Adhyaya 11

Verse 1

सूत उवाच । इति प्रोक्ता तदा देवि विस्मयोत्फुल्ललोचना । रोमांचकञ्चुका सुभ्रूः पुनः पप्रच्छ भूसुराः

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອກ່າວຈົບແລ້ວ ເທວີນັ້ນມີດວງຕາເບີກກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິສົດ, ກາຍສັ່ນດ້ວຍຂົນລຸກ, ຄິ້ວງາມ, ແລ້ວໄດ້ຖາມອີກຄັ້ງຕໍ່ພຣະມຸນີຜູ້ດິວຍ.

Verse 2

देव्युवाच । धन्याऽहं कृतपुण्याऽहं तपः सुचरितं मया । यदेष क्षेत्र महिमा महादेवान्मया श्रुतः

ເທວີກ່າວວ່າ: ເຮົາເປັນຜູ້ມີວາສະນາ, ເຮົາເປັນຜູ້ມີບຸນ; ຕະປະຂອງເຮົາໄດ້ປະພຶດດີແລ້ວ, ເພາະເຮົາໄດ້ຟັງຈາກມະຫາເທວະ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງກະເສດຕະອັນສັກສິດນີ້।

Verse 3

भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक । पृष्टं तु यन्मया पूर्वं तत्सर्वं कथितं हर

ໂອ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ເທວະເທວະເອດ, ຜູ້ນຳຂ້າມທະເລແຫ່ງສັງສາຣ; ສິ່ງໃດທີ່ເຮົາເຄີຍຖາມໄວ້ກ່ອນ ທັງໝົດນັ້ນ ທ່ານໄດ້ອະທິບາຍແລ້ວ, ໂອ ຮະຣະ.

Verse 4

पुनश्च देवदेवेश त्वद्वाक्यामृतरंजिता । न तृप्तिमधिगच्छामि देवदेव महेश्वर

ອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ—ໃຈຂ້າພະເຈົ້າຊື່ນບານດ້ວຍນ້ຳອະມຣິດແຫ່ງພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງ—ຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ອິ່ມໃນການຟັງ, ໂອ ພຣະເທວະເທວ, ໂອ ມະເຫສະວະຣະ।

Verse 5

किंचित्प्रष्टुमनाश्चास्मि प्रभासक्षेत्रविस्तरम् । तन्मे कथय कामेश दयां कृत्वा जगत्प्रभो

ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຖາມເພີ່ມອີກນ້ອຍໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ທັງປວງຂອງ ປຣະພາສະ-ເຂດ. ຂໍພຣະອົງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ, ໂອ ກາເມສະ, ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ, ໂອ ຈອມໂລກ।

Verse 6

ईश्वर उवाच । पृथिव्या मध्यगर्भस्थं जंबूद्वीपमिति स्मृतम् । तच्च वै नवधा भिन्नं वर्षभेदेन सुन्दरि

ອີສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: “ໃນກາງອັນລຶກຂອງແຜ່ນດິນ ມີສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ຊັມບູດວີປ. ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ມັນແທ້ຈິງແບ່ງເປັນເກົ້າສ່ວນ ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງຂອງວັຣສະ (ເຂດແດນ).”

Verse 7

तस्याद्यं भारतं वर्षं तच्चापि नवधा स्मृतम् । नवयोजनसाहस्रं दक्षिणोत्तरमानतः

“ໃນບັນດານັ້ນ ສ່ວນທີ່ເປັນປະທານຄື ພາຣະຕະ-ວັຣສະ; ນັ້ນເອງກໍຖືກຈື່ຈຳວ່າແບ່ງເປັນເກົ້າສ່ວນ. ວັດຈາກໃຕ້ໄປເໜືອ ຍາວເກົ້າພັນ ໂຢຊະນະ.”

Verse 8

अशीतिश्च सहस्राणि पूर्वपश्चायतं स्मृतम् । उत्तरे हिमवानस्ति क्षीरोदो दक्षिणे स्मृतः

“ຄວາມກວ້າງຈາກຕາເວັນອອກໄປຕາເວັນຕົກ ກ່າວກັນວ່າມີ ແປດໝື່ນ ໂຢຊະນະ. ທາງເໜືອມີ ຫິມະວານ, ແລະທາງໃຕ້ ຈື່ຈຳວ່າເປັນ ກສີໂຣດະ (ມະຫາສະໝຸດນ້ຳນົມ).”

Verse 9

एतस्मिन्नंतरे देवि भारतं क्षेत्रमुत्तमम् । कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं युगचतुष्टयम्

ໃນຂອບເຂດນີ້ ໂອ ເທວີ, ພາຣະຕະແມ່ນກະເສດສັກສິດອັນປະເສີດສຸດ. ທີ່ນີ້ມີການນັບຢູກະທັງສີ່—ກຣິຕ, ເຕຣຕາ, ດວາປະຣະ, ແລະ ຕິສຍ (ກະລິ).

Verse 10

अत्रैवैषा युगावस्था चतुर्वर्णश्च वै जनः । चत्वारि त्रीणि च द्वे च तथैवैक शरच्छतम्

ທີ່ນີ້ແທ້ໆມີລຳດັບສະພາບຂອງຢູກະ ແລະມະນຸດກໍຖືກຈັດເປັນສີ່ວັນນະ. (ໄລຍະຂອງຢູກະ) ມີມາດຕາເປັນ ສີ່, ສາມ, ສອງ, ແລະໜຶ່ງຮ້ອຍ “ສະຕະຣະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ” ຕາມລຳດັບ.

Verse 11

जीवन्त्यत्र नरा देवि कृतत्रेतादिषु क्रमात् । यदेतत्पार्थिवं पद्मं चतुष्पत्रं मयोदितम्

ທີ່ນີ້ ໂອ ເທວີ, ມະນຸດທັງຫຼາຍດຳລົງຊີວິດຕາມລຳດັບໃນກຣິຕ, ເຕຣຕາ ແລະຢູກະອື່ນໆ. ດອກບົວແຫ່ງແຜ່ນດິນນີ້ທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວໄວ້ ມີສີ່ກີບ.

Verse 12

वर्षाणि भारताद्यानि पत्राण्यस्य चतुर्द्दिशम् । भारतं केतुमालं च कुरु भद्राश्वमेव च

ດິນແດນທີ່ເລີ່ມຈາກພາຣະຕະແມ່ນກີບຂອງມັນ ແຜ່ໄປທັງສີ່ທິດ: ພາຣະຕະ, ເກຕຸມາລະ, ກຸຣຸ, ແລະ ພັດຣາຊະວະ.

Verse 13

भारतं नाम यद्वर्षं दाक्षिणात्यं मयोदितम् । दक्षिणापरतो यस्य पूर्वेण च महोदधिः । हिमवानुत्तरेणास्य कार्मुकस्य यथा गुणः

ດິນແດນທີ່ເອີ້ນວ່າ “ພາຣະຕະ” ທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວວ່າເປັນພາກໃຕ້ ມີມະຫາສະໝຸດຢູ່ທາງຕາເວັນອອກ ແລະຢູ່ທາງໃຕ້ກັບທາງຕາເວັນຕົກດ້ວຍ; ທາງເໜືອມີພູຫິມະວານ. ດັ່ງນັ້ນມັນຈຶ່ງມີຮູບດັ່ງຄັນທະນູ.

Verse 14

तदेतद्भारतं वर्षं सर्वबीजं वरानने । तत्कर्मभूमिर्नान्यत्र संप्राप्तिः पुण्यपापयोः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ນາງຜູ້ໜ້າງາມ, ພາຣະຕະວັຣສະ (Bhārata-varṣa) ນີ້ແມ່ນແຫຼ່ງເມັດພັນຂອງຜົນທັງປວງ. ນີ້ແມ່ນດິນແດນແຫ່ງກັມມະ; ບໍ່ມີທີ່ອື່ນໃດຈະບັນລຸບຸນແລະບາບຜ່ານການກະທຳໄດ້ເທົ່ານີ້.

Verse 15

देवानामपि देवेशि सदैवैष मनोरथः । अपि मानुष्यमाप्स्यामो भारते प्रत्युत क्षितौ

ແມ່ນແຕ່ພວກເທວະດາກໍດີ, ໂອ ພຣະເທວີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເທວະ, ຄວາມປາຖະໜານີ້ເປັນທີ່ຮັກຫວັງເສມອ: “ຂໍໃຫ້ເຮົາໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດ—ແທ້ໆໃນແຜ່ນດິນພາຣະຕະ (Bhārata)!”

Verse 16

भद्राश्वेऽश्वशिरा विष्णुर्भारते कूर्मसंस्थितः । वराहः केतुमाले च मत्स्यरूपस्तथोत्तरे

ໃນພັດຣາສະວະ (Bhadrāśva) ພຣະວິສນຸສະຖິດເປັນຮະຍະກຣີວະ (Hayagrīva) ພຣະອົງຫົວມ້າ; ໃນພາຣະຕະ (Bhārata) ພຣະອົງຕັ້ງຢູ່ໃນຮູບກູຣມະ (Kūrma) ເຕົ່າ; ໃນເກຕຸມາລະ (Ketumāla) ພຣະອົງປາກົດເປັນວະຣາຫະ (Varāha) ໝູປ່າ; ແລະໃນພາກເໜືອ ພຣະອົງປາກົດເປັນມັດສະຍະ (Matsya) ປາ.

Verse 17

तेषु नक्षत्रविन्यासाद्विषयाः समवस्थिताः । चतुर्ष्वपि महादेवि विग्रहो नव पादकः

ໃນດິນແດນເຫຼົ່ານັ້ນ ບັນດາອານາເຂດຖືກຈັດວາງຕາມການຈັດຮຽງຂອງນັກສັດຕຣະ (nakṣatra) ແຫ່ງດວງຈັນ. ໂອ ມະຫາເທວີ, ໃນທັງສີ່ທິດ ຮູບປາກົດນັ້ນມີເກົ້າຕີນ (ແບ່ງເປັນເກົ້າສ່ວນ/ເກົ້າກ້າວ).

Verse 18

भारतो यो महादेवि कूर्मरूपेण संस्थितः । नक्षत्रग्रहविन्यासं तस्य ते कथयाम्यहम्

ໂອ ມະຫາເທວີ, ກ່ຽວກັບພາຣະຕະ (Bhārata) ທີ່ສະຖິດໃນຮູບກູຣມະ (Kūrma) ເຕົ່າ, ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະບອກແກ່ເຈົ້າເຖິງການຈັດວາງນັກສັດຕຣະ ແລະ ດາວເຄາະ (graha) ຂອງມັນ.

Verse 19

प्राङ्मुखो भगवान्देवो कूर्मरूपी व्यवस्थितः । आक्रम्य भारतं वर्षं नवभेदमिदं प्रिये

ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພອນ ຫັນພຣະພັກໄປທາງຕາເວັນອອກ ສະຖິດໃນຮູບກູຣມະ (ເຕົ່າ) ແລະຄອບຄຸມພາຣະຕະວັຣສະ—ແຜ່ນດິນອັນເປັນທີ່ຮັກນີ້ ແບ່ງເປັນ 9 ສ່ວນ ໂອ້ ຜູ້ຮັກເອີຍ।

Verse 20

नवधा संस्थितस्यास्य नक्षत्राणि निबोध मे । कृत्तिका रोहिणी सौम्यं तृतीयं कूर्मपृष्ठिगम्

ຈົ່ງຮູ້ຈາກເຮົາເຖິງນັກສັດຣາ (nakṣatra) ຂອງພາຣະຕະທີ່ຕັ້ງເປັນ 9 ສ່ວນ. ກຣິຕຕິກາ, ໂຣຫິນີ, ແລະ ໂສມຍະ (ມຣິກະຊີຣະ) ທັງສາມ ກ່າວກັນວ່າຢູ່ເທິງຫຼັງຂອງເຕົ່າກູຣມະ.

Verse 21

रौद्रं पुनर्वसुः पुष्यं नक्षत्रत्रितयं मुखे । आश्लेषाख्यं तथा पैत्रं फाल्गुनी प्रथमा प्रिये

ຣາວດຣະ (Ārdrā), ປຸນຣະວະສຸ, ແລະ ປຸສຍະ—ນັກສັດຣາສາມນີ້ຢູ່ທີ່ໃບໜ້າຂອງເຕົ່າ. ຕໍ່ມາມີ Āśleṣā, ໄປຕຣະ (Maghā), ແລະ ຟາລກຸນີອັນທຳອິດ (Pūrva-Phālgunī), ໂອ້ ຜູ້ຮັກເອີຍ.

Verse 22

नक्षत्रत्रितयं पादमाश्रितं पूर्वदक्षिणम् । फाल्गुनी चोत्तरा हस्तं चित्रा चर्क्षत्रयं स्मृतम्

ນັກສັດຣາສາມດວງ ພັກພິງຢູ່ທີ່ຕີນທາງຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້. ທີ່ນັ້ນ ອຸຕຕະຣະ-ຟາລກຸນີ, ຫັດສະຕະ, ແລະ ຈິຕຣາ ຖືກຈື່ຈຳເປັນຊຸດສາມ.

Verse 23

कूर्मस्य दक्षिणे कुक्षौ चर्क्षपादं तथाऽपरम् । स्वाती विशाखा मैत्रं च नैरृते त्रितयं स्मृतम्

ທາງໃຕ້ຂອງເຕົ່າ—ທີ່ຂ້າງທ້ອງ—ຍັງມີອີກພາກໜຶ່ງຂອງການຈັດວາງນັກສັດຣາ. ທາງຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ ສະວາຕີ, ວິສາຂາ, ແລະ ໄມຕຣະ (Anurādhā) ຖືກຈື່ຈຳເປັນຊຸດສາມ.

Verse 24

ऐंद्रं मूलं तथाषाढा पृष्ठे तु त्रितयं स्मृतम् । आषाढा श्रवणं चैव धनिष्ठा चात्र शब्दिता

ທາງຫຼັງ ຈື່ຈຳໄວ້ເປັນສາມດວງ: ໄອນດຣະ (ເຈຍດຖາ), ມູລາ ແລະ ອາສາດຫາ. ທີ່ນີ້ຍັງກ່າວເຖິງ ອາສາດຫາ, ສຣາວະນາ ແລະ ທະນິດຖາ ເປັນກຸ່ມດຽວກັນດ້ວຍ.

Verse 25

नक्षत्रितयं पादे वायव्ये तु यशस्विनि । वारुणं चैव नक्षत्रं तथा प्रोष्ठपदाद्वयम्

ທີ່ຕີນດ້ານທິດຕາເວັນຕົກເໜືອ, ໂອ ຜູ້ມີກຽດສັກ, ມີສາມນັກສັດຕຣະ: ນັກສັດຕຣະວາຣຸນະ (ສະຕະພິຊັຈ) ແລະ ຄູ່ໂປຣດຖະປະດາ (ປູຣວະ- ແລະ ອຸດຕະຣະ-ໂປຣດຖະປະດາ).

