Adhyaya 12
ບົດນີ້ ພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ຕັດສອນຜະສົມຜະສານການອະທິບາຍຮາກຄໍາ (ຕາມ dhātu) ກັບການຮັບຮອງສະຖານທີ່ສັກສິດ (tīrtha)। ເລີ່ມດ້ວຍການຕີຄວາມຄໍາທີ່ກ່ຽວກັບກະສັດ/ພຣະມະເຫສີ (rājā/rājñī) ແລະ “ເງົາ” (chāyā) ເພື່ອຊີ້ວ່າ ຊື່ ແລະ ອັດຕະລັກ ມີນັຍທາງທິດສະດີທາງທຳມະຢ່າງເລິກຊຶ້ງ। ຕໍ່ມາ ເລື່ອງໄດ້ວາງມະນຸ (Manu) ປັດຈຸບັນໃນສາຍວົງສາ ແລະ ແນະນໍາບຸກຄົນຜູ້ມີເຄື່ອງໝາຍແບບໄວສະນະວະ (śaṅkha-cakra-gadā-dhara) ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍ່ກ່າວເຖິງພຣະຍະມະ (Yama) ວ່າຖືກທຸກທໍລະມານ ເນື່ອງຈາກ “hīna-pāda” (ຂາ/ຕີນບົກພ່ອງ) ເປັນປັນຫາທີ່ຕ້ອງແກ້ດ້ວຍພິທີກຳ. ພຣະຍະມະໄປຍັງ ປຣະພາສະ-ເກສຕຣະ (Prabhāsa-kṣetra) ເຮັດຕະປັດ (tapas) ຍາວນານ ບູຊາລິງຄະ (liṅga) ຕະຫຼອດເວລາອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ເມື່ອພຣະອີສະວະຣະພໍໃຈ ກໍ່ປະທານພອນຫຼາຍປະການ ແລະ ສະຖາປະນານາມບູຊາວ່າ “ຍະເມສະວະຣະ” (Yameśvara) ໃຫ້ຈື່ຈໍາຕະຫຼອດໄປ. ທ້າຍບົດມີຄໍາກ່າວແນວຜົນບຸນ (phalaśruti): ໃນວັນ Yama-dvitīyā ຜູ້ໄດ້ເຫັນຍະເມສະວະຣະ ຈະຫຼີກພົ້ນຈາກການເຫັນ/ປະສົບ ຍະມະໂລກະ (Yama-loka) ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມໝາຍດ້ານການພົ້ນທຸກ ແລະ ຄວາມສໍາຄັນຕາມປະຕິທິນໃນການເດີນທາງຈາລິກທີ່ປຣະພາສະ।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । या संज्ञा सा स्मृता राज्ञी छाया या सा तु निक्षुभा । राजृ दीप्तौ स्मृतो धातू राजा राजति यः सदा
ພຣະເຈົ້າຕັດວ່າ: “ນາງຜູ້ເປັນ ສັມຍາ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ຣາຊຍີ’; ນາງຜູ້ເປັນ ຈາຍາ ແມ່ນ ‘ນິກຊຸພາ’। ຮາກຄຳ rāj ຮູ້ກັນໃນຄວາມໝາຍ ‘ສ່ອງສະຫວ່າງ’; ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ເສມອ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ຣາຊາ’ (ກະສັດ).”
Verse 2
अधिकं सर्वभूतेभ्यस्तस्माद्राजा स उच्यते । राजपत्नी तु सा यस्मात्तस्माद्राज्ञी प्रकीर्तिता
ເນື່ອງຈາກພຣະອົງສູງສົ່ງກວ່າສັດທັງປວງ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ຣາຊາ’ (ກະສັດ). ແລະເນື່ອງຈາກນາງເປັນພຣະມະເຫສີຂອງກະສັດ ດັ່ງນັ້ນນາງຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ ‘ຣາຊຍີ’ (ພຣະຣາຊິນີ).
Verse 3
क्षुभ संचलने धातुर्निश्चला तेन निक्षुभा । भवंति ह्यथवा यस्मात्स्वांगीयाः क्षुद्विवर्जिताः
ຮາກຄໍາ «kṣubh» ໝາຍເຖິງ ການກະທົບກະເທືອນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວ; ແຕ່ນາງຢູ່ນິ່ງສະຫງົບ ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ «ນິກສຸພາ». ຫຼືອີກນັຍໜຶ່ງ ຜູ້ເກີດຈາກກາຍຂອງນາງ ຍ່ອມພົ້ນຈາກຄວາມຫິວໂຫຍ.
Verse 4
छाया तां विशते दिव्या स्मृता सा तेन निक्षुभा । सांप्रतं वर्तते योऽयं मनुर्लोके महामते
ເທວະນາງ «ຈາຍາ» ອັນສະຫງ່າງາມ ໄດ້ເຂົ້າໄປສູ່ນາງ (ສັມຍາ); ດັ່ງນັ້ນນາງຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາດ້ວຍນາມ «ນິກສຸພາ». ແລະມະນຸຜູ້ກໍາລັງດໍາເນີນຢູ່ໃນໂລກບັດນີ້, ໂອ ຜູ້ໃຈກວ້າງ—
Verse 5
तस्यान्ववाये जातस्तु शंखचकगदाधरः । यमस्तु मात्रा संशप्तो हीनपादो धरातले
ໃນສາຍສະກຸນຂອງລາວ ໄດ້ມີຜູ້ໜຶ່ງເກີດມາ ຜູ້ຖືສັງຂ໌, ຈັກຣາ ແລະ ຄະດາ. ແຕ່ຍະມະ ຖືກແມ່ສາບແຊ່ງ ຈຶ່ງຢູ່ໃນໂລກດິນດ້ວຍຕີນບົກພ້ອງ.
Verse 6
प्रभासक्षेत्रमासाद्य चचार विपुलं तपः । वर्षाणामयुतं साग्रं लिंगं पूजितवान्प्रिये
ເມື່ອເຖິງພື້ນທີ່ສັກສິດປຣະພາສະ ລາວໄດ້ປະພຶດຕະປະອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຕະຫຼອດເວລາເກີນໜຶ່ງໝື່ນປີເລັກນ້ອຍ ລາວໄດ້ບູຊາລິງຄະ.
Verse 7
तुष्टश्चाहं ततस्तस्य वराणां च शतं ददौ । अद्यापि तत्र देवेशि यमेश्वरमिति श्रुतम् । यमद्वितीयायां दृष्ट्वा यमलोकं न पश्यति
ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈ ຈຶ່ງໄດ້ປະທານພອນແກ່ລາວຮ້ອຍປະການ. ຈົນທຸກມື້ນີ້, ໂອ ເທວີແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍ, ສະຖານນັ້ນຍັງມີຊື່ສຽງວ່າ «ຍະເມສະວະຣະ». ແລະຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນພຣະອົງໃນວັນ ຍະມະດະວິຕີຍາ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ເຫັນໂລກຂອງຍະມະອີກ.
Verse 12
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये यमेश्वरोत्पत्तिवर्णनंनाम द्वादशोऽध्यायः
ດັ່ງນີ້ ຈົບລົງແລ້ວ ບົດທີ 12 ຊື່ວ່າ «ການພັນລະນາກໍ່ກຳເນີດຂອງ ຍະເມສະວະຣະ» ໃນ ປະພາສະກເສດຣະມາຫາຕະມະ ພາກທຳອິດ ຂອງ ປະພາສະຂັນດະ (ເລ່ມທີ 7) ໃນ ສຣີ ສະກັນດະ ມະຫາປຸຣານະ ອັນມີ 81,000 ຄຳກະວີ।