Adhyaya 20

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ दैत्यावताराणां क्रमो हि कथ्यते पुनः । हिरण्यकशिपू राजा वर्षाणामर्बुदं बभौ

ພຣະອີສະວະຣະຕັດວ່າ: ບັດນີ້ຈະເລົ່າອີກຄັ້ງເຖິງລຳດັບການປາກົດອະວະຕານຂອງພວກໄດຕະຍະ. ກະສັດຮິຣັນຍະກະຊິປຸ ຄອງລາຊະອານາຈັກຢູ່ເປັນເວລາໜຶ່ງອັຣບຸດະປີ.

Verse 2

तथा शत सहस्राणि यानि कानि द्विसप्ततिम् । अशीतिं च सहस्राणि त्रैलोक्यस्येश्वरोऽभवत्

ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ເປັນເວລາໜຶ່ງແສນປີ ພ້ອມອີກເຈັດສິບສອງພັນປີ ແລະອີກແປດສິບພັນປີ ລາວໄດ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສາມໂລກ.

Verse 3

सौत्येऽहन्यतिरात्रस्य कश्यपस्याश्वमेधिके

ໃນວັນສາວຕະຍະ ໃນພິທີອະຕິຣາຕຣະ ໃນຍັດຍະອັສວະເມທະຂອງກັດຍະປະ—

Verse 4

उपक्षिप्ता सनं यत्तु होतुरर्थे हिरण्मयम् । निषसाद स गर्तो ऽत्र हिरण्यकशिपुस्ततः

ເມື່ອໄດ້ນຳບ່ອນນັ່ງຄຳມາວາງໄວ້ເພື່ອຮໍຕຣະ (ປະໂຣຫິດຜູ້ປະກອບພິທີ) ແລ້ວ ຮິຣັນຍະກະຊິປຸກໍໄດ້ນັ່ງລົງໃນຫຼຸມຢູ່ທີ່ນີ້.

Verse 5

शतवर्षसहस्राणां तपश्चक्रे सुदुश्चरम् । दशवर्षसहस्राणि दित्या गर्भे स्थितः पुरा

ພຣະອົງໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຍາອັນຫນັກໜ່ວງຢ່າງຍິ່ງ ຕະຫຼອດໜຶ່ງແສນປີ. ໃນການກ່ອນ ພຣະອົງເຄີຍຢູ່ໃນຄັນຂອງ ດິຕິ (Diti) ນານໜຶ່ງໝື່ນປີ.

Verse 6

हिणयकशिपोर्दैत्यैः श्लोको गीतः पुरातनः । राजा हिरण्यकशिपुर्यां यामाशां निरीक्षते

ພວກໄດຕະຍະໄດ້ຮ້ອງຂັບສະໂລກບູຮານບົດໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບ ຮິຣັນຍະກະຊິປຸ (Hiraṇyakaśipu): «ກະສັດຮິຣັນຍະກະຊິປຸ ເມື່ອຈ້ອງໄປທາງໃດ…»

Verse 7

पर्याये तस्य राजाभूद्बलिर्वर्षार्बुदं पुनः

ຕໍ່ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ພຣະຣາຊາ ບະລິ (Bali) ໄດ້ຂຶ້ນຄອງອຳນາດອີກຄັ້ງ ນານໜຶ່ງກະໂຣ (crore) ປີ.

Verse 8

षष्टिं चैव सहस्राणि त्रिंशच्च नियुतानि च । बले राज्याधिकारस्तु याव त्कालं बभूव ह

ສິດອຳນາດໃນການຄອງລາຊະອານາຈັກຂອງ ບະລິ ດຳລົງຢູ່ເຖິງ ຫົກໝື່ນ ແລະ ສາມສິບ ນິຍຸຕະ (niyuta) —ເປັນເວລາຍາວນານຢ່າງນັ້ນແທ້ ທີ່ອຳນາດອັນເປັນເອກະລາດຂອງພຣະອົງຍັງຄົງຢູ່.

Verse 9

इंद्रादयस्ते विख्याता असुराञ्जघ्नुरोजसा

ຜູ້ມີຊື່ສຽງເຫຼົ່ານັ້ນ—ອິນທຣະ (Indra) ແລະອື່ນໆ—ໄດ້ປາບປະຫານພວກອະສຸຣະ ດ້ວຍລິດອຳນາດຂອງຕົນ.

Verse 10

दैत्यसंस्थमिदं सर्वमा सीद्दशयुगं किल । असपत्नं ततः सर्वमष्टादशयुगं पुनः

ເຂົາເວົ້າກັນວ່າ ທັງໝົດນີ້ເຄີຍຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງພວກໄດຕະຍະ ນານສິບຍຸກ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ທັງໝົດກໍກາຍເປັນບໍ່ມີຄູ່ຕໍ່ສູ້ອີກ ນານສິບແປດຍຸກ.

Verse 11

त्रैलोक्यमिदमव्यग्रं महेंद्रेण तु पालितम् । त्रेतायुगे तु दशमे कार्त्तवीर्यो महाबलः

ໂລກທັງສາມນີ້ຢູ່ຢ່າງສະຫງົບ ໂດຍມະເຫນທຣະ (ອິນທຣະ) ຄຸ້ມຄອງປົກປັກ. ແລ້ວໃນຕຣີຕາຍຸກຄັ້ງທີສິບ ກາຣຕະວີຣຍະ ຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ກໍປາກົດຂຶ້ນ.