Verse 26

कूर्मस्य वामकुक्षौ तु त्रितयं संस्थितं प्रिये । रेवती चाश्विदैवत्यं याम्यं चर्क्षमिति त्रयम् । ईशपादे समाख्यातं शुभाशुभफलं शृणु

ທີ່ຮັກ, ທີ່ຂ້າງຊ້າຍຂອງເຕົ່າ ມີສາມດວງຕັ້ງຢູ່—ເຣວະຕີ, ດວງທີ່ມີເທວະດາເປັນອັສວິນ, ແລະ ດວງທາງທິດໃຕ້—ຮວມເປັນສາມ. ພວກນີ້ຖືກກ່າວວ່າຢູ່ໃນພາກຂອງພຣະເຈົ້າ; ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຜົນດີແລະຜົນຮ້າຍທີ່ເກີດຈາກມັນ.

Verse 27

यस्यर्क्षस्य पतिर्यो वै ग्रहस्तद्धैन्यतो भयम् । तद्देशस्य महादेवि तथोत्कर्षे शुभागमः

ໂອ ມະຫາເທວີ, ດວງໃດກໍຕາມທີ່ມີດາວເຄາະເປັນເຈົ້າຂອງ—ຖ້າດາວເຄາະນັ້ນຖືກກະທົບ ຄວາມຢ້ານກົວຈາກເຄາະຮ້າຍຈະເກີດໃນດິນແດນນັ້ນ; ແຕ່ເມື່ອມັນມີພະລັງແຂງກ້າ ຜົນມົງຄຸນຈະມາສູ່ປະເທດນັ້ນ.

Verse 28

एष कूर्मो मयाख्यातो भारते भगवानिह । नारायणो ह्यचिंत्यात्मा यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम्

ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຂ້າໄດ້ພັນລະນາເຕົ່າທິບນີ້ໃນດິນແດນພາຣະຕະ. ພຣະອົງແມ່ນນາຣາຍະນະ ຜູ້ມີສະພາບອັນຢາກຈະຄາດຄິດ, ຜູ້ທີ່ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງຕັ້ງຢູ່ເທິງພຣະອົງ.

Verse 29

मेषवृषौ हृदो मध्ये मुखे च मिथुनादिकौ । प्राग्दक्षिणे तथा पादे कर्कसिंहौ व्यवस्थितौ

ເມສ ແລະ ວຶສະພ ຕັ້ງຢູ່ກາງຫົວໃຈ; ມິຖຸນ ແລະ ຣາສີຖັດໄປ ຢູ່ທີ່ປາກ. ທາງອາຄເນຍ ທີ່ຕີນ ມີ ກັກກະດ ແລະ ສິງຫ ຈັດວາງໄວ້.

Verse 30

सिंहकन्यातुलाश्चैव कुक्षौ राशित्रयं स्मृतम् । धटोऽध वृश्चिकाश्चोभौ पादे दक्षिणपश्चिमे

ສິງຫ, ກັນຍາ, ແລະ ຕຸລາ ເປັນຣາສີສາມ ກ່າວວ່າຢູ່ຂ້າງລໍ້ງ. ທາງລຸ່ມ ທີ່ຕີນທາງຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ ມີ ກຸມພ ແລະ ວຶສຈິກ ຕັ້ງຢູ່ທັງຄູ່.

Verse 31

पुच्छे तु वृश्चिकश्चैव सधनुश्च व्यवस्थितः । वायव्ये वामपादे च धनुर्ग्राहादिकं त्रयम्

ທີ່ຫາງ ມີ ວຶສຈິກ ແລະ ທະນູ ຕັ້ງຢູ່. ທາງວາຍະວຽ (ຕາເວັນຕົກເໜືອ) ທີ່ຕີນຊ້າຍ ຈັດວາງໄວ້ເປັນສາມ ເລີ່ມຈາກ ທະນູ ແລະ ມະກະ ເປັນຕົ້ນ.

Verse 32

कुम्भ मीनौ तथा चास्य उत्तरां कुक्षिमाश्रितौ । मीनमेषौ महादेवि पादे पूर्वोत्तरे स्थितौ

ກຸມພ ແລະ ມີນ ກໍອາໄສຢູ່ຂ້າງລໍ້ງທາງເໜືອຂອງມັນ. ໂອ ມະຫາເທວີ, ມີນ ແລະ ເມສ ຕັ້ງຢູ່ທີ່ຕີນທາງອີສານ (ຕາເວັນອອກເໜືອ).

Verse 33

कूर्म्मदेशांस्तथर्क्षाणि देशेष्वेतेषु वै प्रिये । राशयश्च तथर्क्षेषु ग्रहा राशिव्यवस्थिताः

ໂອ ທີ່ຮັກ, ດິນແດນແຫ່ງກູຣມ (ເຕົ່າ) ແລະ ນັກສັດຕຣາ (ດາວ຤ິກ) ໄດ້ຖືກກຳນົດໃຫ້ແກ່ດິນແດນເຫຼົ່ານີ້. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຣາສີຖືກຈັດໃນນັກສັດຕຣາ ແລະ ດາວເຄາະຖືກຈັດຕາມຣາສີ.

Verse 34

तस्माद्ग्रहर्क्षपीडासु देशपीडां विनिर्दिशेत् । तत्र स्नानं प्रकुर्वंति दानं होमादिकं तथा

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອດາວເຄາະ ແລະ ນັກສັດຕຣາ ຖືກຄວາມທຸກຍາກກົດຂີ່ ພຶງອະນຸມານວ່າ ດິນແດນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກໍຖືກກົດຂີ່. ທີ່ນັ້ນ ຜູ້ຄົນເຮັດພິທີອາບນ້ຳສັກສິດ, ໃຫ້ທານ, ແລະ ບູຊາໄຟ (ໂຮມ) ເປັນຕົ້ນ.

Verse 35

स एष वैष्णवः पादो देवि मध्ये ग्रहोऽस्य यः । नारायणाख्योऽचिंत्यात्मा कारणं जगतः प्रभुः

ໂອ ເທວີ, ນີ້ແມ່ນທິດແຫ່ງໄວສະນະວະ; ດາວທີ່ສະຖິດຢູ່ກາງຂອງມັນ ແມ່ນຜູ້ທີ່ເອີ້ນວ່າ ນາຣາຍະນະ—ມີອັດຕະພາບອັນບໍ່ອາດຄິດເຖິງ—ເປັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ແລະ ເປັນເຫດແຫ່ງໂລກທັງປວງ.

Verse 36

भौमशुक्रबुधेंद्वर्कबुधशुक्रमहीसुताः । गुरुमंदासुराचार्या मेषादीनामधीश्वराः

ດາວອັງຄານ, ດາວສຸກ, ດາວພຸດ, ດວງຈັນ, ດວງອາທິດ, ດາວພຸດ, ດາວສຸກ, ແລະ ດາວອັງຄານ; ພ້ອມທັງ ພະພຶຫັດ, ພະເສົາ, ແລະ ອາຈານແຫ່ງອະສຸຣາ—ເຫຼົ່ານີ້ຖືກປະກາດວ່າເປັນຜູ້ປົກຄອງປະຈຳລາສີເມດ ແລະ ລາສີອື່ນໆ.

Verse 37

एवंविधो महादेवि कूर्मरूपी जनार्द्दनः । तस्य नैऋतपादे तु सौराष्ट्र इति विश्रुतः

ດັ່ງນີ້ ໂອ ມະຫາເທວີ, ຈະນາຣະດະນະ ໃນຮູບເຕົ່າ (ກູຣະມະ) ຖືກພັນລະນາໄວ້. ທີ່ຕີນທາງຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ຂອງພຣະອົງ ມີດິນແດນທີ່ໂດ່ງດັງຊື່ວ່າ ສອຣາສະຕຣະ.

Verse 38

स चैवं नवधा भिन्नः पुरभेदेन सुंदरि । तस्य यो नवमो भागः सागरस्य च सन्निधौ

ແລະ ໂອ ຜູ້ງາມ, ພື້ນທີ່ສັກສິດນັ້ນ ຖືກແບ່ງອອກເປັນ 9 ສ່ວນ ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງຂອງເມືອງແລະຖິ່ນຖານ. ໃນນັ້ນ ສ່ວນທີ 9 ຢູ່ໃກ້ຊິດກັບທະເລ.

Verse 39

प्रभास इति विख्यातो मम देवि प्रियः सदा । योजनानां दशद्वे च विस्तीर्णः परिमण्डलम्

ໂອ ເທວີ, ສະຖານນີ້ໂດຍນາມ «ປຣະພາສະ» ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້າເຈົ້າເສມອ. ຂອບເຂດຮູບວົງມົນກວ້າງເຖິງ 12 ຢໂຍຊະນະ.

Verse 40

मध्येस्य पीठिका प्रोक्ता पंचयोजनविस्तृता । तन्मध्ये मद्ग्रहं देवि तिष्ठत्युदधिसंनिधौ

ໃນກາງນັ້ນ ມີ «ປີຖິກາ» (ບ່ອນປະທັບ/ເຂດບູຊາກາງ) ທີ່ກ່າວວ່າກວ້າງ 5 ຢໂຍຊະນະ. ໃນນັ້ນເອງ ໂອ ເທວີ, ທີ່ສະຖິດອັນສັກສິດຂອງຂ້າເຈົ້າຢູ່ໃກ້ທະເລ.

Verse 41

तस्य मध्ये महादेवि लिंगरूपो वसाम्यहम्

ໃນກາງທີ່ສຸດນັ້ນ ໂອ ມະຫາເທວີ, ຂ້າເຈົ້າສະຖິດຢູ່ໃນຮູບ «ລິງຄະ».

Verse 42

कृतस्मरात्पश्चिमतो धनुषां च शतत्रये । वसामि तत्र देवेशि त्वया सह वरानने

ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ ກຣິຕະສະມະຣາ ຫ່າງໄປ 300 ຄັນທະນູ, ຂ້າເຈົ້າສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ໂອ ນາງເຈົ້າແຫ່ງເທວະ, ຜູ້ໜ້າງາມ, ພ້ອມກັບເຈົ້າ.

Verse 43

तन्मे स्थानं महादेवि कैलासादपि वल्लभम् । गोचर्ममात्रं तत्रापि महागोप्यं वरानने

ສະຖານທີ່ຂອງຂ້າເຈົ້ານັ້ນ ໂອ ມະຫາເທວີ, ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າແມ່ນແຕ່ ໄກລາສ. ແມ່ນແຕ່ມີຂະໜາດເທົ່າໜັງງົວ ກໍຍັງເປັນຄວາມລັບອັນຍິ່ງ, ໂອ ຜູ້ໜ້າງາມ.

Verse 44

अकथ्यं देवदेवेशि तव स्नेहात्प्रकाशितम् । एतत्प्राभासिकं क्षेत्रं प्रभया दीपितं मम

ໂອ ພຣະນາງເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ, ສິ່ງນີ້ບໍ່ອາດກ່າວໄດ້ ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມຮັກຕໍ່ເຈົ້າ ຂ້າຈຶ່ງເປີດເຜີຍ. ທົ່ງສັກສິດປຣາພາສິກນີ້ ຖືກສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລັດສະໝີຂອງຂ້າ.

Verse 45

तेन प्रभासमित्युक्तमादिकल्पे वरानने । द्वितीये तु प्रभा लब्धा सर्वैर्देवैः सवासवैः

ດັ່ງນັ້ນ ໃນການເກີດກັບຕົ້ນກັບ (ອາດິກັລປະ) ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ຈຶ່ງໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ «ປຣະພາສະ». ໃນຍຸກທີສອງ ບັນດາເທວະທັງປວງ ພ້ອມດ້ວຍອິນທຣະ (ວາສະວະ) ໄດ້ຮັບລັດສະໝີ.

Verse 46

मम प्रभाभा देवेशि तेन प्राभासिकं स्मृतम् । प्रभाववन्तो देवेशि यत्र संति महासुराः

ໂອ ພຣະນາງເຈົ້າແຫ່ງເທວະ, ເນື່ອງຈາກນີ້ແມ່ນລັດສະໝີແຫ່ງສະຫງ່າລາສີຂອງຂ້າເອງ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ປຣາພາສິກ». ແລະ ໂອ ພຣະນາງເຈົ້າແຫ່ງເທວະ, ທີ່ນັ້ນມີອະສຸຣະໃຫຍ່ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍພະລັງ.

Verse 47

अथवा तेन लोकेषु प्रभासमिति कीर्त्यते । प्रथमं भासते देवि सर्वेषां भुवि तेजसाम् । तीर्थानामादितीर्थं यत्प्रभासं तेन कीर्त्तितम्

ຫຼືອີກຢ່າງໜຶ່ງ ເນື່ອງຈາກເຫດນັ້ນເອງ ມັນຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນໃນທຸກໂລກວ່າ «ປຣະພາສະ». ໂອ ເທວີ, ມັນສ່ອງສະຫວ່າງກ່ອນສິ່ງສະຫວ່າງທັງປວງໃນພື້ນພິພົບ. ເພາະເປັນຕີຣຖະດັ່ງເດີມໃນບັນດາຕີຣຖະ ຈຶ່ງຖືກປະກາດວ່າ «ປຣະພາສະ».

Verse 48

प्रकृष्टं भानुरथवा भासितो विश्वकर्मणा । यत्र साक्षात्प्रभापातो जातः प्राभासिकं ततः

ຫຼືວ່າ ເນື່ອງຈາກທີ່ນັ້ນ ພຣະອາທິດສ່ອງສະຫວ່າງຢ່າງຍອດຢ່າງ ດັ່ງຖືກວິສະວະກັມມະນສ່ອງໃຫ້ສະຫວ່າງ; ແລະເນື່ອງຈາກມີການຕົກລົງແຫ່ງລັດສະໝີ (ປຣະພາປາຕະ) ຢ່າງປະຈັກ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ປຣາພາສິກ».

Verse 49

अथवा दक्षसंशप्तेनेन्दुना निष्प्रभेणच । तत्र देवि प्रभा लब्धा तेन प्राभासिकं स्मृतम् । प्रोद्दधे भारती देवी ह्यौर्वाग्निं वडवानलम्

ຫຼືອີກຢ່າງໜຶ່ງ: ເມື່ອພຣະຈັນຖືກດັກສະສາບ ຈົນໝົດປະກາຍ, ໂອ ເທວີ, ທີ່ນັ້ນມັນໄດ້ຄືນຮັບຄວາມສະຫວ່າງ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ປຣາພາສິກ». ທີ່ນັ້ນດ້ວຍ ເທວີພາຣະຕີ ໄດ້ປະກົດໄຟອໍຣະວະ ໄຟໃຕ້ທະເລ (ວະດະວານະລະ).

Verse 50

अथवा तेन देवेशि प्रभासमिति कीर्त्यते । प्रकृष्टा भारती ब्राह्मी विप्रोक्ता श्रूयतेऽध्वनि । सदा यत्र महादेवि प्रभासं तेन कीर्तितम्

ຫຼືດ້ວຍເຫດນັ້ນເອງ, ໂອ ເທວີເອຊີ, ຈຶ່ງສັນລະເສີນວ່າ «ປຣະພາສະ». ທີ່ນັ້ນ ພາຣະຕີອັນສູງສົ່ງ—ພຣະວາຈາພຣາຫມີ ພະລັງຂອງພຣະພຣະຫມາ—ຄຳທີ່ພຣະຣິສີກ່າວ ຖືກໄດ້ຍິນຕາມເສັ້ນທາງ. ເພາະຄວາມສະຫວ່າງນັ້ນມີຢູ່ເສມອ, ໂອ ມະຫາເທວີ, ຈຶ່ງຖືກປະກາດວ່າ «ປຣະພາສະ».

