Adhyaya 16

Verse 1

ईश्वर उवाच । पातालविवरस्यापि माहात्म्यं शृणु सांप्रतम् । पूर्वपृष्टं महादेवि ब्रह्मणा विश्वकर्मणा

ພຣະອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງມະຫາຕະມະຍະຂອງຖ້ຳ/ຮູພາຕາລະດ້ວຍ. ໂອ ມະຫາເທວີ, ໃນກ່ອນນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ ແລະ ວິສະວະກັມມະນ ເຄີຍຖາມເຖິງມັນ.

Verse 2

तमोभावे समुत्पन्ने जातास्तत्रैव राक्षसाः । सूर्यस्य द्वेषिणः सर्वे ह्यसंख्याता महाबलाः

ເມື່ອຄວາມມືດມົນເກີດຂຶ້ນ ຣາກສະສະກໍ່ກຳເນີດຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ—ນັບບໍ່ຖ້ວນ ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ແລະທຸກຕົນລ້ວນເປັນຜູ້ເກຽດຊັງພຣະອາທິດ.

Verse 3

ते तु दृष्ट्वा महात्मानं समुद्यंतं दिवाकरम् । ते धूम्रप्रमुखाः सर्वे जहसुः सूर्यमंजसा

ແຕ່ເມື່ອພວກເຂົາເຫັນພຣະອາທິດຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ກຳລັງຂຶ້ນ, ພວກທີ່ມີ ທູມຣະ ເປັນຫົວໜ້າ ກໍ່ພາກັນຈູ່ໂຈມພຣະອາທິດໂດຍກົງໃນທັນທີ.

Verse 4

अस्माकमंतकः कोऽयं विद्यते पापकर्मकृत् । इत्यूचुर्विविधा वाचः सूर्यस्याग्रे स्थितास्तदा

«ຜູ້ນີ້ແມ່ນໃຜ—ຜູ້ທຳລາຍພວກເຮົາ—ຜູ້ກະທຳກຳບາບ?» ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະອາທິດ ແລະເວົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຫຼາຍຢ່າງ।

Verse 5

इति श्रुत्वा तदा देवः क्रोधस्फुरिताधरः । राक्षसानां वचश्चैव भक्ष्यमाणो दिवाकरः

ເມື່ອພຣະເທວະ (ທິວາກະຣ—ພຣະອາທິດ) ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນັ້ນ ພຣະໂອສຖສັ່ນໄຫວດ້ວຍໂກຣດ; ພຣະອາທິດຖືກຣາກຊະສາກົດດັນ ທັງດ້ວຍຄຳພູດ ແລະການຈູ່ໂຈມ।

Verse 6

ततः क्रोधाभिभूतेन चक्षुषा चावलोकयत् । स क्रूररक्षःक्षयकृत्तिमिरद्विपकेसरी

ຕໍ່ມາ ດ້ວຍໂກຣດຄອບງຳ ພຣະອາທິດໄດ້ຫັນພຣະເນດມອງ; ພຣະອາທິດນັ້ນ ເຫມືອນສິງໂຕຕໍ່ຊ້າງແຫ່ງຄວາມມືດ ກາຍເປັນຜູ້ທຳລາຍຣາກຊະສາອັນດຸຮ້າຍ।

Verse 7

महांशुमान्खगः सूर्यस्तद्विनाशमचिंतयत् । अजानन्नंततश्छिद्रं राक्षसानां दिवस्पतिः

ພຣະອາທິດຜູ້ມີລຳແສງຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ເຄື່ອນໄປໃນຟ້າ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງກາງວັນ ໄດ້ຄິດຖຶງການທຳລາຍພວກນັ້ນ; ແຕ່ພຣະອົງຍັງບໍ່ຮູ້ຊ່ອງລັບທີ່ຣາກຊະສາຈະຫຼົບໜີໄດ້।