Verse 12

पंचाशीतिसहस्राणि वर्षाणां वै नराधिपः । स सप्तरत्नवान्सम्राट् चक्रवर्ती बभूव ह

ພະຣາຊາເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ ຄອງລາຊະອານາຈັກນານ 85,000 ປີ. ພຣະອົງເປັນສະມຣາດ ຜູ້ຄອບຄອງຮັດຖະຈັກ (ຈັກຣະວັດຕິນ) ພ້ອມດ້ວຍຮັດນະ 7 ປະການ.

Verse 13

द्वीपेषु सप्तसु स वै खड्गी चर्मी शरासनी । रथी राजा सानुचरो योगाच्चौरानपश्यत

ໃນທະວີບທັງເຈັດ ພຣະຣາຊາອົງນັ້ນຖືດາບ ຖືໂລ່ ແລະຄັນທະນູ ປະທັບລົດສົງຄາມພ້ອມຂ້າລາຊບໍລິພານ. ໂດຍ຤ິດທິໂຍຄະ ພຣະອົງຍັງສາມາດເຫັນໄດ້ແມ່ນແຕ່ພວກຂໂຈນ.

Verse 14

प्रणष्टद्रव्यता यस्य स्मरणान्न भवेन्नृणाम् । चतुर्युगे त्वतिक्रांते मनौ ह्येकादशे प्रभौ

ຜູ້ໃດເພີຍແຕ່ລະລຶກເຖິງພຣະນາມຂອງພຣະອົງ ມະນຸດກໍບໍ່ປະສົບການສູນເສຍຊັບສິນ. ເມື່ອຈະຕຸຣຍຸກຜ່ານພົ້ນໄປ ໃນມະນຸອົງທີ 11 ຜູ້ມີອຳນາດນັ້ນກໍປາກົດຂຶ້ນ.

Verse 15

अर्द्धावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे संप्रवर्तिते । मानवस्य नरिष्यंतो ह्यासीत्पुत्रो मदः किल

ເມື່ອຍຸກດວາປະຣະເລີ່ມຂຶ້ນ ໃນຂະນະທີ່ຍັງເຫຼືອຄື່ງໜຶ່ງ ບຸດຂອງມານະວະ ຄື ນະຣິສຍັນຕະ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ມະດະ» ກໍໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ।

Verse 16

नवमस्तस्य दायादस्तृणबिंदुरिति स्मृतः । त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये संबभूव ह

ຜູ້ສືບທອດອົງທີ 9 ໃນສາຍວົງນັ້ນ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ຕຣິນະບິນດຸ». ໃນຕອນເປີດຂອງຍຸກເຕຣຕາ ທ່ານໄດ້ເປັນກະສັດໃນວົງຮອບທີສາມ।

Verse 17

तस्य कन्या त्विलविला रूपे णाप्रतिमाऽभवत् । पुलस्त्याय स राजर्षिस्तां कन्यां प्रत्यपादयत्

ທ່ານມີທິດາຊື່ «ອິລະວິລາ» ຜູ້ງາມຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້. ຣາຊະຣິສິນັ້ນ ໄດ້ມອບນາງເປັນຄູ່ຄອງແກ່ ປຸລັສຕະຍະ।

Verse 18

ऋषिरैलविलो यस्यां विश्रवाः समपद्यत । तस्य पत्न्यश्च तिस्रस्तु पौलस्त्यकुलमंडनाः

ຈາກນາງນັ້ນ ຣິສິວິສຣະວາ ຜູ້ຖືກເອີ້ນອີກວ່າ «ໄອລະວິລະ» ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ແລະທ່ານມີພັນລະຍາສາມນາງ ເປັນເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງວົງປຸລັສຕະຍະ।

Verse 19

बृहस्पतेः शुभा कन्या नाम्ना वै वेदवर्णिनी । पुष्पोत्कटा च वीका च उभे माल्यवतः सुते

ພຣະບຣິຫັສປະຕິ ມີທິດາຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ຊື່ «ເວດະວັນນິນີ». ແລະ «ປຸສໂປດກະຕາ» ກັບ «ວີກາ» ດ້ວຍ—ທັງສອງເປັນທິດາຂອງ ມາລະຍະວັດ।

Verse 20

केकसी मालिनः कन्या तस्यां देवि शृणु प्रजाः । ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्य सुषुवे वरवर्णिनी

ໄກກະສີ ບຸດສາວຂອງ ມາລິນ—ໂອ ເທວີ ຈົ່ງຟັງເຖິງລູກຫຼານຂອງນາງ—ນາງຜູ້ມີຜິວພັນງາມ ໄດ້ປະສູດບຸດຄົນໃຫຍ່ ໄວສຣະວະນະ (ກຸເບຣ).

Verse 21

अष्टदं हरिच्छ्मश्रुं शंकुकर्णं विलोहितम् । श्वपादं ह्रस्वबाहुं च पिंगलं शुचिभूषणम्

ພຣະອົງມີແຂ້ວແປດ, ມີໜວດສີນ້ຳຕານອ່ອນ; ຫູຄ້າຍຫອຍສັງຂ໌ ແລະມີສີແດງ; ມີຕີນຄ້າຍຕີນໝາ ແລະແຂນສັ້ນ—ສີນ້ຳຕານອ່ອນ ແຕ່ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບອັນບໍລິສຸດ.

Verse 22

त्रिपादं तु महाकायं स्थूलशीर्षं महाहनुम् । एवंविधं सुतं दृष्ट्वा विरूपं रूपतस्तदा

ມີສາມຕີນ, ຮ່າງກາຍໃຫຍ່, ຫົວໜາ, ແລະຂາກະໄຕອັນແຂງກ້າ; ເມື່ອເຫັນບຸດຜູ້ມີລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນ ຜູ້ມີຮູບຮ່າງບໍ່ງາມໃນເວລານັ້ນ…

Verse 23

तदा दृष्ट्वाब्रवीत्तं तु कुबेरोऽयमिति स्वयम् । कुत्सायां क्वितिशब्दोयं शरीरं वेरमुच्यते

ໃນເວລານັ້ນ ເມື່ອນາງເຫັນ ນາງເວົ້າເອງວ່າ “ນີ້ແມ່ນ ກຸເບຣ.” ໃນຄວາມຮູ້ສຶກຂະຍະຂະຍອງ ຈຶ່ງໃຊ້ສຽງ “ກວິ-ຕິ”; ແລະຮ່າງກາຍຖືກເອີ້ນວ່າ “ເວຣ” ດັ່ງຂອງທີ່ນ່າລັງກຽດ.

Verse 24

कुबेरः कुशरीरत्वान्नाम्ना तेन च सोंकितः । तस्य भार्य्याऽभवद्वृद्धिः पुत्रस्तु नलकूबरः

ພຣະອົງຖືກເອີ້ນນາມ “ກຸເບຣ” ເນື່ອງຈາກຮ່າງກາຍບໍ່ສົມຮູບ. ພຣະຍາຂອງພຣະອົງແມ່ນ ວຶດທິ ແລະບຸດຄື ນະລະກູບະຣະ.

Verse 25

कैकस्यजनयत्पुत्रं रावणं राक्षसाधिपम् । शंकुकर्णं दशग्रीवं पिगलं रक्तमूर्द्धजम्

ໄກກະສີໄດ້ໃຫ້ກໍ່ເກີດບຸດຄົນໜຶ່ງ ຄື ຣາວະນະ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຣາກສະສະ; ຫູດັ່ງສັງຂ໌, ຄໍສິບ, ສີອອກເຫຼືອງນ້ຳຕານ, ຜົມແດງ.

Verse 26

वसुपादं विंशद्भुजं महाकायं महाबलम् । कालांजननिभं चैव दंष्ट्रिणं रक्तलोचनम्

ມີຕີນຫຼາຍ, ມີແຂນຊາວ, ກາຍໃຫຍ່ມະຫາກາຍ ແລະ ພະລັງອັນມະຫາ; ດຳດັ່ງກາລາອັນຊະນະ, ມີຂຽວຟັນ, ຕາແດງ.

Verse 27

राक्षसेनौजसा युक्तं रूपेण च बलेन च । निसर्गाद्दारुणः क्रूरो रावणाद्रावणः स्मृतः

ປະກອບດ້ວຍອຳນາດອັນດຸຮ້າຍຂອງຣາກສະສະ ທັງຮູບງາມແລະພະລັງ; ໂດຍສັນດານເປັນຜູ້ນ່າຢ້ານ ແລະ ໂຫດຮ້າຍ, ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ຣາວະນະ” ຜູ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອື່ນຮ້ອງໄຫ້.

Verse 28

हिरण्यकशिपुस्त्वासीत्स राजा पूर्वजन्मनि । चतुर्युगानि राजा तु तथा दश स राक्षसः

ໃນຊາດກ່ອນ ລາວເຄີຍເປັນກະສັດ ຮິຣັນຍະກະຊິປຸ. ລາວປົກຄອງສີ່ຍຸກ; ແລະອີກສິບຍຸກ ລາວດຳລົງຢູ່ເປັນຣາກສະສະ.

Verse 29

पंच कोटीस्तु वर्षाणां संख्यताः संख्याया प्रिये । नियुतान्येकषष्टिं च संख्यावद्भिरुदाहृतम्

ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຈຳນວນປີຖືກກ່າວວ່າ ຫ້າໂກຕິ; ແລະຍັງເພີ່ມອີກ ຫົກສິບເອັດ ນິຍຸຕ, ດັ່ງທີ່ນັກນັບຈຳນວນໄດ້ປະກາດໄວ້.

Verse 30

षष्टिं चैव सहस्राणि वर्षाणां स हि रावणः । देवतानामृषीणां च घोरं कृत्वा प्रजागरम्

ຕະຫຼອດ 60,000 ປີ ຣາວະນະໄດ້ຕື່ນຢູ່ຢ່າງນ່າຢ້ານ ເຮັດໃຫ້ເທວະດາ ແລະ ຣິສີທັງຫຼາຍຫວາດຫວັນ।

Verse 31

त्रेतायुगे चतुर्विंशे रावणस्तपसः क्षयात् । रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमेयिवान्

ໃນຕຣະເຕຕາຍຸກະ ຄັ້ງທີ 24 ເມື່ອຜົນແຫ່ງຕະປະສະຂອງຣາວະນະສິ້ນລົງ ລາວໄດ້ພົບພຣະຣາມ ດາຊະຣະຖິ ແລະພ້ອມກອງພົນກໍໄປສູ່ຄວາມພິນາດ।