Verse 51

प्रोल्लसद्वीचिभिर्भाति सर्वदा सागरः प्रिये । तेन प्रभास नामेति त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ທ່ານຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ທະເລທີ່ນັ້ນສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ເສມອ ດ້ວຍຄື້ນທີ່ພຸ່ງພອງ. ດັ່ງນັ້ນນາມ «ປຣະພາສະ» ຈຶ່ງໂດງດັງໃນສາມໂລກ.

Verse 52

प्रत्यक्षं भास्करो यत्र सदा तिष्ठति भामिनि । तेन प्रभास नामेति प्रसिद्धिमगमत्क्षितौ

ໂອ ຜູ້ມີປະກາຍ, ບ່ອນທີ່ພຣະອາທິດເຫມືອນຢູ່ຕໍ່ໜ້າ ແລະສະຖິດຢູ່ເສມອ, ດັ່ງນັ້ນນາມ «ປຣະພາສະ» ຈຶ່ງໂດງດັງໃນແຜ່ນດິນ.

Verse 53

प्रकृष्टं भाविनां सर्वं कामं तत्र ददाम्यहम् । तेन प्रभासनामेति तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

ທີ່ນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າປະທານຄວາມປາຖະໜາອັນດີເລີດທັງປວງ ແກ່ຜູ້ທີ່ເຂົ້າມາດ້ວຍສັດທາ. ດັ່ງນັ້ນ ຕີຣະຖະທີ່ຊື່ «ປຣະພາສະ» ຈຶ່ງໂດງດັງໃນສາມໂລກ.

Verse 54

कल्पभेदेन नामानि तथैव सुरसुन्दरि । निरुक्तभेदैर्बहुधा भिद्यंते कारणैः प्रिये । प्रभासमिति यन्नाम दातव्यं निश्चलं स्मृतम्

ໂອ ນາງງາມແຫ່ງສຸຣະ! ເນື່ອງຈາກຄວາມແຕກຕ່າງຂອງກັລປະ ນາມທັງຫຼາຍກໍແຕກຕ່າງ; ແລະ ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ດ້ວຍການອະທິບາຍນິຣຸກຕະທີ່ຕ່າງກັນ ຈຶ່ງແບ່ງເປັນຫຼາຍຢ່າງຕາມເຫດຜົນ. ແຕ່ນາມທີ່ຄວນຖືໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງຄື «ປຣະພາສ» ອັນນີ້ຖືວ່າບໍ່ແປປ່ຽນ.

Verse 55

अप्तत्त्वे संस्थितं देवि विष्णोराद्यकलेवरे । इति ते कथितं देवि संक्षेपात्क्षेत्रकारणम्

ໂອ ເທວີ, ມັນຖືກສະຖາປະນາໃນຫຼັກການແຫ່ງນ້ຳ (ອັບ-ຕັດຕະວະ) ໃນຮູບກາຍດັ່ງເດີມຂອງພຣະວິສນຸ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວໂດຍຫຍໍ້ເຖິງເຫດກໍ່ເກີດຂອງເຂດສັກສິດນີ້ແລ້ວ.

Verse 56

पुनस्ते कथयाम्यद्य यत्पृच्छसि वरानने । तद्ब्रूहि शीघ्रं कल्याणि यत्ते मनसि वर्तते

ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າອີກ ຕາມທີ່ເຈົ້າຖາມ, ໂອ ນາງຜູ້ໜ້າງາມ. ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຈົ່ງເວົ້າໃຫ້ໄວ—ບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າສິ່ງໃດຢູ່ໃນໃຈເຈົ້າ.

Verse 57

देव्युवाच । अस्मिन्कल्पे यथा जातं क्षेत्रं प्राभासिकं हर । तन्मे विस्तरतो ब्रूहि उत्पत्तिं कारणं तथा

ເທວີກ່າວວ່າ: ໃນກັລປະນີ້ ໂອ ຮະຣະ, ເຂດສັກສິດ ປຣາພາສິກະ ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ? ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າໂດຍລະອຽດ ທັງກຳເນີດ ແລະ ເຫດປັດໃຈຂອງມັນດ້ວຍ.

Verse 58

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यथावत्क्षेत्रकारणम् । यच्छ्रुत्वा मानवो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຈົ່ງຟັງ ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍໃຫ້ຖືກຕ້ອງເຖິງເຫດປັດໃຈຂອງເຂດສັກສິດນີ້. ຜູ້ໃດໄດ້ຟັງດ້ວຍຄວາມພັກດີ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.

Verse 59

आदिक्षेत्रस्य माहात्म्यं रहस्यं पापनाशनम् । कथयिष्ये वरारोहे तव स्नेहेन भामिनि

ໂອ ນາງຜູ້ສູງສົງ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າມະຫາອານຸພາບຂອງເຂດສັກສິດດັ້ງເດີມ—ຄວາມລັບທີ່ທຳລາຍບາບ—ເນື່ອງຈາກຄວາມເມດຕາຕໍ່ເຈົ້າ.

Verse 60

अस्मिन्कल्पे तु यद्देवि आदावेव वरानने । स्वायंभुवे मनौ तत्र ब्रह्मणः सृजतः पुरा

ໂອ ເທວີ ຜູ້ໜ້າງາມ, ໃນກັລປນີ້ເອງ ແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນທີ່ສຸດ, ໃນສະໄໝຂອງ ສະວາຍັມພູວະ ມະນຸ, ເມື່ອພຣະພຣະຫມາ ກຳລັງສ້າງໂລກໃນການເກົ່າ…

Verse 61

दक्षिणाल्लोचनाज्जातः पूर्वं सूर्य इति प्रिये । ततः कालान्तरे तस्य भार्ये द्वे च बभूवतुः

ໂອ ຜູ້ຮັກ, ຈາກຕາຂວາ (ຂອງພຣະພຣະຫມາ) ພຣະອາທິດໄດ້ເກີດຂຶ້ນກ່ອນ. ຕໍ່ມາເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ, ພຣະອາທິດມີພຣະມະເຫສີສອງອົງ.

Verse 62

तयोस्तु राज्ञी द्यौर्ज्ञेया निक्षुभा पृथिवी स्मृता । सौम्यमासस्य सप्तम्यां द्यौः सूर्येण च युज्यते

ໃນສອງພຣະມະເຫສີນັ້ນ, ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ດະຍຸຫ໌ ເປັນພຣະຣາຊິນີ; ນິກຊຸພາ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນແຜ່ນດິນ. ໃນວັນທີ 7 ຂອງເດືອນຈັນ, ດະຍຸຫ໌ ຮ່ວມກັບພຣະອາທິດ.

Verse 63

माघमासे तु सप्तम्यां मह्या सह भवेद्रविः । भूश्चादित्यश्च भगवान्गच्छते संगमं तदा

ແຕ່ໃນເດືອນມາຄະ ວັນທີ 7, ຣະວິ (ພຣະອາທິດ) ຈະຮ່ວມກັບແຜ່ນດິນ. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະອາທິດຜູ້ເປັນພຣະຜູ້ເຈົ້າ ພ້ອມກັບ ພູ (ແຜ່ນດິນ) ໄປສູ່ສະຖານທີ່ບັນຈົບພົບກັນ.

Verse 64

ऋतुस्नाता मही तत्र गर्भं गृह्णाति भास्करात् । द्यौर्जलं सूयते गर्भं वर्षास्वास्विह भूतले

ທີ່ນັ້ນ ພຣະທຣະນີ ຜູ້ອາບຊໍາລະຕາມລະດູ ຮັບເອົາເມັດພັນເປັນຄັນຈາກ ພຣະພາສະກະຣາ (ພຣະອາທິດ)។ ແລະ ດຽວຫ໌ ກໍໃຫ້ກໍາເນີດຄັນນ້ໍາ ເປັນຝົນ ຊໍ້າໆ ລົງສູ່ຜືນແຜ່ນດິນນີ້។

Verse 65

ततस्त्रैलोक्यवृत्त्यर्थं मही सस्यानि सूयते । सस्योपयोगात्संहृष्टा जुह्वत्याहुतिभिर्द्विजाः

ຕໍ່ມາ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນການດໍາລົງຢູ່ຂອງສາມໂລກ ພຣະທຣະນີ ກໍໃຫ້ເກີດພືດຜົນແລະເຂົ້າກິນ. ດ້ວຍຄວາມຍິນດີໃນການໃຊ້ຜົນນັ້ນ ພວກທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຈຶ່ງຖວາຍອາຮຸຕິໃນພິທີຍັດຍະ.

Verse 66

स्वाहाकारस्वधाकारैर्यजंति पितृदेवताः । निःक्षुधः कुरुते यस्माद्गर्भौषधिसुधाऽमृतैः

ພຣະເທວະພິຕຣະ ຖືກບູຊາດ້ວຍຄໍາອຸທານ ‘ສະວາຫາ’ ແລະ ‘ສະວະທາ’. ແລະເນື່ອງຈາກນາງເຮັດໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍພົ້ນຈາກຄວາມຫິວໂຫຍ ດ້ວຍສະຫມຸນໄພໃນຄັນ, ນ້ໍາຫວານ ແລະອາຫານດຸດອະມຣິຕ ນາງຈຶ່ງຖືກນັບຖືເປັນຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມອຶດຢາກແລະຄວາມຂາດແຄນ.

Verse 67

मर्त्यान्पितॄंश्च देवांश्च तेन भूर्निक्षुभा स्मृता । यथा राज्ञी च संजाता यस्य चेयं सुता मता

ເນື່ອງຈາກນາງຄ້ຳຈຸນມະນຸດ, ພິຕຣະ ແລະເທວະທັງຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນແຜ່ນດິນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາວ່າ ‘ນິກຊຸພາ’—ຜູ້ປັດໄລ່ຄວາມຫິວ. ແລະນາງຖືກນັບວ່າເປັນທິດາຂອງຜູ້ທີ່ນາງເກີດອອກມາ ເຫມືອນພຣະຣາຊິນີທີ່ເກີດໃນສາຍກະສັດ.

Verse 68

अपत्यानि च यान्यस्यास्तानि वक्ष्याम्यशेषतः । मरीचिर्ब्रह्मणः पुत्रो मारीचः कश्यपः स्मृतः

ບັດນີ້ ຂ້ອຍຈະກ່າວປະກາດລູກຫຼານຂອງນາງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ບໍ່ໃຫ້ຂາດເຫຼືອ. ມະຣີຈິ ແມ່ນບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ; ແລະ ກັດຊະຍະປະ ຜູ້ເກີດໃນສາຍມະຣີຈິ ຖືກຈື່ຈໍາວ່າ ‘ມາຣີຈະ’.

Verse 69

तस्माद्धिरण्यकशिपुः प्रह्रादस्तस्य चात्मजः । प्रह्रादस्य सुतो नाम्ना विरोचन इति स्मृतः

ຈາກທ່ານນັ້ນ ເກີດມີ ຮິຣັນຍະກະຊິປຸ; ແລະ ລູກຊາຍຂອງລາວແມ່ນ ປຣະຫຣາດ. ລູກຊາຍຂອງປຣະຫຣາດ ຖືກຈື່ຈຳດ້ວຍນາມວ່າ ວິໂຣຈະນະ.

Verse 70

विरोचनस्य भगिनी संज्ञा या जननी तु सा । हिरण्यकशिपोः पौत्री दितेः पुत्रस्य सा स्मृता

ນາງຜູ້ທີ່ຮູ້ຈັກກັນວ່າ ສັມຍາ ນາງໄດ້ເປັນແມ່; ແລະນາງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນນ້ອງສາວຂອງ ວິໂຣຈະນະ, ເປັນຫລານສາວຂອງ ຮິຣັນຍະກະຊິປຸ, ເກີດໃນສາຍຂອງບຸດແຫ່ງ ດິຕິ.

Verse 71

सा विश्वकर्मणः पत्नी प्राह्लादी प्रोच्यते बुधैः

ນາງເປັນພັນລະຍາຂອງ ວິສະວະກັມມັນ; ແລະນັກປັນຍາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ນາງແມ່ນ ປຣາຫລາດີ.

Verse 72

अथ नाम्नातिरूपेति मरीचिदुहिता शुभा । पत्नी ह्यंगिरसः सा तु जननी च बृहस्पतेः

ຕໍ່ມາ ບຸດສາວອັນເປັນມົງຄຸນຂອງ ມະຣີຈິ ຊື່ ອະຕິຣູປາ ໄດ້ເປັນພັນລະຍາຂອງ ອັງກິຣະສ; ແລະນາງຍັງເປັນແມ່ຂອງ ບຣິຫັສປະຕິ ອີກດ້ວຍ.

Verse 73

बृहस्पतेस्तु भगिनी विश्रुता ब्रह्मवादिनी । प्रभासस्य तु सा पत्नी वसूनामष्टमस्य वै

ເອື້ອຍ/ນ້ອງສາວຂອງ ບຣິຫັສປະຕິ ເປັນທີ່ລືອຊາ ໃນຖານະ ຜູ້ຮູ້ແລະຜູ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳແຫ່ງ ພຣະພຣະຫມັນ; ນາງໄດ້ເປັນພັນລະຍາຂອງ ປຣະພາສະ, ວະສຸອົງທີ່ແປດ.

Verse 74

प्रसूता विश्वकर्माणं सर्वशिल्पवतां वरम् । स चैव नाम्ना त्वष्टा तु पुनस्त्रिदशवार्द्धकिः

ນາງໄດ້ປະສູດ ວິສະວະກັມມະນ (Viśvakarman) ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງຊ່າງສິລະປະທັງປວງ. ທ່ານຍັງມີນາມວ່າ ຕວັດສະຕຣິ (Tvaṣṭṛ) ແລະເປັນສະຖາປະນິກທິບຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍ.

Verse 75

देवाचार्यस्य तस्येयं दुहिता विश्वकर्मणः । सुरेणुरिति विख्याता त्रिषु लोकेषु भामिनी

ນາງຜູ້ສະຫງ່າງາມນີ້ ເປັນທິດາຂອງອາຈານເທວະດານັ້ນ ຄື ວິສະວະກັມມະນ. ນາງໂດຍນາມວ່າ ສຸເຣນຸ (Sureṇu) ເປັນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະໂດງດັງໃນສາມໂລກ.

Verse 76

प्रह्रादपुत्री या प्रोक्ता भार्या वष्टुस्तु सा स्मृता । तस्यां स जनयामास पुत्रीस्ता लोकमातरः

ນາງຜູ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນທິດາຂອງ ປຣະຫຣາດ (Prahlāda) ນັ້ນ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພັນລະຍາຂອງ ຕວັດສະຕຣິ (Tvaṣṭṛ). ຜ່ານນາງ ທ່ານໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດທິດາຫຼາຍອົງ ຜູ້ຖືກນັບຖືວ່າເປັນ “ແມ່ແຫ່ງໂລກ”.

