Adhyaya 338

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देविकातटसंस्थितम् । जालेश्वरेति विख्यातं सुरासुरनमस्कृतम्

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຈາກນັ້ນ ໂອ ມະຫາເທວີ ຄວນໄປຍັງສະຖານອັນສັກສິດທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳເທວິກາ; ມີນາມລືຊາວ່າ «ຈາເລສະວະຣະ» ແລະເປັນທີ່ນົບນ້ອມຂອງເທວະແລະອະສຸຣະທັງປວງ।

Verse 2

मन्वन्तरे चाक्षुषे च सम्प्राप्ते द्वापरे युगे । नाम्ना जालेश्वरं लिंगं देविकातटसंस्थितम्

ໃນມັນວັນຕະຣະຈາກສຸສະ (Cākṣuṣa) ເມື່ອຍຸກດວາປະຣະມາຮອດ ມີລິງຄະອັນໜຶ່ງຊື່ «ຈາເລສະວະຣະ» ສະຖາປະນາຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳເທວິກາ।

Verse 3

पूज्यते नागकन्याभिर्न तत्पश्यंति मानवाः । महा तेजोमणिमयं चंद्रबिंबसमप्रभम् । स्मरणात्तस्य देवस्य ब्रह्महत्या प्रणश्यति

ມັນຖືກບູຊາໂດຍບຸດສາວແຫ່ງນາກາ ແຕ່ມະນຸດບໍ່ອາດເຫັນໄດ້. ມັນເປັນດັ່ງມະນີອັນສະຫວ່າງໄສ ສ່ອງປະກາຍເທົ່າດວງຈັນ. ແຕ່ພຽງລະນຶກເຖິງເທວະນັ້ນ ບາບ «ພຣະຫມັນຫັດຕະຍາ» ກໍສິ້ນໄປ.

Verse 4

देव्युवाच । कथं जालेश्वरं नाम कस्मिन्काले बभूव तत्

ເທວີກ່າວວ່າ: ເປັນຢ່າງໃດຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ «ຈາເລສະວະຣະ» ແລະມັນເກີດຂຶ້ນໃນການເວລາໃດ?

Verse 5

साधुभिः सह संवासात्के गुणाः परिकीर्त्तिताः । के लोकाः कानि पुण्यानि तत्सर्वं शंस मे प्रभो

ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ, ການຢູ່ຮ່ວມກັບບັນດາສາທຸຊົນ ມີຄຸນຄ່າອັນໃດທີ່ຖືກສັນລະເສີນ? ຈະໄດ້ເຖິງໂລກໃດ ແລະໄດ້ບຸນອັນໃດດ້ວຍ? ຂໍພຣະອົງຊີ້ແຈງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ.

Verse 6

ईश्वर उवाच । अत्रैवोदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् । नाभागस्य च संवादमापस्तंबतपोनिधेः

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຢູ່ນີ້ແຫຼະ ຂ້າຈະຍົກເອົາຕຳນານບູຮານອັນສັກສິດມາກ່າວ—ຄືບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ນາພາກາ ແລະ ອາປັສຕັມບະ ຄັງສົມບັດແຫ່ງຕະປະ.

Verse 7

महर्षिरात्मवान्पूर्वमापस्तंबो द्विजाग्रणीः । उपावसन्सदा रम्भो बभूव भगवांस्तदा

ໃນກ່ອນການ ມະຫາຣິສິ ອາປັສຕັມບະ ຜູ້ຄວບຄຸມຕົນເອງ ແລະເປັນຜູ້ເລີດໃນບັນດາທະວິຊະ ໄດ້ຖືອຸປະວາສະ (ອົດອາຫານ) ຢູ່ເປັນນິດ. ໃນເວລານັ້ນ ທ່ານຜູ້ມີພຣະພາບນັ້ນ ກໍສະຫວ່າງໄສ ແລະນ່າເຄົາລົບ ເນື່ອງດ້ວຍຕະປະຂອງທ່ານ.

Verse 8

नित्यं क्रोधं च लोभं च मोहं द्रोहं विसृज्य सः । देविकासरितो मध्ये विवेश सलिलाशये

ເຂົາໄດ້ປ່ອຍວາງຄວາມໂກດ ຄວາມໂລບ ຄວາມຫຼົງ ແລະຄວາມປອງຮ້າຍ ທຸກໆມື້; ແລ້ວເຂົາເຂົ້າໄປສູ່ທີ່ພັກໃນນ້ຳ ກາງແມ່ນ້ຳເທວິກາ.

Verse 9

क्षेत्रे प्राभासिके रम्ये सम्यग्ज्ञात्वा शिवप्रिये । तत्रास्य वसतः कालः समतीतो महांस्तदा

ເມື່ອເຂົາເຂົ້າໃຈຢ່າງຖືກຕ້ອງເຖິງກະເສດປຣາພາສະອັນງາມ ອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະສິວະ, ເຂົາກໍພັກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຈົນເວລາອັນຍາວນານຜ່ານໄປ.

Verse 10

परेण ध्यानयोगेन स्थाणुभूतस्य तिष्ठतः । ततः कदाचिदागत्य तं देशं मत्स्यजीविनः

ເມື່ອເຂົາຢືນຢູ່ໃນຍົກະແຫ່ງສະມາທິອັນສູງສຸດ ນິ່ງດັ່ງເສົາ, ຕໍ່ມາໃນຄາວໜຶ່ງ ພວກຫາປາກໍມາຮອດບ່ອນນັ້ນ.