Verse 32

योऽसौ देवि दशग्रीवः संबभूवारिमर्द्दनः । दमघोषस्य राजर्षेः पुत्रो विख्यातपौरुषः

ໂອ ເທວີ, ດະສະຄຣີວະນັ້ນແທ້ ໄດ້ກາຍເປັນ “ຜູ້ບົດຂີ່ສັດຕູ”; ເກີດເປັນບຸດຂອງຣາຊະຣິສີ ດະມະໂຄສະ ຜູ້ມີວິລະກຳໂດ່ງດັງ।

Verse 33

श्रुतश्रवायां चैद्यस्तु शिशुपालो बभूव ह । रावणं कुंभकर्णं च कन्यां शूर्पणखां तथा

ແລະຈາກ ສຣຸຕະສຣະວາ ຊາຍດະຍະນັ້ນໄດ້ເປັນ ຊິຊຸປາລະ ຢ່າງແທ້ຈິງ; ທຳນອງດຽວກັນ ນາງຍັງໃຫ້ກຳເນີດ ຣາວະນະ ແລະ ກຸມພະກັນນະ ພ້ອມທັງກຸມາຣີ ຊູຣປະນະຄາ ດ້ວຍ।

Verse 34

विभीषणं चतुर्थं च कैकस्यजनयत्सुतान् । मनोहरः प्रहस्तश्च महापार्श्वः खरस्तथा

ແລະ ໄກກະສີ ໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດ ວິພີຊະນະ ເປັນບຸດຄົນທີ 4; (ນາງຍັງໃຫ້ກຳເນີດ) ມະໂນຫະຣະ, ປຣະຫັສຕະ, ມະຫາປາຣຊະວະ ແລະ ຄະຣະ ດ້ວຍ।

Verse 35

पुष्पोत्कटायास्ते पुत्राः कन्या कुम्भीनसी तथा । त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश्च राक्षसः । कन्यैका श्यामिका नाम वीकायाः प्रसवः स्मृतः

ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນບຸດຂອງ ປຸສໂປດກະຕາ ແລະຍັງມີທິດາ ກຸມພີນະສີ ອີກດ້ວຍ. ມີ ຕຣິສິຣາ, ດູສະນະ ແລະຣາກສະ ວິດຍຸຈິຫວະ. ທິດາອີກຜູ້ໜຶ່ງ ຊື່ ຊະຍາມິກາ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເກີດຈາກ ວີກາ.

Verse 36

इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा नव । विभीषणो विशुद्धात्मा दशमः परिकीर्तितः

ດັ່ງນັ້ນ ຣາກສະສາຍປາວລັສຕະຍະ 9 ຕົນນີ້ ເປັນຜູ້ກະທຳອັນໂຫດຮ້າຍ; ແຕ່ ວິພີສະນະ (Vibhīṣaṇa) ຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດ ຖືກກ່າວຂານເປັນຜູ້ທີ 10.

Verse 37

पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः । भूताः पिशाचाः सर्पाश्च शूकरा हस्तिनस्तथा

ລູກຫຼານຂອງ ປຸລະຫະ ເປັນສັດປ່າທັງປວງ—ລ້ວນດຸຮ້າຍ ມີງາ ແລະເຂົ້ວ. ມີທັງ ພູດ, ພິສາດ, ງູ, ໝູປ່າ ແລະຊ້າງ ອີກດ້ວຍ.

Verse 38

अनपत्यः क्रतुस्त्वस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंतरे । अत्रेः पत्न्यो दशैवासन्सुन्दर्यश्च पतिव्रताः

ໃນ ວາຍວັສວະຕະ ມັນວັນຕະຣະ ນີ້ ກຣະຕຸ (Kratu) ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ບໍ່ມີລູກ. ພັນລະຍາຂອງ ອັດຣິ (Atri) ມີ 10 ນາງ—ງາມ ແລະເປັນພະຕິວຣະຕາ ຜູ້ຈົ່ງຮັກຕໍ່ສາມີ.

Verse 39

भद्राश्वस्य घृताच्यंता जज्ञिरे दश चाप्सराः

ຈາກ ພັດຣາສະວະ (Bhadrāśva) ແລະ ຄຣຶຕາຈີ (Ghṛtācī) ໄດ້ເກີດອັບສະຣາ (apsarā) 10 ນາງ.

Verse 40

भद्रा शूद्रा च मद्रा च नलदा जलदा तथा । उर्णा पूर्णा च देवेशि या च गोपुच्छला स्मृता

ພັດຣາ, ຊູດຣາ, ມັດຣາ, ນະລະດາ ແລະ ຈະລະດາ; ອີກທັງ ອຸຣະນາ ແລະ ປູຣະນາ, ໂອ ພຣະນາງແຫ່ງເທວະ—ນາງຜູ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ໂກປຸດຊະລາ».

Verse 41

तथा तामरसा नाम दशमी रक्तकोटिका । एतासां च महादेवि ख्यातो भर्त्ता प्रभाकरः

ແລະອົງທີສິບ ຊື່ ຕາມະຣະສາ ໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ «ຣັກຕະໂກຕິກາ». ສຳລັບນາງທັງຫມົດ, ໂອ ມະຫາເທວີ, ສາມີຜູ້ລືຊື່ຄື ປຣະພາກະຣະ.