Verse 77

राज्ञी संज्ञा च द्यौस्त्वष्ट्री प्रभा सैव विभाव्यते । तस्यास्तु वलया छाया निक्षुभा सा महीयसी

ພຣະຣາຊນີນັ້ນມີນາມວ່າ ສັມຊະຍາ (Saṃjñā) ແລະຍັງຖືກຮູ້ຈັກວ່າ ດຽວ (Dyauḥ), ຕວັດສະຕຣີ (Tvaṣṭrī) ແລະ ປຣະພາ (Prabhā). ຈາກນາງໄດ້ປາກົດເປັນ ວະລະຍາ (Valayā) ແລະ ຈາຍາ (Chāyā) ພ້ອມທັງ ນິກຊຸພາ (Nikṣubhā) ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ອີກດ້ວຍ.

Verse 78

सा तु भार्या भगवती मार्तंडस्य महात्मनः । साध्वी पतिव्रता देवी रूपयौवनशालिनी

ນາງແມ່ນພັນລະຍາຜູ້ມີພຣະພອນຂອງ ມາຣຕັນດະ (Mārtaṇḍa) ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ຄື ພຣະສູຣະຍະ. ນາງເປັນເທວີຜູ້ບໍລິສຸດ ຍຶດຫມັ້ນໃນພັນທະຕໍ່ສາມີ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຄວາມງາມແລະວັຍໜຸ່ມ.

Verse 79

न तु तां नररूपेण भार्यां भजति वै पुरा । आदित्यस्येह तप्तत्वं महता स्वेन तेजसा

ແຕ່ໃນກ່ອນນັ້ນ ພຣະອາທິດຍະບໍ່ໄດ້ສົມສູ່ກັບພຣະມະເຫສີໃນຮູບມະນຸດ; ເພາະວ່າທີ່ນີ້ ອາທິດຍະເຜົາຮ້ອນດ້ວຍລັດສະມີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງເອງ.

Verse 80

गात्रेष्वप्रतिरूपेषु मासिकांतमिवाभवत् । संज्ञा च रविणा दृष्टा निमीलयति लोचने । यतस्ततः सरोषोऽर्कः संज्ञां वचनमब्रवीत्

ອະວະກາຍຂອງນາງເປັນດັ່ງບໍ່ສົມຮູບ ຄ້າຍຜູ້ທຸກທ້ອນໃນທ້າຍເດືອນ. ແລະເມື່ອຣະວິ (Ravi) ເຫັນສັມຍາ (Saṃjñā) ນາງກໍປິດຕາ. ເຫັນຢ່າງນີ້ຊ້ຳໆ ອາກະ (Arka) ໂກດ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄຳແກ່ສັມຍາ.

Verse 81

रविरुवाच । मयि दृष्टे सदा यस्मात्कुरुषे नेत्रसंक्षयम् । तस्माज्जनिष्यसे मूढे प्रजासंयमनं यमम्

ຣະວິກ່າວວ່າ: “ເພາະເຈົ້າເມື່ອເບິ່ງຂ້າ ກໍເຮັດໃຫ້ດວງຕາເຈັບຊ້ຳຢູ່ເສມອ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ຫຼົງ, ເຈົ້າຈະໃຫ້ກຳເນີດຍະມະ (Yama) ຜູ້ຄຸ້ມຄອງການສຳຍົມແຫ່ງສັດທັງປວງ.”

Verse 82

ईश्वर उवाच । ततः सा चपला दृष्टिं देवी चक्रे भयाकुला । विलोलितदृशं दृष्ट्वा पुनराह च तां रविः

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ແລ້ວນາງເທວີຜູ້ວ່ອງໄວ ດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ກໍເຮັດໃຫ້ສາຍຕາສັ່ນໄຫວບໍ່ນິ່ງ. ເຫັນດວງຕານາງຫວັ່ນໄຫວ ຣະວິຈຶ່ງກ່າວກັບນາງອີກຄັ້ງ.

Verse 83

रविरुवाच । यस्माद्विलोलिता दृष्टिर्मयि दृष्टे त्वया पुनः । तस्माद्विलोलां तनयां नदीं त्वं प्रसविष्यसि

ຣະວິກ່າວວ່າ: “ເພາະເຈົ້າເມື່ອເບິ່ງຂ້າອີກຄັ້ງ ສາຍຕາເຈົ້າກໍຫວັ່ນໄຫວ; ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈະໃຫ້ກຳເນີດທິດາຜູ້ຫວັ່ນໄຫວ—ແມ່ນ້ຳນາມ ວິໂລລາ (Vilolā).”

Verse 84

ईश्वर उवाच । ततस्तस्यास्तु संजज्ञे भर्तृशापेन तेन वै । यमश्च यमुना चेयं प्रख्याता सुमहानदी । तृतीयं च सुतं जज्ञे श्राद्धदेवं मनुं शुभम्

ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ໂດຍຄຳສາບຂອງສາມີນັ້ນ ນາງໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດແກ່ ຍະມະ ແລະ ຍະມຸນານີ້ ອັນໂດງດັງເປັນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່. ແລະເປັນບຸດຄົນທີສາມ ນາງໃຫ້ກຳເນີດແກ່ ມະນຸຜູ້ເປັນມງຄົດ ເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງພິທີ ສຣາດທະ.

Verse 85

सापि संज्ञा रवेस्तेजो गोलाकारं महाप्रभम् । असहन्ती च सा चित्ते चिन्तयामास वै तदा

ແລະ ສັມຍາ ກໍດ້ວຍ ບໍ່ອາດທົນຕໍ່ຮັດສະມີອັນແຮງກ້າ ຮູບກົມດັ່ງລູກກົມ ຂອງພຣະອາທິດໄດ້; ໃນເວລານັ້ນ ນາງຈຶ່ງຄິດພິຈາລະນາໃນໃຈວ່າຈະເຮັດແນວໃດ.

Verse 86

किं करोमि क्व यास्यामि क्व गतायाश्च निर्वृतिः । भवेन्मम कथं भर्ता कोपमर्क्कश्च नेष्यति

“ຂ້ອຍຈະເຮັດຫຍັງ? ຂ້ອຍຈະໄປໃສ? ແລະຖ້າຂ້ອຍຈາກໄປ ຄວາມສະຫງົບສຸກຈະຢູ່ໃສສຳລັບຂ້ອຍ? ຈະເຮັດແນວໃດໃຫ້ສາມີຂອງຂ້ອຍຄືນດີ—ແລະໃຫ້ ອາຣກະ (ພຣະອາທິດ) ໃນຄວາມໂກດ ບໍ່ໄລ່ຕາມຂ້ອຍ?”

Verse 87

इति संचिन्त्य बहुधा प्रजापतिसुता तदा । बहु मेने महाभागा पितृसंश्रयमेव च

ເມື່ອຄິດພິຈາລະນາຫຼາຍປະການແລ້ວ ບຸດຣີຂອງປຣະຊາປະຕິ ຜູ້ມີວາສະນາດີ ຈຶ່ງຕັ້ງໃຈແນ່ນອນວ່າ ຈະໄປພຶ່ງພາອາໄສພໍ່ຂອງນາງເທົ່ານັ້ນ.

Verse 88

ततः पितृगृहं गन्तुं कृतबुद्धिर्यशस्विनी । छायामयीमात्मतनुं प्रत्यंगमिव निर्मिताम्

ຕໍ່ມາ ນາງຜູ້ມີກຽດສັກສີ ໄດ້ຕັ້ງໃຈໄປເຮືອນພໍ່; ແລ້ວນາງສ້າງຈາກຕົນເອງ ຮ່າງກາຍອັນເປັນເງົາ ປະດຸດອະໄວຍະວະຄູ່ກັນ ຖືກສ້າງຂຶ້ນທີລະສ່ວນ.

Verse 89

सम्मुखं प्रेक्ष्य तां देवीं स्वां छायां वाक्यमब्रवीत्

ນາງເທວີເບິ່ງໜ້າກັນຕໍ່ໜ້າ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ເງົາຂອງນາງເອງ។

Verse 90

संज्ञोवाच । अहं यास्यामि भद्रं ते स्वकं च भवनं पितुः । निर्विकारं त्वया त्वत्र स्थेयं मच्छासनाच्छुभे

ສັນຍາກ່າວວ່າ: «ຂ້າຈະໄປ—ຂໍໃຫ້ຄວາມມົງຄຸນແກ່ເຈົ້າ—ໄປຍັງເຮືອນຂອງພໍ່ຂ້າ. ເຈົ້າຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ຈົ່ງຢູ່ນີ້ໂດຍບໍ່ປ່ຽນແປງ ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງຂ້າ»។

Verse 91

इमौ च बालकौ मह्यं कन्या च वरवर्णिनी । संभाव्या नैव चाख्येयमिदं भगवते त्वया

«ເດັກຊາຍສອງຄົນນີ້ ແລະ ສາວນ້ອຍຜິວພັນງາມນີ້ ຈົ່ງດູແລເຫມືອນເປັນຂອງຂ້າ. ແລະ ຢ່າເຜີຍເລື່ອງນີ້ແກ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ (ສູຣະຍະ)»।

Verse 92

पृष्टयापि न वाच्यं ते तथैतद्गमनं मम । तेनास्मि नामसंज्ञेति वाच्यसे तत्प्रतिष्ठया

«ແມ່ນແຕ່ຖືກຖາມ ເຈົ້າກໍຢ່າເວົ້າເລື່ອງນີ້ ຫຼື ເລື່ອງການເດີນທາງຂອງຂ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍການສະຖາປະນານັ້ນ ເຈົ້າຈະຖືກເອີ້ນຊື່ວ່າ ‘ສັນຍາ’»।

Verse 93

छायोवाच । आ केशग्रहणाद्देवि आ शापान्नैव कर्हिचित् । आख्यास्यामि मतं तुभ्यं गम्यतां यत्र वांछितम्

ຊາຍາກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ຕັ້ງແຕ່ການຖືກຈັບຜົມບັງຄັບ ຈົນເຖິງການສາບແຊ່ງ ຂ້າຈະບໍ່ເຜີຍເລີຍ. ຂ້າຈະຕາມພຣະປະສົງຂອງເຈົ້າ—ໄປບ່ອນທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ»។

Verse 94

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता सा तदा देवी जगाम भवनं पितुः । ददर्श तत्र त्वष्टारं तपसा धूतकल्मषम्

ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກ່າວແລ້ວ ພຣະນາງເທວີໄດ້ໄປຍັງເຮືອນຂອງພໍ່ ແລະໄດ້ເຫັນ ທວັດສະຕຣິ ຜູ້ຊຳລະມົນທິນດ້ວຍຕະປະສະຍາ.

Verse 95

बहुमानाच्च तेनापि पूजिता विश्वकर्मणा । वर्षाणां च सहस्रं तु वसमाना पितुर्गृहे । तस्थौ पितृगृहे सा तु किंचित्कालमनिंदिता

ນາງໄດ້ຮັບການນັບຖືຢ່າງສູງ ແລະຖືກວິສະວະກັມມະນາ ຕ້ອນຮັບດ້ວຍການບູຊາ. ນາງຢູ່ໃນເຮືອນພໍ່ເປັນເວລາພັນປີ ແລະເທວີຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນອີກຊົ່ວຄາວ.

Verse 96

ततस्तां प्राह चार्वंगीं पिता नातिचिरोषिताम् । स्तुत्वा तु तनयां प्रेम्णा बहुमानपुरःसरम्

ຕໍ່ມາ ພໍ່ໄດ້ເວົ້າກັບລູກສາວຜູ້ມີອວັຍວະງາມ ຜູ້ຢູ່ບໍ່ດົນ. ພໍ່ໄດ້ສັນລະເສີນລູກດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະດ້ວຍການນັບຖືນຳໜ້າ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວກັບນາງ.

Verse 97

विश्वकर्मोवाच । त्वामेव पश्यतो वत्से दिनानि सुबहून्यपि । मुहूर्तार्द्धसमानि स्युः किं तु धर्मो विलुप्यते

ວິສະວະກັມມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ລູກນ້ອຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ແມ່ນແຕ່ວັນເວລາຫຼາຍໆຜ່ານໄປ ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍແຕ່ເບິ່ງເຈົ້າ, ມັນກໍເຫມືອນພຽງຄື່ງມຸຫູຣຕະ. ແຕ່ທໍາມະກໍກຳລັງຖືກກັດກິນ»។

Verse 98

बांधवेषु चिरं वासो नारीणां न यशस्करः । मनोरथा बांधवानां नार्या भर्तृगृहे स्थितिः

ການຢູ່ດົນໃນຫມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງຝ່າຍເກີດ ບໍ່ເປັນກຽດແກ່ແມ່ຍິງ. ຄວາມປາດຖະໜາຂອງຍາດພີ່ນ້ອງ ຄືໃຫ້ນາງຕັ້ງຢູ່ມັ່ນຄົງໃນເຮືອນຜົວ.

Verse 99

सा त्वं त्रैलोक्यनाथेन भर्त्रा सूर्येण संयुता । पितुर्गृहे चिरं कालं वस्तुं नार्हसि पुत्रिके

ເຈົ້າໄດ້ຮ່ວມຄູ່ກັບພຣະສູຣະ (ສູຣຍະ) ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງສາມ ເປັນສາມີ. ດັ່ງນັ້ນ ລູກສາວເອີຍ ບໍ່ຄວນຢູ່ໃນເຮືອນພໍ່ດົນນານ.

Verse 100

तत्त्वं भर्तृगृहं गच्छ दृष्टोऽहं पूजितासि मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुचिस्मिते

ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງໄປຫາເຮືອນຂອງສາມີເຈົ້າ. ຂ້າໄດ້ເຫັນເຈົ້າ ແລະເຈົ້າກໍໄດ້ບູຊາຂ້າ. ໂອ ຜູ້ຍິ້ມຢ່າງບໍລິສຸດ, ຈົ່ງກັບມາອີກເພື່ອໃຫ້ຂ້າໄດ້ຮັບດາຣະຊະນະ (darśana) ຂອງເຈົ້າ.

Verse 101

ईश्वर उवाच । इत्युक्ता सा तदा पित्रा गच्छगच्छेति सा पुनः । संपूजयित्वा पितरं वडवारूपधारिणी

ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ເມື່ອພໍ່ໄດ້ກ່າວກັບນາງວ່າ “ໄປໆ” ແລ້ວ, ນາງຜູ້ຖືຮູບເປັນແມ່ມ້າ ກໍໄດ້ບູຊາພໍ່ອີກຄັ້ງຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

Verse 102

मेरोरुत्तरतस्तत्र वर्षं यद्धनुषाकृति । उत्तराः कुरवो लोके प्रख्याता ये यशस्विनि

ທາງເໜືອຈາກພູເມຣຸ ມີດິນແດນໜຶ່ງຮູບດັ່ງຄັນທະນູ. ທີ່ນັ້ນ ຊາວອຸດຕະຣະກຸຣຸ ຜູ້ໂດ່ງດັງໃນໂລກ ອາໄສຢູ່, ໂອ ເທວີຜູ້ມີກຽດ.

Verse 103

तत्र तेपे तपः साध्वी निराहाराऽश्वरूपिणी । एतस्मिन्नंतरे देवि तस्याश्छाया विवस्वतः

ທີ່ນັ້ນ ນາງຜູ້ມີຄຸນທຳ ຖືຮູບເປັນແມ່ມ້າ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາ ໂດຍບໍ່ຮັບປະທານອາຫານ. ໃນຂະນະນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ເງົາຂອງນາງ (ຈາຍາ) ຢູ່ກັບວິວັສວານ (ສູຣຍະ).

Verse 104

समीपस्था तदा देवी संज्ञाया वाक्यतत्परा । तस्यां च भगवान्सूर्यो द्वितीयायां दिवस्पतिः

ແລ້ວນາງເທວີ ຈາຍາ ຢູ່ໃກ້ໆ ດ້ວຍໃຈຈົ່ງຮັບຄໍາສັ່ງຂອງ ສັມຍາ. ແລະໃນນາງ—ເປັນຄົນທີສອງ—ພຣະສຸຣະຍະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວັນ ກໍດໍາລົງພະສະຖານະເປັນສາມີຕໍ່ໄປ.

Verse 105

संज्ञेयमिति मन्वानो रूपौदार्येण मोहितः । तस्यां च जनयामास द्वौ पुत्रौ कन्यकां तथा

ພຣະອົງຄິດວ່າ “ນາງນີ້ແມ່ນ ສັມຍາ” ແລະຖືກຫຼອກລວງໂດຍຄວາມງາມອັນສະຫງ່າງາມ, ພຣະສຸຣະຍະຈຶ່ງໃຫ້ກໍ່ກໍາເນີດລູກຊາຍສອງຄົນ ແລະລູກສາວອີກຄົນໃນນາງ.

Verse 106

पूर्वं यस्तु मनोस्तुल्यः सावर्णिस्तेन सोऽभवत् । यः सूर्यात्प्रथमं जातः पुत्रयोः सुरसुन्दरि

ໂອ ນາງງາມແຫ່ງສຸຣະ, ຜູ້ທີ່ເຄີຍເທົ່າທຽມກັບ ມະນຸ ໃນກ່ອນ ໄດ້ມີນາມວ່າ ສາວັນນິ. ແລະຜູ້ທີ່ເກີດກ່ອນຈາກພຣະອາທິດ—ໃນບັນດາລູກຊາຍສອງຄົນ—ກໍຖືກກ່າວໄວ້ດັ່ງນັ້ນ.

Verse 107

द्वितीयो योऽभवच्चान्यः स ग्रहोऽभूच्छनैश्चरः । कन्या ऽभूत्तपती या तां वव्रे संवरणो नृपः

ຜູ້ທີ່ເກີດເປັນຄົນທີສອງ ກາຍເປັນເທວະດາແຫ່ງດາວເຄາະ ຊະໄນສະຈະຣະ (ສາຕຸນ). ແລະລູກສາວທີ່ເກີດ—ຕະປະຕີ—ຖືກພຣະຣາຊາ ສັມວະຣະນະ ເລືອກເປັນມະເຫສີ.

Verse 108

तापीनाम नदी चेयं विंध्यमूलाद्विनिःसृता । नित्यं पुण्यजला स्नाने पश्चिमोदधिगामिनी

ແມ່ນ້ໍານີ້ມີນາມວ່າ ຕາປີ. ນາງຜຸດອອກຈາກຕີນພູ ວິນທະຍະ; ນ້ໍາຂອງນາງເປັນບຸນບໍລິສຸດເສມອ ສໍາລັບການອາບນ້ໍາ, ແລະນາງໄຫຼໄປສູ່ມະຫາສະໝຸດທາງຕາເວັນຕົກ.

Verse 109

अन्या चैव तथा भद्रा जाता पुत्री महाप्रभा । संज्ञा तु पार्थिवी छाया आत्मजानां यथाकरोत्

ແລະຍັງມີລູກສາວອີກຄົນ ຊື່ ພັດຣາ ເກີດມາມີສະຫວ່າງໄສອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ແຕ່ ສັມຍາ ຜ່ານອະວະຕານເປັນເງົາໂລກີ (ຈາຍາ) ກໍປະພຶດຕໍ່ລູກໆຕາມທີ່ນາງເຫັນຄວນ.

Verse 110

स्नेहं न पूर्वजातानां तथा कृतवती सती । लालनाद्युपभोगेषु विशेषमनुवासरम्

ນາງຜູ້ດີນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ສະແດງຄວາມຮັກໃຫ້ແກ່ລູກທີ່ເກີດກ່ອນເຊັ່ນເກົ່າ. ທຸກມື້ນາງແຍກແຍະໃນການອຸ້ມຊູ ແລະຄວາມສຸກສະບາຍ ເຊັ່ນການລູບລ້ຽງ ແລະອື່ນໆ.

Verse 111

यथा स्वेष्वनुवर्तेत न तथान्येषु भामिनी । मनुस्तु क्षांतवांस्तस्या भविष्यो यो हि पार्वति

ໂອ ນາງຜູ້ມີໃຈແຮງ, ນາງດູແລລູກຂອງຕົນຕາມໃຈປາດຖະໜາ ແຕ່ບໍ່ເປັນດັ່ງນັ້ນກັບລູກອື່ນ. ແຕ່ ມະນຸ—ຜູ້ຈະເປັນມະນຸໃນອະນາຄົດ—ໄດ້ອົດທົນຕໍ່ການກະທຳນັ້ນ, ໂອ ປາຣະວະຕີ.

Verse 112

मेरौ तिष्ठति सोऽद्यापि तपः कुर्वन्वरानने । सर्वं तत्क्षांतवान्मातुर्यमस्तस्या न चक्षमे

ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ຈົນທຸກມື້ນີ້ເຂົາຍັງຢູ່ເທິງພູເມຣຸ ປະພຶດຕະປະສະຍາ. ເຂົາອົດທົນທຸກຢ່າງຈາກແມ່ຂອງຕົນ; ແຕ່ ຍະມະ ບໍ່ອາດທົນໄດ້.

Verse 113

बहुशो याचमानस्तु छाययाऽतीव कोपितः । स वै कोपाच्च बाल्याच्च भाविनोऽर्थस्य वै बलात्

ແມ່ນແມ່ນເຂົາວອນຂໍຫຼາຍເທື່ອ ແຕ່ກໍຖືກ ຈາຍາ ເຮັດໃຫ້ໂກດຢ່າງຫນັກ. ແລະໂດຍເພາະຄວາມໂກດ ແລະຄວາມຫຸນຫັນໃນວັຍເດັກ, ພ້ອມດ້ວຍພະລັງຂອງສິ່ງທີ່ຖືກກຳນົດໃຫ້ເກີດ, ເຂົາຈຶ່ງຖືກຜັກດັນໄປ.

Verse 114

ताडनाय ततः कोपात्पादस्तेन समुद्यतः । तथा पुनः क्षांतिमता न तु देहे निपातितः

ແລ້ວດ້ວຍຄວາມໂກດ ລາວຍົກຕີນຂຶ້ນເພື່ອຈະຕີ. ແຕ່ອີກຄັ້ງ ດ້ວຍຄວາມອົດທົນ ລາວບໍ່ໄດ້ຫຼຸດຕີນນັ້ນລົງໃສ່ກາຍນາງ.

Verse 115

पदा संतर्जयामास छायां संज्ञासुतो यमः

ຍະມະ ບຸດຂອງສັມຍາ ໄດ້ຂູ່ຂົນຊາຍາ ດ້ວຍຕີນຂອງລາວ.

Verse 116

तं शशाप ततश्छाया क्रुद्धा सा पार्थिवी भृशम् । किंचित्प्रस्फुरमाणोष्ठी विचलत्पाणिपल्लवा

ແລ້ວຊາຍາ ນາງຜູ້ເປັນຣາຊິນີໃນແຜ່ນດິນ ໂກດຮ້າຍຢ່າງຫນັກ ໄດ້ສາບແຊ່ງເຂົາ; ຮິມຝີປາກສັ່ນນ້ອຍໆ ແລະມືອ່ອນນຸ່ມກໍສັ່ນໄຫວ.

Verse 117

छायोवाच । पितुः पत्नीममर्याद यन्मां तर्जयसे पदा । भुवि तस्मादयं पादस्तवाद्यैव पतिष्यति

ຊາຍາກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ຮູ້ຂອບເຂດ! ເພາະເຈົ້າຂູ່ຂ້ອຍ—ເມຍຂອງພໍ່ເຈົ້າ—ດ້ວຍຕີນ, ດັ່ງນັ້ນຕີນນັ້ນຂອງເຈົ້າຈະຕົກລົງສູ່ດິນໃນມື້ນີ້ເທົ່ານັ້ນ!»

Verse 118

ईश्वर उवाच । यमस्तु तेन शापेन भृशं पीडितमानसः । मनुना सह धर्मात्मा पित्रे सर्वं न्यवेदयत्

ພຣະອິດສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຍະມະໄດ້ຖືກທຸກທ້ອນໃຈຢ່າງຫນັກດ້ວຍຄຳສາບນັ້ນ. ຜູ້ມີຈິດທຳຄືຍະມະ ພ້ອມກັບມະນຸ ໄດ້ໄປກ່າວຖວາຍເລື່ອງທັງໝົດແກ່ພໍ່ຂອງຕົນ.

Verse 119

यम उवाच । तातैतन्महदाश्चर्यं न दृष्टमिह केनचित् । माता वात्सल्यमुत्सृज्य शापं पुत्रे प्रयच्छति

ຍະມະກ່າວວ່າ: «ພໍ່ເອີຍ ນີ້ແມ່ນອັດສະຈັນອັນໃຫຍ່ ບໍ່ເຄີຍມີໃຜເຫັນໃນທີ່ນີ້—ແມ່ຍອມປະລະຄວາມອ່ອນໂຍນ ແລ້ວປະທານຄຳສາບແກ່ລູກຊາຍຂອງຕົນ»។

Verse 120

स्नेहेन तुल्यमस्मासु माताद्य नैव वर्त्तते । विसृज्य ज्यायसो यस्मात्कनीयःसु बुभूषति

«ມື້ນີ້ ແມ່ຂອງພວກເຮົາບໍ່ປະພຶດຕໍ່ພວກເຮົາດ້ວຍຄວາມຮັກທີ່ເທົ່າກັນອີກແລ້ວ—ເພາະນາງປະລະຜູ້ໃຫຍ່ ແລະປາດຖະໜາຈະເອື້ອຟື້ນຜູ້ນ້ອຍ»។

Verse 121

तस्या मयोद्यतः पादो न तु देहे निपातितः । बाल्याद्वा यदि वा मोहात्तद्भवान्क्षंतुमर्हति

«ຕີນຂອງຂ້ອຍຖືກຍົກຂຶ້ນຕໍ່ນາງ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຕົກຖືກກາຍນາງ. ຖ້າເປັນເພາະຄວາມເດັກນ້ອຍ ຫຼືເພາະຄວາມຫຼົງ ຂໍທ່ານໄດ້ໂປດອະໄພ»។

Verse 122

शप्तोऽहं तात कोपेन तया सुत इति स्फुटम् । अतो न मह्यं जननी सा भवेद्वदतां वर

«ພໍ່ເອີຍ ຂ້ອຍຖືກນາງສາບແຊ່ງດ້ວຍຄວາມໂກດ ຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ‘ເຈົ້າແມ່ນລູກຂອງຂ້ອຍ’. ດັ່ງນັ້ນ ນາງຈຶ່ງບໍ່ອາດເປັນແມ່ຂອງຂ້ອຍໄດ້, ໂອ ຜູ້ເວົ້າດີທີ່ສຸດ»។

Verse 123

निगुर्णेष्वपि पुत्रेषु न माता निर्गुणा भवेत् । पादस्ते पततां पुत्र कथमेतत्तयोदितम्

«ແມ່ນແມ່ນລູກຊາຍຈະຂາດຄຸນຄ່າກໍຕາມ ແມ່ບໍ່ຄວນຂາດຄຸນທຳ. ‘ໃຫ້ຕີນຂອງເຈົ້າຕົກລົງ ລູກເອີຍ’—ນາງຈະເວົ້າໄດ້ແນວໃດ?»

Verse 124

तव प्रसादाच्चरणो न पतेद्भगवन्यथा । मातृशापादयं मेऽद्य तथा चिंतय गोपते

ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຂໍໃຫ້ຕີນຂ້າພະເຈົ້າຢ່າລົ້ມ. ເນື່ອງຈາກວັນນີ້ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຄຳສາບແຊ່ງຂອງແມ່, ໂອ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ (ໂກປະຕິ), ຂໍພຣະອົງພິຈາລະນາແລະຈັດການໃຫ້ຖືກຄວນ.

Verse 126

रविरुवाच । असंशयं महत्पुत्र भविष्यत्यत्र कारणम् । येन ते ह्याविशत्क्रोधो धर्मज्ञस्य महात्मनः

ຣະວິ (ພຣະອາທິດ) ກ່າວວ່າ: “ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ ລູກເອີຍ, ຢູ່ນີ້ຈະຕ້ອງມີເຫດປັດໃຫຍ່ບາງຢ່າງ; ເຫດນັ້ນແຫຼະທີ່ເຮັດໃຫ້ຄວາມໂກດເຂົ້າຄອບງຳເຈົ້າ ແມ່ນແຕ່ເຈົ້າເປັນມະຫາຕະມາ ແລະຮູ້ທັນທຳມະ.”

Verse 127

न युक्तमेतन्मिथ्या तु कर्तुं मातुर्वचस्तव । किंचित्ते संविधास्यामि पुत्रस्नेहादनुग्रहम्

“ບໍ່ຄວນເລີຍທີ່ເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ຄຳຂອງແມ່ເຈົ້າກາຍເປັນຄຳເທັດ. ເນື່ອງຈາກຄວາມຮັກລູກ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຈັດວິທີການໃຫ້ເຈົ້າເພື່ອຄວາມຜາສຸກ ແລະຈະປະທານພຣະກະລຸນາ.”

Verse 128

कृमयो मांसमादाय प्रयास्यंति महीतलम् । कृतं तस्या वचः सत्यं त्वं च त्रातो भविष्यसि

“ແມງໜອນຈະຂົນເນື້ອໄປ ແລະຈະເຂົ້າໄປໃນຜືນດິນ. ດັ່ງນັ້ນ ຄຳຂອງນາງຈະເປັນຈິງ ແລະເຈົ້າກໍຈະຖືກຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນ.”

Verse 129

ईश्वर उवाच । आदित्यस्त्वब्रवीच्छायां किमर्थं तनयेषु वै । तुल्येष्वप्यधिकः स्नेह एकत्र क्रियते त्वया

ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ອາທິດຕະ (ພຣະອາທິດ) ໄດ້ກ່າວກັບ ຊາຍາ ວ່າ ‘ເປັນຫຍັງໃນບັນດາລູກຊາຍຂອງເຈົ້າ—ແມ່ນແຕ່ຈະເທົ່າກັນ—ເຈົ້າຈຶ່ງໃຫ້ຄວາມຮັກຫຼາຍກວ່າແກ່ຄົນດຽວ?’”

Verse 130

नूनं न चैषां जननी त्वं संज्ञा क्वापि सा गता । विकलेष्वप्यपत्येषु न माता शापदा भवेत्

ແນ່ນອນ ເຈົ້າບໍ່ແມ່ນແມ່ແທ້ຂອງເຂົາ; ສັມຍາ ຄົງໄປຢູ່ບ່ອນອື່ນ. ແມ່ນແຕ່ລູກຈະບົກພ່ອງ ຫຼືຜິດພາດ ແມ່ກໍບໍ່ຄວນເປັນຜູ້ໃຫ້ຄຳສາບແຊ່ງ.

Verse 131

अपि दोषसहस्राणि यदि पुत्रः समाचरेत् । प्राणद्रोहेऽपि निरतो न माता पापमाचरेत् । तस्मात्सत्यं मम ब्रूहि मा शापवशगा भव

ແມ່ນແຕ່ລູກຊາຍຈະກະທຳຄວາມຜິດນັບພັນ—ແມ່ນແຕ່ຈະມຸ່ງຮ້າຍຊີວິດ—ແມ່ກໍບໍ່ຄວນກະທຳບາບ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງບອກຄວາມຈິງໃຫ້ຂ້ອຍ; ຢ່າຕົກຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງຄຳສາບແຊ່ງ.

Verse 132

ईश्वर उवाच । तं शप्तुमुद्यतं दृष्ट्वा छायासंज्ञा दिनाधिपम् । भयेन कंपती देवी यथावृत्तं महासती

ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງວັນ ກຳລັງຈະສາບແຊ່ງນາງ, ເທວີ ຊາຍາ-ສັມຍາ ກໍສັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມຢ້ານ—ນາງຜູ້ມີສິນທຳອັນຍິ່ງ—ແລະຈະເລົ່າເລື່ອງທີ່ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 133

सा चाह तनया त्वष्टुरहं संज्ञा विभावसो । पत्नी तव त्वया पत्या पतियुक्ता दिवाकर

ນາງເວົ້າວ່າ: “ຂ້ອຍແມ່ນ ສັມຍາ ບຸດຣີຂອງ ທວັສຕຣິ, ໂອ ວິພາວະສຸ. ຂ້ອຍແມ່ນພັນລະຍາຂອງເຈົ້າ—ຜູກພັນກັບເຈົ້າເປັນສາມີ—ໂອ ດິວາກະຣະ.”

Verse 134

इत्थं विवस्वतः सा तु बहुशः पृच्छतोऽन्यथा । न वाचा भाषते क्रुद्धः शापं दातुं समुद्यतः

ແມ່ນແຕ່ ວິວັສວານ ຖາມນາງຊ້ຳໆ ຫຼາຍວິທີ, ນາງກໍບໍ່ຕອບດ້ວຍຄຳເວົ້າ; ພຣະອົງໂກດ ແລະລຸກຂຶ້ນເພື່ອຈະປະທານຄຳສາບແຊ່ງ.

Verse 135

शापोद्यतकरं दृष्ट्वा सूर्यं छाया विवस्वतः । कथयामास तत्सर्वं संज्ञायाः सुविचेष्टितम्

ເມື່ອເຫັນພຣະສູຣະຍະ ວິວັສວານ ຍົກມືຈະສາບ ນາງຈາຍາໄດ້ເລົ່າທຸກຢ່າງໃຫ້ຟັງ: ທັງໝົດແຜນການອັນລະອຽດຂອງສັມຍາ.

Verse 136

तच्छ्रुत्वा भगवान्सूर्यो जगाम त्वष्टुरालयम् । ततः संपूजयामास तदा त्रैलोक्यपूजितम्

ເມື່ອໄດ້ຟັງແລ້ວ ພຣະສູຣະຍະຜູ້ມີພຣະພາກ ໄດ້ໄປຫາທີ່ພັກຂອງທວັສຕຣິ; ແລະທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ບູຊາສັກກາລະຢ່າງຄວນແກ່ທວັສຕຣິ ຜູ້ຖືກນະມັດສະການໃນສາມໂລກ.

Verse 137

निर्दग्धुकामं रोषेण सान्त्वयामास पार्वति । भास्वंतं निजया दीप्त्या निजगेहमुपागतम् । क्व संज्ञेति च पृच्छन्तं कथयामास विश्वकृत्

ພຣະນາງປາຣະວະຕີໄດ້ປອບໂຍນກາມະ ຜູ້ຖືກໄຟແຫ່ງໂທສະເຜົາ. ຕໍ່ມາ ພຣະພາສະວານ (ພຣະອາທິດ) ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລັດສະມີຂອງພຣະອົງ ໄດ້ກັບມາຍັງພຣະວິຫານຂອງຕົນ. ເມື່ອພຣະອົງຖາມວ່າ “ສັມຍາຢູ່ໃສ?” ວິສະວະກຣິດ ຜູ້ສ້າງໂລກ ໄດ້ບອກແຈ້ງແກ່ພຣະອົງ.

Verse 138

विश्वकर्म्मोवाच । आगतैव हि मे वेश्म भवता श्रूयतां वचः । विख्यातं तेजसाऽढ्यं त इदं रूपं सुदुःसहम्

ວິສະວະກັມມະນ໌ ກ່າວວ່າ: “ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະອົງໄດ້ມາຮອດເຮືອນຂ້າພະເຈົ້າ; ຂໍໃຫ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາ. ຮູບພຣະອົງນີ້ ລືຊາດ້ວຍເຕຊະອັນແຮງກ້າ ແລະຍາກຈະອົດທົນຢ່າງຍິ່ງ.”

Verse 139

असहन्ती ततः संज्ञा वने चरति वै तपः । द्रक्ष्यसे तां भवानद्य स्वभार्यां शुभचारिणीम्

ດ້ວຍຄວາມທົນບໍ່ໄດ້ ສັມຍາໄດ້ເຂົ້າປ່າ ແລະປະພຶດຕະປະສະຢ່າງແທ້ຈິງ. ມື້ນີ້ ພຣະອົງຈະໄດ້ເຫັນພຣະມະເຫສີຂອງພຣະອົງເອງ ຜູ້ມີຈັນຍາດີ ແລະດໍາເນີນທາງອັນມົງຄຸນ.

Verse 140

रूपार्थं चरतेऽरण्यं चरंती सुमहत्तपः । मतं मे ब्रह्मणो वाक्याद्यदि ते देव रोचते । रूपं निर्वर्त्तयाम्यद्य तव कांतं दिवस्पते

«ເພື່ອຊອກຫາຮູບອັນສົມຄວນ ນາງພັກຢູ່ໃນປ່າ ປະພຶດຕະປະສະຍາອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ຕາມພຣະບຣະຫມາ ນີ້ແມ່ນຄວາມເຫັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ: ຖ້າພຣະອົງພໍໃຈ ໂອ ເທວາ—ເຈົ້າແຫ່ງວັນ—ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະປັ້ນຮູບອັນງາມ ແລະເປັນທີ່ຮັກໃຫ້ພຣະອົງ»

Verse 141

ईश्वर उवाच । यतो हि भास्वतो रूपं प्रागासीत्परिमंडलम् । ततस्तथेति तं प्राह त्वष्टारं भगवान्रविः

ພຣະອິດສະວະຣະຕັດວ່າ: «ເນື່ອງຈາກແຕ່ກ່ອນ ຮູບຂອງພຣະອາທິດເຄີຍເປັນວົງມົນ, ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣະວິຜູ້ມີພຣະພາກ ໄດ້ກ່າວກັບທວັດສະຕຣະ ຜູ້ປັ້ນຮູບເທວະວ່າ ‘ໃຫ້ເປັນດັ່ງນັ້ນ’»

Verse 142

विश्वकर्मात्वनुज्ञातः शाकद्वीपे विवस्वता । भृ मिमारोप्य तत्तेजः शातनायोपचक्रमे

ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກວິວັດສະວານ (ພຣະອາທິດ), ວິສະວະກັມມະ ຢູ່ໃນຊາກະດວີປ ໄດ້ນໍາພຣະອາທິດວາງເທິງເຄື່ອງຫມຸນ ແລ້ວເລີ່ມຫຼຸດທອນພະລັງແສງອັນແຜດເຜົານັ້ນ

Verse 143

भ्रमताऽशेषजगतामधिभूतेन भास्वता । समुद्रा द्रविणोपेताश्चुक्षुभुश्च समन्ततः

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ—ຜູ້ເປັນອະທິບົດເຫນືອໂລກທັງປວງ—ຖືກໃຫ້ຫມຸນ, ມະຫາສະຫມຸດທີ່ອຸດົມດ້ວຍສົມບັດ ກໍ່ກະເພື່ອນ ແລະຄືກຄື້ນຂຶ້ນທຸກດ້ານ

Verse 144

भ्रमता खलु देवेशि सचंद्रग्रहतारकम् । अधोगति महाभागे बभूवाक्षिप्तमाकुलम्

ເມື່ອພຣະອົງຫມຸນຢູ່, ໂອ ເທວະເອສີ ພ້ອມດ້ວຍພຣະຈັນ, ດາວເຄາະ ແລະດາວທັງຫມົດ, ອາກາດທັງປວງຖືກກະທົບໃຫ້ວຸ່ນວາຍ ເຫມືອນຈະຕົກລົງສູ່ທາງລຸ່ມ, ໂອ ຜູ້ມີສິຣິອັນຍິ່ງ

Verse 145

विक्षिप्तसलिलाः सर्वे बभूवुश्च तथा नदाः । व्यभिद्यंत तथा शैलाः शीर्णसानुनिबंधनाः

ແມ່ນ້ຳທັງປວງກໍຖືກສາດນ້ຳໃຫ້ກະຈາຍ; ພູເຂົາທັງຫຼາຍກໍຖືກຜ່າອອກ ສັນພູແລະສິ່ງຍຶດເກາະພັງທະລາຍ।

Verse 146

ध्रुवाधाराण्यशेषाणि धिष्ण्यानि वरवर्णिनि । भ्राम्यद्रश्मिनिबद्धानि अधो जग्मुः सहस्रशः

ໂອ ນາງຜູ້ມີສີຜິວງາມ, ສະຖານທີ່ຟ້າທັງປວງທີ່ອາໄສຂົ້ວເໜືອເປັນຖານ, ຖືກມັດໄວ້ດ້ວຍລຳແສງທີ່ຫມຸນວຽນ, ຕົກລົງລຸ່ມເປັນພັນໆ।

Verse 147

व्यशीर्यंत महामेघा घोरारावविराविणः । भास्वद्भ्रमणविभ्रांतभूम्याकाशमहीतलम्

ແລ້ວເມກໃຫຍ່ໆກໍແຕກກະຈາຍ ດັງກັບສຽງຟ້າຮ້ອງອັນນ່າຢ້ານ; ແລະເນື່ອງຈາກການຫມຸນວຽນຂອງຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ (ພາສະວັດ), ແຜ່ນດິນ ຟ້າ ແລະພື້ນໂລກ ກໍສັ່ນໄຫວມືດມົນວຸ່ນວາຍ।

Verse 148

जगदाकुलमत्यर्थं तदाऽसीद्वरवर्णिनि । त्रैलोक्ये सकले देवि भ्रममाणे महर्षर्यः । देवाश्च ब्रह्मणा सार्द्धं भास्वंतमभितुष्टुवुः

ໂອ ນາງຜູ້ມີສີຜິວງາມ, ໃນເວລານັ້ນໂລກທັງປວງວຸ່ນວາຍຢ່າງຫນັກ. ໂອ ເທວີ, ເມື່ອສາມໂລກທັງຫມົດກຳລັງຫມຸນວຽນ, ມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍ ແລະເທວະທັງປວງພ້ອມດ້ວຍພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ເລີ່ມສັນລະເສີນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ (ພາສະວັດ).

Verse 149

देवा ऊचुः । आदिदेवोऽसि देवानां जातमेतत्स्वयं तव । सर्गस्थित्यंतकालेषु त्रिधा भेदेन तिष्ठसि

ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນເທວະດັ່ງເດີມຂອງເທວະທັງປວງ; ສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນຈາກພຣະອົງໂດຍພຣະອົງເອງ. ໃນການສ້າງ, ການຄົງຢູ່, ແລະການສະລາຍ, ພຣະອົງດຳລົງຢູ່ເປັນສາມພາກ.

Verse 151

ऋषयश्च ततः सप्त वसिष्ठात्रिपुरोगमाः । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैः स्वस्ति स्वस्तीति वादिनः । वेदोक्तिभिरथाग्र्याभिर्वालखिल्याश्च तुष्टुवुः

ຕໍ່ມາ ນັກ຤ິສີ 7 ອົງ ມີວະສິດຖະເປັນຜູ້ນຳ ໄດ້ສັນລະເສີນພຣະອົງດ້ວຍບົດສະໂຕດຫຼາຍປະເພດ ຮ້ອງວ່າ «ສະວັສຕິ! ສະວັສຕິ!» ແລະພວກວາລະຂິລຍະກໍສັນລະເສີນດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນປະເສີດຈາກພຣະເວດາ।

Verse 152

वालखिल्या ऊचुः । नमस्त ऋक्स्वरूपाय सामरूपाय ते नमः । यजुःस्वरूपरूपाय साम्नां धामग ते नमः

ພວກວາລະຂິລຍະກ່າວວ່າ: ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງຣິກ (Ṛk)؛ ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງສາມັນ (Sāman)។ ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ສະຖິດເປັນຢະຊຸສ (Yajus)؛ ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນທີ່ພັກພິງແຫ່ງສາມັນທັງປວງ।

Verse 153

ज्ञानैकरूपदेहाय निर्धूततमसे नमः । शुद्धज्योतिःस्वरूपाय त्रिमूर्तायामलात्मने

ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີກາຍເປັນຮູບດຽວແຫ່ງປັນຍາ ແລະສັດທາ ຜູ້ປັດເປົ່າຄວາມມືດມົນ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນສະພາບແຫ່ງແສງອັນບໍລິສຸດ; ແດ່ພຣະຕຣິມູຣຕິ ອາດຕະມາອັນບໍ່ມີມົນທິນ।

Verse 154

वरिष्ठाय वरेण्याय सर्वस्मै परमात्मने । नमोऽखिलजगद्व्यापिरूपायानंतमूर्त्तये

ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງຜູ້ສູງສຸດ ຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາ ແລະເປັນພຣະປະຣະມາດຕະມານ ຜູ້ເປັນທຸກສິ່ງ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງຜູ້ມີຮູບອັນອະນັນຕະ ຜູ້ມີສະພາບແຜ່ຊຶມທົ່ວທັງຈັກກະວານ।

Verse 155

सर्वकारणभूताय निष्ठाय ज्ञान चेतसाम् । नमः सूर्यस्वरूपाय प्रकाशालक्ष्यरूपिणे

ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນມູນຖານແຫ່ງເຫດທັງປວງ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງອັນໝັ້ນຄົງຂອງຜູ້ມີຈິດຕັ້ງໃນປັນຍາ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ມີຮູບເປັນສູຣຍະ (Sūrya) ຜູ້ເປັນສະພາບແຫ່ງແສງ ແຕ່ຮູບແທ້ຂອງພຣະອົງເກີນການເຫັນຮູ້।

Verse 156

भास्कराय नमस्तुभ्यं तथा दिनकृते नमः । सर्वस्मै हेतवे चैव संध्याज्यो त्स्नाकृते नमः

ນະໂມແດ່ພຣະພາສະກະຣາ; ນະໂມແດ່ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດວັນ. ນະໂມແດ່ເຫດປັດໃຈສາກົນ ແລະ ນະໂມແດ່ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດແສງສົນທະຍາ ແລະ ແສງຈັນ.