Verse 11

प्रसार्य सुमहज्जालं सर्वे चाकर्षयन्बलात् । अथ तं च महामत्स्यं निषादा बलदर्पिताः

ພວກເຂົາແຜ່ອອກຕາຂ່າຍອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລ້ວພາກັນດຶງເຂົ້າມາດ້ວຍກຳລັງ; ຕໍ່ມາ ພວກນິສາດະຜູ້ຫຍິ່ງໃນແຮງກໍດຶງຂຶ້ນມາໄດ້ປາໃຫຍ່ອີກດ້ວຍ.

Verse 12

तस्मादुत्तारयामासुः सलिलाद्ब्रह्मनंदनम् । तं दृष्ट्वा तपसा दीप्तं कैवर्त्ता भयविह्वलाः । शिरोभिः प्रणिपत्योच्चैरिदं वचनमब्रुवन्

ພວກເຂົາດຶງ “ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ” ຄືພຣາຫມະນະລະສີ ຂຶ້ນຈາກນ້ຳນັ້ນ. ເມື່ອເຫັນທ່ານສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຕະປະສະຍາ, ພວກຫາປາກໍຕົກໃຈຫວາດຫວັນ, ກົ້ມສັກກາລະດ້ວຍສີສະ ແລະເວົ້າດັງໆວ່າ:

Verse 13

निषादा ऊचुः । अज्ञानात्कृतपापानामस्माकं क्षन्तुमर्हसि । किं वा कार्यं प्रियं तेऽद्य तदाज्ञापय सुव्रत

ພວກນິສາດາ ກ່າວວ່າ: ຂໍທ່ານໃຫ້ອະໄພແກ່ພວກເຮົາ ຜູ້ໄດ້ເຮັດບາບເນື່ອງຈາກຄວາມບໍ່ຮູ້. ມື້ນີ້ ພວກເຮົາຄວນເຮັດການຮັບໃຊ້ອັນໃດໃຫ້ທ່ານພໍໃຈ? ຂໍທ່ານສັ່ງ, ໂອ ຜູ້ມີວຣະຕະອັນສູງສົ່ງ.

Verse 14

स मुनिस्तन्महद्दृष्ट्वा मत्स्यानां कदनं कृतम् । कृपया परयाविष्टो दाशान्प्रोवाच दुःखितः

ພຣະມຸນີນັ້ນ ເຫັນການຂ້າປາຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ເຮັດໄວ້ ກໍຖືກຄວາມເມດຕາກະລຸນາອັນລຶກຊຶ້ງຫຸ້ມຫໍ້; ດ້ວຍຄວາມໂສກ ທ່ານໄດ້ກ່າວກັບພວກຊາວປະມົງ.

Verse 15

केन मे स्यादुपायो हि सर्वे स्वार्थे बत स्थिताः । ज्ञानिनामपि यच्चेतः केवलात्महिते रतम्

“ຂ້ອຍຈະມີວິທີໃດໄດ້? ໂອ້—ທຸກຄົນຕັ້ງຢູ່ໃນຜົນປະໂຫຍດຕົນ. ແມ່ນແຕ່ໃຈຂອງຜູ້ຮູ້ ກໍຍິນດີແຕ່ໃນປະໂຫຍດຕົນເທົ່ານັ້ນ.”

Verse 16

ज्ञानिनोपि यदा स्वार्थमाश्रित्य ध्यानमास्थिताः । दुःखार्त्तानीह सत्त्वानि क्व यास्यंति सुखं ततः

“ເມື່ອແມ່ນແຕ່ຜູ້ຮູ້ ຍັງອາໄສປະໂຫຍດຕົນແລ້ວເຂົ້າສູ່ສະມາທິ, ແລ້ວສັດທັງຫຼາຍທີ່ທຸກທົນໃນໂລກນີ້ ຈະໄປພົບຄວາມສຸກທີ່ໃດ?”

Verse 17

योऽभिवांछति भोक्तुं वै दुःखान्येकांततो जनः । पापात्पापतरं तं हि प्रवदंति मुमुक्षवः

“ຜູ້ໃດປາຖະໜາຈະ ‘ເສບສຸກ’ ແຕ່ຄວາມທຸກແຕ່ລ້ວນໆ, ຜູ້ນັ້ນ ບັນດາຜູ້ແສວງຫາມຸກຕິ ກ່າວວ່າ ເປັນຜູ້ບາບຫນັກກວ່າບາບເສຍອີກ.”

Verse 18

को नु मे स्यादुपायो हि येनाहं दुःखितात्मवान् । अंतः प्रविष्टः सत्त्वानां भवेयं सर्वदुःखभुक्

«ຈະມີວິທີໃດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ—ຜູ້ມີໃຈເສົ້າໂສກ—ເຂົ້າໄປໃນສັດທັງປວງ ແລະຮັບຮູ້ຮ່ວມທຸກຂ໌ທຸກຢ່າງ?»

