
Tirtha Mahatmya
This section is oriented to sacred-place glorification (māhātmya) and locates the episode in the Ānarta region (आनर्तविषय), described as a hermitage-forest landscape populated by ascetics and marked by a distinctive ethic of non-hostility among animals—an idealized purāṇic ecology used to frame ritual authority, transgression, and restoration.
279 chapters to explore.

हाटकेश्वरलिङ्गप्रतिष्ठा — Establishment of the Hāṭakeśvara Liṅga
အခန်း (၁) တွင် ရှင်ပညာရှိတို့က “သီဝ၏ လိင်္ဂ” ကို အခြားသဘောတရား/ရုပ်သဏ္ဌာန်များထက် အထူးကောင်းကင်ဘုရားပူဇော်ရခြင်း၏ အကြောင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက အာနာရတ သစ်တောအဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြသည်—စတီနှင့် ခွဲခွာရသဖြင့် ဝမ်းနည်းကြေကွဲနေသော သီဝ (ထရီပူရာန္တက) သည် အကျင့်သီလကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်သည့် ပုံစံဖြင့် (အဝတ်မဝတ်၊ ခေါင်းခွံပန်းကန်ကိုင်၍) တပသီအာရှရမ်သို့ ဆွမ်းခံလာသည်။ တပသီမိန်းမများသည် အံ့သြစွဲလမ်းကာ နေ့စဉ်တာဝန်များကို လွှတ်ချကြပြီး၊ တပသီယောက်ျားများက အာရှရမ်စည်းကမ်းပျက်စီးမှုဟု ယူဆကာ သီဝကို ကျိန်စာတင်၍ လိင်္ဂကျသွားစေသည်။ လိင်္ဂသည် မြေကို ထိုးဖောက်ကာ ပာတာလာသို့ ဆင်းသက်သွားပြီး လောကသုံးပါးတွင် မတည်ငြိမ်မှုနှင့် မကောင်းသော နိမိတ်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ဘြဟ္မာထံ သွားရာ ဘြဟ္မာက အကြောင်းရင်းကို သိပြီး သီဝထံ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ သီဝက ဒေဝတားနှင့် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) မျိုးရိုးများက ကြိုးစားပူဇော်မှသာ လိင်္ဂကို ပြန်တင်မည်ဟု ဆိုသည်။ ဒေဝတားတို့က စတီသည် ဟိမာလယ၏ သမီး ဂေါရီအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားမည်ဟု အားပေးကြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ပာတာလာတွင် လိင်္ဂကို ပူဇော်ပြီး၊ ဗိဿနုနှင့် အခြားဒေဝတားများလည်း ဆက်လက်ပူဇော်ကြသည်။ သီဝသည် နှစ်သက်ကာ အပေးအယူ (ဗရ) ပေးပြီး လိင်္ဂကို ပြန်လည်တည်ထောင်စေသည်။ ဘြဟ္မာက ရွှေလိင်္ဂကို ဖန်တီးတင်သွင်း၍ ပာတာလာတွင် “ဟာဋကေရှဝရ” ဟု ကျော်ကြားမည်ဟု ကြေညာသည်။ အဆုံးတွင် စည်းကမ်းညွှန်ကြားချက်အဖြစ်—ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် လိင်္ဂကို ပုံမှန်ထိတွေ့ကြည့်ရှုချီးမွမ်းပူဇော်ခြင်းသည် အဓိက သာသနာတရားများကို တစ်ပြိုင်နက်ဂုဏ်ပြုခြင်းဖြစ်ပြီး ကောင်းကျိုးသုခ အကျိုးရလဒ်များကို ပေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။

त्रिशङ्कु-तत्त्वप्रश्नः तथा तीर्थस्नान-प्रभावः (Triśaṅku’s Inquiry and the Efficacy of Tīrtha Bathing)
ဤအဓျာယတွင် စူတက ပဝိသ္သဒ္ဓ သာသနာမြေဗေဒဆိုင်ရာ အရေးကြီးဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ လိင်္ဂတစ်ခုကို မြေမှနှုတ်ယူသည့်အခါ ပာတာလမှ ဂင်္ဂါ (ဇဟ္နဝီ) ရေသည် ထိုလမ်းကြောင်းမှ ပေါက်ထွက်လာပြီး၊ တီရ္ထမဟာတ္မယ အစဉ်အလာအတိုင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သန့်စင်ပေးနိုင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းပြည့်စုံစေခြင်းဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် စူတက “လောကအံ့ဩဖွယ်” အကြောင်းအရာကို ကြေညာကာ၊ ခဏ္ဍာလ အဆင့်သို့ ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီးနောက် မင်းတော်တစ်ပါးနှင့် သင့်တော်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်ရရှိသည့် မင်း တြိသင်္ကူကို မိတ်ဆက်သည်။ စုဝေးနေသော ရှိများက တြိသင်္ကူ၏ ကျဆင်းရခြင်း အကြောင်းရင်းကို အသေးစိတ် မေးမြန်းကြသည်။ စူတက တြိသင်္ကူကို ဗဟိုထားသည့် ရှေးဟောင်း သန့်စင်ပေးသော ပုံပြင်ကို ပြောမည်ဟု သဘောတူပြီး၊ မင်း၏ မျိုးရိုးနှင့် သီလဂုဏ်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်—နေမင်းမျိုးဆက်၊ ဝသိဋ္ဌ၏ တပည့်၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် ယဇ္ဉကြီးများကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဒက္ခိဏာကို ပြည့်စုံစွာ ပေးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ဂုဏ်သရေရှိ၍ လိုအပ်နေသော ဗြာဟ္မဏများအား အလှူအတန်းကျယ်ပြန့်ခြင်း၊ ဝရတများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ခိုလှုံလာသူများကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နန်းတော်ဆွေးနွေးခန်းသို့ ပြောင်းလဲကာ တြိသင်္ကူက လက်ရှိကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် ကောင်းကင် (သွဝဂ္ဂ) သို့ တက်နိုင်စေမည့် ယဇ္ဉကို တောင်းဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက မဖြစ်နိုင်ဟု ငြင်းဆိုပြီး၊ ထိုကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ကံများဖြင့် သွဝဂ္ဂရောက်ခြင်းသည် အခြားကိုယ်ခန္ဓာရပြီးမှ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကာ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် တက်သွားသည့် နမူနာရှိလျှင် ပြပါဟု စိန်ခေါ်သည်။ တြိသင်္ကူက ရှင်၏ အာနုဘော်ကို ယုံကြည်ကာ ထပ်မံတောင်းဆိုပြီး မငြင်းလျှင် အခြား ပူဇော်ဆောင်ရွက်သူကို ရှာမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်သည်။ ဝသိဋ္ဌက ရယ်မောကာ မိမိစိတ်တိုင်း ဆောင်ရွက်ပါဟု ခွင့်ပြုသည်။ ဤအဓျာယ၏ သင်ခန်းစာမှာ ယဇ္ဉဆိုင်ရာ မဟာမန်တရားလိုလားမှု၊ သဒ္ဓမ္မအကန့်အသတ်နှင့် တီရ္ထရေချိုးခြင်း၏ ပြောင်းလဲစေသော အာနုဘော်တို့၏ တင်းမာမှုကို ပြသခြင်း ဖြစ်သည်။

Triśaṅku’s Curse, Social Degradation, and Renunciation (त्रिशङ्कु-शापः अन्त्यजत्वं च वनप्रवेशः)
သုတက မင်းတရိသင်္ကူသည် ယခင်က ဝသိဋ္ဌကို တောင်းဆိုပြီးနောက် ဝသိဋ္ဌ၏ သားတော်များထံသို့ သွားရောက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်နိုင်ရန် ယဇ်ပူဇော်မှုကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်း ရှင်းပြသည်။ သို့ရာတွင် ရှင်တော်များက မတောင်းမရဟု ငြင်းပယ်ကြပြီး မင်းက အခြားပူဇော်သူကို အစားထိုးမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်သော်လည်း ပြင်းထန်သောစကားဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ အန္တျဇ/ချဏ္ဍာလ အဖြစ် လူမှုရေးအရ အနိမ့်ကျသွားစေသော အပျက်အဆီးမင်္ဂလာမဲ့ ကပ်ဆိုးအမိန့်ကို ချမှတ်ကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်အသားများ ပြောင်းလဲခြင်း၊ လူအများရှေ့တွင် အရှက်ခွဲခံရခြင်း၊ နှိပ်စက်နှောင့်ယှက်ခံရခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခံရခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ မင်းသည် မိမိမျိုးရိုးစည်းကမ်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ ပျက်စီးသွားခြင်းကို ဝမ်းနည်းကာ မိသားစုနှင့် အားကိုးသူများကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ရမည်ကို ကြောက်ရွံ့ပြီး မိမိအလိုဆန္ဒကြီးမှု၏ အကျိုးဆက်ကို စဉ်းစားရင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖျက်ဆီးရန်တောင် စိတ်ကူးမိသည်။ ညအချိန်တွင် လူကင်းသွားသော မြို့တံခါးသို့ ပြန်လာကာ သားတော်နှင့် ဝန်ကြီးများကို ခေါ်ယူပြီး အပျက်အဆီးအကြောင်းကို ပြောပြသည်။ နန်းတော်အဖွဲ့က ငိုကြွေးကာ ရှင်တော်များ၏ တင်းကျပ်မှုကို ဝေဖန်ပြီး မင်း၏ကံကြမ္မာကို မျှဝေခံမည်ဟု ကတိပြုကြသည်။ တရိသင်္ကူသည် အကြီးဆုံးသား ဟရိရှ္ချန္ဒြကို အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ရာဇသက်ဆက်ခံအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ သေခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ကောင်းကင်တက်ခြင်းကို မဖြစ်မနေ လိုက်လံမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကြေညာပြီး တောထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။ ဝန်ကြီးများက ဟရိရှ္ချန္ဒြကို အခမ်းအနားသံများနှင့်အတူ နန်းတင်အုပ်ချုပ်စေကြသည်။