Verse 42

स्वर्भानुना हते सूर्ये पतितेस्मिन्दिवो महीम् । तमोऽभिभूते लोकेस्मिन्प्रभा येन प्रवर्त्तिता

ເມື່ອພຣະອາທິດຖືກ ສະວັຣພານຸ ຕີລົງ ແລະຕົກຈາກຟ້າສູ່ແຜ່ນດິນ, ເມື່ອໂລກນີ້ຖືກຄວາມມືດຄອບງຳ, ຜູ້ນັ້ນແຫຼະທີ່ໃຫ້ແສງສະຫວ່າງເລີ່ມເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 43

स्वस्ति तेस्त्विति चैवोक्तः पतन्निह दिवाकरः । ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य न पपात यतः प्रभुः

ເມື່ອພຣະອາທິດກຳລັງຕົກລົງມານີ້, ກໍໄດ້ກ່າວວ່າ «ຂໍໃຫ້ສະຫວັດດີແກ່ທ່ານ!» ໂດຍຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະຣິສີຜູ້ເປັນພຣະພຣະຫມາ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ຕົກລົງ.

Verse 44

ततः प्रभाकरेत्युक्तः प्रभुरेवं महर्षिभिः । भद्रायां जनयामाम् सोमं पुत्रं यशस्विनम्

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຈຶ່ງຖືກມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍເອີ້ນວ່າ «ປຣະພາກະຣະ». ໃນນາງ ພັດຣາ ພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດ ໂສມະ ບຸດຜູ້ມີກຽດສະຫງ່າ.

Verse 45

त्विषिमान्धर्मपुत्रस्तु सोमो देवो वरस्तु सः । शीतरश्मिः समुत्पन्नः कृत्तिकासु निशाचरः

ໂສມະມີຄວາມສະຫວ່າງໄສ ເປັນບຸດແຫ່ງທັມມະ ແລະເປັນເທວະຜູ້ປະເສີດ. ມີລຳແສງເຢັນ ເກີດຂຶ້ນໃນກຸ່ມກຣິຕຕິກາ ແລະເຄື່ອນໄຫວຍາມຄ່ຳຄືນ.

Verse 46

पिता सोमस्य वै देवि जज्ञेऽत्रिर्भगवानृषिः । तत्रात्रिः सर्वलोकेशं भृत्वा स्वे नयने स्थितः

ແທ້ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ພໍ່ຂອງໂສມະແມ່ນພຣະຣິສີອັດຕຣິ ຜູ້ມີພຣະພອນ. ທີ່ນັ້ນ ອັດຕຣິໄດ້ອຸ້ມຊູ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງທຸກໂລກ ແລະສະຖາປະນາໄວ້ໃນດວງຕາຂອງຕົນ.

Verse 47

कर्मणा मनसा वाचा शुभान्येव समा चरत् । काष्ठकुड्यशिलाभूत ऊर्द्ध्वबाहुर्महाद्युतिः

ດ້ວຍກາຍ ດ້ວຍໃຈ ແລະດ້ວຍວາຈາ ທ່ານປະພຶດແຕ່ຄວາມມົງຄຸນ ຢ່າງສະໝໍ້າເສມ. ກາຍເປັນດັ່ງໄມ້ ດັ່ງກຳແພງ ຫຼືດັ່ງຫີນ—ນິ່ງສະຫງົບ—ຍືນຊູມືຂຶ້ນສູງ ສ່ອງປະກາຍດ້ວຍຮັດສະມີອັນໃຫຍ່.

Verse 48

सुदुस्तरं नाम तपस्तेन तप्तं महत्पुरा । त्रीणि वर्षसहस्राणि दिव्यानि सुरसुंदरि

ໂອ ນາງສຸຣະສຸນດະຣີ ຜູ້ງາມ, ທ່ານໄດ້ບຳເນັດຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊື່ “ສຸດຸສຕະຣະ” ອັນຍາກຈະຂ້າມພົ້ນ, ນານສາມພັນປີເທວະ.

Verse 49

तस्योर्द्ध्वरेतसस्तत्र स्थितस्यानिमिषस्य ह । सोमत्वं वपुरापेदे महाबुद्धेस्तु वै शुभे

ເມື່ອທ່ານຍືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຮັກສາພຣະຫມະຈັນທະ (ພຣະຫມະຈັນຍະ) ແລະບໍ່ກະພິບຕາ ໃນສະມາທິ, ດ້ວຍປັນຍາອັນໃຫຍ່ອັນເປັນມົງຄຸນນັ້ນ ກາຍຂອງທ່ານໄດ້ບັນລຸສະພາບແຫ່ງໂສມະ.

Verse 50

ऊर्द्ध्वमाचक्रमे तस्य सोमसंभावितात्मनः । नेत्राभ्यां सोमः सुस्राव दशधा द्योतयन्दिशः

ແລ້ວ ສໍາລັບຜູ້ທີ່ອາຕະມາໄດ້ຖືກຊຸມຊໍາດ້ວຍໂສມະ ໂສມະກໍລຸກຂຶ້ນສູ່ເທິງ; ແລະຈາກດວງຕາທັງສອງ ໂສມະໄຫຼອອກເປັນສິບສາຍ ສ່ອງສະຫວ່າງທິດທັງປວງ।

Verse 51

तद्गर्भं विधिना दृष्टा दिशोदश दधुस्तदा । समेत्य धारयामासुर्न च धर्तुमशक्नुवन्

ເມື່ອພຣະພຣະຫມາ (ຜູ້ຈັດລະບຽບ) ໄດ້ເຫັນສານະດັ່ງຄັນນັ້ນຕາມພິທີ ພຣະອົງຈຶ່ງຊີ້ນໍາໃຫ້ທິດທັງສິບຮັບໄວ້। ພວກນັ້ນມາຊຸມກັນ ພະຍາຍາມຖືຮັກສາ ແຕ່ກໍບໍ່ອາດຈະຖືໄດ້।