Verse 19

यन्ममास्ति शुभं किचित्तदेनानुपगच्छतु । यत्कृतं दुष्कृतं तैश्च तदशेषमुपेतु माम्

«ກຸສົນນ້ອຍນິດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າມີ ຂໍໃຫ້ໄປຫາເຂົາເຈົ້າ. ແລະບາບກຳທີ່ເຂົາເຈົ້າໄດ້ກະທຳ ຂໍໃຫ້ມາຫາຂ້າພະເຈົ້າໝົດສິ້ນ ບໍ່ເຫຼືອເລີຍ»

Verse 20

दृष्ट्वांधान्कृपणान्व्यंगाननाथान्रोगिणस्तथा । दया न जायते यस्य स रक्ष इति मे मतिः

«ເມື່ອເຫັນຄົນຕາບອດ ຄົນທຸກຍາກ ຄົນພິການ ຄົນບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງ ແລະຄົນເຈັບໄຂ້—ຜູ້ໃດທີ່ບໍ່ເກີດເມດຕາກະລຸນາ ຜູ້ນັ້ນໃນຄວາມເຫັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແມ່ນຣາກສະ»

Verse 21

प्राणसंशयमापन्नान्प्राणिनो भयविह्वलान् । यो न रक्षति शक्तोपि स तत्पापं समश्नुते

«ສັດທັງຫຼາຍທີ່ຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍແຫ່ງຊີວິດ ແລະສັ່ນດ້ວຍຄວາມຢ້ານ—ຜູ້ໃດມີກຳລັງແຕ່ບໍ່ປົກປ້ອງ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຮັບບາບນັ້ນ»

Verse 22

आहुर्जनानामार्त्तानां सुखं यदुपजायते । तस्य स्वर्गोऽपवर्गो वा कलां नार्हति षोडशीम्

«ເຂົາເຈົ້າກ່າວວ່າ ຄວາມສຸກທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ຜູ້ທຸກຍາກເມື່ອໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອ—ແມ່ນແຕ່ສະຫວັນ ຫຼືຄວາມຫຼຸດພົ້ນ ກໍບໍ່ເທົ່າແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງໃນສິບຫົກຂອງມັນ»

Verse 23

तस्मान्नैतानहं दीनांस्त्यक्त्वा मीनान्सुदुःखितान् । पदमात्रं तु यास्यामि किं पुनस्त्रिदशालयम्

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ປະຖິ້ມປາຜູ້ທຸກຍາກ ທີ່ທົນທຸກຢ່າງໜັກນີ້. ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ໄປແມ່ນແຕ່ກ້າວດຽວ—ຈະໄປຫາວິຫານເທວະໄດ້ແນວໃດ?

Verse 24

ईश्वर उवाच । निशम्यैतदृषेर्वाक्यं दाशास्ते जातसंभ्रमाः । यथावृत्तं तु तत्सर्वं नाभागाय न्यवेदयन्

ພຣະເຈົ້າຕັດວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງລະສີ ພວກຊາວຫາປາກໍເກີດຄວາມຕື່ນຕົກ ແລະໄດ້ກາບທູນແກ່ນາພາກາ ທຸກຢ່າງຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນຈິງ.

Verse 25

नाभागोऽपि ततः श्रुत्वा तं द्रष्टुं ब्रह्मनन्दनम् । त्वरितः प्रययौ तत्र सामात्यः सपुरोहितः

ນາພາກາເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ກໍຮີບໄປເພື່ອເຫັນບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ. ພຣະອົງໄປທີ່ນັ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ມີອຳມາດຕະ ແລະປຸໂຣຫິດຫຼວງຕິດຕາມ.

Verse 26

स सम्यक्पूजयित्वा तं देवकल्पमुनिं नृपः । प्रोवाच भगवन्ब्रूहि किं करोमि तवाज्ञया

ກະສັດໄດ້ບູຊາຖວາຍກຽດແກ່ມຸນີຜູ້ສະຫງ່າງາມດັ່ງເທວະຢ່າງຖືກຄວນ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ຂໍພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າ—ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດສິ່ງໃດຕາມພຣະບັນຊາ?”

Verse 27

आपस्तंब उवाच । श्रमेण महताविष्टाः कैवर्त्ता दुःखजीविनः । मम मूल्यं प्रयच्छेति यद्योग्यं मन्यसे नृप

ອາປັສຕັມບະກ່າວວ່າ: “ພວກຊາວຫາປາຜູ້ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍຄວາມທຸກ ຖືກຄວາມເມື່ອຍລ້າຢ່າງໜັກ ເວົ້າວ່າ ‘ຈົ່ງຈ່າຍຄ່າຂອງຂ້າພະເຈົ້າ’। ຖ້າພຣະອົງເຫັນວ່າຄວນ, ໂອ ກະສັດ, ຂໍໃຫ້ປະທານການຈ່າຍນັ້ນ.”

Verse 28

नाभाग उवाच । सहस्राणां शतं मूल्यं निषादेभ्यो ददाम्यहम् । निग्रहाख्यस्य भगवन्यथाह ब्रह्मनंदनः

ນາພາກາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ມີພຣະພອນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບຄ່າຕອບແທນແກ່ພວກນິສາດາ ເປັນຈໍານວນໜຶ່ງແສນ, ດັ່ງທີ່ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາໄດ້ຊີ້ນໍາເຖິງຜູ້ຊື່ “ນິກຣະຫະ”»។

Verse 29

आपस्तंब उवाच । नाहं शतसहस्रैश्च नियम्यः पार्थिव त्वया । सदृशं दीयतां मूल्यममात्यैः सह चिंतय

ອາປັສຕັມບະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ແມ່ນແຕ່ໜຶ່ງແສນກໍບໍ່ອາດ “ຊື້” ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້. ຂໍໃຫ້ມອບຄ່າຕອບແທນທີ່ເໝາະສົມ—ຈົ່ງຄິດພິຈາລະນາຮ່ວມກັບອຳມາດຂອງພຣະອົງ»។