त्रिशङ्कु-विश्वामित्र-तीर्थयात्रा तथा हाटकेश्वरशुद्धिः (Triśaṅku and Viśvāmitra: Pilgrimage Circuit and Purification at Hāṭakeśvara)
သုတက တ్రိသင်္ကူသည် ဝသိဋ္ဌ၏ သားများက ချန်ဒာလာအဖြစ် ကျိန်စာတင်သဖြင့် အားကိုးရာတစ်ခုတည်းအဖြစ် ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို ရွေးချယ်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောပြသည်။ တ్రိသင်္ကူသည် ကုရုက္ခေတ္တရသို့ ရောက်ကာ မြစ်ကမ်းရှိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အာရှရမကို တွေ့ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်အသားများကြောင့် မမှတ်မိသည့် တပည့်များ၏ ပြစ်တင်မှုကို ခံရသည်။ ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို ဖော်ပြကာ “ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်နိုင်စေမည့် ယဇ်ပူဇော်ပွဲ” ကို တောင်းဆိုရာမှ ပယ်ချခံရ၍ စွန့်ပစ်ခြင်းနှင့် ကျိန်စာတင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ဝသိဋ္ဌမျိုးရိုးနှင့် ပြိုင်ဆိုင်နေသော ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဝတ္ထုကိစ္စအရ အခွင့်အရေး ပြန်လည်ရရှိစေရန် တီရ္ထယာထရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ဖြင့် ကုသပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ စရஸဝတီ၊ ပရဘ္ဟာသ၊ နိုင်မိဿ၊ ပုෂ္ကရ၊ ဝါရာဏသီ၊ ပရယာဂ၊ ကေဒါရ၊ ဩရဝဏာနဒီ၊ စိတြကူဋ၊ ဂိုကရဏ၊ ရှာလီဂရမ် စသည်တို့ကို လှည့်လည်သော်လည်း အာဗုဒသို့ မရောက်မချင်း တ్రိသင်္ကူ မသန့်ရှင်းသေး။ အာဗုဒတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယက အနရတဒေသရှိ ဟာဋကေရှဝရ လင်္ဂကို ညွှန်ပြပြီး ၎င်းသည် ပာတာလာနှင့် ဂျာဟ္နဝီရေများနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ဆိုသည်။ မြေအောက်လမ်းကြောင်းသို့ ဝင်ကာ ရိုးရာရေချိုးသန့်စင်ပြီး ဟာဋကေရှဝရကို ဒർശနပြုသည့်အခါ ချန်ဒာလာအဖြစ်မှ လွတ်မြောက်၍ တောက်ပမှု ပြန်ရသည်။ ထို့နောက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ပြည့်စုံသည့် ယဇ်ပူဇော်ပွဲ ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ကောင်းကင်တက်ရောက်နိုင်ရေး အခမ်းအနားကို ဘြဟ္မာထံ တောင်းခံရာ ဘြဟ္မာက “တူညီသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိန်းထားလျက် ယဇ်ဖြင့် ကောင်းကင်မရ” ဟူသော သဒ္ဓမ္မကန့်သတ်ချက်ကို ပြောကာ ဝေဒနည်းလမ်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ရသည့် သာမန်စည်းကမ်းကို အလေးပေးသည်။

Triśaṅku’s Dīrghasatra under Viśvāmitra: Ritual Authority, Public Yajña, and the Quest for Svarga
သုတက ဗိဿဝာမိတ္တရ်သည် ဘြဟ္မာ၏စကားကြောင့် စိတ်ထိခိုက်ကာ မိမိတပဿ၏အာနုဘော်ကို ထင်ရှားစေရန် တ్రိသင်္ကူအတွက် ဝေဒယဇ္ဉကို စည်းကမ်းပြည့်စုံစွာ၊ ဒက္ခိဏာအလွန်ပေါများစွာဖြင့် အဘိသေကပြု၍ ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကတိပြုကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ မင်္ဂလာရှိသော တောအတွင်း ယဇ္ဉမဏ္ဍပကို အမြန်တည်ဆောက်ကာ အဓ္ဝရျု၊ ဟောတೃ၊ ဘြဟ္မာ၊ ဥဒ္ဂာတೃနှင့် အခြားအရာရှိများအပါအဝင် ရ္တဗိဇများကို အများအပြား ခန့်အပ်၍ ရိုးရာပူဇော်မှု၏ ပြည့်စုံမှုကို အလေးပေးထားသည်။ ယဇ္ဉသည် လူထုအလယ်၌ ကြီးမားသော ပူဇော်ပွဲဖြစ်လာပြီး ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများ၊ တက္ကဗေဒပညာရှင်များ၊ ဂೃಹಸ್ಥများသာမက ဆင်းရဲသူများနှင့် ဖျော်ဖြေရေးသူများပါ စုဝေးလာကြသည်။ “ပေးကမ်းပါ၊ စားသောက်ပါ” ဟူသော ချီးကျူးသံများ ဆက်တိုက်ထွက်ပေါ်ကာ ယဇ္ဉနှင့် ဒါန၏ လူမှုမြင်သာမှုကို ဖော်ပြသည်။ မဏ္ဍပတွင် စပါး၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ရတနာတို့ကို တောင်တန်းကဲ့သို့ စုပုံထားပြီး နွား၊ မြင်း၊ ဆင်တို့ကို မရေမတွက်နိုင်အောင် ဒါနအဖြစ် ပြင်ဆင်ထားသည်။ သို့ရာတွင် သာသနာရေးတင်းမာမှု ပေါ်လာသည်—ဒေဝတာများက ပူဇော်ပစ္စည်းကို ကိုယ်တိုင်မခံယူကြဘဲ ဒေဝတို့၏ပါးစပ်ဖြစ်သော အဂ္နိသာ လက်ခံသည်။ ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာပြီးနောက်လည်း တ్రိသင်္ကူ၏ ဆန္ဒဖြစ်သော “ကိုယ်ခန္ဓာတူတူဖြင့် စွဝဂ္ဂသို့ တက်ရောက်ခြင်း” မပြည့်စုံသေး။ အဝဘ္ဟృထသန့်စင်ရေချိုးပြီး ယဇ္ဉပုရောဟိတ်များကို လျော်ကြေးပေးပြီးနောက် တ్రိသင်္ကူသည် ဗိဿဝာမိတ္တရ်အား မိမိ၏ဂုဏ်သိက္ခာပြန်လည်ရရှိစေခြင်းနှင့် စဏ္ဍာလအခြေအနေ ဖယ်ရှားပေးခြင်းအတွက် ကျေးဇူးတင်သော်လည်း ရည်မှန်းချက်မပြီးမြောက်သေးကြောင်း ဝမ်းနည်းညည်းတွားသည်။ ဝသိဋ္ဌ၏စကားမှန်ကန်သွားမည်ကို ကြောက်ရွံ့ကာ ရာဇာပလ္လင်ကို စွန့်၍ တောသို့ ဝင်ကာ တပဿကျင့်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်သဖြင့် အခန်း၏ သင်ခန်းစာသည် ပူဇော်ပွဲမှ အစွမ်းထက်သော အာသီတိကျင့်စဉ်သို့ လှည့်ပြောင်းသွားသည်။

Viśvāmitra’s Hymn to Śiva and the Resolve to Create a New Sṛṣṭi (Triśaṅku Episode)
ဤအধ্যာယသည် စူတာ၏ပြောကြားမှုအတွင်းရှိ မင်းနှင့် ရှင်ပညာရှိတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ တြိရှင်ကူ (Triśaṅku) ၏အခြေအနေကို ကြားပြီးနောက် ဝိශ්ဝာမိတ္တ (Viśvāmitra) သည် မင်းကို အားပေးနှစ်သိမ့်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာတူတူဖြင့်ပင် ကောင်းကင်သို့ တင်ပို့မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထိုကတိသည် သံကల్ప (saṅkalpa) ၏ အံ့ဩဖွယ်တည်ကြည်မှုနှင့် ယဇ္ဉာအာဏာအပေါ် အငြင်းပွားမှုကို ထင်ရှားစေသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တသည် ကောင်းကင်စည်းကမ်းကို စိန်ခေါ်ကာ တပစ် (tapas) အားဖြင့် ကိုယ်ပိုင် စೃṣṭi အသစ်တစ်ခုကို စတင်ဖန်တီးနိုင်ကြောင်း ကြေညာသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဇာတ်လမ်းသည် ဘက္တိသဘောတရားသို့ လှည့်ကာ သူသည် သီဝ (Śiva/Śaṅkara/Śaśiśekhara) ထံသို့ သွားရောက်ပူဇော်ကန်တော့ပြီး သီဝကို ကမ္ဘာလောက၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် အမျိုးမျိုးသော ဒေဝတားတို့နှင့် တစ်ပါးတည်းအဖြစ် ချီးမွမ်းသည့် စတုတ္ထကို ရွတ်ဆိုသည်။ သီဝသည် ကရုဏာဖြင့် ပရသဒ်ပေးကာ ဝိශ්ဝာမိတ္တက “sṛṣṭi-māhātmya” (ဖန်တီးခြင်း၏ အာနုဘော်/ဗဟုသုတ) ကို တောင်းခံသည်။ သီဝက ခွင့်ပြုပြီး ထွက်ခွာသွားရာ ဝိශ්ဝာမိတ္တသည် သမాధိ၌ တည်ကာ ပြိုင်ဆိုင်သဘောဖြင့် လေးမျိုးသော ဖန်တီးမှုကို စတင်ပြုလုပ်သည်။