Verse 157

त्वं सर्वमेतद्भगवञ्जगच्च भ्रमता त्वया । भ्रमत्याविश्वमखिलं ब्रह्मांडं सचराचरम् । त्वदंशुभिरिदं सर्वं स्पृष्टं वै जायते शुचि

ໂອ້ພຣະອົງ, ພຣະອົງແມ່ນທຸກສິ່ງນີ້ ແລະ ເປັນຈັກກະວານທີ່ເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍ. ເມື່ອພຣະອົງເຄື່ອນ, ຈັກກະວານທັງປວງ—ພຣະພົມມະອັນດາ (brahmāṇḍa) ພ້ອມທັງສິ່ງມີຊີວິດແລະບໍ່ມີຊີວິດ—ກໍເຄື່ອນຕາມ. ເມື່ອຖືກຕ້ອງໂດຍລຳແສງຂອງພຣະອົງ, ທຸກສິ່ງນີ້ຍ່ອມບໍລິສຸດ ແລະ ສະຫວ່າງໄສ.

Verse 158

क्रियते त्वत्करस्पर्शैर्जलादीनां पवित्रता

ໂດຍການສຳຜັດດ້ວຍພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ, ແມ່ນແຕ່ນ້ຳ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ ກໍຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ.

Verse 159

होमदानादिको धर्मो नोपकाराय जायते । तात यावन्न संयोगि जगदेतत्त्वदंशुभिः

ໂອ້ລູກເອີຍ, ທຳພິທີເຊັ່ນການບູຊາໄຟ (homa) ແລະ ການໃຫ້ທານ ບໍ່ອາດເກີດເປັນທຳອັນເປັນປະໂຫຍດແທ້ ຕາບໃດທີ່ໂລກນີ້ຍັງບໍ່ຮ່ວມສຳພັນກັບລຳແສງຂອງພຣະອົງ—ພຣະສະຫວ່າງອັນທິບພະ.

Verse 160

ऋचस्ते सकला ह्येतास्तथा यानि यजूंषि च । सकलानि च सामानि निपतंति त्वदंगतः

ບົດຣິກ (Ṛg) ທັງປວງນີ້ເປັນຂອງພຣະອົງ; ບົດຍະຊຸສ (Yajus) ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ; ແລະ ບົດສາມັນ (Sāman) ທັງປວງ ລ້ວນໄຫຼອອກຈາກພຣະວິກາຍຂອງພຣະອົງ.

Verse 161

ऋङ्मयस्त्वं जगन्नाथ त्वमेव च यजुर्मयः । यतः साममयश्चैव ततो नाथ त्रयीमयः

ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ ພຣະອົງເປັນສານະຂອງຣິກ; ພຣະອົງເທົ່ານັ້ນເປັນສານະຂອງຢະຊຸສ; ແລະເພາະພຣະອົງຍັງເປັນສານະຂອງສາມັນ ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະນາຖ ພຣະອົງແມ່ນຮູບຮວມແຫ່ງວິດສາມພາກ।

Verse 162

त्वमेव ब्रह्मणो रूपं परं चापरमेव च । मूर्त्तामूर्त्तं तथा सूक्ष्मं स्थूलं रूपेण संस्थितः

ພຣະອົງເທົ່ານັ້ນແມ່ນຮູບແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ—ທັງສູງສຸດແລະຢູ່ໃກ້; ຕັ້ງຢູ່ໃນພາບປາກົດຂອງພຣະອົງ ເປັນຮູບແລະບໍ່ມີຮູບ, ລະອຽດແລະຫນາແນ່ນ.

Verse 163

निमेषकाष्ठादिमयः कालरूपक्षणात्मकः । प्रसीद स्वेच्छया रूपं स्वं तेजः शमनं कुरु । त्वं देव जगतां हेतोर्दुःखं सहसि दुःसहम्

ພຣະອົງຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງການເວລາ—ປະກອບດ້ວຍການກະພິບຕາ, ກາສຖາ ແລະອື່ນໆ—ຜູ້ມີສະພາບເປັນຂະນະໃນຮູບແຫ່ງການເວລາ: ຂໍພຣະອົງໂປດເມດຕາ. ດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ ຂໍຈົ່ງຜ່ອນການປາກົດຂອງພຣະອົງ; ໃຫ້ປະກາຍໄຟແຫ່ງພຣະຣັດສະຫມີສົງບົບລົງ. ໂອ ພຣະເທວະ ເພື່ອໂລກທັງຫຼາຍ ພຣະອົງອົດທົນທຸກຂ໌ອັນທົນບໍ່ໄດ້.

Verse 164

त्वं नाथ मोक्षिणां मोक्षो ध्येयस्त्वं ध्यायतां वरः । त्वं गतिः सर्वभूतानां कर्मकांडनिवर्तिनाम्

ໂອ ພຣະນາຖ ພຣະອົງແມ່ນຄວາມຫຼຸດພົ້ນຂອງຜູ້ແສວງຫາຄວາມຫຼຸດພົ້ນ; ພຣະອົງແມ່ນອາລົມທີ່ຄວນພິຈາລະນາສູງສຸດຂອງຜູ້ພິຈາລະນາ; ພຣະອົງແມ່ນທີ່ພຶ່ງແລະເປົ້າໝາຍຂອງສັດທັງປວງຜູ້ຫັນຫນີຈາກພິທີກຳລ້ວນໆ.

Verse 165

शं प्रजाभ्योऽस्तु देवेश शन्नोऽस्तु जगतांपते

ໂອ ພຣະເທວະເອສະ ຂໍໃຫ້ຄວາມມົງຄຸນແກ່ປະຊາຊົນທັງຫຼາຍ; ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ ຂໍໃຫ້ຄວາມມົງຄຸນແກ່ພວກເຮົາ.

Verse 166

त्वं धाता विसृजसि विश्वमेक एव त्वं पाता स्थितिकरणाय संप्रवृत्तः । त्वय्यंते लयमखिलं प्रयाति चैतत्त्वत्तोन्यो न हि तपनास्ति सर्वदाता

ພຣະອົງພຽງອົງດຽວ ເປັນຜູ້ສ້າງ ປ່ອຍອອກຈັກກະວານ; ພຣະອົງພຽງອົງດຽວ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ດຳລົງຮັກສາມັນ. ໃນທ້າຍສຸດ ທຸກສິ່ງລະລາຍເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ—ນອກຈາກພຣະອົງ ບໍ່ມີພຣະອາທິດ (ແຫຼ່ງແສງແລະຊີວິດ) ແລະບໍ່ມີຜູ້ປະທານທຸກຢ່າງ.

Verse 167

त्वं ब्रह्मा हरिहरसंज्ञितस्त्वमिन्द्रो वित्तेशः पितृपितरंबुपः समीरः । सोमोऽग्निर्गगनमहाधरादिरूपः किं न त्वं सकलमनोरथप्रदाता

ພຣະອົງແມ່ນພຣະພຣະຫມາ; ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ ຮະຣິ ແລະ ຮະຣະ; ພຣະອົງແມ່ນອິນທຣະ; ພຣະອົງແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງຊັບສິນ; ພຣະອົງແມ່ນປິຕຣະ ແລະເປັນບິດາຂອງປິຕຣະ; ພຣະອົງແມ່ນນ້ຳ ແລະລົມ. ພຣະອົງແມ່ນໂສມະ ແລະອັກນິ; ພຣະອົງແມ່ນຟ້າ, ພູໃຫຍ່, ແລະຮູບທຸກຢ່າງ—ຈະບໍ່ເປັນຜູ້ປະທານຄວາມປາຖະໜາທັງປວງໄດ້ແນວໃດ?

Verse 168

यज्ञैस्त्वामनुदिनमात्मकर्म्मसक्ताः स्तुवन्तो विविधपदैर्द्विजा यजंति । ध्यायन्तः सविनयचेतसो भवन्तं योगस्थाः परमपदं प्रयांति मर्त्त्या

ທຸກມື້ທຸກວັນ ດ້ວຍໃຈຜູກພັນກັບໜ້າທີ່ຕາມທຳ ພວກດວິຊະບູຊາພຣະອົງດ້ວຍຍັດຍະ ແລະສັນລະເສີນດ້ວຍບົດສັນລະເສີນຫຼາຍປະເພດ. ເມື່ອພວກເຂົາພິຈາລະນາພຣະອົງດ້ວຍໃຈອ່ອນນ້ອມ ມະນຸດຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນໂຍຄະ ຍ່ອມບັນລຸສະຖານະສູງສຸດ.

Verse 169

तपसि पचसि विश्वं पासि भस्मीकरोषि प्रकटयसि मयूखैर्ह्लादयतस्यंशुगर्भैः । सृजसि कमलजन्मा पालयस्यच्युताख्यः क्षपयसि च युगांते रुद्ररूपस्त्वमेकः

ພຣະອົງໃຫ້ຄວາມຮ້ອນ ແລະເຮັດໃຫ້ຈັກກະວານສຸກງອມ; ພຣະອົງຄຸ້ມຄອງມັນ ແລະຍັງເຮັດໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ. ດ້ວຍລຳແສງທີ່ມີຄວາມຊື່ນບານຢູ່ໃນອະນຸພາບແຫ່ງແສງ ພຣະອົງເປີດເຜີຍແລະສ່ອງສະຫວ່າງທຸກສິ່ງ. ພຣະອົງສ້າງເປັນພຣະພຣະຫມາ (ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ), ພຣະອົງຮັກສາເປັນວິສະນຸ (ອະຈຸຕະ), ແລະໃນທ້າຍຍຸກ ພຣະອົງທຳລາຍເປັນຣຸດຣະ—ແຕ່ພຣະອົງແມ່ນອົງດຽວ.

Verse 171

विवस्वते प्रणतजनानुकम्पिने महात्मने समजवसप्तसप्तये । सतेजसे कमलकुलालिबंधवे सदा तमःपटलपटावपाटिने

ນະໂມ ແດ່ ວິວັສວານ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ກົ່ມກາບ; ແດ່ມະຫາວິນຍານ ຜູ້ມີມ້າເຈັດຕົວເຄື່ອນໄຫວກົງກັນ; ແດ່ຜູ້ມີຣັດສະມີ ເປັນມິດຂອງຝູງດອກບົວ; ແດ່ພຣະອົງຜູ້ສະເໝີ ສະຫຼາຍຜ້າມ່ານແຫ່ງຄວາມມືດມົນ—ຂໍນະໂມ.

Verse 172

पावनातिशयसर्वचक्षुषे नैककामविषयप्रदायिने । भासुरामलमयूखमालिने सर्वभूतहितकारिणे नमः

ນະໂມ ແດ່ “ດວງຕາ” ອັນບໍລິສຸດຢ່າງສູງ ຂອງທຸກສາຍຕາ; ແດ່ຜູ້ປະທານສິ່ງທີ່ປາຖະໜາຫຼາຍປະການ; ແດ່ຜູ້ມີພວງຮັດຮອບດ້ວຍລຳແສງສະຫວ່າງສະອາດໄຮ້ມົນທິນ; ແດ່ຜູ້ເຮັດປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ.

Verse 173

अजाय लोकत्रयभावनाय भूतात्मने गोपतये वृषाय । नमो महाकारुणिकोत्तमाय सूर्याय वस्तुप्रभवालयाय

ນະໂມ ແດ່ສູຣະ—ຜູ້ບໍ່ເກີດ; ຜູ້ຫຼ້ຽງດູໂລກທັງສາມ; ອາດຕະມາພາຍໃນສັດທັງປວງ; ຜູ້ປົກປ້ອງສັດໂລກ (ໂກປະຕິ); ຜູ້ຊອບທຳ ແລະ ກ້າແຂງ. ນະໂມ ແດ່ຜູ້ສູງສຸດໃນມະຫາກະຣຸນາ, ຜູ້ເປັນທີ່ພັກອາໄສທີ່ຄວາມຈິງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 174

विवस्वते ज्ञानभृतेऽन्तरात्मने जगत्प्रतिष्ठाय जगद्धितैषिणे । स्वयंभुवे निर्मललोकचक्षुषे सुरोत्तमायामिततेजसे नमः

ນະໂມ ແດ່ວິວັສວານ—ຜູ້ຖືພາປັນຍາ, ອາດຕະມາພາຍໃນ; ຜູ້ເປັນຖານຮອງຂອງໂລກ ແລະ ຜູ້ມຸ່ງຫາປະໂຫຍດແກ່ໂລກ; ຜູ້ເກີດຂຶ້ນເອງ (ສະວັຍພູ), “ດວງຕາ” ອັນບໍລິສຸດຂອງບັນດາໂລກ; ເທວະຜູ້ສູງສຸດ ຜູ້ມີຣັດສະມີຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້.

Verse 175

क्षणमुदयाचलभालितार्च्चिः सुरगणगीतिगरिष्ठगीतः । त्वमुत मयूखसहस्रवज्जगति विकासितपद्मनाभः

ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ແສງດັ່ງໄຟຂອງພຣະອົງ ສວມຢູ່ເທິງຫນ້າຜາຂອງພູຕາເວັນອອກ; ໝູ່ເທວະທັງປວງຂັບຮ້ອງບົດສັນລະເສີນອັນຂັງແຂງ. ພຣະອົງມີພັນລຳແສງ ປຸກໂລກໃຫ້ບານອອກ—ດັ່ງດອກບົວຄ່ອຍໆແຍ້ມບານ.

Verse 176

तव तिमिरासवपानमदाद्भवति विलोहितविग्रहता । मिहिरविभासतया सुतरां त्रिभुवनभावनमात्रपरः

ດ້ວຍຄວາມເມົາມົນຈາກການດື່ມ “ເຫຼົ້າແຫ່ງຄວາມມືດ” ຮູບກາຍຂອງພຣະອົງປາກົດເປັນສີແດງ. ແຕ່ດ້ວຍຄວາມສະຫວ່າງແຫ່ງຕາເວັນ ພຣະອົງມຸ່ງໝັ້ນຢ່າງສິ້ນເຊີງໃນການຫຼ້ຽງດູສາມພົບ.

Verse 177

रथमारुह्य समावयवं रुचिरविकलितदिव्यहयम् । सततमरिबले भगवंश्चरसि जगद्धितबद्धरसः

ໂອ ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ, ພຣະອົງຂຶ້ນລົດສົມສ່ວນ ທີ່ມີມ້າເທວະງາມສະຫວ່າງ ບໍ່ເມື່ອຍລ້າ, ເຄື່ອນໄຫວບໍ່ຂາດ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ ແລະປະຫານກຳລັງສັດຕູ.

Verse 178

अमृतमयेन रसेन समं विबुधपितॄनपि तर्प्पयसे । अरिगणसूदन तेन तव प्रणतिमुपेत्य लिखामि वपुः

ດ້ວຍລົດຊາດອັນເປັນອະມິດ ດັ່ງນ້ຳທິບ, ພຣະອົງທຳໃຫ້ເທວະ ແລະ ບັນພະບຸລຸດຜູ້ລ່ວງລັບ ອິ່ມໃຈເທົ່າກັນ. ໂອ ຜູ້ປະຫານຫມູ່ສັດຕູ, ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມນົບນ້ອມ ແລະຖວາຍບົດສັນລະເສີນນີ້ຈາກທັງກາຍໃຈ.

Verse 179

शुभसमवर्णमयं रचितं तव पदपांसुपवित्रतमम् । नतजनवत्सल मां प्रणतं त्रिभुवनपावन पाहि रवे

ໂອ ຣະວິ, ຝຸ່ນຈາກພຣະບາດຂອງພຣະອົງ ບໍລິສຸດຍິ່ງສຸດ; ບົດສັນລະເສີນນີ້ຖືກຖັກທໍດ້ວຍຖ້ອຍຄຳມົງຄຸນ ແລະກົງກັນ, ຂ້າພະເຈົ້າຖວາຍແດ່ພຣະອົງ. ໂອ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ນົບນ້ອມ, ຂໍພຣະອົງປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ກົ້ມຢູ່ທີ່ພຣະບາດ; ໂອ ຜູ້ຊຳລະສາມໂລກ.

Verse 180

इति सकलजगत्प्रसूति भूतं त्रिभुवनभावनधामहेतुमेकम् । रविमखिलजगत्प्रदीपभूतं त्रिदशवरं प्रणतोऽस्मि देवदेवम्

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມຕໍ່ ຣະວິ ພຣະອົງດຽວ—ແຫຼ່ງກຳເນີດຂອງທຸກໂລກ, ເຫດແລະທີ່ສະຖິດອັນດຽວທີ່ຫຼ້ຽງດູສາມໂລກ—ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງເປັນດັ່ງໂຄມໄຟແຫ່ງສາກົນ, ປະເສີດສຸດໃນຫມູ່ເທວະ, ເທວະແຫ່ງເທວະທັງປວງ.

Verse 181

ईश्वर उवाच । हाहाहूहश्च गन्धर्वो नारदस्तुंबरुस्तथा । उपगातुं समारब्धा गांधर्वकुशला रविम्

ພຣະອິສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຮາຮາ ແລະ ຮູຮູ ຜູ້ເປັນຄັນທະວະ, ພ້ອມທັງ ນາຣະດະ ແລະ ຕຸມບະຣຸ—ຜູ້ຊຳນານໃນດົນຕີຄັນທະວະ—ໄດ້ເລີ່ມຮ້ອງສັນລະເສີນ ຣະວິ.

Verse 182

षड्जमध्यमगांधारग्रामत्रयविशारदाः । मूर्छनाभिश्च तानैश्च सुप्रयोगैः सुखप्रदम्

ພວກເຂົາເປັນຜູ້ຊໍານານໃນກຣາມດົນຕີສາມ—ສັດຈະ, ມັດຍະມະ, ແລະ ກັນທາຣະ—ໃຊ້ມູຣຈະນາ, ຕານະ ແລະການນໍາໃຊ້ອັນປະເສີດ ໃຫ້ໃຈເກີດຄວາມສຸກ.

Verse 183

सप्तस्वरविनिर्वृत्तं यतित्रयविभूषितम् । सप्तधातुसमायुक्तं षड्जाति त्रिगुणाश्रयम्

ເພງນັ້ນເກີດຈາກສຽງທັງເຈັດ ແລະຖືກປະດັບດ້ວຍຢະຕິສາມ; ພ້ອມດ້ວຍທາດເຈັດ ຕັ້ງຢູ່ໃນຊາຕິຫົກ ແລະອາໄສຄຸນະສາມ.

Verse 184

चतुर्गीतसमायुक्तं चतुवर्णसमुत्थितम् । चतुर्वर्णप्रतीकारं सप्तालंकारभूषितम्

ມັນພ້ອມດ້ວຍຮູບແບບເພງສີ່ປະເພດ ເກີດຈາກວັນນະສີ່; ຖືສັນຍາລັກຂອງວັນນະສີ່ ແລະຖືກປະດັບດ້ວຍອະລັງກາຣະເຈັດ.

Verse 185

त्रिस्थानशुद्धं त्रिलयं सम्यक्कालव्यवस्थितम् । चित्ते चित्ते च नृत्ये च रसेषु लयसंयुतम्

ມັນບໍລິສຸດໃນສາມສະຖານະ ມີລະຍະສາມແບບ ແລະຈັດວາງເວລາຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ຈັງຫວະຂອງມັນປະສານກັບໃຈ ແລະອາລົມ, ກັບນາດະຍະ ແລະຣະສະທັງຫຼາຍ.

Verse 186

चतुर्विंशद्गुणैर्युक्तं जगुर्गीतं च गायनाः । विश्वार्ची च घृताची च उर्वश्यथ तिलोत्तमा

ນັກຮ້ອງທັງຫຼາຍໄດ້ຂັບຮ້ອງເພງທີ່ພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າດີເລີດຊາວສີ່ປະການ. ວິສະວາຣຈີ ແລະ ກຣິຕາຈີ, ແລ້ວຕໍ່ມາ ອຸຣະວະສີ ແລະ ຕິໂລຕະມາ ກໍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມດ້ວຍ.

Verse 187

मेनका सहजन्या च रंभा चाप्सरसां वरा । चतुर्विधपदं तालं त्रिप्रकारं लयत्रयम्

ເມນະກາ, ສະຫະຈັນຍາ ແລະ ຣັມພາ—ອັບສະຣາຜູ້ເລີດ—ໄດ້ຟ້ອນດ້ວຍຕາລະສີ່ຂັ້ນ, ສາມແບບ ແລະ ລະຍະສາມ.

Verse 188

यतित्रयं तथाऽतोद्यं नाट्यं चैव चतुर्विधम् । ननृतुर्जगतामीशे लिख्यमाने विभावसौ

ດ້ວຍຍະຕິສາມ, ດົນຕີເຄື່ອງດົນຕີ, ແລະນາດະຍະສີ່ປະເພດ, ພວກນາງໄດ້ຟ້ອນຕໍ່ໜ້າພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກ; ວິພາວະສຸ (ໄຟ) ເບິ່ງດັ່ງກຳລັງຈາລຶກພາບນັ້ນ.

Verse 189

भावान्भावविशारद्यः कुर्वन्त्यो विधिवद्बहून् । देवदुन्दुभयः शंखाः शतशोऽथ सहस्रशः

ດ້ວຍຄວາມຊຳນານໃນພາວະ ແລະດ້ວຍພັກຕິ, ພວກນາງໄດ້ປະຕິບັດພິທີມົງຄຸນຫຼາຍຢ່າງຕາມວິທີ; ກອງທິບ ແລະ ສັງຂ໌ ດັງກັງວານເປັນຮ້ອຍ ແລະເຖິງພັນ.

Verse 190

अनाहता महादेवि नेदिरे घननिस्वनाः । गायद्भिश्चैव गंधर्वैर्नृत्यद्भिश्चाप्सरोगणैः

ໂອ ມະຫາເທວີ, ສຽງອະນາຫະຕະ—ເກີດຂຶ້ນເອງ—ດັງລຶກໜັກກັງວານ; ໃນຂະນະທີ່ຄັນທະວະຮ໌ຮ້ອງເພງ ແລະຝູງອັບສະຣາຟ້ອນ.

Verse 191

अवाद्यंत ततस्तत्र वेणुवीणादिझर्झराः । पणवाः पुष्कराश्चैव मृदंगपटहानकाः

ແລ້ວຕໍ່ມາ ໃນທີ່ຊຸມນຸມນັ້ນ, ຂຸ່ຍ (ເວນຸ), ວີນາ ແລະເຄື່ອງດົນຕີອື່ນໆ ດັງຂຶ້ນ; ປະນະວະ, ປຸສະກະຣະ, ມຣິດັງກະ, ປະຖະຫະ ແລະ ອານະກະ ກໍຖືກຕີດ້ວຍ.

Verse 192

तूर्यवादित्रघोषैश्च सर्वं कोलाहलीकृतम् । ततः कृतांजलिपुटा भक्तिनम्रात्ममूर्त्तयः

ດ້ວຍສຽງແຕຣ ແລະ ສຽງດົນຕີນານາ ທົ່ວທັງໝົດຖືກເຮັດໃຫ້ກ້ອງກັງວານດ້ວຍຄວາມຄືກຄື້ນ. ແລ້ວພວກເຂົາພັບມືເປັນອັນຈະລີ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະ ນ້ອມກາຍດ້ວຍພັກຕິ.

Verse 193

ततः कलकले तस्मिन्सर्वदेवसमागमे । संवत्सरं भ्रमस्थस्य विश्वकर्मा रवेस्ततः

ແລ້ວໃນທ່າມກາງສຽງອື້ອອຶງຂອງການຊຸມນຸມຂອງເທວະທັງປວງ ວິສະວະກັມມາໄດ້ປະຄອງຮັບໃຊ້ພຣະຣະວິ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ ຕະຫຼອດໜຶ່ງປີເຕັມ.

Verse 194

तेजसः शातनं चक्रे स्तूयमानस्य दैवतैः । देवं चक्रे समारोप्य भ्रामयामास सूत्रभृत्

ໃນຂະນະທີ່ເທວະທັງປວງສັນລະເສີນພຣະອົງ ວິສະວະກັມມາໄດ້ກະທຳການຫຼຸດທອນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງນັ້ນ. ພໍອຸ້ມພຣະເທວະຂຶ້ນວາງເທິງລໍ້ ຜູ້ຖືສາຍເຊືອກກໍໃຫ້ມັນໝຸນໄປ.

Verse 195

मृत्पिंडवत्कुलालस्य संस्पृशन्क्षुरधारया । पतंगस्य स्तवं कुर्वन्विश्वकर्मा दिवस्पतेः

ເຫມືອນຊ່າງປັ້ນໝໍ້ແຕະກ້ອນດິນດ້ວຍຄົມມີດອັນແຫຼມ ວິສະວະກັມມາກໍເຊັ່ນນັ້ນ—ພ້ອມກັບການສັນລະເສີນພະປະຕັງກະ (ພຣະອາທິດ) ຈອມແຫ່ງວັນ—ໄດ້ຂູດແລະປັ້ນແຕ່ງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຢ່າງລະມັດລະວັງ.

Verse 196

तेजसः षोडशं भागं मण्डलस्थमधारयत् । शातितं तस्य तत्तेजो यावत्पादौ वरानने

ພຣະອົງໄດ້ຮັກສາໄວ້ເພີຍໜຶ່ງສ່ວນສິບຫົກຂອງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງນັ້ນໃນມະນະດົງພຣະອາທິດ. ຄວາມສະຫວ່າງນັ້ນຖືກຂູດຫຼຸດພຽງແຕ່ຮອດພຣະບາດ, ໂອ ຜູ້ໜ້າງາມ.

Verse 197

यत्तस्य ऋङ्मयं तेजस्तत्प्रभासेऽपतत्प्रिये । यजुर्मयेन देवेशि भाविता द्यौर्महाप्रभोः

ແສງສະຫວ່າງຂອງພຣະອົງທີ່ມີສະພາບເປັນຣິກ (Ṛgveda) ໄດ້ຕົກລົງທີ່ປຣະພາສາ ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ. ແລະໂດຍສ່ວນທີ່ເປັນຢະຊຸສ (Yajurveda) ໂອ ເຈົ້ານາງແຫ່ງເທວະ ສະຫວັນຂອງພຣະມະຫາເຈົ້າ ໄດ້ຮັບພະລັງອັນເຕັມປຽມ.

Verse 198

स्वर्गं साममयेनापि भूर्भुवःस्वरितिस्थितम् । ततस्तैस्तेजसो भागैर्दशभिः पंचभिस्तथा

ແລະດ້ວຍສ່ວນທີ່ເປັນສາມະ (Sāmaveda) ດ້ວຍ ອານາຈັກສະຫວັນທີ່ດໍາລົງເປັນ ພູຣ, ພູວະ, ແລະ ສະວະ ໄດ້ຖືກສ້າງໃຫ້ຕັ້ງມັ່ນ. ຕໍ່ມາ ຈາກສ່ວນແຫ່ງແສງນັ້ນ—ສິບ ແລະ ຫ້າ ດ້ວຍ—(ເລື່ອງຍັງດໍາເນີນຕໍ່).

Verse 199

तेन वै निर्मितं चक्रं विष्णोः शूलं हरस्य च । महाप्रभं महाकायं शिबिका धनदस्य च

ໂດຍພຣະອົງ ໄດ້ສ້າງຈັກຣາຂອງພຣະວິສນຸ ແລະ ຕຣິສູລຂອງຮະຣະ (ພຣະສິວະ). ອີກທັງ ສິບິກາອັນສະຫງ່າງາມ ແລະ ໃຫຍ່ໂຕ ຂອງທະນະດະ (ກຸເບຣະ) ກໍຖືກສ້າງຂຶ້ນ.

Verse 200

दण्डः प्रेतपतेः शक्तिर्देवसेनापतेस्तथा । अन्येषां च सुराणां च अस्त्राण्युक्तानि यानि वै

ໄມ້ທອນຂອງຈອມເຈົ້າແຫ່ງພຣະເປຣຕະ (ຍະມະ) ແລະ ສັກຕິ/ຫອກຂອງຈອມທັບເທວະ (ກາຣຕິເກຍ) ກໍດ້ວຍ. ແລະອາວຸດອື່ນໆຂອງເທວະທັງຫຼາຍ ທີ່ໄດ້ກ່າວວ່າເປັນຂອງພວກເຂົາ ທັງໝົດນັ້ນ ກໍຖືກສ້າງໂດຍພຣະອົງ.

Verse 201

यक्षविद्याधराणां च तानि चक्रे स विश्वकृत् । ततः षोडशमं भागं बिभर्त्ति भगवान्रविः । तत्तेजो रविभागश्च खस्थो विचरति प्रिये

ຜູ້ສ້າງສັນສາກົນນັ້ນ ຍັງໄດ້ສ້າງສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ແກ່ຍັກສະ ແລະ ວິທະຍາທະຣະ ດ້ວຍ. ຕໍ່ມາ ພຣະຣະວິ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ມີພຣະພອນ ຖືກຮັບສ່ວນທີ່ສິບຫົກຂອງແສງນັ້ນ. ແລະແສງນັ້ນ—ສ່ວນຂອງຣະວິ—ທ່ອງໄປໃນຟ້າ ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ.

Verse 202

इति शातिततेजाः स श्वशुरेणातिशोभनम् । वपुर्दधार मार्त्तंडः पुष्पबाणमनोरमम्

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະມາຣຕັນຑະ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ມີລັງສີຖືກຫຼຸດລົງ ໂດຍການກະທຳຂອງພໍ່ເຂົ້າເຂີຍ ໄດ້ຮັບຮູບກາຍອັນສະຫງ່າງາມ ນ່າຮັກດັ່ງມາລາດອກໄມ້។

Verse 204

अपापां सर्वभूतानां तपसा नियमेन च । सा च दृष्ट्वा तमायांतं परपुंसो विशंकया । जगाम संमुखं तस्य अश्वरूपधरस्य च

ນາງ—ຜູ້ບໍ່ມີບາບ ແລະປະພຶດຕະປະຕິບັດຕະປະສາ ພ້ອມວິນັຍວັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ—ເມື່ອເຫັນລາວເຂົ້າມາ ກໍສົງໄສວ່າເປັນຊາຍອື່ນ ແລະໄດ້ໄປພົບລາວຕໍ່ໜ້າ ໃນຂະນະທີ່ລາວຖືຮູບເປັນມ້າ।