Verse 30

नाभाग उवाच । कोटिः प्रदीयतां मूल्यं निषादेभ्यो द्विजोत्तम । यद्येतदपि ते मूल्यं ततो भूयः प्रदीयते

ນາພາກາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຂໍໃຫ້ມອບຄ່າຕອບແທນເປັນໂກຕິໜຶ່ງແກ່ພວກນິສາດາ. ແລະຖ້າແມ່ນວ່ານີ້ຍັງບໍ່ເໝາະສົມ ກໍຈະມອບເພີ່ມອີກ»។

Verse 31

आपस्तंब उवाच । नार्हं मूल्यं च मे कोटिरधिकं वापि पार्थिव । सदृशं दीयतां मूल्यं ब्राह्मणैः सह चिंतय

ອາປັສຕັມບະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ທັງໂກຕິໜຶ່ງ ຫຼືຫຼາຍກວ່ານັ້ນ ກໍບໍ່ແມ່ນ “ລາຄາ” ທີ່ຄວນຄ່າແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ມອບຄ່າຕອບແທນທີ່ເໝາະສົມ—ຈົ່ງປຶກສາກັບພວກພຣາຫມະນະ»។

Verse 32

नाभाग उवाच । अर्द्धराज्यं समस्तं वा निषादेभ्यः प्रदीयताम् । एतन्मूल्यमहं मन्ये किं वाऽन्यन्मन्यसे द्विज

ນາພາກາ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ມອບເຄິ່ງໜຶ່ງແຫ່ງອານາຈັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຫຼືແມ່ນທັງອານາເຂດທັງມວນ ໃຫ້ແກ່ພວກນິສາດາ. ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່ານີ້ແມ່ນຄ່າຕອບແທນທີ່ເໝາະສົມ. ຫຼືໂອ ພຣາຫມະນະ, ທ່ານເຫັນວ່າມີສິ່ງອື່ນໃດທີ່ເໝາະກວ່າບໍ?»

Verse 33

आपस्तंब उवाच । अर्धराज्यसमस्तं वा नाहमर्हामि पार्थिव । सदृशं दीयतां मूल्यमृषिभिः सह चिंतय

ອາປັສຕັມບະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ສົມຄວນຮັບທັງເຄິ່ງອານາຈັກ ຫຼືທັງໝົດ. ຂໍໃຫ້ມອບບູຊາທານທີ່ເໝາະສົມ—ຈົ່ງປຶກສາກັນກັບພວກ຤ິສີ»។

Verse 34

महर्षेस्तद्वचः श्रुत्वा नाभागः स विषादवान् । चिन्तयामास दुःखार्तः सामात्यः सपुरोहितः

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງມະຫາ຤ິສີນັ້ນ ນາພາກະ ກໍເສົ້າໝອງຫຼາຍ. ຖືກຄວາມໂສກທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ ລາວເລີ່ມຄິດໄຕ່ຕອງ—ພ້ອມດ້ວຍອຳມາດ ແລະ ພະປຸໂຣຫິດຫຼວງ।

Verse 35

ततः कश्चिदृषिस्तत्र लोमशस्तु महातपाः । नाभागमब्रवीन्मा भैस्तोषयिष्यामि तं मुनिम्

ຕໍ່ມາ ທີ່ນັ້ນມີ຤ິສີຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ໂລມະສະ ຜູ້ມີຕະປະອັນຍິ່ງ ປາກົດຂຶ້ນ. ລາວກ່າວກັບນາພາກະວ່າ «ຢ່າຢ້ານເລີຍ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ມຸນີນັ້ນພໍໃຈ»។

Verse 36

नाभाग उवाच । ब्रूहि मूल्यं महाभाग मुनेरस्य महात्मनः । परित्रायस्व मामस्मात्सज्ञातिकुलबांधवम्

ນາພາກະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນ, ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖິງ ‘ຄ່າ’ ຄື ບູຊາທານທີ່ຄວນຖວາຍ ແດ່ມຸນີຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ນີ້. ຂໍຈົ່ງຊ່ວຍກູ້ຂ້າພະເຈົ້າຈາກອັນຕະລາຍນີ້—ພ້ອມທັງຍາດພີ່ນ້ອງ, ວົງຕະກູນ, ແລະສາຍສຳພັນ»។

Verse 37

निर्दहेद्भगवान्रुद्रस्त्रैलोक्यं सचराचरम् । किं पुनर्मानुषं हीनमत्यंतवि षयात्मकम्

ພຣະພະຄະວານ ຣຸດຣະ ສາມາດເຜົາໄໝ້ສາມໂລກ ພ້ອມທັງສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ. ແລ້ວມະນຸດຜູ້ອ່ອນແອ ຕໍ່າຕ້ອຍ ແລະຖືກພັນທະດ້ວຍອາຣົມວິໄສຢ່າງແນ່ນຫນາ ຈະບໍ່ຖືກເຜົາໄໝ້ງ່າຍກວ່ານັ້ນດອກຫຼື?