Viśvāmitra’s Secondary Creation and the Resolution of Triśaṅku’s Ascent (विश्वामित्र-सृष्टि तथा त्रिशङ्कु-प्रकरण)
သုတက ဗိဿာမိတ္တရ၏ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ရပ်ကို ပြောကြားသည်။ ဗိဿာမိတ္တရသည် တပသ္နှင့် သမာဓိအင်အားကြီးစွာဖြင့် ရေထဲဝင်ကာ «နှစ်ထပ်ဆန္ဓျာ» (ဆန်ဒျာနှစ်ခါ) ကို ဖန်တီးပြီး ယနေ့တိုင် မြင်နိုင်သကဲ့သို့ ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတအဖွဲ့များ၊ အာကာသသတ္တဝါများ၊ ကြယ်များ၊ ဂြိုဟ်များ၊ လူသားများ၊ နဂါးများ၊ ရာက္ခသများ၊ အပင်အနှံများနှင့် ခုနစ်ဋ္ဌရိရှီ၊ ဓြုဝအထိ တူညီသော စကြဝဠာတစ်ခုကို ထပ်မံဖန်တီးကာ ကမ္ဘာလောကကို နှစ်ထပ်ဖြစ်စေသည်။ စာတမ်းတွင် နေ နှစ်လုံး၊ လ နှစ်လုံး၊ ဂြိုဟ်နှင့် နက္ခတ်အစုများ နှစ်စုံပေါ်လာ၍ မိုးကောင်းကင်အမိန့်နှစ်ခု ပြိုင်ဆိုင်သဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုကြီးမားလာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထိုအခါ အင်ဒြ (ရှက္ကရ) သတိလန့်ကာ ဒေဝတများနှင့်အတူ ပဒ္မပေါ်ထိုင်သော ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာထံ သွားရောက်ကာ ဝေဒသံတော်ပုံစံဖြင့် ချီးမွမ်း၍ စကြဝဠာအသစ်က အဟောင်းကို လွှမ်းမိုးမီ တားဆီးပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဘြဟ္မာသည် ဗိဿာမိတ္တရအား ဒေဝတများ မပျက်စီးစေရန် ဖန်တီးမှုကို ရပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ ဗိဿာမိတ္တရက ထရီရှင်ကူကို လက်ရှိကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် ဒေဝလောကသို့ တက်ရောက်ခွင့်ပေးရမည်ဟု အခြေအနေတင်သည်။ ဘြဟ္မာက သဘောတူကာ ထရီရှင်ကူကို ဘြဟ္မာလောက/ထရီဝိဋ္ဌပသို့ ခေါ်ဆောင်ပြီး ဗိဿာမိတ္တရ၏ မကြုံဖူးသည့် အမှုကို ချီးကျူးသော်လည်း ဖန်တီးထားသော အစီအစဉ်သည် တည်ငြိမ်နေရမည်၊ သို့ရာတွင် ယဇ္ဉာပူဇာအတွက် အခွင့်မရှိဟု ကန့်သတ်ချက်ကို ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘြဟ္မာသည် ထရီရှင်ကူနှင့်အတူ ထွက်ခွာသွားပြီး ဗိဿာမိတ္တရသည် မိမိတပသ္အနေအထား၌ တည်မြဲနေသည်။

Hāṭakeśvara-māhātmya and the Nāga-bila: Indra’s Purification Narrative (हाटकेश्वर-माहात्म्य)
သုတက သုံးလောကလုံးတွင်ကျော်ကြားသော တီရ္ထ၏ ပေါ်ပေါက်လာမှုကို ရှင်းပြသည်။ ဤနေရာသည် ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အားထုတ်မှုကြောင့် တြိရှင်ကူ၏ အံ့ဩဖွယ် မြှောက်တင်ခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး၊ ကလိယုဂ၏ အညစ်အကြေးနှင့် အပြစ်ကြီးများတောင် မထိခိုက်နိုင်ဟု ဆိုသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် ထိုနေရာ၌ သေဆုံးခြင်းသည် ရှိဝလောကသို့ သွားရာလမ်းဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်များအထိပါ ကရုဏာအကျယ်ပြန့်သည်။ လူများက “ရေချိုးခြင်းနှင့် လိင်္ဂပူဇာ တစ်ခါတည်း” ကိုသာ အားထားလာသဖြင့် ယဇ္ဉာနှင့် တပသ္ယာ အစဉ်အလာများ လျော့နည်းကာ ဒေဝတများ၏ ယဇ္ဉာဝေစု ရပ်တန့်မည်ကို စိုးရိမ်ကြသည်။ အင်ဒြာက မြေမှုန့်ဖြင့် နေရာကို ပိတ်ဆို့ရန် အမိန့်ပေးပြီး နောက်တွင် ပုရွက်ဆိတ်တောင်က နာဂဘီလ (nāga-bila) ဖြစ်လာကာ နာဂများသည် ပာတာလနှင့် မြေပြင်အကြား သွားလာရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် အင်ဒြာသည် လှည့်စား၍ ဝෘတြာကို သတ်ခြင်းကြောင့် ဘ္ရဟ္မဟတ္ယာ အညစ်အကြေး ခံရသည် (ဝෘတြာ၏ တပသ္ယာ၊ ပရသဒ်၊ ဒေဝတများနှင့် ပဋိပက္ခတို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်)။ အင်ဒြာက တီရ္ထများစွာ လှည့်လည်သော်လည်း မသန့်စင်နိုင်ဘဲ၊ ဒေဝဝါဏီက နာဂဘီလလမ်းမှ ပာတာလသို့ ဆင်းရန် ညွှန်ကြားသည်။ ပာတာလ-ဂင်္ဂါ၌ ရေချိုးပြီး ဟာဋကေရှဝရကို ပူဇာပြုသည့်အခါ ချက်ချင်း သန့်စင်ကာ တောက်ပမှု ပြန်ရသည်။ အဆုံးတွင် လမ်းကြောင်းကို ပြန်ပိတ်ရန် သတိပေးကာ၊ စိတ်ရှည်သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့အား အမြင့်ဆုံး အကျိုးတရားများ ရမည်ဟု ဖလရှရုတိ ပြောထားသည်။

Nāga-bila-pūraṇa and Raktaśṛṅga-sthāpanā at Hāṭakeśvara-kṣetra (नागबिलपूरणं रक्तशृङ्गस्थापनं च)
အခန်း ၉ သည် ဟာဋကေရှ్వరက்ஷೇತ್ರ၌ အန္တရာယ်ကြီးသော မြေအောက်လမ်းကြောင်း (mahān nāga-bila) ကို ပိတ်ဆို့ပြီး နောက်တစ်ဖန် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးရာနေရာအဖြစ် သတ္တိပေးသည့် နေရာဒဏ္ဍာရီကို တိတိကျကျ ဖော်ပြသည်။ စူတာက အိန္ဒြာသည် သံဝর্তက လေ (Saṃvartaka Vāyu) ကို ဖုန်မှုန့်ဖြင့် အပေါက်ကို ဖြည့်ရန် အမိန့်ပေးသော်လည်း၊ ဝါယုက ယခင်က လင်္ဂတစ်ခုကို ဖုံးအုပ်ခဲ့ရာမှ ကျိန်စာခံရပြီး မိမိ၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် အနံ့ရောနှောသယ်ဆောင်သူအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သဖြင့် သီဝ (Tripurāri) ကို ကြောက်ရွံ့ကြောင်း ပြန်လည်ပြောကြားကာ ငြင်းဆိုသည်။ အိန္ဒြာ စဉ်းစားနေစဉ် ဒေဝေဇျာ (ဗြဟ္မစပတိ) က ဟိမဝန္တ၏ အာဏာကို အားထားရန် ညွှန်ပြပြီး ဟိမဝန္တ၏ သားသုံးပါး—မိုင်နာက (သမုဒ္ဒရာတွင် ပုန်းနေသူ), နန္ဒိဝဍ္ဍန (ဝသိဋ္ဌ အာရှရမအနီး မပြည့်စုံသေးသော အ裂ကြောင်းနှင့် ဆက်နွယ်သူ), နှင့် ရက္တရှೃင်္ဂ—တို့အနက် ရက္တရှೃင်္ဂသာ အပေါက်ကို တကယ်ပိတ်နိုင်သူဟု သတ်မှတ်သည်။ အိန္ဒြာသည် ဟိမဝန္တထံ တောင်းခံရာတွင် ရက္တရှೃင်္ဂက လူလောက၏ ကြမ်းတမ်းမှုနှင့် သီလပျက်ယွင်းမှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ တောင်ပံများကို အိန္ဒြာက ဖြတ်ခဲ့သဖြင့်လည်းကောင်း ဆန့်ကျင်သည်။ သို့သော် အိန္ဒြာက အတင်းအကျပ် လိုက်နာစေပြီး သဘာဝနှင့် ပူဇော်ရေး အပြောင်းအလဲများကို ကတိပေးသည်—သစ်ပင်များ၊ တီရ္ထများ၊ ဘုရားကျောင်းများ၊ ရှင်သန်တပသီတို့၏ အာရှရမများ ပေါ်ပေါက်လာမည်၊ အပြစ်ရှိသူများပင် ရက္တရှೃင်္ဂ၏ ရှိနေမှုကြောင့် သန့်စင်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရက္တရှೃင်္ဂကို nāga-bila ထဲသို့ ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ကာ နှာခေါင်းအထိ မြုပ်စေပြီး အပင်အရွက်နှင့် ငှက်များဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ အိန္ဒြာက ကောင်းချီးများ ပေးသည်—အနာဂတ်ဘုရင်တစ်ပါးက ရက္တရှೃင်္ဂ၏ ခေါင်းပေါ်တွင် မြို့တည်ကာ ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကျိုးအတွက် ဖြစ်စေမည်၊ ချိုင်တြ လ၏ ကృష్ణ-စတုရ္ဒသီနေ့တွင် အိန္ဒြာက ဟာဋကေရှවරကို ပူဇော်မည်၊ သီဝသည် ဒေဝတများနှင့် တစ်နေ့တာ နေထိုင်ကာ သုံးလောကလုံးတွင် ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားစေမည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ပိတ်ဆို့ထားသော နေရာပေါ်၌ တီရ္ထများ၊ သန့်ရှင်းရာအိမ်တော်များနှင့် တပသီနေရာများ အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာကြောင်း ဆိုထားသည်။