Verse 52

स ताभ्यः सहसैवेह दिग्भ्यो गर्भश्च शाश्वतः पपात भावयंल्लोकाञ्छीतांशुः सर्वभावनः

ແລ້ວ ຄັນອັນນິລັນດອນນັ້ນ ກໍຕົກລົງຈາກທິດທັງຫຼາຍຢ່າງກະທັນຫັນໃນທີ່ນີ້—ໂສມະ ຜູ້ມີລໍາແສງເຢັນ—ຫຼ້ຽງດູໂລກທັງປວງ ເປັນຜູ້ອຸປະຖໍາສັດທັງຫຼາຍ।

Verse 53

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ताः स्त्रियः । ततस्ताभ्यः स शीतांशुर्निपपात वसुंधराम्

ເມື່ອຮູບພະຍິງແຫ່ງທິດທັງຫຼາຍ ບໍ່ມີກໍາລັງຈະຮັບຖືຄັນນັ້ນໄດ້ອີກ ແລ້ວໂສມະ ຜູ້ມີລໍາແສງເຢັນ ກໍຕົກຈາກນາງເຫຼົ່ານັ້ນລົງສູ່ພື້ນດິນ।

Verse 54

पतितं सोममालोक्य ब्रह्मा लोकपितामहः । रथमारोपयामास लोकानां हितका म्यया

ເມື່ອພຣະພຣະຫມາ ປິຕາມະຫາແຫ່ງໂລກ ເຫັນໂສມະຕົກລົງ ພຣະອົງຈຶ່ງອຸ້ມຂຶ້ນວາງໄວ້ເທິງລົດສົງ ເພາະປາຖະໜາຄວາມຜາສຸກແກ່ໂລກທັງປວງ।

Verse 55

स तदैव मया देवि धर्मार्थं सत्यसंगरः । युक्तो वाजिसहस्रेण सितेन सुरसुंदरि

ໃນຂະນະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ໂອ ເທວີ—ໂອ ນາງສຸຣະຜູ້ງາມ—ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຜູກລົດນັ້ນເພື່ອທຳມະ ດ້ວຍສັດຈະເປັນປະຕິຍານ ແລະຍອກດ້ວຍມ້າຂາວພັນຕົວ।

Verse 56

तस्मिन्निपतिते देवि पुत्रेत्रेः परमात्म नि । तुष्टुवुर्ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः सप्त ये श्रुताः

ເມື່ອບຸດຜູ້ມີອາດຕະມະສູງສຸດ ຂອງອະຕຣິ ໄດ້ສະເດັດລົງມາດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ບຸດເກີດຈາກຈິດຂອງພຣະພຣະຫມາ ທັງເຈັດ ຜູ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນຄຳສືບທອດ ໄດ້ສັນລະເສີນພຣະອົງດ້ວຍບົດສະຕູຕິ।

Verse 57

तथैवांगिरसः सर्वे भृगोश्चैवात्मजास्तथा । ऋग्भिस्तु सामभिश्चैव तथैवांगिरसैरपि

ເຊັ່ນດຽວກັນ ບັນດາລະສີອາງຄິຣະສະທັງໝົດ ແລະບຸດຂອງພຣະລະສີພຣິກຸ ກໍໄດ້ສັນລະເສີນພຣະອົງ ດ້ວຍບົດຮິກເວດ ດ້ວຍທຳນອງສາມະເວດ ແລະດ້ວຍມັນຕຣາອາງຄິຣະສະອີກດ້ວຍ।

Verse 58

तस्य संस्तूयमानस्य तेजः सोमस्य भास्वतः । आप्यायमानं लोकांस्त्रीन्भासयामास सर्वशः

ເມື່ອພຣະໂສມະຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງນັ້ນ ກຳລັງຖືກສັນລະເສີນ, ລັດສະໝີແຫ່ງພຣະອົງກໍເພີ່ມພູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງສາມໂລກ ໄປທົ່ວທຸກທິດ।

Verse 59

स तेन रथमुख्येन सागरांतां वसुंधराम् । त्रिःसप्तकृत्वोतियशाश्चकाराभिप्रदक्षिणम्

ຕໍ່ມາ ຜູ້ມີກຽດສະຫງ່າອັນຍິ່ງນັ້ນ ດ້ວຍລົດອັນປະເສີດນັ້ນ ໄດ້ເດີນປະທັກສິນາຮອບແຜ່ນດິນທີ່ມີທະເລເປັນຂອບເຂດ ຈຳນວນສາມເທື່ອເຈັດ (ຊາວເອັດ) ຄັ້ງ।

Verse 60

तस्य यच्चापि तत्तेजः पृथिवीमन्वपद्यत । ओषध्यस्ताः समुत्पन्नास्ते जसाऽज्वलयन्पुनः

ແລະບັນດາລັດສະໝີອັນຮຸ່ງເຮືອງຂອງພຣະອົງ ທີ່ເຂົ້າໄປແຜ່ຊຶມໃນແຜ່ນດິນ—ພືດຢາທັງຫຼາຍກໍເກີດຂຶ້ນ ແລະດ້ວຍລັດສະໝີນັ້ນເອງ ມັນກໍສ່ອງສະຫວ່າງອີກຄັ້ງ।

Verse 61

ताभिर्धिनोत्ययं लोकं प्रजाश्चैव चतुर्विधाः । ओषध्यः फलपाकांताः कणाः सप्तदश स्मृताः

ໂດຍພືດຢາເຫຼົ່ານັ້ນ ໂລກນີ້ຖືກຫຼ້ຽງດູຄ້ຳຈຸນ ແລະສັດທັງສີ່ປະເພດກໍອາໄສຢູ່ເຊັ່ນກັນ। ພືດປູກທີ່ສຸກງອມເຖິງຜົນແລະການເກັບກ່ຽວ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ເມັດທັນຍາ’ 17 ຊະນິດ।

Verse 62

व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमा अणवस्तिलाः

ເຂົ້າ, ເຂົ້າບາເລ, ເຂົ້າສາລີ, ເມັດມິລເລັດ, ແລະ ງາ—

Verse 63

प्रियंगुः कोविदारश्च कोरदूषाः सतीनकाः । माषा मुद्गा मसूराश्च निष्पावाः सकुलत्थकाः

ປຣິຍັງກຸ, ໂກວິດາຣ, ໂກຣະດູສາ, ສະຕີນ; ຖົ່ວດຳ, ຖົ່ວຂຽວ, ຖົ່ວເລນທິວ; ນິສປາວາ ແລະ ກຸລັດຖະ ດ້ວຍ—

Verse 64

आढक्यश्चणकाश्चैव कणाः सप्तदश स्मृताः । इत्येता ओषधीनां च ग्राम्याणां जातयः स्मृताः

ແລະອາດຫະກີ ກັບ ຖົ່ວຊິກພີ (chickpea) ດ້ວຍ—ດັ່ງນັ້ນ ‘ເມັດທັນຍາ’ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າມີ 17 ຊະນິດ. ເຫຼົ່ານີ້ແທ້ໆ ແມ່ນຊະນິດພືດປູກໃນບັນດາພືດຢາທັງຫຼາຍ।

Verse 65

ओषध्यो यज्ञियाश्चैव ग्राम्या रण्याश्चतुर्द्दश । व्रीहयश्च यवाश्चैव गोधूमास्त्वणवस्तिलाः

ພືດສຳລັບພິທີຍັດຍະ ມີ 14 ປະເພດ ທັງທີ່ປູກແລະທີ່ເກີດໃນປ່າ: ເຂົ້າ, ບາເລ, ເຂົ້າສາລີ, ຂ້າວຟ້າງ, ແລະ ງາ.

Verse 66

प्रियंगुषष्ठा इत्येते सप्तमास्तु कुलत्थकाः । श्यामाकास्त्वथ नीवारा जर्तिलाः सगवेधुकाः

ຈົນເຖິງ priyaṅgu ເປັນອັນທີ 6 ກໍໄດ້ລຽນຊື່ໄວ້ແລ້ວ; ອັນທີ 7 ແມ່ນ kulattha. ຕໍ່ມາມີ śyāmāka, nīvāra, jartila ພ້ອມກັບ gavedhuka.

Verse 67

ऊरुविन्दा मर्कटकास्तथा वेणुयवाश्च ये । ग्राम्यारण्यास्तथा ह्येता ओषध्यस्तु चतुर्दश

Ūruvindā, Markaṭakā ແລະ Veṇuyavā—ພ້ອມທັງຊະນິດທີ່ປູກແລະຊະນິດທີ່ເກີດໃນປ່າ—ຖືກກ່າວວ່າເປັນອອສະທິ 14 ຈຳພວກ.

Verse 68

तृणगुल्मलता वीरुद्वल्लीगुच्छादि कोटिशः । एतेषामधिपश्चन्द्रो धारयत्यखिलं जगत्

ຫຍ້າ, ພຸ່ມໄມ້, ເຄືອ, ເຄືອເລື້ອຍ, ກຸ່ມພົງພຸ່ມ ແລະພືດນານານັບບໍ່ຖ້ວນ—ເຫນືອທັງໝົດນີ້ ພຣະຈັນເປັນຈອມເຈົ້າ; ແລະໂດຍພືດເຫຼົ່ານີ້ ພຣະຈັນຄ້ຳຈຸນໂລກທັງປວງ.

Verse 69

ज्योत्स्नाभिर्भगवान्सोमो जगतो हितकाम्यया । ततस्तस्मै ददौ राज्यं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः

ພຣະໂສມະຜູ້ມີພຣະພາກ ໂດຍແສງຈັນຂອງພຣະອົງ ແລະດ້ວຍຈິດປາຖະໜາເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ໄດ້ກະທຳເພື່ອຄວາມຜາສຸກຂອງສັບພະສິ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ—ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນບັນດາຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ—ຈຶ່ງປະທານອຳນາດການປົກຄອງແກ່ພຣະອົງ.

Verse 70

बीजौषधीनां विप्राणां मंत्राणां च वरानने । सोऽभिषिक्तो महातेजा राजा राज्ये निशाकरः

ໂອ ນາງໜ້າງາມເອີຍ, ພຣະອົງໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກເປັນກະສັດຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ—ຜູ້ກໍ່ຄືນ (ພຣະຈັນ)—ເພື່ອປົກຄອງເມັດພືດ ແລະ ພືດຢາ, ພຣາຫມັນ ແລະ ມົນຕຣາດ້ວຍ.

Verse 71

त्रींल्लोकान्भावयामास स्वभासा भास्वतां वरः । तं सिनी च कुहूश्चैव द्युतिःपुष्टिः प्रभा वसुः

ໃນບັນດາຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງທັງຫຼາຍ ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະເສີດສຸດ; ດ້ວຍລັດສະໝີຂອງພຣະອົງເອງ ພຣະອົງໄດ້ເຮັດໃຫ້ໂລກທັງສາມຊື່ນບານ ແລະ ຄ້ຳຈຸນ. ສິນີ ແລະ ກຸຮູ, ພ້ອມດ້ວຍ ດະຍຸຕິ, ປຸດຕິ, ປະພາ ແລະ ວະສຸ ໄດ້ປະຄອງຮັບໃຊ້ພຣະອົງ.

Verse 72

कीर्तिर्धृतिश्च लक्ष्मीश्च नव देव्यः सिषेविरे । सप्तविंशतिरिंदोस्तु दाक्षायण्यो महाव्रताः

ກີຣຕິ, ທຣິຕິ, ແລະ ລັກສະມີ—ພ້ອມດ້ວຍເທວີອື່ນໆ—ເທວີທັງ 9 ອົງໄດ້ຮັບໃຊ້ພຣະອົງ. ແລະ ບຸດສາວ 27 ອົງຂອງດັກສະ, ຜູ້ມີພຣະວຣະຕະອັນຍິ່ງ, ເປັນຂອງອິນດຸ (ພຣະຈັນ).

Verse 73

ददौ प्राचेतसो दक्षो नक्षत्राणीति या विदुः । स तत्प्राप्य मह्द्राज्यं सोमः सोमवतां वरः

ດັກສະ ບຸດຂອງປຣະເຈຕາ ໄດ້ມອບບັນດາຜູ້ທີ່ຮູ້ຈັກກັນວ່າ “ນັກຊັດຕຣະ” ໃຫ້ແກ່ພຣະອົງ. ເມື່ອໄດ້ຮັບອຳນາດອັນຍິ່ງນັ້ນແລ້ວ, ໂສມະ—ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ມີໂສມະ—ກໍເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງໃນອານາຈັກຂອງພຣະອົງ.

Verse 74

समाजह्रे राजसूयं सहस्रशतदक्षिणम् । हिरण्यगर्भश्चोद्गाता ब्रह्मा ब्रह्मत्वमेयिवान्

ຕໍ່ມາ ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີຍັດຍາ “ຣາຈະສູຍະ” ພ້ອມທານອັນຫຼາຍ ເຖິງໜຶ່ງແສນ. ຮິຣັນຍະຄັຣພະ ເປັນອຸດຄາຕຣິ (ພຣະສະຫວັນຜູ້ຂັບຮ້ອງ), ແລະ ພຣະພຣະຫມາ—ຜູ້ບັນລຸພຣະພຣະຫມະພາວະ—ໄດ້ເປັນປະທານ.

Verse 75

सदस्यस्तस्य भगवान्हरिर्नारायणः प्रभुः । सनत्कुमारप्रमुखैराद्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः

ສໍາລັບພິທີນັ້ນ ພຣະຮຣິ—ນາຣາຍະນະ ຜູ້ເປັນອົງພຣະເຈົ້າ—ໄດ້ເປັນສະມາຊິກຜູ້ປະກອບພິທີ ໂດຍມີບຣະຫມະຣິສີບູຮານ ນໍາໂດຍສະນັດກຸມາຣ ລ້ອມຮອບ។

Verse 76

दक्षिणामददात्सोमस्त्रींल्लोकांस्तु वरानने । तेभ्यो ब्रह्मर्षिमुख्येभ्यः सदस्येभ्यश्च वै शुभे

ໂອ ນາງຜູ້ໜ້າງາມ, ໂສມະໄດ້ປະທານດັກຊິນາ ດຸດດັ່ງປະທານສາມໂລກ ແກ່ບຣະຫມະຣິສີຜູ້ເປັນເລີດເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະແກ່ສະມາຊິກໃນສະພາຍະຊະ, ໂອ ຜູ້ເປັນສິຣິມົງຄຸນ.

Verse 77

प्राप्यावभृथमव्यग्रः सर्वदेवर्षिपूजितः । अतिराजति राजेन्द्रो दशधा भावयन्दिशः

ເມື່ອໄດ້ເຖິງອະວະພຣຶຖະ (ການອາບນ້ໍາຊໍາລະສຸດທ້າຍ) ດ້ວຍໃຈສະຫງົບບໍ່ວຸ່ນວາຍ ແລະໄດ້ຮັບການບູຊາຈາກເທວະ ແລະຣິສີທັງປວງ, ກະສັດເຫນືອກະສັດນັ້ນສ່ອງສະຫວ່າງຢ່າງຍິ່ງ ບັນດານໃຫ້ທິດທັງສິບສະຫວ່າງໄສຫຼາຍປະການ.

Verse 78

तेन तत्प्राप दुष्प्राप्यमैश्वर्य्यमकृता त्मभिः । स एवं वर्त्तते चन्द्रश्चात्रेय इति विश्रुतः

ໂດຍອານຸພົນແຫ່ງກຸສົນນັ້ນ ລາວໄດ້ຮັບອໍານາດອັນຍາກຈະໄດ້ສໍາລັບຜູ້ບໍ່ຝຶກຝົນຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຈັນທຣາຈຶ່ງດໍາລົງຢູ່ໃນສະພາບນັ້ນ ແລະເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຕາມປະເພນີວ່າ “ຈາເຕຣຍ”.