Verse 39

लोमश उवाच । त्वमीड्यो हि महाराज जगत्पूज्यो द्विजोत्तमः । गावश्च दिव्यास्तस्माद्गौर्मूल्यमम्यै प्रदीयताम्

ໂລມະຊະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ທ່ານເປັນຜູ້ຄວນສັນລະເສີນ, ເປັນດວິຊະອຸດຕະມະ ແລະໂລກທັງປວງນົບນ້ອມ. ນົວເປັນສິ່ງທິບ; ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຖວາຍນົວໜຶ່ງເປັນຄ່າບູຊາອັນສົມຄວນແກ່ທ່ານນັ້ນ»។

Verse 40

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भगवन्क्रीत एव न संशयः । एतद्योग्यतमं मूल्यं भवतो मुनिसत्तम

«ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ທ່ານຜູ້ນ່ານົບນ້ອມ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ, ທ່ານໄດ້ຖືກ ‘ຊື້’ ຄືຖືກໃຈແລ້ວ. ນີ້ແມ່ນຄ່າບູຊາທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດ ແກ່ທ່ານ ມຸນິສັດຕະມະ»।

Verse 41

आपस्तंब उवाच । उत्तिष्ठाम्येष सुप्रीतः सम्यक्क्रीतोऽस्मि पार्थिव । गोभ्यो मूल्यं न पश्यामि पवित्रं परमं भुवि

ອາປັດສະຕຳບະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈະລຸກຂຶ້ນ—ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ, ໂອ ພະຣາຊາ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ພໍໃຈຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນຄ່າໃດສູງກວ່ານົວ, ເພາະນົວແມ່ນຜູ້ຊຳລະບາບອັນສູງສຸດໃນແຜ່ນດິນ»។

Verse 42

गावः प्रदक्षिणीकार्याः पूजनीयाश्च नित्यशः । मंगलायतनं देव्यः सृष्टा ह्येताः स्वयंभुवा

ນົວຄວນໄດ້ຮັບການເດີນວຽນຂວາ (ປະດັກຊິນາ) ແລະຄວນບູຊາທຸກມື້. ນາງທິບເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນທີ່ສະຖິດແຫ່ງມົງຄຸນ, ຖືກສ້າງໂດຍສະວັຍຳພູວະ (ພຣະພຣະຫມາ) ຢ່າງແທ້ຈິງ।

Verse 43

अग्न्यगाराणि विप्राणां देवतायतनानि च । यद्गोमयेन शुद्ध्यंति किंभूतमधिकं ततः

ເມື່ອອັກນິຍາກາຣະ (ເຮືອນໄຟ) ຂອງພຣາຫມະນ ແລະວິຫານຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍ ຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດດ້ວຍຂີ້ນົວ, ຈະມີສິ່ງໃດສູງສົ່ງກວ່ານັ້ນອີກ?

Verse 44

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिस्तथैव च । गवां पंच पवित्राणि पुनंति सकलं जगत्

ນ້ຳປັດສະວະງົວ, ຂີ້ງົວ, ນົມ, ນົມສົ້ມ (ດະຫິ), ແລະ ນ້ຳມັນເນີຍ (ກີ) — ທັງຫ້ານີ້ເປັນສິ່ງບໍລິສຸດຂອງງົວ ຊຳລະລ້າງໂລກທັງປວງ।

Verse 45

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च । गावो मे ह्रदये चैव गवां मध्ये वसाम्यहम

ງົວຢູ່ຕໍ່ໜ້າຂ້ອຍເປັນນິດ ແລະ ງົວກໍຢູ່ຂ້າງຫຼັງຂ້ອຍດ້ວຍ। ງົວຢູ່ໃນດວງໃຈຂ້ອຍ ແລະ ຂ້ອຍອາໄສຢູ່ກາງຝູງງົວ।

Verse 46

एवं जपन्नरो मंत्रं त्रिसंध्यं नियतः शुचिः । मुच्यते सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं च गच्छति

ດັ່ງນີ້ ຜູ້ຊາຍຜູ້ມີວິໄນ ແລະ ບໍລິສຸດ ສວດມົນນີ້ໃນສາມສັນທະຍາ (ເຊົ້າ, ທ່ຽງ, ແລງ) ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະ ໄປສູ່ໂລກສະຫວັນ।

Verse 47

तृणाहारपरा गावः कर्त्तव्या भक्तितोऽन्वहम् । अकृत्वा स्वयमाहारं कुर्वन्प्राप्नोति दुर्गतिम्

ງົວຜູ້ກິນຫຍ້າເປັນອາຫານ ຄວນໄດ້ຮັບການດູແລທຸກມື້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບສັດທາ। ແຕ່ຜູ້ໃດກິນເອງ ແລະ ບໍ່ໃຫ້ຫຍ້າປະຈຳວັນແກ່ງົວ ຈະຕົກສູ່ຄວາມອັບໂຊກ।

Verse 48

तेनाग्नयो हुताः सम्यक्पितरश्चापि तर्पिताः । देवाश्च पूजितास्तेन यो ददाति गवाह्निकम्

ໂດຍການກະທຳນັ້ນ ໄຟບູຊາຖືກຖວາຍຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ບັນພະບຸລຸດກໍໄດ້ຮັບການປິຕິຍິນດີ, ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ຮັບການນະມັດສະການ—ເມື່ອຜູ້ໃດໃຫ້ສ່ວນປະຈຳວັນແກ່ງົວ (ອາຫານ/ການຮັບໃຊ້).