Śaṅkhatīrtha-prabhāvaḥ (The Efficacy of Śaṅkhatīrtha) — Chapter 10
သုတက အာနာရတဒေသ၏ မင်း ကမတ်ကာရ အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ အမဲလိုက်စဉ် သစ်ပင်အောက်တွင် သမီးကလေးကို နို့တိုက်နေသော သမင်မကို မြင်ပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြားဖြင့် ပစ်ခတ်လိုက်သည်။ သေမင်းနီးကပ်လာသော သမင်မက မိမိသေခြင်းထက် နို့အပေါ် မူတည်နေသည့် ကလေး၏ အကူအညီမဲ့မှုကို ပို၍ ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် က္ෂတ္တရိယ၏ အမဲလိုက်သဘောတရားအရ မိတ်ဆက်ကာ မိတ်ဖက်နေသော၊ အိပ်နေသော၊ နို့တိုက်/စားသောက်နေသော သို့မဟုတ် အားနည်းလွယ်သော သတ္တဝါများ (ရေကို မှီခိုနေသော သတ္တဝါများပါ) ကို သတ်ခြင်းသည် အပြစ်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုအခြေခံပေါ်တွင် မင်းသည် ချက်ချင်း ကုဋ္ဌ (leprosy-တူ) ရောဂါတစ်မျိုး ခံရမည်ဟု ကျိန်စာတင်သည်။ မင်းက “တောကောင်လျှော့ချခြင်းသည် ရာဇဓမ္မ” ဟု ကာကွယ်သော်လည်း သမင်မက အထွေထွေသဘောတရားကို လက်ခံပြီး ယခုကိစ္စတွင် ကန့်သတ်စည်းကမ်းကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း တင်းကျပ်စွာ ပြောသည်။ သမင်မ သေပြီးနောက် မင်းသည် အမှန်တကယ် ရောဂါကပ်လာသဖြင့် သတိပြုကာ တပသ (tapas) နှင့် ရှိဝပူဇာကို ဆေးကြောနည်းအဖြစ် ခံယူသည်။ မိတ်ဆွေ၊ ရန်သူတို့အပေါ် စိတ်ညီမျှမှုထားပြီး တီရ္ထခရီးထွက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘရာဟ္မဏတို့၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷေတရရှိ ဗျာဒိဖျက်တီရ္ထဟု ကျော်ကြားသော ရှင်ခတီရ္ထ (Śaṅkhatīrtha) သို့ သွားကာ ရေချိုးသဖြင့် ချက်ချင်း ကင်းစင်၍ တောက်ပလာသည်။ ဤအခန်းသည် တီရ္ထ၏ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းနှင့် သတ္တဝါများအပေါ် ထိန်းချုပ်သဘောတရားကို ထင်ရှားစေသည်။

शंखतीर्थोत्पत्तिमाहात्म्य एवं चमत्कारभूपतिना ब्राह्मणेभ्यो नगरदानवर्णनम् (Origin and Glory of Śaṅkhatīrtha; the King Camatkāra’s Gift of a Town to Brahmins)
ရိရှီတို့သည် စူတာအား ဘုရင် စမတ်ကာရာ၏ အရေပြားရောဂါကြီး (လက်ပရိုစီ) မှ လွတ်မြောက်ပုံ၊ သူ့ကို လမ်းညွှန်ခဲ့သော ဘြာဟ္မဏများ၏ အထောက်အထား၊ နှင့် သင်္ခတီရ္ထ၏ တည်နေရာနှင့် အာနုဘော်ကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ဘုရင်သည် တီရ္ထများစွာသို့ လှည့်လည်ကာ ဆေးဝါးနှင့် မန္တရများကို ရှာဖွေသော်လည်း ကုသမှုမတွေ့ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ကုသိုလ်အလွန်ကြီးသော ဒေသတစ်ခုတွင် တပသဖြင့် နေထိုင်စဉ် ဘြာဟ္မဏ ဘုရားဖူးများကို တွေ့ပြီး လူ့နည်းလမ်းဖြစ်စေ၊ ဒေဝနည်းလမ်းဖြစ်စေ ရောဂါပျောက်ကင်းရန် နည်းလမ်းကို တောင်းခံသည်။ ဘြာဟ္မဏများက အနီးရှိ သင်္ခတီရ္ထကို “ရောဂါအားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော” တီရ္ထဟု ချီးမွမ်းကာ၊ အထူးသဖြင့် ချိုင်တြ လတွင် လပြည့်မတိုင်မီ ၁၄ ရက်မြောက် (စတုဒသီ)၊ လသည် စိတြာ နက္ခတ်၌ ရှိချိန်တွင် အစာရှောင်၍ ရေချိုးလျှင် အလွန်ထိရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထ၏ မူလကို ရှင်းပြသည်—တပသရှင် ညီအစ်ကို လိခိတ နှင့် သင်္ခ။ သင်္ခသည် လိခိတ၏ အာရှရမ်အလွတ်မှ သစ်သီးယူမိ၍ အပြစ်ကို ကိုယ်တိုင်ခံယူရာ၊ လိခိတက ဒေါသဖြင့် သူ၏ လက်ကို ဖြတ်တောက်သည်။ သင်္ခသည် ပြင်းထန်သော တပသကို ဆောင်ရွက်ရာမှ ရှီဝ ပေါ်ထွန်း၍ လက်များ ပြန်လည်ရရှိစေကာ သင်္ခနာမဖြင့် တီရ္ထတည်ထောင်ပေးပြီး၊ ထိုနေ့ညတွင် ရေချိုးသူတို့ သန့်စင်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ကာ၊ သြရာဒ္ဓ ပြုလျှင် ဘိုးဘွားတို့လည်း ကျေနပ်မည်ဟု ကတိပေးသည်။ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဘြာဟ္မဏများက စမတ်ကာရာကို သတ်မှတ်ချိန်တွင် ရေချိုးစေရာ ရောဂါပျောက်ကင်းပြီး တောက်ပလာသည်။ ကျေးဇူးတင်၍ လောကရေးကို လျော့ချလိုသဖြင့် နိုင်ငံနှင့် ဥစ္စာကို ပေးအပ်လိုသော်လည်း၊ ဘြာဟ္မဏများက သင်ကြားရေးနှင့် ယဇ်ပူဇော်မှုကို အလေးထားသော ပညာရှင် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် ကာကွယ်ထားသော အခြေချနေရာ (တံတိုင်းနှင့် ချောင်းကာ) တစ်ခုကိုသာ တောင်းဆိုသည်။ ဘုရင်သည် စီမံကိန်းကောင်းသော မြို့တစ်မြို့ကို တည်ဆောက်ကာ သာသနာကျမ်းညွှန်အတိုင်း အရည်အချင်းပြည့် ဘြာဟ္မဏများထံ ဥစ္စာများကို ခွဲဝေပေးပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဝိဝေကနှင့် တပသဘက်သို့ ပိုမိုဦးတည်သွားသည်။

Śaṅkha-tīrtha: Brāhmaṇa-nagarī-nivedana and Rakṣaṇa-upadeśa (शंखतीर्थे ब्राह्मणनगरनिवेदन-रक्षणोपदेशः)
သုတက မင်းကြီး ဝသုဓာပါလ သည် အိန္ဒြ၏ ပုရန္ဒရပူရနှင့် တူညီသကဲ့သို့ အလွန်ခမ်းနားသော မြို့တော်တစ်မြို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ရတနာကဲ့သို့ အိမ်ရာများ၊ ကိလားသတောင်ထိပ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ကြည်လင်သလင်းကျောက် နန်းတော်များ၊ အလံတံခွန်များ၊ ရွှေတံခါးပေါက်များ၊ ရတနာလှေကားပါ ရေကန်များ၊ ဥယျာဉ်များ၊ ရေတွင်းများနှင့် မြို့ပြအသုံးအဆောင်များဖြင့် ပြည့်စုံစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။ ထို့နောက် ထိုမြို့ကို ဂုဏ်သရေရှိသော ဗြာဟ္မဏများထံ နိဝေဒယ (လှူဒါန်းအပ်နှံ) ခဲ့သဖြင့် မင်းကြီးသည် မိမိ၏ ဓမ္မတာဝန်ကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်ပြီးသူဟု ဖော်ပြထားသည်။ ရှင်ခ-တီရ္ထ၌ မင်းကြီးသည် သား၊ မြေးနှင့် အမှုထမ်းများကို ခေါ်ယူကာ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်တော်ကို ထုတ်ပြန်သည်—လှူဒါန်းထားသော မြို့တော်ကို အမြဲတမ်း ကြိုးပမ်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်၍ ဗြာဟ္မဏအားလုံး စိတ်ချမ်းသာစေရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မ-ဥပဒေသဘောအရ အကျိုးဆက်များကို ဖော်ထုတ်သည်—ဗြာဟ္မဏများကို ဘက္တိဖြင့် ကာကွယ်သော အုပ်ချုပ်သူသည် ဗြာဟ္မဏအနုဂ్రဟကြောင့် ထူးကဲသော တောက်ပမှု၊ မအနိုင်ယူနိုင်ခြင်း၊ စည်းစိမ်၊ အသက်ရှည်မှု၊ ကျန်းမာရေးနှင့် မျိုးဆက်တိုးပွားမှုကို ရရှိမည်; ရန်လိုစိတ်ဖြင့် ပြုသူသည် ဒုက္ခ၊ ရှုံးနိမ့်မှု၊ ချစ်သူနှင့် ခွဲခွာရမှု၊ ရောဂါ၊ အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့မှု၊ မျိုးရိုးပျက်စီးမှုနှင့် နောက်ဆုံး ယမလောကသို့ ကျရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် မင်းကြီးသည် တပသျာဝင်ကာ သားစဉ်မြေးဆက်တို့က အမိန့်တော်ကို လိုက်နာ၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် ဓမ္မကို ဆက်လက်တည်မြဲစေသည်။