Verse 8

स धर्मविच्युतान्दृष्ट्वा पापोपहतचेतसः । एवं संचिंत्य भगवान्दध्यौ ध्यानं प्रभाकरः

ເມື່ອພຣະອົງເຫັນພວກເຂົາຫຼຸດຈາກທຳມະ ແລະຈິດໃຈຖືກບາບກະທົບ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ພຣະປະພາກະຣ (ພຣະອາທິດ) ໄດ້ຄິດດັ່ງນັ້ນ ແລະເຂົ້າສູ່ສະມາທິອັນເລິກຊຶ້ງ।

Verse 9

अजानंस्तेजसा ग्रस्तं त्रैलोक्यं रजनीचरैः । ततस्ते भानुना दृष्टाः क्रोधाध्मातेन चक्षुषा

ໂດຍບໍ່ຮູ້ວ່າ ສາມໂລກຖືກພວກຜູ້ຍ່າງຍາມຄ່ຳຄືນ ຄອບງຳດ້ວຍອຳນາດອັນມືດມົນ ພຣະອາທິດຈຶ່ງເຫັນພວກນັ້ນ ດ້ວຍດວງຕາບວມດ້ວຍຄວາມໂກດ।

Verse 10

निपेतुरंबरभ्रष्टाः क्षीणपुण्या इव ग्रहाः । राक्षसैर्वेष्टितो धूम्रो निपतञ्छुशुभेंऽबरात्

ພວກນັ້ນຕົກລົງຈາກຟ້າ ເຫມືອນດາວເຄາະທີ່ບຸນໝົດສິ້ນ. ກອງອັນສີຄວັນ ຖືກຮາກສະສະຫ້ອມຮອບ ພຸ່ງຕົກຈາກສະຫວັນ ສ່ອງປະກາຍໃນຍາມຕົກ।

Verse 11

अर्द्धपक्वं यथा तालफलं कपिभिरावृतम् । यदृच्छया निपेतुस्ते यंत्रमुक्ता यथोपलाः

ເຫມືອນໝາກຕານທີ່ສຸກຄື່ງໜຶ່ງ ມີຝູງລີງຫ້ອມລ້ອມ ພວກນັ້ນກໍກະເດັ່ນຕົກລົງໂດຍບັງເອີນ—ເຫມືອນຫີນທີ່ຖືກປ່ອຍອອກຈາກເຄື່ອງຍົນ।

Verse 12

ततो वायु वशाद्भ्रष्टा भित्त्वा भूमिं रसातलम् । जग्मुस्ते क्षेत्रमासाद्य प्रभासं वरवर्णिनि

ຕໍ່ມາ ຖືກພະລັງລົມພັດໃຫ້ຫຼຸດທາງ ພວກນັ້ນໄດ້ທະລຸດຜ່ານແຜ່ນດິນ ລົງສູ່ຣະສາຕະລະ (Rasātala). ແລ້ວເມື່ອມາຮອດເຂດສັກສິດ ກໍມາຮອດພຣະພາສາ (Prabhāsa) ໂອ ນາງຜູ້ງາມຜ່ອງໃສ।

Verse 13

यत्र चार्कस्थलो देवः सर्वसिद्धिप्रदायकः । तत्सान्निध्यस्थितं देवि पातालविवरं महत्

ເພາະທີ່ນັ້ນມີພຣະເທວະອາກະສະຖະລະ (Arkasthala) ຜູ້ປະທານຄວາມສຳເລັດທຸກປະການ. ໃກ້ກັບສານນິທິອັນສັກສິດນັ້ນ ໂອ ເທວີ ມີຮູຮ່ອງໃຫຍ່ສູ່ພາຕາລ (netherworld).

Verse 14

अन्यानि कोटिशः संति तानि लुप्तानि भामिनि । कृतस्मरात्समारभ्य यावदर्कस्थलो रविः

ໂອ ນາງຜູ້ສະຫວ່າງໄສ, ມີຊ່ອງເປີດອື່ນໆນັບເປັນລ້ານ ແຕ່ລ້ວນສູນຫາຍໄປ; ຊ່ອງນີ້ຍັງຄົງຢູ່ຕັ້ງແຕ່ສະໄໝ ກຣິຕະສະມະຣາ ຈົນກວ່າ ຣະວິ (ພຣະອາທິດ) ຈະຕັ້ງຢູ່ໃນ ອາຣກະສະຖະລາ.

Verse 15

देवमातुर्वरं प्राप्य सिद्धयोऽष्टौ व्यवस्थिताः । एतस्मिन्नंतरे देवि सूर्यक्षेत्रमुदाहृतम्

ໄດ້ຮັບພອນອັນປະເສີດຈາກ ແມ່ແຫ່ງເທວະດາ ແລ້ວ ສິດທິທັງແປດ ກໍໄດ້ຕັ້ງຖານຢູ່. ໃນຊ່ວງນັ້ນເອງ, ໂອ ເທວີ, ສະຖານທີ່ນັ້ນຖືກຂານນາມວ່າ “ສູຣະຍະເຂດ” ດິນແດນສັກສິດຂອງພຣະອາທິດ.

Verse 16

सूर्यस्य तेजसो देवि मध्यभागं हि तत्स्मृतम् । सर्वं हेममयं देवि नापुण्यस्तत्र वीक्षते

ໂອ ເທວີ, ສະຖານນັ້ນຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນສ່ວນກາງທີ່ສຸດແຫ່ງລັດສະໝີຂອງພຣະອາທິດ. ທຸກສິ່ງທີ່ນັ້ນດັ່ງທຳດ້ວຍຄຳ; ແລະບໍ່ເຫັນອັບມົງຄຸນໃດໆ ເລີຍ.

Verse 17

विवराणां शतं चैकं स्पर्शाश्चैव तु कोटिशः । तत्र संति महादेवि सिद्धेशस्तु प्ररक्षति

ໂອ ມະຫາເທວີ, ມີຊ່ອງເປີດ 101 ຊ່ອງ ແລະຈຸດສຳຜັດນັບເປັນລ້ານ. ທັງໝົດນັ້ນມີຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ແລະ ສິດເທຊະ (Siddheśa) ກໍປົກປ້ອງຮັກສາຢ່າງແທ້ຈິງ.

Verse 18

इदं क्षेत्रं महादेवि प्रियं सूर्यस्य सर्वदा । सूर्यपर्वणिसंप्राप्ते कुरुक्षेत्राधिकं प्रिये

ໂອ ມະຫາເທວີ, ເຂດສັກສິດນີ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອາທິດເສມອ. ເມື່ອວັນພິທີສັກສິດຂອງພຣະອາທິດມາຮອດ, ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ມັນຍິ່ງໃຫ້ບຸນເຫນືອກວ່າ ກຸຣຸເຂດຕະ.

Verse 19

ब्राह्मी चैव हिरण्या च संगमश्च महोदधेः । एतत्त्रिसंगमं देवि कोटितीर्थ फलप्रदम्

ແມ່ນ້ຳ ບຣາຫມີ ແລະ ຮິຣັນຍາ ພ້ອມທັງຈຸດບັນຈົບກັບມະຫາສະມຸດ—ສາມສາຍບັນຈົບນີ້ ໂອ ເທວີ ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຕີຣຖະນັບໂກດິ।

Verse 20

देवमाता च तत्रैव मंकीशस्तत्र तिष्ठति । नागस्थानं नगस्थानं तत्रैव समुदाहृतम् ।१

ທີ່ນັ້ນແທ້ໆ ມີ ເທວະມາຕາ ແລະ ມັງກີສະ ກໍພຳນັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ສະຖານທີ່ຊື່ ນາກະສະຖານ ແລະ ນະກະສະຖານ ກໍຖືກກ່າວວ່າຢູ່ທີ່ນັ້ນເຊັ່ນກັນ।

Verse 21

इति संक्षेपतः प्रोक्तमर्कस्थलमहोदयम् । राक्षसानां च संपातादभूच्च विवरं यथा

ດັ່ງນີ້ ໄດ້ກ່າວໂດຍຫຍໍ້ເຖິງມະຫາສະຫງ່າງາມຂອງ ອາຣກະສະຖະລະ; ແລະວ່າ ເນື່ອງຈາກການບຸກຮຸກຂອງຣາກຊະສະ ຈຶ່ງເກີດຮອຍແຍກ/ຊ່ອງເປີດຂຶ້ນ.

Verse 22

अन्यानि तत्र देवेशि लुप्तानि विवराणि वै । एवं तु प्रकटं तत्र दृश्यतेऽद्यापि भामिनि

ຊ່ອງເປີດອື່ນໆທີ່ນັ້ນ ໂອ ນາງເຈົ້າແຫ່ງເທວະ ໄດ້ຫາຍສູນໄປແທ້. ແຕ່ຊ່ອງນີ້ຍັງປາກົດຊັດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະຍັງເຫັນໄດ້ຈົນທຸກມື້ນີ້ ໂອ ຜູ້ສະຫງ່າງາມ.

Verse 23

श्रीमुखं नाम तद्द्वारं रक्ष्यते मातृभिः प्रिये । वर्षमेकं चतुर्द्दश्यां नियमाद्यस्तु पूजयेत्

ປະຕູນັ້ນຊື່ວ່າ «ສຣີມຸຂະ» ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ແລະຖືກປົກປ້ອງໂດຍແມ່ພຣະເທວີ (ມາຕຣິກາ). ຜູ້ໃດປະພຶດຕາມວິນັຍ ແລະບູຊາໃນວັນຈັນທຣະທີ 14 ຕະຫຼອດໜຶ່ງປີເຕັມ—

Verse 24

तत्र मातृगणान्देवि सुनंदाद्यान्विधानतः । पशुपुष्पोपहारैश्च धूपदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्देवि तस्य सिद्धिर्भविष्यति

ທີ່ນັ້ນ ໂອ ເທວີ ຄວນບູຊາຫມູ່ແມ່ທັງຫຼາຍ ເລີ່ມຈາກ ສຸນັນດາ ຕາມພິທີກຳນົດ ດ້ວຍການຖວາຍສັດ (ຕາມທີ່ບັນຍັດ) ດອກໄມ້ ແລະ ຂອງຖວາຍ ພ້ອມທັງທູບ ແລະ ໂຄມໄຟອັນປະເສີດ. ດ້ວຍການເລີ້ຍງອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ ໂອ ເທວີ ຄວາມສຳເລັດຂອງຜູ້ນັ້ນຈະສຳເລັດຜົນ.

Verse 25

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्रार्कस्थलसंनिधौ । पूजयेन्मातरः सर्वा यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः

ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມທັງປວງ ໃກ້ອາກະສະຖະລະ ຄວນບູຊາແມ່ທັງຫມົດ ຫາກປາດຖະນາຄວາມສຳເລັດທາງຈິດວິນຍານແກ່ຕົນເອງ.

Verse 26

एतास्तु मातरो देवि सुनंदागणनामतः । ख्यातिं यांति प्रभासे तु क्षेत्रेस्मिन्वरवर्णिनि

ໂອ ເທວີ ແມ່ທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ຮູ້ຈັກຮ່ວມກັນວ່າ “ສຸນັນດາ-ຄະນະ” ຈະໄດ້ຮັບຊື່ສຽງ ແລະ ປະກາຍສະຫງ່າງາມ ໃນທົ່ງສັກສິດພຣະພາສານີ້, ໂອ ຜູ້ມີຜິວພັນງາມ.

Verse 27

एतत्संक्षेपतः प्रोक्तं पातालोत्तरमध्यतः । तच्छ्रुत्वा मुच्यते देवि सर्वापद्भ्यो नरोत्तमः

ນີ້ໄດ້ກ່າວໄວ້ໂດຍຫຍໍ້ ອີງຈາກຕອນກາງຂອງ “ປາຕາລົດຕະຣະ”. ເມື່ອໄດ້ຟັງມັນ ໂອ ເທວີ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດຈະພົ້ນຈາກໄພພິບັດທັງປວງ.