Verse 49

मन्त्रः । सौरभेयी जगत्पूज्या देवी विष्णुपदे स्थिता । सर्वमेव मया दत्तं प्रतीच्छतु सुतोषिता

ມົນຕຣາ: «ໂອ ສໍຣະເບຍີ, ເທວີທີ່ໂລກທັງປວງນົບນ້ອມ, ສະຖິດໃນພຣະວິສນຸບະທ—ຂໍໃຫ້ທ່ານຜູ້ປິຕິຍິນດີ ຮັບເອົາທຸກສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖວາຍ»

Verse 50

रक्षणाद्बालपुत्राणां गवां कण्डूयनात्तथा । क्षीणार्तरक्षणाच्चैव नरः स्वर्गे महीयते

ໂດຍການປົກປ້ອງລູກງົວ, ໂດຍການຂີດຄັນແລະດູແລງົວ, ແລະໂດຍການຄຸ້ມຄອງຜູ້ອ່ອນແອແລະທຸກທ້ອນ, ບຸກຄົນຍ່ອມໄດ້ຮັບກຽດໃນສະຫວັນ.

Verse 51

आदिर्गावो हि मर्त्यस्य मध्ये चांते प्रकीर्तिताः । रक्षंति तास्तु देवानां क्षीराज्यममृतं सदा

ງົວຖືກກ່າວຂານວ່າ ເປັນທັງຕົ້ນ, ທັງກາງ, ແລະທັງປາຍ ໃນຊີວິດຂອງມະນຸດ. ພວກນາງຫຼຽວລ້ຽງເທວະດາດ້ວຍນົມແລະນ້ຳມັນເນີຍ (ກີ) ອັນດຸດດັ່ງອະມຣິຕະ ຢູ່ເສມອ.

Verse 52

तस्माद्गावः प्रदातव्याः पूजनीयाश्च नित्यशः । स्वर्गस्य संगमा ह्येताः सोपानमिव निर्मिताः

ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຖວາຍງົວເປັນທານ ແລະຄວນນົບນ້ອມບູຊາທຸກມື້. ເພາະພວກນາງແມ່ນຈຸດພົບພາສະຫວັນຢ່າງແທ້ ດຸດດັ່ງບັນໄດທີ່ສ້າງໄວ້ເພື່ອຂຶ້ນສູງ.

Verse 53

एतच्छ्रुत्वा निषादास्ते गवां माहात्म्यमुत्त मम् । प्रणिपत्य महात्मानमापस्तंबमथाब्रुवन्

ເມື່ອໄດ້ຟັງມະຫາຕະມະອັນສູງສຸດຂອງງົວແລ້ວ, ນິສາດາເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ກົ້ມກາບນົບນ້ອມຕໍ່ ອາປັສຕັມບະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່, ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວຂຶ້ນ.

Verse 54

निषादा ऊचुः । संभाषो दर्शनं स्पर्शः कीर्तनं स्मरणं तथा । पावनानि किलैतानि साधूनामिति च श्रुतम्

ພວກນິສາດາກ່າວວ່າ: «ການສົນທະນາ, ການເຫັນ, ການສຳຜັດ, ການສັນລະເສີນ (ກີຣຕະນະ), ແລະການລະລຶກ—ທັງໝົດນີ້ເປັນສິ່ງຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດຕໍ່ພຣະສາທຸຊົນ ດັ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນ»។

Verse 55

संभाषो दर्शनं चैव सहास्माभिः कृतं त्वया । कुरुष्वानुग्रहं तस्माद्गौरेषा प्रतिगृह्यताम्

«ທ່ານໄດ້ໃຫ້ພວກເຮົາໄດ້ສົນທະນາ ແລະໄດ້ເຫັນພຣະພັກຂອງທ່ານ. ດັ່ງນັ້ນຂໍທ່ານໂປດອະນຸເຄາະ—ຂໍໃຫ້ຮັບເອົາງົວນີ້»।

Verse 56

आपस्तंब उवाच । एता वः प्रतिगृह्णामि गां यूयं मुक्तकिल्विषाः । निषादा गच्छत स्वर्गं सह मत्स्यैर्जलोद्धृतैः

ອາປະສະຕັມບະກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍຮັບເອົາງົວນີ້ຈາກພວກເຈົ້າ. ບັດນີ້ພວກເຈົ້າພົ້ນຈາກບາບແລ້ວ. ໂອ ນິສາດາ, ຈົ່ງໄປສູ່ສະຫວັນ ພ້ອມກັບປາທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນຈາກນ້ຳ»។

Verse 57

प्राणिनां प्रीतिमुत्पाद्य निन्दिते नापि कर्मणा । नरकं यदि पश्यामि वत्स्यामि स्वर्ग एव तत्

«ໂດຍການເຮັດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍເກີດຄວາມປິຕິ—ແມ່ນແຕ່ຜ່ານການກະທຳທີ່ຖືກຕຳນິ—ຖ້າຂ້ອຍໄດ້ເຫັນນະລົກ ຂ້ອຍກໍຈະຢູ່ທີ່ນັ້ນເຫມືອນຢູ່ສະຫວັນ»។

Verse 58

यन्मया सुकृतं किञ्चिन्मनोवाक्कायकर्मभिः । कृतं स्यात्तेन दुःखार्ताः सर्वे यांतु शुभां गतिम्

«ຄຸນງາມຄວາມດີນ້ອຍໆທີ່ຂ້ອຍເຄີຍເຮັດ ດ້ວຍໃຈ ດ້ວຍວາຈາ ແລະດ້ວຍກາຍ—ດ້ວຍບຸນນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຜູ້ທຸກທໍລະມານທັງປວງ ໄດ້ໄປສູ່ຄະຕິອັນມົງຄຸນ»។

Verse 59

ततस्तस्य प्रसादेन महर्षेर्भावितात्मनः । निषादास्तेन वाक्येन सह मत्स्यैर्दिवं गताः

ຕໍ່ມາ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງມະຫາຣິສີຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດ ພວກນິສາດາ ໂດຍຖ້ອຍຄໍານັ້ນເອງ ໄດ້ໄປສູ່ສະຫວັນ ພ້ອມກັບປາທັງຫຼາຍ។

Verse 60

तान्दृष्ट्वा व्रजतः स्वर्गं समत्स्यान्मत्स्यजीविनः । सामात्यभृत्यो नृपतिर्विस्मयादिदमब्रवीत्

ເມື່ອເຫັນພວກຫາປານັ້ນ ພ້ອມກັບປາ ກໍາລັງເດີນທາງໄປສູ່ສະຫວັນ ພຣະຣາຊາພ້ອມດ້ວຍອໍາມາດແລະຂ້າລາຊການ ດ້ວຍຄວາມພິສົດໃຈ ໄດ້ກ່າວຄໍານີ້ວ່າ։

Verse 61

सेव्याः श्रेयोऽर्थिभिः सन्तः पुण्यतीर्थे जलोपमाः । क्षणो पासनमप्यत्र न येषां निष्फलं भवेत्

«ຜູ້ປາຖະໜາຄວາມດີສູງສຸດ ຄວນຮັບໃຊ້ບັນດາສັດບຸລຸດ. ໃນຕີຣະຖະອັນສັກສິດນີ້ ທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນເປັນດັ່ງນ້ໍາໃຫ້ຊີວິດ; ແມ່ນແຕ່ການຢືນຮັບໃຊ້ພຽງຊົ່ວຂະນະ ກໍບໍ່ເຄີຍເປັນໄຮ້ຜົນ»។

Verse 62

सद्भिः सह सदासीत सद्भिः कुर्वीत सत्कथाम् । सतां व्रतेन वर्तेत नासद्भिः किञ्चिदाचरेत्

«ຄວນຢູ່ຮ່ວມກັບຄົນດີເສມອ. ກັບຄົນດີຄວນສົນທະນາທຳອັນປະເສີດ. ຄວນດໍາເນີນຊີວິດຕາມວຣະຕະແລະວິໄນຂອງຜູ້ມີຄຸນທຳ ແລະຢ່າເຮັດສິ່ງໃດເລີຍກັບຄົນຊົ່ວ»។

Verse 63

सतां समागमादेते समत्स्या मत्स्यजीविनः । त्रिविष्टपमनुप्राप्ता नराः पुण्यकृतो यथा

«ໂດຍການຄົບຫາກັບຄົນດີ ພວກຫາປາເຫຼົ່ານີ້ ພ້ອມກັບປາ ໄດ້ບັນລຸຕຣິວິສຕະປະ (ສະຫວັນ) ເຫມືອນດັ່ງມະນຸດຜູ້ເຮັດບຸນກຸສົນ»។

Verse 64

आपस्तंबो मुनिस्तत्र लोमशश्च महामनाः । वरैस्तं विविधैरिष्टैश्छंदयामासतुर्नृपम्

ທີ່ນັ້ນ ມຸນີ ອາປະສະຕັມບະ ແລະ ໂລມະຊະ ຜູ້ໃຈໃຫຍ່ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ພະຣາຊາຊື່ນບານ ໂດຍປະທານພອນຫຼາຍປະການຕາມທີ່ພຣະອົງປາຖະໜາ।

Verse 65

ततः स वरयामास धर्मबुद्धिं सुदुर्लभाम् । तथेति चोक्त्वा तौ प्रीत्या तं नृपं वै शशंसतुः

ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາໄດ້ເລືອກພອນອັນຫາຍາກຍິ່ງ ຄື ຈິດໃຈທີ່ເນົາໄປຫາທຳມະ। ມຸນີທັງສອງກ່າວວ່າ “ເປັນເຊັ່ນນັ້ນເຖີດ” ແລ້ວດ້ວຍຄວາມປິຕິ ໄດ້ສັນລະເສີນພະຣາຊານັ້ນ।

Verse 66

अहो धन्योऽसि राजेन्द्र यत्ते धर्मपरा मतिः । धर्मः सुदुर्लभः पुंसां विशेषेण महीक्षिताम्

ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ເປັນເລີດ ທ່ານຊ່າງເປັນຜູ້ມີບຸນແທ້ ເພາະຈິດໃຈຂອງທ່ານອຸທິດແກ່ທຳມະ। ທຳມະນັ້ນຫາຍາກຍິ່ງສຳລັບມະນຸດ ໂດຍສະເພາະສຳລັບຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນ।

Verse 67

यदि राजा मदाविष्टः स्वधर्मं न परि त्यजेत् । ततो जगति कस्तस्मात्पुमानभ्यधिको भवेत्

ຖ້າພະຣາຊາ ແມ່ນແຕ່ເມົາມົນດ້ວຍອຳນາດ ກໍບໍ່ລະທິ້ງທຳມະຂອງຕົນ ແລ້ວໃນໂລກນີ້ ຜູ້ໃດຈະສູງກວ່າພຣະອົງໄດ້?

Verse 68

ध्रुवं जन्म सदा राज्ञां मोहश्चापि सदा ध्रुवः । मोहाद्ध्रुवश्च नरको राज्यं निन्दन्त्यतो बुधाः

ສຳລັບພະຣາຊາ ການເກີດມາໃນອຳນາດນັ້ນແນ່ນອນ ແລະ ຄວາມຫຼົງກໍແນ່ນອນວ່າມີຢູ່ເສມອ। ຈາກຄວາມຫຼົງ ນະລົກກໍເປັນຜົນທີ່ແນ່ນອນ; ດັ່ງນັ້ນ ບັນດາຜູ້ຮູ້ຈຶ່ງຕຳນິການເປັນກະສັດ (ເມື່ອມັນນຳໄປສູ່ຄວາມຜູກມັດ)។

Verse 69

राज्यं हि बहु मन्यंते नरा विषयलोलुपाः । मनीषिणस्तु पश्यन्ति तदेव नरकोपमम्

ຄົນທີ່ໂລບຫຼົງໃນອາຣົມສຳຜັດ ຍ້ອງຍໍລາຊະອຳນາດຢ່າງຫຼາຍ; ແຕ່ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງເຫັນວ່າ ລາຊະອຳນາດນັ້ນເອງຄ້າຍນະລົກ।

Verse 70

तस्माल्लोकद्वयध्वंसी न कर्त्तव्यो मदस्त्वया । यदीच्छसि महाराज शाश्वतीं गतिमात्मनः

ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຢ່າເຮັດຄວາມມະນະຈອງຫອງ ເພາະມັນທຳລາຍທັງສອງໂລກ. ຖ້າເຈົ້າປາຖະໜາຄະຕິອັນຖາວອນ ໂອ ມະຫາລາດ ຈົ່ງລະອະຫັງກາຣາ.

Verse 71

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा तौ महात्मानौ जग्मतुः स्वं स्वमाश्रमम् । नाभागोऽपि वरं लब्ध्वा प्रहृष्टः प्राविशत्पुरम्

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ມະຫາວິນຍານທັງສອງກໍກັບໄປອາສຣົມຂອງຕົນ. ນາພາກະກໍໄດ້ຮັບພອນ ແລະເຂົ້າເມືອງດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 72

एतत्ते कथितं देवि प्रभावं देविकोद्भवम् । ऋषिणा स्थापितश्चापि भवो जाले श्वरस्तदा

ໂອ ເທວີ, ນີ້ແມ່ນອານຸພາບອັນພິສົດທີ່ເກີດຈາກ ເທວິກາ ທີ່ໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງແລ້ວ. ແລະທີ່ນັ້ນ ພະພະວະ (ພຣະສິວະ) ກໍຖືກລະສີສະຖາປະນາເປັນ «ຈາເລສະວະຣະ».

Verse 73

जाले निपतितो यस्माद्दाशानामृषिसत्तमः । जालेश्वरेति नामासौ विख्यातः पृथिवीतले

ເນື່ອງຈາກ ລະສີຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ ຕົກລົງໃນຕາຂ່າຍຂອງຊາວປະມົງ, ດັ່ງນັ້ນທ່ານຈຶ່ງໂດ່ງດັງໃນແຜ່ນດິນວ່າ «ຈາເລສະວະຣະ».

Verse 74

तत्र स्नात्वा महादेवि जालेश्वरसमर्चनात् । आपस्तंबश्च नाभागो निषादा मत्स्यजीविनः

ທີ່ນັ້ນ ໂອ ມະຫາເທວີ ເມື່ອອາບນ້ຳ ແລະ ບູຊາພຣະຈາເລສະວະຣະ (Jāleśvara) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ອາປັສຕັມບະ (Āpastamba) ແລະ ນາພາກະ (Nābhāga) ພ້ອມທັງຊາວນິສາດ (Niṣāda) ຜູ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການຫາປາ ກໍໄດ້ຮັບຜົນມົງຄຸນ.

Verse 75

मत्स्यैः सह गताः स्वर्गं देविकायाः प्रभावतः । चैत्रस्यैव तु मासस्य शुक्लपक्षे त्रयोदशीम्

ໂດຍອຳນາດອັນສັກສິດຂອງ ເທວິກາ (Devikā) ພວກເຂົາໄດ້ໄປສະຫວັນພ້ອມກັບຝູງປາ. ບຸນນີ້ຜູກພັນກັບວັນທີ 13 (ຕຣະໂຍດະສີ) ໃນຂ້າງຂຶ້ນ ຂອງເດືອນ ໄຈຕຣະ (Caitra).

Verse 76

दद्यात्पिण्डं पितृभ्यो यस्तस्यांतो नैव विद्यते । गोदानं तत्र देयं तु ब्राह्मणे वेदपारगे । श्रोतव्यं चैव माहात्म्यं द्रष्टव्यो जालकेश्वरः

ຜູ້ໃດຖວາຍປິນດະ (piṇḍa) ແກ່ບັນພະບຸລຸດທີ່ນັ້ນ ບຸນກຸສົນຂອງຜູ້ນັ້ນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ. ທີ່ນັ້ນຄວນຖວາຍທານງົວ (go-dāna) ແກ່ພຣາຫມະນະ (brāhmaṇa) ຜູ້ຊຳນານເວດ. ຄວນຟັງມາຫາຕະມະຍະຂອງສະຖານທີ່ ແລະ ຄວນໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ພຣະຈາລະເກສະວະຣະ (Jālakeśvara).