अचलेश्वर-प्रतिष्ठा-माहात्म्य (The Māhātmya of Acaleśvara: Establishment and Proof-Sign)
သုတက မင်းတစ်ပါးသည် မိမိနိုင်ငံနှင့် မြို့ကို သားများထံ အပ်နှံကာ၊ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များအား နေရာတစ်ခု လှူဒါန်းပြီးနောက် မဟာဒေဝကို ပူဇော်ရန် တပဿာကို တင်းကျပ်စွာ ကျင့်ကြောင်း ပြောသည်။ သူ၏ တပဿာသည် အစာရှောင်ခြင်းအဆင့်ဆင့်ဖြင့် တိုးတက်လာပြီး—အသီးသာစားခြင်း၊ ထို့နောက် အရွက်ခြောက်သာ၊ ထို့နောက် ရေသာ၊ နောက်ဆုံး လေကိုသာ အားထားခြင်း—အချိန်ရှည်ကြာစွာ ဆက်လက်ကျင့်သည်။ မဟေရှ္ဝရ ပျော်ရွှင်၍ ပေါ်ထွန်းလာကာ ဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ မင်းသည် ဟဋကေရှ္ဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော အလွန်ပုဏ္ဏားမြေကို မဟာဒေဝ အမြဲတမ်း နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုသန့်ရှင်းစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ မဟာဒေဝသည် ထိုနေရာ၌ မလှုပ်မရှား နေမည်ဟု ကတိပြုကာ သုံးလောကလုံးတွင် “အချလေရှ္ဝရ” ဟု ကျော်ကြားမည်ဟု ဆိုပြီး၊ ဘက္တိဖြင့် မြင်သူတို့အား တည်ငြိမ်သော စည်းစိမ်ကောင်းချီး ပေးမည်ဟု မိန့်သည်။ မာဃလပြည့်တော် ၁၄ ရက်နေ့တွင် လင်္ဂသို့ “ဃြတ-ကမ္ဗလ” (ဃြတဖြင့် ပြုလုပ်သော အဖုံး/အလွှာ) ပူဇော်သူသည် ဘဝအဆင့်အားလုံး၏ အပြစ်များ ပျက်စီးမည်ဟုလည်း ဖော်ပြသည်။ မင်းအား လင်္ဂကို ထူထောင်၍ ဘုရားအမြဲ နေထိုင်စေရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဘုရား ပျောက်ကွယ်ပြီးနောက် မင်းသည် လှပသော ဘုရားကျောင်း တည်ဆောက်သည်။ ကောင်းကင်အသံက အတည်ပြုလက္ခဏာကို ပြောသည်—လင်္ဂ၏ အရိပ်သည် တည်ငြိမ်၍ သာမန်အတိုင်း ဦးတည်ရာများနှင့် မညီမညာ ဖြစ်မည်။ မင်းသည် ထိုလက္ခဏာကို မြင်၍ ကိစ္စပြီးမြောက်သကဲ့သို့ ခံစားရပြီး၊ စာတမ်းက အံ့ဖွယ်အရိပ်ကို ယနေ့တိုင် မြင်ရသေးကြောင်း ဆိုသည်။ ထပ်မံသက်သေတစ်ရပ်မှာ ခြောက်လအတွင်း သေမည့်သူသည် ထိုအရိပ်ကို မမြင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ နိဂုံးတွင် ကမ္တ్కာရပုရ အနီး၌ မဟာဒေဝသည် အချလေရှ္ဝရအဖြစ် အမြဲတမ်း တည်ရှိကြောင်း၊ ထိုတီရ္ထသည် ဆန္ဒပြည့်စုံစေ၍ မောက္ခပေးနိုင်ကြောင်း၊ လူတို့ မသွားစေရန် အတားအဆီးဖြစ်သော အပြစ်ဆိုးများကိုပင် တားဆီးရန် အမိန့်ပေးထားကြောင်း ဖော်ပြ၍ ထိုနေရာ၏ အထူးအာနုဘော်ကို ထင်ရှားစေသည်။

Cāmatkārapura-pradakṣiṇā-māhātmya (Theological Account of Circumambulation at Cāmatkārapura)
ဤအধ্যာယတွင် စူတက သင်ခန်းစာပေးသော ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောပြသည်။ မွေးရာဇာတိအားဖြင့် ဝိုင်ရှျ (vaiśya) ဖြစ်သော်လည်း ဆင်းရဲပြီး စကားမပြောနိုင်သော လူတစ်ဦးသည် နွားထိန်းအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်သည်။ ချိုင်ထရလ (Caitra) လတွင် ကృష్ణပက္ခ စတုရဒသီနေ့၌ နွားတစ်ကောင် မသိမသာ ပျောက်သွားရာ မိရှင်က အပြစ်တင်ပြီး ချက်ချင်း ပြန်ယူလာရန် တောင်းဆိုသည်။ ကြောက်ရွံ့သဖြင့် နွားထိန်းသည် အစာမစားဘဲ လက်ထဲတွင် တောင်ဝှေးကိုင်ကာ တောထဲသို့ ထွက်သွားပြီး ခြေရာများကို လိုက်ရှာရာ Cāmatkārapura မြို့နယ်နိမိတ်တစ်လျှောက် အပြည့်အဝ လှည့်ပတ်သွားသည်—မသိမသာ ပြုလုပ်သွားသော pradakṣiṇā ဖြစ်လာသည်။ ညအဆုံးတွင် နွားကို တွေ့ပြီး ပြန်အပ်နိုင်သည်။ စာတမ်းက ထိုနေ့ကာလသည် ဒေဝတများက သန့်ရှင်းရာနေရာများသို့ စုဝေးလာသည့် အချိန်ဖြစ်၍ ကုသိုလ်အကျိုးကို ပိုမိုတိုးပွားစေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နွားထိန်း (အစာရှောင်၊ မောန—တိတ်ဆိတ်၊ မရေချိုး) နှင့် နွားတို့သည် ကာလတန်၍ သေဆုံးကြပြီး၊ နွားထိန်းသည် ဒသာရဏာ (Daśārṇa) မင်း၏ သားအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ အတိတ်ဘဝကို မှတ်မိနေသည်။ မင်းဖြစ်လာသောအခါ မန်တရီတစ်ဦးနှင့်အတူ နှစ်စဉ် ထို pradakṣiṇā ကို ခြေလျင်၊ အစာရှောင်၊ မောနထိန်း၍ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပြုလုပ်လာသည်။ ဗိဿဝာမိတ္တရ (Viśvāmitra) နှင့် ဆက်နွယ်သော pāpa-haraṇa tīrtha သို့ ရှင်သန်သူများ (ṛṣi) ရောက်လာပြီး tīrtha နှင့် ဘုရားကျောင်းများ များစွာရှိသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် ဤအခမ်းအနားကိုသာ အထူးသစ္စာထားသနည်းဟု မေးကြသည်။ မင်းက အတိတ်ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ဖွင့်ဟပြောရာ ရှင်သန်သူများက ချီးမွမ်းပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း pradakṣiṇā ပြုလုပ်ကာ japa၊ yajña၊ dāna နှင့် အခြား tīrtha-ဆောင်ရွက်မှုများဖြင့်တောင် ရခက်သော အထူး siddhi ကို ရရှိကြသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မင်းနှင့် မန်တရီတို့သည် ကောင်းကင်၌ ကြယ်ကဲ့သို့ မြင်ရသော ဒေဝတသဘော သတ္တဝါများ ဖြစ်လာကြပြီး ဤအကျင့်၏ फल (phala) ကို အတည်ပြုသကဲ့သို့ အဆုံးသတ်သည်။

Vṛndā’s Rescue, Māyā-Encounter with Hari, and the Etiology of Vṛndāvana (तुलसी-वृंदावन-प्रादुर्भाव)
ဤအဓ್ಯಾಯ (နာရဒ၏ပို့ဆောင်ချက်အရ) တွင် ကာကွယ်ခြင်း၊ မာယာဖြင့်လှည့်စားခြင်း၊ ကျိန်စာနှင့် သန့်ရှင်းရာအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို ဆက်တိုက်ဖော်ပြသည်။ ဟရီ/နာရာယဏသည် တပသ္ဝင်အလားအလာဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ရက္ခသကို ရင်ဆိုင်ပြီး ဒုက္ခရောက်နေသော မိန်းမ ဝೃန္ဒာ/ဝೃန္ဒာရိကာ ကို ကယ်တင်သည်။ ထို့နောက် အန္တရာယ်ပြည့်သော တောအုပ်ကို ဖြတ်သန်းကာ အံ့ဩဖွယ် အာရှရမသို့ ရောက်ကြပြီး ရွှေရောင်ကိုယ်တော်ရှိသော ငှက်များ၊ အမృతရေကဲ့သို့ မြစ်များ၊ ပျားရည်စီးသော သစ်ပင်များ စသည့် အလွန်အကျွံ စည်းစိမ်ဖော်ပြချက်များက တီရ္ထ၏ အံ့ဩသဘောကို တိုးမြှင့်ပေးသည်။ အရေးကြီးသောလှည့်ကွက်မှာ “စိတ္ရရှာလာ” တွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဘုရား၏ မာယာကြောင့် ဝೃန္ဒာသည် မိမိခင်ပွန်းနှင့် ဆင်တူသော ရုပ်ပုံကို တွေ့ကာ နီးကပ်မှု ဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် ဟရီသည် မိမိ၏ သဘောတရားဆိုင်ရာ အထောက်အထားကို ဖွင့်ဟကာ ဇာလန္ဓရ သေဆုံးကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားအရ ရှိဝနှင့် ဟရီသည် မကွာခြားကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ ဝೃန္ဒာက သီလနှင့် တရားမျှတမှုအရ ဝေဖန်ကာ “တပသ္ဝင်၏ မာယာကြောင့် ငါ လှည့်စားခံရသကဲ့သို့ ဟရီလည်း ထိုသဘောတူ လှည့်စားခြင်းကို ခံရမည်” ဟု ကျိန်စာတင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝೃန္ဒာသည် တပသ်ကို တင်းကျပ်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကာ ယောဂဖြင့် စိတ်ကို ပြန်လည်သိမ်းဆည်း၍ ကိုယ်ကို ချုပ်တည်းဒဏ်ခတ်ပြီး သေဆုံးသည်။ အကျန်အရစ်များကို ရိုးရာပူဇော်ပွဲဖြင့် ဆောင်ရွက်ကာ နိဂုံးတွင် အကြောင်းရင်းဖော်ပြချက်ပေးသည်—သူမ ကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ရာနေရာသည် ဂိုဝර්ဓနအနီး ဝೃန္ဒာဝန အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဒေသ၏ သန့်ရှင်းမှုနှင့် သူမ၏ ပြောင်းလဲမှုကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။

रक्तशृङ्गसांनिध्यसेवनफलश्रैष्ठ्यवर्णनम् (Exposition on the Supremacy of the Fruits of Serving the Proximity of Raktaśṛṅga)
အဓ್ಯಾಯ ၁၆ တွင် စူတာက ဟာဋကေရှဝရမှ ပေါ်ပေါက်သော သန့်ရှင်းကွင်း (Hāṭakeśvara-sambhava kṣetra) အတွင်း ရက္တရှೃင်္ဂ (Raktaśṛṅga) ၏ နီးကပ်တည်ရှိမှုကို ဆည်းကပ်၍ အနီးကပ်နေထိုင်ခြင်းကို အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ဦးစားပေးရန် ဟောကြားသည်။ ပညာရှိတို့သည် အခြားလုပ်ငန်းများကို လွှတ်၍ ထိုနေရာ၏ သာသနာတော်တည်ရှိမှုကို စိတ်သဒ္ဓါဖြင့် ဆောင်ရွက်စေဟု တိုက်တွန်းသည်။ ထို့နောက် ကုသိုလ်အဆင့်လိုက် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြကာ ဒါန (dāna)၊ ကရိယာကဏ္ဍ (kriyākāṇḍa)၊ အဂ္နိဋ္ဌိုမ (Agniṣṭoma) ကဲ့သို့ ယဇ္ဉများကို အပြည့်အဝ ဒက္ခိဏာနှင့် ပြုလုပ်ခြင်း၊ စန္ဒြာယဏ (Cāndrāyaṇa) နှင့် ကೃစ္ဆရ (Kṛcchra) ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော ဝရတများ၊ ပရဘာသ (Prabhāsa) နှင့် ဂင်္ဂါ (Gaṅgā) ကဲ့သို့ ထင်ရှားသော တီရ္ထများ၏ ကုသိုလ်သည်ပင် ထိုကွင်း၏ ကုသိုလ်ကို တိုက်ရိုက်နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၁/၁၆ မျှတောင် မမီဟု ဆိုသည်။ ဥပမာအဖြစ် ရာဇဣသီများသည် ထိုနေရာတွင် စိဒ္ဓိ (siddhi) ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ထို့ပြင် တိရစ္ဆာန်၊ ငှက်၊ မြွေ၊ သားရဲတို့သည် အချိန်ကာလကြောင့် ပျက်စီးသော်လည်း ထိုကွင်းနှင့် ဆက်နွယ်မှုကြောင့် ဒေဝဘုံသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သန့်စင်ခြင်း၏ အဆင့်ကို သတ်မှတ်ကာ တီရ္ထများသည် နေထိုင်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်စေသော်လည်း ဟာဋကေရှဝရကွင်းသည် သတိရခြင်းဖြင့်ပင် သန့်စင်စေပြီး မြင်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ထိတွေ့ခြင်းဖြင့် ပိုမိုပြင်းထန်စွာ သန့်စင်စေသည်ဟု သာသနာတော်၏ သန့်ရှင်းမှုကို ကိုယ်တိုင်တွေ့ကြုံခြင်းမှတဆင့် ဖော်ထုတ်သည်။

चमत्कारपुर-क्षेत्रप्रमाण-वर्णनम् तथा विदूरथ-नृपकथा (Chamatkārapura Kṣetra Boundaries and the Tale of King Vidūratha)
အခန်း ၁၇ တွင် ရှင်ရသီများက စူတအား «ချမတ်ကာရပူရ» က္ෂೇತ್ರ၏ အတိုင်းအတာ (ပရမာဏ) နှင့် ကုသိုလ်ပြုစေသော တီရ္ထများ၊ သန့်ရှင်းရာဌာနများကို တိတိကျကျ ဖော်ပြပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတက က္ෂೇತ್ರသည် ငါးကရိုးရှာ အကျယ်ရှိကြောင်း ပြောပြီး၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဂယာရှီရ၊ အနောက်ဘက်တွင် ဟရီ၏ ခြေရာ၊ တောင်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ဂိုကර්ဏေရှ္ဝရ ဆိုင်ရာနေရာများဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ယခင်အမည် «ဟာဋကေရှ္ဝရ» ကိုလည်း ရည်ညွှန်းကာ အပြစ်ဖျက်စီးရာအဖြစ် ကျော်ကြားကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဖော်ပြချက်သည် မြေပုံဆန်သည့် အကန့်အသတ်မှ ရင်းမြစ်ပုံပြင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဘြာဟ္မဏများ၏ တောင်းဆိုချက်အရ စူတက မင်းကြီး «ဝိဒူရထ» ၏ ဒဏ္ဍာရီကို စတင်ပြောပြပြီး၊ မင်းကြီး၏ အမဲလိုက်ခြင်းက အန္တရာယ်ကြီးမားသော လိုက်လံချေမှုန်းမှုအဖြစ် ပြင်းထန်လာသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဆူးပင်ထူထပ်၍ ရေမရှိ၊ အရိပ်မရှိသော တောအုပ်၊ အပူဒဏ်နှင့် တိရစ္ဆာန်အန္တရာယ်တို့ကြားတွင် စစ်တပ်နှင့် ခွဲကွာကာ မောပန်းနွမ်းနယ်လာပြီး နောက်ဆုံးတွင် မြင်းလဲကျသွားသည်—ဤဖြစ်ရပ်က နောက်တစ်ဆင့်တွင် က္ෂೇತ್ರ၏ သန့်ရှင်းမှုနှင့် သင်ခန်းစာအဓိပ္ပါယ်ကို ဖွင့်ဟရန် အခြေခံဖြစ်လာသည်။

प्रेतसंवादः — विदूरथस्य प्रेतैः सह संवादः तथा जैमिन्याश्रमप्रवेशः (Dialogue with Pretas and Entry into Jaimini’s Āśrama)
ဤအধ্যာယတွင် အခက်အခဲများပြည့်နှက်သော တောအတွင်း၌ ဆာလောင်ရေငတ်၍ အားကုန်နေသော မင်းဗိဒူရထသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ပရေတာ သုံးပါးနှင့် တွေ့ဆုံသည်။ စနစ်တကျ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း ပရေတာတို့သည် မိမိတို့ကို ကမ္မနာမများဖြင့် (Māṃsāda, Vidaivata, Kṛtaghna) ဖော်ပြကာ မကောင်းမှုကို အမြဲပြုခြင်း၊ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုကို လျစ်လျူရှုခြင်း၊ ကျေးဇူးမသိခြင်းနှင့် အကျင့်သီလချိုးဖောက်မှုများကြောင့် ပရေတာဘဝသို့ ကျရောက်ရခြင်းကို ရှင်းလင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးချက်သည် အိမ်ထောင်ရေး-ရိတုအကျင့်သီလ လမ်းညွှန်တစ်ရပ်အဖြစ် ကျယ်ပြန့်လာပြီး ပရေတာတို့က အလှူအစားအစာကို “စားသုံး” သည်ဟု ဆိုသော အခြေအနေများကို စာရင်းပြုသည်—śrāddha အချိန်မမှန်ခြင်း၊ dakṣiṇā မလုံလောက်ခြင်း၊ အိမ်တွင်းမင်္ဂလာမရှိခြင်း၊ vaiśvadeva မပြုခြင်း၊ ဧည့်သည်ကို မလေးစားခြင်း၊ အစားအစာ မသန့်ရှင်းခြင်း သို့မဟုတ် အညစ်အကြေးကပ်ခြင်း စသည်တို့။ ထို့ပြင် ပရေတာဘဝသို့ ဦးတည်စေသော အပြစ်များ—သူတစ်ပါး၏ ဇနီးကို လိုက်စားခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်း၊ သစ္စာဖောက်ခြင်း၊ သူတစ်ပါး၏ ဥစ္စာကို မတရားသုံးစွဲခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများသို့ အလှူကို တားဆီးခြင်း၊ အပြစ်မရှိသော ဇနီးကို စွန့်ပစ်ခြင်း—တို့ကို ဖော်ပြပြီး ကာကွယ်သော သီလများ—သူတစ်ပါး၏ ဇနီးကို မိခင်ကဲ့သို့ မြင်ခြင်း၊ စေတနာလှူဒါန်းခြင်း၊ ညီမျှတည်ငြိမ်ခြင်း၊ သတ္တဝါတို့အပေါ် ကရုဏာထားခြင်း၊ ယဇ္ဉ/တီရ္ထ သို့ ဦးတည်ခြင်း၊ ရေတွင်းရေကန်ကဲ့သို့ အများအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ—ကို ချီးမွမ်းသည်။ ပရေတာတို့သည် အဆုံးအဖြတ် ကုသရေးအဖြစ် Gayā-śrāddha ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ မင်းသည် မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်သွားရာ ရေကန်နားရှိ တည်ငြိမ်သော အာရှရမကို တွေ့ပြီး ရှင်ဂျိုင်မိနီနှင့် တပသီများကို တွေ့ဆုံသည်။ ရေနှင့် သစ်သီးများကို လက်ခံကာ မိမိအခက်အခဲကို ပြောပြပြီး ညနေဝတ်ပြုမှုတွင် ပါဝင်သည်။ ညအမှောင်၏ ပုံရိပ်ဖော်ပြချက်များသည် သီလတရားနှင့် ဆက်စပ်သော ညအန္တရာယ်များကို သတိပေးသကဲ့သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။

सत्योपदेशः—गयाशीर्षे श्राद्धेन प्रेतमोक्षणम् (Instruction on Truthfulness—Preta-Liberation through Śrāddha at Gayāśiras)
သုတက မင်းဗိဒူရထသည် စိတ်ပူပန်နေသော အမှုထမ်းများနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံပြီး ရသေ့များနှင့်အတူ တောအတွင်း အနားယူကာ မာဟိṣမတီသို့ ပြန်သွားပြီးနောက် ဂယာရှီရ (Gayāśiras) သို့ ဘုရားဖူးခရီး ဆက်လက်ထွက်ခွာကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထိုနေရာတွင် မင်းသည် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ကို ပြုလုပ်သည်။ အိပ်မက်မြင်ကွင်းတွင် Māṃsāda ဟုခေါ်သော သတ္တဝါတစ်ဦးက ဒေဝရုပ်ဖြင့် ပေါ်လာကာ မင်း၏ အခမ်းအနားကြောင့် ပရေတအခြေအနေမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ကြေညာသည်။ နောက်တစ်ခါတွင် Kṛtaghna (ကျေးဇူးမသိသူ၊ ရေကန်ဓန ခိုးယူမှုနှင့် ဆက်နွယ်သူ) ဟုသိကြသော ပရေတတစ်ဦးက မလွတ်မြောက်သေးဘဲ ဒုက္ခခံနေရကြောင်း ပြောပြီး အပြစ်က လွတ်မြောက်မှုကို တားဆီးနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုပရေတက လွတ်မြောက်ခြင်းသည် satya (သစ္စာတရား) ပေါ် မူတည်ကြောင်း သင်ကြားကာ သစ္စာကို အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၊ တပစ်၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ကမ္ဘာစည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းသော အခြေခံအင်အားဟု ချီးမွမ်းသည်။ သစ္စာမရှိလျှင် tīrtha-ဆေဝာ၊ ဒါန၊ svādhyāya နှင့် ဂုရုဆေဝာတို့သည် အကျိုးမရှိကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ထိုပရေတက နေရာနှင့် အခမ်းအနားအတွက် တိတိကျကျ ညွှန်ကြားသည်—ဟာṭကေśဝရ က္ṣေတရအတွင်းရှိ Cāmatkārapura တွင် ဂယာရှီရသည် သဲအောက်တွင် ဖုံးကွယ်နေပြီး plakṣa သစ်ပင်အောက်၌ darbha မြက်၊ တောထွက် အစိမ်းရွက်များနှင့် တောထွက် နှမ်းကို အသုံးပြုကာ အမြန် śrāddha ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းဗိဒူရထသည် လိုက်နာကာ ရေယူရန် အဝီလ်ငယ်တစ်ခု တူးပြီး အခမ်းအနားကို ပြီးစီးစေသည်။ ချက်ချင်းပင် ပရေတသည် ဒေဝရုပ်ရပြီး ကောင်းကင်ယာဉ်ဖြင့် ထွက်ခွာသွားသည်။ အဆုံးတွင် ထိုအဝီလ်၏ ဂုဏ်သတင်းကို တည်ထောင်ကာ ဘိုးဘွားများအတွက် အမြဲတမ်း အကျိုးပြုသော ရေအရင်းအမြစ်ဟု ဆိုသည်။ ပရေတပက္ခ၏ အမဝါသျာနေ့တွင် kālaśāka (တောအစိမ်းရွက်တစ်မျိုး)၊ တောနှမ်းနှင့် ဖြတ်ထားသော darbha ဖြင့် śrāddha ပြုလုပ်လျှင် Kṛtaghna-preta-tīrtha ၏ အပြည့်အဝ အကျိုးကို ရကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ပိတೃအမျိုးအစားများသည် အမြဲရှိနေကြပြီး သင့်တော်သော အချိန်များတွင်သာမက ပုံမှန် ပြက္ခဒိန်အပြင်ဘက်တွင်ပါ śrāddha ပြုလုပ်နိုင်၍ ဘိုးဘွားများကို အစဉ်တစိုက် ကျေနပ်စေနိုင်ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။

Pitṛ-kūpikā-śrāddha, Gokarṇa-gamana, and Bālamaṇḍana-tīrtha Śuddhi (पितृकूपिका-श्राद्धम्, गोकर्णगमनम्, बालमण्डनतीर्थशुद्धिः)
သုတက ရာမသည် စီတာနှင့် လက္ခမဏတို့နှင့်အတူ တောအဝေးနေစဉ် «ပိတೃကူပိကာ» ဟုခေါ်သောနေရာသို့ ရောက်လာသည့်အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ညနေဝတ်ပြုကိစ္စများပြီးနောက် ရာမသည် ပျော်ရွှင်လှပစွာ အလှဆင်ထားသော ဒဿရထကို အိပ်မက်တွင်မြင်ရသဖြင့် ဘြာဟ္မဏများနှင့် တိုင်ပင်သည်။ သူတို့က အိပ်မက်သည် ဘိုးဘွားတို့၏ «ရှရဒ္ဓ» ပြုရန် တောင်းဆိုမှုဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြီး တောတွင်းရနိုင်သည့် နီဝါရစပါး၊ တောဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ အမြစ်များနှင့် နှမ်းတို့ဖြင့် တင်းကျပ်သန့်ရှင်းသော ပူဇော်ပွဲစည်းကမ်းကို ညွှန်ကြားသည်။ ရာမသည် ဘြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ခေါ်ကာ ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်သည်။ အခမ်းအနားအတွင်း စီတာသည် ရိုသေသိမ်မွေ့မှုကြောင့် ခွာနေပြီး နောက်မှ ဒဿရထနှင့် အခြားဘိုးဘွားပုံရိပ်များကို ဘြာဟ္မဏများအတွင်း၌ တကယ်တမ်းရှိနေသကဲ့သို့ မြင်ရသဖြင့် သာသနာဓမ္မအရ သတိထားခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ရာမသည် သူမ၏ စိတ်ရင်းသန့်ရှင်းမှုကို အတည်ပြုကာ အကျင့်သီလနှင့် အခမ်းအနားဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ထို့နောက် လက္ခမဏသည် ကိုယ်ကို အစေခံလုပ်ငန်းများသာ လုပ်ရသကဲ့သို့ ခံစားရ၍ ဒေါသထွက်ကာ မကောင်းသော အကြံအစည်များ ထွက်ပေါ်လာသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းကာ သီလပြုပြင်ခြင်းအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော် ရောက်လာပြီး တီရ္ထသန့်စင်မှုကို ဦးတည်စေကာ မိမိအာရှရမ်အနီးရှိ «ဗာလမဏ္ဍန-တီရ္ထ» တွင် ရေချိုးသန့်စင်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် စိတ်အပြစ်ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော အပြစ်များကိုပါ သန့်စင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် သူတို့သည် တီရ္ထသို့ သွားရောက်ကာ ပိတာမဟာကို ဒർശနပြု၍ တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ခရီးထွက်ကာ နေရာ၊ ပူဇော်ပွဲနှင့် သီလပြန်လည်တည်ဆောက်မှုတို့ကို ချိတ်ဆက်ပြသသည်။

बालसख्यतीर्थप्रादुर्भावः — Origin of Bālasakhya Tīrtha and Brahmā’s Grace to Mārkaṇḍeya
ဤအধ্যာယတွင် ဘြာဟ္မဏများက စူတာအား မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်နှင့် ပိတမဟာ ဘြဟ္မာကို တည်ထောင်ပူဇော်ရာနေရာ၊ ရှင်၏ အာရှရမ တည်နေရာတို့ကို မေးမြန်းသည်။ စူတာက ကမတ်ကာရပူရ အနီးတွင် နေထိုင်သော မೃကဏ္ဍု ရှင်၏ဘဝ၊ အလင်းရောင်ထွန်းလင်းသော သားတော် မာရ္ကဏ္ဍေယ မွေးဖွားလာခြင်းနှင့် ရုပ်လက္ခဏာသိ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးက “ခြောက်လအတွင်း သေမည်” ဟု ခန့်မှန်းခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ မೃကဏ္ဍုက ကလေးကို စည်းကမ်းတကျ ကျင့်ကြံစေပြီး လမ်းလျှောက်လာသော ဘြာဟ္မဏ၊ ရှင်များအား ရိုသေစွာ နမස්ကာရ ပြုရန် သင်ကြားသည်။ ကလေးက အကြိမ်ကြိမ် ဦးညွှတ်ပူဇော်သဖြင့် ရှင်များစွာက “အသက်ရှည်ပါစေ” ဟု ကောင်းချီးပေးကြသော်လည်း ဝသိဋ္ဌက “တတိယနေ့တွင် သေမည်” ဟု သတိပေးရာမှ ကောင်းချီး၏ အမှန်တရားနှင့် ကံကြမ္မာကြား အခက်အခဲ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ရှင်များက ဘြဟ္မာတော်သာ ကံကြမ္မာကို ပြောင်းလဲနိုင်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ဘြဟ္မလောကသို့ သွား၍ ဝေဒမန်တရားများဖြင့် ချီးမွမ်းကာ အကြောင်းကို တင်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက မာရ္ကဏ္ဍေယအား အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ လွတ်ကင်းစေသော အနုဂ္ဂဟ ပေးပြီး၊ အဖေသည် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် ကလေးကို မတွေ့မီ မသေစေရန်လည်း ညွှန်ကြားကာ ပြန်လွှတ်သည်။ ရှင်များက ပြန်လာပြီး အဂ္နိတီရ္ထ အနီး အာရှရမဘက်တွင် ကလေးကို ထားခဲ့ကာ တီရ္ထယာတရာ ဆက်လက်သွားကြသည်။ မೃကဏ္ဍုနှင့် ဇနီးသည်က ကလေးပျောက်သွားသည်ဟု ထင်ကာ ခန့်မှန်းချက်ကို သတိရပြီး မီးထဲသို့ ခုန်ချမည်ဟု ဝမ်းနည်းစွာ ပြင်ဆင်သော်လည်း ကလေးပြန်လာကာ ရှင်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ဘြဟ္မာ၏ ကောင်းချီးကို ပြောပြသည်။ ကျေးဇူးတင်သော မೃကဏ္ဍုက ရှင်များကို ပူဇော်ကာ သူတို့၏ အကြံအတိုင်း ထိုနေရာတွင် ဘြဟ္မာကို တည်ထောင်ပူဇော်ရမည်ဟု လက်ခံသည်။ ထိုတီရ္ထကို “ဘාලသခ္ယာ” (ကလေးတို့၏ မိတ်ဆွေ) ဟု အမည်ပေးပြီး ကလေးရောဂါပျောက်ကင်းစေခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့မှုဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ဂြဟ/ဘူတ/ပိသာစ အနှောင့်အယှက်များမှ ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ယုံကြည်စွာ ရေချိုးရုံဖြင့်ပင် မြင့်မားသော သာသနာရေးအကျိုး ရနိုင်ပြီး၊ ဂျေဋ္ဌ မာသတွင် ရေချိုးလျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဒုက္ခကင်းမည်ဟု ဖလသြရုတိ ထည့်သွင်းဆိုထားသည်။

बालमण्डनतीर्थोत्पत्तिः — Origin of the Bālamaṇḍana Tīrtha and the Śakreśvara Observance
ရဟန်းပညာရှိတို့က လက္ရှ္မဏနှင့် အိန္ဒြာတို့သည် «ဆွာမိ-ဒ္ရိုဟ» (တရားဝင်အထက်အရာရှိ/အုပ်ချုပ်သူကို သစ္စာဖောက်ခြင်း) အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသော တီရ္ထတစ်ခုကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ဒက္ခ၏ မျိုးရိုးနှင့် ကာရှျယပ၏ အဓိက ဇနီးနှစ်ဦး အဒိတိ၊ ဒိတိတို့မှ ဒေဝတို့နှင့် ပိုမိုအားကြီးသော ဒိုင်တျယတို့ မွေးဖွားလာပြီး အပြိုင်အဆိုင် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားသည့် အကြောင်းကို အစပြု၍ တီရ္ထ၏ မူလပုံပြင်ကို ပြောပြသည်။ ဒိတိသည် ဒေဝတို့ထက် အင်အားကြီးသော သားကို ရရန် ပြင်းထန်သော ဝရတကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ ရှီဝက ကောင်းချီးပေးသည်။ ကံကြမ္မာခန့်မှန်းထားသော ကလေးကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် အိန္ဒြာသည် ဒိတိကို ဝန်ဆောင်ကာ အခမ်းအနားအမှားကို ရှာဖွေသည်။ မွေးဖွားချိန်တွင် ဒိတိ အိပ်ပျော်သွားသောအခါ အိန္ဒြာသည် ဝမ်းအတွင်းဝင်၍ သန္ဓေကို ခုနစ်ပိုင်း ခွဲကာ ထပ်မံ ခုနစ်ပိုင်း ခွဲသဖြင့် ကလေး ၄၉ ယောက် ဖြစ်လာသည်။ ဒိတိသည် အိန္ဒြာ၏ အမှန်တရားဖြင့် ဝန်ခံချက်ကို ကြားပြီးနောက် အကျိုးဆက်ကို ကောင်းမွန်စွာ ပြောင်းလဲစေသည်—ကလေးများသည် မာရုတ်များ ဖြစ်လာ၍ ဒိုင်တျယအဖြစ်မှ လွတ်မြောက်ကာ အိန္ဒြာနှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်ပြီး ယဇ్ఞအပိုင်းအခွဲများကို ခံစားခွင့်ရသည်။ ထိုနေရာကို «ဗာလမဏ္ဍန» (ကလေးများဖြင့် အလှဆင်ထားသော) ဟု ခေါ်လာပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များက ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုး၍ မွေးဖွားချိန်တွင် ထိုရေကို သောက်လျှင် ကာကွယ်ကောင်းချီး ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ မိခင်/အာဏာပိုင်ကို သစ္စာဖောက်ခြင်းအပြစ်ကို ဖြေရှင်းရန် အိန္ဒြာသည် «ရှကရေးရှဝရ» ဟူသော ရှီဝလိင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ နှစ်တစ်ထောင်ကြာ ပူဇော်သည်။ ရှီဝက အိန္ဒြာ၏ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပူဇော်သော လူသားများထံသို့လည်း အကျိုးကျေးဇူးကို ချဲ့ထွင်ပေးသည်။ အာရှ္ဝိန လဆန်း ဒသမီမှ ပဉ္စဒသီအထိ ရှြာဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် တီရ္ထအားလုံးတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရပြီး အရှွမေဓယဇ్ఞနှင့်တူသော ပုဏ္ဏာရရှိကြောင်း ဖလရှရုတိက ဆိုသည်။ ထိုနေ့များတွင် အိန္ဒြာရှိနေသဖြင့် တီရ္ထအားလုံး၏ အာနိသင်သည် ဗာလမဏ္ဍနတွင် စုဝေးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် နာရဒ၏ ဂါထာနှစ်ပုဒ်ကို ကိုးကားကာ အာရှ္ဝိနကာလတွင် ဗာလမဏ္ဍန၌ ရေချိုး၍ ရှကရေးရှဝရကို ဖူးမြင်လျှင် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ချီးမွမ်းထားသည်။

मृगतीर्थमाहात्म्य (Mṛgatīrtha Māhātmya — The Glory of the Deer-Tīrtha)
သုတက မೃဂတီရ္ထ (Mṛgatīrtha) ဟူသော ထင်ရှားသည့် တီရ္ထတစ်ခုကို အညွှန်းထားသော သန့်ရှင်းဒေသ၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ စိတ်ယုံကြည်မှုမှန်ကန်စွာဖြင့် ချိုင်တရလ (Caitra) လ၏ သုက္လပက္ခ စတုဒသီ (caturdaśī) နေ့၊ နေထွက်ချိန်တွင် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသူသည် အပြစ်ကြီးမားသော်လည်း တိရစ္ဆာန်ဝမ်းသို့ မကျရောက်တော့ကြောင်း၊ တီရ္ထ၏ သန့်စင်ကယ်တင်နိုင်မှုကို အဓိကထား၍ ဆိုသည်။ ရိရှီတို့က ထိုတီရ္ထ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းနှင့် အထူးအာနိသင်ကို မေးမြန်းကြသည်။ သုတက တောကြီးတစ်ခုတွင် မုဆိုးများက သမင်အုပ်ကို လိုက်လံဖမ်းဆီးရာ သမင်များသည် ကြောက်လန့်ကာ မြားဒဏ်ရာရပြီး နက်ရှိုင်းသော ရေကန်ထဲသို့ ဝင်သွားကြသည်ဟု ပြောသည်။ ထိုရေ၏ အာနိသင်ကြောင့် သမင်တို့သည် လူအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရရှိပြီး၊ ရေချိုးခြင်းတစ်ခုပင်ဖြင့် ပြင်ပသဘောသဏ္ဌာန်တင့်တယ်မှုများပါ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရေ၏ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြရာ၌ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော liṅga-bheda-udbhava နှင့် ဆက်နွယ်ပြီး ဖုန်မှုန့်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေခဲ့သော်လည်း ဘုရားအမိန့်အရ ပုရွက်ဆိတ်တောင်ပေါက်မှ ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာကာ ထိုဒေသ၌ တဖြည်းဖြည်း ထင်ရှားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထပ်မံဥပမာအဖြစ် Triśaṅku သည် လူမှုရေးအရ နိမ့်ကျသည့် အခြေအနေရှိသော်လည်း ထိုနေရာ၌ ရေချိုးကာ ဒေဝရုပ်သို့ ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် မုဆိုးနှင့် သမင်တို့ပါ မೃဂတီရ္ထ၌ ရေချိုးလျှင် အပြစ်အညစ်မှ လွတ်ကင်းကာ မြင့်မြတ်သော အဆင့်သို့ ရောက်ကြောင်းကို ပွဲတော်ကာလနှင့် ပုံပြင်အာဏာတရားတို့ဖြင့် တီရ္ထသဒ္ဓာအယူဝါဒအဖြစ် ချုပ်ဆိုထားသည်။

विष्णुपद-तीर्थमाहात्म्यम् (The Māhātmya of the Viṣṇupada Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် စူတက ဝိဿနုပဒ (Viṣṇupada) ဟူသော သန့်ရှင်းမြတ်သော တီရ္ထ၏ မဟာတ္မယကို ဟောပြောသည်။ ၎င်းကို အလွန်မင်္ဂလာရှိပြီး အပြစ်အကုန်ဖယ်ရှားပေးနိုင်သော တီရ္ထဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ တောင်အယနနှင့် မြောက်အယန ပြောင်းလဲချိန်များတွင် သဒ္ဓါနှင့် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဝိဿနု၏ ခြေရာကို ပူဇော်ကာ ātma-nivedana (ကိုယ်တိုင်အပ်နှံခြင်း) ပြုသူသည် ဝိဿနု၏ parama pada (အမြင့်ဆုံးအဘောဒ်) ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ရိရှီများက မူလဇာတ်ကြောင်းနှင့် မြင်ခြင်း၊ ထိခြင်း၊ ရေချိုးခြင်းတို့၏ အကျိုးကို မေးမြန်းရာ စူတက တ్రိဝိက్రమ ဇာတ်ကို ပြောသည်။ ဝိဿနုသည် ဘလီကို ချုပ်နှောင်ပြီး သုံးလောကကို သုံးခြေလှမ်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသည့်အခါ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပေါက်ကွဲသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ သန့်ရှင်းရေ ဆင်းသက်လာပြီး ထိုရေကို ဂင်္ဂါဟု ခေါ်ကာ ဝိဿနုပဒီ (Viṣṇupadī) ဟုလည်း မှတ်မိကြ၍ ဒေသကို သန့်စင်စေသည်။ အကျိုးဖလများကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြသည်။ သင့်တော်စွာ ရေချိုးပြီးနောက် ခြေရာကို ထိခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် śrāddha ပြုလျှင် ