ ຫາກຜູ້ຮັບເປັນຜູ້ພັກດີຕໍ່ພຣະວິສະນຸ, ເຊື່ອມການເຂົ້ານະມັດສະການສະຖານສັກສິດກັບການໃຫ້ທານຢ່າງຖືກຫຼັກ ແລະ ການເລືອກຜູ້ຮັບທີ່ເໝາະສົມ.
Adhyaya 159
रत्नकुण्ड-माहात्म्य (Ratnakuṇḍa Māhātmya) / The Glory of Ratna-Kuṇḍa near Ratneśvara
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີເຖິງສະຖານທີ່ນ້ຳອັນສູງສົ່ງຊື່ «ຣັດນະກຸນຑະ» ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ ຣັດເນສະວະຣະ ແລະກຳນົດລະຍະທາງຕາມປະເພນີວ່າ «ເຈັດຄັນທະນູ». ກຸນຑະນີ້ຖືກກ່າວວ່າຊຳລະບາບໃຫຍ່ໄດ້ ແລະເກີດຂຶ້ນໂດຍພຣະວິສະນຸ. ພຣະກຣິສະນະໄດ້ຮວບຮວມຕີຣຖະຈຳນວນຫຼາຍທັງໃນໂລກແລະເທວະໂລກມາຝາກໄວ້ທີ່ນີ້; ມີກອງທິບ (ຄະນະ) ຄຸ້ມຄອງ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຂາດວິໄນໃນກະລິຍຸກເຂົ້າເຖິງຍາກ. ພິທີກຳກ່າວວ່າ ການອາບນ້ຳຕາມກົດລະບຽບຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບອັດສະວະເມດະຍັດ ແລະຍັງຖືກຂະຫຍາຍຜົນ. ວັນເອກາດະສີແມ່ນເວລາສຳຄັນໃນການຖວາຍປິນຑະແກ່ບັນພະບຸລຸດ ໂດຍສັນຍາວ່າຄວາມພໍໃຈຂອງທ່ານທັງຫຼາຍຈະບໍ່ໝົດ. ຍັງກຳຊັບໃຫ້ຕື່ນຄ່ຳ (ຈາກະຣະນະ) ດ້ວຍສັດທາໝັ້ນຄົງ ເພື່ອໄດ້ສິ່ງປາດຖະໜາ. ດ້ານທານ ໃຫ້ຖວາຍເສື້ອຜ້າສີເຫຼືອງ ແລະງົວໃຫ້ນົມ ອຸທິດແດ່ພຣະວິສະນຸ ເພື່ອໃຫ້ຜົນການເດີນທາງຕີຣຖະສົມບູນ. ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງຊື່ຕາມຍຸກ: ກຣິຕະ—ເຮມະກຸນຑະ, ເຕຣຕາ—ເຣົາປະຍະ, ດວາປະຣະ—ຈັກຣະກຸນຑະ, ກະລິ—ຣັດນະກຸນຑະ; ແລະມີສາຍນ້ຳຄົງຄາໃຕ້ດິນ ເຮັດໃຫ້ການອາບນ້ຳທີ່ນີ້ເທົ່າກັບອາບໃນຕີຣຖະທັງປວງ.
Adhyaya 160
रैवंतकराजभट्टारकमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Raivanta Rājabhaṭṭāraka
ບົດນີ້ເປັນຄໍາຊີ້ນໍາຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບການໄປຢ້ຽມຢາມແລະບູຊາໃນປຣະພາສະກເຩດຣະ ໂດຍມີ ໄຣວັນຕະ ຣາຊະພັດຕາຣະກະ ເປັນຈຸດກາງ. ທ່ານຖືກພັນລະນາວ່າເປັນບຸດຂອງພຣະສູຣຍະ, ຂີ່ມ້າ, ມີພະລັງອັນໃຫຍ່, ປະທັບຢູ່ໃນພື້ນທີ່ສັກສິດ ໃກ້ພຣະສາວິຕຣີ ແລະຫັນໜ້າໄປທາງນິຣຣິຕ (ຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້)។ ຜົນຂອງການເຫັນ (ດຣະຊະນະ) ແລະການບູຊາ (ປູຊາ) ຖືກກ່າວວ່າ ເຫັນແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວກໍພົ້ນຈາກພິບັດທັງປວງ. ກໍານົດເວລາພິເສດໃຫ້ບູຊາໃນວັນອາທິດ ທີ່ຕົງກັບວັນສັບຕະມີ (ວັນທີ 7 ຕາມຈັນທະຄະຕິ) ແລະສັນຍາວ່າ ຄວາມທຸກຍາກຈະບໍ່ເກີດຂຶ້ນແມ່ນແຕ່ໃນວົງສານຂອງຜູ້ບູຊາ. ທ້າຍສຸດ ພຣະອີສະວະຣະເຕືອນໃຫ້ບູຊາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເຕັມທີ່ ເພື່ອຢູ່ໃນກເຩດຣະໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ ແລະເພື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍທາງໂລກ ເຊັ່ນ ການເພີ່ມພູນມ້າ ໂດຍຊູ້ວ່າພຣະສັດທາໃຫ້ທັງຜົນທາງວິນຍານແລະຜົນປະໂຫຍດທາງສັງຄົມ-ພິທີກຳ।
Adhyaya 161
अनन्तेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Ananteśvara Māhātmya (Glorification of Ananteśvara)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງການຊີ້ນໍາທິດທາງຂອງພຣະອີສະວະຣະໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ໂດຍກໍານົດວ່າ ອະນັນເຕສະວະຣະຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງສະຖານບູຊາທີ່ຖືກອ້າງອີງ ແລະຢູ່ໃນໄລຍະສັ້ນທີ່ວັດເປັນຄວາມຍາວຄັນທະນູ. ລິງຄະນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “ອະນັນເຕສະວະຣະ” ເຊື່ອວ່າອະນັນຕະເປັນຜູ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະຜູກພັນກັບພຣະຣາຊານາຄາ ຈຶ່ງສະທ້ອນພະລັງການຄຸ້ມຄອງຂອງນາຄາໃນຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່. ບົດຍັງກໍານົດພິທີບູຊາຢ່າງມີວິໄນ: ໃນວັນປັນຈະມີ ຂອງຂ້າງຂຶ້ນເດືອນພາລກຸນ ຜູ້ປະຕິບັດທີ່ຄວບຄຸມອາຫານແລະອິນຊີ ຄວນບູຊາດ້ວຍວິທີ “ປັນໂຈປະຈາຣ”. ມີຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຈະປອດໄພຈາກງູກັດ ແລະພິດຈະບໍ່ລາມໄປຕາມໄລຍະເວລາທີ່ກໍານົດ. ຕໍ່ມາສອນໃຫ້ປະຕິບັດ “ອະນັນຕະ-ວຣະຕະ” ໂດຍຖວາຍນໍ້າເຜິ້ງ ແລະເຂົ້າຫວານນົມ (ມະດຸ-ປາຍະສະ) ແລະໃຫ້ອາຫານແກ່ພຣາຫມະນະດ້ວຍປາຍະສະຜະສົມນໍ້າເຜິ້ງ ເພື່ອຊີ້ວ່າ ທານ ແລະການຕ້ອນຮັບແຂກ ແມ່ນສ່ວນຂະຫຍາຍຂອງການບູຊາສະຖານສັກສິດ.
Adhyaya 162
Aṣṭakuleśvara-māhātmya (अष्टकुलेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Aṣṭakuleśvara Liṅga
ບົດນີ້ເປັນຄໍາຊີ້ນໍາຂອງພຣະສິວະແກ່ເທວີ ເພື່ອກໍານົດທີ່ຕັ້ງຂອງລິງຄະ “ອັດຕະກຸເລສະວະຣະ” ໃນເຂດສັກສິດພຣະພາສະ. ພຣະອົງກ່າວວ່າ ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ທາງໃຕ້ຈາກຈຸດທີ່ອ້າງອີງ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງສະຖານບູຊາລັກສະມະເນສະ. ອັດຕະກຸເລສະວະຣະໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າ ເປັນຜູ້ບັນເທົາບາບທັງປວງ ແລະທໍາລາຍຄວາມທຸກທໍລະມານຮ້າຍແຮງ ຮວມທັງອັນຕະລາຍ “ພິດໃຫຍ່” (mahā-viṣa). ສິດທະ ແລະ ຄັນທະວະກໍມານະມັດສະການ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ມີກຽດສັກສິດ ແລະປະທານສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ. ຜູ້ບູຊາໃນວັນກຣິສນາອັດຕະມີ ຕາມພິທີກໍານົດ ຈະພົ້ນຈາກບາບໜັກ ແລະໄດ້ຮັບກຽດຢູ່ໃນໂລກນາກ.
Adhyaya 163
नासत्येश्वराश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Nāsatyeśvara and Aśvineśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນພຣະດຳລັດຂອງພຣະອີສະວະຣະ (ອີສະວະຣະ ກ່າວ) ເພື່ອນຳທາງຜູ້ແສວງຫາໄປຫາສະຖານສັກສິດທີ່ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກຈາກຈຸດອ້າງອີງ. ທີ່ນັ້ນມີລິງຄະນາມ «ນາສັດເຍສະວະຣະ» ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ກຳຈັດກັລມະສະ (ມົນທິນທາງສິນທຳ-ພິທີ) ຢ່າງຍິ່ງ. ຕອນທ້າຍມີຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າບົດນີ້ຢູ່ໃນສະກັນດະປຸຣານະ 81,000 ສະໂລກ, ພາກທີ 7 «ປຣະພາສະຂັນດະ» ແລະອະນຸພາກ «ປຣະພາສະເກສະຕຣະມາຫາຕະມະຍະ», ພ້ອມຕັ້ງຫົວຂໍ້ເປັນການບັນຍາຍມາຫາຕະມະຍະຂອງ «ນາສັດເຍສະວະຣະ» ແລະ «ອັສວິເນສະວະຣະ». ດັ່ງນັ້ນມັນເປັນໜ່ວຍຍ່ອຍຂອງວັນນະຄະດີມາຫາຕະມະຍະ ທີ່ເຊື່ອມທິດທາງຈາລິກ, ຊື່ສະຖານສັກສິດ, ແລະພຣະພອນແຫ່ງການຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດໄວ້ຢ່າງກະຊັບ.
Adhyaya 164
अश्विनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Aśvineśvara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເດີນທາງໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ ເຖິງສະຖານທີ່ສັກສິດຊື່ “ອັສວິເນສະວະຣະ” (Aśvineśvara) ທີ່ຢູ່ໃນຂອບເຂດ “ພາຍໃນຫ້າຄັນທະນູ”। ພຣະອົງຍົກຍ້ອງວ່າ ການບູຊາທີ່ນັ້ນຊ່ວຍລົບລ້າງກອງບາບໃຫຍ່ ແລະປະທານຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ। ເນື້ອຫາຍັງເນັ້ນດ້ານການຢາ: ການໄດ້ເຫັນລິງຄະ (darśana) ເປັນການບັນເທົາໂລກທຸກຢ່າງ ແລະເປັນຢາໃຫຍ່ສໍາລັບຜູ້ເຈັບໄຂ້। ພຣະອົງກໍກ່າວວ່າ ການໄດ້ດາຣະຊະນະໃນວັນທີ 2 (ດວິຕີຍາ) ຂອງເດືອນມາຄະ (Māgha) ເປັນສິ່ງຫາຍາກ ແລະມີມົງຄຸນພິເສດ। ທ້າຍສຸດ ລະບຸວ່າມີລິງຄະສອງອົງ (liṅga-dvaya) ທີ່ຖືກສະຖາປະນາໂດຍ “ບຸດແຫ່ງພຣະອາທິດ” (Sūrya-putra) ແລະແນະນໍາໃຫ້ຜູ້ມີຈິດໃຈສໍາລວມ (saṃyata-ātmā) ໄປດາຣະຊະນະໃນວັນນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ເພື່ອຮວມສັດທາ ເວລາອັນຖືກຕ້ອງ ແລະວິໄນໃນຕົນເອງເຂົ້າດ້ວຍກັນ।
Adhyaya 165
Savitrī’s Departure to Prabhāsa and the Ritual-Political Crisis of Brahmā’s Yajña (सावित्री-गायत्री-विवादः प्रभासप्रवेशश्च)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ–ພຣະເທວີ ອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງ ສາວິຕຣີ ຈຶ່ງກ່ຽວພັນກັບ ປຣະພາສະ ກະເສດຣະ ແລະວ່າຄວາມຮີບດ່ວນໃນພິທີຍັດຍະຍາກສາມາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຕຶງຕຽນທາງຈິດທຳ ແລະທິດສະດີທາງເທວະວິທະຍາ. ພຣະສິວະເລົ່າວ່າ ພຣະພຣະຫມາ ຕັ້ງໃຈຈັດຍັດຍະຍາກໃຫຍ່ທີ່ ປຸສກະຣະ ແລະຈຳເປັນຕ້ອງມີ ພັດນີ (ຄູ່ພິທີ) ເພື່ອຮັບດີກສາ ແລະເຮັດໂຮມ. ເນື່ອງຈາກສາວິຕຣີຊ້າເພາະພາລະກິດໃນເຮືອນ, ອິນທຣະຈຶ່ງນຳສາວຊົນນະບົດຜູ້ເໝາະສົມມາ ໃຫ້ເປັນ ກາຍັດຣີ ແລະພິທີກໍດຳເນີນຕໍ່ໄປ. ເມື່ອສາວິຕຣີມາຮອດພ້ອມເທວີອື່ນໆ ນາງເຂົ້າໄປປະເຊີນໜ້າພຣະພຣະຫມາໃນສະພາ ແລະປະກາດ ຊາປະ (ຄຳສາບ) ຕໍ່ເນື່ອງ: ຕໍ່ພຣະພຣະຫມາ (ການບູຊາຈຳກັດເປັນປີລະຄັ້ງ ໂດຍພິເສດໃນເດືອນກາຣຕິກີ), ຕໍ່ອິນທຣະ (ອະນາຄົດຈະຖືກຫຍັບຢາມ ແລະຖືກຜູກມັດ), ຕໍ່ວິສນຸ (ທຸກຂ໌ຈາກການພັດພາກຄູ່ຄອງໃນອະວະຕານມະນຸດ), ຕໍ່ຣຸດຣະ (ຄວາມຂັດແຍ້ງໃນເຫດການດາຣຸວະນ), ຕໍ່ອັກນິ ແລະຜູ້ຊຳນານພິທີ—ເປັນການຕິຊົມການກະທຳທີ່ຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຕັນຫາ ແລະຄວາມສະດວກຕາມຂັ້ນຕອນ. ຕໍ່ມາ ວິສນຸຖວາຍສະຕຸຕິຕໍ່ສາວິຕຣີ; ນາງໃຫ້ພອນຕ້ານທານ ແລະອະນຸຍາດໃຫ້ພິທີສຳເລັດ, ໃນຂະນະທີ່ກາຍັດຣີຮັບຮອງເລື່ອງ ຈະປະ, ປຣານາຍາມ, ທານ ແລະການລົບລ້າງຂໍ້ບົກພ່ອງຂອງພິທີ ໂດຍພິເສດໃນປຣະພາສະ ແລະປຸສກະຣະ. ທ້າຍບົດ ກຳນົດໃຫ້ສາວິຕຣີປະທັບຢູ່ປຣະພາສະໃກ້ ໂສເມສະວະຣະ ແລະກຳຊັບພິທີປະຈຳຖິ່ນ: ບູຊາຕໍ່ເນື່ອງສອງອາທິດ, ອາບນ້ຳທີ່ ປານດຸ-ກູປະ ພ້ອມດາຣຊະນະລິງຄະ 5 ອົງທີ່ປານດະວະຕິດຕັ້ງ, ແລະສະດຸດບຣະຫມະ-ສຸກຕະ ໃກ້ສະຖານຂອງສາວິຕຣີໃນວັນເຕັມດວງເດືອນ ເຈຍດຖະ; ຜົນຄື ພົ້ນບາບ ແລະໄດ້ຮັບສະຖານະສູງສຸດ.
Adhyaya 166
सावित्रीव्रतविधि–पूजनप्रकार–उद्यापनादिकथनम् (Sāvitrī-vrata: procedure, worship method, and concluding observances)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ເທວີ ແລະ ພຣະອີສະວະຣ ທີ່ເລົ່າປະເພນີ “ສາວິຕຣີ” ຢູ່ພຣະພາສາ ແລ້ວປ່ຽນເປັນຄູ່ມືພິທີວຣະຕະຢ່າງລະອຽດ. ເທວີຖາມເຖິງອິຕິຫາສ ແລະ ຜົນບຸນ; ພຣະອີສະວະຣເລົ່າວ່າ ກະສັດອັສວະປະຕິ ໄປຈາລິກທີ່ພຣະພາສາ ແລະ ປະຕິບັດສາວິຕຣີວຣະຕະທີ່ສາວິຕຣີສະຖານ ໄດ້ຮັບພຣະກະລຸນາ ຈົນໄດ້ບຸດຣີ ແລະ ຕັ້ງຊື່ວ່າ “ສາວິຕຣີ”. ຕໍ່ມາສະຫຼຸບເລື່ອງ ສາວິຕຣີ–ສັດຍະວານ: ນາງເລືອກສັດຍະວານແມ່ນແມ່ນາຣະດະເຕືອນເຖິງຄວາມຕາຍໃກ້, ຕາມເຂົາເຂົ້າປ່າ, ພົບພຣະຍົມ ແລະ ຂໍພອນ—ຄືນສາຍຕາແລະອານາຈັກໃຫ້ດຸຍຸມັດເສນ, ໄດ້ລູກຫຼານໃຫ້ພໍ່ນາງແລະໃຫ້ນາງເອງ, ແລະ ຄືນຊີວິດໃຫ້ສາມີ. ພາກຫຼັງເປັນຂໍ້ກຳນົດພິທີ: ການຖືວຣະຕະໃນເດືອນເຈຍດຖະ ເລີ່ມວັນທີ 13 ດ້ວຍການອົດອາຫານ/ນິຍະມະ 3 ຄືນ; ວິທີອາບນ້ຳ ແລະ ບຸນພິເສດຈາກປານດຸກູປະ ພ້ອມນ້ຳຜະສົມເມັດມັດສະຕາດໃນວັນເຕັມເດືອນ. ໃຫ້ສ້າງຮູບສາວິຕຣີ (ຄຳ/ດິນ/ໄມ້) ຫຸ້ມຜ້າແດງ ແລະ ບູຊາດ້ວຍມັນຕຣະ ໂດຍຍົກຍ້ອງນາງເປັນຜູ້ຖືວີນາ–ປຶ້ມ ແລະ ຂໍ “ອະໄວທະວະຍະ” ໃຫ້ຄົງຄວາມເປັນມົງຄຸນຂອງຄູ່ຄອງ. ກຳນົດການເຝົ້າຄືນດ້ວຍການສວດສະຫຼອງແລະດົນຕີ, ພິທີບູຊາແນວ “ອະພາຫະ” ລະຫວ່າງສາວິຕຣີກັບພຣະພຣະຫມາ, ລຳດັບການຖວາຍອາຫານແກ່ຄູ່ສາມີພັນລະຍາ/ພຣາຫມະນ, ຫ້າມອາຫານສົ້ມແລະດ່າງ ເນັ້ນຂອງຫວານ, ການໃຫ້ທານ ແລະ ການສົ່ງດ້ວຍກຽດ, ພ້ອມສ່ວນສຣາດທະໃນເຮືອນຢ່າງສຸພາບ. ທ້າຍສຸດຍືນຢັນວ່າ ອຸດຍາປະນະນີ້ເປັນການຊຳລະບາບ ສ້າງບຸນ ປົກປ້ອງສະຖານະຄູ່ຄອງຂອງແມ່ຍິງ ແລະ ນຳຄວາມສຸກສະຫວັດດີມາໃຫ້ຜູ້ປະຕິບັດ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຟັງພິທີນີ້ກໍຕາມ។
Adhyaya 167
भूतमातृकामाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Bhūtamātṛkā: Origin, Residence, and Worship Protocols)
ອັດທະຍາຍ 167 ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີທຳມະລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະເທວີເຫັນພຶດຕິກຳຂອງຜູ້ຄົນບາງພວກທີ່ວຸ່ນວາຍ ແລະຄ້າຍຢູ່ໃນພາວະຄວາມມືດມົນ ໃນທີ່ສາທາລະນະ ເນື່ອງຈາກການສັນລະເສີນ “ພູຕະມາຕາ” ແລະຖາມວ່າ ພຶດຕິກຳນັ້ນມີຫຼັກຖານໃນຄຳພີຫຼືບໍ່, ຊາວປຣະພາສະຄວນບູຊາຢ່າງໃດ, ເປັນຫຍັງນາງຈຶ່ງມາຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ແລະງານບຸນຫຼັກຄວນຈັດເມື່ອໃດ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບດ້ວຍເລື່ອງກຳເນີດ: ໃນຊ່ວງເວລາມິດທິກ ຈາກຂອງໄຫຼອອກຈາກພຣະວະກາຍຂອງພຣະເທວີ ເກີດເປັນຮູບຍິງນ່າຢ້ານ ສວມພວງກະໂຫຼກ ແລະສັນຍາລັກນັກຮົບ ມີພວກພ້ອມທີ່ຄ້າຍບຣະຫມະ-ຣາກຊະສີ ແລະຂະບວນບໍລິວານຫຼາຍມາກ. ພຣະອີສະວະຣະກຳນົດຂອບເຂດໜ້າທີ່ (ໂດຍເນັ້ນອຳນາດຍາມຄ່ຳຄືນ) ແລະກຳນົດໃຫ້ປຣະພາສະໃນແດນໂສຣາສະຕຣະເປັນທີ່ພຳນັກຍາວນານ ພ້ອມກ່າວເຖິງໝາຍດາວ ແລະຈຸດສະຖານທີ່. ຕໍ່ມາອັດທະຍາຍລວບລວມຫຼັກຈັນຍາບັນປະຕິບັດ: ເຮືອນທີ່ດຶງດູດພູຕະ/ປີສາຈະ ແມ່ນເຮືອນທີ່ລະເລີຍການບູຊາລິງຄະ, ການຈະປະ, ການໂຮມະ, ຄວາມບໍລິສຸດ, ໜ້າທີ່ປະຈຳວັນ ແລະມີຄວາມຂັດແຍ່ງໃນຄອບຄົວຕໍ່ເນື່ອງ; ສ່ວນເຮືອນທີ່ປອດໄພແມ່ນເຮືອນທີ່ຮັກສາການເອີ້ນນາມເທວະ ແລະລະບຽບພິທີ. ມີການກຳນົດປະຕິທິນ: ບູຊາຈາກວັນປຣະຕິປະດາເດືອນໄວສາຄະ ຫາວັນຈະຕຸຣະທະສີ ແລະພິທີໃຫຍ່ຜູກກັບອະມາວັດສະຍາ/ຈະຕຸຣະທະສີ (ຕາມທີ່ກ່າວ). ການຖວາຍບູຊາມີດອກໄມ້, ທູບ, ສິນດູຣ, ສາຍຄໍ; ການລາດນ້ຳແດ່ເທວະພາຍໃຕ້ຕົ້ນໄມ້ (ສິດທະ-ວະຕະ), ພິທີອາຫານຖວາຍ ແລະການສະແດງຕາມຖະໜົນແບບຕະຫຼົກ-ສອນໃຈ (ປຣະເຣນີ–ປຣະເກຊະນີ). ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາພູຕະມາຕາດ້ວຍວິໄນແລະພັກດີ ຈະໄດ້ຄຸ້ມຄອງລູກນ້ອຍ, ຄວາມສຸກໃນເຮືອນ, ພົ້ນຈາກອຳນາດອັນກໍ່ທຸກ ແລະໄດ້ສິຣິມົງຄຸນໂດຍທົ່ວໄປ.
Adhyaya 168
Śālakaṭaṅkaṭā Devī Māhātmya (शालकटंकटा देवी माहात्म्यम्) — Glory of the Goddess Śālakaṭaṅkaṭā
ບົດນີ້ເປັນມາຫາຕະມະຍະສະເພາະສະຖານທີ່ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະຕຣັດ ເພື່ອນໍາຜູ້ມີສັດທາໄປສູ່ພຣະເທວີ Śālakaṭaṅkaṭā ໃນທົ່ງສັກສິດ Prābhāsika. ຄໍາພີກໍານົດພູມສັນຖານຢ່າງລະອຽດ ໂດຍກ່າວວ່າພຣະເທວີຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ Sāvitrī ແລະທາງຕາເວັນອອກຂອງ Raivatā ເພື່ອເຊື່ອມການນະມັດສະການເຂົ້າກັບເສັ້ນທາງຈາລິກທີ່ຮູ້ຈັກກັນແລ້ວ. ພຣະເທວີຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ລົບລ້າງບາບໃຫຍ່ ແລະທໍາລາຍຄວາມທຸກທັງປວງ, ເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງພວກຄັນທະວະ (gandharva) ແລະມີພຣະພັກອັນນ່າກົວ ດ້ວຍຂຽວແຂ້ວທີ່ສະຫວ່າງວາບ (sphurad-daṃṣṭrā). ການປະດິດສະຖານຂອງນາງຖືກເຊື່ອມກັບ Poulastya ແລະຍົກຍ້ອງນາງເປັນຜູ້ປາບສັດຕູອັນແຂງກ້າ ຮວມທັງນິມິດ “mahiṣaghnī” ຜູ້ປາບອະສຸຣະຮູບຄວາຍ. ຄໍາພີກໍານົດເວລາບູຊາ: ໃນວັນຈັນທຣະທີ 14 (caturdaśī) ເດືອນ Māgha ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີ, ປັນຍາ ແລະຄວາມສືບຕໍ່ຂອງວົງຕະກູນ. ທ້າຍສຸດ ພິທີທານຖືກກ່າວວ່າ ການຖວາຍ paśu-pradāna ພ້ອມ bali, pūjā, upahāra ເພື່ອໃຫ້ນາງພໍໃຈ ຈະນໍາໄປສູ່ການພົ້ນຈາກສັດຕູ ເປັນຜົນບຸນຫຼັກຂອງບົດນີ້.
Adhyaya 169
Vaivasvateśvara-māhātmya (Glorification of Vaivasvateśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ວ່າດ້ວຍເສັ້ນທາງພິທີກຳໃນ ປຣະພາສະກເສດຕຣະ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະເທວີໄປຫາລິງຄະນາມ «ໄວວັສວະເຕສະວະຣະ» ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງທິດປະຈຳພຣະເທວີ ແລະລະບຸໄລຍະເປັນໜ່ວຍ «ທະນຸ». ລິງຄະນີ້ກ່າວວ່າ ໄວວັສວະຕະ ມະນຸ ເປັນຜູ້ປະຕິສະຖາ ແລະມີອານຸພາບໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ (sarva-kāma-da). ໃກ້ສະຖານບູຊາມີ «ເທວະຂາຕະ» ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ເຊື່ອວ່າຖືກຂຸດໂດຍເທວະ ເພື່ອໃຫ້ອາບນ້ຳຊຳລະກ່ອນພິທີ. ຈາກນັ້ນກຳນົດລຳດັບການບູຊາຢ່າງເຂັ້ມງວດ: ອາບນ້ຳ, ບູຊາດ້ວຍປັນໂຈປະຈາຣະຕາມວິທີ, ດ້ວຍສັດທາ ແລະການສຳລວມອິນທຣີ. ທ້າຍສຸດໃຫ້ສວດສະໂຕຕຣະຕາມ «ອະໂຆຣະ-ວິທີ» ເພື່ອບັນລຸສິດທິ ແລະປິດທ້າຍດ້ວຍການລະບຸວ່າຢູ່ໃນ ປຣະພາສະຂັນຑະ ແລະ ປຣະພາສະກເສດຕຣະມາຫາຕມະຍະ.
Adhyaya 170
Mātṛgaṇa–Balādevī Māhātmya (Glorification of the Mother-Hosts and Balādevī)
ບົດນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນຄໍາສອນຂອງ ອີສະວະຣະ (Īśvara) ແກ່ ມະຫາເທວີ (Mahādevī) ໂດຍຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ມີປັນຍາ (sudhī) ໄປຍັງສະຖານທີ່ຂອງ ມາຕຣິກະຄະນະ (mātṛgaṇa) ແລະໄປນະມັດສະການ ບະລາເທວີ (Balādevī) ທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ. ແກ່ນຄໍາສອນເນັ້ນເວລາແລະພິທີການ: ໃນເດືອນ ສຣາວະນະ (Śrāvaṇa) ໃນວັນປະຕິບັດ ສຣາວະນີ (Śrāvaṇī) ຄວນບູຊາບະລາເທວີ ດ້ວຍ ປາຍະສະ (pāyasa) ນໍ້າເຜິ້ງ (madhu) ແລະດອກໄມ້ທິບ (puṣpa)។ ຕອນທ້າຍມີຟະລະສຣຸຕິ (phalaśruti) ກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາສໍາເລັດ ຈະໃຫ້ປີນັ້ນຜ່ານໄປດ້ວຍຄວາມສະດວກ ແລະສຸກ (sukha)។
Adhyaya 171
दशरथेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Daśaratheśvara Māhātmya—Account of the Glory of Daśaratheśvara)
ພຣະອີສະວະຣະ (Śiva) ຕຣັດກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເບິ່ງສະຖານທີ່ນາງເທວະດາໃກ້ໆ ຊື່ ເອກັລລາວີຣິກາ (Ekallavīrikā) ແລ້ວເລົ່ານິທານອະທິບາຍຕົ້ນເຫດຂອງມະຫາຕະມະ ໃນ ປຣະພາສະ-ກເຊຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ອັນບໍລິສຸດ ແລະ ເປັນຕີຣຖະທີ່ໃຫ້ຜົນບຸນຫຼາຍ. ກະສັດ ດະຊະຣະຖະ (Daśaratha) ແຫ່ງວົງສຸຣະຍະ ເດີນທາງມາຮອດປຣະພາສະ ແລະ ບຳເນັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ພຣະອົງສ້າງ ລິງຄະ (liṅga) ແລະ ບູຊາພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ເພື່ອໃຫ້ພຣະອົງພໍພຣະໄທ ແລ້ວຂໍພຣະຣາຊະບຸດຜູ້ມີອຳນາດ. ພຣະເທວະດາປະທານບຸດນາມ ຣາມະ (Rāma) ຜູ້ໂດ່ງດັງໃນສາມໂລກ; ເທວະດາ, ພຣະເທວະ, ໄດຕະ/ອະສຸຣະ ແລະ ຣິສີທັງຫຼາຍ (ຮວມທັງ ວາລມີກິ Vālmīki) ພາກັນຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນກຽດຕິຄຸນ. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳພິທີ ແລະ ຜົນອານິສົງ (phalaśruti): ໂດຍອານຸພາບຂອງລິງຄະນັ້ນ ກະສັດໄດ້ຮັບຊື່ສຽງຍິ່ງໃຫຍ່. ຜູ້ໃດບູຊາລິງຄະນີ້ໃນເດືອນ ກາຣຕຕິກະ (Kārttika) ໂດຍສະເພາະໃນວັນປະຕິບັດ ກາຣຕຕິກາ (Kārttikā observance) ຕາມວິທີຖືກຕ້ອງ ພ້ອມບູຊາໂຄມໄຟ ແລະ ເຄື່ອງບູຊາ ກໍຈະໄດ້ຮັບ ຢະສະ (yaśas) ແລະ ກຽດຊື່ເຊັ່ນດຽວກັນ.
Adhyaya 172
भरतेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory of Bharateśvara Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງລິງຄະນາມ «ພາຣະເຕສະວະຣະ» ທີ່ຢູ່ທາງເໜືອຂຶ້ນໄປເລັກນ້ອຍ. ບົດນີ້ໄດ້ເລົ່າຕົ້ນກຳເນີດວ່າ ພຣະຣາຊາພາຣະຕະ ຜູ້ເປັນບຸດຂອງອັກນີທຣະ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດໃນກະເສດນີ້ ແລະສະຖາປະນາພຣະມະຫາເທວະ ເພື່ອຂໍລູກຫຼານ. ພຣະສັງກະຣະພໍໃຈ ຈຶ່ງປະທານບຸດ 8 ອົງ ແລະທິດາຜູ້ມີກຽດ 1 ອົງ. ພາຣະຕະແບ່ງອານາຈັກເປັນ 9 ສ່ວນ ແລະມອບໃຫ້ລູກໆ; ດວີປະຕ່າງໆຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມນັ້ນ ເຊັ່ນ ອິນທຣະດວີປະ, ກະເຊຣຸ, ຕາມຣະວັນນະ, ກະພັສຕິມານ, ນາກະດວີປະ, ສອມຍະ, ການທັຣວະ, ຈາຣຸນະ ແລະສ່ວນທີ 9 ຜູກພັນກັບທິດາ ຊື່ «ກຸມາຣຍາ». ກ່າວວ່າ 8 ດວີປະຖືກນ້ຳທະເລຖ້ວມ ແຕ່ດວີປະກຸມາຣຍາຍັງຄົງຢູ່; ພ້ອມການກ່າວເຖິງຂະໜາດພື້ນທີ່ເປັນຍົດຊະນະຈາກໃຕ້ຫາເໜືອ ແລະຄວາມກວ້າງ. ພາຣະຕະຖືກຍົກຍ້ອງດ້ວຍການປະກອບອັສວະເມດຫຼາຍຄັ້ງ ແລະຊື່ສຽງຕາມລຸ່ມນ້ຳຄົງຄາ–ຢະມຸນາ; ໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ພຣະອົງໄດ້ຊື່ນຊົມໃນສະຫວັນ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການບູຊາລິງຄະທີ່ພາຣະຕະສະຖາປະນາ ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຍັດຍາ ແລະທານທັງປວງ; ແລະການໄດ້ເຫັນໃນເດືອນກາຣຕຕິກະ ໃນກຣິຕຕິກາ-ໂຢກະ ຈະບໍ່ໃຫ້ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມຝັນເຫັນນະລົກອັນຮ້າຍແຮງ.
Adhyaya 173
कुशकादिलिङ्गचतुष्टयमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Four Liṅgas beginning with Kuśakeśvara
ໃນບົດສົນທະນາທາງທິດສະດີໄສວະ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນໍານາງເທວີເຖິງແຜນການຈາລິກທີ່ກະທັດຮັດ ໄປບູຊາລິງຄະ 4 ອົງທີ່ຢູ່ໃນບ່ອນດຽວ ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງສາວິຕຣີ. ມີ 2 ອົງຢູ່ທາງຕາເວັນອອກ ແລະ 2 ອົງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກ ພ້ອມການລະບຸທິດແລະການຫັນໜ້າ. ຊື່ລິງຄະຕາມລໍາດັບແມ່ນ: ກຸສະເກສະວະຣະ (ອົງທີ 1), ກາຣເກສະວະຣະ (ອົງທີ 2), ປຸສະກະເຣສະວະຣະ (ອົງທີ 3), ແລະ ໄມເຕຣເຢສະວະຣະ (ອົງທີ 4). ບົດນີ້ກໍານົດຜົນບຸນວ່າ ຜູ້ສັດທາທີ່ໄດ້ເບິ່ງດ້ວຍພັກຕິ ແລະການສໍາລວມຕົນ ຈະພົ້ນຈາກບາບ ແລະໄດ້ເຖິງສະຖານອັນສູງສົ່ງຂອງພຣະສິວະ. ຕໍ່ມາຍັງເພີ່ມຂໍ້ປະຕິບັດໃຫ້ຄົບຖ້ວນ: ໃນວັນທີ 14 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ—ໂດຍສະເພາະໃນເດືອນໄວສາຂະ—ຄວນອາບນ້ໍາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ເລີ້ຍງພຣາຫມະນ ແລະບໍລິຈາກຕາມກໍາລັງ (ເຊັ່ນ ຄໍາ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງ). ເມື່ອປະຕິບັດຄົບ ຈາລິກນັ້ນຈຶ່ງຖືກປະກາດວ່າ “ສໍາເລັດ” ໂດຍປະສານການດາຣະສະນະກັບປະເພນີປະຕິທິນ ແລະທໍາມະສັງຄົມ.
Adhyaya 174
कुन्तीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Kuntīśvara Liṅga: The Glory of the Shrine
ພຣະອີສະວະຣາ ຊີ້ນຳແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະອັນປະເສີດນາມ «ກຸນຕີອີສະວະຣາ» ຢູ່ໃນປຣະພາສະເຂດ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າຢູ່ພາກຕາເວັນອອກ ແລະວາງໄວ້ໃນ «ຄາຕາ» ຄືບ່ອນຂຸດລົງຫຼືບ່ອນຕ່ຳທີ່ຈັດໄວ້. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານບູຊາຖືກຍືນຢັນດ້ວຍຄວາມຈື່ຈຳເຖິງການສ້າງຕັ້ງ: ກຸນຕີໄດ້ປະຕິສະຖາປະນາລິງຄະນີ້ ແລະພານດະວະທັງຫຼາຍເຄີຍມາປຣະພາສະໃນການຈາລິກບຸນພ້ອມກຸນຕີ. ຕໍ່ມາ ບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນ (ຟະລະສຣຸຕິ): ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າກຳຈັດຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ບາບທຸກປະເພດ ໂດຍເນັ້ນພິເສດການບູຊາໃນເດືອນກາຣຕິກ. ຜູ້ມີສັດທາທີ່ບູຊາໃນເວລານັ້ນ ຈະສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາ ແລະໄດ້ຮັບກຽດໃນໂລກຂອງຣຸທຣະ. ທ້າຍສຸດ ຂໍ້ຄວາມກ່າວວ່າ ບາບທາງວາຈາ ທາງໃຈ ແລະທາງກາຍ ຖືກທຳລາຍໄດ້ແມ່ນແຕ່ໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ລິງຄະນີ້ ເປັນການຊູ້ມຊື່ນວ່າການເຫັນແລະການບູຊາເປັນທາງພົ້ນທຸກທີ່ເສີມກັນໃນຈັນຍາບັນການຈາລິກບຸນ.
Adhyaya 175
अर्कस्थलमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Arkasthala / the Sun-site)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ສອນພຣະມະຫາເທວີ ໃຫ້ຮູ້ຈັກສະຖານທີ່ມີບຸນຊື່ວ່າ ອາຣກະສະຖະລະ (ສະຖານທີ່ແຫ່ງພຣະອາທິດ) ຢູ່ທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້) ຈາກຈຸດອ້າງອີງເກົ່າ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າ “sarva-pātaka-nāśana” ຄື ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ; ແຕ່ພຽງໄດ້ດາຣຊະນະ (ເຫັນ/ໄປນະມັດສະການ) ກໍພົ້ນຈາກຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະຄວາມທຸກຍາກບໍ່ເກີດຂຶ້ນຕະຫຼອດ 7 ຊາດ. ອັດຍາຍຍັງກ່າວເຖິງຜົນດ້ານສຸຂະພາບ: kuṣṭha (ໂລກຜິວໜັງ) ຖືກທຳລາຍຢ່າງແຮງ ແລະບຸນຈາກການດາຣຊະນະຖືກເທົ່າກັບການບໍລິຈາກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ຜົນຂອງການຖວາຍງົວ 100 ໂຕ ທີ່ກຸຣຸກເຊດຕຣະ. ພິທີກຳສັ້ນໆຖືກກຳນົດ: ອາບນ້ຳທີ່ຕຣິສັງກະມະຕີຣຖະ 7 ວັນອາທິດ, ຖວາຍອາຫານແກ່ພຣາຫມະນ, ແລະບໍລິຈາກຄວາຍເພດຍິງ (mahiṣī). ຟະລະສຣຸຕິສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ຢູ່ສະຫວັນພ້ອມກຽດຕິຍົດ 1,000 ປີເທວະ ເຊື່ອມໂຍງສະຖານທີ່, ພິທີ, ແລະທານ ເປັນແນວທາງຈາລິກທີ່ຄົບຖ້ວນ।
Adhyaya 176
सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Siddheśvara Māhātmya—Description of the Glory of Siddheśvara)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕຣັດກັບມະຫາເທວີ ແລະຊີ້ໃຫ້ເຫັນລິງຄະອັນໜຶ່ງຊື່ “ສິດເທສະວະຣະ” (Siddheśvara) ຢູ່ບໍ່ໄກຈາກ ອາຣກະສະຖະລະ (Arkasthala) ໃນທິດອາກເນຍ (ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້)। ພຣະອົງອະທິບາຍຊື່ສະຖານທີ່ນີ້ວ່າ ມີຣິສີຜູ້ຮັກສາພຣະຫມະຈັນ (ūrdhva-retas) ຈໍານວນ 18,000 ອົງ ໄດ້ບັນລຸສິດທິ (siddhi) ດ້ວຍອານຸພາບຂອງລິງຄະນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ “ສິດເທສະວະຣະ”। ຕອນທ້າຍ ມີຂໍ້ກໍານົດດ້ານຈິດທໍາ-ພິທີກໍາ: ຜູ້ສັດທາຄວນອາບນ້ໍາ ບູຊາດ້ວຍພັກຕິ (bhakti) ຖືອຸປະວາສ (upavāsa) ຄວບຄຸມອິນທຣີ ປະກອບພູຊາ (pūjā) ຕາມຫຼັກ ແລະຖວາຍດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ແກ່ພຣາຫມະນະ। ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ຄວາມສໍາເລັດໃນຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ (sarva-kāma-samṛddhi) ແລະບັນລຸສະຖານະສູງສຸດ (parama pada)។
Adhyaya 177
Lakulīśa-māhātmya (लकुलीशमाहात्म्य) — Glory of Lakulīśa in the Eastern Quarter of Prabhāsa
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຂໍ້ແຈ້ງທາງເທວະວິທະຍາແນວໄສວະຢ່າງຫຍໍ້ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະກ່າວແກ່ພຣະເທວີ. ພຣະອົງກໍານົດວ່າ ລະກຸລີສະ (Lakulīśa) ເປັນຜູ້ມີຮູບກາຍ (mūrtimān) ສະຖິດຢູ່ທິດຕາເວັນອອກຂອງກະເສດຕຣະປຣະພາສະ ແລະຖືກສ້າງຕັ້ງໄວ້ເທິງພື້ນທີ່ສູງ (sthala-upari) ໂດຍອານຸພົນແຫ່ງຕະປະສະຢ່າງຮຸນແຮງ (ghora tapas) ໃນອະດີດ. ສະຖານທີ່ນັ້ນຖືກວາງໄວ້ເພື່ອການລະງັບແລະຊໍາລະບາບ (pāpa-śamana) ຢ່າງແຈ້ງຊັດ. ຕໍ່ມາມີເງື່ອນໄຂຕາມປະຕິທິນ: ການບູຊາໃນເດືອນກາຣຕຕິກີ (Kārttikī) ໂດຍສະເພາະເມື່ອເກີດ “ກຣິຕຕິກາ-ໂຢກ” (kṛttikā-yoga) ຈະໃຫ້ຜົນເປັນກຽດສູງຍິ່ງ. ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ແມ່ນການຮັບຮອງທັງທາງສັງຄົມແລະສາກົນ: ຜູ້ບູຊາຈະເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນັບຖືໃນຫມູ່ສັດທັງປວງ ຮວມທັງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ. ທ້າຍອັດຍາຍມີຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ ພຣະພາສະຂັນດະ ແລະພາກ ປຣະພາສະກະເສດຕຣະມາຫາຕມະຍະ.
Adhyaya 178
Bhārgaveśvara Māhātmya (Glorification of Bhārgaveśvara)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະເທວີ ເພື່ອນໍາທາງການເດີນທາງຂອງຜູ້ແສວງບຸນໃນປຣະພາສະ-ເຂດ. ຜູ້ສັດທາຖືກຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປທາງທິດໃຕ້ ບ່ອນທີ່ມີສະຖານບູຊານາມ «ພາຣຄະເວສະວະຣະ». ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນບ່ອນທໍາລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pāpa-praṇāśana)। ພຣະອົງຍັງກໍານົດວິທີບູຊາຫຼັກ ໂດຍຖວາຍດອກໄມ້ທິບ ແລະເຄື່ອງບູຊາ (divya-puṣpa-upahāraka) ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້ຄື ຜູ້ບູຊາຈະເປັນ «kṛta-kṛtya» ຄືຜູ້ສໍາເລັດພັນທະທາງທໍາ ແລະຈະຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍຄວາມສໍາເລັດຕາມປາຖະໜາທັງປວງ (sarva-kāmaiḥ samṛddhimān)។
Adhyaya 179
माण्डव्येश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Māṇḍavyeśvara Māhātmya (Glorification of Māṇḍavyeśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງທິດສະດີສາສະໜາຢ່າງກະທັດຮັດ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະຕັດກັບພຣະມະຫາເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງຂອງລິງຄະສັກສິດ “ມານດະວເຢສະວະຣະ” ຜູ້ທໍາລາຍບາບ ແລະ ມະຫາປາຕະກະ ໂດຍກໍານົດວ່າຢູ່ທາງອາຄະເນ/ມຸມຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຈາກສິດເທສະ ຫ່າງ “ສາມຄັນທະນູ” ເພື່ອເປັນແນວທາງແກ່ຜູ້ເດີນທາງບຸນ. ຕໍ່ມາ ກໍານົດພິທີປະຕິບັດຕາມເວລາ: ໃນເດືອນມາຄະ (Māgha) ວັນຈະຕຸຣະດະສີ (ວັນທີ 14 ຂອງຈັນທະຄະຕິ) ໃຫ້ບູຊາ ແລະ ຢູ່ຕື່ນຕະຫຼອດຄືນ (jāgaraṇa). ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ປະຕິບັດດ້ວຍສັດທາແລະວິໄນ ຈະບໍ່ກັບຄືນສູ່ການເກີດໃນໂລກມະນຸດອີກ ແລະ ທ້າຍບົດລະບຸວ່າຢູ່ໃນປຣະພາສະຂັນດະ ແລະ ພາກປຣະພາສະເຂດຣະມາຫາຕະມະຍະ.
Adhyaya 180
Puṣpadanteśvara Māhātmya (पुष्पदन्तेश्वर-माहात्म्यम्) — The Glory of Puṣpadanteśvara
ໃນອັດຍາຍນີ້ (Īśvara uvāca) ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ນໍາທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໃຫ້ໄປເບິ່ງສະຖານທີ່ສັກສິດອັນເປັນມົງຄຸນ ຊື່ Puṣpadanteśvara. ບົດນີ້ລະບຸວ່າ Puṣpadanteśvara ແມ່ນ Gaṇeśa ຜູ້ຜູກພັນກັບ Śaṅkara ເພື່ອຊີ້ໃຫ້ເຫັນອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມໃກ້ຊິດກັບພຣະສິວະ. ຍັງກ່າວວ່າ ທີ່ນີ້ເຄີຍມີການບໍາເນັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະສຸດທ້າຍໄດ້ມີການປະຕິສະຖາ (pratiṣṭhā) ຕັ້ງລິງຄະ (liṅga) ໄວ້ທີ່ນັ້ນ. ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນາ (darśana) ເຫັນສິ່ງສັກສິດນີ້ ກໍຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກພັນທະແຫ່ງການເກີດຊ້ໍາແລະສັງສາຣະ (janma-saṃsāra-bandhana) ພ້ອມທັງໃຫ້ສໍາເລັດຄວາມປາດຖະໜາໃນໂລກນີ້ ແລະກຸສົນໃນໂລກໜ້າ.
Adhyaya 181
Kṣetrapāleśvara-māhātmya (The Glory of Kṣetrapāleśvara)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີ ກ່ຽວກັບສະຖານສັກສິດອັນສູງສຸດຊື່ ກະເສດຣະປາເລສະວະຣະ ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກບໍ່ໄກ ແລະໃກ້ກັບ ສິດເທສະວະຣະ. ບົດນີ້ເປັນຄຳແນະນຳການຈາລິກທາງ: ຄວນໄປຮອດສະຖານທີ່ນັ້ນ ແລ້ວເຮັດດາຣະຊະນະ (darśana) ໃນວັນ ສຸກລະ-ປັນຈະມີ. ຈາກນັ້ນ ຄວນບູຊາຢ່າງເປັນລຳດັບ ດ້ວຍກິ່ນຫອມ ແລະດອກໄມ້ ດ້ວຍໃຈເຄົາລົບ. ແກນພິທີ-ຈິດທຳຂອງບົດ ສິ້ນສຸດດ້ວຍການໃຫ້ທານ: ເລີ້ຍງພຣາຫມະນະຕາມກຳລັງ ດ້ວຍອາຫານຫຼາກຫຼາຍ ເພື່ອປະສານຄວາມເລື່ອມໃສສ່ວນຕົວ (pūjā) ກັບທຳມະຂອງຊຸມຊົນ (dāna/annadāna). ທ້າຍບົດ ຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນອັດຍາຍທີ 181 ຂອງ Prabhāsakṣetramāhātmya ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa ພາກທີ 7 ຂອງ Skanda Mahāpurāṇa ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການບັນທຶກພູມສັກສິດຢ່າງເປັນລະບົບ.
Adhyaya 182
वसुनन्दा-मातृगण-श्रीमुख-विवर-माहात्म्य (Vasunandā Mothers and the Śrīmukha Cleft: Sacred Significance)
ອັດຍາຍ 182 ໃນພຣະພາສະຂັນດະ ເປັນຄໍາແນະນໍາດ້ານພູມສັນຖານສັກສິດຢ່າງເຈາະຈົງໃນພຣະພາສະເກດຕຣະ. ພຣະວັດຈະນະໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປເບິ່ງກຸ່ມ “ແມ່” (mātṛgaṇa) ທີ່ມີນາມນໍາວ່າ “ວະສຸນັນດາ” ຢູ່ໃກ້ອາຣກະ-ສະຖານ (Arka-sthala) ທາງທິດໃຕ້ ແລະບໍ່ໄກນັກ. ຕໍ່ມາ ກໍານົດພິທີບູຊາຢ່າງແນ່ນອນຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນນະວະມີ (navamī) ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (śukla-pakṣa) ໃນເດືອນອາສວະຍຸຊະ, ຜູ້ມີວິໄນຄວນບູຊາແມ່ເຫຼົ່ານີ້ຕາມວິທີ (vidhi) ດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ແລະມີເຈດຕະນາ. ຜົນຄື “ສະມຣິດທິ” (ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ/ຄວາມເຈີຣິນ) ຊຶ່ງຜູ້ບໍ່ມີວິໄນຍາກຈະໄດ້. ທ້າຍສຸດ ອັດຍາຍນໍາໃຫ້ຫັນໄປຫາຈຸດນ້ອຍໃກ້ໆ ຄືຮູ/ຊ່ອງສັກສິດ (vivara) ທີ່ກ່ຽວກັບ “ສຣີມຸຂ” ແລະກ່າວວ່າ ຜູ້ປາຖະໜາສິດທິຄວນບູຊາທີ່ນັ້ນໃນວັນດຽວກັນ. ນີ້ແມ່ນມາຫາຕະມະຍະຂອງແມ່ວະສຸນັນດາ ແລະ ສຣີມຸຂ-ວິວະຣະ ໃນພຣະພາສະເກດຕຣະມາຫາຕະມະຍະ.
Adhyaya 183
त्रिसंगममाहात्म्यवर्णनम् | The Glory of Trisaṅgama (Threefold Confluence)
ບົດ 183 ກ່າວເຖິງພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງຊື່ ມິສຣະ-ຕີຣຖະ ທີ່ມີຊື່ສຽງວ່າ ຕຣິສັງກະມະ: ຈຸດບັນຈົບຂອງແມ່ນ້ໍາສາຣັສວະຕີ, ຮິຣັນຍາ ແລະ ມະຫາສະໝຸດ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າຫາຍາກຍິ່ງ ແມ່ນແຕ່ເທວະດາກໍຍັງຍາກຈະໄດ້ພົບ ແລະເປັນຕີຣຖະອັນເອກ ໂດຍສະເພາະໃນວັນພິທີພຣະອາທິດ (ສູຣຍະ-ປະຣະວັນ) ທີ່ກ່າວວ່າມີຜົນຍິ່ງກວ່າກຸຣຸເກສຕຣະ. ຄໍາສອນກ່າວວ່າ ການອາບນ້ໍາ, ການໃຫ້ທານ, ແລະ ການຈະປະ (ສວດມັນຕຣະ) ທີ່ນັ້ນ ຈະເພີ່ມພູນຜົນບຸນເຖິງ “ໂກດິເທົ່າ”. ຍັງກ່າວເຖິງລິງຄະທີ່ກ່ຽວກັບ ມັງກີສະວະຣະ ແລະບອກວ່າໃນຊ່ວງທາງໄປຫາຈຸດນັ້ນ ມີຕີຣຖະຫຼາຍຫຼວງຈົນນັບບໍ່ຖ້ວນ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຖືກດູຖູກໃນສັງຄົມ ກໍຍັງອາດໄດ້ຜົນສະຫວັນ ສະທ້ອນພະລັງການປ່ຽນແປງຂອງສະຖານທີ່ນີ້. ສໍາລັບຜູ້ປາດຖະໜາ “ຜົນແຫ່ງຍາຕຣາ” ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແນະນໍາໃຫ້ຖວາຍເສື້ອຜ້າທີ່ໃຊ້ແລ້ວ, ຄໍາ, ແລະ ງົວ ແກ່ພຣາຫມະນ; ແລະໃຫ້ທໍາພິທີບູຊາບັນພະບຸຣຸດໃນວັນທີ 14 ຂອງຂ້າງແຮມ. ທ້າຍບົດ ຍົກຍ້ອງຕຣິສັງກະມະວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບໃຫຍ່ ໂດຍສະເພາະໃນເດືອນໄວສາຂະ ແລະແນະນໍາພິທີປ່ອຍງົວຜູ້ (ວຣິສໂອດສັກ) ເພື່ອລົບບາບ ແລະເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸຣຸດປິຕິຍິນດີ.
Adhyaya 184
मंकीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Mankīśvara Māhātmya (Account of the Glory of Mankīśvara)
ພຣະອີສະວະຣະ ຕຣັດກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເບິ່ງໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດອັນມີຊື່ສຽງ ຊື່ວ່າ ມັນກີອີສະວະຣະ (Mankīśvara) ຢູ່ໃກ້ ຕຣິສັງກະມະ (Trisaṅgama) ເປັນສະຖານທີ່ຊໍາລະບາບ ແລະ ຊໍາລະໃຈໃຫ້ບໍລິສຸດ. ຕໍ່ມາໄດ້ເລົ່າຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດຊື່: ລະສີ ມັນກີ ຜູ້ເປັນຍອດໃນບັນດານັກຕະປະສະ ໄດ້ຮູ້ວ່າ ປຣະພາສະ (Prabhāsa) ແມ່ນພື້ນທີ່ສັກສິດອັນໃຫຍ່ ທີ່ພຣະສັງກະຣະຮັກຍິ່ງ. ທ່ານຈຶ່ງບໍາເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ດ້ວຍການດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍຮາກໄມ້ ຫົວມັນ ແລະ ໝາກໄມ້. ເມື່ອຜ່ານໄປດົນນານ ທ່ານໄດ້ປະດິດຕັ້ງ (pratiṣṭhāpya) ພຣະມະຫາເທວະ ໃນຮູບລິງຄະ. ພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ແລະ ປະທານພອນ; ລະສີຂໍໃຫ້ພຣະສິວະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນລິງຄະມີນາມຕາມທ່ານ ຕະຫຼອດການຍາວນານ. ພຣະສິວະຮັບຄໍາ ແລະ ຊ່ອນພຣະອົງ; ຈາກນັ້ນລິງຄະນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ ມັນກີອີສະວະຣະ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດເວລາແລະພິທີຂັ້ນຕ່ໍາ: ບູຊາໃນວັນຈັນທຣະທີ 13 ຫຼື 14 ໃນເດືອນ ມາຄະ (Māgha) ດ້ວຍ ອຸປະຈາຣ 5 ປະການ ຈະໄດ້ຜົນຕາມປາຖະໜາ. ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກເພື່ອຮັບຜົນຢ່າງເຕັມທີ່ ຄວນກະທໍາ ໂຄ-ດານ (go-dāna) ຢູ່ສະຖານທີ່ນັ້ນ.
Adhyaya 185
Devamātā Sarasvatī in Gaurī-Form at the Nairṛta Quarter (Worship, Feeding, and Golden Sandal Dāna)
ອັດຍາຍນີ້ເປີດເຜີຍຄໍາແນະນໍາຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະມະຫາເທວີ ກ່ຽວກັບການປາກົດອັນຈໍາເພາະຖິ່ນຂອງ ເທວະມາຕາ ສະຣັສວະຕີ ໃນປຣະພາສະເກດຕຣະ. ນາງໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າ “ເທວະມາຕາ” (ແມ່ຂອງເທວະ) ແລະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກພາຍໃຕ້ນາມ ສະຣັສວະຕີ; ສະຖິດຢູ່ທິດໄນຣິຕະ (ຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້) ແລະຮັບຮູບແບບ ໂກຣີ (Gaurī-rūpa). ນາງນັ່ງໃນທ່າ pādukāsana ແລະມີຮູບພາບທີ່ສືບເນື່ອງກັບ “vaḍavā”. ອັດຍາຍອະທິບາຍວ່າ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງດັ່ງແມ່ປົກປ້ອງລູກ ຈາກຄວາມຢ້ານກົວໄຟ vaḍavānala; ດັ່ງນັ້ນນາມ “ເທວະມາຕາ” ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຢືນຢັນໂດຍນັກປັນຍາ. ໃນວັນຕຣິຕີຍາ (tṛtīyā) ເດືອນ Māgha ຜູ້ຊາຍມີວິໄນ ຫຼືຍິງຜູ້ດີມີຄວາມສໍາລວມ ຖ້າບູຊານາງ ຈະໄດ້ສົມປາດຖະນາ. ຍັງກ່າວເຖິງກຸສົນແຫ່ງການຕ້ອນຮັບ/ລ້ຽງອາຫານ: ການລ້ຽງຄູ່ສາມີພັນລະຍາດ້ວຍ pāyasa (ເຂົ້າຫວານ) ພ້ອມນ້ໍາຕານ ແລະອື່ນໆ ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີລ້ຽງບູຊາໂກຣີອັນໃຫຍ່. ທ້າຍສຸດ ມີຂໍ້ບັງຄັບດານະ: ຄວນຖວາຍຮອງເທົ້າຄໍາ (suvarṇa-pādukā) ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ປະພຶດດີ ໃນສະຖານທີ່ນີ້.
Adhyaya 186
Nāgasthāna-māhātmya (Glory of the Nāga Station at Tri-saṅgama)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ໄປຍັງ Nāgasthāna ອັນສູງສົ່ງ ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ Maṅkīśa ອັນຜູກພັນກັບ tri-saṅgama (ຈຸດບັນຈົບນໍ້າສາມສາຍ) ແລະເປັນສະຖານທີ່ມີອໍານາດທໍາລາຍບາບ. ພາຍໃນບົດນີ້ມີຕໍານານຂອງ Balabhadra: ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການຈາກໄປຂອງ Kṛṣṇa ລາວມາຮອດ Prabhāsa ເຫັນພະລັງອັນອັດສະຈັນຂອງ kṣetra ແລະຄວາມພິນາດຂອງ Yādava ແລ້ວເຂົ້າສູ່ຄວາມສະຫງົບປະຖິ້ມໂລກ. Balabhadra ອອກຈາກຮ່າງກາຍໃນຮູບ Śeṣa-nāga ໄປຮອດຕີຣຖະ tri-saṅgama ອັນສູງສຸດ ເຫັນຊ່ອງເປີດສູ່ພາຕາລາອັນໃຫຍ່ດັ່ງ “ປະຕູ” ແລະເຂົ້າໄປຢ່າງວ່ອງໄວສູ່ໂລກທີ່ Ananta ສະຖິດ. ເນື່ອງຈາກລາວເຂົ້າບ່ອນນີ້ໃນຮູບນາກ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ Nāgasthāna; ບ່ອນທີ່ລະທິ້ງຮ່າງກາຍເອີ້ນວ່າ Śeṣasthāna (ທາງຕາເວັນອອກຂອງ Nāgarāditya). ຄໍາສອນກໍານົດໃຫ້ອາບນໍ້າທີ່ tri-saṅgama ບູຊາ Nāgasthāna ຖືອົບພະສົດໃນວັນ pañcamī ດ້ວຍການຄວບຄຸມອາຫານ ທໍາ śrāddha ແລະຖວາຍ dakṣiṇā ແກ່ພຣາຫມັນຕາມກໍາລັງ. ຜົນບຸນແມ່ນພົ້ນທຸກ ແລະໄດ້ເຖິງ Rudra-loka; ການເລີ້ຍງພຣາຫມັນດ້ວຍເຂົ້າຫວານປົນນໍ້າເຜິ້ງ ແລະອາຫານອື່ນໆ ທີ່ອຸທິດແດ່ Śeṣa-nāga ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການເລີ້ຍງ “ໂກດ” ຄົນ ຍ້ອນຍໍ້າຄຸນຄ່າຂອງດານາ.
Adhyaya 187
प्रभासपञ्चकमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Five Prabhāsas
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະໄດ້ລຽງລຳດັບ “ປຣະພາສະ-ປັນຈະກະ” ເປັນວົງຈອນຈາລິກທີ່ສັກສິດ 5 ສະຖານ: ປຣະພາສະ (ຫຼັກ), ວຶດທະ-ປຣະພາສະ, ຊະລະ-ປຣະພາສະ, ແລະ ກຣິຕະ-ສະມະຣະ-ປຣະພາສະ (ກ່ຽວກັບປ່າຊ້າ/ໄພຣະວະ) ພ້ອມກ່າວວ່າຜູ້ມີສັດທາໄປນະມັດສະການຄົບຖ້ວນຈະໄດ້ສະພາບ “ບໍ່ຫວນກັບ” ເຫນືອຄວາມແກ່ ແລະ ຄວາມຕາຍ. ຕໍ່ມາກຳນົດພິທີ: ອາບນ້ຳທະເລທີ່ປຣະພາສະ ໂດຍສະເພາະວັນອະມາວາສະຍາ ແລະ ວັນໃກ້ຄຽງ (ຈະຕຸຣທະສີ/ປັນຈະທະສີ), ຢູ່ຄ້າງຄືນດ້ວຍຄວາມສຳລວມ, ເລີ້ຍງພຣາຫມັນຕາມກຳລັງ, ແລະ ໃຫ້ທານ (ໂດຍຍົກຍ້ອງງົວ ແລະ ຄຳ) ເປັນແນວທາງບຸນຂອງການຈາລິກ. ພຣະເທວີຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງມີປຣະພາສະ 5 ທັງທີ່ຄົນຮູ້ຈັກປຣະພາສະດຽວ; ຈຶ່ງເກີດນິທານອະທິບາຍ: ພຣະສິວະເດີນທາງໃນຮູບເທວະ ເຂົ້າປ່າດາຣຸກາ; ພວກລະສີໂກດແຄ້ນທີ່ເກີດຄວາມວຸ້ນວາຍໃນເຮືອນ ແລະ ສາບໃຫ້ລິງຄະຕົກ. ເມື່ອລິງຄະຕົກ ໂລກສັ່ນສະເທືອນ: ແຜ່ນດິນໄຫວ, ທະເລພອງ, ພູແຕກ. ເທວະທັງຫຼາຍໄປຫາພຣະພຣະຫມາ, ຕໍ່ມາຫາພຣະວິສະນຸ, ແລະ ເຂົ້າເຝົ້າພຣະສິວະ; ພຣະສິວະສັ່ງໃຫ້ບູຊາລິງຄະທີ່ຕົກນັ້ນ ບໍ່ໃຫ້ຕ້ານຄຳສາບ. ເທວະທັງຫຼາຍນຳໄປປະດິດສະຖານທີ່ປຣະພາສະ ແລະ ປະກາດອຳນາດແຫ່ງການຊ່ວຍພົ້ນ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າມະນຸດໄດ້ຂຶ້ນສະຫວັນນ້ອຍລົງເນື່ອງຈາກອິນທຣະປິດບັງ ແລະ ສະຫຼຸບວ່າ “ມະໂຫດະຍະ” ຂອງປຣະພາສະເປັນຜູ້ລ້າງບາບທົ່ວໄປ ແລະ ບັນດານພອນປາຖະໜາ.
Adhyaya 188
Rudreśvaramāhātmya (Glorification of Rudreśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາເສັ້ນທາງຢ່າງກະຊັບໃນພຣະພາສະ-ເຂດ. ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ໄປຫາສະຖານທີ່ໜຶ່ງ ທີ່ມີລິງຄະສະວະຍັມພູ (svayaṃbhū liṅga) ຊື່ «ຣຸດເຣສະວະຣະ» ປະດິດຢູ່ເທິງພື້ນດິນ. ຂໍ້ຄວາມກໍານົດຕໍາແໜ່ງໃກ້ອາດິ-ພຣະພາສະ ໂດຍລະບຸລະຍະທາງ “ສາມຄັນທະນູ” ເພື່ອຄວາມແມ່ນຍໍາທາງພິທີ-ພູມສາດ. ຕໍ່ມາເລົ່າເຖິງຕົ້ນກໍາເນີດ: ພຣະຣຸດຣະ (Rudra) ເຂົ້າສູ່ສະມາທິ (dhyāna) ແລະ “ວາງ/ປະທານ” ເຕຊະ (tejas) ຂອງພຣະອົງໄວ້ທີ່ນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ມີພະລັງສັກສິດຈາກການປະທັບຢູ່ຂອງທິວະພຣະ ບໍ່ແມ່ນຈາກການກໍ່ສ້າງຂອງມະນຸດ. ທ້າຍອັດທະຍາຍກ່າວຜົນອານຸສົງ: ການໄດ້ເຫັນ (darśana) ແລະບູຊາ (pūjā) ຣຸດເຣສະວະຣະ ທໍາລາຍບາບທັງປວງ ແລະໃຫ້ຜູ້ສັດທາໄດ້ຮັບຄວາມປາດຖະໜາທີ່ປະສົງໄວ້ທັງຫມົດ.
Adhyaya 189
कर्ममोटीमाहात्म्यवर्णनम् — Karmamoṭī Māhātmya (Glorification of Karmamoṭī)
ບົດທີ 189 ໃນ ປຣະພາສະຂັນດະ ກ່າວເຖິງຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ໜຶ່ງໃນ ປຣະພາສະເຂດ. ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ບອກວ່າທາງທິດຕາເວັນຕົກ ບໍ່ໄກ ມີກຸ່ມສະຖານສັກກາລະທີ່ປະກອບດ້ວຍ ຈັນດິກາ ແລະ ກັມມະໂມຕີ ພ້ອມດ້ວຍຍົກິນີຈຳນວນຫຼາຍຢ່າງຫາທີ່ສິ້ນສຸດບໍ່ໄດ້ (ໂກຕິ-ສຳຍຸຕາ). ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນ «ພີຖະສາມ» (ພີຖະ-ຕຣະຍະ) ອັນເກົ່າແກ່ດັ້ງເດີມ ແລະ ເປັນທີ່ນັບຖືໃນສາມໂລກ ເຮັດໃຫ້ອຳນາດຄວາມສັກສິດຂອງມັນເກີນກວ່າຂອບເຂດທ້ອງຖິ່ນ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນນະວະມີ (ວັນທີ 9 ຕາມຈັນທະຄະຕິ) ຄວນບູຊາຢ່າງຄົບຖ້ວນແກ່ ພີຖະຂອງເທວີ ແລະ ການປະທັບຢູ່ຂອງຍົກິນີ. ຜົນບຸນກ່າວຊັດວ່າ ຜູ້ປະຕິບັດຈະສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ ແລະ ໄດ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງນາງຟ້າໃນສະຫວັນ ເປັນໝາຍແຫ່ງບຸນສະຫວັນແລະຄວາມມົງຄຸນ.
Adhyaya 190
मोक्षस्वामिमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Mokṣasvāmin (Liberation-Granting Hari)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳພຣະເທວີເຖິງຮູບພຣະຫຣິ (ຮາຣິ) ຜູ້ປະທານໂມກສະ ທີ່ປະທັບຢູ່ໃນເຂດປຣະພາສະ ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ (ໄນຣຣະຕະ) ບໍ່ໄກຈາກເຂດສັກສິດຫຼັກ. ບົດນີ້ກ່າວເຖິງວິນັຍການປະພຶດ: ໃນວັນເອກາດະຊີ ຜູ້ສັດທາທີ່ຄວບຄຸມອາຫານ (jitāhāra) ຄວນບູຊາດ້ວຍໃຈບໍລິສຸດ ໂດຍເນັ້ນເປັນພິເສດໃນເດືອນມາຄະ. ຜົນທີ່ສັນຍາໄວ້ຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັບຜົນຂອງພິທີຍັດຍາອັກນິສໂຕມ. ຕໍ່ມາຍັງຂະຫຍາຍເຖິງການຕະປະສະຍາທີ່ສະຖານທີ່ນັ້ນ: ການອົດອາຫານ (anaśana) ແລະວຣະຕະເຊັ່ນ ຈັນທຣາຍະນະ (Cāndrāyaṇa) ໃຫ້ຜົນເກີນກວ່າຕີຣຖະອື່ນໆເປັນກໍຕິຄູນ (koṭi-guṇa) ແລະປະທານສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ. ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ ປຣະພາສະຂັນດະ ແລະ ປຣະພາສະເກສຕຣະມາຫາດມະຍະ.
Adhyaya 191
अजीगर्तेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Ajeegarteśvara Māhātmya (Glorification of Ajeegarteśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາສັ້ນໆໃນແຜນທາງຈາລິກພຣະບາສາ. ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຕັດກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ໄປຍັງ ອະຊີກາຣເຕສະວະຣະ ຮູບແບບຂອງຮະຣະ ຢູ່ໃກ້ ຈັນທຣະວາປີ (ແຫຼ່ງນໍ້າສັກສິດ) ແລະໃກ້ສະຖານທີ່ສໍາຄັນອື່ນ. ພິທີກໍາມີພຽງແຕ່: ເຂົ້າໄປຫາສະຖານບູຊາ, ອາບນໍ້າ (ສນານ) ໃນນໍ້າທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ແລ້ວບູຊາລິງຄະ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການບູຊາລິງຄະຫຼັງອາບນໍ້າ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບຫນັກ ແລະນໍາໄປສູ່ ສິວະປະດະ (ສະຖານະອັນສູງສຸດຂອງພຣະສິວະ)។
Adhyaya 192
Viśvakarmeśvara-māhātmya (विश्वकर्मेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Viśvakarmeśvara
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຕຣັດກັບພຣະເທວີໃນຮູບແບບການສົນທະນາທາງທະວະວິທະຍາ ແລະນໍາທາງນາງ (ພ້ອມທັງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກ) ໄປສູ່ລິງຄະອັນສັກສິດທີ່ວິສະວະກັມມະໄດ້ປະດິດຖະປະຖານ. ສະຖານທີ່ນັ້ນຢູ່ທາງເໜືອຂອງໂມກສະສະວາມິນ ແລະຖືກກ່າວວ່າມີອໍານາດຍິ່ງໃຫຍ່ (mahāprabhāva)។ ຂໍ້ຄວາມກໍານົດພື້ນທີ່ຢ່າງຊັດເຈນ ໂດຍລະບຸວ່າລິງຄະນັ້ນຢູ່ໃນລະຍະ «ຫ້າ ທະນຸສ» ເພື່ອເນັ້ນລັກສະນະຄູ່ມືຈາລິກ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງຜົນບຸນຈາກການເບິ່ງບູຊາ (darśana): ຜູ້ໃດເບິ່ງລິງຄະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຖືກຕ້ອງ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການຈາລິກ ແລະບາບທັງທາງຄໍາເວົ້າ (vācika) ແລະທາງໃຈ (mānasa) ຖືກທໍາລາຍໂດຍການເບິ່ງນັ້ນ. ທ້າຍອັດຍາຍມີຂໍ້ລົງທ້າຍລະບຸວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນສະກັນດະມະຫາປຸຣານ 81,000 ສະໂລກ, ໃນປຣະພາສະຂັນດະ, ໃນປຣະພາສະເກດຕຣະມາຫາຕມະຍະພາກທໍາອິດ ແລະໃຫ້ຊື່ອັດຍາຍວ່າ «ວິສະວະກັມເມສະວະຣະ-ມາຫາຕມະຍະ»។
Adhyaya 193
Yameśvara-māhātmya-varṇanam (Glorification of Yameśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາທີ່ພຣະອີສະວະຣະຕຣັດໂດຍກົງແກ່ພຣະມະຫາເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ນໍາຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ໃຫ້ໄປຫາຢະເມສະວະຣະ ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າ “ອະນຸດຕະມະ” (ຍອດຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້). ສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້ຖືກກໍານົດວ່າຢູ່ບໍ່ໄກ ໃນທິດໄນຣິຕະ (ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້) ຂອງປຣະພາສະ-ເຂດ ເພື່ອເປັນດັ່ງແຜນນໍາທາງແລະດັດຊະນີພິທີກໍາ. ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະ (ເຫັນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ) ກໍຊ່ວຍລົບລ້າງບາບ (ປາປະ-ຊະມະນະ) ແລະປະທານຜົນແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ (ສະຣະວະ-ກາມະ-ຜະລະ-ປຣະດາ). ຕອນທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ 81,000 ສະໂລກ, ຢູ່ໃນຂັນດະທີ 7 (ປຣະພາສະຂັນດະ), ພາກ “ປຣະພາສະ-ເຂດ-ມາຫາຕະມະຍະ” ແລະເອີ້ນອັດທະຍາຍນີ້ວ່າ ການພັນລະນາມາຫາຕະມະຍະຂອງຢະເມສະວະຣະ.
Adhyaya 194
अमरेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Amareśvara Māhātmya—Description of the Glory of Amareśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການທີ່ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະທີ່ “ຖືກສະຖາປະນາໂດຍເທວະດາ”। ການຮູ້ຈັກພຣະພາວະ (prabhāva) ຂອງສະຖານທີ່ນີ້ ຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍທຳລາຍບາບທັງປວງ ແລະນຳໃຫ້ໃຈບໍລິສຸດ। ຕໍ່ມາມີຂໍ້ກຳນົດໃຫ້ປະພຶດຕົນ: ປະຕິບັດຕະປັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ (ugra tapas) ຕໍ່ລິງຄະ ແລະຜູ້ເດີນທາງຈາລິກທີ່ໄດ້ດາຣະຊັນ (darśana) ຈະເປັນ kṛtakṛtya ຄືຜູ້ສຳເລັດພັນທະທາງທຳ. ອັດຍາຍຍັງສອນເລື່ອງທານ: ໃຫ້ທານງົວ (go-dāna) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ ເພື່ອໃຫ້ຜົນບຸນຂອງການຈາລິກແຂງແຮງ ແລະເພີ່ມພູນຂຶ້ນ।
Adhyaya 195
वृद्धप्रभासमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Vṛddha Prabhāsa (Origin and Merit)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບໄສວະ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳວ່າ ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກທີ່ຮັກສາວິໄນ ຄວນໄປຫາ ວຶດທະປຣະພາສ (Vṛddha Prabhāsa) ທາງໃຕ້ຂອງ ອາດິປຣະພາສ. ທີ່ນັ້ນມີລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງ “ຈະຕຸຣະມຸຂ” (ສີ່ໜ້າ) ທີ່ກ່າວວ່າ ເຫັນດ້ວຍຕາກໍລ້າງບາບໄດ້. ພຣະເທວີຖາມເຖິງທີ່ມາຂອງຊື່ ແລະຜົນຂອງການເຫັນ, ການສັນລະເສີນ, ແລະການບູຊາ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າເຫດການໃນມັນວັນຕະຣະເກົ່າ ແລະໃນຍຸກເຕຣຕາ: ພວກຣິສີຈາກທາງເໜືອມາເພື່ອດາຣະຊັນປຣະພາສ ແຕ່ພົບວ່າລິງຄະໄສວະຖືກປິດບັງ (ກ່ຽວກັບວັດຊຣະຂອງອິນທຣະ). ພວກເຂົາບໍ່ຍອມກັບໂດຍບໍ່ໄດ້ດາຣະຊັນ ເລີຍປະຕິບັດຕະປັສຍາຍາວນານຜ່ານລະດູການ ດ້ວຍວິໄນເຂັ້ມງວດ ທັງພຣະຫມະຈັນ ແລະການອົດທົນຮ້ອນ-ໜາວ ຈົນແກ່ຊະຣາ. ເມື່ອພຣະສັງກະຣະເຫັນຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງພວກເຂົາ—ປາຖະໜາແຕ່ດາຣະຊັນ—ຈຶ່ງເປີດເຜີຍລິງຄະຂອງພຣະອົງ ທີ່ກ່າວວ່າເກີດຈາກການແຍກຂອງແຜ່ນດິນ. ຣິສີໄດ້ດາຣະຊັນແລ້ວຂຶ້ນສູ່ສະຫວັນ; ອິນທຣະພະຍາຍາມປິດບັງອີກ ແຕ່ສະຖານທີ່ນີ້ໄດ້ຊື່ວ່າ “ວຶດທະປຣະພາສ” ເພາະພວກຣິສີໄດ້ດາຣະຊັນໃນວັຍແກ່. ທ້າຍບົດມີຟະລະສຣຸຕິ: ການໄປເຫັນດ້ວຍສັດທາໃຫ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີຣາຊະສູຍະ ແລະອັດສະວະເມດະ. ຜູ້ປາຖະໜາຜົນເຕັມຂອງການຈາລິກ ຄວນຖວາຍງົວຜູ້ (ukṣā) ແກ່ພຣາຫມະນະ.
Adhyaya 196
जलप्रभासमाहात्म्यवर्णनम् | Jala-Prabhāsa: The Māhātmya of the Water-Prabhāsa Tīrtha
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ນຳພາພຣະເທວີໄປສູ່ສະຖານທີ່ປຣະພາສະທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ ວຶດທະ-ປຣະພາສະ ເປັນຕີຣຖະທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນນ້ຳ ແລະມີມາຫາດມະ “ອຸດຕະມະ” ອັນສູງສົ່ງ. ເນື້ອເລື່ອງກ່າວເຖິງ ຊາມະດັກນະຍະ ຣາມ (ປະຣະຊຸຣາມ) ຫຼັງຈາກສັງຫານກະສັດຊັ້ນກະສັດຕຣິຍະຈຳນວນຫຼາຍ ກໍເກີດຄວາມທຸກໃນໃຈ ແລະຄວາມສະຫງົບບໍ່ໄດ້ (ກຣຶນາ) ຈຶ່ງບຳເນັດຕະປະ ແລະບູຊາພຣະມະຫາເທວະຢ່າງເຂັ້ມງວດຫຼາຍປີ. ພຣະສິວະປາກົດ ແລະປະທານພອນ; ຣາມຂໍເຫັນລິງຄະຂອງພຣະສິວະໂດຍຕົງ ຊຶ່ງຖືກພຣະອິນທຣະປົກຄຸມດ້ວຍວັຊຣະຊ້ຳໆເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານ. ພຣະສິວະບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ດາຣະຊະນະລິງຄະໃນຮູບນັ້ນ ແຕ່ຊີ້ທາງແກ້ໄຂ: ໃຫ້ເຂົ້າໃກ້ ແລະແຕະຕ້ອງ (sparśana) ລິງຄະທີ່ຈະຜຸດຂຶ້ນຈາກນ້ຳສັກສິດ ເພື່ອລົບລ້າງທຸກແລະບາບ. ຕໍ່ມາ ລິງຄະໃຫຍ່ກໍຜຸດຂຶ້ນຈາກນ້ຳ ແລະສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ “ຊະລະ-ປຣະພາສະ”. ທ້າຍບົດມີຄຳກ່າວເຖິງຜົນ: ແຕ່ພຽງແຕະຕີຣຖະນີ້ກໍໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະສິວະ; ແລະການໃຫ້ອາຫານແກ່ພຣາຫມະນະຜູ້ປະພຶດດີແມ່ນເທົ່າກັບຖວາຍອາຫານແກ່ພຣະສິວະພ້ອມພຣະອຸມາ. ບົດນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຜູ້ລະງັບບາບ ແລະປະທານຜົນຕາມປາດຖະນາທຸກປະການ.
Adhyaya 197
जमदग्नीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Jamadagniśvara: Account of the Sacred Merit
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນໍາພຣະເທວີເຖິງການເດີນທາງຈາລິກໄປສັກກາລະ ພຣະສິວະ “ຈະມະດັກນີສະວະຣະ” ທີ່ຢູ່ໃກ້ ວຣິດທະ-ປຣະພາສາ. ສະຖານສັກສິດນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ຊໍາລະບາບທັງປວງ (sarva-pāpa-upaśamana) ທີ່ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍລະສີ ຈະມະດັກນີ; ແມ່ນແຕ່ໄດ້ເຫັນພຣະອົງ (darśana) ກໍຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກ “ໜີ້ສາມປະການ” (ṛṇa-traya) ຕາມຄໍາສອນແຫ່ງປູຣານະ. ຕໍ່ມາ ອັດຍາຍໄດ້ແນະນໍາບ່ອນນໍ້າພິເສດ “ນິທານ-ວາປີ” (Nidhāna-vāpī) ໂດຍກໍາຊັບໃຫ້ອາບນໍ້າ (snāna) ແລະ ບູຊາ (pūjā) ເພື່ອໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີ (dhana) ແລະສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາ. ມີເລື່ອງກໍ່ກໍາເນີດຊື່ສະຫຼຸບວ່າ ພັນດະວະເຄີຍຄົ້ນພົບຂຸມຊັບ (nidhāna) ໃນອະດີດ ເຮັດໃຫ້ບ່ອນນີ້ໂດງດັງເປັນ “ທີ່ບູຊາໂດຍສາມໂລກ”. ຕອນທ້າຍ ຟະລາສຣຸຕິ (phalāśruti) ກ່າວວ່າ ການອາບນໍ້າທີ່ນີ້ຈະປ່ຽນເຄາະຮ້າຍໃຫ້ເປັນສິຣິມົງຄຸນ ແລະປະທານສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ ຢືນຢັນພະລັງພິທີກຳຕາມສະຖານທີ່ໃນເສັ້ນທາງຈາລິກນີ້.
Adhyaya 198
Pañcama-prabhāsa-kṣetra-māhātmya: Mahāprabhāsa, Tejas-udbhava, and the Spārśa-liṅga Tradition
ໃນບົດສົນທະນາທີ່ ອີສະວະຣະ ຕັດກັບ ມະຫາເທວີ ບົດນີ້ໄດ້ຊີ້ໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສົ່ງຊື່ “ມະຫາປຣະພາສະ” ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ ຊະລະປຣະພາສະ ແລະຖືກກ່າວວ່າ ສາມາດຂັດຂວາງເສັ້ນທາງຂອງ ຍະມະ ເປັນຄຳອ້າງອີງແຫ່ງການປົກປ້ອງ ແລະການພົ້ນທຸກ. ເລື່ອງລາວໃຫ້ປະຫວັດກຳເນີດວ່າ ໃນຍຸກ ເຕຣຕາ ມີ “ສະປາຣສະ-ລິງຄະ” (ລິງຄະແຫ່ງການສຳຜັດ) ສ່ອງສະຫວ່າງດຸດດິວະ ແລະການແຕະຕ້ອງມັນໃຫ້ການຫຼຸດພົ້ນ. ຕໍ່ມາ ອິນທຣະ ມາດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ແລະໃຊ້ສິ່ງກີດຂວາງຄ້າຍວັຊຣະປິດກັ້ນລິງຄະ ແຕ່ຄວາມຮ້ອນ/ເຕຊະ ກໍລະເບີດອອກຢ່າງບໍ່ອາດຄວບຄຸມ ຂະຫຍາຍເປັນຮູບລິງຄະໃຫຍ່ມີປາຍເປັນໄຟ ກະທົບສາມໂລກດ້ວຍຄວັນແລະໄຟ. ເທວະທັງຫຼາຍ ແລະຣິສີຜູ້ຮູ້ເວດ ສັນລະເສີນ ພຣະສິວະ (ສະສິເສກະຣະ) ແລະຂໍໃຫ້ທຣົງກັ້ນຄວາມສ່ອງໄຟນີ້ ບໍ່ໃຫ້ສັບພະສິ່ງພັງທະລາຍເຖິງຂັ້ນປຣະລະຍະ. ເຕຊະນັ້ນແບ່ງເປັນ 5 ສາຍ ທະລຸດຜ່ານພື້ນດິນ ເກີດເປັນປຣະພາສະ 5 ປະການ. ມີການຕັ້ງປະຕູຫີນຢູ່ທາງອອກ; ເມື່ອປິດຮອຍແຕກ ຄວັນກໍສົງບ ໂລກກັບຄືນສູ່ຄວາມມັ່ນຄົງ ແລະຄວາມສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ຈຳກັດໃນບ່ອນນັ້ນ. ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະສິວະ ເທວະທັງຫຼາຍຕັ້ງລິງຄະໄວ້ ແລະເຕຊະ “ພັກຢູ່” ຈົນສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ຮັບນາມວ່າ ມະຫາປຣະພາສະ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນ: ບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍດ້ວຍຄວາມສັດທາ ໄດ້ສະຖານະສູງສຸດອັນບໍ່ເສື່ອມ; ເຫັນພຽງຢ່າງດຽວກໍລ້າງບາບ ແລະສຳເລັດປາດຖະໜາ; ແລະທານ—ຄຳແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ມີວິໄນ ແລະທານງົວຢ່າງຖືກຕ້ອງແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ—ໃຫ້ “ຜົນແຫ່ງການເກີດ” ແລະບຸນທຽບເທົ່າພິທີ ຣາຊະສູຍະ ແລະ ອັສວະເມດະ.
Adhyaya 199
दक्षयज्ञविध्वंसनम् (Destruction/Disruption of Dakṣa’s Sacrifice) and the Etiology of Kṛtasmaradeva
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງພຣະສິວະ–ພຣະເທວີ ຢູ່ໃນກອບການນໍາທາງສູ່ຕີຣຖະ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ໃຫ້ເທວີໄປຫາສະຖານບູຊາທາງໃຕ້ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາສາຣະສະວະຕີອັນຮົ່ມເຢັນ ແລະບອກເຖິງເທວະອົງທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງ (svayaṃbhūta) ນາມ “ກຣິຕະສະມະຣະເທວ” (Kṛtasmaradeva) ເປັນຜູ້ຊໍາລະບາບ. ຫຼັງຈາກກາມະຖືກເຜົາ ຣະຕີໂສກເສົ້າ; ພຣະສິວະປອບໃຈວ່າຈະມີການຟື້ນຄືນໃນອະນາຄົດດ້ວຍພຣະກະຣຸນາ. ເທວີຖາມເຫດທີ່ກາມະຖືກເຜົາ ແລະການເກີດໃໝ່; ພຣະສິວະຈຶ່ງເລົ່າພື້ນຫຼັງຍັດຍາກຂອງຍັດຍະຂອງທັກສະ: ການແຕ່ງງານບຸດສາວ, ການຊຸມນຸມເທວະແລະລະສີໃນຍັດຍະໃຫຍ່, ແຕ່ກັບບໍ່ເຊີນພຣະສິວະເນື່ອງຈາກເຄື່ອງໝາຍນັກບໍລິສຸດ (ກະໂປລ, ຂີ້ເທົ່າ) ຈົນສະຕີໂກດ ແລະປ່ອຍກາຍດ້ວຍຕະປະສະຍາໂຍກ. ພຣະສິວະສົ່ງກະນະອັນດຸຮ້າຍນໍາໂດຍວີຣະພັດຣະ ໄປທໍາລາຍພິທີ ແລະເກີດສົງຄາມກັບເທວະ; ສຸດັຣຊະນະຈັກຣະຂອງວິສນຸຖືກກືນ ແລະວີຣະພັດຣະຢູ່ລອດເນື່ອງຈາກພອນຂອງຣຸດຣະ. ພຣະສິວະຖືຕຣິສູນເຂົ້າມາ ເທວະຖອນຕົວ; ພຣາຫມັນພະຍາຍາມເຮັດໂຮມະປ້ອງກັນດ້ວຍມັນຕຣະຣຸດຣະ ແຕ່ຍັດຍະຖືກທໍາລາຍ. ຍັດຍະຫນີໄປເປັນຮູບກວາງ ແລະຍັງປາກົດເຫັນເປັນດາວໃນຟ້າ ເປັນເຄື່ອງໝາຍທາງຈັກກະວານຕາມເນື້ອເລື່ອງ.
Adhyaya 200
कामकुण्डमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Kāma Kuṇḍa
ໃນບົດສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ບົດນີ້ເລົ່າເຖິງຜົນຕາມມາຫຼັງຈາກພິທີຍັດຍະຖືກລົບກວນ ແລະໄດ້ນໍາເຂົ້າອະສູຣ ຕາຣະກະ ເປັນພະລັງທີ່ທໍາໃຫ້ໂລກບໍ່ສະຫງົບ ຜູ້ຊະນະເທວະ ແລະຂັບໄລ່ພວກເຂົາອອກຈາກສະວັນ. ເທວະທັງຫຼາຍໄປຂໍພຣະພຣະຫມາ ຊ່ວຍ; ພຣະພຣະຫມາຊີ້ວ່າ ມີແຕ່ພະລັງຂອງ ສັງກະຣະ ເທົ່ານັ້ນຈະແກ້ໄຂໄດ້ ແລະການຮ່ວມພຣະອົງຂອງ ພຣະສິວະ ກັບເທວີຜູ້ເກີດຈາກຫິມາລະຍະ ຈະໃຫ້ກໍາເນີດຜູ້ທໍາລາຍຕາຣະກະ. ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການຮ່ວມພຣະອົງນັ້ນເກີດຂຶ້ນ ກາມະເທວະ ຖືກສົ່ງໄປພ້ອມ ວະສັນຕາ; ແຕ່ເມື່ອເຂົ້າໃກ້ພຣະສິວະ ກາມະຖືກເຜົາໄໝ້ໂດຍໄຟຈາກຕາທີສາມ. ພຣະສິວະຈຶ່ງປະທັບຢູ່ໃນ ປຣາພາສິກະ-ເຂດ ອັນເປັນມົງຄຸນ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນັ້ນເປັນອະນຸສອນສັກສິດ. ຣະຕີ ໂສກເສົ້າ; ແຕ່ສຽງບໍ່ມີຮ່າງກາຍປອບໃຈວ່າ ກາມະຈະກັບຄືນໃນຮູບບໍ່ມີກາຍ (ອະນັງກະ) ເພື່ອຮັກສາຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງຈັກກະວານ. ເທວະທັງຫຼາຍທູນຖາມວ່າ ການສ້າງສັນຈະຖືກລົບກວນແນວໃດເມື່ອບໍ່ມີກາມະ; ພຣະສິວະຊີ້ແຈງວ່າ ກາມະຈະປະຕິບັດໜ້າທີ່ໂດຍບໍ່ມີຮ່າງກາຍ ແລະມີລິງຄະປາກົດຂຶ້ນໃນແຜ່ນດິນເປັນໝາຍ. ບົດນີ້ເຊື່ອມເຫດການນີ້ກັບນາມ ກຣິຕະສະມະຣາ ແລະກັບການເກີດຂອງ ສະກັນດະ ຜູ້ຈະສັງຫານຕາຣະກະ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວເຖິງກຸນດະທາງໃຕ້ຂອງ ກຣິຕະສະມະຣາ ຊື່ ກາມະກຸນດະ ໃຫ້ອາບນ້ໍາ ແລະຖວາຍທານຕາມລະບຽບ (ອ້ອຍ, ຄໍາ, ງົວ, ຜ້າ) ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ເວດາ ເພື່ອໄດ້ຜົນເປັນການພົ້ນຈາກອະມົງຄຸນ.
Adhyaya 201
कालभैरवस्मशानमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Kālabhairava’s Great Cremation-Ground)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາແບບໄສວະ ໃນທີ່ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຊີ້ບອກສະຖານທີ່ຈຳເພາະໃນປຣະພາສະ: ປ່າຊ້າ/ສະມະສານອັນໃຫຍ່ທີ່ກ່ຽວກັບກາລະໄພຣະວະ ແລະ ບໍ່ນ້ຳບຣະຫມາ-ກຸນດະ (Brahma-kuṇḍa) ທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ. ພຣະອົງຍົກຂຶ້ນວ່າອານຸພາບຂອງສະຖານທີ່ນີ້ເປັນການຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນທຸກໂດຍຈຳເພາະ. ແກ່ນສຳຄັນຄື: ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຕາຍ ຫຼື ຖືກເຜົາສົບຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ແມ່ນແຕ່ຕາຍຜິດການ ຫຼື ຢູ່ໃນເຫດການຮ້າຍ (kāla-viparyaya)—ຖືກກ່າວວ່າຈະໄດ້ຮັບມົກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ). ຄຳສັນຍານີ້ຍັງຂະຫຍາຍໄປຮອດຜູ້ທີ່ຖືກຈັດວ່າເປັນຜູ້ກະທຳຜິດຫນັກ. ພຣະສິວະເຊື່ອມອານຸພາບນີ້ກັບການປະທັບຢູ່ຂອງ ມັງກີສະວະຣະ (Maṅkīśvara) ແລະ ສະພາບ ‘kṛtasmaratā’ (ຕັ້ງຢູ່ໃນການລະລຶກພຣະ) ໂດຍອະທິບາຍວ່າສະມະສານນີ້ເປັນເຂດ ‘apunarbhava-dāyaka’ (ໃຫ້ພົ້ນຈາກການເກີດອີກ). ອັດທະຍາຍຍັງກ່າວເຖິງຈຸດເວລາທາງປະຕິທິນ/ດາວະສາດ ‘viṣuva’ ເປັນໝາຍເວລາສຳຄັນສຳລັບການປະເມີນພິທີກຳຂອງສະຖານທີ່. ທ້າຍສຸດ ພຣະສິວະປະກາດຄວາມຜູກພັນອັນຍືນຍົງຕໍ່ກະເສດຣະອັນເປັນທີ່ຮັກນີ້ ໂດຍກ່າວໃນກອບວາທະສິນຂອງຂໍ້ຄວາມວ່າ ມັນເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າ ອະວິມຸກຕະ (Avimukta) ດ້ວຍຊ້ຳ.
Adhyaya 202
रामेश्वरमाहात्म्य — Rāmeśvara at Prabhāsa and the Pratiloma Sarasvatī Purification
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ອະທິບາຍແກ່ພຣະເທວີເຖິງທີ່ຕັ້ງ ແລະ ຄວາມສຳຄັນຂອງ “ຣາເມສະວະຣະ” ຢູ່ປຣະພາສະ ໃກ້ແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີ. ເລື່ອງໄດ້ກ່າວເຖິງບະລະພະດຣະ (ຣາມ/ຮະລາຍຸທ) ຜູ້ບໍ່ເລືອກຝ່າຍໃນສົງຄາມພານດະວະ–ເກົາຣະວະ ແລະ ກັບໄປດວາຣະກາ. ເມື່ອເມົາເຫຼົ້າ ທ່ານເຂົ້າໄປໃນປ່າສວນສຳລານ ແລະ ພົບພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທີ່ກຳລັງຟັງສູຕະ (sūta) ຂັບຂານ; ດ້ວຍຄວາມໂກດ ທ່ານຕີສູຕະຈົນຕາຍ ແລະ ຕໍ່ມາຮູ້ວ່າເປັນມົນທິນຄ້າຍ “ບຣາຫມະຫັດຍາ” ຈຶ່ງໂສກເສົ້າຕໍ່ຜົນທາງທຳ ແລະ ຮ່າງກາຍ. ບົດນີ້ອະທິບາຍເຫດຜົນຂອງ “ປຣາຍະສະຈິຕຕະ” (prāyaścitta) ແຍກຄວາມຜິດໂດຍເຈດຕະນາ/ບໍ່ເຈດຕະນາ ລຳດັບການຊຳລະບາບ ແລະ ບົດບາດຂອງ “ວຣະຕະ” (vrata). ມີສຽງອະຮູບແນະນຳໃຫ້ຣາມໄປປຣະພາສະ ທີ່ນັ້ນ “ສະຣັສວະຕີ ປຣະຕິໂລມາ” ມີສາຍນ້ຳຫ້າສາຍ ຖືກສັນລະເສີນວ່າທຳລາຍບາບໃຫຍ່ຫ້າປະການ ແລະ ຕີຣະຖະອື່ນໆບໍ່ອາດທຽບໄດ້. ຣາມໄດ້ປະຕິບັດພິທີຈາລິກ ໃຫ້ທານ ອາບນ້ຳທີ່ຈຸດບັນຈົບແມ່ນ້ຳ–ທະເລ ແລະ ສ້າງ/ບູຊາລິງຄະໃຫຍ່ ຈົນໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ບູຊາລິງຄະຣາເມສະວະຣະຊ່ວຍລົບບາບ; ການຖືວຣະຕະໃນວັນຈັນທຣະທີ 8 ພ້ອມວິທີ “ບຣາຫມະ-ກູຣຈະ” (brahma-kūrcha) ໄດ້ບຸນເທົ່າພິທີອັສວະເມທະ (Aśvamedha). ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນຈາລິກຄົບຖ້ວນ ຄວນອາບນ້ຳ ບູຊາ ແລະ ໃຫ້ທານໂຄ.
Adhyaya 203
मंकीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Mankīśvara Māhātmya (Glory of the Mankīśvara Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວແກ່ພຣະເທວີເຖິງການເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ສະຖານທີ່ບູຊາ “ມັງກີອີສະວະຣະ” ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ຣາເມຊະ ແລະໃກ້ສະຖານທີ່ ເທວະມາຕຣິ ພ້ອມການຊີ້ທິດທາງຈາກ ອາຣກະ-ສະຖະລະ ແລະ ກຣິຕະ-ສະມະຣະ. ລິງຄະນີ້ກ່າວວ່າໄດ້ຖືກສະຖາປະນາແຕ່ໂບຮານໂດຍພຣາຫມັນຊື່ “ມັງກີ” ຜູ້ມີຮ່າງກາຍຄ້ອມ (kubja) ແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍພັກຕິຕໍ່ພຣະສິວະ ດ້ວຍຕະປັສ ແລະພິທີບູຊາຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ. ແມ່ນວ່າບູຊາມາດົນນານ ມັງກີກໍຍັງເສົ້າໃຈວ່າພຣະເທວະບໍ່ໄດ້ປະທານຄວາມພໍໃຈ; ລາວຈຶ່ງເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມງວດດ້ວຍ ຊະປະ (japa) ແລະ ທຽນ (dhyāna) ຈົນເຖົ້າ. ພຣະສິວະປາກົດ ແລະອະທິບາຍອຸປະສັກທາງປະຕິບັດ: ມັງກີບໍ່ສາມາດເອື້ອມເຖິງກິ່ງໄມ້ເພື່ອເກັບດອກໄມ້ຫຼາຍໆເຫມືອນຜູ້ຖືພຣະທຳອື່ນ; ແຕ່ດອກໄມ້ພຽງດອກດຽວທີ່ຖວາຍດ້ວຍພັກຕິ ກໍໃຫ້ຜົນບຸນເຕັມດັ່ງຍັດຍະ. ພຣະອົງຍັງສອນວ່າ ພຣະພຣະຫມາຢູ່ຂ້າງຂວາຂອງລິງຄະ, ພຣະວິສນຸຢູ່ຂ້າງຊ້າຍ, ແລະພຣະສິວະຢູ່ກາງ—ດັ່ງນັ້ນການບູຊາລິງຄະແມ່ນການບູຊາຕຣິມູຣຕິພ້ອມກັນ. ມີການລະບຸຂອງຖວາຍທີ່ພຣະອົງພໍໃຈ: ໃບບິລວະ, ຊະມີ, ກະຣະວີຣະ, ມາລະຕີ, ອຸນມັດຕະກະ, ຈຳປະກະ, ອະໂສກະ, ກະຫລາຣະ ແລະດອກໄມ້ຫອມອື່ນໆ. ມັງກີຂໍພອນວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳ ແລະແມ່ນແຕ່ຖວາຍນ້ຳໃຫ້ລິງຄະນີ້ ຈະໄດ້ຜົນຂອງການບູຊາທຸກຮູບແບບ; ພ້ອມຂໍໃຫ້ມີຕົ້ນໄມ້ທິບ ແລະຕົ້ນໄມ້ໂລກຢູ່ໃກ້ໆ. ພຣະສິວະປະທານພອນ ແລະປະກາດວ່າສະຖານທີ່ນີ້ຈະເອີ້ນ “ນາຄະ-ສະຖານ” ເນື່ອງຈາກມີນາຄະທັງປວງ ແລ້ວອັນຕະທານ. ມັງກີລະທິ້ງຮ່າງ ແລະໄດ້ເຖິງໂລກຂອງພຣະສິວະ. ທ້າຍບົດມີຜົນສະຣຸຕິ: ຜູ້ຟັງເລື່ອງນີ້ດ້ວຍສັດທາ ຈະຖືກລ້າງບາບ.
Adhyaya 204
Sarasvatī-māhātmya and the Ritual Order of Dāna–Śrāddha at Prabhāsa (सरस्वतीमाहात्म्यं दानश्राद्धविधिक्रमश्च)
ອັດຍາຍ 204 ເປັນບົດສົນທະນາທາງທຳມະແບບຖາມ–ຕອບ. ເທວີຂໍໃຫ້ພຣະອີສະວະຣະ ອະທິບາຍ «ສະຣັສວະຕີ-ມາຫາຕະມະຍະ» ຢ່າງລະອຽດ ແລະຖາມເລື່ອງລະບຽບການເດີນທາງຈາລິກທີ່ປຣະພາສະ: ບຸນຂອງການເຂົ້າທາງ «ມຸຂະ-ດວາຣະ» (mukha-dvāra) ຜົນຂອງການອາບນ້ຳແລະການໃຫ້ທານ, ຜົນຂອງການຈົມນ້ຳຢູ່ບ່ອນອື່ນ, ພ້ອມທັງວິທີເຮັດ «ສຣາດທະ» ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ—ກົດລະບຽບ, ມັນຕຣາ, ຜູ້ປະກອບພິທີທີ່ເໝາະສົມ, ອາຫານທີ່ຄວນຈັດ ແລະທານທີ່ແນະນຳ. ພຣະອີສະວະຣະຮັບປາກວ່າຈະອະທິບາຍລຳດັບຂອງດານ–ສຣາດທະຢ່າງເປັນລະບົບ ແລະຍົກຍ້ອງຄວາມສັກສິດຂອງແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີແບບຊັ້ນຕໍ່ຊັ້ນ. ນ້ຳສະຣັສວະຕີຖືກປະກາດວ່າມີບຸນອານຸພາບຢ່າງຍິ່ງ ແລະເປັນຂອງຫາຍາກແມ່ນແຕ່ໃນຫມູ່ເທວະ ເມື່ອມັນປະສົມກັບທະເລ; ແມ່ນ້ຳນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງຄວາມສະດວກສະບາຍໃນໂລກ ແລະການພົ້ນຈາກຄວາມໂສກ. ບົດນີ້ຍັງເນັ້ນຄວາມຫາຍາກຂອງກາລະເວລາ (ໂດຍສະເພາະເດືອນໄວສາຄະ Vaiśākha ແລະພິທີທີ່ກ່ຽວກັບໂສມ soma) ແລະຊີ້ວ່າການເຂົ້າເຖິງສະຣັສວະຕີສູງກວ່າການທຳຕະປະສະຍາ ຫຼືການຊຳລະບາບອື່ນໆ. ມີການກ່າວຜົນບຸນ (phala) ຢ່າງແຂງກ້າວວ່າ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນນ້ຳສະຣັສວະຕີຈະໄດ້ພັກອາໄສຍາວນານໃນ ວິສນຸໂລກ (Viṣṇu-loka); ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ສາມາດເຫັນສະຣັສວະຕີທີ່ປຣະພາສະ ຖືກກ່າວເປັນນັຍວ່າເຫມືອນຜູ້ບົກພ້ອງທາງຈິດວິນຍານ. ສະຣັສວະຕີຖືກຍົກຍ້ອງທັງດ້ານຄວາມງາມແລະປັນຍາ ດັ່ງຄວາມຮູ້ອັນກວ້າງໃຫຍ່ ແລະການພິຈາລະນາອັນບໍລິສຸດ. ຈຸດສັງຄະມະ (sangama) ທີ່ສະຣັສວະຕີພົບກັບແມ່ນ້ຳມີຊື່ສຽງອື່ນໆ ແລະທະເລ ຖືກຖວາຍເປັນຕີຣຖະສູງສຸດ; ການອາບນ້ຳແລະໃຫ້ທານທີ່ນັ້ນໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບບຸນຍັດຍາການບູຊາໃຫຍ່ ແລະຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການຊຳລະດ້ວຍນ້ຳສະຣັສວະຕີ ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ມີວາສະນາ ແລະຄວນໄດ້ຮັບການນັບຖື.
Adhyaya 205
श्राद्धविधि-काल- पात्र- ब्राह्मणपरीक्षा (Śrāddha: timing, requisites, and examination of eligible Brāhmaṇas)
ອັດທະຍາຍ 205 ເປັນບົດສົນທະນາທາງທຳ-ພິທີ ທີ່ເທວີຖາມພຣະອີສະວະຣະໃຫ້ອະທິບາຍວິທີການເຮັດ śrāddha ອັນມີບຸນກຸສົນ ໂດຍເນັ້ນເວລາທີ່ຖືກຕ້ອງໃນມື້ ແລະການປະກອບພິທີໃນບ່ອນທີ່ສັກສິດ ປຣະພາສ/ສະຣະສະວະຕີ. ພຣະອີສະວະຣະກໍານົດ muhūrta ຂອງມື້ ແລະຍົກຍ້ອງ kutapa-kāla ໃກ້ເວລາທ່ຽງວ່າມີອານຸພາບພິເສດ ພ້ອມເຕືອນບໍ່ໃຫ້ເຮັດໃນຕອນແລງ. ບົດນີ້ລຽງລາຍການສິ່ງປ້ອງກັນແລະຊໍາລະລ້າງ ເຊັ່ນ kuśa/darbha ແລະ ງາດໍາ (tila) ພ້ອມອະທິບາຍເວລາ “svadhā-bhavana”. ຍັງກ່າວເຖິງ “ຜູ້ຊໍາລະ” ສາມປະການຂອງ śrāddha (dauhitra, kutapa, tila) ແລະຄຸນທຳເຊັ່ນ ຄວາມບໍລິສຸດ ບໍ່ໂກດ ບໍ່ຮີບຮ້ອນ. ຕໍ່ມາ ມັນແບ່ງປະເພດຊັບສິນຕາມຄວາມບໍລິສຸດ (śukla/śambala/kṛṣṇa) ແລະຊີ້ວ່າ ການຖວາຍດ້ວຍຊັບທີ່ໄດ້ມາບໍ່ຊອບທຳ ຈະເຮັດໃຫ້ຄວາມພໍໃຈໄປຫາສັດອັບມົງຄົນ ບໍ່ແມ່ນບັນພະບຸລຸດ. ສ່ວນທ້າຍໃຫ້ກອບເກນລະອຽດໃນການເລືອກພຣາຫມັນຜູ້ຮັບ: ຍົກຍ້ອງຜູ້ຮູ້ທຳ ແລະມີວິໄນ ແຕ່ລຽງລາຍຊື່ apāṅkteya ຜູ້ບໍ່ຄວນຮັບ ຕາມພຶດຕິກຳ ອາຊີບ ແລະຄວາມເສື່ອມສິນ. ບົດຈົບດ້ວຍການຢ້ຳວ່າ ເລືອກຜິດຈະທໍາໃຫ້ຜົນພິທີຫຼຸດຫາຍ.
Adhyaya 206
Śrāddha-vidhi-varṇana (श्राद्धविधिवर्णन) — Procedural Discourse on Śrāddha
ອັດຍາຍນີ້ນໍາເສີນຄໍາອະທິບາຍທາງພິທີການຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບພິທີ śrāddha ໂດຍເນັ້ນກອບພາຣະວະນະ (pārvaṇa) ຢ່າງລະອຽດ: ການເຊີນຜູ້ຮັບພິທີ, ການກໍານົດຜູ້ມີສິດ ແລະການຈັດບ່ອນນັ່ງ, ຂໍ້ຈໍາກັດດ້ານຄວາມບໍລິສຸດ, ການເລືອກເວລາຕາມປະເພດມຸຫູຣຕ (muhūrta) ພ້ອມການເລືອກພາຊະນະ, ໄມ້ເຊື້ອໄຟ, ດອກໄມ້, ອາຫານ ແລະຫຍ້າພິທີ. ພຣະອົງຕັກເຕືອນດ້ານຈັນຍາບັນ: ການກິນຮ່ວມກັນຢ່າງບໍ່ເໝາະສົມ ແລະຄວາມຜິດພາດໃນຂັ້ນຕອນ ອາດເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດບໍ່ຮັບສ່ວນບຸນ. ມີວິໄນຄວາມງຽບໃນບາງກິດຈະກໍາ (japa, ການກິນ, ກິດພິຕຣຶ) ກົດເກນທິດທາງສໍາລັບພິທີເທວະ ແລະພິທີພິຕຣຶ, ພ້ອມວິທີແກ້ໄຂຂໍ້ບົກພ່ອງບາງປະການ. ອັດຍາຍນີ້ຍັງລວບລວມລາຍການວັດຖຸມົງຄຸນ/ອັບມົງຄຸນ (ໄມ້ samidh, ດອກໄມ້ ແລະອາຫານທີ່ຄວນຮັບ/ຄວນເວັ້ນ) ກ່ຽວກັບພື້ນທີ່ທີ່ບໍ່ຄວນປະກອບ śrāddha, ແລະອະທິບາຍປັນຫາປະຕິທິນເຊັ່ນ malamāsa/adhimāsa ແລະການນັບເດືອນ. ທ້າຍສຸດມີຊຸດມັນຕຣາ (ລວມ ‘saptārcis’) ແລະຜົນບຸນ: ການສວດແລະປະກອບພິທີຢ່າງຖືກຕ້ອງ ນໍາໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ ຄວາມຖືກຕ້ອງທາງສັງຄົມ-ພິທີ ແລະພອນເຊັ່ນ ຄວາມຮັ່ງມີ ຄວາມຈໍາ ແລະສຸຂະພາບ ໂດຍພິເສດເມື່ອປະກອບທີ່ປຣະພາສາ ບ່ອນທີ່ແມ່ນ້ໍາສຣະສະວະຕີພົບກັບທະເລ.
Adhyaya 207
पात्रापात्रविचारवर्णनम् | Discernment of Worthy and Unworthy Recipients (Pātra–Apātra Vicāra)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງທີ່ສັກສິດ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະກ່າວໃນກອບຂອງພຣາບາສະເຂດ. ຕອນຕົ້ນໄດ້ຈັດລໍາດັບທານແລະຂອງຖວາຍທີ່ກ່ຽວກັບ śrāddha ພ້ອມອະທິບາຍຜົນບຸນ ໂດຍຍ້ໍາວ່າ ການຖວາຍແກ່ພິຕຣິ (ບັນພະບຸລຸດ) ແລະການໃຫ້ອາຫານແກ່ dvija ພຽງຄົນດຽວໃກ້ຄວາມສັກສິດຂອງແມ່ນ້ໍາສາຣັສວະຕີ ເປັນບຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຫັນໄປສູ່ການແບ່ງແຍກ pātra–apātra (ຜູ້ຄວນຮັບ/ບໍ່ຄວນຮັບ) ຢ່າງລະອຽດ: ເຕືອນເລື່ອງການລະເລີຍພິທີກໍາ, ປະນາມການລັກທີ່ດິນ ແລະການຫາລາຍໄດ້ຜິດທໍາ. ມີການວິຈານ “veda-vikraya” ການຄ້າຂາຍການສອນເວດ ພ້ອມລາຍການຮູບແບບແລະຜົນກຳ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍກໍານົດຂອບເຂດຄວາມບໍລິສຸດ, ອາຊີບທີ່ບໍ່ເໝາະ, ແລະອັນຕະລາຍຈາກການກິນຫຼືຮັບອາຫານ/ຊັບສິນຈາກແຫຼ່ງທີ່ຖືກຫ້າມ. ທ້າຍສຸດ ອັດທະຍາຍວາງຫຼັກດານຢ່າງເປັນລະບຽບ: ການປຽບທຽບຄຸນຄ່າຂອງທານ, ຄວາມຈໍາເປັນຕ້ອງເລືອກຜູ້ຮັບທີ່ມີຄຸນສົມບັດ (śrotriya, guṇavān, śīlavān) ແລະກ່າວວ່າ ການໃຫ້ຜິດຄົນອາດທໍາໃຫ້ບຸນເສຍ. ບົດນີ້ຍັງສະຫຼຸບຄຸນທໍາເປັນຂັ້ນໆ—ຄວາມຈິງ, ອະຫິງສາ, ການຮັບໃຊ້, ການບໍລິໂພກຢ່າງມີວິໄນ—ແລະຜົນຂອງການຖວາຍອາຫານ, ໂຄມໄຟ, ນ້ໍາຫອມ, ເສື້ອຜ້າ, ແລະທີ່ນອນ ໃຫ້ກົງກັບທັງພິທີກໍາແລະສິນທໍາ.
Adhyaya 208
दानपात्रब्राह्मणमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Proper Giving, Worthy Recipients, and Brāhmaṇa Eligibility)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະບຽບ ເມື່ອເທວີທູນຖາມພຣະອີສະວະຣະໃຫ້ຈັດປະເພດ “ທານ” ຢ່າງແນ່ນອນ—ຄວນໃຫ້ຫຍັງ, ໃຫ້ແກ່ໃຜ, ແລະຕາມເງື່ອນໄຂເວລາ ສະຖານທີ່ ແລະຜູ້ຮັບ. ພຣະອີສະວະຣະຈຶ່ງປຽບທຽບການເກີດແລະທານທີ່ “ບໍ່ເກີດຜົນ” ກັບການເກີດທີ່ດີ ແລະມະຫາທານ 16 ປະການ ພ້ອມລາຍການທານສຳຄັນເຊັ່ນ ງົວ, ຄຳ, ທີ່ດິນ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ເຂົ້າ/ທັນຍາຫານ, ເຮືອນພ້ອມເຄື່ອງໃຊ້. ຕໍ່ມາ ບົດຍ້ຳເຖິງຈິດໃຈແລະທີ່ມາຂອງຊັບ: ທານທີ່ໃຫ້ດ້ວຍຄວາມອວດ, ຄວາມຢ້ານ, ຄວາມໂກດ, ຫຼືຢາກໂຊວ໌ ຈະໃຫ້ຜົນຊ້າ ຫຼືຫຼຸດລົງ; ແຕ່ທານດ້ວຍຈິດບໍລິສຸດ ແລະຊັບທີ່ໄດ້ມາຖືກທຳ ຈະໃຫ້ຜົນທັນເວລາ. ຍັງກຳນົດລັກສະນະຜູ້ຮັບທີ່ເໝາະ (pātra) ເຊັ່ນ ຄວາມຮູ້, ວິໄນໂຍຄະ, ຄວາມສະຫງົບ, ຄວາມຮູ້ພູຣານະ, ຄວາມເມດຕາ, ຄວາມສັດຈິງ, ຄວາມສະອາດ, ການຄວບຄຸມຕົນ. ກ່ຽວກັບທານງົວ ມີກົດເກນລະອຽດ: ຄຸນລັກສະນະງົວທີ່ຄວນໃຫ້ ແລະຫ້າມງົວບົກພ່ອງ ຫຼືງົວທີ່ໄດ້ມາບໍ່ຊອບທຳ; ພ້ອມຄຳເຕືອນເຖິງຜົນຮ້າຍຂອງການໃຫ້ຜິດ. ບົດນີ້ຍັງເວົ້າເຖິງການລະວັງເວລາຂອງການອົດອາຫານ, ການປາຣະນາ, ແລະພິທີສຣາດທະ ພ້ອມວິທີປັບໃຊ້ເມື່ອຊັບນ້ອຍ ຫຼືຂາດຜູ້ຮັບທີ່ຄວນ. ທ້າຍສຸດ ຍ້ຳໃຫ້ເຄົາລົບຜູ້ອ່ານ/ອາຈານ ແລະຫ້າມຖ່າຍທອດໃຫ້ຜູ້ມີຈິດປະທັດປະທັງ ຫຼືບໍ່ເຄົາລົບ ໂດຍເຫັນວ່າການຟັງຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະການອຸປະຖຳ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພະລັງພິທີກຳ.
Adhyaya 209
मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Māhātmya of Mārkaṇḍeyeśvara (Foundation and Merit Narrative)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະຕໍ່ພຣະເທວີ ແບ່ງເປັນສອງຕອນ. ຕອນທໍາອິດ ພຣະເທວີຖືກຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຍັງສະຖານສັກສິດ “ມາຣກັນເດເຢສະວະຣະ” ຢູ່ທາງເໜືອ ໃກ້ພາກຕາເວັນອອກຂອງສາວິຕຣີ. ຄວາມສັກສິດຂອງກະເສດຣະນີ້ເກີດຈາກິສີມາຣກັນເດຍ ຜູ້ໄດ້ຮັບພຣະກະຣຸນາຈາກປັດມະໂຢນີ (ພຣະພຣະຫມາ) ໃຫ້ເປັນຜູ້ບໍ່ແກ່ບໍ່ຕາຍຕາມນັຍພູຣານະ. ທ່ານຕັ້ງສິວະລິງຄະ ແລະເຂົ້າສູ່ສະມາທິຍາວນານໃນທ່າປັດມາສະນະ; ຜ່ານການໝຸນວຽນເວລາອັນຍາວ ວັດຖືກຝຸ່ນລົມກົດກັ້ນ. ເມື່ອຕື່ນຂຶ້ນ ິສີຂຸດຄົ້ນແລະເປີດປະຕູໃຫຍ່ຄືນເພື່ອການບູຊາ. ຜູ້ໃດເຂົ້າໄປບູຊາວຶຣສະພະທະວະຊະ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍສັດທາ ຈະໄດ້ບັນລຸຖິ່ນພໍ່ພຣະມະເຫສະວະຣະອັນສູງສຸດ. ຕອນທີສອງ ພຣະເທວີຖາມເຖິງເຫດໃດຈຶ່ງເອີ້ນມາຣກັນເດຍວ່າ “ອະມະຕະ” ໃນເມື່ອຄວາມຕາຍເປັນສາກົນ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າກ່ຽວກັບກັລປະເກົ່າ: ິສີມຶຣກັນດຸ (ບຸດຂອງພຶຣຄຸ) ມີລູກຊາຍດີງາມແຕ່ຖືກກໍານົດໃຫ້ຕາຍໃນ 6 ເດືອນ. ພໍ່ເຮັດພິທີອຸປະນະຍະນະ ແລະສອນໃຫ້ກ່າວນະມັດສະການດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບທຸກມື້. ເມື່ອພົບສັບຕະິສີ ພວກທ່ານໃຫ້ພອນ “ອາຍຸຍືນ” ແຕ່ກັງວົນເມື່ອເຫັນອາຍຸສັ້ນ; ຈຶ່ງນໍາເດັກພຣະຫມະຈາຣິນໄປພົບພຣະພຣະຫມາ. ພຣະພຣະຫມາຢືນຢັນຊະຕາກໍາພິເສດ: ເດັກຈະເປັນມາຣກັນເດຍ ມີອາຍຸເທົ່າພຣະພຣະຫມາ ແລະເປັນສະຫາຍໃນຕົ້ນແລະທ້າຍຂອງກັລປະ. ບົດຈົບດ້ວຍຄວາມໂລ່ງໃຈຂອງພໍ່ ແລະການຂອບພຣະຄຸນດ້ວຍພັກຕິ, ຍ້ຳເນື້ອຫາເລື່ອງວິໄນໃນການເຄົາລົບ, ການອະນຸຍາດຈາກເທວະ, ແລະກະເສດຣະທີ່ຍັງເຂົ້າບູຊາໄດ້ແມ່ນແຕ່ເຄີຍຖືກປິດບັງ.
Adhyaya 210
Pulastyēśvaramāhātmya (The Glory of Pulastyēśvara) | पुलस्त्येश्वरमाहात्म्यम्
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາຕີຣຖະຢ່າງກະທັດຮັດ ຢູ່ໃນຮູບແບບທີ່ພຣະອີສະວະຣະຕຣັດສອນທາງເທວະວິທະຍາແກ່ພຣະມະຫາເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ ພຸລັດສະຕຽສະວະຣະ (Pulastyēśvara) ອັນເປັນສະຖານທີ່ບູຊາ “ອຸດຕະມະ” ໃນແຜນທີ່ສັກສິດຂອງປຣະພາສະ ໂດຍລະບຸທິດທາງ ແລະ ລະຍະທາງຕາມມາດຕະວັດ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງລໍາດັບການບໍລິບູຊາ: ເຮັດດັຣຊະນະ (darśana) ກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງປູຊາຕາມ “ວິທານະຕະ” ຄືຕາມພິທີການທີ່ຖືກຕ້ອງ. ທ້າຍສຸດເປັນຟະລະສຣຸຕິ: ຜູ້ບູຊາຈະພົ້ນຈາກບາບທີ່ສະສົມມາເຖິງເຈັດຊາດ ໂດຍຢືນຢັນຢ່າງໝັ້ນໃຈວ່າ “ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ”।
Adhyaya 211
पुलहेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Pulahēśvara Māhātmya (Glorification of Pulahēśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາທີ່ພຣະອີສະວະຣາຖ່າຍທອດໃຫ້ແກ່ເທວີ ໂດຍຊີ້ບອກສະຖານທີ່ສັກສິດນາມ «ປຸລະເຫສະວະຣາ» ໃນພູມທີ່ປຣະພາສ ຕາມທິດນາຍຣິຕ/ຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ແລະກໍານົດໄລຍະທາງດ້ວຍມາດຕາ «ທະນຸສ». ພຣະອົງຊົງກໍາຊັບໃຫ້ນະມັດສະການບູຊາພຣະປຸລະເຫສະວະຣາດ້ວຍພັກຕິ ແລະຊີ້ວ່າ «ຫິຣັນຍະ-ທານ» (ການໃຫ້ທານເງິນຄໍາ/ຊັບສິນ) ເປັນການປິດທ້າຍທີ່ທໍາໃຫ້ໄດ້ຮັບ «ຍາຕຣາ-ຜົນ» ຄືຜົນບຸນຂອງການຈາລິກບຸນ. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ຮວບຮວມການຊີ້ຕໍາແໜ່ງທີ່ຣະ, ພິທີບູຊາຢ່າງງ່າຍ, ແລະຄໍາສອນເລື່ອງທານເພື່ອໃຫ້ບຸນຍາຕຣາສົມບູນ. ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປຸຣານ ພາກປຣະພາສະຂັນດ ແລະເປັນອັດຍາຍທີ 211 ຂອງ «ປຣະພາສະເກສະຕຣະມາຫາຕມະຍະ»។
Adhyaya 212
Kratvīśvaramāhātmya (क्रत्वीश्वरमाहात्म्यम्) — The Glory of Kratvīśvara
ບົດນີ້ບັນທຶກຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະຕໍ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບສະຖານສັກສິດຊື່ “ກຣັດວີສະວະຣະ” ໃນປຣະພາສະຂັນດາ. ສະຖານນີ້ຢູ່ທາງໄນຣິຕະ (ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້) ຈາກພຸລະຫີສະວະຣະ ໃນລະຍະ 8 ທະນຸສະ. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ ກຣັດວີສະວະຣະເປັນຜູ້ປະທານ “ຜົນມະຫາກຣະຕຸ” ເທົ່າກັບຜົນຂອງພິທີບູຊາໃຫຍ່ໆ ໂດຍໃຫ້ຜູ້ຄົນເຂົ້າເຖິງຜົນນັ້ນຜ່ານການເບິ່ງພຣະອົງ (darśana) ໃນທີ່ທີຣຖະ. ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນພຣະເທວະນີ້ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີ Pauṇḍarīka ແລະຖືກປົກປ້ອງຈາກຄວາມທຸກຍາກ 7 ຊາດ; ຍັງຮັບຮອງວ່າ ທຸກຂ໌ບໍ່ເກີດຂຶ້ນໃນທີ່ນັ້ນ.
Adhyaya 213
Kaśyapeśvara Māhātmya (काश्यपेश्वरमाहात्म्य) — Glory of the Kaśyapeśvara Shrine
ອັດຍາຍນີ້ເປັນມາຫາດມະຍະ (māhātmya) ແບບໄສວະ ທີ່ສັ້ນແຕ່ມີແກ່ນສານ ໃນຮູບແບບສົນທະນາ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕອບກ່າວແກ່ພຣະເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງສະຖານສັກສິດ Kaśyapeśvara ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກ (pūrvadigbhāga) ແລະກໍານົດໄລຍະ “ສິບຫົກຄວາມຍາວຄັນທະນູ” (dhanuḥ-ṣoḍaśa-kāntara) ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຮູ້ທາງ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງກ່າວເຖິງອານຸພາບຂອງການເຫັນ (darśana): ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນສະຖານນີ້ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະມີລູກຫຼານ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ແບກບາບ “ທັງປວງ” ກໍຈະພົ້ນຈາກບາບນັ້ນ ໂດຍຍືນຢັນວ່າ “ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ” ເປັນ phalaśruti. ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າຢູ່ໃນ Skanda Purāṇa ພາກ Prabhāsa Khaṇḍa ແລະ Prabhāsakṣetramāhātmya.
Adhyaya 214
कौशिकेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Narrative of the Glory of Kauśikeśvara
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາໂດຍພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ບອກວ່າສະຖານສັກສິດ “ກໍສິເກສະວະຣະ” (Kauśikeśvara) ຢູ່ທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກເໜືອ) ຈາກ “ກາສະຍະເປສະວະຣະ” (Kaśyapeśvara) ປະມານ 8 ດະນຸສ (ລະຍະວັດດ້ວຍຄັນທະນູ)। ສະຖານນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າມີອຳນາດຊຳລະບາບ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບໃຫຍ່ (mahāpātaka-nāśana)។ ມີນິທານອະທິບາຍຊື່: ກໍສິກະ (Kauśika) ຫຼັງຈາກຂ້າລູກຊາຍຂອງ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ອັນເປັນການລ່ວງລະເມີດທຳ ໄດ້ສ້າງລິງຄະ ແລະປະຕິສະຖາປະນາພ້ອມບູຊາ ຈົນພົ້ນຈາກບາບ। ທ້າຍບົດມີຜົນບຸນ: ຜູ້ໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ແລະບູຊາ (pūjā) ລິງຄະ ຈະໄດ້ຮັບຜົນຕາມປາດຖະນາ (vāñchita-phala)។
Adhyaya 215
कुमारेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Kumāreśvara
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳພຣະເທວີໃຫ້ໄປຍັງສະຖານບູຊາ “ກຸມາເຣສະວະຣະ” ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງມາຣະກັນເດສະວະຣະ ໃນໄລຍະທາງບໍ່ໄກ. ສະຖານນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນລິງຄະທີ່ “ສະວາມີ” (ຜູ້ອຸທິດຕົນ) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງໃນພູມທີ່ສັກສິດ. ບົດນີ້ຍົກຂຶ້ນວ່າເປັນຈຸດຊຳລະບາບ: ຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດທີ່ຜູກພັນກັບພຣະກາຣຕິເກຍ ຊ່ວຍກຳຈັດບາບຈາກກາມຕັນຫາທີ່ລ່ວງລະເມີດ ໂດຍສະເພາະການຜິດຕໍ່ຄູ່ຄອງຂອງຜູ້ອື່ນ. ມີຕົວຢ່າງຜູ້ອຸທິດຕົນຜູ້ໜຶ່ງຕິດຕັ້ງລິງຄະ ແລະໄດ້ພົ້ນຈາກມົນທິນ ກັບຄືນສູ່ສະພາບ “ເກົາມາຣະ” ຄືຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງວັຍໜຸ່ມ ດ້ວຍການສະຫຼະ. ອີກຕົວຢ່າງໜຶ່ງເວົ້າເຖິງສຸມາລີ ຜູ້ໄດ້ກະທຳການຂ້າບັນພະບຸລຸດຢ່າງຮ້າຍແຮງ ແຕ່ເມື່ອມານະມັດສະການທີ່ນີ້ ກໍໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຈາກບາບນັ້ນ. ພຣະຄຳພີຍັງກ່າວເຖິງບໍ່ນ້ຳຢູ່ໜ້າເທວະສະຖານ: ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະບູຊາລິງຄະທີ່ສະວາມີສ້າງຕັ້ງ ຈະໄດ້ພົ້ນຈາກຄວາມຜິດພາດ ແລະເຂົ້າເຖິງນະຄອນເທວະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ “ສະວາມີປຸຣະ”. ທ້າຍບົດກຳນົດກົດແຫ່ງທານ: ຖວາຍຂອງ “ຕາມຣະຈູດາ” ທຳດ້ວຍຄຳບໍລິສຸດສູງ (ຊາຕະກົມພະ) ແກ່ດວິຈາຕິ ໃນນາມຂອງສະວາມີ ຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບການເດີນທາງຈາລິກ.
Adhyaya 216
Gautameśvara-māhātmya (गौतमेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Gautameśvara Liṅga
ອັດຍາຍນີ້ແມ່ນບັນທຶກສັ້ນໆກ່ຽວກັບຕີຣຖະຂອງສາຍວະ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວແກ່ເທວີ. ມັນລະບຸວ່າມີລິງຄະອັນສູງສົ່ງຊື່ «ໂກຕະເມສະວະຣະ» ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ «ມາຣະກັນເດສະວະຣະ» ໃນລະຍະ 15 ທະນຸ. ເນື້ອເລື່ອງວາງສະຖານທີ່ນີ້ເປັນບ່ອນແກ້ບາບ. ລະສີໂກຕະມະ ຫຼັງຈາກໄດ້ຂ້າຄູອາຈານຂອງຕົນ ຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນບາບແລະຄວາມໂສກ; ທ່ານໄດ້ປະຕິສະຖາ (ສ້າງຕັ້ງ) ລິງຄະໃນບ່ອນນັ້ນ ແລະໄດ້ພົ້ນຈາກພາລະທາງຈິດໃຈນັ້ນ. ອັດຍາຍຍັງກໍານົດວິທີສ້າງບຸນສໍາລັບຜູ້ເດີນທາງບຸນ: ອາບນ້ໍາໃນແມ່ນ້ໍາຕາມພິທີ, ບູຊາລິງຄະໃຫ້ຖືກຕ້ອງ, ແລະຖວາຍທານ «ກະປິລາ» (ງົວສີນ້ໍາຕານ). ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ແມ່ນການພົ້ນຈາກບາບໃຫຍ່ 5 ປະການ (pañca-pātaka) ແລະຄວາມບໍລິສຸດທາງທິດສະດີ.
Adhyaya 217
Devarājeśvara-māhātmya (Glorification of Devarājeśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສັນລະເສີນສະຖານທີ່ສັກສິດ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະຕັດແກ່ພຣະເທວີ. ພຣະເທວະຣາເຈສະວະຣະ ຖືກກ່າວວ່າຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກບໍ່ໄກຈາກ ກໍຕະເມສະວະຣະ ໂດຍວັດໄລຍະເປັນ 16 «ທະນຸ» (ໜ່ວຍໂບຮານທີ່ກ່ຽວກັບຄັນທະນູ)។ ຕໍ່ມາອະທິບາຍລໍາດັບເຫດແລະຜົນ: ການສ້າງຕັ້ງລິງຄະ (sthāpanā) ທໍາໃຫ້ຜູ້ກະທໍາພົ້ນຈາກບາບ (pāpa)। ພຣະອົງຍັງສອນວ່າ ມະນຸດໃດບູຊາລິງຄະນັ້ນດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ແລະມີສະມາທິ (samāhita-manas) ຈະພົ້ນຈາກບາບທີ່ເກີດຈາກການເປັນມະນຸດ (mānava-sambhūta pātakāni)។ ທ້າຍອັດຍາຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ 81,000 ຄາຖາ, ພາກທີ 7 ປຣະພາສະຂັນດະ, ພາກຍ່ອຍ «ປຣະພາສະເຂດຕຣະມາຫາຕມະຍະ», ແລະເປັນອັດຍາຍທີ 217।
Adhyaya 218
Mānaveśvara Māhātmya (The Glory of Mānaveśvara) | मानवेश्वरमाहात्म्य
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາສັ້ນໆ ທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນວ່າເປັນພຣະດໍາລັດຂອງ ອີສະວະຣະ (Īśvara)। ມັນແນະນໍາລິງຄະອັນສັກສິດໃນ ປຣະພາສະ-ເກສະຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ຊື່ວ່າ «ມານະວະ-ລິງຄະ» ທີ່ ມະນຸ (Manu) ໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້। ເນື້ອເລື່ອງມີລັກສະນະແຫ່ງການສໍານຶກຜິດ: ມະນຸແບກຫາບບາບຈາກການຂ້າລູກຊາຍຂອງຕົນ ແລະຮູ້ວ່າສະຖານທີ່ນັ້ນເປັນ pāpa-hara ຄື ບ່ອນກໍາຈັດບາບ। ທ່ານໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກ ແລະອຸທິດຕັ້ງພຣະອີສະວະຣະໄວ້ທີ່ນັ້ນ ຈົນໄດ້ພົ້ນຈາກພາລະບາບນັ້ນ। ຕໍ່ມາ ຄໍາສອນໄດ້ຂະຫຍາຍຜົນບຸນວ່າ ຜູ້ບູຊາມານະວະ-ລິງຄະດ້ວຍສັດທາ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ। ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນ Skanda Mahāpurāṇa ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa, Prabhāsakṣetramāhātmya ແລະເປັນອັດຍາຍທີ 218 ວ່າດ້ວຍ ມານະເວສະວະຣະ-ມາຫາຕມະຍະ।
Adhyaya 219
मार्कण्डेयेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Mārkaṇḍeyeśvara and associated liṅgas near Mārkaṇḍeya’s āśrama)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນແນວໄສວະ ໃນນັ້ນພຣະອີສະວຣະຕັດກັບພຣະເທວີ ເພື່ອຊີ້ແຜນກຸ່ມສະຖານທີ່ສັກສິດທ້ອງຖິ່ນ ທາງທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້) ໃກ້ອາສຣົມຂອງມາຣກັນເດຍ. ເລີ່ມດ້ວຍການກ່າວເຖິງສະຖານບູຊາອັນໂດ່ງດັງ “ກຸຫາລິງຄະ” ຫຼື “ນີລະກັນຖະ” ທີ່ກ່າວວ່າເຄີຍໄດ້ຮັບການບູຊາໂດຍພຣະວິສນຸ ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍເສດບາບທັງປວງ. ຕໍ່ມາພຣະອົງເຊື່ອມການບູຊາດ້ວຍພັກຕິເຂົ້າກັບຜົນທີ່ເຫັນໄດ້: ຄວາມຮັ່ງມີ, ລູກຫຼານ, ຝູງງົວ ແລະຄວາມພໍໃຈ. ພຣະອົງຍັງພາບພິມພູມສັນຖານດ້ວຍອາສຣົມ ແລະຖໍ້າຂອງນັກຕະປະສະຫຼາຍແຫ່ງ ທີ່ຫຼາຍໆຜູກພັນກັບລິງຄະ. ມີຂໍ້ກໍາຊັບສໍາຄັນວ່າ ການຕັ້ງລິງຄະໃກ້ມາຣກັນເດຍ ສາມາດຍົກສູງວົງຕະກູນຫຼາຍຊັ້ນຊາດ. ກອບທາງເທວະວິທະຍາເປັນແນວສາກົນ: “ໂລກທັງປວງເປັນຮູບຂອງພຣະສິວະ; ທຸກສິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນພຣະສິວະ.” ຈຶ່ງສອນວ່າຜູ້ຮູ້ຜູ້ສະແຫວງຄວາມຮັ່ງມີຄວນບູຊາພຣະສິວະ. ດ້ວຍຕົວຢ່າງຈາກເທວະ, ກະສັດ, ແລະມະນຸດ ພ້ອມເລື່ອງສັ້ນໆເຊັ່ນ ອິນທຣະຫຼັງຊະນະວຣິຕຣະ, ພຣະອາທິດທີ່ຈຸດບັນຈົບນ້ໍາ, ການຟື້ນຄືນຂອງອະຫະລະຍາ ບົດນີ້ຢືນຢັນວ່າການບູຊາແລະຕັ້ງລິງຄະເປັນຢາແກ້ແມ່ນແຕ່ບາບໜັກ ໂດຍຣັດສະມີຂອງພຣະສິວະ; ແລ້ວປິດທ້າຍດ້ວຍການຍ້ຳສາລະຂອງປຣະພາສະເຂດ ໃນຄວາມສຳພັນກັບອາສຣົມຂອງມາຣກັນເດຍ.
Adhyaya 220
वृषध्वजेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Vṛṣadhvajeśvara Māhātmya (Glorification of Vṛṣadhvajeśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງໄສວະທຳ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາແກ່ພຣະເທວີ. ພຣະອົງນໍາທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປຫາເທວະນາມ “ວຶຩະທະວະເຈສະວະຣະ” ຜູ້ຖືກນະມັດສະການໃນສາມໂລກ (triloka-pūjita) ຢູ່ທາງໃຕ້ ໃນແຜນທີ່ສະຖານສັກສິດຂອງປຣະພາສະ. ຈາກນັ້ນອະທິບາຍພຣະສິວະວ່າເປັນ akṣara ແລະ avyakta (ອະມະຕະ, ບໍ່ປາກົດ) ບໍ່ມີຫຼັກສູງກວ່າພຣະອົງ, ເຂົ້າເຖິງໄດ້ດ້ວຍໂຢຄະ, ແລະເປັນຜູ້ສະຖິດທົ່ວສາກົນ—ມື ຕີນ ຕາ ຫົວ ແລະປາກຢູ່ທຸກແຫ່ງ. ມີການຍົກຕົວຢ່າງກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ (ເຊັ່ນ Pṛthu, Marutta, Bharata, Śaśabindu, Gaya, Śibi, Rāma, Ambarīṣa, Māndhātṛ, Dilīpa, Bhagiratha, Suhotra, Rantideva, Yayāti, Sagara) ເພື່ອຊີ້ວ່າ ຜູ້ໃດພຶ່ງພາປຣະພາສະ ແລະບູຊາວຶຩະທະວະເຈສະວະຣະດ້ວຍຍັດຍາ ຍ່ອມໄດ້ເຖິງສະຫວັນ. ບົດນີ້ເນັ້ນຄວາມເຮັ່ງດ່ວນທາງຈິດໃຈ ດ້ວຍການກ່າວຊ້ໍາເຖິງວົງຈອນສັງສານ—ເກີດ ຕາຍ ທຸກຂ໌ ແກ່—ແລະກ່າວວ່າ ການບູຊາພຣະສິວະ (Śiva-arcana) ແມ່ນແກ່ນສານໃນໂລກທີ່ບໍ່ໝັ້ນຄົງ. ພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງຖືກສັນລະເສີນວ່ານໍາຄວາມອຸດົມສົມບູນ—ເຊັ່ນ cintāmaṇi, kalpadruma ແລະແມ່ນແຕ່ Kubera ກໍເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້. ພິທີກໍຖືກຍົກຍ້ອງໃນຄວາມງ່າຍ: ບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ 5 ດອກ ກໍໄດ້ຜົນເທົ່າກັບອັດສະວະເມດ 10 ຄັ້ງ. ຍັງກໍານົດໃຫ້ຖວາຍງົວຜູ້ໃກ້ວຶຩະທະວະຊະ ເພື່ອທໍາລາຍບາບ ແລະເພື່ອຜູ້ປາຖະໜາຜົນບຸນຈາກການຈາລິກຢ່າງຄົບຖ້ວນ.
Adhyaya 221
ऋणमोचनमाहात्म्यवर्णनम् (R̥ṇamocana Māhātmya—Theological Account of Debt-Release at Prabhāsa)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນພຣະດຳຣັດຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດໃນປຣະພາສະ ທີ່ມີລິງຄະ/ເທວະນາມ «ຣຶນໂມຈະນ» (R̥ṇamocana—ຜູ້ປົດໜີ້). ກ່າວວ່າເມື່ອໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ເຫັນລິງຄະນີ້ ໜີ້ກຳເນີດຈາກສາຍແມ່ແລະສາຍພໍ່ຈະຖືກລົບລ້າງ. ຕໍ່ມາເລົ່າເຖິງກຸ່ມປິຕຣະ (Pitṛs) ທີ່ໄດ້ບຳເນັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງຍາວນານທີ່ປຣະພາສະ ແລະສ້າງຕັ້ງລິງຄະດ້ວຍສັດທາ. ພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ຈຶ່ງປາກົດ ແລະໃຫ້ຂໍພອນ. ປິຕຣະຂໍໃຫ້ມີວິທີອຸປະຖຳ (vṛtti) ທີ່ມີຜົນທາງທຳ ສຳລັບເທວະ ຣຶສິ ແລະມະນຸດ: ຜູ້ມາດ້ວຍສັດທາໃຫ້ພົ້ນຈາກໜີ້ບັນພະບຸຣຸດ ແລະມົນທິນ; ແມ່ນແຕ່ບັນພະບຸຣຸດທີ່ຕາຍຜິດປົກກະຕິ (ງູ, ໄຟ, ພິດ) ຫຼືພິທີຫຼັງຕາຍບໍ່ຄົບ (sapīṇḍīkaraṇa, ekoddiṣṭa/ṣoḍaśa, vṛṣotsarga, śauca) ກໍໃຫ້ໄດ້ທາງສູງເມື່ອຖືກບູຊາທີ່ນີ້. ພຣະມະເຫສະວະຣະຕອບວ່າ ຜູ້ມີພິຕຣະພັກຕິ ອາບນ້ຳສັກສິດ ແລະເຮັດ pitṛ-tarpaṇa ຈະໄດ້ການປົດປ່ອຍທັນທີ ແມ່ນແຕ່ມີບາບໜັກ; ພຣະອົງເປັນ varapradā ຜູ້ປະທານພອນ. ຈຶ່ງກຳນົດໃຫ້ snāna ແລະບູຊາລິງຄະທີ່ປິຕຣະຕັ້ງໄວ້ ເປັນທາງພົ້ນໜີ້; ແລະເພາະດາຣະຊະນະແລ້ວພົ້ນຈາກ ṛṇa ຈຶ່ງໄດ້ນາມ «ຣຶນໂມຈະນ». ຍັງກ່າວເຖິງການອາບນ້ຳຫຼັງວາງຄຳໄວ້ເທິງຫົວ ມີບຸນເທົ່າກັບບໍລິຈາກງົວຮ້ອຍຕົວ. ທ້າຍສຸດແນະນຳໃຫ້ເຮັດ śrāddha ຢ່າງເຕັມກຳລັງ ແລະບູຊາພິຕຣະ-ລິງຄະ ອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະທັງຫຼາຍ.
Adhyaya 222
रुक्मवतीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Rukmavatīśvara Māhātmya (Account of the Glory of Rukmavatīśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຖ້ອຍຄໍາທິບາຍທາງເທວະວິທະຍາ–ພິທີກຳ ໃນຮູບແບບ «ອີສະວະຣະ ກ່າວ» ໂດຍກ່າວເຖິງລິງຄະອັນຮຸກມະວະຕີໄດ້ສ້າງຕັ້ງ. ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີອານຸພາບປະລະບາບ ນໍາຄວາມສະຫງົບສັນຕິ ແລະປະທານຜົນຕາມຄວາມປາດຖະໜາ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍກໍານົດລໍາດັບການຈາລິກແລະການປະຕິບັດ: ໃຫ້ອາບນໍ້າທີ່ມະຫາຕີຣະຖະທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ແລ້ວເຮັດອະພິເສກ/ຊໍາລະລິງຄະດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ແລະຄວາມເຄົາລົບ. ຫຼັງພິທີ ໃຫ້ທໍາດານຊັບສິນແກ່ພຣາຫມັນ ເພື່ອສົມບູນທາງທໍາ. ດັ່ງນັ້ນ ອັດຍາຍນີ້ເຊື່ອມໂຍງ ສະຖານທີ່ (ຕີຣະຖະ) ອົງສັນຍາ (ລິງຄະ) ການກະທໍາ (ອາບນໍ້າ ແລະອະພິເສກ) ແລະຈິດສໍານຶກທາງສັງຄົມ–ຈິດທານ (ດານ) ເຂົ້າເປັນເຫດຜົນແຫ່ງການພົ້ນທຸກ: ຊໍາລະຄວາມຜິດ ແລະບັນລຸເປົ້າໝາຍດ້ວຍພັກຕິທີ່ມີວິໄນ ແລະຄວາມເອື້ອເຟື້ອທີ່ຖືກທໍານອງ.
Adhyaya 223
Puruṣottama-tīrtha and Pretatīrtha (Gātrotsarga) Māhātmya — पुरुषोत्तमतीर्थ-प्रेततीर्थ(गात्रोत्सर्ग)माहात्म्य
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ເຂົ້າໄປນົບນ້ອມລິງຄະອັນເປັນທີ່ເຄົາລົບໃນສາມໂລກ ແລະຕີຣຖະຂ້າງເຄີຍທີ່ຕໍ່ມາເອີ້ນວ່າ «ຄາໂຕຣົດສະຄະ» (ໃນກຣິຕະຍຸກເຄີຍເອີ້ນ «ເປຣຕະຕີຣຖະ»). ພຣະອົງບອກພູມສັນຖານພາຍໃນໃກ້ Ṛṇamocana ແລະ Pāpamocana ແລະກ່າວວ່າ ການຕາຍ ຫຼື ການອາບນ້ໍາຕາມພິທີທີ່ນັ້ນ ຊ່ວຍລົບລ້າງບາບກຳໄດ້. ຕໍ່ມາພຣະອົງເຊື່ອມໂຍງສະຖານທີ່ນີ້ກັບພຣະວິສະນຸ: ພຣະປຸຣຸສົດຕະມະສະຖິດຢູ່ທີ່ນີ້ ແລະການບູຊານາຣາຍະນະ, ບະລະພັດຣະ, ຣຸກມິນີ ນໍາໄປສູ່ການພົ້ນຈາກບາບສາມປະການ. ການເຮັດສຣາດທະ ແລະຖວາຍປິນດະ ຖືກກ່າວວ່າ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍບັນພະບຸຣຸດຈາກສະພາບເປຣຕະ ແລະໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈຍາວນານ. ໃນນິທານກອບເລື່ອງ ິສີໂກຕະມະພົບເປຣຕະທີ່ນ່າຢ້ານ 5 ຕົວ ຖືກຫ້າມເຂົ້າເຂດສັກສິດ; ພວກມັນອະທິບາຍວ່າ ຊື່ຂອງຕົນເປັນປ້າຍສິນທຳຈາກການກະທໍາຜິດໃນອະດີດ (ປະຕິເສດຄໍາຂໍ, ທໍລະຍົດ, ແຈ້ງຄວາມໃຫ້ເກີດໂທດ, ໃຫ້ທານຢ່າງປະມາດ). ພວກມັນລາຍການອາຫານບໍ່ບໍລິສຸດຂອງເປຣຕະ ແລະການກະທໍານໍາໄປສູ່ການເກີດເປຣຕະ (ໂກຫລົກ, ລັກ, ຮຸນແຮງຕໍ່ງົວ/ພຣາຫມະນະ, ນິນທາ, ທໍາໃຫ້ນ້ໍາເປື້ອນ, ລະເລີຍພິທີ). ພວກມັນຍັງກ່າວເຖິງວິທີປ້ອງກັນ (ຈາລິກຕີຣຖະ, ບູຊາເທວະ, ອຸທິດໃຈແກ່ພຣາຫມະນະ, ຟັງຄໍາພີ, ຮັບໃຊ້ຜູ້ຮູ້). ໂກຕະມະເຮັດສຣາດທະແບບຈໍາເພາະໃຫ້ແຕ່ລະຕົວ ແລະປົດປ່ອຍໄດ້; ຕົວທີ 5 «ປະຣະຍຸສິຕະ» ຕ້ອງເພີ່ມສຣາດທະໃນເວລາອຸດຕະຣາຍະນະ. ຜູ້ຖືກປົດປ່ອຍໃຫ້ພອນວ່າ ສະຖານທີ່ນີ້ຈະໂດງດັງເປັນ Pretatīrtha ແລະລູກຫຼານຂອງຜູ້ເຮັດສຣາດທະທີ່ນີ້ຈະບໍ່ຕົກໄປເປັນເປຣຕະ. ຕອນທ້າຍກ່າວວ່າ ການຟັງແລະໄປນົບນ້ອມຈະໄດ້ບຸນຍິ່ງໃຫຍ່ເທົ່າກັບຍັດຍາການບູຊາໃຫຍ່.
Adhyaya 224
इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Indreśvara Māhātmya: The Glory of Indra’s Liṅga)
ອັດຍາຍນີ້ເລົ່າເຖິງພຣະອີສະວະຣະຕັດກັບພຣະເທວີ ແລະຊີ້ໃຫ້ເຫັນລິງຄະອັນໜຶ່ງທີ່ພຣະອິນທຣະສ້າງໄວ້ທາງໃຕ້ຂອງປຸຣຸໂສຕຕະມະ ມີນາມວ່າ “ປາປະໂມຈະນະ” ຜູ້ປົດບາບ. ເລື່ອງຍ້ອນໄປເຖິງການທີ່ພຣະອິນທຣະສັງຫານວຣິຕຣະ ແລ້ວເກີດມົນທິນຄ້າຍບາບພຣາຫມະຫັດຍາ ປາກົດເປັນສີກາຍປ່ຽນ ແລະກິ່ນເໝັນ ທຳໃຫ້ພະລັງແລະຣັດສະມີຫຼຸດຖອຍ. ບັນດາລະສີ ແລະເທວະດາ ຮວມທັງນາຣະດະ ແນະນຳໃຫ້ພຣະອິນທຣະໄປປຣະພາສ ອັນເປັນກະເສດຕະຣະກຳຈັດບາບ. ພຣະອິນທຣະຕັ້ງລິງຄະ ແລະບູຊາພຣະເຈົ້າຜູ້ຖືຕຣິສູນ ດ້ວຍທູບ ກິ່ນຫອມ ແລະນ້ຳມັນຊະໂລມ; ກິ່ນເໝັນແລະສີກາຍປ່ຽນກໍຫາຍໄປ ຮູບກາຍກັບງາມສົມບູນ. ພຣະອິນທຣະຈຶ່ງກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດບູຊາລິງຄະນີ້ດ້ວຍສັດທາ ຈະໄດ້ກຳຈັດບາບໜັກເຊັ່ນພຣາຫມະຫັດຍາ. ທ້າຍອັດຍາຍຊີ້ນຳໃຫ້ຖວາຍງົວ (ໂຄທານ) ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ເວດ ແລະເຮັດສຣາດທະທີ່ນັ້ນ ເພື່ອຊ່ວຍປົດທຸກຂ໌ຈາກບາບດັ່ງກ່າວ.
Adhyaya 225
Narakeśvara-darśana and the Catalogue of Narakas (Ethical-Theological Discourse)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ແນະນຳສະຖານທີ່ສັກສິດທາງເໜືອ ທີ່ຜູກພັນກັບ ນະຣະເກສະວະຣະ (Narakeśvara) ຜູ້ທຳລາຍບາບ ແລ້ວເລົ່າເລື່ອງຕົວຢ່າງຈາກເມືອງມະຖຸຣາ. ພຣາຫມັນຊື່ ເທວະຊະຣະມັນ (ສາຍອະກັດສະຕະຍະ) ທຸກຍາກ ແຕ່ກັບຖືກພາເຂົ້າໄປໃນຄວາມຜິດພາດທາງການ ເມື່ອທູດຂອງພຣະຍະມະຖືກສົ່ງມາເອົາ “ເທວະຊະຣະມັນ” ຄົນອື່ນ. ພຣະຍະມະແກ້ໄຂຄວາມຜິດ ແລະປະກາດພຣະອົງເປັນ ທັມມະຣາຊາ: ຄວາມຕາຍບໍ່ເກີດກ່ອນເວລາທີ່ກຳນົດ ແມ່ນຈະບາດເຈັບກໍຕາມ ແລະບໍ່ມີສັດໃດຕາຍ “ນອກລະດູ”. ພຣາຫມັນຈຶ່ງຂໍຄຳອະທິບາຍເລື່ອງນະຣະກະທີ່ເຫັນໄດ້: ຈຳນວນ ແລະເຫດກຳມະທີ່ນຳໄປສູ່ນັ້ນ. ພຣະຍະມະໄດ້ນັບລາຍຊື່ນະຣະກະ (ກ່າວວ່າ 21) ແລະເຊື່ອມກັບການລະເມີດຈັນຍາທຳ ເຊັ່ນ ທອດທິ້ງຄວາມໄວ້ວາງໃຈ, ໃຫ້ພະຍານເທັດ, ຄຳພູດຮຸນແຮງແລະຫລອກລວງ, ຜິດປະເວນີ, ລັກຂໂມຍ, ເຮັດຮ້າຍຜູ້ຮັກສາວຣະຕະ, ຮຸນແຮງຕໍ່ງົວ, ເປັນສັດຕູຕໍ່ເທວະ ແລະພຣາຫມັນ, ຍັກຍອກຊັບວັດ/ຊັບພຣາຫມັນ ແລະອື່ນໆ. ຄຳສອນສຸດທ້າຍເນັ້ນການປ້ອງກັນເພື່ອຄວາມພົ້ນທຸກ: ຜູ້ໃດໄປຮອດ ປຣະພາສະ (Prabhāsa) ແລະເບິ່ງນະຣະເກສະວະຣະດ້ວຍພັກຕິ ຈະບໍ່ເຫັນນະຣະກະ. ລິງຄະນີ້ກ່າວວ່າພຣະຍະມະຕັ້ງໄວ້ດ້ວຍສິວະພັກຕິ ແລະເປັນຄຳສອນທີ່ຄວນຮັກສາ. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳພິທີ ແລະຜົນບຸນ: ບູຊາຕະຫຼອດຊີວິດໄດ້ “ຄວາມສຳເລັດສູງສຸດ”; ເຮັດສຣາດທະໃນວັນ Kṛṣṇa Caturdaśī ເດືອນ Āśvayuja ໄດ້ບຸນດຸດອະສະວະເມທ; ຖວາຍໜັງກວາງດຳແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວທ ໄດ້ກຽດສະຫວັນຕາມຈຳນວນເມັດງາ (tila).
Adhyaya 226
मेघेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Meghēśvara Māhātmya (Glorification of Meghēśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ຖ່າຍທອດຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານສັກສິດຊື່ «ເມກເຫສະວະຣະ» ທີ່ຕັ້ງຢູ່ສ່ວນເກົ່າຂອງກະເສດຣະ ທາງທິດໄນຣຶຕ (ຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້)។ ສະຖານນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນບ່ອນປົດບາບ (pāpa-mocana) ແລະທໍາລາຍບາບໜັກທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)។ ຕໍ່ມາ ບົດສົນທະນາໄດ້ກ່າວເຖິງວິກິດຂອງຊຸມຊົນ—ຄວາມຢ້ານກົວພະຍຸແຫ້ງແລ້ງ/ຝົນບໍ່ຕົກ (anāvṛṣṭi-bhaya)—ແລະກໍານົດພິທີສະຫງົບ (śānti) ໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທໍາ ປະກອບທີ່ນັ້ນ। ດິນຖືກປະພອມດ້ວຍນໍ້າ (udaka) ຕາມວິທີວາຣຸນີ (vāruṇī) ອັນສຳພັນກັບພຣະວາຣຸນະ ເພື່ອເຊີນຝົນ ແລະຟື້ນຟູລະບຽບໂລກ। ອັດທະຍາຍຍັງຢືນຢັນວ່າ ບ່ອນໃດທີ່ລິງຄະ «ສະຖາປະນາດ້ວຍເມກ» ໄດ້ຮັບການບູຊາເປັນປະຈໍາ ຄວາມຢ້ານກົວແຫ້ງແລ້ງຈະບໍ່ເກີດຂຶ້ນ। ດັ່ງນັ້ນ ເມກເຫສະວະຣະຈຶ່ງເປັນຫຼັກປະກັນທາງທຳມະ ຕໍ່ຄວາມມັ່ນຄົງຂອງທຳມະຊາດ ແລະສັງຄົມ ຜ່ານການບູຊາດ້ວຍວິໄນແລະສັດທາ।
Adhyaya 227
बलभद्रेश्वरमाहात्म्य (Glory of Balabhadreśvara Liṅga)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳແກ່ພຣະເທວີໃຫ້ໄປຫາ ລິງຄະ ທີ່ພຣະບະລະພັດຣະ (Balabhadra) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງຕາມພິທີ (vidhinā) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ລິງຄະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ກຳຈັດບາບໃຫຍ່ (mahāpāpa-hara) ແລະເປັນ “ມະຫາລິງຄະ” ທີ່ປະທານຜົນສຳເລັດທາງວິນຍານອັນຍິ່ງ (mahāsiddhi-phala) ເພື່ອການຊຳລະບາບ (pāpa-śuddhi)។ ບົດນີ້ຍັງກຳນົດວິທີບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ໂດຍຖວາຍຂອງບູຊາຕາມລຳດັບ ເຊັ່ນ ນ້ຳຫອມ ແລະດອກໄມ້ (gandha-puṣpādi)។ ໃນເວລາທີ່ຕົງກັບ “ເຣວະຕີ-ໂຢກ” ຄັ້ງທີສາມ ຜູ້ປະຕິບັດຈະໄດ້ຮັບ “yogeśa-pada” ອັນເປັນສະຖານະສູງຂອງໂຢກະ. ທ້າຍສຸດ ຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນບົດທີ 227 ຂອງພາກທຳອິດ (Prabhāsakṣetramāhātmya) ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa ຂອງ Skanda Mahāpurāṇa।
Adhyaya 228
भैरवेश-मातृस्थान-विधानम् | Rite of Bhairaveśa at the Supreme Mothers’ Shrine
ບົດ 228 ເປັນຄໍາສອນຈາກ ພຣະອີສະວະຣະ ເຖິງ ພຣະມະຫາເທວີ ກ່ຽວກັບ “ມາຕຣິ-ສະຖານ” (ສະຖານທີ່ຂອງແມ່ທັງຫຼາຍ) ອັນສູງສົ່ງ ຊື່ ໄພຣະເວຊາ (Bhairaveśa) ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າ “ຜູ້ທໍາລາຍຄວາມຢ້ານກົວທັງປວງ” (sarva-bhaya-vināśana) ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງທາງທຳມະຂອງຜູ້ມີສັດທາ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກໍານົດເວລາພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນ ຈະຕຸຣະດະຊີ (caturdaśī) ຂອງ ກຣິສນະ-ປັກສະ (kṛṣṇa-pakṣa) ຜູ້ປະພຶດວິໄນ ແລະຄວບຄຸມຕົນ (yatātmavān) ຄວນບູຊາດ້ວຍ ກັນທະ (ຂອງຫອມ), ປຸສປະ (ດອກໄມ້) ແລະ ບະລິ (bali) ອັນປະເສີດ. ທ້າຍສຸດ ມີຄໍາຮັບຮອງວ່າ ໂຢກິນີ ແລະ ແມ່ທັງຫຼາຍ ຈະປົກປ້ອງຜູ້ບູຊາ “ເຫມືອນລູກ” ໃນໂລກນີ້. ບົດນີ້ຈຶ່ງປະສານພິທີກຳສະເພາະສະຖານທີ່, ການກໍາຈັດຄວາມຢ້ານກົວເປັນເປົ້າໝາຍທາງສາສະໜາ, ແລະອຸດົມຄະຕິແຫ່ງການສໍາລວມຕົນເປັນເງື່ອນໄຂໃຫ້ການບູຊາສໍາເລັດຜົນ.
Adhyaya 229
गंगामाहात्म्यवर्णनम् (Gaṅgā-māhātmya: Discourse on the Glory of the Gaṅgā at Prabhāsa)
ບົດ 229 ກ່າວເຖິງການສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະມະຫາເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ແມ່ນ້ຳຄົງຄາຜູ້ໄຫຼໄປສາມທາງ (tripathagāminī) ຢູ່ທິດອີສານຍະ. ແມ່ນ້ຳນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນສະວະຍັມພູ (ເກີດຂຶ້ນເອງ) ແລະເປັນສາຍນ້ຳສັກສິດທີ່ພຣະວິສະນຸໄດ້ນຳຂຶ້ນຈາກກາງແຜ່ນດິນ ເພື່ອການຊ່ວຍກູ້ຊາວຢາດະວະ ແລະການລົບລ້າງບາບຂອງສັດໂລກທັງປວງ. ຕໍ່ມາເປັນລຳດັບພິທີ-ຈິດທຳ: ການອາບນ້ຳ (snāna) ທີ່ນັ້ນ ແມ່ນແມ່ນເກີດຈາກບຸນສະສົມກໍຕາມ ແລະການເຮັດ śrāddha ຕາມວິທີ (vidhāna) ຈະນຳໃຫ້ໄດ້ສະພາບທີ່ບໍ່ມີຄວາມເສຍໃຈຕໍ່ການກະທຳທີ່ເຮັດແລ້ວ ຫຼືບໍ່ໄດ້ເຮັດ. ຍັງມີຄຳປຽບທຽບບຸນວ່າ ບຸນຈາກການບໍລິຈາກຈັກກະວານທັງໝົດ (brahmāṇḍa) ເທົ່າກັບບຸນຈາກການອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳຈາຫນະວີ (Jāhnavī) ໃນເດືອນກາຣຕຕິກີ. ທ້າຍສຸດ ບົດກ່າວວ່າໃນກະລິຍຸກ ການໄດ້ເຫັນດັ່ງນີ້ (darśana) ຍາກລົງ ຈຶ່ງຍິ່ງເນັ້ນຄຸນຄ່າຂອງ snāna–dāna ທີ່ປຣະພາສ ໃນນ້ຳຄົງຄາ/ຈາຫນະວີ.
Adhyaya 230
गणपतिमाहात्म्यवर्णनम् | Gaṇapati-Māhātmya (Account of Gaṇeśa’s Glory in Prabhāsa)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບພຣະຄະນະປະຕິ (Gaṇapati) ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະທັງຫຼາຍ ແລະຖືກພຣະອີສະວະຣະແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ປະທັບຢູ່ໃນກະເສດຕຣະ ປຣະພາສາ (Prabhāsa) ດ້ວຍພຣະອົງເອງ. ພຣະຄະນະປະຕິນັ້ນຢູ່ດ້ານໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (Gaṅgā) ແລະປະກອບກິດປົກປ້ອງກະເສດຕຣະຢ່າງຂະຫຍັນຫມັ້ນ. ຄຳພີກຳນົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃຫ້ບູຊາໃນວັນ ກຣິສນະ-ຈະຕຸຣທະສີ (ວັນທີ 14 ຂອງຂ້າງແຮມ) ໃນເດືອນ ມາຄະ (Māgha). ລຳດັບການຖວາຍຖືກກ່າວແບບກະຊັບ: ຖວາຍໂມດະກະ (modaka) ເປັນໄນເວດຍະ (naivedya) ພ້ອມດອກໄມ້, ທູບ, ແລະອຸປະຈາຣະອື່ນໆ ຕາມລຳດັບອັນຄວນ. ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ແມ່ນການຄຸ້ມຄອງແລະປະໂຫຍດທີ່ເຫັນໄດ້: ຜູ້ບູຊາຈະບໍ່ປະສົບອຸປະສັກ (vighna) ໂດຍມີຄຳຮັບຮອງວ່າ ຕ້ອງຢູ່ອາໄສໃນກະເສດຕຣະ. ທ້າຍບົດມີຄຳລົງທ້າຍ ລະບຸວ່າເປັນອັດຍາຍທີ 230 ຂອງປຣະພາສະຂັນດະ ພາກທຳອິດ «ປຣະພາສະກະເສດຕຣະມາຫາຕມະຍະ» ໃນຊື່ «Gaṇapati-māhātmya-varṇana»។
Adhyaya 231
जांबवतीतीर्थमाहात्म्यम् / The Māhātmya of the Jāmbavatī Tīrtha
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ສະຖານທີ່ໜຶ່ງທີ່ຜູກພັນກັບແມ່ນ້ຳຈາມບະວະຕີ ເຊິ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ “ຈາມບະວະຕີ” ມະເຫສີອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະວິສະນຸ. ໃນບົດສົນທະນາ ຈາມບະວະຕີຖາມອາຣຊຸນເຖິງເຫດການປັດຈຸບັນ; ອາຣຊຸນຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກ ໄດ້ເລົ່າຜົນຮ້າຍອັນຫຼວງຫຼາຍທີ່ກະທົບຕໍ່ວີຣະບຸລຸດຍາດະວະ ຮວມທັງພຣະບະລະເທວະ ແລະ ສາຕະຍະກີ ພ້ອມທັງຊຸມຊົນຍາດະວະທັງໝົດ ເປັນການແຕກຫັກທາງທຳ ແລະ ປະຫວັດສາດ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວການສິ້ນຊີວິດຂອງສາມີ ຈາມບະວະຕີໄດ້ກະທຳການເຜົາຕົນເອງທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄັງຄາ ເກັບຂີ້ເຖົ່າຈາກການປະກອບພິທີ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ແປງຮ່າງເປັນແມ່ນ້ຳ ໄຫຼລົງສູ່ທະເລ ເຮັດໃຫ້ສາຍນ້ຳນັ້ນເປັນຕີຣຖະອັນສັກສິດ. ບົດຄຳສອນຍັງກ່າວຜົນບຸນ: ຜູ້ຍິງທີ່ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນດ້ວຍສັດທາ—ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຍິງໃນວົງຕະກູນ—ຈະບໍ່ປະສົບຄວາມເປັນໝ້າຍ; ແລະຜູ້ປະຕິບັດທຸກຄົນທີ່ອາບນ້ຳດ້ວຍຄວາມພາກພຽນສົມບູນ ຈະໄດ້ຮັບຈຸດໝາຍສູງສຸດ (paramā gati)។
Adhyaya 232
Pāṇḍava-kūpa-pratiṣṭhā and Vaiṣṇava-sānnidhya at Prabhāsa (पाण्डवकूप-प्रसङ्गः)
ບົດ 232 ແມ່ນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາທີ່ພຣະອີສະວະຣະເປັນຜູ້ເລົ່າ ເພື່ອຮັບຮອງຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ປຣະພາສ. ພານດະວະມາຮອດປຣະພາສໃນຍາມພະເດີນປ່າ ແລະພັກຢູ່ໃກ້ອາສຣົມດ້ວຍໃຈສະຫງົບ. ແຕ່ການຕ້ອນຮັບພຣາຫມະນະຈໍານວນຫຼາຍຖືກຂັດຂວາງເນື່ອງຈາກນ້ໍາຢູ່ໄກ. ຕາມຄໍາຊັກຊວນຂອງດຣາວປະດີ ພານດະວະຈຶ່ງຂຸດບໍ່ນ້ໍາ (ກູປະ) ໃກ້ອາສຣົມ. ຕໍ່ມາ ພຣະກຣິສນະເດີນທາງມາຈາກດວາຣະກາ ພ້ອມພວກຢາດະວະ (ມີປຣະດຍຸມນະ ແລະ ສາມບະ). ພຣະກຣິສນະຖາມພຣະຍຸທິສຖິຣະວ່າປາດຖະນາພອນອັນໃດ; ພຣະຍຸທິສຖິຣະຂໍໃຫ້ພຣະກຣິສນະສະຖິດຢູ່ໃກ້ບໍ່ນ້ໍານັ້ນຢ່າງຖາວອນ (ນິຕະຍ-ສານນິທະຍະ) ແລະປະກາດວ່າຜູ້ໃດອາບນ້ໍາດ້ວຍພັກຕິຈະໄດ້ໄປສູ່ຄະຕິແຫ່ງໄວສະນະວະໂດຍພຣະກຣິສນະປະທານພຣະຄຸນ. ພຣະອີສະວະຣະຮັບຮອງພອນ ແລະພຣະກຣິສນະຈາກໄປ. ທ້າຍບົດມີຟະລະສຣຸຕິ: ເຮັດສຣາດທະທີ່ນັ້ນໄດ້ບຸນເທົ່າອັສວະເມດະ; ຕັຣປະນະ ແລະ ສະນານະໄດ້ຜົນຕາມສັດສ່ວນ; ໃນວັນເຕັມດວງເດືອນເຈຍສຖະ ພ້ອມການບູຊາສາວິຕຣີ ຈະນໍາໄປສູ່ “ສະຖານະສູງສຸດ”; ແລະແນະນໍາໃຫ້ຖວາຍງົວ (ໂກ-ດານະ) ແກ່ຜູ້ປາດຖະນາຜົນຄົບຖ້ວນຂອງການຈາລິກສັກສິດ.
Adhyaya 233
पाण्डवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Pandaveśvara Māhātmya—Account of the Glory of Pāṇḍaveśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງທິດສະດີທີ່ກະທັດຮັດ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະ 5 ອົງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນປຣະພາສະ-ເກສະຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ອັນສັກສິດ. ພຣະອົງກ່າວວ່າ ລິງຄະເຫຼົ່ານີ້ຖືກປະຕິສະຖາ (pratiṣṭhita) ໂດຍພຣະປານດະວະ (Pāṇḍavas) ຜູ້ມີໃຈຍິ່ງ ເພື່ອຢືນຢັນຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ດ້ວຍປະຫວັດສາດອັນບໍລິສຸດ. ຕໍ່ມາພຣະອົງປະກາດຜົນບຸນ (phalaśruti) ຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ໃດບູຊາລິງຄະເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍພັກຕິ (bhakti) ຈະພົ້ນຈາກບາບ (pātaka). ແກ່ນຫົວຂອງອັດຍາຍຈຶ່ງເນັ້ນອໍານາດແຫ່ງການບູຊາລິງຄະດ້ວຍຄວາມເຊື່ອມັ່ນ ໃນສະຖານທີ່ທີ່ຖືກຮັບຮອງດ້ວຍຕໍານານອັນສັກສິດ.
Adhyaya 234
दशाश्वमेधिकतीर्थमाहात्म्य (Māhātmya of the Daśāśvamedhika Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນການສັນລະເສີນມະຫາຕະມະຂອງຕີຣຖະ “ດະສາອັສວະເມທິກະ” ໂດຍພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງ. ເລີ່ມດ້ວຍການຊີ້ນຳຜູ້ເດີນທາງບຸນໄປຫາສະຖານທີ່ທີ່ໂດງດັງໃນສາມໂລກ ແລະສາມາດທຳລາຍບາບໃຫຍ່ໄດ້. ກະສັດພະຣະຕະ (Bharata) ໄດ້ປະກອບພິທີອັສວະເມທະ 10 ຄັ້ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຮູ້ວ່າບ່ອນນີ້ບໍ່ມີທີ່ໃດເທົ່າ. ເທວະທັງຫຼາຍພໍໃຈດ້ວຍອາຫານຈາກຍັດຍະ ແລະໃຫ້ພອນ; ພະຣະຕະຂໍໃຫ້ຜູ້ສັດທາທີ່ອາບນ້ຳຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບອັສວະເມທະ 10 ຄັ້ງ. ເທວະທັງຫຼາຍຢືນຢັນຊື່ແລະກຽດສຽງຂອງຕີຣຖະນີ້ໃນໂລກ ແລະພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່ານັບແຕ່ນັ້ນມາຈຶ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກວ້າງຂວາງວ່າ “ດະສາອັສວະເມທິກະ” ມີອຳນາດລົບລ້າງບາບ. ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ລະຫວ່າງໝາຍ Āindra ແລະ Vāruṇa ເປັນ Śiva-kṣetra ແລະເປັນຈຸດໜຶ່ງໃນກຸ່ມຕີຣຖະໃຫຍ່. ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ຄື: ຜູ້ຕາຍຢູ່ນັ້ນໄດ້ຄວາມສຸກໃນໂລກພຣະສິວະ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ເກີດເປັນສັດກໍອາດໄດ້ສະຖານະສູງຂຶ້ນ. ການຖວາຍ tila-udaka ແກ່ບັນພະບຸລຸດ ທຳໃຫ້ປິຕຣິພໍໃຈຈົນກວ່າຈັກກະວານຈະລະລາຍ. ຍັງລະລຶກເຖິງຍັດຍະຂອງພຣະພຣະຫມາ, ການທີ່ອິນທຣະໄດ້ເປັນ devarāja ດ້ວຍການບູຊາທີ່ນີ້, ແລະຍັດຍະ 100 ຄັ້ງຂອງ Kartavīrya; ຜູ້ຕາຍທີ່ນີ້ໄດ້ອະປຸນະພະວະ (ບໍ່ກັບມາເກີດອີກ) ແລະການປ່ອຍງົວ vṛṣotsarga ນຳໄປສູ່ການຍົກຂຶ້ນສະຫວັນຕາມຈຳນວນຂົນງົວ.
Adhyaya 235
Śatamedhādi Liṅgatraya Māhātmya (Glory of the Three Liṅgas: Śatamedha, Sahasramedha, Koṭimedha)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳໃຫ້ເທວີໄປເບິ່ງ «ຕຣິລິງຄະອັນສູງສຸດ» ທີ່ປະພາສະ-ເຂດ ຊຶ່ງຕັ້ງຕາມທິດ ແລະມີນາມຜູກພັນກັບພິທີບູຊາ (ຍັດຍະ). ລິງຄະທາງໃຕ້ຊື່ Śatamedha ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບການທຳຍັດຍະ 100 ຄັ້ງ ແລະເກືອບກ່ຽວກັບການທຳຍັດຍະ 100 ຄັ້ງຂອງ Kārtavīrya; ການສະຖາປະນາລິງຄະນີ້ກ່າວວ່າທຳລາຍບາບທັງປວງ. ລິງຄະກາງໂດດເດັ່ນວ່າ Koṭimedha ຜູກພັນກັບພຣະພຣະຫມາທີ່ໄດ້ທຳຍັດຍະອັນດີເລີດນັບບໍ່ຖ້ວນ (ໂກຕິ) ແລະສະຖາປະນາພຣະມະຫາເທວະເປັນ «Śaṅkara ຜູ້ເກື້ອກູນໂລກ». ລິງຄະທາງເໜືອແມ່ນ Sahasrakratu (Sahasramedha) ກ່ຽວກັບ Śakra/Indra ຜູ້ທຳພິທີ 1000 ຄັ້ງ ແລະຕັ້ງລິງຄະໃຫຍ່ເປັນເທວະດັ້ງເດີມຂອງເທວະທັງຫຼາຍ. ອັດຍາຍນີ້ຍັງກ່າວເຖິງການບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ (gandha) ແລະດອກໄມ້ (puṣpa) ພ້ອມການອະພິເສກດ້ວຍ pañcāmṛta ແລະນ້ຳ ໂດຍຢືນຢັນວ່າຜູ້ມີສັດທາຈະໄດ້ຜົນຕາມນາມຂອງລິງຄະ. ຜູ້ປາດຖະນາຜົນຍາດຕະຣາຢ່າງເຕັມຄວນເຮັດ go-dāna (ຖວາຍງົວ) ແລະສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ «ຕີຣຖະ 10 ລ້ານ» ສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໂດຍກຸ່ມຕຣິລິງຄະກາງເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບຢ່າງສາກົນ.
Adhyaya 236
दुर्वासादित्यमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Durvāsā-Āditya (Sūrya) at Prabhāsa
ອັດທະຍາຍ 236 ບັນຍາຍເຖິງການສ້າງຕັ້ງ ແລະອານຸພາບອັນຄວນສັກກາລະຂອງສະຖານ «ດຸຣວາສາ-ອາທິຕະຍະ» (ພຣະສູຣຍະ) ໃນປຣະພາສະ-ເຂດສັກສິດ. ເລີ່ມດ້ວຍຄໍາແນະນໍາໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສັກກາລະສະຖານນີ້ ທີ່ພຣະລິສີ ດຸຣວາສາ ໄດ້ບໍາເພັນຕະປະສະຍາ 1,000 ປີ ດ້ວຍວິໄນ ແລະການອຸປາສະນາພຣະສູຣຍະ. ພຣະສູຣຍະປາກົດ ແລະປະທານພອນ; ດຸຣວາສາຂໍໃຫ້ພຣະອາທິຕະຍະປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ ຈົນກວ່າໂລກຈະດໍາລົງ ແລະໃຫ້ສະຖານນີ້ມີກຽດຊື່ ພ້ອມຄວາມໃກ້ຊິດກັບພຣະຮູບທີ່ສະຖາປະນາ. ພຣະສູຣຍະກໍຮັບຄໍາ. ຕໍ່ມາ ພຣະສູຣຍະເຊີນແມ່ນ້ໍາຢະມຸນາ (ໃນຮູບແມ່ນ້ໍາ) ແລະທັມມະຣາຊາ ຢະມະ ໃຫ້ມາຮ່ວມໃນລະບຽບສັກສິດຂອງເຂດນີ້ ໂດຍມອບໜ້າທີ່ປົກປ້ອງ ແລະກໍາກັບຄຸ້ມຄອງ ໂດຍສະເພາະການຄຸ້ມຄອງຜູ້ສັກກາລະ ແລະພຣາຫມັນຜູ້ຄອບຄົວ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດພູມສັນຖານສັກສິດ: ການປາກົດຂອງຢະມຸນາຜ່ານທາງໃຕ້ດິນ, ການເວົ້າເຖິງກຸນດະ ແລະຄວາມກ່ຽວພັນ «ດຸນດຸບິ»/ເຂດປາລະ, ພ້ອມຜົນຂອງການອາບນ້ໍາ ແລະການຖວາຍບູຊາບັນພະບຸລຸດ. ຊ່ວງທ້າຍກໍານົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ບູຊາດຸຣວາສາ-ອາຣກະ ໃນວັນສັບຕະມີ ຂ້າງຂຶ້ນເດືອນມາຄະ, ອາບນ້ໍາເດືອນມາທະວະ ແລະບູຊາພຣະສູຣຍະ, ພ້ອມການສວດນາມ 1,000 ຂອງພຣະສູຣຍະໃກ້ສະຖານ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າເພີ່ມທະວີ, ລົດຜ່ອນບາບໜັກ, ສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາ, ໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງ, ສຸຂະພາບ ແລະຄວາມຮັ່ງມີ; ທ້າຍສຸດກໍານົດຂອບເຂດສັກສິດ (ຄຶ່ງກະວະຢູຕິ) ແລະບໍ່ຮັບຜູ້ຂາດສັດທາຕໍ່ພຣະສູຣຍະ.
Adhyaya 237
यादवस्थलोत्पत्तौ वज्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Origin of Yādava-sthala and the Māhātmya of Vajreśvara
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະກັບພຣະເທວີ ທີ່ນໍາເລື່ອງຫຼັງມະຫາກາບມາຜູກເປັນແຜນທີ່ສັກສິດຂອງປຣະພາສ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ໃຫ້ເທວີໄປຫາ «ຢາດະວະ-ສະຖະລະ» ບ່ອນທີ່ກອງພົນຢາດະວະຈໍານວນຫຼາຍພິນາດ. ເທວີຖາມເຫດວ່າເປັນຫຍັງວຣິສນີ, ອັນທະກະ, ແລະ ໂບຊະ ຈຶ່ງຖືກທໍາລາຍຕໍ່ໜ້າພຣະວາສຸເທວ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າລໍາດັບຄໍາສາບ: ສາມບະແປງຕົວລໍ້ລວງລະດັບຣິສີ (ວິສວາມິດຣະ, ກັນວະ, ນາຣະດະ) ເຮັດໃຫ້ພວກທ່ານໂກດ ແລະປະກາດວ່າສາມບະຈະ “ໃຫ້ກໍາເນີດ” ມຸສະລະເຫຼັກເພື່ອທໍາລາຍວົງຕະກູນ—ແມ່ນຈະເວົ້າເຖິງການຍົກເວັ້ນຣາມະ ແລະ ຈະນາຣະດະນ ແຕ່ກໍຊີ້ວ່າຄໍາສັ່ງຂອງກາລະ (ເວລາ-ຊະຕາ) ຫຼີກບໍ່ພົ້ນ. ມຸສະລະຖືກກໍາເນີດ ຖືກບົດເປັນຜົງ ແລະໂຍນລົງທະເລ; ແຕ່ທີ່ດວາຣະກາ ລາງຮ້າຍຫຼາຍຢ່າງເກີດຂຶ້ນ—ຄວາມປົກກະຕິກັບກັນ, ສຽງປະຫຼາດ, ສັດຜິດປົກກະຕິ, ພິທີບູຊາລົ້ມເຫຼວ, ແລະຄວາມຝັນນ່າຢ້ານ—ເປັນກອບເຕືອນທາງທໍາ. ພຣະກຣິສນະຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ໄປຈາລິກບູຊາທີ່ປຣະພາສ. ຢາດະວະມາຮອດ ແລະໃນຄວາມເມົາ ຄວາມຮ້າຍໃນກຸ່ມທະວີຂຶ້ນ; ການຮົບພຸ້ງຂຶ້ນ (ມີສາຕະຍະກີ ແລະ ກຣິຕະວັຣມັນ) ແລະຈົນສຸດທ້າຍຂ້າກັນເອງດ້ວຍກ້ານຫຍ້າທີ່ກາຍເປັນຄອນຄ້າຍວັຊຣະ—ອັນເປັນຜົນຂອງບຣະຫມະດັນດະ (ຄໍາສາບຂອງຣິສີ) ແລະກາລະ. ພື້ນທີ່ມີປ່າຊ້າ ແລະກອງກະດູກ ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ «ຢາດະວະ-ສະຖະລະ». ຕອນທ້າຍ ວັຊຣະ (ຜູ້ສືບທອດທີ່ຍັງຄົງຊີວິດ) ມາປຣະພາສ ສ້າງຕັ້ງລິງຄະ «ວັຊເຣສະວະຣະ» ແລະໄດ້ສິດທິດ້ວຍຕະປັສຍາພາຍໃຕ້ການນໍາຂອງນາຣະດະ. ບົດຈົບດ້ວຍຂໍ້ກໍານົດພິທີແລະຜົນ: ອາບນ້ໍາ (ເຊັ່ນ ນ້ໍາຈາມບະວະຕີ), ບູຊາວັຊເຣສະວະຣະ, ເລີ້ຍງພຣາຫມະນ ແລະຖວາຍຂອງໃນຮູບສັນຍາລັກສະຫົກຫຼ່ຽມ ໄດ້ບຸນໃຫຍ່ເທົ່າກັບການບໍລິຈາກງົວນັບພັນ.
Adhyaya 238
Hiraṇyā-nadī-māhātmya (हिरण्यानदीमाहात्म्य) — The Glory of the Hiraṇyā River
ອັດຍາຍນີ້ນໍາເສີນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະເກືອບກ່ຽວກັບແມ່ນ້ໍາ ຮິຣັນຍາ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນນໍ້າສັກສິດຊໍາລະບາບ (pāpanāśinī) ກໍ່ເກີດບຸນ (puṇyā) ປະທານຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ (sarvakāmapradā) ແລະດັບທຸກຄວາມຂັດສົນ (dāridryāntakāriṇī)។ ບົດນີ້ກໍານົດພິທີຈາລິກສັ້ນໆ: ເຂົ້າໄປຫາແມ່ນ້ໍາ, ອາບນໍ້າຕາມວິທີກໍານົດ (vidhānena snāna), ປະກອບພິທີ piṇḍodaka ເພື່ອບັນພະບຸລຸດ, ແລະເຮັດທານກັບຕ້ອນຮັບແຂກຢ່າງມີລະບຽບ. ການປະຕິບັດຖືກຕ້ອງນໍາໄປສູ່ໂລກອັນບໍ່ເສື່ອມ (akṣayān lokān) ແລະຊ່ວຍຍົກບັນພະບຸລຸດອອກຈາກບາບ। ຍັງມີແນວຄິດຄຸນບຸນທຽບເທົ່າ: ການລ້ຽງອາຫານພຣາຫມັນຜູ້ມີຄຸນສົມບັດແມ່ນຄືກັບລ້ຽງດວິຈະຈໍານວນຫຼາຍ, ເນັ້ນຈິດໃຈ ຄຸນສົມບັດຜູ້ຮັບ ແລະບໍລິບົດພິທີ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ສັ່ງໃຫ້ຖວາຍທານ “ລົດມ້າຄໍາ” (hemaratha-dāna) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຊໍານານເວດ ອຸທິດແດ່ພຣະສິວະ ໂດຍຜົນບຸນຖືກປຽບກັບຜົນຈາກການຈາລິກອັນກວ້າງໃຫຍ່।
Adhyaya 239
नागरादित्यमाहात्म्यम् | The Māhātmya of Nāgarāditya (Nagarabhāskara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງຄວາມສັກສິດຂອງຮູບພຣະອາທິດຊື່ ນາກຣາດິຕະຍະ/ນາກຣະພາສະກະຣະ ທີ່ຢູ່ໃກ້ນ້ຳສັກສິດ “ຫິຣັນຍາ”. ຕອນຕົ້ນເປັນເລື່ອງກຳເນີດ: ສັດຣາຈິດ ກະສັດຍາດະວະ ປະຕິບັດວຣະຕະແລະຕະປະສະຍາຢ່າງໃຫຍ່ເພື່ອບູຊາພຣະພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ແລະໄດ້ຮັບເພັດ “ສະຍະມັນຕະກະ” ທີ່ໃຫ້ຄຳທຸກມື້. ເມື່ອໄດ້ເລືອກພອນ ລາວຂໍໃຫ້ພຣະອາທິດປະທັບຢູ່ຖາວອນໃນອາສຣົມນັ້ນ ຈຶ່ງມີການຕິດຕັ້ງຮູບພຣະອາທິດອັນສະຫວ່າງໄສ ແລະມອບໜ້າທີ່ໃຫ້ພຣາຫມັນກັບຊາວເມືອງຄຸ້ມຄອງ ຈົນເກີດນາມສະຖານບູຊາ “ນາກຣາດິຕະຍະ”. ຕໍ່ມາເປັນຟະລະສຣຸຕິ: ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊັນນາກຣາຣກະ ກໍເທົ່າກັບການໃຫ້ທານໃຫຍ່ທີ່ປຣະຍາກ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ກຳຈັດຄວາມທຸກຍາກ ຄວາມໂສກ ແລະໂຣກໄພ ເປັນ “ແພດແທ້” ຂອງຄວາມເຈັບໄຂ້. ພິທີກຳນົດໃຫ້ອາບນ້ຳດ້ວຍນ້ຳຫິຣັນຍາ ບູຊາຮູບພຣະອົງ ແລະຮັກສາວຣະຕະວັນສັບຕະມີໃນຂ້າງເດືອນສະຫວ່າງ ທີ່ຜູກກັບການສັງກຣະມະນະ; ໃນວັນນັ້ນກຳລັງຜົນຂອງພິທີທັງປວງຈະເພີ່ມພູນ. ທ້າຍບົດມີສະໂຕຕຣະ 21 ນາມຂອງພຣະອາທິດ (ເຊັ່ນ ວິກັຣຕະນະ, ວິວັສວານ, ມາຣຕັນຑະ, ພາສະກະຣະ, ຣະວິ) ເອີ້ນວ່າ “ສະຕະວະຣາຊະ” ຊ່ວຍເພີ່ມສຸຂະພາບ; ສວດໃນຍາມອາລຸນແລະຍາມຕົກດິນ ຈະໄດ້ສົມປາດຖະນາ ແລະສຸດທ້າຍເຖິງພຣະທີ່ປະທັບຂອງພຣະພາສະກະຣະ.
Adhyaya 240
बलभद्र-सुभद्रा-कृष्ण-माहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Balabhadra, Subhadrā, and Kṛṣṇa)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາກ່າວໃນນາມ «ອີສະວະຣະ ອຸວາຈາ» ໃຫ້ຫັນໃຈໄປຫາພຣະທັງສາມ: ພຣະບະລະພັດຣະ, ພຣະສຸພັດຣາ, ແລະ ພຣະກຣິດສະນະ ຜູ້ມີອານຸພາບທາງຈິດວິນຍານ. ພຣະກຣິດສະນະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນ «ຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງປວງ». ເນື້ອຫາຍຶດໂຍງຄວາມສໍາຄັນຂອງພຣະທັງສາມໄວ້ໃນກອບເວລາຂອງກັລປະ: ໃນກັລປະກ່ອນ ພຣະຫາຣິໄດ້ລະທິ້ງພຣະວິຫານ (ການລະທິ້ງກາຍ) ຢູ່ສະຖານທີ່ນີ້ ແລະໃນກັລປະປັດຈຸບັນກໍມີການລະລຶກເຖິງ «ການລະທິ້ງກາຍ» ຄ້າຍກັນ. ຜູ້ໃດທໍາພູຊາພຣະບະລະພັດຣະ, ພຣະສຸພັດຣາ, ແລະ ພຣະກຣິດສະນະ ໃນສະນິດຂອງ ນາກະຣາດິຕະຍະ ຈະໄດ້ໄປສະຫວັນ (svarga-gāmin) ຕາມຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້.
Adhyaya 241
शेषमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Śeṣa at Mitra-vana)
ບົດທີ 241 ພຣະອີສະວະຣະ ໄດ້ພັນລະນາສະຖານບູຊາໃນ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບ ບະລະພັດຣະ (Balabhadra) ໂດຍຖືກລະບຸວ່າເປັນ ເສສະ (Śeṣa) ໃນຮູບງູ. ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ໃນ ມິຕຣະ-ວະນະ (Mitra-vana) ກວ້າງສອງ gavyūti ແລະເຊື່ອມກັບຕີຣຖະທີ່ ຕຣິ-ສັງກະມະ (ຈຸດບັນຈົບຂອງນ້ຳສາມສາຍ) ທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ຜ່ານ “ປາຕາລະ-ປະຖະ” ທາງລຶກລັບ. ສະຖານບູຊາມີຮູບລິງຄະ (liṅgākāra) ແລະສ່ອງສະຫວ່າງຍິ່ງ “mahāprabha” ໂດຍມີຊື່ສຽງວ່າ “ເສສະ” ຄູ່ກັບ ເຣວະຕີ (Revatī)។ ຕໍ່ມາມີຕຳນານທ້ອງຖິ່ນ: ສິດທະຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ຈະຣາ (Jarā) ເປັນຊ່າງທໍຜ້າ (kaulika) ແລະໃນພາສາເລື່ອງເລົ່າຖືກເອີ້ນວ່າ “ຜູ້ສັງຫານວິສນຸ” ໄດ້ບັນລຸການລະລາຍ (laya) ຢູ່ບ່ອນນີ້; ຫຼັງຈາກນັ້ນສະຖານທີ່ຈຶ່ງໂດງດັງດ້ວຍນາມ “ເສສະ”. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດໃຫ້ບູຊາໃນວັນ 13 ຂ້າງຂຶ້ນເດືອນ ໄຈຕຣະ (Caitra-śukla-trayodaśī) ໂດຍສັນຍາຜົນດີແກ່ຄອບຄົວ—ລູກ, ຫຼານ, ສັດລ້ຽງ—ແລະຄວາມຜາສຸກຕະຫຼອດໜຶ່ງປີ. ຍັງກ່າວເຖິງພຣະຄຸ້ມຄອງເດັກນ້ອຍຈາກໂລກຜື່ນຕຸ່ມ masūrikā ແລະ visphoṭaka. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າບ່ອນນີ້ເປັນທີ່ນິຍົມໃນທຸກຊັ້ນຊົນ ແລະ ເສສະ ພໍໃຈໄວດ້ວຍເຄື່ອງຖວາຍທັງສັດ, ດອກໄມ້, ແລະ ບະລິ (bali) ຫຼາກຫຼາຍ; ພ້ອມຫຼັກທຳວ່າພຣະອົງທຳລາຍບາບທີ່ສະສົມໄວ້।
Adhyaya 242
कुमारीमाहात्म्यवर्णनम् (Kumārī Māhātmya—The Glory of the Maiden Goddess)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະມະຫາເທວີຟັງເຖິງເຫດການຄຸ້ມຄອງອັນສັກສິດຢູ່ໃກ້ພຣະເທວີກຸມາຣິກາ (Devī Kumārikā) ທາງທິດຕາເວັນອອກ ເປັນໝາຍບອກພູມສັນຖານຂອງກະເສດຕຣະປຣະພາສະ. ໃນກະລະປະຮາທັນຕະຣະ ອະສຸຣະໃຫຍ່ຊື່ ຣຸຣຸ ເກີດຂຶ້ນເປັນຄວາມຫວາດກົວແກ່ໂລກ ລົບກວນເທວະ ແລະ ຄັນທະຣະວະ ຂ້າຕະປະສີ ແລະ ຜູ້ປະພຶດທຳ ຈົນການສະວາດະຍາຍ ສຽງ “ວະສັດ” ແລະ ພິທີຍັດຍະ ຊົມຊື່ນຖືກທຳລາຍ. ເທວະ ແລະ ຣິສີໃຫຍ່ໆ ປຶກສາກັນເພື່ອຫາວິທີປາບມັນ; ຈາກເຫື່ອຮ່ວມຂອງພວກເຂົາ ເກີດເປັນສາວນ້ອຍດວງຕາດັ່ງດອກບົວ ຜຸດຂຶ້ນມາ ແລະ ຖາມວ່າຕົນມີໜ້າທີ່ຫຍັງ; ນາງຖືກມອບໝາຍໃຫ້ຂັບໄລ່ວິກິດ. ນາງຫົວເຮາະ ແລະ ຈາກສຽງຫົວເຮາະນັ້ນ ເກີດສາວຜູ້ຕິດຕາມຖື pāśa ແລະ aṅkuśa ອອກຮົບ ຈົນກອງທັບຂອງຣຸຣຸແຕກພ່າຍ. ຣຸຣຸໃຊ້ມາຍາມືດ (tāmasī) ແຕ່ພຣະເທວີບໍ່ຫຼົງ; ນາງແທງມັນດ້ວຍ śakti. ເມື່ອຣຸຣຸໜີໄປທາງທະເລ ພຣະເທວີຕາມໄປ ເຂົ້າສູ່ພື້ນທີ່ມະຫາສະມຸດ ແລະ ຕັດຫົວມັນດ້ວຍດາບ ອອກມາເປັນ Cārma-Muṇḍa-dharā (ຜູ້ຖືໜັງແລະຫົວທີ່ຖືກຕັດ). ນາງກັບສູ່ປຣະພາສະພ້ອມບໍລິວານສະຫວ່າງໄສຫຼາຍຮູບ; ເທວະທັງຫຼາຍສັນລະເສີນນາງວ່າ Cāmuṇḍā, Kālarātri, Mahāmāyā, Mahākālī/Kālikā ແລະ ນາມອັນດຸດັນເພື່ອຄຸ້ມຄອງ. ພຣະເທວີປະທານພອນ; ເທວະຂໍໃຫ້ນາງສະຖິດຢູ່ໃນກະເສດຕຣະນີ້, ໃຫ້ສະໂຕຕຣະຂອງນາງປະທານຜົນແກ່ຜູ້ສວດ, ແລະ ໃຫ້ຜູ້ຟັງກຳເນີດຂອງນາງດ້ວຍພັກຕິໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ບັນລຸ “ປຣາກະຕິ” (parā gati). ຍັງກ່າວເຖິງພິທີປະຕິບັດ: ບູຊາໃນຂ້າງເດືອນສວ່າງ ໂດຍສະເພາະວັນ Navamī ໃນເດືອນ Āśvina ເປັນມົງຄຸນ. ທ້າຍບົດ ພຣະເທວີສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະ ເທວະກັບສູ່ສະຫວັນ ດ້ວຍສັດຕູຖືກປາບແລ້ວ.
Adhyaya 243
मंत्रावलिक्षेत्रपालमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of the Mantrāvalī Kṣetrapāla
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະເທວີໃຫ້ເຂົ້າໄປນົບນ້ອມບູຊາ «ກເສດຣະປາລະ» ຜູ້ພິທັກສະຖານທີ່ອັນມີອຳນາດ ຢູ່ທິດອີສານ (ທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ) ແລະຖືກພັນລະນາວ່າປະດັບດ້ວຍ ມັນຕຣະມາລາ (ພວງມົນ/ສາຍມົນ) ອັນສົງ່າງາມ. ທ່ານຍືນປົກປ້ອງຢູ່ໃກ້ຝັ່ງຄຳ (ຮິຣັນຍະ-ຕະຕະ) ເພື່ອຮັກສາພື້ນທີ່ຍ່ອຍທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຮີຣະກະ-ກເສດຣະ» ດັ່ງທົ່ງເພັດອັນມີຄ່າ. ຕໍ່ມາ ຄຳພີກຳນົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນທີ 13 (ຕຣະໂຢດະຊີ) ຂອງຂ້າງແຮມ (ກຣິສນະປັກສະ) ຜູ້ບູຊາຄວນຖວາຍກິ່ນຫອມ, ດອກໄມ້, ເຄື່ອງບູຊາ ແລະ ບະລິ (ເຄື່ອງຖວາຍ/ການສະເໜີ) ແດ່ກເສດຣະປາລະ. ຕອນທ້າຍກ່າວຟະລະສຣຸຕິວ່າ ເມື່ອບູຊາຖືກຕ້ອງ ທ່ານຈະເປັນຜູ້ປະທານຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ (ສັຣວະ-ກາມະ-ປຣະດະ) ໂດຍຢູ່ໃນຂອບເຂດຈັນຍາຂອງການປະພຶດຕິໃນທີ່ສັກສິດ (ຕີຣຖະ).
Adhyaya 244
Vicitreśvaramāhātmya (विचित्रेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Vicitreśvara
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນໍາໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງສະຖານສັກສິດອັນສູງສົ່ງຊື່ ວິຈິຕເຣສະວະຣະ ຢູ່ທີ່ຝັ່ງ ຮິຣັນຍາ-ຕີຣະ ເຊິ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບໃຫຍ່ (ມະຫາປາຕະກະ-ນາສະນະ) ໃນຂອບເຂດການຈາລິກແຫ່ງ ປຣະພາສະ-ກເຩດຣະ. ບົດນີ້ເລົ່າຖຶງກໍາເນີດຂອງສະຖານນັ້ນວ່າ ເກີດຈາກຜູ້ຊື່ ວິຈິຕຣະ ຜູ້ເປັນສະເລກຂອງພຣະຍະມະ. ດ້ວຍການບໍາເພັນຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນ ຈຶ່ງມີການສ້າງແລະສະຖາປະນາ ລິງຄະ ອັນດຸຮ້າຍຍິ່ງ (ມະຫາເຣາດຣະ) ໄວ້ທີ່ນັ້ນ. ໃນຟະລະສຣຸຕິໄດ້ປະກາດຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນລິງຄະນີ້ ຈະບໍ່ໄດ້ເຫັນໂລກຂອງພຣະຍະມະ. ດັ່ງນັ້ນ ການດາຣະຊະນະເປັນການປ້ອງກັນແລະນໍາໄປສູ່ຄວາມພົ້ນທຸກ ໃນຈັນຍາບັນຂອງການຈາລິກແຫ່ງປຣະພາສະ.
Adhyaya 245
ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Brahmeśvara Māhātmya (Account of the Glory of Brahmeśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນອັນສັກສິດ ເມື່ອພຣະອີສະວະຣະຕຣັດກັບພຣະເທວີ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ນາງ (ພ້ອມທັງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກ) ໄປຍັງສະຖານສັກສິດໜຶ່ງໃນດິນແດນອັນບໍລິສຸດດຽວກັນ. ສະຖານນັ້ນຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ໍາສະຣັສວະຕີ ໂດຍບອກທິດທາງວ່າ ຢູ່ໃກ້/ເທິງ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງຈຸດໝາຍທີ່ກ່ຽວກັບປາຣ໌ນາດິຕຍະ. ທີ່ນັ້ນມີລິງຄະອັນໂດດເດັ່ນ ທີ່ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງຕັ້ງແຕ່ໂບຮານ ແລະໃຫ້ນາມວ່າ «ພຣະພຣະຫມເອສະວະຣະ» (Brahmeśvara) ຜູ້ມີອານຸພາບທໍາລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana). ໃນວັນຕິຖິທີ 2 (dvitīyā) ຜູ້ປະຕິບັດຄວນອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນ ຖືອົບວາສ (upavāsa) ຄວບຄຸມອິນທຣີ (jitendriya) ແລະບູຊາພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍໂດຍນາມ «ພຣະພຣະຫມເອສະວະຣະ». ຍັງມີຄໍາສອນໃຫ້ກະທໍາຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ແລະພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ແກ່ບັນພະບຸລຸດ ເພື່ອບັນລຸສະຖານະ/ຖິ່ນພໍານັກອັນຖາວອນ (śāśvataṃ padam).
Adhyaya 246
Piṅgā-nadī-māhātmya (Glorification of the Piṅgā River)
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງປິງກະລີ ແມ່ນ້ຳປິງກາຜູ້ທຳລາຍບາບ ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງຣິສິ-ຕີຣຖ ແລະໄຫຼລົງສູ່ມະຫາສະໝຸດ. ພຣະອົງອະທິບາຍອານຸພາບແບບຂັ້ນຕອນ: ເຫັນແຕ່ພຽງຢ່າງ (ສັນດັຣຊະນະ) ໄດ້ຜົນເທົ່າພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດອັນໃຫຍ່; ອາບນ້ຳ (ສະນານ) ເພີ່ມເປັນສອງເທົ່າ; ຕັຣປະນະ ເພີ່ມສີ່ເທົ່າ; ແລະ ສຣາດທະ ໃຫ້ຜົນບໍ່ອາດນັບໄດ້. ມີເຣື່ອງເກົ່າເປັນຕົ້ນກຳເນີດ: ບັນດາຣິສີຜູ້ມາປາຖະໜາດາຣຊະນະຂອງໂສເມສະວະຣະ ຖືກພັນນາວ່າມີຮູບລັກທາງໃຕ້ ແລະຄ່ອນຂ້າງມືດ/ບໍ່ງາມ. ເມື່ອພວກເຂົາອາບນ້ຳທີ່ອາສຣົມອັນດີເລີດໃກ້ແມ່ນ້ຳ ກໍເຫັນຕົນເອງກາຍເປັນງາມ ດັ່ງ “ກາມະ-ສະດຣິຊະ” (ຄືອຸດົມຄວາມດຶງດູດ). ພວກເຂົາຈຶ່ງປະກາດວ່າ ເນື່ອງຈາກໄດ້ “ປິງກະຕະວະ” (ສີທອງ/ນ້ຳຕານອ່ອນ) ແມ່ນ້ຳນີ້ຈະຊື່ວ່າ ປິງກາ. ຍັງມີຄຳສອນດ້ານຈິດທຳ: ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນີ້ດ້ວຍພັກຕິສູງສຸດ ຈະບໍ່ມີລູກຫຼານອັບຮູບໃນສາຍຕະກູນ. ທ້າຍບົດ ຣິສີທັງຫຼາຍແບ່ງກັນຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ສ້າງຕີຣຖະຕ່າງໆ ດ້ວຍຄວາມສັນໂດດແບບຕະປະສະ ມີແຕ່ສາຍຍັຊໂຍປະວີຕະເປັນເຄື່ອງໝາຍ ຊູ້ວ່າຄວາມສັກສິດເກີດຈາກວິໄນ ແລະການຕັ້ງນາມພິທີ.
Adhyaya 247
पिंगलादित्य–पिंगादेवी–शुक्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Māhātmya of Piṅgalāditya, Piṅgā Devī, and Śukreśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ໂດຍລຽງລຳດັບສະຖານທີ່ສຳຄັນໃນປຣະພາສະ-ເຂດສັກສິດ ແລະ ກຳນົດພິທີປະຕິບັດພ້ອມຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນ. ຕອນຕົ້ນ ພຣະຄຳພີແນະນຳໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປດູດາຣະຊະນະພຣະສູຣະຍະ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ທຳລາຍບາບ ເພື່ອໃຫ້ການເບິ່ງພຣະອາທິດເປັນການຊຳລະມົນທິນ. ຕໍ່ມາ ກ່າວເຖິງ ພິງກາເທວີ ວ່າເປັນປາງຂອງພຣະປາຣະວະຕີ ເຊື່ອມການບູຊາເທວີເຂົ້າກັບວົງຈອນຈາລິກດຽວກັນ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດການອົບອົດອາຫານໃນວັນຕຣິຕີຍາ (ວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 3) ໂດຍກ່າວວ່າຜູ້ປະຕິບັດຈະສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາ ແລະ ໄດ້ຮັບມົງຄຸນເຊັ່ນ ຊັບສິນ ແລະ ບຸດຫຼານ. ທ້າຍສຸດ ນຳເສີນ ສຸກເຣສະວະຣະ (ລິງຄະ/ສະຖານບູຊາ) ທີ່ການດູດາຣະຊະນະກ່າວວ່າຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບທັງປວງ (sarva-pātaka) ເນັ້ນວ່າ ການເບິ່ງ, ການອົບອົດ, ແລະ ພັກຕິ ເປັນເຕັກໂນໂລຊີທາງພິທີ-ຈິດທຳ ໃນເຂດສັກສິດນີ້.
Adhyaya 248
Brahmeśvara-māhātmya (ब्रह्मेश्वरमाहात्म्य) — Origin and Merit of the Brahmeśvara Liṅga
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນໍາພຣະມະຫາເທວີ ໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ເຄີຍກ່າວໄວ້ ຊຶ່ງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເຄີຍບູຊາ ຢູ່ຂ້າງຝັ່ງແມ່ນ້ໍາສະຣັສວະຕີ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ ປຣະນາດິຕະຍະ (Parnāditya)। ຈາກນັ້ນພຣະອົງເລົ່າຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດ: ກ່ອນທີ່ພຣະພຣະຫມາຈະສ້າງສັດທັງສີ່ຫມວດ ມີຍິງຜູ້ວິເສດຜຸດຂຶ້ນ ບໍ່ອາດຈັດປະເພດໄດ້ ແລະຖືກພັນລະນາດ້ວຍລັກສະນະຄວາມງາມແບບປູຣານະ। ພຣະພຣະຫມາຖືກກາມຕັນຫາຄອບງໍາ ແລະຂໍຮ່ວມເພດກັບນາງ; ຜົນທັນທີຂອງຄວາມຜິດນັ້ນ ຫົວທີ່ຫ້າຂອງພຣະພຣະຫມາຫຼຸດລົງ ແລະກາຍເປັນຄ້າຍຫົວລາ; ການເກີດກາມໃຈຕໍ່ “ລູກສາວ” ຂອງຕົນ ຖືກຊີ້ວ່າເປັນຄວາມຜິດຮ້າຍແຮງ. ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງໄປຫາປຣະພາສະ (Prabhāsa) ເພື່ອຂໍຄວາມບໍລິສຸດ ເພາະກ່າວວ່າ ບໍ່ອາດບໍລິສຸດກາຍໃຈໄດ້ ຫາກບໍ່ອາບນ້ໍາໃນຕີຣະຖະ (tīrtha)។ ເມື່ອອາບນ້ໍາໃນສະຣັສວະຕີແລ້ວ ພຣະພຣະຫມາສ້າງລິງຄະຂອງພຣະສິວະ (Devadeva Śūlin) ແລະພົ້ນຈາກມົນທິນ ກັບໄປຍັງຖິ່ນຂອງຕົນ. ຕອນທ້າຍກ່າວຜົນບຸນ: ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາໃນສະຣັສວະຕີ ແລະໄດ້ເຫັນລິງຄະນັ້ນ ຈະພົ້ນບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບກຽດໃນພຣະພຣະຫມາໂລກ; ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ການເຫັນໃນວັນຂຶ້ນ 14 ຄ່ໍາ ເດືອນໄຈຕຣະ (Caitra) ຈະນໍາໄປສູ່ສະຖານສູງສຸດອັນເກີດກັບພຣະມະເຫສະວະຣະ।
Adhyaya 249
संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Sangameśvara Māhātmya (Glory of the Lord of the Confluence)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນໍາໃຫ້ເທວີໄປຫາເທວະນາມ «ສັງກະເມສະວະຣະ» ຜູ້ຖືກເອີ້ນອີກວ່າ «ໂກລະກະ» ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ. ເລື່ອງໄດ້ກໍານົດສະຖານທີ່ເປັນຈຸດບັນຈົບ (ສັງກະມະ) ຂອງແມ່ນ້ໍາສະຣັສວະຕີ ແລະ ປິງກາ ແລະແນະນໍາລະສີ ອຸດດາລະກະ ຜູ້ມີຕະປະສູງ. ໃນຂະນະທີ່ອຸດດາລະກະບໍາເນັດຕະປະຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນ ລິງຄະໄດ້ປາກົດຕໍ່ໜ້າ ເປັນດັ່ງການຢືນຢັນແຫ່ງພັກຕິ. ສຽງອະສະຣີຣິນີ (ສຽງບໍ່ມີຮ່າງ) ປະກາດວ່າພຣະອົງຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ ແລະຕັ້ງນາມສະຖານບູຊາວ່າ «ສັງກະເມສະວະຣະ» ເນື່ອງຈາກລິງຄະເກີດຂຶ້ນທີ່ຈຸດບັນຈົບ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງຜົນ: ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາທີ່ສັງກະມະອັນໂດ່ງດັງ ແລະໄດ້ດາຣະຊັນສັງກະເມສະວະຣະ ຈະໄດ້ຮັບຄະຕິສູງສຸດ. ອຸດດາລະກະບູຊາລິງຄະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະໃນບັ້ນປາຍຊີວິດໄດ້ເຖິງພຣະທີ່ສະຖານຂອງມະເຫສະວະຣະ ເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງການບູຊາຕີຣະຖະທີ່ນໍາໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ.
Adhyaya 250
Gaṅgeśvara Māhātmya (गंगेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Gaṅgeśvara Liṅga
ພຣະອີສະວະຣະກ່າວກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງວ່າ «ຄັງເຄສະວະຣະ» ທີ່ໂດ່ງດັງໃນສາມໂລກ ແລະຕັ້ງຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ ສັງຄະເມສະວະຣະ. ເລື່ອງໄດ້ລະລຶກເຫດການໃນອະດີດ: ພຣະວິສນຸ (ຖືກເອີ້ນວ່າ ປຣະພະວິສນຸ/ປຣະພະວະວິສນຸ) ໄດ້ເຊີນແມ່ນ້ຳຄັງຄາມາເພື່ອພິທີອະພິເສກໃນຍາມສຳຄັນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄັງຄາໄດ້ເຫັນກະເສດຕຣະອັນມີບຸນຫຼາຍ ທີ່ມີຣິສີມາຢ້ຽມຢາມ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍລິງຄະ ກັບອາສຣົມຂອງນັກຕະປະ. ດ້ວຍສັດທາໃນພຣະສິວະ ນາງໄດ້ສ້າງຕັ້ງລິງຄະນັ້ນໄວ້. ອະທິບາຍຜົນບຸນກ່າວວ່າ ແຕ່ພຽງໄດ້ດາຣະຊະນະສະຖານນີ້ ກໍໄດ້ຜົນເທົ່າກັບອາບນ້ຳຄັງຄາ ແລະມະນຸດໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການບູຊາອັດສະວະເມດະ 1,000 ຄັ້ງ.
Adhyaya 251
Śaṅkarāditya-māhātmya (The Glory of Śaṅkarāditya)
ໃນບົດສົນທະນາສັ້ນໆລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ບົດນີ້ແນະນຳໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກບູຊາສະຖານສັກສິດຊື່ «Śaṅkarāditya» ຊຶ່ງກ່າວວ່າຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງ Gaṅgeśvara ແລະຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍ Śaṅkara. ເວລາມົງຄຸນສຳລັບພິທີແມ່ນວັນທີ 6 (ṣaṣṭhī) ໃນຂ້າງຂຶ້ນ (śukla pakṣa)។ ວິທີບູຊາກຳນົດໃຫ້ຖວາຍ arghya ໃນພາຊະນະທອງແດງ (tāmra-pātra) ປຸງດ້ວຍຈັນທະນາແດງ (rakta-candana) ແລະດອກໄມ້ແດງ (rakta-puṣpa) ໂດຍມີຈິດຕັ້ງໝັ້ນ (samāhita)។ ຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້ຄື ການໄດ້ເຖິງໂລກສູງສຸດທີ່ກ່ຽວກັບ Divākara (ພຣະອາທິດ) ແລະໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດສູງ (parā siddhi) ພ້ອມທັງບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຄວາມທຸກຍາກ (daridratā)។ ທ້າຍບົດເຊີນຊວນໃຫ້ພາກພຽນຢ່າງຄົບຖ້ວນໃນກະເສດຣະນັ້ນ ເພື່ອບູຊາ Śaṅkarāditya ເປັນຜູ້ປະທານຜົນແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ (sarva-kāma-phala-prada)។
Adhyaya 252
शङ्करनाथमाहात्म्यवर्णनम् (Śaṅkaranātha Māhātmya—Account of the Glory of Śaṅkaranātha)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະເທວີ ແລະນໍາທາງລໍາດັບການຈາລິກໄປສູ່ລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງວ່າ «ສັງກະຣະນາຖ» ຊຶ່ງໂດງດັງໃນສາມໂລກ ແລະເປັນຜູ້ກໍາຈັດບາບ. ບົດນີ້ກ່າວວ່າ ຜູ້ຕັ້ງລິງຄະນັ້ນແມ່ນ ພຣະພານຸ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ໄດ້ບໍາເພັນຕະປະສະຢາຢ່າງໃຫຍ່ ແລ້ວຈຶ່ງສ້າງສະຖານທີ່ບູຊາແລະປະດິດສະຖາປະນາ. ຕໍ່ມາໄດ້ກໍານົດການປະພຶດ-ພິທີອັນກະທັດຮັດ: ບູຊາພຣະມະຫາເທວະດ້ວຍການອົດອາຫານ, ເລີ້ຍງພຣາຫມັນ, ເຮັດສຣາດທະດ້ວຍການຄວບຄຸມອິນຊີ, ແລະບໍລິຈາກຄໍາກັບເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຕາມກໍາລັງ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ປະຕິບັດຈະໄດ້ບັນລຸຖິ່ນພໍານັກສູງສຸດ ເປັນຜົນທີ່ແນ່ນອນຕາມຫຼັກທາງທະວີວິທະຍາຂອງບົດນີ້.
Adhyaya 253
गुफेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Gufeśvara Shrine-Māhātmya (Description of the Glory of Gufeśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນອັນສັກສິດ ໃນນັ້ນພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະນາງມະຫາເທວີ ໃຫ້ນໍາທາງການຈາລິກໄປສູ່ສະຖານບູຊາອັນສໍາຄັນຊື່ ກຸເຟສະວະຣະ (Gufeśvara)। ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ຮິຣັນຍາ (Hiranyā) ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າ “ຫາທຽບບໍ່ໄດ້” ແລະ “ຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງປວງ”។ ແນວຄິດທາງທຳມະສາດເນັ້ນທີ່ ດັຣຊະນະ (darśana) ເປັນການກະທໍາທີ່ປ່ຽນແປງຊີວິດ: ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນພຣະເທວະທີ່ກຸເຟສະວະຣະ ກໍກໍາຈັດບາບໜັກໄດ້ ຈົນກ່າວເກີນຈິງວ່າຂັບໄລ່ “ການຂ້າຄົນເປັນໂກດິ” ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ເປັນຈຸດສັ້ນໆໃນແຜນທີ່ສັກສິດຂອງປຣະພາສະ-ເຂດ ທັງລະບຸສະຖານທີ່ ແລະຊູ້ຄຸນຄ່າການຊໍາລະບາບຕາມຂະບວນ tīrtha-māhātmya।
Adhyaya 254
घण्टेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Ghanteśvara Shrine-Māhātmya (Description of the Glory of Ghanteśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບົດມາຫາດມະຍະສັ້ນໆ ນໍາສະເໜີໃນຮູບແບບຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ. ທີ່ປຣະພາສະ (Prabhāsa) ມີສະຖານສັກສິດຊື່ «ຄັນເຕສະວະຣະ» (Ghanteśvara) ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana) ແລະເປັນທີ່ເຄົາລົບບູຊາຂອງທັງເທວະ ແລະ ດານະວະ. ສະຖານນີ້ເຄີຍຖືກບູຊາໂດຍຣິສີ ແລະ ສິດທະ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງວ່າໃຫ້ຜົນຕາມຄວາມປາດຖະໜາ (vāñchitārtha-phala-prada). ມີຂໍ້ກໍານົດເວລາວ່າ ຜູ້ສັດທາມະນຸດຜູ້ໃດບູຊາພຣະຄັນເຕສະວະຣະໃນວັນອັດຖະມີ (aṣṭamī) ທີ່ຕົງກັບວັນຈັນ (Soma-vāra) ຈະໄດ້ຮັບສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ ແລະພົ້ນຈາກບາບ. ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍກໍານົດວ່າເປັນອັດທະຍາຍທີ 254 ໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ ປຣະພາສະຂັນດະ ປຣະພາສະເກສະຕຣະມາຫາດມະຍະ.
Adhyaya 255
ऋषितीर्थमाहात्म्य (The Māhātmya of Ṛṣi-tīrtha / Rishi Tirtha)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງໃກ້ພຣະພາສະ ໂດຍເນັ້ນພື້ນທີ່ດ້ານຕາເວັນຕົກທີ່ເກີດການພຳນັກຂອງຣິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຫຼາຍອົງ. ມີການລຽນນາມຣິສີເຊັ່ນ ອັງຄິຣະສ, ເກົາຕະມະ, ອະກັສຕະຍະ, ວິສວາມິຕຣະ, ວະສິດຖະພ້ອມອະຣຸນທະຕີ, ພຣຶຄຸ, ກາສຍະປະ, ນາຣະດະ, ປະຣະວະຕະ ແລະອື່ນໆ ຜູ້ປະພຶດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ເພື່ອບັນລຸໂລກພຣະພຣະຫມາອັນອະມະຕະ ດ້ວຍການສຳລວມແລະສະມາທິ. ເມື່ອເກີດໄພແຫ້ງແລ້ງແລະອຶດຫິວ ກະສັດຊື່ ອຸປະຣິຈະຣະ ໄດ້ນຳເຂົ້າສານແລະຂອງມີຄ່າມາຖວາຍ ໂດຍກ່າວວ່າການຮັບທານເປັນຊີວິດທີ່ບໍ່ດ່າງພ້ອຍຂອງພຣາຫມະນ. ແຕ່ຣິສີທັງຫຼາຍປະຕິເສດ ໂດຍຊີ້ໃຫ້ເຫັນອັນຕະລາຍທາງຈິດທຳຂອງຂອງກຳນັນຈາກລາຊາ ແລະຄວາມເສື່ອມທາງວິນຍານຈາກຄວາມໂລບ; ພວກທ່ານວິຈາລະນາຕໍ່ການສະສົມ (sañcaya) ແລະຕັນຫາ (tṛṣṇā) ພ້ອມຍົກຍ້ອງຄວາມພໍໃຈແລະການບໍ່ຮັບອຸປະຖຳທີ່ບໍ່ຄວນ. ຄົນຂອງກະສັດໄດ້ໂຍນຊັບ “ຄັນທອງ” ໄວ້ໃກ້ຕົ້ນອຸດຸມບະຣະ ແຕ່ຣິສີກໍຍັງປະຕິເສດ ແລະເດີນທາງຕໍ່ໄປຈົນຮອດທະເລສາບໃຫຍ່ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍດອກບົວ. ພວກທ່ານອາບນ້ຳ ແລະເກັບກ້ານບົວ (bīsa) ເປັນອາຫານ; ນັກບວດພະເດີນທາງຊື່ ຊຸນໂນມຸຂະ ໄດ້ເອົາ bīsa ໄປເພື່ອໃຫ້ເກີດການສອບຖາມທາງທຳ ແລະມີການສາບານ/ສາບແຊ່ງກັນເພື່ອກຳນົດຄວາມເສື່ອມຂອງຜູ້ລັກ. ຕໍ່ມາ ຊຸນໂນມຸຂະເປີດເຜີຍວ່າເປັນ ປຸຣັນດະຣະ (ອິນດຣະ) ແລະສັນລະເສີນຄວາມບໍ່ໂລບຂອງພວກທ່ານເປັນຮາກຖານແຫ່ງໂລກອັນບໍ່ເສື່ອມ. ຣິສີຈຶ່ງຂໍພິທີກຳສຳລັບສະຖານທີ່ນັ້ນ: ຜູ້ໃດມາຮອດ ຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ ອົດອາຫານ 3 ຄືນ ອາບນ້ຳ ຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະເຮັດ ສຣາດທະ ຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບບຸນຈາກຕີຣຖະທັງປວງ ຫຼີກພົ້ນຄະຕິຕ່ຳ ແລະໄດ້ຢູ່ຮ່ວມກັບເທວະດາ.
Adhyaya 256
नन्दादित्यमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Nandāditya)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນພຣະດຳລັດຂອງພຣະອີສະວະຣະຕໍ່ພຣະເທວີ ເພື່ອຮັບຮອງການສ້າງສະຖານບູຊາພຣະອາທິດໃນປຣະພາສະເກດຕຣະ. ເລີ່ມດ້ວຍການຊີ້ນຳໃຫ້ເຂົ້າໄປຫາ “ນັນດາດິຕຍະ” ຮູບພຣະອາທິດທີ່ກະສັດນັນດາໄດ້ປະດິດຕັ້ງ. ນັນດາເປັນກະສັດຜູ້ທຳດີ ປະຊາຊົນຢູ່ດີກິນດີ ແຕ່ຕໍ່ມາເກີດຜົນກຳ ເຮັດໃຫ້ທ່ານເປັນໂລກເຮື້ອນຮ້າຍຢ່າງໜັກ. ເມື່ອຊອກຫາເຫດ ເລື່ອງຍ້ອນໄປຫາເຫດການເກົ່າ: ນັນດາເດີນທາງໃນວິມານທິບທີ່ພຣະວິສະນຸປະທານ ໄປຮອດມານະສະໂຣວະ ແລະໄດ້ພົບດອກບົວ “ເກີດຈາກພຣະພຣະຫມາ” ອັນຫາຍາກ ພາຍໃນມີປຸຣຸສະສະຫວ່າງໄສຂະໜາດເທົ່ານິ້ວໂປ້ງ. ດ້ວຍຄວາມຢາກໄດ້ຊື່ສຽງ ທ່ານສັ່ງໃຫ້ຍຶດດອກບົວ; ເມື່ອແຕະຕ້ອງ ມີສຽງນ່າຢ້ານກົວດັງຂຶ້ນ ແລະທ່ານເຈັບໄຂ້ທັນທີ. ພຣະິສີວະສິດຖະ ອະທິບາຍວ່າ ດອກບົວນັ້ນສັກສິດຢ່າງຍິ່ງ ແລະເຈດຕະນາຈະນຳໄປໂຊວ໌ໃຫ້ຄົນເຫັນເປັນຄວາມຜິດທາງທຳ; ທ່ານໃນດອກບົວຄືຫຼັກການແຫ່ງພຣະອາທິດ (ປຣະດະໂຢຕະນ/ສູຣຍະ). ວະສິດຖະແນະໃຫ້ບູຊາພຣະພາສະກະຣະທີ່ປຣະພາສະ. ນັນດາຈຶ່ງປະດິດຕັ້ງ ແລະບູຊານັນດາດິຕຍະດ້ວຍເຄື່ອງສັກກາລະ; ພຣະສູຣຍະປະທານການຫາຍປ່ວຍທັນທີ ແລະສັນຍາຈະສະຖິດຢູ່ຍາວນານ ພ້ອມກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດໄດ້ເບິ່ງພຣະອົງໃນວັນສັບຕະມີທີ່ຕົງກັບວັນອາທິດ ຈະໄດ້ຮັບສະຖານະສູງສຸດ. ທ້າຍອັດຍາຍກ່າວຜົນອານິສົງ: ອາບນ້ຳ, ເຮັດສຣາດທະ, ແລະບໍລິຈາກ (ໂດຍສະເພາະງົວກະປິລາ ຫຼືງົວເນີຍໃສ) ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ໄດ້ບຸນຫາທີ່ສຸດມິດ ແລະເປັນຫຼັກພາໄປສູ່ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ.
Adhyaya 257
त्रितकूपमाहात्म्य (Glory of the Trita Well)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງ ອາເຕຣຍະ ຜູ້ຮູ້ພຣະເວດແຫ່ງແດນໂສຣາດຣະ ແລະລູກຊາຍສາມຄົນ: ເອກະຕະ, ດວິຕະ, ແລະຄົນນ້ອຍ ຕຣິຕະ. ຫຼັງຈາກອາເຕຣຍະສິ້ນຊີວິດ ຕຣິຕະ—ຜູ້ມີຄຸນທຳ ແລະຊ່ຽວຊານພຣະເວດ—ໄດ້ຮັບພາລະນຳ ແລະຈັດການຈະປະກອບຍັດຍະ (yajña) ເຊີນພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ພິທີ ແລະອາວາຫນະເທວະດາ. ເພື່ອຫາດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ລາວເດີນທາງໄປປຣະພາສະກັບພີ່ຊາຍ ເພື່ອຮວບຮວມງົວ ແລະໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບພ້ອມຂອງຂວັນເນື່ອງຈາກຄວາມຮູ້. ພີ່ຊາຍກັບເກີດຄວາມອິດສາ ແລະວາງແຜນທຳຮ້າຍ. ເມື່ອເສືອອັນນ່າຢ້ານປາກົດ ງົວກະແຈກກະຈາຍ ແລະໃກ້ບໍ່ນ້ຳແຫ້ງອັນນ່າສະພຶງ ພີ່ຊາຍໄດ້ໂຍນຕຣິຕະລົງໃນຫຼຸມບໍ່ມີນ້ຳ ແລ້ວພາງົວໜີໄປ. ຢູ່ໃນບໍ່ນັ້ນ ຕຣິຕະບໍ່ທໍ້ໃຈ ແຕ່ປະກອບ “ມານະສະ-ຍັດຍະ” (mental sacrifice) ສະດຸດສູກຕະ ແລະເຮັດໂຮມະດ້ວຍຊາຍເປັນນິມິດ. ເທວະດາພໍໃຈໃນສັດທາ ແລະໃຫ້ພຣະສະຣັສວະຕີເຕີມນ້ຳໃສ່ບໍ່ ເຮັດໃຫ້ລາວອອກມາໄດ້; ສະຖານທີ່ນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຕຣິຕະກູປະ. ທ້າຍບົດກ່າວສັ່ງສອນວ່າ ການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດ, ການເຮັດພິທີປິຕຣິ-ຕັຣປະນະ, ແລະການຖວາຍທານງາ(tila) ຄູ່ກັບຄຳ ເປັນກຸສົນຍິ່ງ. ຕີຣຖະນີ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງປິຕຣິ ຮວມທັງກຸ່ມ ອັກນິສວາຕຕະ ແລະ ບາຣຫິສັດ; ແມ່ນແຕ່ເຫັນຕີຣຖະນີ້ກໍກ່າວວ່າຊ່ວຍປົດບາບໄດ້ຈົນສິ້ນຊີວິດ ເຊີນຊວນຜູ້ເດີນທາງໃຫ້ອາບນ້ຳເພື່ອຄວາມສຸກສະຫວັດດີ.
Adhyaya 258
शशापानतीर्थप्रादुर्भावः (Origin of the Śaśāpāna Tīrtha) / The Emergence of Shashapana Tirtha
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງກຳເນີດຂອງຕີຣຖະອັນລ້າງບາບ ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງສະຖານທີ່ທີ່ຈື່ຈຳວ່າ «ສະສາປານ». ຫຼັງຈາກເທວະໄດ້ອະມຣິຕະຈາກການກວນມະຫາສະມຸດ ຢອດອະມຣິຕະຈຳນວນຫຼາຍຕົກລົງສູ່ແຜ່ນດິນ. ກະຕ່າຍ (śaśaka) ທີ່ຫິວນ້ຳເຂົ້າໄປໃນນ້ຳ ແລະເນື່ອງຈາກນ້ຳນັ້ນປົນອະມຣິຕະ ມັນຈຶ່ງໄດ້ຮັບສະພາບອັນພິເສດ. ເທວະທັງຫຼາຍກັງວົນວ່າມະນຸດອາດຈະດື່ມອະມຣິຕະທີ່ຕົກລົງມາ ແລະກາຍເປັນອະມະຕະ. ພຣະຈັນ (ນິຊານາຖ/ຈັນທຣະ) ຖືກນາຍພານໂຈມຕີ ຈົນເຄື່ອນໄຫວບໍ່ໄດ້ ໄດ້ຂໍອະມຣິຕະ; ເທວະຈຶ່ງຊີ້ໃຫ້ທ່ານໄປດື່ມນ້ຳຈາກອ່າງນັ້ນ ເພາະອະມຣິຕະຕົກຢູ່ທີ່ນັ້ນຫຼາຍ. ຈັນທຣະດື່ມນ້ຳ «ພ້ອມກັບກະຕ່າຍ» ແລະກາຍເປັນຜ່ອງໃສສະຫວ່າງ; ກະຕ່າຍກໍຍັງປາກົດເປັນໝາຍເນື່ອງຈາກການສຳຜັດອະມຣິຕະ. ຕໍ່ມາ ເທວະໄດ້ຂຸດອ່າງທີ່ແຫ້ງຈົນນ້ຳຜຸດຂຶ້ນອີກ ແລະສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ «ສະສາປານ» ເນື່ອງຈາກຈັນທຣະໄດ້ດື່ມນ້ຳທີ່ເຊື່ອມກັບກະຕ່າຍ. ທ້າຍບົດມີຜົນບຸນ: ຜູ້ມີສັດທາອາບນ້ຳທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ຈຸດໝາຍສູງສຸດອັນເກີດຈາກພຣະມະເຫສະວະຣະ; ຜູ້ໃຫ້ອາຫານແກ່ພຣາຫມະນ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຍັດຍາທັງປວງ. ຕໍ່ມາ ສະຣະສະວະຕີມາພ້ອມວະດະວາກນີ ເພີ່ມການຊຳລະຕີຣຖະ ແລະຢ້ຳໃຫ້ອາບນ້ຳດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເຕັມທີ່.
Adhyaya 259
पर्णादित्यमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Parnāditya (Sun Shrine) on the Prācī Sarasvatī
ບົດນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະມະຫາເທວີ ເພື່ອນໍາທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ «ປັນນາດິຕະຍະ» ພຣະອາທິດອັນສັກສິດ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍາ ປຣາຈີ ສະຣະສະວະຕີ. ຕໍ່ມາໄດ້ເລົ່າຕໍ່ຕໍານານຍ້ອນຫຼັງ: ໃນຍຸກເຕຣຕາ ພຣາຫມັນຊື່ ປັນນາດາ ໄດ້ມາຮອດ ປຣະພາສະ-ເກສະຕຣະ ແລະປະຕິບັດຕະປັສຢ່າງເຂັ້ມງວດ ດ້ວຍຄວາມພັກດີທັງກາງວັນກາງຄືນ. ທ່ານໄດ້ບູຊາພຣະສູຣຍະ ດ້ວຍທູບ ພວງດອກໄມ້ ນ້ໍາຫອມ/ຂີ້ເຜິ້ງທາ ແລະບົດສັນລະເສີນຕາມພຣະເວດ. ພຣະອາທິດພໍໃຈ ໄດ້ປາກົດພຣະອົງ ແລະປະທານພອນ. ຜູ້ບູຊາຂໍກ່ອນອື່ນໃຫ້ໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ອັນຫາຍາກ ແລະຂໍໃຫ້ພຣະອາທິດສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ. ພຣະສູຣຍະຮັບປາກ ສັນຍາໃຫ້ເຂົ້າເຖິງໂລກແຫ່ງພຣະອາທິດ ແລ້ວຈຶ່ງຖອນພຣະອົງໄປ. ທ້າຍບົດໄດ້ກ່າວເຖິງວິທີຈາລິກແລະຜົນບຸນ: ອາບນ້ໍາໃນວັນທີ 6 (ṣaṣṭhī) ໃນເດືອນ Bhādrapada ແລະໄປດາຣະຊະນະ ປັນນາດິຕະຍະ ຈະປ້ອງກັນຄວາມທຸກທໍລະມານ. ບຸນຈາກດາຣະຊະນະນີ້ ເທົ່າກັບຜົນຂອງການຖວາຍງົວ 100 ໂຕຢ່າງຖືກພິທີ ທີ່ Prayāga. ຍັງມີຄໍາເຕືອນວ່າ ຜູ້ປ່ວຍໜັກແຕ່ບໍ່ຮູ້ຈັກ ປັນນາດິຕະຍະ ຖືກພາບພິມວ່າຂາດປັນຍາ ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນຄວາມສໍາຄັນຂອງການຈາລິກດ້ວຍຄວາມຮູ້ແລະສັດທາ।
Adhyaya 260
Siddheśvara-māhātmya (Glorification of Siddheśvara)
ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຕັດກັບເທວີ ແລະຊີ້ນຳໃຫ້ນາງໄປຫາ “ສິດເທສະວະຣະ” (Siddheśvara) ຮູບແຫ່ງເທວະສູງສຸດ ຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງພື້ນທີ່ນັ້ນ ຊຶ່ງເຄີຍຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍພວກສິດທະ (siddha) ແຕ່ເດີມ. ພວກສິດທະຜູ້ເປັນສັດເທວະ ມາຮອດແລ້ວປະກອບພິທີອະພິເສກ ແລະສະຖາປະນາລິງຄະ ເພື່ອຫວັງໄດ້ຮັບສິດທິ (siddhi) ໃນກິດການທຸກຢ່າງ. ເມື່ອພຣະສິວະເຫັນຕະປັສ (tapas) ອັນເຂັ້ມງວດຂອງພວກເຂົາ ກໍພໍພຣະໄທ ແລະປະທານຄວາມສາມາດອັນພິເສດຫຼາຍປະການ ເຊັ່ນ ອະນິມາ (aṇimā) ແລະອຳນາດແຫ່ງໄອສະວະຣະຍະ (aiśvarya) ພ້ອມທັງປະກາດວ່າພຣະອົງຈະສະຖິດຢູ່ໃກ້ຊິດຕະຫຼອດໄປ (nitya-sānidhya) ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ. ຍັງມີຂໍ້ກຳນົດຕາມປະຕິທິນ: ຜູ້ໃດບູຊາພຣະສິວະທີ່ນັ້ນ ໃນວັນຂຶ້ນ 14 ຄ່ຳ (śukla-caturdaśī) ເດືອນໄຈຕຣະ (Caitra) ຈະເຖິງສະພາບສູງສຸດໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະສິວະ. ທ້າຍເລື່ອງ ພຣະສິວະຫາຍຈາກສາຍຕາ ແຕ່ພວກສິດທະຍັງບູຊາຕໍ່ໄປ; ແລະມີຄຳສອນທົ່ວໄປວ່າ ການບູຊາສິດເທສະວະຣະດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ນຳໄປສູ່ຄວາມສຳເລັດອັນນ່າອັດສະຈັນ ແລະຜົນຕາມປາດຖະໜາ ຈຶ່ງຄວນບູຊາຢ່າງສະເໝີ.
Adhyaya 261
न्यंकुमतीमाहात्म्यवर्णनम् | Nyankumatī River Māhātmya (Glorification of the Nyankumatī)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະອີສະວະຣະຕໍ່ພຣະເທວີ ໂດຍນໍາພາໃຫ້ໄປຫາແມ່ນ້ໍານຍັງກຸມະຕີ (Nyankumatī) ທີ່ພຣະສຳພູໄດ້ວາງໄວ້ໃນ “ມະຣະຍາດາ” (maryādā) ເພື່ອຄວາມສະຫງົບສັນຕິຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດ (kṣetra-śānti)។ ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງຈຸດທາງທິດໃຕ້ທີ່ມີອານຸພາບທໍາລາຍບາບຢ່າງຄົບຖ້ວນ; ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາຢ່າງຖືກຕ້ອງ (snāna) ແລ້ວເຮັດສຣາດທະ (śrāddha) ຈະຊ່ວຍໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພົ້ນຈາກສະພາບນະລົກ। ມີການກໍານົດເວລາ: ໃນເດືອນໄວສາຂະ (Vaiśākha) ຊ່ວງຂ້າງຂຶ້ນ ວັນທີ 3 (śukla-tṛtīyā) ຄວນອາບນ້ໍາ ແລະຖວາຍຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ດ້ວຍງາ (sesame) ຫຍ້າດັຣພະ (darbha) ແລະນ້ໍາ; ຜົນຂອງສຣາດທະນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເທົ່າກັບການປະກອບທີ່ແມ່ນ້ໍາຄົງຄາ (Gaṅgā) ໂດຍຜູກໂຍງພູມສັນຖານ ພິທີກໍາ ແລະຜົນບຸນໃຫ້ເປັນຂໍ້ປະຕິບັດຕີຣຖະຢ່າງກະທັດຮັດແຕ່ຄົບຖ້ວນ។
Adhyaya 262
वराहस्वामिमाहात्म्यवर्णनम् (Varāha Svāmī Māhātmya—Account of the Glory of Varāha Svāmī)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາຢ່າງກະທັດຮັດ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະກ່າວແກ່ພຣະມະຫາເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຍັງສະຖານບູຊາພຣະວະຣາຫະສະວາມີ ທາງໃຕ້ຂອງ Goṣpada ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງວ່າ “pāpa-praṇāśana” ບ່ອນທີ່ທໍາລາຍບາບກຳ. ພຣະອົງຍັງກໍານົດເວລາອັນມີອານຸພາບ: ການບູຊາໃນວັນ Ekādaśī ຂອງຂ້າງເດືອນສວ່າງ (śukla pakṣa) ຈະໄດ້ຜົນສູງສຸດ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ບູຊາຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ບັນລຸ “Viṣṇu-pada” ສະຖານະອັນສູງສົ່ງຂອງພຣະວິສນຸ.
Adhyaya 263
छायालिङ्गमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Chāyā-liṅga (Shadow Liṅga)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະເທວີ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ເບິ່ງຫາລິງຄະອັນສັກສິດທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຈາຍາ-ລິງຄະ» (Chāyā-liṅga) ຫຼື ລິງຄະເງົາ. ສະຖານທີ່ຖືກກໍານົດຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ຢູ່ທາງເໜືອຂອງ ນຽນກຸມະຕີ (Nyanku(m)atī) ເພື່ອໃຫ້ຄວາມສັກສິດຝັງຢູ່ໃນພູມສັນຖານທີ່ສາມາດຊອກຫາໄດ້. ແກ່ນຄໍາສອນແບບມາຫາດມະຍະແມ່ນ: ການເອີ້ນຊື່ແລະຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງ, ການປະກາດອານຸພາບແລະ «ຜົນໃຫຍ່», ແລະການກ່າວວ່າຜູ້ມີສັດທາທີ່ໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ຈະໄດ້ຮັບການຊໍາລະບາບ. ແຕ່ຜູ້ມີບາບຫນັກຫຼາຍກັບບໍ່ອາດເຫັນລິງຄະນີ້ໄດ້, ເຮັດໃຫ້ການເຫັນເປັນທັງພິທີກຳ ແລະຄຸນສົມບັດທາງຈິດວິນຍານ. ທ້າຍບົດ ຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປູຣານະ (Skanda Purāṇa) ພາກ ປຣະພາສະຂັນດະ (Prabhāsa Khaṇḍa) ແລະລໍາດັບ ປຣະພາສະເກສະຕຣະ-ມາຫາດມະຍະ (Prabhāsakṣetra-māhātmya) ໂດຍເອີ້ນຊື່ວ່າ ການບັນຍາຍມາຫາດມະຍະຂອງ ຈາຍາ-ລິງຄະ.
Adhyaya 264
नंदिनीगुफामाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya (Sacred Account) of Nandinī Cave
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາສັ້ນໆລະຫວ່າງພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາຖ້ຳນັນດິນີໃນປຣະພາສະ-ເຂດວ່າເປັນສະຖານທີ່ຊຳລະບາບໂດຍທຳມະຊາດ (pātaka-nāśinī)। ຖ້ຳນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນທີ່ພັກ ຫຼື ທີ່ຊຸມນຸມຂອງຣິສີ ແລະ ສິດທະ ຜູ້ມີຄຸນທຳ ເຮັດໃຫ້ເປັນຈຸດສັກສິດໃນພູມສາດພິທີກຳຂອງພາກນີ້। ແກ່ນຄຳສອນຢູ່ທີ່ darśana: ຜູ້ໃດໄປຮອດແລ້ວໄດ້ເຫັນຖ້ຳນັນດິນີ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະ ໄດ້ຮັບຜົນບຸນເທົ່າກັບການປະຕິບັດວຣະ Cāndrāyaṇa ອັນເປັນພິທີຊຳລະແລະຝຶກວິໄນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີ। ດັ່ງນັ້ນ ອັດຍາຍນີ້ຈຶ່ງຊີ້ບອກສະຖານທີ່, ຢືນຢັນຄວາມສັກສິດຜ່ານການເຊື່ອມໂຍງກັບຜູ້ສຳເລັດ, ແລະ ປະກາດຜົນອານຸສົງວ່າການເດີນທາງໄປນະມັດສະການ-ເຫັນ ເທົ່າກັບພິທີປະຕິບັດການຊຳລະບາບຢ່າງເປັນທາງການ។
Adhyaya 265
कनकनन्दामाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Goddess Kanakanandā)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນສັ້ນໆແນວ Śaiva-Śākta ທີ່ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະມະຫາເທວີ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ສະຖານທີ່ສັກສິດໜຶ່ງ: ພຣະເທວີກະນະກະນັນດາ (Kanakanandā) ຢູ່ທິດອີສານຍະ (ທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ)។ ເນື້ອໃນລະບຸສະຖານສັກກາລະ ຍົກຍ້ອງພຣະເທວີວ່າເປັນຜູ້ປະທານຜົນແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ (sarva-kāma-phala-pradā) ແລະກໍານົດພິທີຍາຕຣາ: ໃນເດືອນໄຈຕຣະ (Caitra) ວັນສຸກລະຕຣິຕີຍາ (Śukla tṛtīyā) ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມລະບຽບ (vidhānataḥ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ। ບົດຮຽນສໍາຄັນແມ່ນການປະສານ “ສະຖານທີ່ (kṣetra)–ເວລາ (tithi/māsa)–ວິທີປະຕິບັດ (vidhi)” ເປັນແນວທາງຈິດທໍາສໍາລັບການເດີນທາງບູຊາ. ຟະລາຊຣຸຕິກ່າວຊັດວ່າ ຜູ້ຈາລິກທີ່ມີວິໄນຈະໄດ້ຮັບຄວາມສໍາເລັດຕາມປາດຖະໜາທັງປວງ (sarva-kāma-avāpti) ຈາກການຍາຕຣາແລະການບູຊາທີ່ຖືກຕ້ອງ।
Adhyaya 266
Kumbhīśvara Māhātmya (कुम्भीश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Kumbhīśvara
ອັດຍາຍນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະນາງມະຫາເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ສະຖານບູຊາ «ກຸມພີສະວະຣະ» ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າ “ສູງສຸດບໍ່ມີຜູ້ໃດເທົ່າ” ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນອອກບໍ່ໄກຈາກ ສາຣະພະສະຖານ. ເນື້ອໃນຫຼັກເນັ້ນການຊີ້ບອກພູມສັນຖານ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບເຄືອຂ່າຍການຈາລິກແຫ່ງປຣະພາສະ. ຕໍ່ມາມີການກ່າວຖຶງຜົນບຸນ (phalaśruti) ຢ່າງກະທັດຮັດ: ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ພຣະກຸມພີສະວະຣະ ກໍຊ່ວຍໃຫ້ມະນຸດພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ (sarva-pātaka) ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ພູມສັກສິດຖືກນໍາສະເໜີເປັນເຕັກນິກທາງຈິດທຳ ແລະພິທີກຳເພື່ອຄວາມພົ້ນທຸກ. ຕອນທ້າຍ ຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ 81,000 ຄໍາກອນ ໃນປຣະພາສະຂັນດະ, ພາກ «ປຣະພາສະເກດຣະ-ມາຫາຕມະຍະ» ແລະເອີ້ນອັດຍາຍນີ້ວ່າ ອັດຍາຍທີ 266.
Adhyaya 267
गङ्गापथ-गङ्गेश्वर-माहात्म्यवर्णनम् | Glory of Gaṅgāpatha and Gaṅgeśvara
ບົດ 267 ແມ່ນຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບຕີຣະຖະຢ່າງກະທັດຮັດ ຢູ່ໃນບົດສົນທະນາແບບໄສວະ. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ເບິ່ງໄປທີ່ສະຖານທີ່ສັກສິດຊື່ «ຄັງຄາພະຖະ» ທີ່ມີແມ່ນ້ໍາຄັງຄາໄຫຼຢ່າງໃຫຍ່ ແລະມີພຣະສິວະປາງ «ຄັງເຄສະວະຣະ» ປະທັບຢູ່. ແມ່ນ້ໍາຄັງຄາຖືກສັນລະເສີນວ່າ ໄຫຼໄປສູ່ທະເລ (ສະມຸດຣະຄາມິນີ) ເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ (ປາປະນາຊິນີ) ແລະໂດງດັງໃນໂລກວ່າ «ອຸຕຕານາ» ເປັນເຄື່ອງປະດັບຂອງສາມໂລກ. ພຣະອີສະວະຣະກໍານົດວິທີປະຕິບັດ: ໃຫ້ອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນ ແລະນະມັດສະການພຣະຄັງເຄສະ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ມີສັດທາຈະພົ້ນຈາກບາບຫນັກ ແລະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການປະກອບອັດສະວະເມດຫຼາຍໆ ຄັ້ງ.
Adhyaya 268
चमसोद्भेदमाहात्म्य (Camasodbheda Māhātmya: The Glory of the Camasodbheda Tīrtha)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕຣັດກັບພຣະເທວີ ແນະນຳຜູ້ເດີນທາງບຸນໄປຫາຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງຊື່ “Camasodbheda”. ທ່ານອະທິບາຍກຳເນີດຊື່ສະຖານທີ່ວ່າ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເຄີຍປະກອບສັດຣະ (satra) ອັນຍາວນານ ແລະເທວະດາພ້ອມມະຫາຣິສີໄດ້ດື່ມໂສມະ (soma) ໂດຍໃຊ້ “camas” (ຈອກພິທີ) ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກວ່າ Camasodbheda. ຕໍ່ມາ ມີການກຳນົດພິທີກຳຕາມລຳດັບ: ອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີ (Sarasvatī) ທີ່ຜູກພັນກັບຕີຣຖະນີ້ ແລ້ວຈຶ່ງຖວາຍປິນດະດານ (piṇḍadāna) ແດ່ບັນພະບຸຣຸດ. ຜົນບຸນຖືກສັນລະເສີນວ່າ “ເທົ່າກັບກາຍາໜຶ່ງກະໂຣຣ” (gayā-koṭi-guṇa) ແລະເນັ້ນເປັນພິເສດວ່າ ເດືອນໄວສາຂະ (Vaiśākha) ເປັນເວລາອັນມີຄຸນຄ່າສູງ. ທ້າຍບົດມີຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ຢູ່ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa ແລະ Prabhāsakṣetramāhātmya.
Adhyaya 269
विदुराश्रम-माहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Vidura’s Hermitage)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ໄດ້ກ່າວກັບພຣະມະຫາເທວີ ແລະຊີ້ນຳໃຫ້ນາງເບິ່ງໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດອັນໃຫຍ່: ອາສຣົມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງວິດຸຣະ. ທີ່ນັ້ນ ວິດຸຣະ ຜູ້ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນຮູບຮ່າງແຫ່ງທັມມະ (dharmamūrtimān) ໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຍາອັນແຮງກ້າແບບ «raudra». ຄວາມສັກສິດຂອງກະເສດຕຣະນີ້ ຖືກເຊື່ອມກັບການກະທຳສາຍໄສວະອັນສຳຄັນ: ການປະຕິສະຖາ (pratiṣṭhā) ລິງຄະມະຫາເທວະ ຊື່ ຕຣິພຸວະເນສະວະຣະ (Tribhuvaneśvara). ຜູ້ບູຊາທີ່ໄດ້ດາຣະຊະນະລິງຄະນັ້ນ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ ແລະການສະຫງົບລົງຂອງບາບ. ສະຖານທີ່ນີ້ເອີ້ນວ່າ ວິດຸຣາຏຏາລະກະ (Vidurāṭṭālaka) ມີກະນະ ແລະ ກັນທັຣວະມາອຸປະຖຳ ເປັນກຸ່ມສະຖານສັກສິດ «ສິບສອງສະຖານ» (dvādaśasthānaka) ຍາກຈະເຖິງຖ້າບໍ່ມີບຸນຫຼາຍ ແລະຍັງມີລັກສະນະພິເສດຄື ບໍ່ມີຝົນຕົກ.
Adhyaya 270
Prācī Sarasvatī–Maṅkīśvara Māhātmya (प्राचीसरस्वतीमंकीश्वरमाहात्म्य)
ບົດນີ້ເປັນການສອນທາງໄສວະ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຕັກເຕືອນແລະອະທິບາຍແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບລິງຄະທີ່ຕັ້ງຢູ່ບ່ອນທີ່ແມ່ນ້ຳ ປຣາຈີ ສະຣັສວະຕີ ໄຫຼຜ່ານ ຊື່ວ່າ ມັງກີສະວະຣະ. ຕອນຕົ້ນເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ: ຣິຊິ ມັງກະນະກະ ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢ່າງຍາວນານ ດ້ວຍອາຫານມີວິໄນ ແລະການສຶກສາ; ເມື່ອມີນ້ຳຢາງຄ້າຍນ້ຳພືດໄຫຼອອກຈາກມື ທ່ານເຂົ້າໃຈວ່າໄດ້ສິດທິພິເສດ ແລະກໍເຕັ້ນດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ການເຕັ້ນນັ້ນເຮັດໃຫ້ໂລກທັງປວງປັ່ນປ່ວນ—ພູເຂົາເຄື່ອນ, ມະຫາສະໝຸດກະເພື່ອນ, ແມ່ນ້ຳປ່ຽນທາງ, ດາວເຄາະຄາດເຄື່ອນ—ຈົນເທວະທັງຫຼາຍ ນຳໂດຍອິນທຣະ ພ້ອມພຣະພຣະຫມາ ແລະພຣະວິສະນຸ ໄປຂໍພຣະຕຣິປຸຣານຕະກະ (ພຣະສິວະ) ໃຫ້ຢຸດຢັ້ງ. ພຣະສິວະມາໃນຮູບພຣາຫມັນ ສອບຖາມເຫດ ແລະສະແດງອັດສະຈັນທີ່ສູງກວ່າ ໂດຍໃຫ້ຂີ້ເທົ່າອອກຈາກນິ້ວໂປ້ງ ເພື່ອແກ້ຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ ແລະຟື້ນຟູຄວາມສົມດຸນ. ມັງກະນະກະຮູ້ຊັດພຣະອຳນາດຂອງພຣະສິວະ ແລະຂໍພອນໃຫ້ຕະປະສະຢາບໍ່ຫຼຸດລົງ; ພຣະສິວະປະທານໃຫ້ເພີ່ມພູນ ແລະສະຖາປະນາພຣະສານນິທິຢູ່ບ່ອນນັ້ນຕະຫຼອດໄປ. ຕອນຫຼັງເປັນພິທີຕີຣຖະ ແລະຜົນບຸນ: ປຣາຈີ ສະຣັສວະຕີ ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າມີບຸນອານຸພາບຫາທຽບຍາກ ໂດຍສະເພາະທີ່ປຣະພາສະ. ການຕາຍທີ່ຝັ່ງເໜືອຖືກກ່າວວ່າບໍ່ກັບມາເກີດອີກ ແລະໄດ້ບຸນດຸດດັ່ງອັສວະເມທະ. ການອາບນ້ຳດ້ວຍວິໄນນຳໄປສູ່ສິດທິສູງສຸດ ແລະສະຖານະສູງສຸດໃນພຣະພຣະຫມາ; ຖວາຍຄຳເພີຍນ້ອຍໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ ໄດ້ຜົນໃຫຍ່ດຸດດັ່ງພູເມຣຸ; ພິທີສຣາດທະສົ່ງຜົນເຖິງຫຼາຍຊົນລຸ້ນ; ປິນດະ ແລະຕັຣປະນະເທື່ອດຽວກໍຍົກບັນພະບຸຣຸດຈາກສະພາບທຸກຍາກ; ອັນນະດານຖືກຜູກໂຍງກັບເສັ້ນທາງໂມກສະ; ຂອງຖວາຍເຊັ່ນນົມສົ້ມ ແລະຜ້າຄຸມຂົນສັດ ມີຜົນໄດ້ໂລກພິເສດ; ອາບນ້ຳເພື່ອລ້າງອະສຸຈິ ຖືກທຽບກັບຜົນຂອງການໃຫ້ງົວ. ຍັງເນັ້ນການອາບນ້ຳໃນວັນຈະຕຸຣທະສີ ຂອງຄຣິສນະປັກສະ ແລະກ່າວວ່າແມ່ນ້ຳນີ້ຫາຍາກ ຜູ້ບໍ່ມີບຸນຈະເຂົ້າເຖິງຍາກ, ພ້ອມກ່າວເຖິງ ກຸຣຸເກສະຕຣະ, ປຣະພາສະ, ແລະ ປຸສກະຣະ. ທ້າຍສຸດ ພຣະສິວະຖອນພຣະອົງໄປຫຼັງຈາກສະຖາປະນາພຣະສານນິທິ ແລະມີຄຳກອນທີ່ອ້າງວ່າເປັນພຣະວິສະນຸ ແນະນຳບຸດແຫ່ງທຳມະ ໃຫ້ເລືອກ ປຣາຈີ ສະຣັສວະຕີ ເໜືອຕີຣຖະອື່ນໆທີ່ລືອຊາ.
Adhyaya 271
Jvāleśvara Māhātmya (ज्वालेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of the Jvāleśvara Liṅga
ບົດນີ້ເລົ່າເຖິງກໍ່ກຳເນີດຂອງລິງຄະທີ່ມີນາມວ່າ «ຈວາເລສະວະຣະ» ຢູ່ໃກ້ເຂດສັກສິດສຳຄັນຂອງປຣະພາສະ. ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ອະທິບາຍວ່າ ລິງຄະນີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ຈວາເລສະວະຣະ» ເນື່ອງຈາກອາວຸດປາຊຸປະຕະ (ສະຣະ/ອັສຕຣະ) ຂອງທຣິປຸຣາຣິ—ພຣະສິວະໃນພາລະບົດຜູ້ທຳລາຍທຣິປຸຣາ—ໄດ້ຕົກລົງທີ່ຈຸດນັ້ນ ດ້ວຍພາບພະລັງງານສະຫວ່າງໄສດັ່ງໄຟລຸກ. ເນື້ອເລື່ອງໄດ້ເຊື່ອມເຫດການທາງເທວະນິຍາຍ-ສົງຄາມ ໃຫ້ກາຍເປັນຫຼັກໝາຍການບູຊາທີ່ຖາວອນ ເປັນການແປງຕຳນານໃຫ້ເປັນພູມສັນຖານສັກສິດ. ຄຳສອນປະຕິບັດກ່າວຢ່າງກະຊັບວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະລິງຄະນີ້ ກໍຊຳລະມົນທິນ ແລະປົດປ່ອຍຜູ້ສັດທາຈາກບາບ (ປາປະກະ) ທັງປວງ. ຕອນທ້າຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ ໃນປຣະພາສະຂັນດະ ແລະໜ່ວຍປຣະພາສະເກສຕຣະມາຫາຕະມະຍະ ຕອນທຳອິດ ໂດຍເອີ້ນເປັນອັດຍາຍທີ 271.
Adhyaya 272
त्रिपुरलिंगत्रयमाहात्म्यम् | The Māhātmya of the Three Tripura Liṅgas
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາທີ່ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ກ່າວໄວ້ ໂດຍຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປເບິ່ງສະຖານທີ່ສັກສິດໃນພື້ນທີ່ດຽວກັນ ທາງທິດຕາເວັນອອກ (prācī) ໃກ້ກັບພຣະເທວີ (devyāḥ saṃnidhi)। ທີ່ນັ້ນມີລິງຄະສາມອົງ (liṅga-traya) ທີ່ຖືກກ່າວວ່າເປັນຂອງບຸກຄົນຕຣິປຸຣະຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງ—Vidyunmālī, Tāraka, Kapola। ແກ່ນຄໍາສອນຄືການເຊື່ອມໂຍງທິດທາງ-ສະຖານທີ່ (ທິດຕາເວັນອອກ), ການຈໍາແນກສະຖານສັກສິດ (ລິງຄະສາມ) ແລະຜົນທາງພິທີ-ຈິດທໍາ: ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ລິງຄະທີ່ປະດິດຖານ ກໍກ່າວວ່າພົ້ນຈາກບາບ (pāpaiḥ pramucyate)। ຕອນທ້າຍລະບຸວ່າອັດຍາຍນີ້ຢູ່ໃນ Skanda Mahāpurāṇa 81,000 ຄາຖາ ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa ທີ 7 ພາກ «Prabhāsakṣetramāhātmya» ແລະຫົວຂໍ້ແມ່ນ “ມາຫາຕະມະຂອງລິງຄະຕຣິປຸຣະສາມອົງ”។
Adhyaya 273
शंडतीर्थ-उत्पत्ति तथा कपालमोचन-लिङ्गमाहात्म्य (Origin of Śaṇḍa-tīrtha and the Kapālamocana Liṅga)
ພຣະອີສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຕຣັດກັບເທວີ ໃຫ້ເບິ່ງຄຸນຄ່າຂອງ Śaṇḍa-tīrtha ອັນເປັນທີ່ສັກສິດສູງສຸດ ຊ່ວຍລະງັບບາບທັງປວງ ແລະໃຫ້ຜົນຕາມປາຖະໜາ. ຈາກນັ້ນພຣະອົງເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ: ໃນອະດີດ ພຣະພຣະຫມາມີຫົວຫ້າ ແລະໃນເຫດການໜຶ່ງ ພຣະອີສະວະຣະຕັດຫົວໜຶ່ງ ເຮັດໃຫ້ເລືອດ ແລະອາການອັນອັດສະຈັນ ຊຳລະພື້ນທີ່ໃຫ້ເປັນສັກສິດ ພ້ອມກັບການເກີດຂຶ້ນຂອງຕົ້ນຕານໃຫຍ່ໆ ຈົນຖືກຈື່ຈຳເປັນປ່າຕານ. ກະໂຫຼກ (kapāla) ຕິດຢູ່ທີ່ພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ ແລະທັງພຣະອົງກັບງົວພາຫະນະ (ນັນດິນ) ມີຮ່າງກາຍຄືດຳມືດ ຈຶ່ງເດີນທາງຈາລິກເພື່ອຂໍການປົດປ່ອຍຈາກບາບ. ບໍ່ມີສະຖານທີ່ໃດລົດພາລະໄດ້ ຈົນກະທັ່ງມາຮອດ Prabhāsa ແລະເຫັນ Sarasvatī ທີ່ຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນອອກ. ເມື່ອງົວລົງອາບນ້ຳ ມັນກາຍເປັນສີຂາວທັນທີ ແລະພຣະອີສະວະຣະກໍພົ້ນຈາກບາບການຂ້າ (hatyā). ໃນຂະນະນັ້ນ kapāla ຕົກຈາກພຣະຫັດ ແລະສະຖານທີ່ນັ້ນຖືກສ້າງຕັ້ງເປັນ Kapālamocana-liṅga. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດໃຫ້ເຮັດ śrāddha ໃກ້ Prācī Devī (Sarasvatī) ເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຢ່າງກວ້າງຂວາງ; ໂດຍສະເພາະໃນວັນ Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī ເດືອນ Āśvayuja ຖ້າປະຕິບັດຕາມພິທີ ເລືອກຜູ້ຮັບທີ່ຄວນຄ່າ ແລະຖວາຍທານເຊັ່ນ ອາຫານ ຄຳ ນົມສົ້ມ ແລະຜ້າຫົ່ມ. ຊື່ Śaṇḍa-tīrtha ຖືກອະທິບາຍຈາກການປ່ຽນສີຂອງງົວນັ້ນເອງ.
Adhyaya 274
Sūryaprācī-māhātmya (Glory of Sūryaprācī)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບຕີຣຖະ (tīrtha) ຢ່າງກະທັດຮັດໃນພຣະພາສະເຂດ (Prabhāsa-kṣetra)។ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະມະຫາເທວີ (Mahādevī) ໃຫ້ໄປຍັງ ສູຣຍະປຣາຈີ (Sūryaprācī) ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າ ສະຫວ່າງໄສ ແລະມີອໍານາດສູງສົ່ງ। ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າ ເປັນຕີຣຖະທີ່ບັນເທົາບາບທັງປວງ ແລະໃຫ້ຜົນແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາທີ່ຊອບທໍາ ຕາມຈັນຍາຂອງການຈາລິກທາງທີ່ມີວິໄນ। ພິທີສໍາຄັນຄື ການອາບນ້ໍາ (snāna) ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ແລະຜົນທີ່ສັນຍາໄວ້ຄື ການພົ້ນຈາກ ປັນຈະປາຕະກະ (pañca-pātaka) ບາບໃຫຍ່ຫ້າປະການ। ທ້າຍອັດຍາຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ (Skanda Mahāpurāṇa) ໃນພຣະພາສະຂັນດະ ແລະເອີ້ນຊື່ວ່າ ມາຫາຕະມະຍະຂອງສູຣຍະປຣາຈີ।
Adhyaya 275
त्रिनेत्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Trinetreśvara (Three-Eyed Śiva)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາສັ້ນໆກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດ Trinetreśvara (ພຣະສິວະຜູ້ມີສາມຕາ) ໃກ້ Ṛṣi-tīrtha. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວກັບມະຫາເທວີ ໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສັກກາລະພຣະເທວະຜູ້ມີສາມຕາ ຢູ່ທາງເໜືອຂອງຝັ່ງນ້ໍາ Nyanku-matī ບ່ອນທີ່ດັ່ງເດີມຖືກບູຊາໂດຍລະສີ. ນ້ໍາທີ່ນັ້ນຖືກພັນນາວ່າໃສດັ່ງແກ້ວ ແລະມີລັກສະນະພິເສດທີ່ຜູກພັນກັບຮູບພາບປາ ເປັນເອກະລັກຂອງຕີຣຖະນັ້ນ. ຫົວໃຈຂອງຄໍາສອນ-ພິທີກໍາຄືການຊໍາລະບາບ: ການອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ກ່າວວ່າຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບປະເພດ brahmahatyā. ຕໍ່ມາກໍກໍານົດວຣະຕະຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນ caturdaśī ຂອງ kṛṣṇa-pakṣa ໃນເດືອນ Bhādrapada ຄວນອົບພະສົງ (ອົບອາຫານ) ແລະຢູ່ຕື່ນຕະຫຼອດຄືນ. ເຊົ້າຂຶ້ນໃຫ້ເຮັດ śrāddha ແລະບູຊາພຣະສິວະຕາມວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ. phalaśruti ສັນຍາວ່າຜູ້ປະຕິບັດຖືກຕ້ອງຈະໄດ້ພໍານັກຢູ່ Rudra-loka ຍາວນານຫຼາຍ ຕາມສູດກ່າວເຖິງໄລຍະເວລາອັນໃຫຍ່. ບົດນີ້ຈຶ່ງເຊື່ອມການປະຕິບັດຕີຣຖະ ແລະວຣະຕະ ກັບຜົນບຸນຫຼັງຄວາມຕາຍໃນກອບຄິດໄຊວະ।
Adhyaya 276
Devikā-tīra Umāpati-māhātmya (देविकायामुमापतिमाहात्म्यवर्णनम्) — The Glory of Umāpati at the Devikā Riverbank
ອັດທະຍາຍນີ້ເປີດເຜີຍຄໍາສອນຂອງ ອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕໍ່ ເທວີ ກ່ຽວກັບການເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ Ṛṣi-tīrtha ແລະ ກະເສດຣະອັນມີຄ່າສູງສຸດທີ່ຜູກພັນກັບແມ່ນ້ໍາ Devikā. ພຣະຄໍາພີພາບພັນລະນາປ່າສິດທະ Mahāsiddhivana ຢ່າງວິຈິດງາມ: ຕົ້ນໄມ້ອອກດອກ ແລະ ໃຫ້ຜົນຫຼາກຫຼາຍ, ສຽງນົກ, ສັດປ່າ, ຖໍ້າ, ພູເຂົາ; ຈົນກາຍເປັນການຊຸມນຸມຂອງຫຼາຍສັດຫຼາຍພົນ—ເທວະ, ອະສຸຣະ, ສິດທະ, ຢັກສະ, ຄັນທະວະ, ນາຄະ, ອັບສະຣາ. ພວກເຂົາກະທໍາການບູຊາ: ສັນລະເສີນ, ຟ້ອນລໍາ, ດົນຕີ, ຝົນດອກໄມ້, ສະມາທິ ແລະ ອາການປິຕິ, ເຮັດໃຫ້ພື້ນທີ່ນີ້ເປັນພູມທັດແຫ່ງພິທີກຳອັນສັກສິດ. ຕໍ່ມາ ອີສະວະຣະ ຊີ້ແຈງສະຖານປະທັບອັນຖາວອນຂອງພຣະເທວະ: “Umāpatīśvara” ແລະ ປະກາດວ່າພຣະອົງຈະສະຖິດຢູ່ຕະຫຼອດຍຸກ, ກັລປະ, ແລະ ມັນວັນຕະຣະ, ພ້ອມທັງມີຄວາມຜູກພັນພິເສດກັບຝັ່ງອັນເປັນມົງຄຸນຂອງ Devikā. ອັດທະຍາຍກໍານົດເວລາພິທີ: ເຮັດ śrāddha ໃນວັນອະມາວາສະຍາ (ວັນເດືອນດັບ) ໃນເດືອນ Puṣya; ແລະກ່າວ phalāśruti ຢ່າງແຂງແຮງວ່າບຸນຂອງເຄື່ອງບູຊາບໍ່ເສື່ອມສູນ ແລະ ການໄດ້ເຫັນ (darśana) ສາມາດລົບລ້າງບາບໜັກ—ຮວມທັງ “brahmahatyā ພັນຄັ້ງ”. ຍັງແນະນໍາການທານ: ງົວ, ທີ່ດິນ, ຄໍາ, ເສື້ອຜ້າ; ແລະຍົກຍ້ອງຜູ້ປະກອບພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດທີ່ນີ້ວ່າມີບຸນພິເສດ. ທ້າຍສຸດອະທິບາຍຊື່ “Devikā” ວ່າເພາະເທວະທັງຫຼາຍມາຊຸມນຸມອາບນ້ໍາ ຈຶ່ງເປັນແມ່ນ້ໍາ “pāpa-nāśinī” ຜູ້ທໍາລາຍບາບ.
Adhyaya 277
Bhūdhara–Yajñavarāha Māhātmya (भूधरयज्ञवराहमाहात्म्य)
ບົດນີ້ຊີ້ແນະສະຖານທີ່ສັກສິດຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເທວີກາ ທີ່ຄວນໄປເບິ່ງ «ພູທະຣະ» ແລະອະທິບາຍຊື່ນັ້ນດ້ວຍເຫດຜົນທາງຕຳນານ-ພິທີຍັດຍະ. ມັນລະລຶກເຖິງພຣະວະຣາຫະ (ໝູປ່າເທວະ) ຜູ້ຍົກໂລກຂຶ້ນ ແລະຕີຄວາມສະຖານທີ່ນີ້ເປັນອຸປະມາຍັດຍະອັນຍາວ. ມີການລຽງຄຳສັນລະເສີນທີ່ເອົາຮ່າງກາຍຂອງວະຣາຫະໄປຜູກກັບອົງປະກອບພິທີເວດ: ເວດເປັນຕີນ, ຢູປະເປັນງາ, ສຣຸວ/ສຣຸຈເປັນປາກແລະໃບໜ້າ, ອັກນິເປັນລີ້ນ, ດັຣພະເປັນຂົນ, ພຣະພຣະຫມັນເປັນຫົວ—ເປັນຄຳສອນທີ່ປະສານຈັກກະວານກັບໂຄງສ້າງຍັດຍະ. ຕອນທ້າຍກຳນົດວິທີຊຣາດທະເພື່ອບັນພະບຸລຸດ ຕາມເດືອນປຸສຍະ, ອະມາວາສຍາ, ເອກາດະຊີ ແລະເວລາພຣະອາທິດເຂົ້າລາສີກັນຍາ; ຖວາຍປາຍາສະ ແລະຮະວິສະປົນນ້ຳຕານອ້ອຍ, ອັນເຊີນພິຕຣິ, ສວດມັນຕຣາສຳລັບເນີຍໃສ, ນົມສົ້ມ, ນົມ ແລະອາຫານອື່ນໆ, ຈາກນັ້ນເລີ້ຍງພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ແລະໃຫ້ປິນດະດານ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຊຣາດທະທີ່ຖືກຕ້ອງຢູ່ນີ້ເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ ແລະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການຊຣາດທະທີ່ຄະຍາ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເດີນທາງໄປຄະຍາ.
Adhyaya 278
देविकामाहात्म्य–मूलस्थानमाहात्म्यवर्णनम् (Devikā Māhātmya and the Glory of Mūlasthāna/Sūryakṣetra)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ໃຫ້ເຫັນສະຖານທີ່ອັນມີຊື່ສຽງໃກ້ຝັ່ງນ້ຳເທວີກາອັນຮົ່ມເຢັນ ເປັນບ່ອນທີ່ສຳພັນກັບພຣະພາສະກະຣະ (ພຣະສູຣະຍະ). ພຣະເທວີຖາມເຖິງວ່າ ວາລມີກີໄດ້ເປັນ “ສິດທະ” ແນວໃດ ແລະ ເປັນຫຍັງພວກລິສີ 7 ອົງຈຶ່ງຖືກປົ້ນ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າອະດີດຂອງຊາຍພຣາຫມັນຄົນໜຶ່ງ (ໄວສາຂ/ວິສາຂ) ຜັນຕົວເປັນໂຈນເພື່ອລ້ຽງພໍ່ແມ່ເຖົ້າ ແລະ ຄອບຄົວ. ເມື່ອພົບພວກລິສີ 7 ອົງກຳລັງຈາລິກ ລາວຂູ່ຂົນເອົາຊັບ; ແຕ່ລິສີທັງຫມົດຢູ່ຢ່າງສະຫງົບ. ອັງຄິຣະສຖາມໃຫ້ຄິດວ່າ “ຜູ້ໃດຈະແບ່ງພາລະກຳຂອງຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຜິດ?” ເມື່ອລາວໄປຖາມພໍ່ແມ່ ແລະ ພັນລະຍາ ພວກເຂົາປະຕິເສດບໍ່ຮັບບາບແທນ ໂດຍກ່າວວ່າ ຜູ້ກະທຳເທົ່ານັ້ນຮັບຜົນກຳ. ນີ້ເຮັດໃຫ້ລາວສຳນຶກ ສາລະພາບ ແລະ ຂໍວິທີລະທິ້ງຄວາມຮຸນແຮງ. ລິສີສອນມັນຕຣາ 4 ພະຍາງ “झाटघोट” ເປັນມັນຕຣາທຳລາຍບາບ ແລະ ນຳໄປສູ່ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ ເມື່ອຈັບຈິດໃຫ້ເປັນອັນດຽວ ແລະ ຢູ່ໃນການນຳຂອງຄູ. ລາວຈັບຈິດຈະປາຢ່າງຍາວນານ ຈົນຮ່າງກາຍຖືກຫຸ້ມດ້ວຍຈອມປວກ (ວັລມີກ). ເມື່ອລິສີກັບມາ ພວກເຂົາຂຸດອອກ ເຫັນຄວາມສຳເລັດ ແລະ ຕັ້ງຊື່ວ່າ ວາລມີກີ ພ້ອມພະຍາກອນວ່າຈະແຕ່ງຣາມາຍະນະ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງພູມສັກສິດ: ໃຕ້ຮາກຕົ້ນນິມບາ ພຣະສູຣະຍະສະຖິດເປັນເທວະປະຈຳຖິ່ນ; ບ່ອນນີ້ເອີ້ນ ສູຣະຍະເຂດ (Sūryakṣetra) ແລະ ມູລະສະຖານ (Mūlasthāna). ການອາບນ້ຳ, ທຳຕັຣປະນະດ້ວຍນ້ຳງາ, ແລະ ສຣາດທະ ໃຫ້ຜົນຍົກຍ້ອງບັນພະບຸລຸດ; ສັດກໍໄດ້ອານຸສົງດ້ວຍການແຕະນ້ຳ. ຍັງກ່າວວ່າພິທີໃນວັນປະຕິທິນທີ່ກຳນົດ ຊ່ວຍບັນເທົາໂລກຜິວໜັງບາງຢ່າງ; ແລະ ການໄດ້ດາຣະຊັນເທວະປະຈຳຖິ່ນ ພ້ອມຟັງຄຳເລົ່ານີ້ ເປັນທາງລົບລ້າງຄວາມຜິດໃຫຍ່.
Adhyaya 279
च्यवनादित्यमाहात्म्य—सूर्याष्टोत्तरशतनाम-माहात्म्यवर्णनम् (Cāvanāditya Māhātmya—The Glory of Sūrya’s 108 Names)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາພິທີບູຊາແບບສັດທາ ພ້ອມກັບເລື່ອງສະຖານທີ່ສັກສິດ. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ຜູ້ສັດທາໄປຫາສະຖານະພຣະອາທິດອັນສູງສົ່ງຊື່ «ຈະວະນາຣກະ» ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງຮິຣັນຍາ ທີ່ຖືກສ້າງໂດຍິສີ ຈະວະນະ. ໃນວັນສັບຕະມີ (ວັນທີ 7 ຕາມຈັນທະຄະຕິ) ຜູ້ບູຊາຄວນປະກອບພິທີດ້ວຍລະບຽບ ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຈິດຈົງ ພ້ອມທັງສະດຸດສະຫຼອງພຣະອາທິດດ້ວຍ 108 ພຣະນາມ. ບັນຊີນາມຂະຫຍາຍພຣະອົງໃຫ້ເທົ່າກັບໜ່ວຍເວລາ ແລະເທວະດາຕ່າງໆ ພ້ອມຫນ້າທີ່ຄອສມິກ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງສາຍການຖ່າຍທອດ: ຊັກຣະສອນ, ນາຣະດະຮັບ, ດໍາມະຍະສືບຕໍ່, ແລະສົ່ງເຖິງຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາ. ຜົນບຸນທ້າຍບົດກ່າວວ່າ ການສະດຸດສະຫຼອງທຸກມື້ ໂດຍສະເພາະເວລາຕາເວັນຂຶ້ນ ຈະນໍາມາຊັບສິນ ແກ້ວມະນີ ລູກຫຼານ ຄວາມຈໍາແລະປັນຍາ ຄວາມພົ້ນທຸກ ແລະການສໍາເລັດເຈດຈໍານົງ ດ້ວຍພຣະອະນຸໂມທະນາແຫ່ງສັດທາອັນມີວິໄນ.
Adhyaya 280
च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Cyavaneśvara
ບົດ 280 ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ທີ່ແນະນຳລິງຄະ “ຈະວະເນສະວະຣະ” ຢູ່ໃນ ປຣະພາສະ-ເກສະຕຣະ ແລະຍົກຍ້ອງວ່າເປັນ “sarva-pātaka-nāśana” ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ. ຕໍ່ມາເລົ່າປະຫວັດຂອງິສີພາຣຄະວະ ຈະວະນະ: ທ່ານມາຮອດປຣະພາສະ ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຈົນນິ່ງຄື “ສະຖານຸ” ແລະຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຈອມປວກ ເຄືອວັນ ແລະມົດ. ກະສັດ ສາຣະຢາຕິ ມາຈາລິກພ້ອມຂະບວນໃຫຍ່ ແລະພຣະທິດາ ສຸກັນຍາ. ໃນຂະນະທີ່ທ່ອງທ່ຽວກັບໝູ່ ສຸກັນຍາເຫັນຈອມປວກ ແລະເຂົ້າໃຈຜິດວ່າດວງຕາຂອງິສີເປັນວັດຖຸສະຫວ່າງ ຈຶ່ງໃຊ້ໜາມແທງ. ຄວາມໂກດຂອງຈະວະນະກ່ອນໃຫ້ເກີດໂທດຕໍ່ກອງທັບກະສັດ ເປັນອາການອຸດຕັນການຂັບຖ່າຍ ຈົນຕ້ອງສືບສວນແລະສາລະພາບ. ສຸກັນຍາຍອມຮັບຜິດ ກະສັດຂໍອະໄພ; ິສີຍອມອະໄພໂດຍມີເງື່ອນໄຂໃຫ້ສຸກັນຍາແຕ່ງງານກັບທ່ານ ແລະກະສັດກໍຍອມ. ທ້າຍບົດຍົກຍ້ອງການຮັບໃຊ້ອັນເປັນແບບຢ່າງຂອງສຸກັນຍາ—ດ້ວຍວິໄນ ການຕ້ອນຮັບແຂກ ແລະຄວາມພັກດີ—ເພື່ອເຊື່ອມມະຫາຕະມະຂອງສະຖານບູຊາກັບຫຼັກທຳເລື່ອງຄວາມຮັບຜິດຊອບ ການຊົດໃຊ້ ແລະການຮັບໃຊ້ດ້ວຍສັດທາ.
Adhyaya 281
च्यवनेश्वर-माहात्म्यवर्णनम् (Chyavaneśvara Māhātmya—Narration of the Glory of Chyavana’s Lord/Shrine)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ເລົ່າເຫດການກ່ຽວກັບ ສຸກັນຍາ ທິດາຂອງພຣະຣາຊາ ສາຣະຍາຕິ ແລະເປັນພັນລະຍາຂອງິສີ ຈະຍະວະນະ (Cyavana)។ ອັສວິນີກຸມາຣະ (ນາສັດຍາ) ຄູ່ແຝດເທວະແພດ ໄດ້ພົບນາງໃນປ່າ ແລະພະຍາຍາມຊັກຊວນໃຫ້ລະທິ້ງສາມີຊະລາ ໂດຍຍົກຍ້ອງຄວາມງາມຂອງນາງ ແລະກ່າວເຖິງຄວາມອ່ອນແອຂອງຈະຍະວະນະ। ສຸກັນຍາຍືນຢັນຄວາມສັດຊື່ຕໍ່ຄູ່ຄອງ ແລະປະຕິເສດຢ່າງໝັ້ນຄົງ। ອັສວິນທັງສອງເສີນທາງອອກ: ພວກເຂົາຈະຟື້ນຟູໃຫ້ຈະຍະວະນະເປັນໜຸ່ມຫຼໍ່ ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນນາງຈຶ່ງເລືອກສາມີໄດ້ຈາກພວກເຂົາ. ສຸກັນຍານຳເລື່ອງໄປກ່າວແກ່ຈະຍະວະນະ ແລະິສີກໍຍອມຮັບ. ຈະຍະວະນະກັບອັສວິນເຂົ້າສູ່ນ້ຳສະຣະ (ອາບນ້ຳພິທີ) ແລະອອກມາເປັນຮູບຫນຸ່ມສະຫວ່າງໄສທີ່ຄ້າຍກັນຈົນແຍກບໍ່ອອກ. ສຸກັນຍາໃຊ້ປັນຍາເລືອກຈະຍະວະນະເປັນສາມີອັນຖືກຕ້ອງ। ຈະຍະວະນະພໍໃຈ ແລະສັນຍາຈະສົ່ງເສີມຄຳຂໍຂອງອັສວິນ. ອັສວິນຂໍສິດດື່ມໂສມະ ແລະຮັບສ່ວນໃນພິທີຍັດຍະ ຊຶ່ງເຄີຍຖືກອິນທຣະປະຕິເສດ. ິສີຍອມຮັບຈັດໃຫ້ພວກເຂົາມີສິດໃນຍັດຍະ ແລະດື່ມໂສມະ; ອັສວິນຈາກໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະຄູ່ຜົວເມຍກໍດຳລົງຊີວິດຄອບຄົວຢ່າງສຸກສະຫງົບອີກຄັ້ງ।
Adhyaya 282
Chyavanena Nāsatyayajñabhāga-pratirodhaka-vajra-mocanodyata-śakra-nāśāya Kṛtyodbhava-Madonāma-mahāsurotpatti-varṇanam (Chyavaneśvara Māhātmya)
ບົດນີ້ເລົ່າເຖິງຄວາມຂັດແຍ້ງທາງພິທີຍັດຍາ ແລະ ທິດສະດີທາງທຳມະ ທີ່ອາສຣົມຂອງລຶສີ ຈະຍະວະນະ ຜູ້ເປັນສາຍພາຣະຄະວະ. ພຣະຣາຊາ ຊາຣະຍາຕິ ໄດ້ຍິນຂ່າວວ່າ ຈະຍະວະນະ ຟື້ນຄືນພະລັງ ແລະ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ຈຶ່ງເສດັດມາພ້ອມຂະບວນ ແລະ ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບຢ່າງສົມກຽດ. ຈະຍະວະນະ ເສີນຕົນເປັນຜູ້ປະກອບພິທີຍັດຍາໃຫ້ພຣະຣາຊາ ແລະ ການຈັດຕຽມສະຖານທີ່ບູຊາກໍເຮັດຢ່າງປະນີດ. ເມື່ອແຈກຈ່າຍນ້ຳໂຊມະ ຈະຍະວະນະ ໄດ້ຈັບໂຊມະ-ກຣາຫະ ເພື່ອຖວາຍແກ່ ອັສວິນ (ນາສັດຍະ)។ ອິນດຣະ ຄັດຄ້ານ ໂດຍກ່າວວ່າ ອັສວິນເປັນໝໍຮັກສາ ແລະ ຜູ້ຮັບໃຊ້ທີ່ໄປມາກັບມະນຸດ ຈຶ່ງບໍ່ຄວນໄດ້ສ່ວນໂຊມະເທົ່າເທວະອື່ນ. ຈະຍະວະນະ ຕອບໂຕ້ຢ່າງແນ່ນອນ ຢືນຢັນຄວາມເປັນເທວະ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດຂອງອັສວິນ ແລະ ຖວາຍຕໍ່ໄປແມ່ນຈະຖືກເຕືອນ. ອິນດຣະ ຍົກວັດຊຣະຈະຟາດ ແຕ່ອຳນາດຕະປະສະຍາຂອງຈະຍະວະນະ ເຮັດໃຫ້ແຂນຂອງອິນດຣະຕິດຂັດ. ເພີ່ມຄວາມຮຸນແຮງ ຈະຍະວະນະ ເຮັດອາຫຸຕິດ້ວຍມັນຕຣາ ໃຫ້ເກີດ “ກຣິຕຍາ” ແລະ ຈາກຕະປະສະຍາເກີດສິ່ງມີຊີວິດອັນນ່າຢ້ານຊື່ “ມະດະ” ຖືກພັນລະນາວ່າໃຫຍ່ຫຼາຍດັ່ງຄອບຄຸມຈັກກະວານ ຮ້ອງຄຳຮາມກັບທົ່ວໂລກ ແລະ ພຸ່ງເຂົ້າຫາອິນດຣະເພື່ອຈະກືນ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເລື່ອງສິດໃນພິທີບູຊາ, ອຳນາດຂອງຜູ້ປະກອບພິທີ, ແລະ ຂອບເຂດທາງຈິດທຳຂອງການບີບຄັ້ນດ້ວຍອຳນາດເທວະ ໃນສະຖານທີ່ຍັດຍາອັນສັກສິດ.
Adhyaya 283
च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Chyavaneśvara (Glory of the Chyavana-installed Liṅga)
ບົດນີ້ອະທິບາຍກ່ຽວກັບຕຳນານກຳເນີດສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະ ຂໍ້ກຳນົດພິທີກຳສຳລັບລິງຄະນາມ «ຈະວະເນສະວະຣະ» ໃນປຣະພາສະ-ເຂດ. ໃນພຣະວາຈາຂອງອີສະວະຣະ ມີການລະລຶກເຖິງສະພາບການປະຈັນໜ້າ ທີ່ສັກຣະ (ອິນທຣະ) ຢ້ານກົວຕໍ່ອຳນາດອັນນ່າຄາລົບ ແລະ ຣິສິຈະວະນະ (ພາຣຄະວະ) ເປັນຜູ້ມີອຳນາດຕັດສິນດ້ວຍຕະປະ. ບົດນີ້ເຊື່ອມໂຍງສິດຂອງອັສວິນ ແລະ ໂສມະ ກັບການກະທຳຂອງຈະວະນະ ໂດຍຍ້ຳວ່າຜົນທີ່ເກີດຂຶ້ນບໍ່ແມ່ນບັງເອີນ ແຕ່ເປັນການຈັດວາງເພື່ອເຜີຍແຜ່ພະລັງຂອງຣິສິ ແລະ ສ້າງຊື່ສຽງອັນຍືນຍົງໃຫ້ສຸກັນຍາ ແລະ ວົງຕະກູນ. ຕໍ່ມາ ກ່າວວ່າຈະວະນະໄດ້ສະໜຸກສະໜານ (vijahāra) ກັບສຸກັນຍາໃນປ່າສັກສິດນີ້ ແລະ ໄດ້ຕິດຕັ້ງລິງຄະຜູ້ທຳລາຍບາບ. ມີຄຳສັ່ງພິທີກຳຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ບູຊາລິງຄະນີ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບອັສວະເມທະ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງ «ຈັນທຣະມາສ-ຕີຣຖະ» ທີ່ຣິສິໄວຄານະສ ແລະ ວາລະຂິລຍະ ໄປມາ, ແລະ ກຳນົດໃຫ້ໃນວັນເພັງ (pauṇamāsī) ໂດຍສະເພາະເດືອນອັສວິນ ຄວນເຮັດສຣາດທະຕາມກົດ ແລະ ເລີ້ຍງພຣາຫມັນແຍກກັນ ເພື່ອໄດ້ຜົນ «ໂກຕິ-ຕີຣຖະ». ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າການຟັງກະຖາຜູ້ທຳລາຍບາບນີ້ ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບທີ່ສະສົມມາຫຼາຍຊາດ.
Adhyaya 284
सुकन्यासरोमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Sukanyā-saras)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕຣັດກັບມະຫາເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ ສຸກັນຍາ-ສະຣະສ (Sukanyā-saras) ຊຶ່ງເປັນທະເລສາບອັນສູງສົ່ງໃນ ປຣະພາສະ-ເຂດ (Prabhāsa-kṣetra)។ ພຣະອົງນໍາເລື່ອງອັນມີຊື່ສຽງຂອງ ສຸກັນຍາ, ິສີ ຈະຍະວະນະ (Cyavana) ແລະ ອັສວິນຄູ່ (Aśvin twins) ມາຜູກເຂົ້າກັບສະຖານທີ່ນີ້: ອັສວິນໄດ້ລົງອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ກັບຈະຍະວະນະ ແລະເກີດການປ່ຽນແປງ ໃຫ້ຈະຍະວະນະໄດ້ຮູບກາຍງາມສົມຄວນດັ່ງອັສວິນ ໂດຍອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ। ຕໍ່ມາ ອະທິບາຍເຫດຜົນຂອງຊື່: ຄວາມປາຖະໜາຂອງສຸກັນຍາໄດ້ສໍາເລັດດ້ວຍອານຸພາບການອາບນ້ໍາໃນສະຣະສ (saras-snāna-prabhāva) ຈຶ່ງຈື່ຈໍາທະເລສາບນີ້ວ່າ «ກັນຍາ-ສະຣະສ» (Kanyā-saras)។ ທ້າຍສຸດເປັນຟະລະສຣຸຕິ (phalaśruti) ເນັ້ນເປັນພິເສດຕໍ່ແມ່ຍິງທີ່ອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ ໂດຍສະເພາະໃນວັນຕຣິຕີຍາ (tṛtīyā) ໂດຍກ່າວວ່າຈະຄຸ້ມຄອງຈາກຄວາມແຕກແຍກໃນຄອບຄົວຕະຫຼອດການເກີດໃໝ່ອັນຍາວນານ ແລະຊ່ວຍໃຫ້ຫຼີກພົ້ນຄູ່ຄອງທີ່ຍາກຈົນ ພິການ ຫຼືຕາບອດ ຕາມຄໍາກ່າວເຖິງບຸນກຸສົນແຫ່ງການປະຕິບັດຕີຣຖະ।
Adhyaya 285
अगस्त्याश्रम-गंगेश्वर-माहात्म्यवर्णनम् (Agastya’s Āśrama and the Glory of Gaṅgeśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ທີ່ຖືກສອດແຊກໃນເສັ້ນທາງຈາລະຈອນຕີຣຖະ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ພຣະເທວີໄປຫາແມ່ນ້ໍາ ນຽງກຸ-ມະຕີ ແລະຈຸດສັກສິດຕ່າງໆ: ເຮັດ ກະຍາ-ສຣາດທະ ທີ່ຕີຣຖະ ໂກສະປະດະ, ເບິ່ງ ວະຣາຫະ, ໄປສູ່ທີ່ພໍ່ພຣະຫຣິ, ບູຊາ ມາຕຣຶ, ແລະອາບນ້ໍາທີ່ຈຸດບັນຈົບແມ່ນ້ໍາກັບທະເລ. ຕໍ່ມາເລື່ອນໄປທາງຕາເວັນອອກຈົນເຖິງອາສຣົມອັນເທວະພາບຂອງ ອະກັດສະຕະຍະ ຢູ່ຝັ່ງອັນຮື່ນຮົມຂອງ ນຽງກຸ-ມະຕີ; ຖືກກ່າວວ່າເປັນບ່ອນ “ດັບຄວາມຫິວໂຫຍ” (kṣudhā-hara) ແລະລ້າງບາບ. ພຣະເທວີຖາມເຫດທີ່ ວາຕາປີ ຖືກປາບ ແລະສິ່ງໃດເຮັດໃຫ້ອະກັດສະຕະຍະໂກດ; ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າເລື່ອງ ອິລວະລະ–ວາຕາປີ: ສອງພີ່ນ້ອງອະສຸຣະຫລອກລວງດ້ວຍການຕ້ອນຮັບ ແລະຂ້າພຣາຫມະນະຊໍ້າໆ ຈົນພຣາຫມະນະພາກັນມາຂໍພຶ່ງພາອະກັດສະຕະຍະ. ທີ່ປຣະພາສະ ອະກັດສະຕະຍະເຜີຍໜ້າກັບອະສຸຣະ, ກິນ ວາຕາປີ ທີ່ຖືກປຸງໃນຮູບແກະ ແລະທໍາລາຍກົນອຸບາຍຟື້ນຄືນຊີວິດ, ຈາກນັ້ນເຜົາ ອິລວະລະ ໃຫ້ເປັນຂີ້ເທົ່າ. ທ່ານຍັງມອບບ່ອນທີ່ກູ້ຄືນໄດ້ ແລະອຸດົມຊັບໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະ ເພາະນັ້ນຊື່ບ່ອນຈຶ່ງຜູກກັບການ “ດັບຄວາມຫິວໂຫຍ”. ເນື່ອງຈາກການກິນອະສຸຣະຖືກຖອດຄວາມວ່າເກີດມົນທິນ, ຈຶ່ງເຊີນ ພຣະຄົງຄາ ມາຊໍາລະອະກັດສະຕະຍະ; ນາງຕັ້ງສະຖິດຢູ່ນັ້ນ ແລະສະຖານບູຊາໄດ້ນາມວ່າ “ຄົງເຄສະວະຣະ”. ທ້າຍບົດກ່າວຢ່າງຊັດວ່າ ຜູ້ໄດ້ເຫັນຄົງເຄສະວະຣະ ແລະປະຕິບັດ ສະນານ, ທານ, ແລະ ຊະປະ ຈະພົ້ນບາບຈາກ “ການກິນທີ່ຖືກຫ້າມ” ໂດຍອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ ແລະການລະລຶກ.
Adhyaya 286
बालार्कमाहात्म्यवर्णन (Bālārka Māhātmya — Account of the Glory of Bālārka)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ໃນເສັ້ນທາງຈາລິກໄປຍັງປຣະພາສະເກດຣະ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ແສວງບຸນໄປຫາ “ບາລາຣກ” ທີ່ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ (pāpa-nāśana) ແລະຢູ່ທາງເໜືອຂອງອາສຣົມຂອງອະກັສຕະຍະ ບໍ່ໄກນັກ. ຕໍ່ມາອະທິບາຍທີ່ມາຂອງຊື່: ເອີ້ນວ່າ ບາລາຣກ ເພາະພຣະອາທິດ (Arka) ໃນຮູບ “ເດັກ/ໜຸ່ມ” (bāla) ເຄີຍບໍາເພັນຕະປັດ (tapas) ຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນອະດີດ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວຜົນບຸນຂອງການເຫັນ (darśana) ໃນວັນອາທິດ (ravivāra): ຜູ້ເຫັນຈະບໍ່ຖືກທຸກທໍລະມານດ້ວຍໂລກຜິວໜັງປະເພດ kuṣṭha ແລະຄວາມທຸກຈາກໂລກເດັກນ້ອຍກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.
Adhyaya 287
अजापालेश्वरीमाहात्म्यम् | Ajāpāleśvarī Māhātmya (Glory of Ajāpāleśvarī)
ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ໄດ້ກ່າວຕໍ່ເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ສະຖານທີ່ສັກສິດອັນເປັນມົງຄຸນ ຊື່ ອະຊາປາເລສະວະຣີ (Ajāpāleśvarī) ຢູ່ບໍ່ໄກຈາກ ອະກັສຕະຍະ-ສະຖານ (Agastya-sthāna)។ ບົດນີ້ຍົກຍ້ອງວ່າເປັນທີ່ທຳລາຍບາບ ແລະ ບັນເທົາໂລກໄພ. ເລື່ອງລາວກ່າວວ່າ ກະສັດອະຊາປາລ (Ajāpāla) ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນວົງສາ ຣາກຸ (Raghu) ເປັນຜູ້ສ້າງສະຖານນີ້ ໂດຍບູຊາເທວີເປັນຜູ້ກຳຈັດບາບ ແລະ ພະຍາດ. ມີຕຳນານອະທິບາຍຕົ້ນກຳເນີດວ່າ ກະສັດກ່ຽວຂ້ອງກັບການຈັດການຫຼືບັນເທົາໂລກທີ່ຖືກປຽບເປັນ “ໂລກຮູບແບບແບ້” (ajā-rūpa) ແລະຈຶ່ງອັນເຊີນເທວີປະດິດຖານໃນນາມຂອງຕົນ ເພື່ອເປັນພຣະອຳນາດທຳລາຍບາບ. ທ້າຍບົດມີ ຜະລະສຣຸຕິ (phalaśruti) ສັ້ນໆ: ຜູ້ໃດບູຊາດ້ວຍສັດທາ ໃນວັນຕິຖີທີ 3 (tṛtīyā) ຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ຈະໄດ້ຮັບກຳລັງ ປັນຍາ ຊື່ສຽງ ຄວາມຮູ້ ແລະ ໂຊກດີ.
Adhyaya 288
बालार्कमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Bālārka (the ‘Child-Sun’ Shrine)
ພຣະອີສະວະຣະ (Śiva) ຕຣັດກັບພຣະເທວີ ໂດຍໃຫ້ຄໍາແນະນໍາແບບເສັ້ນທາງຈາລິກ ໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ເອີ້ນວ່າ ບາລາດິຕະຍະ/ບາລາຣກ (Bālāditya/Bālārka) ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງສະຖານທີ່ຂອງ ອະກັສຕະຍະ (Agastya) ແລະກໍານົດໄລຍະທາງດ້ວຍໝາຍ “gavyūti”। ບົດນີ້ຍັງເອີ້ນຊື່ສະຖານທີ່ໃກ້ຄຽງ ລວມທັງບ່ອນທີ່ກ່ຽວກັບ ສະປາຕິກາ (Sapāṭikā) ແລະຊູ້ຊື່ຄວາມໂດດເດັ່ນຂອງສະຖານສັກກາລະນີ້। ຕໍ່ມາເປັນນິທານອະທິບາຍກໍາເນີດ: ິສີ ວິສວາມິຕຣະ (Viśvāmitra) ບູຊາ ວິດຍາ (Vidyā—ປັນຍາອັນສັກສິດ) ຢູ່ບ່ອນນີ້ ສ້າງລິງຄະ 3 ອົງ ແລະປະດິດຕັ້ງຮູບພຣະອາທິດ ຣະວິ (Ravi)। ດ້ວຍການປະພຶດສາທະນາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ທ່ານໄດ້ຮັບສິດທິ (siddhi) ຈາກພຣະອາທິດ ແລະພຣະເທວະນັ້ນຈຶ່ງໂດງດັງໃນນາມ ບາລາດິຕະຍະ/ບາລາຣກ। ທ້າຍສຸດມີຟະລະສຣຸຕິ (phalaśruti) ຢ່າງຊັດເຈນ: ຜູ້ໃດໄດ້ເບິ່ງດ້ວຍດາຣະຊະນະ (darśana) ພຣະພາສະກະຣະ (Bhāskara) ຜູ້ “ລັກບາບ” ນີ້ ຈະບໍ່ປະສົບຄວາມທຸກຍາກຕະຫຼອດຊີວິດ ເນັ້ນວ່າການເຂົ້າເບິ່ງເປັນກຸສົນສໍາຄັນໃນການຈາລິກສະຖານທີ່ສັກສິດແຫ່ງ ປຣະພາສະ (Prabhāsa)។
Adhyaya 289
पातालगंगेश्वर–विश्वामित्रेश्वर–बालेश्वर लिङ्गत्रयमाहात्म्य (Glory of the Three Liṅgas: Pātāla-Gaṅgeśvara, Viśvāmitreśvara, and Bāleśvara)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕອບພຣະເທວີ ແລະຊີ້ບອກສະຖານທີ່ສັກສິດອັນຊໍາລະບາບ ຢູ່ທາງໃຕ້ ໃນໄລຍະບໍ່ໄກ (ວັດດ້ວຍ gav-yūti)។ ທີ່ນັ້ນມີການປາກົດຂອງແມ່ນ້ໍາຄົງຄາ ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າ pātāla-gāminī (ໄຫຼລົງ/ເຊື່ອມກັບໂລກໃຕ້ດິນ) ແລະເປັນ pāpa-nāśinī (ຜູ້ທໍາລາຍບາບ)។ ເນື້ອເລື່ອງໄດ້ເຊື່ອມສະຖານທີ່ນີ້ກັບມະຫາຣິສີ ວິສວາມິຕຣະ (Viśvāmitra) ຜູ້ໄດ້ອັນເຊີນຄົງຄາເພື່ອການອາບນ້ໍາພິທີ (snāna)؛ ພຣະຄໍາພີກ່າວວ່າ ຜູ້ອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ। ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງລິງຄະສາມອົງ—ຄົງເກສະວະຣະ (Gaṅgeśvara), ວິສວາມິຕເຣສະວະຣະ (Viśvāmitreśvara), ແລະ ບາເລສະວະຣະ (Bāleśvara)—ໂດຍຍືນຢັນວ່າ ການໄດ້ darśana (ເບິ່ງບູຊາ) ຈະນໍາໃຫ້ສົມຫວັງ ແລະບັນລຸຈຸດປະສົງທີ່ປາດຖະໜາ।
Adhyaya 290
Kuberanagarotpatti and Kubera-sthāpita Somanātha Māhātmya (Origin of Kuberanagara and the Glory of the Somanātha Liṅga Installed by Kubera)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງການສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະນາງເທວີ ກ່ຽວກັບຕົ້ນກຳເນີດຂອງເມືອງກຸເບຣະ (Kuberanagara). ເລື່ອງລາວເລີ່ມຈາກລູກຊາຍຂອງພຣາມຊື່ Duḥsaha ທີ່ຕົກຢູ່ໃນອະບາຍຍະມຸກ ແຕ່ຍ້ອນການຖວາຍປະທີບໃນວິຫານພຣະສິວະໂດຍບັງເອີນ ເຮັດໃຫ້ລາວໄດ້ໄປເກີດໃໝ່ເປັນພຣະຣາຊາ Sudurmukha ແລະ ຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນ ກຸເບຣະ (Kubera) ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຊັບສົມບັດ. ພຣະສິວະໄດ້ປະທານພອນໃຫ້ລາວຢູ່ທີ່ Prabhāsa ແລະ ສະຖານທີ່ແຫ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຂະໜານນາມວ່າ Kuberanagara. ການບູຊາທີ່ນີ້ໃນວັນ Śrīpañcamī ຈະນຳມາຊຶ່ງຄວາມຮັ່ງມີຕະຫຼອດເຈັດຊົ່ວອາຍຸຄົນ.
Adhyaya 291
भद्रकालीमाहात्म्यवर्णनम् (Bhadrakālī Māhātmya Description)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ບອກສະຖານສັກກະລະຂອງນາງພຣະພັດຣະກາລີ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງເໜືອຂອງບ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ «Kaubera-sañjñaka» ອັນເກີ່ຍວພັນກັບກຸເບຣາ. ນາງຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ປະທານສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ (vāñchitārtha-pradāyinī) ແກ່ຜູ້ສັດທາ. ອັດຍາຍນີ້ເຊື່ອມໂຍງນາງກັບເຣື່ອງການລົ້ມລະລາຍຂອງພິທີຍັດຍະຂອງທັກສະ ໂດຍກ່າວວ່ານາງມີວີຣະພັດຣະເປັນຜູ້ຕິດຕາມ ແລະເປັນຜູ້ກະທຳໃນການທຳລາຍຍັດຍະນັ້ນ. ຕໍ່ມາມີຄຳແນະນຳດ້ານປະຕິທິນ: ຄວນບູຊານາງໃນວັນຕຣິຕີຍາ (ວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 3) ຂອງເດືອນໄຈຕຣະ. ມີການກ່າວເຖິງຜົນບຸນວ່າ ຜູ້ທີ່ນະມັດສະການຮູບປາງຈາມຸນດາຢ່າງຫຼາຍ ຈະໄດ້ຮັບສະໂພກພະຍາ (saubhāgya), ຊັຍຊະນະ (vijaya) ແລະການສະຖິດຢູ່ຂອງພຣະລັກສະມີ (ຄວາມຮັ່ງມີ). ດັ່ງນັ້ນ ອັດຍາຍນີ້ເປັນເຫມືອນດັດຊະນີພິທີບູຊາທ້ອງຖິ່ນ ທີ່ຜູກຕຳນານໃຫ້ເຂົ້າກັບສະຖານທີ່ແລະວັນເວລາຢ່າງຊັດເຈນ.
Adhyaya 292
भद्रकालीबालार्कमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Bhadrakālī and Bālārka (Solar Installation)
ອັດຍາຍນີ້ເປີດເຜີຍຄໍາບອກເລົ່າຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດໃນພາກເໜືອ ເກີນຈາກບ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ ກໍຣະວະ-ສັນຍະກະ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະແມ່ ພັດຣະກາລີ ບໍາເນົາຕະປັສ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລ້ວຈຶ່ງສະຖາປະນາ ພຣະຣະວິ/ສູຣະຍະ ດ້ວຍຄວາມເຊື່ອມັ່ນອັນສູງສຸດ. ອັດຍາຍກໍານົດເວລາພິທີ: ວັນອາທິດ (ravivāra) ຕົງກັບວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 7 (saptamī) ແລະເນັ້ນການຖວາຍດອກໄມ້ສີແດງ ກັບເຄື່ອງທາ/ຂີ້ຜຶ້ງສີແດງ. ຜູ້ບູຊາດ້ວຍພັກຕິຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າ “ຜົນຍັດຍະກໍຕິ” ແລະພົ້ນຈາກໂລກທີ່ເກີດຈາກ ວາຕະ ແລະ ປິຕຕະ ພ້ອມທັງໂລກຮ້າຍອື່ນໆ. ທ້າຍສຸດ ມີຄໍາສັ່ງໃຫ້ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນບຸນຄົບຖ້ວນຂອງການຈາລິກຈະຕ້ອງຖວາຍທານມ້າ (aśva-dāna) ຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ເພື່ອຜູກໂຍງການບູຊາສະຖານທີ່, ການຮັກສາວັນເວລາ, ແລະທານ ໃຫ້ເປັນແນວທາງພິທີ-ຈິດທໍາອັນດຽວກັນ.
Adhyaya 293
कुबेरस्थानोत्पत्तौ कुबेरमाहात्म्यवर्णनम् (Origin of Kubera’s Station and its Māhātmya)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດອັນໜຶ່ງຂອງພຣະກຸເບຣ. ສະຖານ “ກຸເບຣ-ສະຖານ” ຖືກກໍານົດໄວ້ໃນທິດນາຍຣິຕະ (ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້) ຂອງພື້ນທີ່ສັກສິດ ແລະກ່າວວ່າພຣະກຸເບຣປາກົດດ້ວຍພຣະອົງເອງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອທໍາລາຍຄວາມທຸກຍາກທັງປວງ (sarva-dāridrya-nāśana)។ ຕໍ່ມາ ອັດທະຍາຍໄດ້ກໍານົດພິທີບູຊາແບບຈົ່ງໃຈ: ໃນວັນປັນຈະມີ (pañcamī tithi) ໃຫ້ບູຊາດ້ວຍຂອງຫອມ (gandha) ດອກໄມ້ (puṣpa) ແລະການທານ້ໍາມັນ/ຂອງທາຫອມ (anulepana)។ ສະຖານນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າປະດັບດ້ວຍ “ນິທານ” ແປດປະການ ທີ່ສຳພັນກັບມະກະຣາ (makara) ເປັນດັ່ງຄັງສົມບັດ/ຄັງທອງ। ດ້ວຍການເຊື່ອມໂຍງເວລາພິທີ + ຂອງບູຊາ + ອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ ຈຶ່ງມີຄໍາຮັບຮອງຜົນບຸນວ່າ ຈະໄດ້ຮັບສົມບັດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ (nidhāna-prāpti) ໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ (nirvighna)។
Adhyaya 294
Ajogandheśvara-māhātmya (अजोगन्धेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Ajogandheśvara at Puṣkara
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ເທວີຮູ້ຈັກພຸສກະຣະອັນສັກສິດ ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຈາກທິດຂອງກຸເບຣະ ເປັນຕີຣຖະທີ່ໂດດເດັ່ນ. ເທວີຂໍໃຫ້ເລົ່າລາຍລະອຽດວ່າ ຊາວປະມົງ (kaivarta) ຜູ້ເຮັດຜິດ ແລະ ຂ້າປາ ໄດ້ບັນລຸຄວາມສໍາເລັດທາງທຳໄດ້ແນວໃດ. ພຣະສິວະເລົ່າເຫດການໃນອະດີດ: ໃນເດືອນມາຆະ ຊາວປະມົງໜາວສັ່ນ ຖືຕາຂ່າຍປາທີ່ປຽກ ເຂົ້າໄປໃນເຂດພຸສກະຣະ ແລະ ເຫັນພຣະວິຫານໄສວະທີ່ຖືກເຄືອໄມ້ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ປົກຄຸມ. ເພື່ອອົບອຸ່ນ ລາວປີນຂຶ້ນເທິງປຣາສາດ ແລະ ກາງຕາຂ່າຍໄວ້ທີ່ຍອດເສົາທຸງໃຫ້ແຫ້ງກັບແດດ. ເນື່ອງຈາກຄວາມມືນງົງ/ປະມາດ ລາວຕົກລົງແລະເສຍຊີວິດທັນທີໃນກະເສດຣະຂອງພຣະສິວະ. ຕາຂ່າຍຍັງຄາງຢູ່ ເຫມືອນຜູກທຸງໃຫ້ເປັນມົງຄຸນ; ດ້ວຍມາຫາຕະມະຂອງທຸງ ລາວໄດ້ເກີດໃໝ່ເປັນກະສັດໃນອະວັນຕີ ນາມ ຣຶຕະທະວະຈະ ໄດ້ປົກຄອງ ທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ເສວຍສຸກຮາຊະ. ຕໍ່ມາເມື່ອເປັນ jāti-smara (ຈື່ຈໍາຊາດກ່ອນ) ກະສັດກັບຄືນສູ່ປຣະພາສະ-ກະເສດຣະ ສ້າງ/ບູຮະນະສະຖານບູຊາອາໂຈກັນທະ ຕິດຕັ້ງ ຫຼື ຖວາຍກຽດລິງຄະໃຫຍ່ນາມ ອາໂຈກັນເທສະວະຣະ ໃກ້ກຸນດະ ແລະ ບູຊາດ້ວຍພັກຕິຍາວນານ. ບົດຍັງກໍານົດພິທີຈາລິກ: ອາບນໍ້າໃນກຸນດະທາງຕາເວັນຕົກຂອງພຸສກະຣະ (pāpataskara), ລະລຶກຍັດຍາຂອງພຣະພຣະຫມາ, ເຊີນຕີຣຖະທັງຫຼາຍ, ບູຊາລິງຄະອາໂຈກັນເທສະວະຣະ, ແລະ ຖວາຍດອກບົວຄໍາແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາດ້ວຍກັນທະ, ດອກໄມ້ ແລະ ອັກສະຕະ ຈະພົ້ນບາບແມ່ນແຕ່ທີ່ສະສົມມາເຖິງ 7 ຊາດ.
Adhyaya 295
चन्द्रोदकतीर्थमाहात्म्य–इन्द्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glory of Candrodaka Tīrtha and the Indreśvara Shrine)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ອະທິບາຍແກ່ພຣະເທວີເຖິງສະຖານທີ່ສັກສິດໃນທິດອີສານະ (ທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ): ອິນດຣະສະຖານະອັນປະເສີດ ຢູ່ໃນລະຍະທາງທີ່ວັດໄດ້ຕາມ gavyūti ແລະຜູກພັນກັບ Candrasaras ແລະນ້ຳ Candrodaka. ນ້ຳນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີອານຸພາບບັນເທົາ jarā (ຄວາມເຖົ້າຊະລາ/ຄວາມເສື່ອມ) ແລະ dāridrya (ຄວາມທຸກຍາກ) ໂດຍສະພາບຂອງຕີຣຖະຈະເພີ່ມໃນຍາມຈັນເຕັມ ແລະຫຼຸດໃນຍາມຈັນແຮມ ແຕ່ຍັງປາກົດໄດ້ແມ່ນໃນຍຸກບາບ (pāpa-yuga) ກໍຕາມ. ຕໍ່ມາມີການຮັບຮອງຜົນ: ການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນເປັນການຊຳລະບາບຢ່າງຕັດສິນ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ມີບາບຫນັກຫຼາຍກໍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງລັງເລ. ບົດເລື່ອງຍ້ອນໄປຫາວິກິດທາງທຳມະທີ່ກ່ຽວກັບ Ahalyā ແລະຄຳສາບຂອງ Gautama; ອິນດຣະໄດ້ບູຊາດ້ວຍທານຫຼາຍ ແລະສະຖາປະນາພຣະສິວະໃຫ້ປະທັບຢູ່ໜຶ່ງພັນປີ. ຮູບທີ່ສະຖາປະນານັ້ນເອີ້ນວ່າ Indreśvara ເປັນຜູ້ທຳລາຍການລ່ວງລະເມີດທັງປວງ. ທ້າຍບົດກຳນົດລຳດັບການເດີນທາງສັກສິດ: ອາບນ້ຳທີ່ Candratīrtha, ຖວາຍບູຊາແກ່ pitṛs ແລະເທວະດາ, ນະມັດສະການ Indreśvara ແລະຈະພົ້ນບາບໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.
Adhyaya 296
ऋषितोयानदीमाहात्म्यवर्णन (Māhātmya of the Ṛṣitoyā River)
ອັດຍາຍນີ້ນໍາເສີນການອະທິບາຍທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດຊື່ «ເທວະກຸລ» ຢູ່ທິດອາກເນຍ (ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້) ໃນໄລຍະທາງທີ່ວັດດ້ວຍ gavyūti. ຄວາມສັກສິດຂອງເທວະກຸລຕັ້ງຢູ່ເທິງການຊຸມນຸມແຕ່ດຶກດໍາບັນຂອງເທວະ ແລະ ຣິສິ ພ້ອມທັງການສະຖາປະນາລິງຄະໃນອະດີດ ຈົນເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ໄດ້ຮັບນາມອັນມີອໍານາດ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຫັນໄປທາງຕາເວັນຕົກ ເຖິງແມ່ນ້ໍາ «ຣິສິໂຕຍາ» ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຣິສິ” ແລະເປັນຜູ້ຊໍາລະບາບທັງປວງ. ມີຄໍາແນະນໍາພິທີກໍາ: ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກທີ່ອາບນ້ໍາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະຖວາຍບູຊາແກ່ປິຕຣ (ບັນພະບຸລຸດ) ຈະເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ. ອັດຍາຍນີ້ຍັງກ່າວເຖິງຈັນຍາບັນແຫ່ງທານ: ການຖວາຍຄໍາ, ອະຈິນ (ໜັງສັດ), ແລະ ກັມບະລະ (ຜ້າຫົ່ມ) ໃນວັນອະມາວາສະຍາ ເດືອນອາສາດະ ຈະເພີ່ມຜົນບຸນໄດ້ເຖິງ 16 ເທົ່າ ຈົນຮອດວັນເຕັມດວງ. ທ້າຍສຸດມີຟະລະສຣຸຕິຢືນຢັນວ່າ ການປະຕິບັດເຫຼົ່ານີ້ໃນພູມສັກສິດນີ້ ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບ ແມ່ນແຕ່ບາບທີ່ສະສົມມາ 7 ຊາດກໍຕາມ।
Adhyaya 297
ऋषितोयामाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Ṛṣitoyā at Mahodaya)
ເທວີຖາມພຣະອີສະວະຣະໃຫ້ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຳເນີດ ແລະ ກຽດສັກສີຂອງນ້ຳສັກສິດທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຣິສິໂຕຍາ» ແລະ ວ່ານ້ຳນັ້ນມາຮອດປ່າເທວະດາຣຸວະນະອັນເປັນມົງຄຸນໄດ້ແນວໃດ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າວ່າ ພວກຣິສິຜູ້ບຳເນັດຕະປະຈຳນວນຫຼາຍ ບໍ່ພໍໃຈທີ່ນ້ຳທ້ອງຖິ່ນບໍ່ໃຫ້ຄວາມປິຕິໃນພິທີເທົ່າກັບແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ ເລຍໄປຫາພຣະພຣະຫມາໃນພຣະຫມາໂລກ ພ້ອມບົດສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ສ້າງ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຜູ້ລະລາຍ. ເມື່ອພວກຣິສິຂໍແມ່ນ້ຳທີ່ທຳລາຍບາບ ເໝາະສຳລັບການອາບນ້ຳອະພິເສກ ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງສຳຫຼວດເທວະດາແຫ່ງແມ່ນ້ຳທີ່ມີຮູບກາຍ ເຊັ່ນ ຄັງຄາ, ຢະມຸນາ, ສະຣັສວະຕີ ແລະ ອື່ນໆ ຮວບເຂົ້າໃນກະມັນດະລຸ ແລ້ວປ່ອຍລົງສູ່ໂລກດ້ວຍຄວາມເມດຕາ. ນ້ຳທີ່ຖືກປ່ອຍນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ «ຣິສິໂຕຍາ» ເປັນນ້ຳທີ່ຣິສິຮັກ ແລະ ຊຳລະບາບທັງປວງ; ມັນມາຮອດເທວະດາຣຸວະນະ ແລະ ຖືກຣິສິຜູ້ຮູ້ເວດນຳທາງໄປຫາທະເລ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວວ່າ ຣິສິໂຕຍາເຂົ້າເຖິງໄດ້ກວ້າງ ແຕ່ຫາຍາກເປັນພິເສດຢູ່ 3 ຈຸດ: ມະໂຫດະຍະ, ມະຫາຕີຣຖະ, ແລະ ໃກ້ມູລະຈານດີອີສະ. ພ້ອມທັງກຳນົດເວລາເທົ່າທຽມຂອງການໄຫຼ (ຄັງຄາຕອນເຊົ້າ, ຢະມຸນາຕອນແລງ, ສະຣັສວະຕີຕອນທ່ຽງ ແລະ ອື່ນໆ) ເພື່ອຈັດລະບຽບການອາບນ້ຳ ແລະ ພິທີສຣາດທະ; ທ້າຍສຸດກ່າວຜົນວ່າ ຊຳລະບາບ ແລະ ປະທານຜົນຕາມປາດຖະໜາ.
Adhyaya 298
गुप्तप्रयागमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Gupta-Prayāga (Hidden Prayāga)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງນາງປາຣະວະຕີ ແລະ ພຣະອີສະວະຣະ. ນາງຖາມເຖິງການປາກົດຢູ່ຂອງປຣະຍາກ (ຕີຣຖະຣາຊ) ແລະ ແມ່ນ້ຳຄັງຄາ, ຢະມຸນາ, ສະຣັສວະຕີ ໃນດິນແດນປຣະພາສ ໃກ້ສະຖານບູຊາຊື່ ສັງກາເລສະວະຣະ. ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍວ່າ ໃນການຊຸມນຸມເທວະດາໃນອະດີດທີ່ເກີດຈາກເຫດການກ່ຽວກັບລິງຄະ ມີຕີຣຖະນັບບໍ່ຖ້ວນມາຊຸມຮວມ ແລະ ປຣະຍາກໄດ້ຊ່ອນຕົນໃນຫມູ່ນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ “ກຸບຕະ” (ຊ່ອນເຮັດໃຫ້ລັບ). ຕໍ່ມາໄດ້ບັນຍາຍພູມສັນຖານສັກສິດ: ອ່າງອາບນ້ຳສາມແຫ່ງ—ພຣະພຣະຫມາກຸນດະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກ, ວາຍສະນະວະກຸນດະຢູ່ທາງຕາເວັນອອກ, ແລະ ຣຸດຣະ/ສິວະກຸນດະຢູ່ກາງ—ພ້ອມທັງເຂດທີ່ສີ່ “ຕຣິ-ສັງກະມະ” ຈຸດບັນຈົບທີ່ຄັງຄາ ແລະ ຢະມຸນາ ພົບກັນ ໂດຍມີສະຣັສວະຕີຢູ່ຢ່າງລະອຽດລັບລົງລະຫວ່າງສອງສາຍ. ບົດນີ້ກຳນົດເວລາຕາມປະຕິທິນ ແລະ ອະທິບາຍການຊຳລະບາບແບບຂັ້ນຕອນ: ການອາບນ້ຳຕໍ່ເນື່ອງຊຳລະຄວາມຜິດທາງໃຈ, ຄຳເວົ້າ, ກາຍ, ຄວາມສຳພັນ, ຄວາມຜິດລັບ ແລະ ຄວາມຜິດຍ່ອຍ; ການອາບຊ້ຳໆ ແລະ ການອະພິເສກໃນກຸນດະ ກ່າວວ່າຊຳລະມົນທິນໃຫຍ່ໄດ້. ຍັງສອນໃຫ້ບູຊາ “ມາຕຣິ” (ເທວະມານດາ) ດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ ໂດຍສະເພາະໃນວັນ ກຣິສນະປັກສະ ຈະຕຸຣທະສີ ເພື່ອບັນເທົາຄວາມຢ້ານກົວຈາກບໍລິວານຫຼາຍຂອງພວກນາງ. ພິທີສຣາດທະແກ່ບັນພະບຸຣຸດຖືກສັນລະເສີນວ່າຍົກຍ້ອງທັງສາຍພໍ່ແລະສາຍແມ່, ແລະ ການຖວາຍງົວຜູ້ແນະນຳໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄດ້ຮັບຜົນບຸນຄົບຖ້ວນ. ທ້າຍສຸດ ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງແລະຮັບຮອງມາຫາຕມະຍະນີ້ ຈະໄດ້ເຂົ້າໃກ້ພຣະສັງກະຣະປະທານສະຖານ.
Adhyaya 299
माधवमाहात्म्यवर्णनम् | Mādhava Māhātmya (Glorification of Mādhava at Prabhāsa)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາສະຖານບູຊາພຣະມາດະວະ ຢູ່ໃນເຂດສັກສິດປຣະພາສາ ທາງໃຕ້ລົງໄປເລັກນ້ອຍ ແລະຊີ້ແຈງຮູບລັກສະນະພຣະອົງວ່າຖື ສັງຂະ-ຈັກຣະ-ຄະດາ (śaṅkha-cakra-gadā)។ ບົດນີ້ກໍານົດພິທີປະພຶດວິນັຍໃນວັນເອກາດະສີ ຂ້າງເດືອນສວ່າງ: ຜູ້ສັດທາຄວນອົດອາຫານ (upavāsa) ຄວບຄຸມອິນທຣີ (jitendriya) ແລະບູຊາດ້ວຍໄມ້ຈັນ, ນ້ໍາຫອມ, ດອກໄມ້, ແລະເຄື່ອງທາ. ຜົນຄືການເຖິງ “ຖິ່ນສູງສຸດ” ອັນພົ້ນຈາກການເກີດອີກ (apunarbhava)។ ມີຄາຖາທີ່ກ່າວວ່າເປັນຂອງພຣະພຣະຫມາ ຢືນຢັນວ່າ ອາບນ້ໍາທີ່ ວິṣṇukuṇḍa ແລະບູຊາພຣະມາດະວະ ເປັນທາງຕົງໄປສູ່ໂລກທີ່ຮະຣິສະຖິດ “ໂດຍພຣະອົງເອງ” ເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ. ທ້າຍບົດສະຫຼຸບຜົນວ່າ ມາຫາຕະມະຍະແຫ່ງໄວṣṇະວະນີ້ ໃຫ້ສໍາເລັດເປົ້າໝາຍທຸກປະການ ແລະທໍາລາຍບາບທັງປວງ।
Adhyaya 300
संगालेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Sangāleśvara Māhātmya—Account of the Glory of Sangāleśvara)
ບົດນີ້ວາງພຣະລິງຄ໌ “ສັງກາເລສະວະຣະ” ໄວ້ໃນພາກເໜືອຂອງ ປຣະພາສະ-ເຂດສັກສິດ ທາງທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ) ແລະກ່າວຊັດວ່າເປັນ “ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ”. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າວ່າ ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສະນຸ, ພຣະອິນທຣະ (ສັກຣະ) ແລະໂລກະປາລະອື່ນໆ ພ້ອມດ້ວຍອາທິຕະ ແລະ ວະສຸ ໄດ້ມາບູຊາລິງຄ໌ນີ້; ແລ້ວພວກເຂົາອະທິບາຍຊື່ວ່າ ເນື່ອງຈາກການຊຸມນຸມຂອງເທວະດາມາສ້າງການບູຊາ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ສັງກາເລສະວະຣະ” ໃນໂລກມະນຸດ. ຕໍ່ມາເປັນຄຳກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ຜູ້ຄົນບູຊາສັງກາເລສະວະຣະ ຈະໄດ້ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃນຕະກູນ ແລະບໍ່ມີຄວາມທຸກຍາກ; ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (ດາຣະຊະນະ) ກໍເທົ່າກັບຜົນຂອງການຖວາຍງົວພັນຕົວທີ່ກຸຣຸເກສະຕຣະ. ບົດນີ້ກຳນົດໃຫ້ອາບນ້ຳໃນວັນອະມາວາສະຍາ ແລ້ວເຮັດສຣາດທະໂດຍບໍ່ໂກດ ເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸຣຸດພໍໃຈຍາວນານ. ເຂດສັກສິດນີ້ຖືກກຳນົດວ່າມີຂອບເຂດຮອບວົງ “ອາດະ-ກໂຣຊະ” (ຄຣົດຄຶ່ງ) ເປັນບ່ອນສົມປາດຖະນາ ແລະທຳລາຍບາບ. ຜູ້ໃດຕາຍໃນເຂດນີ້ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຜູ້ດີຫຼືປານກາງ ກໍໄດ້ໄປສູ່ຄວາມເກີດສູງ; ຜູ້ອົດອາຫານຈົນຕາຍ ຖືກກ່າວວ່າຈະຫຼວມເຂົ້າກັບພຣະປຣະເມສະວະຣະ. ແມ່ນແຕ່ການຕາຍທີ່ຖືກມອງວ່າບໍ່ບໍລິສຸດ (ຖືກຂ້າ, ອຸບັດເຫດ, ຂ້າຕົນເອງ, ງູກັດ, ຕາຍໂດຍບໍ່ມີຄວາມສະອາດ) ໃນຕີຣະຖະມະຫາບຸນນີ້ ກໍອາດໃຫ້ “ອະປຸນະຣະພະວະ” (ບໍ່ກັບມາເກີດອີກ). ການຫຼຸດພົ້ນຍັງຜູກກັບພິທີ 16 ສຣາດທະ, ວຶຣະໂສດສະຣະກະ, ແລະການເລີ້ຍງພຣາຫມະນະຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ການຟັງມາຫາຕະມະຍະນີ້ ລົບບາບ ຄວາມທຸກ ແລະຄວາມໂສກເສົ້າໄດ້.
Adhyaya 301
Siddheśvara-māhātmya (Glory of Siddheśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ທີ່ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ “ສິດເທສະວະຣະ” ເປັນສະຖານທີ່ລິງຄະອັນສູງສຸດໃນເຄືອຂ່າຍພຣະພາສະ ພ້ອມລະບຸຄວາມໃກ້ແລະທິດທາງ. ຕໍ່ມາໄດ້ເລົ່າການສ້າງຕັ້ງລິງຄະ: ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ປະກອບພິທີສະຖາປະນາລິງຄະພຣະສິວະຊື່ “ສັງກາເລສະວະຣະ” ຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະພາຍຫຼັງ ກຸ່ມສິດທະຄະນະໄດ້ຕິດຕັ້ງ ແລະສັນລະເສີນ “ສິດເທສະວະຣະ” ເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສຳເລັດທຸກປະການ. ພຣະສິວະປະທານພອນວ່າ ຜູ້ປະຕິບັດທີ່ມາເຖິງ ອາບນ້ຳຕາມຂໍ້ກຳນົດ ບູຊາ “ສິດທະນາຖະ” ແລະເຮັດຈະປະ—ໂດຍສະເພາະ ຊະຕະຣຸທຣີຍະ, ມັນຕຣະອະໂຄຣະ, ແລະ ຄາຍະຕຣີທີ່ອຸທິດແດ່ມະເຫສະວະຣະ—ຈະໄດ້ຮັບສິດທິ ແລະອຳນາດຄ້າຍ “ອະນິມາ” ພາຍໃນ 6 ເດືອນ. ຍັງກ່າວວ່າ ໃນຄືນໃຫຍ່ຂອງວັນຈະຕຸຣທະສີ ໃນຂ້າງແຮມເດືອນອາສະວະຍຸຊະ ຜູ້ກ້າຫານແລະໝັ້ນຄົງຈະບັນລຸຜົນ. ທ້າຍສຸດມີຟະລະສຣຸຕິວ່າ ການຟັງຫຼືອ່ານເລື່ອງນີ້ເປັນການທຳລາຍບາບ ແລະປະທານຜົນແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາທຸກປະການ.
Adhyaya 302
गन्धर्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Gandharveśvara—Account of the Shrine’s Glory
ພຣະອີສະວະຣະ ຕຣັດກັບພຣະເທວີ ໃຫ້ໄປຍັງສະຖານສັກສິດອັນສູງສົ່ງ ຊື່ «ຄັນທະຣເວສະວະຣະ» ໃນປຣະພາສະກເສດຣະ. ບົດນີ້ຍັງໃຫ້ຄໍາຊີ້ນໍາເສັ້ນທາງ: ລິງຄະຢູ່ພາກເໜືອ (uttara-dik-bhāga) ຫ່າງອອກໄປ 5 ທະນຸ (dhanus) ເປັນດັ່ງຄູ່ມືຈຸດໝາຍຂອງຜູ້ເດີນທາງບຸນ. ການໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ເຫັນສະຖານສັກສິດນີ້ ຖືກກ່າວວ່ານໍາໄປສູ່ການປ່ຽນແປງໃນຮ່າງກາຍ: ຜູ້ເຫັນຈະເປັນ «ຣູປະວານ» ມີຄວາມງາມ. ລິງຄະນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍພວກຄັນທະຣະວະ (Gandharvas) ແລະພິທີທີ່ກໍານົດແມ່ນງ່າຍແຕ່ຄົບຖ້ວນ: ອາບນໍ້າ (snātvā) ແລ້ວບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງພຽງຄັ້ງດຽວ (sampūjayet sakṛt). ຜົນບຸນກ່າວວ່າຈະໄດ້ສົມປາດຖະໜາທັງປວງ ແລະໄດ້ຄຸນລັກສະນະມົງຄຸນ «ຄໍແດງ» (raktakaṇṭha) ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງພຣະພອນຈາກການບໍລິການພິທີໃນສະຖານນັ້ນ।
Adhyaya 303
Sangāleśvara–Uttareśvara Māhātmya (संगालेश्वरमाहात्म्य–उत्तरेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्)
ບົດນີ້ເລົ່າວ່າ ພຣະອີສະວະຣະ ໄດ້ຊີ້ນຳພຣະເທວີໃຫ້ເຄື່ອນໄປທາງເໜືອ ເພື່ອໄປຫາເທວະດາຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ທີ່ການບູຊາຂອງພຣະອົງຖືກສັນລະເສີນວ່າ ທຳລາຍບາບໃຫຍ່ (ມະຫາປາຕະກະ) ໄດ້. ຕໍ່ມາຍັງກ່າວວ່າ ທາງຕາເວັນຕົກຂອງເທວະດານັ້ນ ມີລິງຄະອັນສູງສຸດ ທີ່ນາການຳໂດຍ ເສສະ ໄດ້ຕັ້ງໄວ້ຫຼັງຈາກບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນ. ແນວຄິດຫຼັກແມ່ນຄວາມເຊື່ອດ້ານການຄຸ້ມຄອງ: ຜູ້ໃດບູຊາເທວະດາທີ່ນາການັບຖື ຈະບໍ່ຖືກພິດຕະຫຼອດຊີວິດ ແລະງູທັງຫຼາຍຈະເກີດໃຈດີ ບໍ່ທຳຮ້າຍ. ດັ່ງນັ້ນ ມະນຸດຄວນບູຊາລິງຄະນັ້ນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນທັງປວງ. ທ້າຍບົດຍັງກ່າວເຖິງເຄືອຂ່າຍສະຖານທີ່ສັກສິດ: ທາງຕາເວັນຕົກຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ອັນມີບຸນຫຼາຍ ມີລິງຄະຈຳນວນຫຼາຍທີ່ຣິສີໄດ້ຕັ້ງໄວ້. ການໄປດາຣະຊະນະ ແລະບູຊາລິງຄະເຫຼົ່ານັ້ນ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການບູຊາອັດສະວະເມດະ 1,000 ຄັ້ງ.
Adhyaya 304
गंगामाहात्म्यवर्णनम् (Gaṅgā-Māhātmya near Saṅgāleśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາຊ້ອນກັນ: ສູຕະເປັນຜູ້ເລົ່າກອບເລື່ອງ ແລະ ພຣະອີສະວະຣະອະທິບາຍແກ່ນາງປາຣະວະຕີເຖິງການປາກົດຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (Tripathagāminī) ໃກ້ສັງກາເລສະວະຣະ ໃນປຣະພາສະ. ປາຣະວະຕີຖາມສອງຂໍ້ປະຫລາດ: ແມ່ນ້ຳຄົງຄາມາຮອດທີ່ນັ້ນໄດ້ແນວໃດ ແລະ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງມີປາສາມຕາ (trinetra-matsya)។ ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າປະຫວັດຕົ້ນເຫດ: ບັນດາລະສີທີ່ເຄີຍພົວພັນກັບເຫດການຄຳສາບທີ່ກ່ຽວກັບພຣະມະຫາເທວະ ເກີດຄວາມສຳນຶກຜິດ ແລະ ປະຕິບັດຕະປັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ ພ້ອມການບູຊາທີ່ສັງກາເລສະວະຣະ. ດ້ວຍພຣະສັດທາອັນຍືນຍົງ ພວກເຂົາໄດ້ຮັບເຄື່ອງໝາຍ “ສາມຕາ” ເປັນນິດັດສະນະໃຫ້ໂລກ. ພຣະສິວະພໍໃຈ ຈຶ່ງປະທານໃຫ້ນຳແມ່ນ້ຳຄົງຄາມາເພື່ອອະພິເສກ; ຄົງຄາປາກົດທັນທີພ້ອມຝູງປາ ແລະ ເມື່ອລະສີເຫັນ ປາກໍໄດ້ “ສາມຕາ” ດ້ວຍພຣະອະນຸຄຣາະ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງການປະຕິບັດແລະຜົນ: ອາບນ້ຳໃນກຸນດະນັ້ນ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບໃຫຍ່ຫ້າປະການ (pañca-pātaka). ໃນວັນອະມາວາສະຍາ ຜູ້ອາບນ້ຳແລ້ວຖວາຍຄຳ, ງົວ, ເສື້ອຜ້າ, ແລະ ງາ ແກ່ພຣາຫມະນ ຖືກກ່າວວ່າຈະໄດ້ “ສາມຕາ” ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງພຣະກະລຸນາຂອງພຣະສິວະ. ການຟັງເລື່ອງນີ້ກໍເປັນກຸສົນ ແລະ ປະທານຜົນຕາມປາຖະນາ.
Adhyaya 305
Nārada-Āditya Māhātmya (Glory of Nāradaāditya)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ ໂດຍຊີ້ບອກສະຖານທີ່ສັກກະລະພຣະອາທິດຊື່ «ນາຣະດາອາທິດຍະ» ໃນເຂດປຣະພາສະ ແລະກໍານົດຜົນກຸສົນຄື ການກໍາຈັດຄວາມແກ່ (jarā) ແລະ ຄວາມທຸກຍາກ (dāridrya)។ ພຣະເທວີຖາມວ່າ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ລະສີນາຣະດະຈະຖືກຄວາມແກ່ຄອບງໍາ। ພຣະສິວະເລົ່າເຫດການໃນເມືອງດວາຣະວະຕີ: ສາມບະ ບຸດຂອງພຣະກຣິດສະນະ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບຢ່າງສົມຄວນ ຈຶ່ງຖືກນາຣະດະຕັກເຕືອນ; ແຕ່ສາມບະກັບວິຈານຊີວິດນັກບໍລິສຸດ ແລະດ້ວຍຄວາມໂກດ ສາບໃຫ້ນາຣະດະຕົກຢູ່ໃນ jarā. ນາຣະດະທຸກທ້ອນ ຈຶ່ງຖອນໄປບ່ອນສະອາດສງົບ ຕິດຕັ້ງຮູບພຣະສູຣະຍະອັນງາມ ທີ່ຖືກຂະນານນາມວ່າ «ຜູ້ທໍາລາຍຄວາມທຸກຍາກທັງປວງ» ແລະສັນລະເສີນດ້ວຍສະໂຕຕຣະ ຍົກພຣະອາທິດເປັນຮູບແຫ່ງເວດະ (Ṛk/Sāman) ເປັນແສງບໍລິສຸດ ເປັນເຫດປັດໃຈອັນຄອບຄຸມທຸກສິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມມືດ। ພຣະສູຣະຍະພໍໃຈ ປາກົດພຣະອົງ ແລະປະທານພອນ ໃຫ້ນາຣະດະກັບຄືນສູ່ຮ່າງກາຍໜຸ່ມ. ຍັງກ່າວເຖິງກົດແຫ່ງດາຣະຊັນ: ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນພຣະອາທິດໃນວັນອາທິດທີ່ຕົງກັບວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 7 (ravivāra-saptamī) ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວໂລກໄພ. ທ້າຍບົດຢືນຢັນອານຸພາບທໍາລາຍບາບຂອງສະຖານສັກສິດນີ້ເປັນຜົນການຟັງ/ອ່ານ (phalāśruti)។
Adhyaya 306
सांबादित्यमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Sāmbāditya: Sāmba’s Sun-Worship at Prabhāsa)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າຖຶງສະຖານທີ່ສັກສິດ “ສາມບາດິຕະຍະ” ຢູ່ທາງເໜືອຂອງເຂດປຣະພາສະ ເປັນບ່ອນທຳລາຍບາບແລະຊຳລະມົນທິນ. ຕຳນານກ່າວວ່າ ສາມບາ ບຸດຂອງຊາມບະວະຕີ ຖືກພໍ່ສາບແຊ່ງດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລ້ວໄປພຶ່ງພາການບູຊາພຣະວິສນຸເພື່ອຂໍການພົ້ນທຸກ. ພຣະວິສນຸຊີ້ນຳໃຫ້ໄປປຣະພາສະເຂດ ໂດຍສະເພາະບ່ອນ “ພຣະຫມະພາກະ” ໃກ້ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຣິສິໂຕຍາ ອັນງາມສະຫງ່າ ແລະມີພຣາຫມັນປະດັບປະດາດ້ວຍຄຸນທຳ ພ້ອມສັນຍາວ່າຈະປະທານພອນໃນຮູບພຣະສູຣະຍະ. ສາມບາມາຮອດບ່ອນມງຄົລ ແລ້ວສັນລະເສີນພຣະພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ດ້ວຍບົດສັນລະເສີນຫຼາຍບົດ. ທ່ານຖືກນຳໄປຫາຝັ່ງຣິສິໂຕຍາ ບ່ອນທີ່ນາຣະດະກຳລັງບຳເນັດຕະປະ. ພຣາຫມັນທ້ອງຖິ່ນຢືນຢັນຄວາມສັກສິດຂອງພຣະຫມະພາກະ ແລະອະນຸໂມທະນາໃນຈິດຕັ້ງໃຈຂອງລາວ; ດັ່ງນັ້ນສາມບາຈຶ່ງບູຊາແລະບຳເນັດຢ່າງສະໝໍ້າເສມ. ພຣະວິສນຸພິຈາລະນາບົດບາດຂອງເທວະດາ: ຣຸດຣະໃຫ້ອຳນາດ, ວິສນຸໃຫ້ມົກຂະ, ອິນທຣະໃຫ້ສະຫວັນ, ນ້ຳ/ດິນ/ຂີ້ເຖົ່າເປັນຜູ້ຊຳລະ, ອັກນິເປັນຜູ້ແປງສະພາບ, ຄະເນສະເປັນຜູ້ກຳຈັດອຸປະສັກ—ແລະສະຫຼຸບວ່າ ດິວາກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ເປັນຜູ້ປະທານ “ອາໂຣກຍະ” ຄືສຸຂະພາບດີ ຢ່າງເລີດ. ເນື່ອງຈາກຄຳສາບເກົ່າຂັດຂວາງພອນທົ່ວໄປ ພຣະວິສນຸຈຶ່ງປາກົດເປັນພຣະສູຣະຍະ ຊຳລະກາຍໃຈຂອງສາມບາ ແລະປົດໂລກເຮື້ອ (leprosy). ສາມບາຂໍໃຫ້ພຣະອາທິດສະຖິດຢູ່ບ່ອນນັ້ນຕະຫຼອດ; ພຣະສູຣະຍະຮັບປາກ ແລະກຳນົດວຣະຕະ: ໃນວັນອາທິດທີ່ຕົງກັບສັບຕະມີ ໃຫ້ອົດອາຫານ ແລະຕື່ນຢູ່ຕະຫຼອດຄືນ. ຄຳພີສັນຍາວ່າ ໂລກເຮື້ອແລະໂລກອັນເກີດຈາກບາບຈະບໍ່ເກີດໃນວົງສານຂອງຜູ້ສັດທາ; ການອາບນ້ຳດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ບູຊາສາມບາດິຕະຍະໃນວັນອາທິດ, ແລະການເຮັດສຣາດທະ-ເລີ້ຍງພຣາຫມັນທີ່ຄຸນດະກຳຈັດບາບໃກ້ນັ້ນ ຈະນຳມາຊຶ່ງສຸຂະພາບ, ຊັບສິນ, ບຸດຫຼານ, ຄວາມສຳເລັດຕາມປາຖະໜາ ແລະກຽດສັກສີໃນໂລກພຣະອາທິດ.
Adhyaya 307
अपरनारायणमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Apara-Nārāyaṇa)
ບົດນີ້ເປັນການພັນລະນາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບສະຖານສັກສິດຊື່ «ອະປະຣະ-ນາຣາຍະນະ» ທີ່ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກເລັກນ້ອຍຈາກສາມບາດິຕະຍະ. ພຣະສຸຣະຍະ (ພຣະອາທິດ) ຖືກກ່າວວ່າເປັນຮູບສະພາບຂອງພຣະວິສນຸ ແລະພຣະອົງຮັບຮູບ «ອະປະຣະ» ເພື່ອປະທານພອນ ຈຶ່ງເກີດນາມນີ້. ຕໍ່ມາເປັນຄໍາກໍາຊັບການປະຕິບັດ: ໃຫ້ບູຊາພຣະປຸນຑະຣີກາກຊະ (Puṇḍarīkākṣa) ຢູ່ທີ່ນັ້ນຕາມພິທີ (vidhānataḥ) ໂດຍສະເພາະໃນວັນເອກາດະສີ ຂ້າງຂຶ້ນເດືອນພາລກຸນ. ຜົນບຸນກ່າວຊັດວ່າ ບາບຈະຖືກທໍາລາຍ ແລະຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງຈະສໍາເລັດ.
Adhyaya 308
मूलचण्डीशोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Origin-Glory of Mūla-Caṇḍīśa and the Taptodaka Kuṇḍa)
ອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ເທວີຟັງເຖິງຕົ້ນກຳເນີດແລະກຽດສັກສີຂອງລິງຄະ “ມູລະ-ຈັນດີສະ” ທີ່ໂດງດັງໃນສາມໂລກ. ໃນອະດີດທີ່ເທວະດາຣຸວະນະ ອີສະວະຣະປາງເປັນດາບສຂໍທານ (Ḍiṇḍi) ເພື່ອທົດສອບ ເຮັດໃຫ້ລະດູສີຜູ້ບຳເນັດເກີດໂທສະ ແລະສາບໃຫ້ລິງຄະອັນໂດດເດັ່ນຕົກລົງ. ເມື່ອມົງຄຸນຫາຍໄປ ພວກລະດູສີຈຶ່ງໄປຂໍຄຳແນະນຳຈາກພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ຊີ້ໃຫ້ໄປພົບຣຸດຣະທີ່ຢູ່ໃນຮູບຊ້າງໃກ້ອາສຣົມຂອງກຸເບຣະ. ລະຫວ່າງທາງ ເກົາຣີມີເມດຕາ ມອບນ້ຳນົມ (gōrasa) ແລະຈັດໃຫ້ມີສະຖານທີ່ອາບນ້ຳອັນດີ ນ້ຳທີ່ນັ້ນຮ້ອນຂຶ້ນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ຕັບໂຕດະກະ” (Taptodaka) ແລະຊ່ວຍບັນເທົາຄວາມເມື່ອຍລ້າ. ພວກລະດູສີພົບຣຸດຣະ ສັນລະເສີນ ຂໍອະໄພ ແລະຂໍໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍໄດ້ຄວາມສຸກສະຫງົບຄືນມາ. ຣຸດຣະຮັບຄຳຂໍ ແລະຍົກຕັ້ງລິງຄະຄືນ (ເຊື່ອມກັບແນວຄິດ “Unnata” ຄື ການຍົກສູງ). ບົດນີ້ກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ການໄປດູລິງຄະມູລະ-ຈັນດີສະ ໄດ້ບຸນຍິ່ງກວ່າການຂຸດຄອງນ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະແນະນຳດານຕ່າງໆ. ຫຼັງອາບນ້ຳທີ່ຕັບໂຕດະກະແລ້ວບູຊາ ຖືກພັນລະນາວ່າໃຫ້ອານຸພາບ ແລະສິຣິອຳນາດແບບພຸຣານ. ທ້າຍສຸດອະທິບາຍນາມ: “ຈັນດີສະ” ແມ່ນພຣະເຈົ້າຂອງຈັນດີ ແລະ “ມູລະ” ແມ່ນລິງຄະດັ່ງເດີມທີ່ຕົກລົງ; ພ້ອມລາຍຊື່ຕີຣຖະທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ: ສັງກະເມສະວະຣະ, ກຸນດິກາ, ແລະ ຕັບໂຕດະກະ.
Adhyaya 309
Caturmukha-Vināyaka Māhātmya (Glory of Four-Faced Vināyaka)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນສັ້ນໆທາງພິທີກຳແລະພູມສັນຖານ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະຕັດກັບພຣະມະຫາເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ສະຖານບູຊາພຣະວິນາຍະກະອັນສູງສົ່ງ ຊື່ «ຈະຕຸຣະມຸຂ» ຢູ່ທາງເໜືອຂອງຈັນດີສະ ແລະໃຫ້ໄປທາງທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ) ໄລຍະປະມານ 4 ທະນຸ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງວິທີບູຊາ: ບູຊາດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈແລະຄວາມລະມັດລະວັງ (ປຣະຍັດນະ) ຖວາຍຂອງຫອມ (ຄັນທະ) ດອກໄມ້ (ປຸສປະ) ແລະອາຫານ (ພັກສະຍະ, ໂພຊະຍະ) ຮວມທັງໂມດະກະ. ກໍານົດເວລາສໍາຄັນຄື ວັນຈັນທຣະທີ 4 (ຈະຕຸຣຖີ) ເພື່ອໄດ້ສິດທິ ແລະກໍາຈັດອຸປະສັກ (ວິຄນະ) ໃຫ້ການປະກອບທຳທາງທຳມະສໍາເລັດ.
Adhyaya 310
कलंबेश्वरमाहात्म्य (Kalambeśvara Māhātmya) — The Glory of Kalambeśvara
ບົດນີ້ເປັນຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ແຈງວ່າສະຖານສັກກະລະຂອງກະລັມເບສະວະຣະ ຢູ່ໃນປຣະພາສະ-ເກສະຕຣະ ຕາມໝາຍທິດ. ມັນຕັ້ງຢູ່ທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ) ແລະລະບຸໄລຍະວ່າ “ສອງຄວາມຍາວຄັນທະນູ” (dhanus-dvitaya) ເປັນຈຸດອ້າງອີງທາງພູມສັກສິດ. ການໄດ້ເຫັນ (darśana) ແລະການບູຊາ (pūjā) ພຣະກະລັມເບສະວະຣະ ຖືກກ່າວວ່າຊໍາລະຄວາມມົນທິນທາງຈິດໃຈ (kilbiṣa) ທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງໝົດ (sarva-pātaka-nāśana). ຍັງລະບຸວ່າ ວັນໂສມະວາຣ (ວັນຈັນ) ທີ່ຕົງກັບອະມາວາສະຍາ (ວັນເດືອນດັບ) ເປັນເວລາທີ່ໃຫ້ຜົນບຸນພິເສດໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ. ເພື່ອຮັບຜົນບຸນ ຜູ້ປາດຖະໜາຖືກສອນໃຫ້ເຮັດທານຜ່ານການຕ້ອນຮັບແຂກ ໂດຍຈັດອາຫານ (bhojana) ໃຫ້ແກ່ວິປຣະ (ພຣາຫມະນ) ທີ່ນັ້ນ. ທ້າຍບົດລົງທ້າຍດ້ວຍການລະບຸຊື່ວ່າ ນີ້ແມ່ນ “ກະລັມເບສະວະຣະ-ມາຫາຕມະຍະ” ໃນ “ປຣະພາສະເກສະຕຣະ-ມາຫາຕມະຍະ” ຂອງ ປຣະພາສະຂັນດະ.
Adhyaya 311
गोपालस्वामिहरिमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Gopāla-svāmin Hari)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນສັ້ນໆໃນຮູບແບບການປາໄສທາງເທວະວິທະຍາ. ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນໍາພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ໄປຍັງສະຖານບູຊາຂອງ ພຣະຫຣິ-ໂຄປາລະສວາມິນ ໂດຍລະບຸທິດແລະໄລຍະທາງຢ່າງແນ່ນອນ: ຈາກຈັນດີອີສະ ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ ຫ່າງ 20 ທະນຸ (ມາດຕາວັດເທົ່າຄັນທະນູ)។ ອັດຍາຍຍັງກ່າວເຖິງຜົນບຸນຕາມສໍານວນປຸຣານະ: ການໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ແລະການບູຊາ (ປູຊາ) ທີ່ນັ້ນ ຊ່ວຍສະງົບບາບທັງປວງ ແລະທໍາລາຍຄື້ນຄວາມທຸກຍາກ. ໂດຍພິເສດ ແນະນໍາໃຫ້ບູຊາໃນເດືອນມາຄະ ພ້ອມການຕື່ນຢາມກາງຄືນ (ຊາກະຣະນະ) ແລະຜູ້ປະຕິບັດຈະໄດ້ຮັບ “ສະຖານະສູງສຸດ” (paraṃ padam)។
Adhyaya 312
Bakulsvāmi-Sūrya Māhātmya (बकुलस्वामिमाहात्म्यवर्णनम्) — The Glory of Bakulsvāmin as Sūrya
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ ທີ່ສະຫຼຸບການຊີ້ບອກສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະ ຂໍ້ກໍານົດພິທີກຳ. ຕອນຕົ້ນໄດ້ກ່າວເຖິງສະຖານສັກກາລະຂອງ “ບະກຸນສະວາມິນ” ຜູ້ຖືກຮູ້ຈັກເປັນພຣະສູຣະຍະ ຢູ່ດ້ານເໜືອ ໃນໄລຍະ “ແປດຄັນທະນູ” ແລະກ່າວວ່າການໄດ້ດາຣະຊັນພຣະສູຣະຍະຮູບນີ້ ເປັນຜູ້ທໍາລາຍຄວາມທຸກແລະຄວາມລໍາບາກ (duḥkha-nāśana)។ ຕໍ່ມາ ມີການກໍານົດວິທີປະພຶດພິເສດ: ໃນວັນອາທິດ (ravivāra) ທີ່ຕົງກັບວັນທີ 7 ຂອງຈັນທະຄະຕິ (saptamī) ຜູ້ມີສັດທາຄວນຢູ່ຕື່ນຕະຫຼອດຄືນ (jāgaraṇa) ເພື່ອບູຊາ. ຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້ແມ່ນ ສໍາເລັດຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບກຽດສັກສີ ຫຼືການຍົກຍ້ອງໃນໂລກພຣະສູຣະຍະ (Sūrya-loka). ທ້າຍບົດລະບຸວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ສະກັນດະມະຫາປູຣານະ, ປຣະພາສະຂັນດະ, ໃນພາກ “ປຣະພາສະເຂດຕະຣະມາຫາຕະມະຍະ” ແລະໃຫ້ຊື່ບົດວ່າ ມາຫາຕະມະຍະຂອງບະກຸນສະວາມິນ।
Adhyaya 313
उत्तरार्कमाहात्म्यवर्णनम् (Uttarārka Māhātmya—Description of the Glory of Uttarārka)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara uvāca) ຊົງປະກາດຄໍາສອນອັນມີອໍານາດ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດຍ່ອຍຊື່ «Uttarārka» ໃນພຣະພາສະຂັນດາ (Prabhāsa Khaṇḍa) ຢູ່ທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ) ແລະກໍານົດໄລຍະທາງ 16 ທະນຸ (dhanu)។ ພຣະອົງຊົງລະບຸຊື່ ແລະຕໍາແໜ່ງຢ່າງຊັດເຈນ ໃນຮູບແບບຄໍາສັ່ງທີ່ເນັ້ນຜົນ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກກ່າວວ່າ «sadyah pratyaya-kāraka» ແມ່ນໃຫ້ຜົນຢືນຢັນໄດ້ທັນທີແກ່ຜູ້ປະຕິບັດ. ພຣະອົງຍັງຊົງຜູກໂຍງການຖືວຣະຕະ «Nimba-saptamī» (ວັນທີ 7 ທີ່ກ່ຽວກັບນິມບາ/Neem) ກັບຜົນບຸນວ່າ ຜູ້ຖືຈະພົ້ນຈາກໂຣກໄພທັງປວງ.
Adhyaya 314
ऋषितीर्थसंगममाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of the Ṛṣi-tīrtha Confluence)
ໃນບົດສົນທະນາທີ່ພຣະອີສະວະຣາກ່າວກັບພຣະເທວີ ບົດນີ້ໄດ້ລະບຸສະຖານທີ່ຈາລິກແຫ່ງໜຶ່ງຊື່ «ຣິສິຕີຣຖ» ຢູ່ຊາຍຝັ່ງທະເລ ໃນເຂດທີ່ກ່ຽວກັບເທວະກຸລ (devakulāgneiyyāṃ gavyūtyāṃ)។ ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າງາມຢ່າງສູງສຸດ ແລະມີພະລັງທາງທຳອັນແຮງກ້າ। ຈຸດເດັ່ນຄືມີພຣະຣິສິຫຼາຍອົງຢູ່ໃນຮູບຄ້າຍຫີນ (pāṣāṇākṛtayaḥ) ທີ່ມະນຸດຍັງ «ເຫັນ» ໄດ້ ແລະກ່າວຢ່າງຊັດວ່າທີ່ນີ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ। ຕໍ່ມາ ຄຳພີກຳນົດເວລາແລະພິທີ: ໃນວັນອະມາວາສະຍາ (amāvāsyā) ເດືອນເຈຍສະຖະ (Jyeṣṭha) ຜູ້ມີສັດທາ (śraddhā) ຄວນອາບນ້ຳ ແລະໂດຍພິເສດເຮັດປິນດະດານ (piṇḍa-dāna) ແດ່ບັນພະບຸລຸດ। ທີ່ຈຸດສົມທົບນ້ຳຣິສິໂຕຍາ (Ṛṣitoya) ການອາບນ້ຳແລະການເຮັດສຣາດທະ (śrāddha) ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າຫາຍາກ ແລະໃຫ້ຜົນສູງຍິ່ງ। ຍັງແນະນຳໃຫ້ຖວາຍງົວ (go-pradāna) ແລະເລີ້ຍງອາຫານແກ່ພຣາຫມະນຕາມກຳລັງ ເພື່ອປະສານການຈາລິກກັບທານ ແລະການຕ້ອນຮັບຕາມພິທີ।
Adhyaya 315
मरुदार्यादेवीमाहात्म्यवर्णनम् (Mārudāryā Devī Māhātmya—Glorification of the Goddess Mārudāryā)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບກະເສດຕຣະ (kṣetra) ຢ່າງກະທັດຮັດ ຢູ່ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນໍາໃຫ້ມະຫາເທວີໄປຍັງສະຖານທີ່ສະຫວ່າງໄສ ຊື່ «ມາຣຸດາຣະຍາ» ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ຫ່າງອອກໄປຄື່ງກຣົສະ (krośa) ຕາມການວັດໄລຍະ. ເທວີແຫ່ງນັ້ນຖືກບູຊາໂດຍພວກມາຣຸດ (Maruts) ແລະເປັນຜູ້ປະທານ «ຜົນແຫ່ງຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ» (sarva-kāma-phala)។ ຕໍ່ມາ ຄໍາສອນເນັ້ນເລື່ອງປະຕິທິນ ແລະ ວິທີປະຕິບັດ: ຜູ້ປະຕິບັດຄວນບູຊາດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງເປັນພິເສດໃນວັນມະຫານະວະມີ (Mahānavamī) ແລະຍັງໃນວັນສັບຕະມີ (Saptamī) ໂດຍນໍາເຄື່ອງບູຊາມາດຕະຖານເຊັ່ນ ນໍ້າຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ (gandha-puṣpa-ādi) ເປັນຕົ້ນ. ບົດນີ້ສະແດງການເຊື່ອມໂຍງຂອງສະຖານທີ່–ເວລາ–ວິທີການ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຜົນຕາມປາດຖະໜາ ແລະ ບຸນກຸສົນທາງທຳມະ।
Adhyaya 316
क्षेमादित्यमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Kṣemāditya (Solar Shrine of Welfare)
ບົດນີ້ເປັນການເຂົ້າສູ່ຕີຣຖະຢ່າງກະທັດຮັດ ໂດຍລະບຸສະຖານທີ່ປະດິດຖານເທວະ «ເກສະມາດິຕະຍະ» ໃກ້ເດວະກຸລ ແລະກໍານົດໄລຍະ «ປັນຈະ-ກະວະຍູຕິ» ພ້ອມທັງວາງໄວ້ໃນ/ໃກ້ ສຳບະຣະ-ສະຖານ. ມັນເປັນຂໍ້ມູນພິທີກໍາສໍາລັບຜູ້ເດີນທາງສັກກະລະ. ກ່າວວ່າຜູ້ໄດ້ດາຣະຊະນະ (ເຫັນພຣະອົງ) ຈະໄດ້ຮັບ «ເກສະມາຣະຖະ-ສິດທິ» ຄືຄວາມສໍາເລັດແຫ່ງຄວາມຜາສຸກແລະສະຫງົບ. ຍັງກໍານົດກົດການບູຊາວ່າ ຖ້າບູຊາໃນວັນສັບຕະມີ ແລະຕົງກັບວັນອາທິດ (ຣະວິວາຣ) ຈະເປັນ «ສະຣະວະ-ກາມະ-ດາ» ບັນດາປາດຖະນາຈະສໍາເລັດ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ຖືກຈັດເປັນຄໍາສອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນຕີຣຖະແຫ່ງເດວະກຸລ.
Adhyaya 317
कंटकशोषिणीमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Goddess Kaṇṭakaśoṣiṇī)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງກໍ່ກຳເນີດຂອງເທວີຜູ້ຜູກພັນກັບສະຖານທີ່ສັກສິດໃນປຣະພາສະ ທີ່ຖືກບັນຍາຍດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍທິດທາງ. ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳອັນບໍລິສຸດ ບັນດາລຶສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຊຸມນຸມກັນປະກອບຍັດຍະພິທີວິເທດຢ່າງອະລັງການ ມີສຽງສະວດວິເທດ ດົນຕີ ຄວັນທູບ ແລະເຄື່ອງບູຊາພ້ອມພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ຈັກພິທີ. ດາຍຕະຍະຜູ້ມີລິດແລະຊຳນານມາຍາປາກົດຕົວເພື່ອລົບກວນຍັດຍະ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮ່ວມພິທີຕົກໃຈແລະແຕກກະຈາຍ. ແຕ່ອັດວັຣຍຸ (adhvaryu) ຜູ້ໜຶ່ງຍືນຢັນພິທີ ແລະຖວາຍອາຫຸຕິປ້ອງກັນ. ຈາກການກະທຳອັນສັກສິດນັ້ນ ພຣະສັກຕິອັນສະຫວ່າງໄສປາກົດ ຖືອາວຸດ ແລະມີອານຸພາບ ກຳຈັດຜູ້ລົບກວນ ຟື້ນຟູຄວາມສົມບູນຂອງພິທີ. ລຶສີທັງຫຼາຍສັນລະເສີນເທວີ ແລະເທວີປະທານພອນ. ພວກເຂົາຂໍໃຫ້ນາງສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ນັກຕະປະ ແລະຍັດຍະ; ດັ່ງນັ້ນນາງໄດ້ນາມ “ກັນຕະກະໂສຊິນີ” ໝາຍເຖິງ “ຜູ້ເຮັດໃຫ້ໜາມ/ຄວາມທຸກຍາກແຫ້ງຫາຍ” ຄືການລົບລ້າງອຳນາດອັນຮ້າຍ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງວິທີບູຊາໃນວັນຈັນທຣະທີ 8 ຫຼື 9 ແລະຜົນບຸນວ່າຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຣາກສະສະ ແລະປິສາຈາ ພ້ອມໄດ້ຮັບສິດທິສູງສຸດ।
Adhyaya 318
ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Brahmeśvara Liṅga: Account of Its Sacred Efficacy
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຂໍ້ຄວາມທາງເທວະວິທະຍາຢ່າງກະທັດຮັດ ທີ່ຖືກສອດແຊກໃນການບັນທຶກແຜນທີ່ສະຖານທີ່ສັກສິດພຣະພາສະ. ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວເຖິງລິງຄະອັນມີອານຸພາບສູງ ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນອອກ ບໍ່ໄກຈາກຈຸດອ້າງອີງ ໂດຍເນັ້ນວ່າສາມາດລົບລ້າງຫຼືບັນເທົາບາບ (pāpa-kṣaya) ໄດ້. ລິງຄະນັ້ນຊື່ «ພຣະພຣະຫມເອສະວະຣະ» (Brahmeśvara) ແລະກ່າວວ່າຖືກປະດິດສະຖາປະນາໂດຍພຣາຫມັນ ເພື່ອຊີ້ເຖິງສາຍປະຕິສະຖານທີ່ຖືກຕ້ອງ. ລຳດັບພິທີຖືກບອກໃຫ້ເຫັນວ່າ: ອາບນ້ຳທີ່ນ້ຳທີຣະ «ຣິສິໂຕຍາ» (Ṛṣitoya-jala) ກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາລິງຄະ. ຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້ຄື ຜູ້ບູຊາຈະເປັນຜູ້ຮູ້ວິດາ (veda-vid) ເປັນພຣາຫມັນຜູ້ສົມຄວນ ແລະພົ້ນຈາກ «ຈາດຍະພາວະ» ຄືຄວາມທຶບທື່ນ ແລະຄວາມເຉື່ອຍຊາທາງຈິດໃຈ.
Adhyaya 319
उन्नतस्थानमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Unnata-Sthāna (The ‘Elevated Place’)
ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ອີສະວະຣະ–ເທວີ ພຣະສິວະໄດ້ນໍາພາເທວີໄປຍັງດິນແດນມົງຄຸນທາງເໜືອ ໃກ້ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາ Ṛṣitoyā ແລະແນະນໍາສະຖານທີ່ສັກສິດຊື່ “Unnata” (ສະຖານທີ່ສູງ). ເທວີຖາມເຖິງຮາກຄໍາຂອງຊື່, ເຫດການທີ່ພຣະສິວະ “ບັງຄັບ” ຖວາຍດິນແດນໃຫ້ພຣາຫມັນ, ແລະຂອບເຂດຂອງມັນ. ພຣະສິວະອະທິບາຍວ່າ “Unnata” ມີຄວາມໝາຍຫຼາຍຊັ້ນ: ລິງຄະປາກົດ/ຖືກຍົກຂຶ້ນທີ່ Mahodaya, ມີ “ປະຕູສູງ” ທີ່ກ່ຽວກັບ Prabhāsa, ແລະຄວາມດີເລີດຂອງສະຖານທີ່ເນື່ອງຈາກຕະປັດ ແລະ ວິທະຍາຂອງລະສີ. ຕໍ່ມາເລົ່າເຖິງລະສີຈໍານວນຫຼາຍທີ່ບໍາເນັດຕະປັດຍາວນານ; ພຣະສິວະປາກົດເປັນພິກຂຸ ແລະຖືກຈໍາໄດ້, ແຕ່ສຸດທ້າຍພວກເຂົາເຫັນພຽງລິງຄະ Mūlacandīśa. ຜູ້ໄດ້ດາຣະຊັນລິງຄະຂຶ້ນສະຫວັນ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນມາເພີ່ມ; ອິນທຣະ (Śatakratu) ນໍາວັດຊຣະມາປົກຄຸມລິງຄະ ຂັດຂວາງການເບິ່ງເຫັນ. ພຣະສິວະປອບໃຈລະສີທີ່ໂກດ ຊີ້ວ່າສະຫວັນບໍ່ຖາວອນ ແລະໃຫ້ຮັບຖິ່ນຖານອັນງາມສົມບູນ ທີ່ມີອັກນິໂຫຕຣ, ຍັດຍະ, ພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ, ການຕ້ອນຮັບແຂກ ແລະການຮຽນວິທີເວດ—ພ້ອມສັນຍາວ່າຈະໄດ້ມົກສະໃນວາລະສຸດທ້າຍໂດຍພຣະກະຣຸນາ. ວິສະວະກັມມາ ຖືກເຊີນມາກໍ່ສ້າງ ແຕ່ເຕືອນວ່າຄົນຄອບຄົວບໍ່ຄວນຢູ່ຖາວອນໃນເຂດລິງຄະໃກ້ຊິດ; ພຣະສິວະຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ສ້າງທີ່ Unnata ຂ້າງຝັ່ງ Ṛṣitoyā. ບົດນີ້ກໍານົດເຂດສັກສິດກວ້າງ (ຮວມ “Nagnahara” ພ້ອມໝາຍທິດ ແລະ 8 ໂຢຊະນະ) ແລະໃຫ້ຄໍາຮັບຮອງໃນກະລິຍຸກ: Mahākāla ເປັນຜູ້ພິທັກ, Unnata ເປັນ Vighnarāja/Gaṇanātha ແລະຜູ້ໃຫ້ຊັບ, Durgāditya ໃຫ້ສຸຂະພາບ, Brahmā ໃຫ້ເປົ້າໝາຍແລະມົກສະ. ສຸດທ້າຍມີການສ້າງ Sthalakeśvara ພ້ອມຄໍາພັນນາວັດຕາມຍຸກ ແລະພິທີພິເສດວັນຈັນທຣະ 14 ເດືອນ Māgha ດ້ວຍການຕື່ນຄ່ຳ (jāgara)។
Adhyaya 320
लिंगद्वयमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Pair of Liṅgas
ໃນບົດສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ ບົດນີ້ກ່າວເຖິງ ລິງຄະຄູ່ ອັນມີບຸນກຸສົນສູງ ຢູ່ໃກ້ທິດອາຄະເນຂອງດິນແດນສັກສິດ. ລິງຄະທັງສອງນີ້ຖືກກ່າວວ່າ ວິສະວະກັມມາ ເປັນຜູ້ສ້າງແລະສະຖາປະນາ ແລະເລື່ອງລາວເຊື່ອມໂຍງກັບການມາຮອດຂອງ ຕະວັດສະຕຣິ ເພື່ອກໍ່ສ້າງເມືອງ: ຫຼັງຈາກສະຖາປະນາ ພຣະມະຫາເທວະ ແລ້ວ ເມືອງຈຶ່ງຖືກກໍ່ສ້າງ ແລະລິງຄະຖືກສະຖາປະນາອີກຄັ້ງ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລະບຽບເມືອງ ແລະ ສັນຍາລັກສັກສິດ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຫັນຈາກຕຳນານກຳເນີດໄປສູ່ຄຳແນະນຳພິທີກຳ ໂດຍກຳນົດໃຫ້ບູຊາລິງຄະຄູ່ນີ້ໃນຕອນເລີ່ມ ແລະ ຕອນຈົບຂອງການງານ (karmādau/karmānte) ໂດຍສະເພາະໃນການເດີນທາງ ແລະ ຂະບວນແຫ່ງານແຕ່ງງານ ເຊື່ອວ່າເປັນພິທີທີ່ໃຫ້ຜົນທັນທີ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວເຖິງມາດຕະຖານຂອງເຄື່ອງບູຊາ—ຂອງຫອມ, ນ້ຳດຸດອະມຣິຕະ, ແລະ ໄນເວດຍະຫຼາກຫຼາຍ—ເປັນແນວທາງຈິດທຳໃຫ້ບູຊາດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ແລະ ເຈດຕະນາບໍລິສຸດ ບໍ່ໃຫ້ເປັນແຕ່ພິທີການພາຍນອກເທົ່ານັ້ນ.
Adhyaya 321
उन्नतस्थाने ब्रह्ममाहात्म्यवर्णनम् (The Glorification of Brahmā at Unnata-sthāna)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະອີສະວະຣະປະກາດສະຖານທີ່ສັກສິດອັນລຶກລັບ ແລະ ສູງສົ່ງ ທີ່ກໍາຈັດບາບໃຫ້ມະນຸດ ແລະ ນໍາເຂົ້າສູ່ມາຫາຕະມະຍະຂອງພຣະພຣະຫມາ ທີ່ “ອຸນນະຕະ-ສະຖານ” ອັນເປັນສະຖານທີ່ສູງ. ພຣະເທວີສອບຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງພຣະພຣະຫມາຢູ່ນີ້ຈຶ່ງເປັນຮູບເດັກ ໃນຂະນະທີ່ບ່ອນອື່ນກ່າວວ່າເປັນຜູ້ເຖົ້າ; ນາງຖາມຕໍ່ເຖິງທີ່ຕັ້ງ ເຫດຜົນການປະທັບ ແລະ ວິທີ-ເວລາບູຊາ. ພຣະອີສະວະຣະຕອບວ່າ ບັນລັງຫຼັກຂອງພຣະພຣະຫມາຢູ່ໃກ້ແມ່ນ້ໍາ Ṛṣitoya ແລະ ໃນປຣະພາສະມີພູມສັນຖານການບູຊາສາມສ່ວນ: ພຣະພຣະຫມາຢູ່ຝັ່ງນ້ໍາອັນມົງຄຸນ, ພຣະຣຸດຣະຢູ່ອັກນິຕີຣຖະ, ແລະ ພຣະຫາຣິ (ດາໂມດະຣະ) ຢູ່ເນີນພູ ຣາຍວະຕະກະ. ເລື່ອງລາວກ່າວວ່າ ໂສມະໄດ້ອ້ອນວອນພຣະພຣະຫມາ ແລະ ພຣະພຣະຫມາມາຮອດອຸນນະຕະ-ສະຖານໃນຮູບເດັກອາຍຸ 8 ປີ; ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະກໍພໍໃຫ້ພົ້ນບາບ. ຕໍ່ມາເປັນການສັນລະເສີນຫຼັກທຳ: ບໍ່ມີເທວະ, ຄູ, ຄວາມຮູ້ ຫຼື ຕະປະສະຍາ ໃດເທົ່າທຽມພຣະພຣະຫມາ; ການພົ້ນທຸກໂລກຂຶ້ນກັບພະຄະຕິຕໍ່ພຣະປິຕາມະຫາ. ທ້າຍບົດກໍາຊັບໃຫ້ອາບນ້ໍາກ່ອນທີ່ ພຣະຫມາ-ກຸນດະ ແລ້ວບູຊາພຣະພຣະຫມາຮູບເດັກ ດ້ວຍດອກໄມ້ ທູບ ແລະ ເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ.
Adhyaya 322
दुर्गादित्यमाहात्म्यवर्णनम् (Durgāditya Māhātmya—Account of the Glory of Durgāditya)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາ ໂດຍພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະມະຫາເທວີຟັງເຖິງສະຖານທີ່ສັກສິດທາງທິດໃຕ້ ຊື່ «ດຸຣຄາດິຕະຍະ» ອັນມີອານຸພາບລ້າງບາບທັງປວງ. ນິທານກ່າວວ່າ ພຣະດຸຣຄາ ຜູ້ທຳລາຍຄວາມທຸກ ເຄີຍປະສົບຄວາມທຸກໃຈ ແລະໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາ ບູຊາພຣະສູຣະຍະເພື່ອຂໍຄວາມຜ່ອນຄາຍ. ເມື່ອບຳເນັດດົນນານ ພຣະທິວາກະຣະ (ເທວະແຫ່ງດວງອາທິດ) ປາກົດ ແລະປະທານພອນ. ພຣະດຸຣຄາຂໍໃຫ້ທຳລາຍຄວາມທຸກຂອງນາງ; ພຣະສູຣະຍະຈຶ່ງພະຍາກອນວ່າ ໃນໄມ່ດົນ ພຣະຕຣິປຸຣານຕະກະ (ພຣະສິວະ) ຈະສ້າງຕັ້ງລິງຄະອັນປະເສີດ ໃນສະຖານທີ່ສູງແລະເປັນມົງຄຸນ; ແລະທີ່ນັ້ນນາມຂອງພຣະອາທິດຈະເປັນ «ດຸຣຄາດິຕະຍະ» ກ່ອນຈະອັນຕະທານ. ທ້າຍບົດມີຂໍ້ກຳນົດພິທີ: ຄວນບູຊາ «ດຸຣຄາດິຕະຍະ» ໃນວັນສັບຕະມີ ເມື່ອຕົງກັບວັນອາທິດ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການບູຊານີ້ຊ່ວຍໃຫ້ຄວາມທຸກທັງປວງສົງບົບ ແລະໂຣກຜິວໜັງຫຼາຍຢ່າງ ລວມທັງ kuṣṭha ກໍຈະທຸ່ມລົງ.
Adhyaya 323
Kṣemeśvara Māhātmya (क्षेमेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Kṣemeśvara
ໃນບົດສົນທະນາສອນທາງທຳມະລະຫວ່າງ ພຣະສິວະ–ເທວີ, ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ເທວີເບິ່ງໄປຫາສະຖານບູຊາທີ່ຢູ່ “ທາງໃຕ້” ຂອງຈຸດສັກສິດທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ແລະຕັ້ງຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳ Ṛṣitoya. ສະຖານທີ່ນັ້ນຖືກຮູ້ຈັກວ່າ ກະເສເມສະວະຣະ (Kṣemeśvara) ແລະບົດຄຳພີຍັງຮັກສາປະຫວັດຊື່ຕາມການເວລາ: ໃນອະດີດເຄີຍເອີ້ນວ່າ ພູຕີສະວະຣະ (Bhūtīśvara) ແຕ່ໃນຍຸກກະລີ ຖືກປະກາດວ່າ ກະເສເມສະ/ກະເສເມສະວະຣະ. ຄຳສອນທາງປະຕິບັດມີຄວາມກະທັດຮັດ ແລະເນັ້ນການໄປນະມັດສະການ: ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ແລ້ວຕາມດ້ວຍການບູຊາ (pūjā) ພຣະເທວະອົງນີ້ ກ່າວວ່າຈະຊ່ວຍປົດປ່ອຍຜູ້ມີສັດທາອອກຈາກ kilbiṣa ຄືມົນທິນທາງສິນທຳ ແລະພິທີກຳທັງປວງ. ຕອນທ້າຍຍັງຈັດປະເພດບົດນີ້ໃນ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານ 81,000 ຄຳກອນ, ພາກທີ 7 (Prabhāsa Khaṇḍa), ອະນຸພາກທີ 1 (Prabhāsakṣetramāhātmya) ໃຕ້ຊື່ “Kṣemeśvaramāhātmya-varṇana”.
Adhyaya 324
गणनाथमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification and Ritual Protocol of Gaṇanātha/Vināyaka at Prabhāsa)
ອັດຍາຍນີ້ບັນທຶກຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ຂອງວິນາຍະກະ (ຄະນະນາຖ) ຢູ່ພາກເໜືອຂອງປຣະພາສະ ໃນທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ) ຍ່ອຍ. ພຣະອົງນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ປະທານ “ສິດທິທັງປວງ”. ຂໍ້ຄວາມຍັງອະທິບາຍອັດຕະລັກຮ່ວມ: ເຄີຍເປັນສະຫາຍທີ່ກ່ຽວພັນກັບທະນະດາ (ກຸເບຣະ) ແລະບັດນີ້ປາກົດເປັນຮູບຄະນະນາຖ ເພື່ອພິທັກຮັກສານິທິ (ຄັງຊັບ) ແລະປະທານຄວາມສໍາເລັດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ. ພິທີບູຊາຖືກກໍານົດຕາມເວລາ: ບູຊາໃນວັນຈັນທຣະທີ 4 (ຈະຕຸຣຖີ) ເມື່ອຕົງກັບວັນອັງຄານ (ພໍມະວາຣະ) ໂດຍນໍາອາຫານກິນໄດ້—ພັກສະຍະ, ໂພຊະຍະ—ແລະໂມດະກະ. ທ້າຍສຸດຍືນຢັນຜົນວ່າ ບູຊາຖືກຕ້ອງແລ້ວຈະໄດ້ສິດທິແນ່ນອນ (ທຣຸວະ-ສິດທິ).
Adhyaya 325
उन्नतस्वामिमाहात्म्यवर्णनम् (Uṇṇatasvāmi Māhātmya—Description of the Glory of Unnatasvāmi)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣາ ຊີ້ນໍາພຣະເທວີໃຫ້ໄປຍັງສະຖານບູຊາພຣະວິນາຍະກະອັນສູງສົ່ງ ຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ໍາອັນງາມ ທີ່ມີນ້ໍາອັນຖືກຊໍາລະໂດຍລິສີ (ṛṣi-toya)។ ທີ່ນັ້ນ ພຣະເທວະຖືກສະແດງເປັນ ພຣະຄະເນຊາ/ຄະນະນາຖາ ຜູ້ນໍາຫມູ່ຄະນະເທວະ ແລະຖືກລະບຸວ່າເປັນພະລັງງານຈັກກະວານທີ່ທໍາລາຍຕຣິປຸຣາ ຕາມແນວຄິດໄສວະ. ຮູບລັກສະນະຖືກກໍານົດວ່າ ພຣະອົງປະທັບຢູ່ໃນຮູບຊ້າງອັນສູງສົ່ງ (gaja-rūpa) ໃນທົ່ງສັກສິດໃຫຍ່ຂອງປຣະພາສາ ໂດຍມີຄະນະຈໍານວນຫຼາຍຫຼວງລ້ອມຮອບ. ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຄວນບູຊາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເຕັມທີ່ ເພື່ອໃຫ້ການເດີນທາງປອດອຸປະສັກ ແລະຄວນຖວາຍດອກໄມ້ ແລະທູບຫອມເປັນປະຈໍາທຸກມື້. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດໃຫ້ມີການປະຕິບັດຮ່ວມກັນໃນວັນຈັນທຣາທີ 4 (caturthī) ໂດຍຊາວເມືອງຄວນຈັດມະໂຫດສະວະ (mahotsava) ຊໍ້າໆໃນວັນນີ້ ເພື່ອຄວາມສະຫງົບສຸກຂອງປະເທດ/ອານາຈັກ (rāṣṭra-kṣema) ແລະຄວາມສໍາເລັດ (siddhi)។
Adhyaya 326
Mahākāla-māhātmya (महाकालमाहात्म्य) — The Glory of Mahākāleśvara
ອັດຍາຍນີ້ນໍາເສີນຄໍາຊີ້ນໍາຕາມທິດທາງຂອງພຣະອີສະວະຣະ ໃນເສັ້ນທາງຈາລິກສັກສິດແຫ່ງປຣະພາສະ: ຜູ້ມີສັດທາຖືກນໍາໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ທາງເໜືອ ທີ່ພຣະມະຫາກາເລສະວະຣະປະທັບຢູ່ ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງສູງສຸດ (sarva-rakṣā-kara)។ ບົດນີ້ຍັງລະບຸວ່າ ພຣະໄພຣະວະ (Bhairava) ໃນຮູບຮ່າງຣຸດຣະ ເປັນຜູ້ພິທັກຮັກສາເມືອງ/ຖິ່ນຖານທີ່ກ່ຽວກັບສະຖານບູຊານີ້ ເຊື່ອມອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ກັບທິດສະດີໄສວະວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງ. ກໍານົດພິທີກໍາວ່າ ໃນວັນດາຣະສະ (ວັນເດືອນດັບ) ແລະ ປູຣະນິມາ (ວັນເດືອນເຕັມ) ຄວນຈັດ “ມະຫາບູຊາ” (mahā-pūjā) ເພື່ອຮັກສາວິນັຍຕາມປະຕິທິນ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດອາບນໍ້າໃນເວລາມງຄົລທີ່ເອີ້ນວ່າ ມະໂຫດະຍະ ແລ້ວໄດ້ເຫັນພຣະມະຫາກາລ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີໃນໂລກ ຕໍ່ເນື່ອງໄປຈົນຖືກກ່າວເກີນຈິງວ່າ “ເຈັດພັນກໍາເນີດ” ເພື່ອຊູ້ຊູນສັດທາ ແລະການປະພຶດຕາມພິທີ.
Adhyaya 327
महोदयमाहात्म्यवर्णनम् | The Glorification of Mahodaya Tīrtha
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບ “ມະໂຫດະຍະ” ຕີຣຖະ ທີ່ຢູ່ທາງທິດອີສານ. ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຄວນໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ອາບນ້ໍາຕາມພິທີ (vidhi) ແລະເຮັດຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ຖວາຍແກ່ປິຕຣະ ແລະເທວະຕາ. ຄໍາພີຍົກຍ້ອງອານຸພາບພິເສດຂອງມະໂຫດະຍະ ໃນການຊໍາລະຄວາມຜິດທີ່ເກີດຈາກການຮັບຂອງຂວັນ (pratigraha-kṛta doṣa) ແລະກ່າວວ່າຜູ້ປະຕິບັດຈະບໍ່ເກີດຄວາມຢ້ານກົວ. ມັນເປັນແຫຼ່ງຄວາມປິຕິຍິນດີອັນໃຫຍ່ສໍາລັບຜູ້ດວິຊະ ແລະຍັງສັນຍາເຖິງທາງຫຼຸດພົ້ນ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕິດໃນອາຣົມສຳຜັດ ຫຼືຜູ້ພົວພັນກັບການຮັບຂອງຂວັນ. ທາງເໜືອຂອງມະຫາກາລະ ມີພຣະມາຕຣີ (Mātṛs) ປະຈໍາຢູ່ເພື່ອປົກປ້ອງສະຖານທີ່; ຫຼັງອາບນ້ໍາແລ້ວ ຄວນບູຊາພຣະມາຕຣີເຫຼົ່ານັ້ນ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ມະໂຫດະຍະເປັນຕີຣຖະທີ່ທໍາລາຍບາບ ແລະໃຫ້ມຸກຕິຜ່ານອະພິເສກ (abhiṣeka) ພ້ອມກໍານົດຂອບເຂດປະມານຄຶ່ງກໂຣຊະ ແລະຍົກຍ້ອງຈຸດກາງເປັນທີ່ຮັກຂອງລະສີຢ່າງຍືນຍົງ.
Adhyaya 328
संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् / Description of the Glory of Saṅgameśvara
ບົດນີ້ເປັນຄໍາຊີ້ນໍາທາງທິດສະດີແລະພິທີກຳຢ່າງກະທັດຮັດ ທີ່ພຣະອີສະວະຣະຊົງປະກາດ. ພຣະອົງຊີ້ວ່າ «ສັງກະເມສະວະຣະ» ເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດຂອງພຣະສິວະ ຜູ້ທໍາລາຍບາບ ຢູ່ທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອ) ແລະເປັນບ່ອນຊຸມນຸມຂອງລຶສີ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ອໍານາດແລະຄວາມບໍລິສຸດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ໂດດເດັ່ນ. ຕໍ່ມາພຣະອົງກ່າວເຖິງບ່ອນໃກ້ໆທາງທິດຕາເວັນອອກ ທີ່ມີສະລອງນ້ໍາສັກສິດຊື່ «ກຸນດິກາ» ເປັນບ່ອນລ້າງບາບ ແລະສຳພັນກັບການປະທັບຂອງແມ່ພຣະສະຣັສວະຕີ ຜູ້ມາພ້ອມພະລັງໄຟ (ວະດະວານະລະ) ເພີ່ມຄວາມຂັງຂັງທາງທິບ. ພິທີທີ່ກໍານົດແມ່ນ: ອາບນ້ໍາໃນກຸນດິກາ ແລ້ວບູຊາສັງກະເມສະວະຣະ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ຄວາມມົງຄຸນຍາວນານ ບໍ່ຂາດສິນທະສົມບັດ ແລະມີລູກທີ່ຮັກໃນຫຼາຍຊາດ ພ້ອມທັງບາບຕັ້ງແຕ່ເກີດຈົນຕາຍຖືກລ້າງອອກໝົດ.
Adhyaya 329
उन्नतविनायकमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Unnata-Vināyaka (the Exalted Gaṇeśa)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ໄດ້ກ່າວຖຶງສະຖານທີ່ສັກສິດອັນມີຊື່ສຽງໃນແດນປຣະພາສ (Prabhāsa) ຊື່ “ອຸດຕະມະສະຖານ” (Uttamasthāna) ຢູ່ທາງເໜືອຂອງເຂດທິບພະສະຖານທີ່ທີ່ໄດ້ອ້າງເຖິງ ແລະກໍກຳນົດໄລຍະທາງຕາມມາດຕາວັດທ້ອງຖິ່ນ. ຖັດຂຶ້ນໄປທາງເໜືອອີກ ໃນໄລຍະທີ່ກຳນົດ (12 ທະນຸ) ມີ “ອຸນນະຕະ ວິຆນະຣາຊ” (Unnata Vighnarāja) ພຣະຄະເນຊ (Gaṇeśa) ຜູ້ທຳລາຍອຸປະສັກທັງປວງ (sarva-pratyūha-nāśana) ປະທັບຢູ່. ອັດຍາຍນີ້ສັ່ງໃຫ້ບູຊາໃນວັນຈັນທຣະທີ 4 (caturthī) ດ້ວຍຂອງຫອມ, ໝາກໄມ້ ແລະຂອງຫວານ; ຜົນຄືການປະທານຄວາມປາດຖະໜາ (vāñchita-kāma) ແລະຄຳຮັບຮອງແບບ phalaśruti ວ່າ “ຊະນະໄຊທົ່ວສາມໂລກ”.
Adhyaya 330
तलस्वामिमाहात्म्यवर्णनम् | The Glory of Taptodaka-Talāsvāmin (Talāsvāmi Māhātmya)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ໂດຍກໍານົດສະຖານທີ່ສັກສິດໜຶ່ງຢູ່ທາງເໜືອຂອງຈຸດສູງສໍາຄັນ ປະມານສາມໂຢຊະນະ. ສະຖານທີ່ນັ້ນກ່ຽວພັນກັບນໍ້າຮ້ອນ/ນໍ້າມີພະລັງ “ຕັບໂຕດະກະ” ແລະເທວະພຣະຕະລາສວາມິນ (Talāsvāmin)។ ຕໍ່ມາໄດ້ລະລຶກເຖິງສົງຄາມໃນອະດີດ ເມື່ອຕະລາສວາມິນ—ຜູ້ນໍາໃນຫມູ່ໄດຕະຍະ—ຖືກພຣະວິສນຸສັງຫານຫຼັງຈາກການຕໍ່ສູ້ອັນຍາວນານ. ຄວາມຊົງຈໍານີ້ຖືກແປງເປັນຄໍາແນະນໍາການຈາລິກ: ຜູ້ປະຕິບັດຄວນອາບນໍ້າໃນ ຕັບຕະກຸນດະ (Taptakuṇḍa) ແລະບູຊາຕະລາສວາມິນ ພ້ອມກັບການໃຫ້ປິນດະ (piṇḍa-pradāna) ແກ່ບັນພະບຸລຸດ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າຍິ່ງໃຫຍ່ ເທົ່າກັບຜົນຂອງ “ໂກຕິ-ຢາຕຣາ” ອັນໝາຍເຖິງບຸນຈາລິກອັນຫາທີ່ສຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ໄດ້ຜູກຮວມພິກັດສະຖານທີ່, ຕໍານານຮັບຮອງ, ແລະພິທີກຳ ໃຫ້ເປັນຕີຣຖະຫນຶ່ງທີ່ອ້າງອີງໄດ້។
Adhyaya 331
कालमेघमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Kāla-Megha)
ບົດນີ້ເປັນການສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະມະຫາເທວີ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດອັນເຄົາລົບຊື່ “ກາລະ-ເມກະ” (Kāla-Megha)। ພຣະອົງຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ມີສັດທາເດີນທາງໄປຍັງທີ່ນັ້ນ ແລະບອກວ່າທາງທິດຕາເວັນອອກມີ “ກະເສດຕະຣະປະ” (ຜູ້ພິທັກ/ອໍານາດປະຈໍາສະຖານ) ປາກົດໃນຮູບລິງຄະ। ບົດນີ້ຍັງກໍານົດການບູຊາຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ: ຄວນນໍາ “ບະລິ” (bali) ໄປຖວາຍແດ່ລິງຄະ ໂດຍພິເສດໃນວັນອັດຖະມີ (ວັນທີ 8) ຫຼື ຈະຕຸຣະດະສີ (ວັນທີ 14)। ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງກະຊັບວ່າ ພຣະເທວະດານີ້ໃຫ້ສໍາເລັດຕາມຄວາມປາຖະໜາ (vāñchitārtha-prada) ແລະເປັນເຫມືອນ “ຕົ້ນໄມ້ສົມປາຖະໜາ” ສໍາລັບຍຸກກະລິ ຊີ້ວ່າໃນຍຸກຫຼັງກໍຍັງໄດ້ຮັບອານຸພາບທາງທໍາມະໄດ້ຜ່ານການບູຊາທີ່ມີລະບຽບ। ທ້າຍບົດລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນອັດຍາຍທີ 331 ຂອງ Prabhāsa-kṣetra-māhātmya ພາກທຳອິດ ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa ຂອງ Skanda Mahāpurāṇa।
Adhyaya 332
रुक्मिणीमाहात्म्यवर्णनम् | Rukmiṇī Māhātmya (Glorification of Rukmiṇī and the Hot-Water Kuṇḍa)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສອນທາງເທວະວິທະຍາໂດຍພຣະອີສະວະຣະ ທີ່ຈັດວາງສະຖານທີ່ສັກສິດສອງຢ່າງທີ່ເຊື່ອມກັນໃນປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ: (1) ບໍ່ນ້ຳຮ້ອນ (ຕັບໂຕດະກະ-ກຸນດະ) ຢູ່ທາງໃຕ້ຕາມໄລຍະທີ່ກຳນົດ, ແລະ (2) ຕຳແໜ່ງທາງຕາເວັນອອກຂອງເທວີ ຣຸກມິນີ ຕາມຊ່ອງຫ່າງທີ່ລະບຸໄວ້. ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ ກຸນດະນ້ຳຮ້ອນນີ້ເປັນບ່ອນຊຳລະບາບ ມີອານຸພາບທຳລາຍບາບຫນັກຢ່າງຍິ່ງ ຈົນເຖິງຂັ້ນ “ໂກຕິ-ຫັດຍາ-ວິນາສະນະ”. ພິທີກຳຖືກກຳນົດໃຫ້ເຮັດຕາມລຳດັບ: ກ່ອນອື່ນອາບນ້ຳ (snāna) ໃນກຸນດະນ້ຳຮ້ອນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາ (saṃpūjā) ເທວີ ຣຸກມິນີ ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າລຶບບາບທັງປວງ ແລະປະທານມົງຄຸນ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວເຖິງຜົນດີທາງສັງຄົມ-ຈິດທຳ: ສຳລັບແມ່ຍິງ ຄວາມແຕກແຍກໃນເຮືອນ (gṛha-bhaṅga) ຈະບໍ່ເກີດຂຶ້ນຕະຫຼອດ 7 ຊາດ. ນີ້ສະທ້ອນວ່າການເດີນທາງບຸນ ແລະການບູຊາໃນສະຖານທີ່ນີ້ ເປັນການຜູກພັນລະຫວ່າງສະຖານທີ່ ພິທີ ແລະສັດທາ.
Adhyaya 333
मधुमत्यां पिङ्गेश्वर-भद्रा-सङ्गम-माहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Pingeshvara and the Bhadrā Confluence at Madhumatī)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາລໍາດັບສະຖານທີ່ສັກສິດໃນປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ ອີງຕາມແມ່ນ້ໍາພັດຣາ ແລະຄວາມໃກ້ຊາຍຝັ່ງທະເລ. ມີລິງຄະທີ່ໂດດເດັ່ນຊື່ «ດຸຣວາເສສະວະຣະ» ຊຶ່ງກ່າວວ່າມີອານຸພາບຊໍາລະບາບແຮງ ແລະໃຫ້ຜົນແຫ່ງຄວາມສຸກ. ພິທີສໍາຄັນແມ່ນອາບນ້ໍາໃນວັນອະມາວາສະຍາ ແລະຖວາຍປິນດະແກ່ບັນພະບຸຣຸດ ເພື່ອໃຫ້ທ່ານທັງຫຼາຍພໍໃຈຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ຕໍ່ມາກ່າວວ່າ ລິງຄະຫຼາຍອົງຖືກສະຖາປະນາໂດຍິສີ; ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄດ້ພົ້ນຈາກຄວາມດ່າງພ້ອງໂດຍການເຫັນ ສຳຜັດ ແລະນະມັດສະການ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດເຂດແດນຂອງເກສຕຣະ: ຈຸດຮອບນອກຊື່ «ມະທຸມະຕີ» ແລະທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ມີ «ຂັນດະຄະຕະ». ໃກ້ຊາຍທະເລມີ «ປິງເກສະວະຣະ» ແລະກ່າວເຖິງບໍ່ນ້ໍາ 7 ບໍ່ ທີ່ໃນວັນບຸນກ່າວວ່າເຫັນ «ມື» ຂອງບັນພະບຸຣຸດ ເພື່ອຍ້ຳຄວາມສັກສິດຂອງສຣາດທະ. ການເຮັດສຣາດທະທີ່ນີ້ໄດ້ຜົນທະວີຄູນເກີນກວ່າກາຍາ. ສຸດທ້າຍ ກໍານົດຈຸດສົມທົບແມ່ນ້ໍາພັດຣາ (ແນວຕາເວັນອອກ–ຕາເວັນຕົກ) ແລະຖືວ່າບຸນກຸສົນທຽບເທົ່າ «ຄວາມສັກສິດຂອງ ຄັງຄາ–ສາກະຣະ» ເພື່ອເຊື່ອມພູມສັນຖານທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າກັບຄຸນຄ່າພິທີກຳທົ່ວອິນເດຍ.
Adhyaya 334
तलस्वामिमाहात्म्यवर्णनम् (Talasvāmi Māhātmya: Origin Legend and Pilgrimage Rite)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີ ເມື່ອເທວີຖາມອີສະວະຣະເຖິງການຕົກລົງຂອງ “ຕະລະ” ແລະເຫດທີ່ຕະລະສວາມີໂດດເດັ່ນ. ອີສະວະຣະເປີດເຜີຍຕຳນານລັບ: ດານະວະຜູ້ດຸຮ້າຍນາມມະເຮນທຣະ ບຳເນັດຕະປະສະຍາດົນນານ ຊະນະເທວະ ແລະປາຖະໜາການດວນອັນຫຼວງ. ຈາກໄຟພະລັງຂອງຣຸດຣະ ເກີດຜູ້ມີນາມ “ຕະລະ” ຜູ້ໄດ້ຮັບຣຸດຣະ-ວີຣຍະ ແລະປະຫານມະເຮນທຣະ. ຕະລະຟ້ອນສະຫຼອງຊັບຊ້ອນຈົນໂລກສາມພົບສັ່ນໄຫວ ຟ້າມືດ ແລະສັດທັງຫຼາຍຫວາດກົວ. ເທວະທັງຫຼາຍວອນຂໍຣຸດຣະ ແຕ່ຣຸດຣະກ່າວວ່າ ຕະລະເປັນ “ບຸດ” ຂອງພຣະອົງ ຈຶ່ງບໍ່ອາດຖືກທຳລາຍ ແລະໃຫ້ໄປຫາຫຣິສີເກສ (ວິສນຸ) ທີ່ປຣະພາສ ໃກ້ຕັບໂຕດະກະ-ກຸນດະ ແລະສະຖານທີ່ຊື່ສະຕຸຕິສວາມີ. ວິສນຸຕໍ່ສູ້ຕະລະດ້ວຍມັລລະ-ຢຸດທະ (ມວຍປ້ຳ) ຈົນເມື່ອຍ ແລະຂໍໃຫ້ຣຸດຣະເຮັດໃຫ້ນ້ຳຕັບໂຕດະກະຮ້ອນຄືນເພື່ອລ້າງຄວາມເມື່ອຍ; ຣຸດຣະໃຊ້ຕາທີສາມເຮັດໃຫ້ກຸນດະຮ້ອນ ແລະວິສນຸອາບນ້ຳໄດ້ກຳລັງຄືນ. ຈາກນັ້ນວິສນຸຊະນະຕະລະ; ຕະລະກັບຫົວເຮາະ ແລະກ່າວວ່າ ແມ່ນແຕ່ຈິດໃຈບໍ່ບໍລິສຸດ ກໍໄດ້ບັນລຸສະຖານະສູງສຸດຂອງວິສນຸ. ວິສນຸປະທານພອນ; ຕະລະຂໍໃຫ້ຊື່ສຽງຕົນດຳລົງ ແລະຜູ້ໃດເຫັນວິສນຸດ້ວຍພັກຕິໃນວັນເອກາດະສີຂ້າງຂຶ້ນເດືອນມາຣກາຊີຣສະ ໃຫ້ບາບຖືກທຳລາຍ. ທ້າຍບົດກຳນົດອຳນາດຂອງຕີຣຖະ: ທຳລາຍບາບ ລົບຄວາມເມື່ອຍ ແລະເປັນການຊຳລະແມ່ນແຕ່ຄວາມຜິດຫນັກ. ກ່າວເຖິງການປະທັບຢູ່ຂອງນາຣາຍະນະ ແລະກະເສດຣະປາລະແບບໄສວະ “ກາລະ-ເມກະ”. ພິທີຈາລິກຖືກກຳຊັບ: ລະລຶກວິສນຸໃນນາມຕະລະສວາມີ, ສວດມົນ (ຮວມສະຫັສຣະຊີຣສະ), ອາບນ້ຳ, ຖວາຍອັຣຄະຍະ, ບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ-ດອກໄມ້-ຜ້າ, ທາຂອງບູຊາ, ຖວາຍນະໄວເທຍ, ຟັງທຳ, ຕື່ນຄ່ຳ, ໃຫ້ທານ (ງົວຜູ້, ຄຳ, ຜ້າ) ແກ່ພຣາຫມະນະເວດິກຜູ້ຄວນ, ອົດອາຫານ ແລະນົບນ້ອມຣຸກມິນີ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວເຖິງຜົນທຽບເທົ່າພິທີໃຫຍ່, ການຍົກສົ່ງບັນພະບຸຣຸດ ແລະຜົນດີຫຼາຍຊາດຈາກການເຫັນຕະລະສວາມີ ແລະອາບນ້ຳໃນກຸນດະ.
Adhyaya 335
शंखावर्त्ततीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Śaṅkhāvartta Tīrtha)
ບົດ 335 ພາກສະແດງການນໍາທາງຢ່າງແນ່ນອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ເທວີ: ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຕ້ອງໄປທາງຕາເວັນຕົກຫາຝັ່ງອັນເປັນມົງຄຸນຂອງແມ່ນ້ໍາ Nyankumatī ແລ້ວລົງໄປທາງໃຕ້ສູ່ຕີຣຖະໃຫຍ່ຊື່ Śaṅkhāvartta. ທີ່ນັ້ນມີຫີນພິເສດມີຮູບສັນຍາ (citrāṅkitā śilā) ຜູກພັນກັບການປາກົດໂດຍຕົນເອງ (svayaṃbhū) ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າ “ມີຄັນສີແດງ” (raktagarbhā); ແມ່ນແຕ່ຖືກ “ຕັດ” ກໍຍັງເຫັນຮອຍແດງຢູ່ ເປັນໝາຍວ່າຄວາມສັກສິດຍັງສະຖິດໃນພູມທັດ. ບົດນີ້ກໍານົດສະຖານທີ່ນີ້ເປັນ Viṣṇu-kṣetra ແລະເຊື່ອມຕົ້ນກໍາເນີດກັບເຫດການເກົ່າທີ່ພຣະວິສນຸສັງຫານ “Śaṅkha” ຜູ້ລັກເວດາ (vedāpahārī). ອ່າງນ້ໍາຖືກພັນລະນາວ່າ “ຮູບຮ່າງເປັນສັງຂາ” ເພື່ອອະທິບາຍຊື່ແລະອໍານາດຂອງຕີຣຖະ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ການອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກພາລະບາບ brahmahatyā ແລະແມ່ນແຕ່ Śūdra ກໍອາດໄດ້ເກີດຕໍ່ໆໄປເປັນພຣາຫມະນ. ຈາກນັ້ນຄວນໄປທາງຕາເວັນອອກສູ່ Rudragayā; ຜູ້ປາຖະໜາຜົນຈາລິກຄົບຖ້ວນຖືກສອນໃຫ້ຖວາຍງົວ (godāna) ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອຮວມການຊໍາລະ, ບຸນກຸສົນ ແລະການໃຫ້ທານອັນຖືກທໍາໄວ້ໃນເສັ້ນທາງດຽວ.
Adhyaya 336
गोष्पदतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory of Goṣpada Tīrtha)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີລະຫວ່າງ ອີສະວະຣະ ແລະ ເທວີ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ຊ່ອນເຮັດແຕ່ມີອານຸພາບສູງໃນປຣະພາສະ: “ໂກສະປະດະ ຕີຣຖະ” ຢູ່ໃນ/ຮອບໆ ລະບົບແມ່ນ້ຳ ຍັງກຸ-ມະຕີ ແລະກ່ຽວພັນກັບ “ເປຣຕະ-ສິລາ” ຫີນທີ່ເຊື່ອມກັບການປົດປ່ອຍບັນພະບຸລຸດ. ບົດນີ້ກ່າວວ່າຜົນຂອງການເຮັດ ສຣາດທະ ທີ່ນີ້ “ເຈັດເທົ່າຂອງ ຄະຍາ” ແລະຍົກຕົວຢ່າງ ພຣະຣາຊາ ປຣຶຖຸ ທີ່ເຮັດສຣາດທະເພື່ອຍົກພົ້ນ ພຣະຣາຊາ ເວນະ ຈາກກຳເນີດອັນບາບ. ເທວີຖາມເຖິງກຳເນີດ ວິທີການ ມັນຕຣະ ແລະຜູ້ປະກອບພິທີ; ອີສະວະຣະກ່າວວ່າເປັນຄຳສອນລັບ ຄວນຖ່າຍທອດແກ່ຜູ້ມີສັດທາເທົ່ານັ້ນ. ຕໍ່ມາມີຂັ້ນຕອນພິທີຢ່າງເປັນລະບຽບ: ຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ (ພຣະຫມະຈາຣະຍະ, ສໍາລະ, ອາສຕິກຍະ), ຫຼີກລ້ຽງການຄົບຄ້າກັບນາສຕິກ, ກຽມເຄື່ອງສຣາດທະ, ອາບນ້ຳໃນ ຍັງກຸ-ມະຕີ, ແລະເຮັດ ຕຣຶປະນະ ແກ່ເທວະ ແລະ ປິຕຣຶ. ມີມັນຕຣະເຊີນປິຕຣຶ-ເທວະ (ອັກນິສວາຕຕະ, ບາຣຫິສັດ, ໂສມະປາ) ແລະການຖວາຍປິນດະຢ່າງກວ້າງຂວາງໃຫ້ບັນພະບຸລຸດທີ່ຮູ້/ບໍ່ຮູ້ ລວມທັງຜູ້ຢູ່ໃນສະພາບຫຼັງຄວາມຕາຍທີ່ລຳບາກ ຫຼືເກີດໃນຮູບພັນອື່ນ. ການຖວາຍອາຫານ (ປາຍະສະ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ສັກຕຸ, ປິສຕະກະ, ຈາຣຸ, ເມັດພືດ, ຮາກ/ໝາກ) ແລະທານ (ໂຄ-ທານ, ທີປະ-ທານ), ການວຽນຮອບ, ດັກຊິນາ, ແລະຈົມປິນດະລົງນ້ຳ ຖືກກ່າວໄວ້. ພາກອິຕິຫາສະເລົ່າເຖິງການປົກຄອງອະທັມຂອງ ເວນະ, ການຖືກຣຶສິສັງຫານ, ການເກີດຂອງ ນິສາດ ແລະ ປຣຶຖຸ, ການຂຶ້ນຄອງລາຊະ ແລະມູນເລື່ອງ “ບີບນົມແຜ່ນດິນ”. ເມື່ອປຣຶຖຸພະຍາຍາມໄຖ່ບາບໃຫ້ເວນະ ຕີຣຖະທົ່ວໄປກັບຫຼີກໜີເນື່ອງຈາກບາບໜັກ; ຈຶ່ງມີຄຳແນະນຳຈາກຟ້າໃຫ້ໄປປຣະພາສະ ແລະໂກສະປະດະ ທີ່ນັ້ນພິທີສຳເລັດ ເວນະໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ. ທ້າຍບົດຍ້ຳວ່າເວລາເຮັດພິທີຍືດຫຍຸ່ນ ມີວັນມົງຄຸນຫຼາຍ ແລະຄວນຖ່າຍທອດລັບນີ້ແກ່ຜູ້ປະຕິບັດທີ່ຈິງໃຈເທົ່ານັ້ນ.
Adhyaya 337
न्यंकुमतीमाहात्म्ये नारायणगृहमाहात्म्यवर्णनम् | Narāyaṇa-gṛha: Glory and Observances near Nyankumatī
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະເທວີ ແລະຊີ້ນໍາຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ສະຖານທີ່ບູຊາອັນສູງສຸດ ຊື່ «ນາຣາຍະນະ-ຄືຫ» ຢູ່ຊາຍຝັ່ງທະເລອັນເປັນມົງຄຸນ ທາງໃຕ້ຂອງບ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ «ໂກສະປະດະ» ແລະໃກ້ «ຍັງຄຸມະຕີ» ຜູ້ຊໍາລະບາບ. ຄໍາສອນຍືນຢັນວ່າ ພຣະເກສະວະ (ຮະຣິ) ປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຢ່າງຖາວອນຂ້າມການສິ້ນສຸດຂອງກັລປະ (kalpāntara-sthāyī) ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ໂດງດັງໃນໂລກ. ຫຼັງຈາກທໍາລາຍກໍາລັງອະທັມ ແລະເພື່ອຍົກຍ້ອງບັນພະບຸລຸດໃນຍຸກກາລີອັນດຸຮ້າຍ ພຣະຮະຣິຈຶ່ງປະທັບຢູ່ໃນ «ເຮືອນ» ນີ້ເພື່ອພັກຜ່ອນ. ຍັງມີການກໍານົດນາມຕາມຍຸກ: ໃນກຣິຕະແມ່ນ «ຈະນາຣະດະນະ», ໃນເຕຣຕາ «ມະທຸສູດະນະ», ໃນດວາປະຣະ «ປຸນດະຣີກາກຊະ», ແລະໃນກາລີ «ນາຣາຍະນະ» ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນຖານທີ່ມັ່ນຄົງຂອງທໍາມະໃນທັງສີ່ຍຸກ. ດ້ານພິທີປະຕິບັດ: ໃນວັນເອກາດະຊີ ຜູ້ທີ່ອົດອາຫານ (nirāhāra) ແລະໄດ້ເຫັນພຣະເທວະ ຈະໄດ້ປະສົບນິມິດແຫ່ງສະຖານສູງສຸດອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດຂອງພຣະຮະຣິ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດການອາບນ້ໍາ ແລະການເຮັດ śrāddha ພ້ອມກັບການຈາລິກ, ແລະສອນໃຫ້ຖວາຍເຄື່ອງນຸ່ງສີເຫຼືອງແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຄວນເຄົາລົບ. ການຟັງ ຫຼືສວດທ່ອງເລື່ອງນີ້ ນໍາໄປສູ່ sadgati ແລະຜົນມົງຄຸນທາງວິນຍານ.
Adhyaya 338
Jāleśvara-liṅga-prādurbhāvaḥ (Origin and Glory of Jāleśvara at the Devikā Riverbank)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ພັນລະນາເຖິງລິງຄະອັນນ່າເຄົາລົບຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເທວິກາ ຊື່ «ຈາເລສະວະຣະ» ທີ່ນາກກະນຍາທັງຫຼາຍບູຊາ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງຮຸ່ງເຮືອງ. ກ່າວວ່າ ແຕ່ລະລຶກເຖິງກໍສາມາດທຳລາຍບາບໃຫຍ່ “ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ” ໄດ້. ພຣະເທວີຖາມເຖິງທີ່ມາຂອງຊື່ ແລະອານຸສົງຂອງການໄດ້ສຳພັນກັບສະຖານທີ່ນັ້ນ. ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າອິຕິຫາສະເກົ່າ: ລຶສີອາປັສຕັມບະ ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢູ່ປຣະພາສະ. ຊາວຫາປາຫວ່າງອວນໃຫຍ່ ແລະໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວໄດ້ດຶງລຶສີຜູ້ນັ່ງສະມາທິອອກຈາກນ້ຳ ເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າສຳນຶກຜິດ ແລະກາບຂໍອະໄພ. ລຶສີຄິດເຖິງເມດຕາກະຣຸນາ ແລະຈັນຍາບັນໃນການເກື້ອກູນສັດທີ່ທຸກທ້ອນ ປາຖະໜາໃຫ້ບຸນຂອງຕົນຊ່ວຍຜູ້ອື່ນ ແລະໃຫ້ຄວາມຜິດຂອງເຂົາເຈົ້າຕົກມາທີ່ຕົນ. ພຣະຣາຊານາພາກະມາຮອດ ພະຍາຍາມຊົດເຊີຍຊາວຫາປາດ້ວຍເງິນທອງເປັນ “ຄ່າ” ຂອງລຶສີ ແຕ່ລຶສີບໍ່ຮັບ. ລຶສີໂລມະຊະແນະນຳວ່າ “ງົວ” ແມ່ນຄ່າທີ່ເໝາະສົມ; ອາປັສຕັມບະຮັບໄວ້ ແລະສັນລະເສີນຄວາມສັກສິດຂອງງົວ, ປັນຈະຄະວະຍະ, ແລະໜ້າທີ່ປົກປ້ອງ-ບູຊາທຸກມື້. ຊາວຫາປາຖວາຍງົວ; ລຶສີໃຫ້ພອນໃຫ້ເຂົາເຈົ້າຂຶ້ນສະຫວັນ ພ້ອມທັງປາທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນຈາກນ້ຳ ໂດຍເນັ້ນວ່າເຈດຕະນາແລະປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນແມ່ນສຳຄັນ. ພຣະຣາຊາສັນລະເສີນຄຸນຄ່າຂອງການຄົບຫານັກບຸນ ໄດ້ຮັບຄຳສອນບໍ່ໃຫ້ຖືຕົນດ້ວຍອຳນາດ ແລະຂໍພອນຫາຍາກຄື “ປັນຍາໃນທຳມະ”. ທ້າຍສຸດ ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ ລິງຄະນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍລຶສີ ແລະໄດ້ຊື່ «ຈາເລສະວະຣະ» ເນື່ອງຈາກລຶສີເຄີຍຕົກໃນອວນ (ຈາລາ). ບົດຈົບດ້ວຍຄຳແນະນຳການຈາລິກ: ອາບນ້ຳ ແລະບູຊາທີ່ຈາເລສະວະຣະ, ຟັງມາຫາຕະມະຍະ, ແລະຖວາຍບູຊາ—ໂດຍສະເພາະ ປິນດະດານາ ໃນວັນສຸກລະຕຣະໂຢດະສີ ເດືອນໄຈຕຣະ ແລະ ໂກດານາ ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ເວດ ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ບຸນຫຼາຍ.
Adhyaya 339
Huṁkāra-kūpa Māhātmya (The Glory of the Well Filled by the Huṁkāra)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະມະຫາເທວີຟັງເຖິງບໍ່ນ້ຳອັນມີຊື່ສຽງຢູ່ຝັ່ງອັນຮົ່ມເຢັນຂອງແມ່ນ້ຳເທວິກາ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ມີຊື່ສຽງໃນສາມໂລກ”। ທີ່ນັ້ນມີລະສີຊື່ ຕັນດີ ພັກຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ແລະບຳເນັດຕະປະສະຍາດ້ວຍຄວາມພັກດີຕໍ່ພຣະສິວະຢ່າງໝັ້ນຄົງ। ມີກວາງເຖົ້າຕາບອດຕົກລົງໃນຫຸມລຶກທີ່ແຫ້ງບໍ່ມີນ້ຳ। ລະສີເກີດເມດຕາ ແຕ່ຍັງຮັກສາວິໄນນັກບຳເນັດ ໂດຍເປົ່າສຽງ “ຮຸ່ມກາຣ” ຊ້ຳໆ। ດ້ວຍອຳນາດຂອງສຽງນັ້ນ ຫຸມກໍເຕັມນ້ຳ ໃຫ້ກວາງອອກມາໄດ້ຢ່າງຫຍຸ້ງຍາກ। ຕໍ່ມາກວາງກາຍເປັນມະນຸດ ແລະຖາມລະສີດ້ວຍຄວາມປະຫລາດໃຈຕໍ່ຜົນກຳທີ່ປາກົດຂຶ້ນ। ຜູ້ທີ່ກາຍຮູບເລົ່າວ່າ ການຕົກໄປເປັນກວາງ ແລະກັບຄືນເປັນມະນຸດ ເກີດຂຶ້ນທີ່ນີ້ໂດຍອຳນາດຂອງຕີຣຖະນີ້ເທົ່ານັ້ນ। ລະສີຈຶ່ງເປົ່າ “ຮຸ່ມກາຣ” ອີກຄັ້ງ ແລະບໍ່ນ້ຳກໍເຕັມນ້ຳດັ່ງເກົ່າ; ທ່ານອາບນ້ຳ ແລະທຳພິທີຖວາຍນ້ຳແກ່ບັນພະບຸລຸດ (pitṛ-tarpaṇa) ຮູ້ວ່າເປັນຕີຣຖະອັນສູງສຸດ ແລະໄດ້ບັນລຸ “ປາຣາຄະຕິ” (ສະພາບສູງສົ່ງ)។ ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຈົນທຸກມື້ນີ້ ເມື່ອເຮັດ “ຮຸ່ມກາຣ” ທີ່ນັ້ນ ນ້ຳຈະພຸ່ງຂຶ້ນເປັນສາຍ। ຜູ້ມີສັດທາທີ່ໄປຢ້ຽມ ແມ່ນແຕ່ເຄີຍມີບາບ ກໍບໍ່ໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດອີກໃນໂລກນີ້। ຜູ້ອາບນ້ຳໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະທຳສຣາດທະ ຈະພົ້ນບາບທັງປວງ ໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນໂລກບັນພະບຸລຸດ ແລະຍົກຊູມວົງສາ 7 ຊັ້ນ ທັງອະດີດແລະອະນາຄົດ।
Adhyaya 340
चण्डीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Caṇḍīśvara)
ບົດ 340 ແມ່ນຄໍາສອນສັ້ນໆ ໃນນັ້ນ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັກເຕືອນພຣະເທວີ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ສະຖານບູຊາພິເສດ ຄື ຈັນຑີສະວະຣະ (Caṇḍīśvara) ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນ ມະຫາລິງຄະ (mahāliṅga) ມີອໍານາດທໍາລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)។ ຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍານົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນເດືອນ ກາຣຕຕິກະ (Kārttika) ວັນຂຶ້ນ 14 ຄໍ່າ (śukla-caturdaśī) ຜູ້ປະຕິບັດຄວນອົບວາສ (upavāsa) ແລະເຝົ້າຍາມກາງຄືນ (prajāgara)។ ທ້າຍບົດມີຄໍາຮັບຮອງແບບຟະລະສຣຸຕິ ວ່າການຖືພິທີນີ້ນໍາໄປສູ່ “ສະຖານສູງສຸດ” ຂອງ ມະເຫສະວະຣະ (Maheśvara) ເປັນທັງການຊໍາລະບາບ ແລະຄວາມມຸ່ງໝາຍສູ່ຄວາມພົ້ນທຸກ।
Adhyaya 341
आशापूरविघ्नराजमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Āśāpūra Vighnarāja)
ບົດນີ້ພະອີສະວະຣະອະທິບາຍສະຖານບູຊາອັນສັກສິດຊື່ «ອາສາປູຣາ ວິຆນະຣາຊ» ຢູ່ທິດວາຍະວະ (ຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອ) ເປັນສະຖານທີ່ “ອະກັລມະສະ” (ບໍ່ມີມົນທິນ) ແລະ “ຜູ້ທຳລາຍອຸປະສັກ”। ນາມ «ອາສາປູຣະກະ» ໝາຍເຖິງ ຜູ້ເຕີມເຕັມຄວາມຫວັງ/ຄວາມປາຖະໜາ ເພາະພຣະອົງປະທານຜົນຕາມທີ່ຂໍ. ເພື່ອຢືນຢັນອານຸພາບ ບົດນີ້ເລົ່າຕົວຢ່າງການບູຊາ: ພຣະຣາມ, ພຣະສີຕາ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ໄດ້ບູຊາ ພຣະຄະເນຊະ/ວິຆເນຊະ ທີ່ນັ້ນ ແລະສຳເລັດເປົ້າໝາຍທີ່ປາຖະໜາ. ພຣະຈັນ (ຈັນທຣະ) ກໍບູຊາ ຄະນາທິປະ ແລະໄດ້ຮັບພອນຕາມປາຖະໜາ ພ້ອມທັງການທຳລາຍໂຣກກຸດຖະ (ໂຣກຜິວໜັງ) ເປັນຜົນຮັກສາ. ດ້ານພິທີກຳ ກຳນົດໃຫ້ໃນວັນຈັດທີ 4 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (ສຸກລະ-ຈະຕຸຣຖີ) ໃນເດືອນພາດຣະປະດະ ຄວນບູຊາພຣະອົງ ແລະເລີ້ຍງພຣາຫມະນະດ້ວຍ ໂມດະກະ (ຂອງຫວານ). ຜົນບຸນຄື ຄວາມສຳເລັດຕາມປາຖະໜາໂດຍພຣະກະຣຸນາຂອງ ວິຆນະຣາຊ ແລະທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງພຣະອົງເພື່ອປົກປ້ອງກະເສດຣະ ແລະກຳຈັດອຸປະສັກໃຫ້ແກ່ຜູ້ເດີນທາງ.
Adhyaya 342
Chandreśvara–Kalākuṇḍa Tīrtha Māhātmya (चंद्रेश्वरकलाकुण्डतीर्थमाहात्म्य)
ບົດ 342 ກ່າວເຖິງການຊີ້ນໍາຂອງພຣະອີສະວະຣະ ກ່ຽວກັບລິງຄະທີ່ລ້າງບາບ (pāpa-hara) ຊຶ່ງກ່າວວ່າ ໂສມະ/ຈັນທຣາ ໄດ້ສະຖາປະນາເອງ ຢູ່ທິດໃຕ້–ໄນຣິຕະ (ໃຕ້–ຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້) ບໍ່ໄກ. ໃກ້ໆນັ້ນມີແຫຼ່ງນໍ້າສັກສິດ ຊື່ ອະມຣິຕະ-ກຸນດະ (Amṛta-kuṇḍa) ທີ່ເອີ້ນອີກຊື່ວ່າ ກະລາ-ກຸນດະ (Kalā-kuṇḍa) ດ້ວຍ. ຈຸດເນັ້ນຂອງບົດນີ້ແມ່ນລໍາດັບພິທີ: ອາບນໍ້າ (snāna) ທີ່ກຸນດະກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາ «ຈັນເດຣສະ/ຈັນເດຣສະວະຣະ». ຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້ຄື ຜູ້ບູຊາຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການບໍາເນັດຕະປະສະຍາ (tapas) ໜຶ່ງພັນປີ. ຍັງກ່າວເຖິງສະລອງນໍ້າ (taḍāga) ທີ່ຈັນທຣາສ້າງ ກວ້າງຍາວ 16 ຄັນທະນູ ແລະວາງຕາມແນວຕາເວັນອອກ–ຕາເວັນຕົກ ຂ້າງຈັນເດຣສະ ເພື່ອເປັນແຜນທີ່ນໍາທາງໃນດິນແດນສັກສິດນີ້.
Adhyaya 343
कपिलधाराकपिलेश्वरमाहात्म्ये कपिलाषष्ठीव्रतविधानमाहात्म्यवर्णनम् (Kapiladhārā–Kapileśvara Māhātmya and the Procedure/Glory of the Kapilā-Ṣaṣṭhī Vrata)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະສິວະ ແລະ ພຣະເທວີ. ຕອນຕົ້ນພຣະອົງຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງຂອງກະປິເລສະວະຣ ແລະ ກະປິລະກເຂດ ໂດຍອ້າງອີງທິດທາງ ແລະ ຕີຣຖະຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ເຫັນຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່. ຕໍ່ມາໄດ້ຍົກຕຳນານຂອງລະສີກະປິລະຜູ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາຍາວນານ ແລະ ການສະຖາປະນາພຣະມະເຫສະວະຣໃນບ່ອນນັ້ນ. ຈາກນັ້ນກ່າວເຖິງ “ກະປິລະທາຣາ” ເປັນສາຍນ້ຳສັກສິດທີ່ສຳພັນກັບທະເລ ແລະ ຜູ້ມີບຸນເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຮັບຮູ້ໄດ້. ຫົວໃຈຂອງບົດແມ່ນວິທີປະຕິບັດວຣະຕະ “ກະປິລາ-ສະສະຖີ” ທີ່ກຳນົດໂດຍການປະຈົບກັນຂອງປະຕິທິນອັນຫາຍາກ. ຂັ້ນຕອນມີ: ອາບນ້ຳ (ໃນເຂດ ຫຼື ບ່ອນທີ່ກ່ຽວກັບພຣະອາທິດ), ຈະປະ, ຖວາຍອັຣຄະຍະແດ່ພຣະສູຣຍະດ້ວຍສິ່ງຂອງທີ່ກຳນົດ, ວຽນຂວາ (ປະທັກສິນາ) ແລະ ບູຊາໃກ້ກະປິເລສະວະຣ. ທ້າຍບົດກຳນົດການທານ: ຈັດກຸມພະ (kumbha) ພ້ອມສັນຍາລັກພຣະອາທິດ ແລະ ມອບໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ສາມາດຊຳລະບາບທີ່ສະສົມ ແລະ ໄດ້ບຸນອັນສູງຍິ່ງ ເທົ່າກັບຍັດຍາຄຳບູຊາໃຫຍ່ໆ ແລະ ການໃຫ້ທານໃນຫຼາຍຕີຣຖະ.
Adhyaya 344
जरद्गवेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Jaradgaveśvara Māhātmya (Glorification of Jaradgaveśvara)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳພຣະເທວີໃນຂອບເຂດປຣະພາສະ-ກເສຕຣະ ໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປນະມັດສະການລິງຄະທີ່ທຳລາຍບາບ ຊື່ “ຈະຣະດກະເວສະວະຣະ” (Jaradgaveśvara) ຊຶ່ງ Jaradgava ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະຢູ່ໃກ້ Kapileśvara ຕາມທິດທາງທີ່ລະບຸ. ການບູຊາທີ່ນີ້ກ່າວວ່າຊ່ວຍລ້າງບາບໃຫຍ່ ຮວມທັງ brahmahatyā ແລະການລ່ວງລະເມີດອື່ນໆ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງເທວີແມ່ນ້ຳ “ອຳśumatī” ຢູ່ບ່ອນດຽວກັນ ແລະກຳນົດໃຫ້ອາບນ້ຳຕາມພິທີ ແລ້ວເຮັດ piṇḍa-dāna ແກ່ບັນພະບຸລຸດ. ຜົນບຸນແມ່ນບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ ແລະແນະນຳໃຫ້ຖວາຍ vṛṣabha (ງົວຜູ້) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ. ພິທີບູຊາລະອຽດດ້ວຍການຖວາຍ gandha ແລະ puṣpa, ອະພິເສກດ້ວຍ pañcāmṛta, ແລະຈຸດທູບ guggulu ພ້ອມການສັນລະເສີນ ການກົ້ມກາບ ແລະການເດີນວຽນຮອບ. ຍັງຍົກຍ້ອງການເລີ້ຍງພຣາຫມັນດ້ວຍອາຫານຫຼາກຫຼາຍ ແລະກ່າວຜົນບຸນຢ່າງຫຼາຍ. ທີ່ນີ້ເຄີຍຊື່ Siddhodaka ໃນກຣິຕະຍຸກ ແລະໃນກະລິຍຸກເອີ້ນ Jaradgaveśvara-tīrtha.
Adhyaya 345
नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Naleśvara Māhātmya—Account of the Glory of Naleśvara)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການສັນລະເສີນສະຖານທີ່ສັກສິດແບບກະທັດຮັດ ໃນເຂດສັກສິດປຣະພາສ. ກ່າວເຖິງລິງຄະຊື່ ຮາຖາເກສະວະ (Hāṭakeśvara) ແລະທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງມັນມີສະຖານບູຊາຊື່ ນະເລສະວະ (Naleśvara)។ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດກັບພຣະເທວີ ໂດຍໃຫ້ລາຍລະອຽດເສັ້ນທາງ ທິດທາງ ແລະລະຍະທາງທີ່ກຳນົດໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງສາມາດຊອກຫາໄດ້ຖືກຕ້ອງ. ຄຳພີກ່າວວ່າ ນະເລສະວະ ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍ ພຣະນະລະ (Nala) ພ້ອມກັບ ດະມະຍັນຕີ (Damayantī) ເພື່ອຍືນຢັນຄວາມສູງສົ່ງຂອງກະເສດຣະນີ້ຜ່ານຄູ່ກະສັດອັນເປັນແບບຢ່າງ. ຕໍ່ມາມີຟະລະສຣຸຕິ (phalaśruti): ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນ ແລະບູຊາລິງຄະຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມເສື່ອມຊ້ຳຂອງກາລີຍຸກ (“kali” afflictions) ແລະຍັງໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ຊະນະໃນການຫຼິ້ນອັນສາ/ພະນັນ (dyūta) ເປັນຜົນປະໂຫຍດໂລກີທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງສະຖານນີ້.
Adhyaya 346
कर्कोटकार्कमाहात्म्यवर्णनम् — Karkoṭakārka Māhātmya (Account of the Glory of the ‘Karkoṭaka Sun’)
ອັດຍາຍນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ໂດຍກໍານົດຮູບສັກສິດແຫ່ງພຣະອາທິດຊື່ «ກຣໂກຕະກະ-ຣະວິ» (Karkoṭaka-ravi) ໃນທິດອາກເນຍ (ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້) ຂອງປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra)។ ກ່າວວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນດ້ວຍດາຣະຊະນະ (darśana) ກໍເຮັດໃຫ້ເທວະທັງປວງພໍໃຈ ເປັນດັ່ງຈຸດກາງທີ່ຮວບຮວມການອະນຸໂມທະນາຂອງເທວະທັງຫມົດ। ຕໍ່ມາມີການກໍານົດພິທີບູຊາຢ່າງຫຍໍ້: ໃຫ້ບູຊາຕາມວິທີ (vidhi) ໃນວັນສັບຕະມີ (saptamī) ເມື່ອຕົງກັບວັນອາທິດ (ravivāra) ໂດຍໃຊ້ທູປະ (dhūpa) ຄວັນຫອມ, ຄັນທະ (gandha) ນ້ໍາຫອມ, ແລະ ອະນຸເລປະນະ (anulepana) ຂີ້ຜຶ້ງ/ເຄື່ອງທາຫອມ। ຄໍາສອນດ້ານທຳມະ-ຈິດຕະທຳແມ່ນການຊໍາລະຢ່າງເປັນຮູບທຳ: ເວລາຖືກຕ້ອງພ້ອມການຖວາຍຖືກວິທີ ນໍາໄປສູ່ການພົ້ນຈາກ «ສະຣະວະ-ກິລບິສະ» (sarva-kilbiṣa) ຄືມົນທິນທັງປວງ। ທ້າຍອັດຍາຍລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນຕອນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະ ມະຫາປຸຣານະ (Skanda Mahāpurāṇa) ຊຸດ 81,000 ສະໂລກ, ຢູ່ໃນປຣະພາສະຂັນດະ (Prabhāsa Khaṇḍa) ຕອນທີ 7, ພາກ «Prabhāsakṣetramāhātmya», ເປັນອັດຍາຍທີ 346।
Adhyaya 347
हाटकेश्वरमाहात्म्यम् (Hāṭakeśvara Māhātmya: The Glory of Hatakeśvara Liṅga and Agastya’s Āśrama)
ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ພຣະເທວີຟັງເຖິງທີ່ຕັ້ງ ແລະຄວາມສັກສິດຂອງ ຮາຏເກສະວະຣະ-ລິງຄະ (Hāṭakeśvara-liṅga) ຢູ່ໃກ້ນະເລສະວະຣະ ແລະປ່າອະກັສຕະຍາມຣະ-ວະນະ (Agastyāmra-vana) ບ່ອນທີ່ພຣະອະກັສຕະຍະເຄີຍບຳເນັດຕະປະສະຍາ. ຕໍ່ມາເປັນນິທານກ່ຽວກັບຕົ້ນເຫດ: ຫຼັງຈາກພຣະວິສະນຸທຳລາຍອະສຸຣະດາຍຕະຍະ ກາລະເກຍ (Kālakeya) ທີ່ດຸຮ້າຍ ຜູ້ຫຼົງເຫຼືອບາງພວກຫຼົບຢູ່ໃນທະເລ ແລະອອກມາຈູ່ໂຈມເຂດປຣະພາສະ (Prabhāsa) ຕອນກາງຄືນ ກິນນັກບຳເນັດ ທຳລາຍວັດທະນະທຳຍັດຍະ-ທານ ຈົນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງທຳມະ ເຊັ່ນ ສະວາດຫຍາຍ (svādhyāya) ແລະ ວະສັດ-ກາຣະ (vaṣaṭ-kāra) ອ່ອນລົງ. ເທວະທັງຫຼາຍໄປຫາພຣະພຣະຫມາ ແລະໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳໃຫ້ໄປພົບພຣະອະກັສຕະຍະ. ພຣະອະກັສຕະຍະໄປທະເລ ແລະດື່ມທະເລດັ່ງກັນດູສະ (gandūṣa) ເຮັດໃຫ້ດາຍຕະຍະຖືກເປີດໂປງແລະຖືກປາລາຊັຍ; ບາງພວກໜີໄປປາຕາລະ. ເມື່ອຖືກຂໍໃຫ້ຄືນນ້ຳທະເລ ທ່ານກ່າວວ່ານ້ຳໄດ້ “ເກົ່າ/ບໍ່ບໍລິສຸດ” ແລະພະຍາກອນວ່າ ພຣະພາກີຣະຖະ (Bhāgīratha) ຈະນຳ ຄົງຄາ (Gaṅgā) ມາເຕີມອີກຄັ້ງ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງພອນ: ການບູຊາ ແລະອາບນ້ຳໃກ້ອາສຣະມຂອງທ່ານ ແລະຮາຏເກສະວະຣະ ໃຫ້ຜົນທາງວິນຍານສູງ; ພິທີບາງຢ່າງໄດ້ຜົນບຸນກຳນົດ. ການຟັງດ້ວຍສັດທາຈະລ້າງບາບທີ່ເກີດທັງກາງວັນແລະກາງຄືນໄດ້ທັນທີ.
Adhyaya 348
नारदेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम् | Nāradeśvarī Māhātmya (Glorification of Nāradeśvarī)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາຕີຣຖະຢ່າງກະຊັບ ໃນຮູບແບບພຣະອີສະວະຣະຕັດ. ພຣະອົງຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ມີສັດທາ—ຜູ້ນົບນ້ອມພຣະມະຫາເທວີ—ເດີນທາງໄປທາງຕາເວັນຕົກ ເຖິງສະຖານບູຊານາຣະເທສະວະຣີ ທີ່ກ່າວວ່າການປະທັບຢູ່ໃກ້ (sānnidhya) ຂອງພຣະນາງ ສາມາດທໍາລາຍຄວາມອັບໂຊກທັງປວງໄດ້. ຍັງມີຂໍ້ກໍານົດການບູຊາເປັນພິເສດ: ຍິງໃດບູຊາພຣະເທວີດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ໃນວັນຕຣິຕີຍາ (ວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 3) ຈະສ້າງບຸນຄຸ້ມຄອງ ເຖິງຂັ້ນວ່າໃນວົງສາຂອງນາງ ຍິງທັງຫຼາຍຈະບໍ່ຖືກປະທັບດ້ວຍຄວາມອັບໂຊກ. ອັດທະຍາຍນີ້ຈຶ່ງເປັນ “ມາຫາຕະມະ” ຂະໜາດນ້ອຍ: ບອກສະຖານທີ່, ກໍານົດເວລາພິທີ, ແລະຜົນບຸນໃນການກໍາຈັດ-ປ້ອງກັນຄວາມອັບໂຊກ ໃນປຣະພາສະເກດຕຣະມາຫາຕະມະ.
Adhyaya 349
मन्त्रविभूषणागौरी-माहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Mantravibhūṣaṇā Gaurī)
ອັດຍາຍນີ້ຖືກຈັດວາງເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ໂດຍໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ຮູບແບບເທວະທິດາພິເສດ «ເທວີ ມັນຕຣະວິພູສະນາ» ທີ່ຢູ່ໃກ້ສະຖານບູຊາພຣະພີເມສະວະຣະ ແລະກ່າວວ່າເຄີຍຖືກພຣະໂສມະ (ຈັນທຣະ) ບູຊາມາກ່ອນ. ຈຶ່ງເປັນການເຊື່ອມໂຍງພູມສັນຖານສະຖານສັກສິດ ແລະສາຍປະເພນີການບູຊາ. ເນື້ອຫາຫຼັກເປັນການກໍານົດວັນເວລາແລະວິທີວັດ: ແມ່ຍິງຜູ້ໃດບູຊາເທວີນີ້ໃນເດືອນ ສຣາວະນະ (Śrāvaṇa) ຕາມພິທີການທີ່ຖືກຕ້ອງ ໂດຍສະເພາະໃນວັນທີ 3 (ຕຣິຕີຍາ) ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (śukla-pakṣa) ຈະພົ້ນຈາກຄວາມໂສກເສົ້າທັງປວງ. ອັດຍາຍນີ້ຈຶ່ງເປັນຄໍາສອນທາງສາສະໜາທີ່ເນັ້ນຜົນບຸນ (phala) ຢ່າງກະທັດຮັດແຕ່ຄົບຖ້ວນ.
Adhyaya 350
दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Durgakūṭa Gaṇapati (Glorification Narrative)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທີ່ອອກຈາກພຣະອິສະວະຣະ ຊີ້ບອກທີ່ຕັ້ງອັນສັກສິດຂອງ ວິສເວຊະ ທີ່ດຸຣກະກູຏະກະ ໂດຍລະບຸຢ່າງລະອຽດຕາມພູມສັນຖານ: ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງ ພັລລະຕີຣຖະ ແລະຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ ໂຢກິນີຈັກຣະ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງບຸນໄດ້ເຂົ້າເຖິງສະຖານບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ຕໍ່ມາ ອັດຍາຍນີ້ຍົກຕົວຢ່າງອັນປະເສີດ: ພີມະໄດ້ບູຊາພຣະເທວະນີ້ສໍາເລັດ ເປັນຫຼັກຖານວ່າ ດຸຣກະກູຏ ຄະນະປະຕິ ເປັນ “sarvakāmaprada” ຜູ້ປະທານຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ ເມື່ອບູຊາຕາມພິທີ. ກໍານົດເວລາບູຊາໃນເດືອນພາລກຸນະ ຂ້າງຂຶ້ນ (śukla pakṣa) ວັນຈັນທຣະທີ 4 (caturthī) ແລະເຄື່ອງບູຊາພື້ນຖານຄື ນ້ໍາຫອມ, ດອກໄມ້, ແລະນ້ໍາ. ຜົນບຸນກ່າວຢ່າງສັ້ນວ່າ ຜູ້ບູຊາຈະມີຊີວິດໜຶ່ງປີໂດຍປາສະຈາກອຸປະສັກ (nirvighna) ຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ.
Adhyaya 351
कौरवेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Kauraveśvarī (Protectress of the Kṣetra)
ອັດທະຍາຍນີ້ກ່າວເຖິງການທີ່ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ໄປຫາເທວີ “ກອຣະເວສະວະຣີ” ຜູ້ມີນາມຜູກພັນກັບກຸຣຸກເສດຕຣະ ເນື່ອງຈາກການອາຣາທະນາໃນອະດີດ. ເທວີຖືກສັນລະເສີນເປັນພະລັງຄຸ້ມຄອງ ຜູ້ພິທັກຮັກສາທົ່ງສັກສິດ ແລະລະລຶກວ່າ ພີມະເຄີຍບູຊານາງ ຫຼັງຈາກຮັບໜ້າທີ່ປົກປ້ອງກະເສດຕຣະ. ມີຂໍ້ກຳນົດເວລາວ່າ ການບູຊາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນໃນວັນ “ມະຫານະວະມີ” ໃຫ້ຜົນສູງຍິ່ງ. ອັດທະຍາຍຍັງສອນຈັນຍາຂອງການຕ້ອນຮັບແຂກ ແລະການໃຫ້ທານ: ຄວນຖວາຍອາຫານແກ່ຄູ່ສາມີພັນລະຍາໂດຍສະເພາະ ພ້ອມອາຫານປະເພດດີດັ່ງຂອງເທວະ ແລະຂອງຫວານທີ່ປຸງແຕ່ງດີ. ການກະທຳນີ້ເຮັດໃຫ້ເທວີພໍໃຈ ແລະເມື່ອຖືກສັນລະເສີນ ນາງຈະຄຸ້ມຄອງຜູ້ສັດທາດັ່ງລູກຊາຍ.
Adhyaya 352
सुपर्णेलामाहात्म्यवर्णनम् (Supārṇelā Māhātmya—Account of the Glory of Supārṇelā)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວກັບພຣະເທວີ ເຖິງວິທີເດີນທາງຈາລິກໄປຫາ “ສຸປາຣເນລາ” ແລະສະຖານທີ່ສັກສິດຂອງ ພຣະໄພຣະວີ ທີ່ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງ ດຸຣຄາ-ກູຏ ຕາມໄລຍະທາງທີ່ກຳນົດໄວ້. ບົດນີ້ຍັງເລົ່າຕົ້ນກຳເນີດວ່າ ຄັ້ງໜຶ່ງ ກະຣຸຑ (ສຸປາຣເນ) ໄດ້ນຳ “ອະມຣິຕະ” ຂຶ້ນມາຈາກ ປາຕາລະ ແລະປ່ອຍໄວ້ທີ່ນັ້ນຕໍ່ໜ້ານາຄາ. ນາຄາໄດ້ເຝົ້າສັງເກດ ແລະປົກປ້ອງ ຈົນສະຖານທີ່ນັ້ນໂດງດັງໃນໂລກວ່າ “ສຸປາຣເນລາ”. ພື້ນດິນນັ້ນຖືກເອີ້ນວ່າ “ອິລາ” ທີ່ສຸປາຣເນໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະຊື່ “ສຸປາຣເນລາ” ຖືກກ່າວຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ມີອຳນາດທຳລາຍບາບ. ຈາກນັ້ນມີຂໍ້ປະຕິບັດ: ອາບນ້ຳທີ່ ສຸປາຣເນ-ກຸນຑະ, ບູຊາສະຖານທີ່, ແລະເຮັດທານ/ອາຫານທານ ຕ້ອນຮັບພຣາຫມະນ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງແນ່ນອນ: ປົກປ້ອງຈາກອັນຕະລາຍເຖິງຊີວິດ ແລະໃຫ້ຄວາມສຸກໃນຄອບຄົວ—ເຊັ່ນ ຍິງຈະເປັນ “ຊີວະ-ວັດສາ” ມີລູກຢູ່ຮອດ ແລະງາມດ້ວຍລູກຫຼານ—ເປັນຜົນຂອງການຈາລິກທີ່ຖືກທຳນອງ.
Adhyaya 353
भल्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | Bhallatīrtha Māhātmya (Glorification of Bhallatīrtha)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ກ່າວແກ່ພຣະເທວີ ໃຫ້ຮູ້ຈັກຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງຊື່ «ພັລລະຕີຣຖະ» ຢູ່ໃກ້ພັລລາ-ຕີຣຖະ ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ແລະໃກ້ປ່າມິດຣະວະນະ. ບົດນີ້ສະຖາປະນາສະຖານທີ່ນີ້ເປັນ «ອາດິ-ເກສະຕຣະ» ຂອງວາຍສະນະວະ ທີ່ພຣະວິສະນຸປະທັບຢູ່ຢ່າງພິເສດຕະຫຼອດທຸກຍຸກ ແລະກ່າວວ່າພຣະແມ່ຄົງຄາ (ຄັງຄາ) ປາກົດຢູ່ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ. ໃນວັນດວາດະສີ (ພ້ອມວິໄນແຫ່ງເອກາດະສີ) ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຄວນອາບນ້ຳຕາມພິທີ ໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມະນທີ່ຄວນຄ່າ ເຮັດພິທີປິຕຣະ-ຕັຣປະນະ/ສຣາດທະດ້ວຍສັດທາ ບູຊາພຣະວິສະນຸ ຢືນຍາມກາງຄືນ ແລະຖວາຍທານໂຄມໄຟ; ການກະທຳເຫຼົ່ານີ້ເປັນການຊຳລະບາບ ແລະໃຫ້ຜົນບຸນ. ຕໍ່ມາເປັນຕຳນານກຳເນີດ: ຫຼັງຈາກຍາດະວະຖືກຖອນອອກ ວາສຸເທວະເຂົ້າສູ່ສະມາທິທີ່ຊາຍທະເລ; ນາຍພານຊື່ ຈະຣາ ເຂົ້າໃຈຜິດວ່າພຣະບາດຂອງພຣະວິສະນຸເປັນກວາງ ແລະຍິງລູກສອນ «ພັລລະ»। ເມື່ອຮູ້ວ່າເປັນພຣະອົງ ລາວຂໍອະໄພ; ພຣະວິສະນຸກ່າວວ່ານີ້ເປັນການສິ້ນສຸດຄຳສາບເກົ່າ ແລະປະທານໃຫ້ລາວໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງຍັງສັນຍາວ່າຜູ້ໃດມາເບິ່ງ ແລະປະພຶດພັກຕິທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ບັນລຸພຣະວິສະນຸໂລກ; ຊື່ຕີຣຖະຈຶ່ງມາຈາກເຫດລູກສອນ ແລະໃນວົງຈັກໂລກເກົ່າເຄີຍເອີ້ນວ່າ «ຫະຣິເກສະຕຣະ». ບົດທ້າຍກຳນົດຂອບເຂດຈັນຍາ: ການລະເລີຍວິໄນວາຍສະນະວະ (ໂດຍສະເພາະການສຳລວມໃນວັນເອກາດະສີ) ຖືກຕຳນິ; ແຕ່ການບູຊາວັນດວາດະສີໃກ້ພັລລະຕີຣຖະ ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າໃຫ້ບຸນຄຸ້ມຄອງຄອບຄົວ. ຜູ້ປາດຖະໜາຜົນເຕັມຄວນຖວາຍຜ້າ ແລະງົວ ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ເປັນຫົວໜ້າ।
Adhyaya 354
Kardamālā-tīrtha Māhātmya and the Varāha Uplift of Earth (कर्दमालतीर्थमाहात्म्यं तथा वाराहोद्धारकथा)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີຂອງພຣະອີສະວະຣະຕໍ່ພຣະເທວີ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະ “ກັດດະມາລາ” ອັນໂດ່ງດັງໃນສາມໂລກ ແລະເປັນຜູ້ກໍາຈັດບາບທັງປວງ. ໃນຍາມປຣະລະຍະ (ເອການະວະ) ເມື່ອແຜ່ນດິນຈົມນໍ້າ ແລະດວງສະຫວ່າງທັງຫມົດດັບລົງ, ພຣະຈະນາຣະດະນະ (ວິສນຸ) ຮັບຮູບ “ວາຣາຫະ” ແລ້ວຍົກແຜ່ນດິນຂຶ້ນດ້ວຍງາ ນໍາກັບຄືນສູ່ທີ່ຕັ້ງເດີມ. ພຣະວິສນຸຈຶ່ງປະກາດວ່າຈະສະຖິດຢູ່ບ່ອນນີ້ຢ່າງມີລະບຽບ ແລະຍາວນານ. ພະລັງຂອງຕີຣຖະຖືກເຊື່ອມກັບພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ: ການທໍາ “ຕັຣປະນະ” ທີ່ກັດດະມາລາ ກ່າວວ່າເຮັດໃຫ້ປິຕຣະພໍໃຈຕະຫຼອດໜຶ່ງກັລປະ; ແລະ śrāddha ແມ່ນແມ່ນຈະຖວາຍພຽງຜັກຂຽວ ຮາກ ແລະຜົນໄມ້ ກໍເທົ່າກັບການທໍາ śrāddha ໃນຕີຣຖະທັງປວງ. ຟະລາສຣຸຕິກ່າວເຖິງຜົນບຸນຈາກການອາບນໍ້າ ແລະການເບິ່ງພຣະອົງ ຊຶ່ງນໍາໄປສູ່ພົນລະພົບສູງ ແລະພົ້ນຈາກການເກີດຕໍ່າ. ມີຕອນອັດສະຈັນ: ຝູງກວາງທີ່ຖືກນາຍພານໄລ່ ເຂົ້າໄປໃນກັດດະມາລາ ແລ້ວໄດ້ສະຖານະເປັນມະນຸດທັນທີ; ນາຍພານຈຶ່ງລະທິ້ງອາວຸດ ອາບນໍ້າ ແລະພົ້ນບາບ. ເມື່ອພຣະເທວີຂໍຮູ້ຕົ້ນກໍາເນີດ ແລະເຂດແດນ, ພຣະອີສະວະຣະເຜີຍ “ເລື່ອງລັບ”: ວາຣາຫະຖືກພັນລະນາເປັນຮ່າງກາຍແຫ່ງຍັຊຍະ ມີອະໄວຍະວະເປັນສັນຍາລັກວິເທດ ແລະອົງປະກອບພິທີ. ປາຍງາ (daṃṣṭrāgra) ຖືກກ່າວວ່າປະເປື້ອນດ້ວຍຕົມໃນທົ່ງປຣະພາສາ ເພາະສະນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ “ກັດດະມາລາ”. ອັດຍາຍຍັງກ່າວເຖິງສະລະໃຫຍ່ (ມະຫາກຸນດະ) ແລະແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ປຽບດັ່ງການອະພິເສກຄົງຄາອັນກວ້າງໃຫຍ່, ກໍານົດຂອບເຂດດິນສັກສິດຂອງພຣະວິສນຸ ແລະສະຫຼຸບດ້ວຍຄໍາຍືນຢັນແຮງກ່ຽວກັບບຸນຈາກການເຫັນຮູບຫມູປ່າ ແລະຄວາມເປັນເອກະລັກຂອງການຫຼຸດພົ້ນໃນກະລິຍຸກ ຜ່ານ “ເສົາກະຣະ-ເຂດ” ນີ້.
Adhyaya 355
Guptēśvara-māhātmya (गुप्तेश्वरमाहात्म्य) — The Glory of Guptēśvara
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳພຣະເທວີໃຫ້ໄປຍັງ ເທວະຄຸບເຕສະວະຣະ ໃນປຣະພາສະ-ເຂດ ໂດຍກ່າວວ່າຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກ–ຕາເວັນຕົກເໜືອ. ບົດນີ້ຜູກເຂົ້າກັບຕຳນານຂອງ ໂສມະ (ພຣະຈັນ) ຜູ້ອາຍອັບເນື່ອງຈາກໂຣກຜິວໜັງຄ້າຍກຸດຖະ ແລະຄວາມຊຸດໂຊມ (kṣaya) ຈຶ່ງຫຼົບຊ່ອນເຮັດຕະປະສະຍາ. ເມື່ອຕະປະສະຍາດຳເນີນຍາວນານເຖິງພັນປີເທວະ, ພຣະສິວະໄດ້ປາກົດພຣະອົງໂດຍກົງ ແລະດ້ວຍຄວາມພໍພຣະໄທ ໄດ້ລຶບລ້າງຄວາມຊຸດໂຊມ ແລະປົດປ່ອຍໂສມະຈາກໂຣກ. ໂສມະຈຶ່ງສ້າງລິງຄະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ທັງເທວະ ແລະອະສຸຣະ ກໍນົບນ້ອມບູຊາ. ນາມ «ຄຸບເຕສະວະຣະ» ຖືກອະທິບາຍວ່າມາຈາກການຕະປະສະຍາຢ່າງຫຼົບຊ່ອນ (gupta) ຂອງໂສມະ. ຄຳພີຍືນຢັນອານຸພາບຢາຮັກສາຂອງລິງຄະນີ້: ເຫັນດ້ວຍຕາ ຫຼືແຕະຕ້ອງກໍສາມາດກຳຈັດໂຣກຜິວໜັງໄດ້; ແລະເນັ້ນການບູຊາວັນຈັນ (Somavāra) ໂດຍສັນຍາວ່າໃນວົງສານຂອງຜູ້ບູຊາ ຈະບໍ່ມີຜູ້ເກີດມາພ້ອມໂຣກກຸດຖະ. ທ້າຍບົດມີຄອລະໂຟນລະບຸວ່າເປັນ «ຄຸບເຕສະວະຣະ-ມາຫາຕະມະຍະ» ໃນ «ປຣະພາສະເຂດ-ມາຫາຕະມະຍະ» ຂອງ «ປຣະພາສະຂັນດະ».
Adhyaya 356
बहुसुवर्णेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Bahusuvarṇeśvara Māhātmya (Glory of Bahusuvarṇeśvara)
ພຣະອີສະວະຣະໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ເທວີໄປຍັງເທວະ/ລິງຄະທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ບະຫຸສຸວັນນະກະ ຫຼື ບະຫຸສຸວັນເນສະວະຣະ ຢູ່ພາກຕາເວັນອອກຂອງພູມສັກສິດປຣະພາສ. ບົດນີ້ກ່າວວ່າ ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ເກີດຈາກການກະທຳໃນອະດີດ: ທັມມະພຸດຕະໄດ້ປະກອບຍັດຍະທີ່ຫຍຸ້ງຍາກຢ່າງຍິ່ງ ແລະສ້າງຕັ້ງລິງຄະອັນມີິດຊື່ ບະຫຸສຸວັນນະ. ລິງຄະນີ້ຍັງຖືກເອີ້ນວ່າ «ສະຣະເວສະວະຣະ» ເປັນຜູ້ປະທານຜົນຂອງຍັດຍະທຸກປະເພດ ແລະຖືກກ່າວວ່າພິທີກຳສົມບູນເນື່ອງຈາກການສຳພັນກັບນ້ຳສະຣະສະວະຕີ. ການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະຖວາຍປິນດະດານ ກ່າວວ່າຊ່ວຍຍົກສົ່ງບັນພະບຸລຸດຈຳນວນຫຼາຍ ແລະໄດ້ກຽດສັກສີໃນໂລກຂອງຣຸດຣະ. ສະດາຊີວະຢືນຢັນວ່າ ການບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມແລະດອກໄມ້ຕາມຫຼັກພິທີ ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບການບູຊານັບໂກດິ (koṭi-pūjā-phala).
Adhyaya 357
शृंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Śṛṅgeśvara Māhātmya (Account of the Glory of Śṛṅgeśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເລີ່ມດ້ວຍຄໍາ «ອີສະວະຣ ອຸວາຈ» ໂດຍພຣະອີສະວະຣໄດ້ນໍາທາງໃຫ້ພຣະເທວີໄປຍັງສະຖານສັກສິດ «ສຣິງເກສະວະຣ» ອັນຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ອະນຸດຕະມະ» (ຫາທຽບບໍ່ໄດ້) ຢູ່ໃກ້ «ສຸກະສະຖານ» (ບ່ອນຂອງສຸກະ)។ ເນື້ອຫາເປັນການຊີ້ນໍາພິທີ: ໃຫ້ໄປຮອດບ່ອນນັ້ນ ປະກອບສະນານ (ອາບນ້ໍາຊໍາລະ) ແລະ ບູຊາພຣະສຣິງເກສະຕາມຫຼັກວິທີ (ວິທິວັດ ປູຊາ)។ ບົດຮຽນສໍາຄັນຄືການເຊື່ອມໂຍງຕາມຄຳສອນປຸຣານະລະຫວ່າງການເດີນທາງຈາລິກທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ການຊໍາລະບາບ-ຈິດວິນຍານ। ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ «ສະຣະວະປາຕະກະນາຊະນະ» (ຜູ້ທໍາລາຍບາບທັງປວງ) ແລະຜົນທີ່ສັນຍາແມ່ນການພົ້ນຈາກບາບທັງໝົດ। ເປັນຕົວຢ່າງ ໄດ້ອ້າງເຖິງການຊໍາລະ/ການພົ້ນຂອງລຶສີ «ຣິສະຍະສຣິງກະ» ໃນອະດີດ। ຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ອັດຍາຍນີ້ຢູ່ໃນ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ ພຣະພາສະຂັນດະ (ພາກ 7) ພຣະພາສະເກສະຕຣະມາຫາຕະມະຍະ (ຕອນ 1) ເປັນອັດຍາຍທີ 357 ຊື່ «ສຣິງເກສະວະຣະມາຫາຕະມະຍະວັນນະນາ»។
Adhyaya 358
कोटीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Description of the Māhātmya of Koṭīśvara
ບົດນີ້ເປັນການພັນລະນາສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະ ຟະລະສຣຸຕິ ກ່ຽວກັບ Koṭīśvara Mahāliṅga. ໃນຄໍາປາໄສ “Īśvara uvāca” ກ່າວວ່າ Koṭinagara ຢູ່ທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ) ແລະ ລິງຄະ Koṭīśvara ຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງນັ້ນ ຫ່າງປະມານ 1 ໂຢຊະນະ. ພິທີກໍາຖືກກໍານົດໄວ້ວ່າ ຕ້ອງອາບນ້ໍາຕາມວິທີ (vidhānena snātvā) ແລ້ວບູຊາລິງຄະ (liṅga-pūjā). ຜົນທີ່ໄດ້ຮັບແມ່ນ ພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-mukti) ແລະ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການທໍາຍັດຍະຈໍານວນໜຶ່ງໂກຕິ (koṭi-yajña-phala).
Adhyaya 359
Nārāyaṇa-tīrtha-māhātmya (Glory of Nārāyaṇa Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນການສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະມະຫາເທວີ ໂດຍຊີ້ນຳຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໃຫ້ໄປຕໍ່ຍັງຕີຣຖະຊື່ «ນາຣາຍະນະ»। ຂໍ້ຄວາມຍັງລະບຸຕຳແໜ່ງຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ໃນທິດອີສານ (ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ) ຂອງຕີຣຖະນັ້ນ ມີວາປີ (ບໍ່ນ້ຳ/ສະລອຍນ້ຳແບບຂັ້ນ) ຊື່ «ຊານດິລຍາ»। ລຳດັບພິທີເປັນແນວປະຕິບັດ: ອາບນ້ຳຕາມວິທີ (ວິທິ) ໃນວາປີນັ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງບູຊາພຣະຣິສີ «ຊານດິລຍາ»। ກຳນົດວັນ «ຣິສິ-ປັນຈະມີ» ແລະກ່າວວ່າ ສຳລັບແມ່ຍິງຜູ້ເປັນປະຕິວຣະຕາ (ຮັກສາສັດຕະວິນັຍຕໍ່ຄູ່ຄອງ) ການຖືປະຕິບັດເກືອບກັບການສຳຜັດ/ບໍ່ສຳຜັດ ຈະກຳຈັດຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ «ຣະໂຈ-ໂດສະ» (ມົນທິນພິທີກ່ຽວກັບລະດູ) ຢ່າງແນ່ນອນ। ທ້າຍບົດລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນຕອນ «ນາຣາຍະນະ-ຕີຣຖະ-ມາຫາຕມະຍະ» ໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ ພຣະພາສະຂັນດະ।
Adhyaya 360
Śṛṅgāreśvara Māhātmya (Glory of Śṛṅgāreśvara at Śṛṅgasara)
ໃນບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະມະຫາເທວີ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ເບິ່ງໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດຊື່ «Śṛṅgasara»। ທີ່ນັ້ນມີລິງຄະປະຈໍາຖິ່ນຊື່ «Śṛṅgāreśvara» ແລະຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບເຫດການເທວະດາໃນອະດີດ: ພຣະຫຣິ (Hari) ພ້ອມດ້ວຍກົບປີ (gopīs) ໄດ້ກະທໍາ śṛṅgāra ຢູ່ທີ່ນີ້ ເປັນເຫດໃຫ້ເກີດນາມຂອງສະຖານບູຊານີ້। ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ໄດ້ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາດ້ານພະທິບັດ: ການນະມັດສະການພຣະພະວະ (Bhava/Śiva) ຢູ່ສະຖານທີ່ນີ້ຕາມວິທີການ (vidhāna) ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍກອງບາບ (pāpaugha-nāśana)। ທ້າຍສຸດມີ phalaśruti ຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ສັດທາທີ່ຖືກທຸກຍາກແລະໂສກເສົ້າຈະບໍ່ພົບສະພາບນັ້ນອີກ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນຈຸດກາງຂອງການບູຊາແກ້ໄຂ ແລະການປະພຶດຕາມພິທີ-ຈັນຍາທໍາອັນຖືກຕ້ອງ।
Adhyaya 361
मार्कण्डेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | The Glory of Mārkaṇḍeśvara (Narrative Description)
ບົດ 361 ເປັນຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບຕີຣຖະ (tīrtha) ຢ່າງກະທັດຮັດ ຢູ່ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະອີສະວະຣະ ແລະ ພຣະເທວີ. ພຣະອົງຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ແສວງຫາໄປຍັງ Hiranyātaṭa ແລະລະບຸຈຸດໜຶ່ງຊື່ Ghaṭikāsthāna ທີ່ເຄີຍກ່ຽວພັນກັບ ສິດທະ-ຣິຊິ (siddha-rṣi) ໃນອະດີດ. ຕໍ່ມາ ຄຳພີອະທິບາຍວ່າ ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ເກີດຈາກຄວາມສໍາເລັດທາງໂຢກະຂອງ Mṛkaṇḍu ຜູ້ບໍາເພັນ dhyāna-yoga ແລະກ່າວວ່າໄດ້ຜົນໃນເວລາພຽງ 1 nāḍī. ທ່ານໄດ້ສ້າງລິງຄະ (liṅga) ໄວ້ທີ່ນັ້ນ ແລະຕັ້ງນາມວ່າ Mārkaṇḍeśvara. ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ແລະບູຊາ (pūjā) ກໍກ່າວວ່າຊ່ວຍລະງັບ/ລົບລ້າງບາບທັງປວງ (sarva-pāpa-upaśamana). ບົດນີ້ເຊື່ອມການບໍາເພັນພາຍໃນຂອງນັກຕະປະສະຍາ ກັບການເຂົ້າເຖິງການນະມັດສະການຂອງປະຊາຊົນ ເພື່ອເປັນແຜນທີ່ນ້ອຍໆຂອງ Prabhāsa-kṣetra ສໍາລັບການເດີນທາງຈາລິກະທຳ.
Adhyaya 362
Koṭihrada–Maṇḍūkeśvara Māhātmya (कोटिह्रद-मण्डूकेश्वरमाहात्म्य)
ພຣະອີສະວະຣະ ຊີ້ນຳພຣະເທວີເຖິງການເດີນທາງຈາລິກແຫ່ງບຸນໃນ ປຣະພາສະ-ເກດຕຣະ ຢ່າງເປັນລຳດັບ. ຕອນຕົ້ນໃຫ້ໄປສູ່ ມັນດູເກສະວະຣະ ແລະກ່າວເຖິງລິງຄະທີ່ຖືກສະຖາປະນາໂດຍຄວາມສຳພັນກັບ ມານດູກຍາຍນະ. ຕໍ່ມາໄດ້ເອີ້ນຊື່ນ້ຳສັກສິດຂ້າງເຄີຍ “ໂກຕິຫຣະດ” ແລະພຣະສິວະຜູ້ປົກຄອງໃນຮູບ “ໂກຕີສະວະຣະ”. ທີ່ນັ້ນມີ ມາຕຣິຄະນະ ປະຈຳຢູ່ ເປັນຜູ້ປະທານຜົນຕາມປາຖະໜາ. ພິທີກໍາກຳນົດໃຫ້ອາບນ້ຳໃນ ໂກຕິຫຣະດ ຕີຣຖະ, ບູຊາລິງຄະ ແລະບູຊາພຣະແມ່ທັງຫຼາຍ; ຜົນຄືການພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ ແລະໂສກ. ຈາກນັ້ນຍັງຊີ້ໄປຫາສະຖານທີ່ໃກ້ຄຽງອີກແຫ່ງ ທາງຕາເວັນອອກ 1 ໂຢຊະນະ ຊື່ “ຕຣິຕະກູປະ” ອັນບໍລິສຸດ ແລະທຳລາຍບາບທັງປວງ; ກ່າວວ່າອານຸພາບຂອງຕີຣຖະຫຼາຍໆ ດັ່ງຖືກຮວບຮວມມາສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າເປັນອັດຍາຍທີ 362 ໃນ ປຣະພາສະຂັນຑະ.
Adhyaya 363
एकादशरुद्रलिङ्गमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Eleven Rudra-Liṅgas
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕຣັດແກ່ພຣະເທວີ ໃຫ້ເດີນທາງໄປທາງເໜືອຈາກສະຖານທີ່ຊື່ Goṣpada ໄປຍັງບ່ອນສັກສິດທີ່ມີຊື່ສຽງວ່າ Valāya ໂດຍກຳນົດໄລຍະທາງເປັນສອງ gav-yūti ເພື່ອເປັນມາດຕະຖານແກ່ຜູ້ແສວງບຸນ. ທີ່ນັ້ນ ກ່າວເຖິງ “ຣຸດຣະ 11” ຜ່ານລິງຄະປະຈຳສະຖານທີ່ (sthāna-liṅga) ຫຼາຍອົງ ໂດຍຍົກຊື່ Ajāikapād ແລະ Ahirbudhnya ເປັນຕົວຢ່າງ ຊີ້ວ່າເປັນບັນຊີຣຸດຣະທີ່ຖືກຮັບຮອງໃນສະຖານສັກສິດທ້ອງຖິ່ນ. ຄຳສອນຫຼັກແມ່ນໃຫ້ບູຊາລິງຄະເຫຼົ່ານີ້ຕາມພິທີ (vidhivat) ແລະຜົນຄືການຊຳລະບາບທັງປວງ (sarva-pātaka). ທ້າຍອັດຍາຍລະບຸອັດຕະລັກຂອງຄຳພີ: Skanda Mahāpurāṇa, Prabhāsa Khaṇḍa, ພາກ Prabhāsakṣetramāhātmya, ອັດຍາຍ 363.
Adhyaya 364
Hiraṇya-taṭa–Tuṇḍapura–Gharghara-hrada–Kandeśvara Māhātmya (हिरण्यातुण्डपुर-घर्घरह्रद-कन्देश्वर माहात्म्यम्)
ພຣະອີສະວະຣະ (Śiva) ຕຣັດກັບພຣະມະຫາເທວີ ແລະຊີ້ນໍາເສັ້ນທາງໄປຍັງບ່ອນໜຶ່ງໃນ ຮິຣັນຍະ-ຕະຕະ (Hiraṇya-taṭa) ທີ່ມີເມືອງນ້ອຍຊື່ ຕຸນຑະປຸຣະ (Tuṇḍapura) ຢູ່ໃກ້ກັບແຫຼ່ງນໍ້າສັກສິດ ຄັຣຄັຣະ-ຫຣະດະ (Gharghara-hrada)។ ພຣະອົງຍັງລະບຸວ່າ ເທວະຜູ້ປົກຄອງບ່ອນນັ້ນແມ່ນ ກັນເທສະວະຣະ (Kandeśvara)។ ພຣະສິວະໄດ້ກ່າວເຖິງຄວາມຊົງຈໍາຕາມຕໍານານວ່າ ພຣະອົງເຄີຍຜູກຊຸດຜົມຊົງພຣະອົງ (jaṭā) ໄວ້ທີ່ນີ້ ເພື່ອສະຖາປະນາອໍານາດຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່। ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ສັດທາຄວນເຂົ້າໄປ ອາບນໍ້າ (snāna) ທີ່ຕີຣຖະ (tīrtha) ແລະບູຊາ (pūjā) ພຣະກັນເທສະວະຣະຢ່າງຖືກຕ້ອງ। ຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້ແມ່ນ ການພົ້ນຈາກບາບຫນັກຮ້າຍ (ghora-pātaka) ແລະໄດ້ຮັບ “śāsana” ອັນເປັນມົງຄຸນ ອາດໝາຍເຖິງພຣະບັນຊາ/ການຄຸ້ມຄອງ ຫຼືພຣະພອນທີ່ຖືກຮັບຮອງຕາມພຸຣານະ।
Adhyaya 365
संवर्तेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Saṃvarteśvara Māhātmya (Glorification of Saṃvarteśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສອນຂອງພຣະອີສະວະຣະແກ່ພຣະເທວີ ເພື່ອນໍາທາງແກ່ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກ-ຜູ້ແສວງຫາ ໃຫ້ໄປສູ່ສະຖານສັກສິດ “ສໍາວັດເຕສະວະຣະ” ທີ່ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າ “ອຸດຕະມະ” (ສູງສຸດ)। ບົດຄວາມກໍລະບຸທິດທາງຢ່າງຊັດເຈນ: ສໍາວັດເຕສະວະຣະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ ອິນເດຣສະວະຣະ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງ ອາຣກະພາສະກະຣະ ເພື່ອຜູກໂຍງສະຖານທີ່ນີ້ໃນແຜນທີ່ສັກສິດຂອງບໍລິເວນ. ຕໍ່ມາ ກໍກໍານົດພິທີການຂັ້ນຕ່ໍາທີ່ຄວນປະຕິບັດ: ເຂົ້າເຝົ້າຊົມ (darśana) ພຣະມະຫາເທວະກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງອາບນໍ້າ (snāna) ໃນນໍ້າຂອງສະລອຍນໍ້າພຸສະກະຣິນີ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດປະຕິບັດຕາມນີ້ ຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບການບູຊາອັດສະວະເມດະ 10 ຄັ້ງ. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ, ປຣະພາສະຂັນດະ, ພາກທໍາອິດຂອງ ປຣະພາສະເກສະຕຣະມາຫາດມະ, ອັດຍາຍທີ 365 ຊື່ “ການພັນລະນາມາຫາດມະຂອງສໍາວັດເຕສະວະຣະ”។
Adhyaya 366
प्रकीर्णस्थानलिङ्गमाहात्म्यवर्णनम् — Discourse on the Māhātmya of Liṅgas in Dispersed Sacred Sites
ພຣະອີສະວະຣະຊີ້ນຳພຣະມະຫາເທວີໃຫ້ເຄື່ອນໄປທາງເໜືອຈາກ ຮິຣັນຍາ ເຂົ້າສູ່ພື້ນທີ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ສິດທິ-ສະຖານ ບ່ອນທີ່ພວກລະສີຜູ້ສຳເລັດສິດທິອາໄສຢູ່. ຕໍ່ມາບົດນີ້ໄດ້ພາເຂົ້າສູ່ “ແຜນທີ່ສັກສິດ” ດ້ວຍຈຳນວນລິງຄະອັນຫຼາຍຫາກະທັ້ງນັບບໍ່ໄດ້ ແຕ່ກໍລະບຸຈຳນວນສຳຄັນ: ກຸ່ມໜຶ່ງມີລິງຄະໂດດເດັ່ນເກີນ 100; ຝັ່ງແມ່ນ້ຳວັຈຣິນີ 19; ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຍັງກຸມະຕີ ເກີນ 1,200; ຝັ່ງແມ່ນ້ຳກະປິລາ ລິງຄະຊັ້ນສູງ 60; ແລະທີ່ກ່ຽວກັບສະຣັສວະຕີນັ້ນນັບບໍ່ຖ້ວນ. ພຣະປຣະພາສະຖືກກຳນົດໂດຍສາຍນ້ຳ 5 ສາຍ (pañca-srotas) ຂອງແມ່ນ້ຳສະຣັສວະຕີ ຊຶ່ງການໄຫຼຂອງມັນຂີດເຂດພື້ນທີ່ສັກສິດກວ້າງ 12 ໂຢຊະນະ. ນ້ຳເກີດຂຶ້ນທົ່ວບ່ອນໃນສະຫຼອງນ້ຳ ແລະ ບໍ່ນ້ຳ; ນ້ຳນັ້ນຄວນຮູ້ຈັກວ່າ “ສາຣັສວະຕະ” ແລະການດື່ມຖືກສັນລະເສີນ. ການອາບນ້ຳທີ່ໃດກໍໄດ້ໃນເຂດນີ້ ດ້ວຍສັດທາອັນຖືກຕ້ອງ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບ ສາຣັສວະຕະ-ສະນານ. ທ້າຍບົດກ່າວວ່າ “ສະປັຣຊະ-ລິງຄະ” ແມ່ນ ສຣີ-ໂສເມສະ ແລະການບູຊາລິງຄະກາງໃດໜຶ່ງໃນກະເສດຣະ ເມື່ອຮູ້ວ່າເປັນ ໂສເມສະ ກໍເທົ່າກັບບູຊາໂສເມສະໂດຍກົງ—ເປັນການຮວບຮວມສະຖານບູຊາທີ່ກະຈາຍຢູ່ໃຫ້ເປັນໜຶ່ງພາຍໃຕ້ນາມພຣະສິວະອົງດຽວ.
FAQs about Prabhasa Kshetra Mahatmya
Prabhāsa is presented as a spiritually efficacious kṣetra where tīrtha-contact, devotion, and disciplined listening to purāṇic discourse are said to remove fear of saṃsāra and confer elevated destinies.
Merits are framed in yajña-like terms: purification, removal of sins, freedom from afflictions, and attainment of higher states—often conditioned by faith (śraddhā), tranquility, and proper eligibility.
The opening chapter emphasizes transmission-legends (Śiva → Pārvatī → Nandin → Kumāra → Vyāsa → Sūta) and the Naimiṣa inquiry setting, establishing Prabhāsa’s māhātmya within an authoritative purāṇic lineage.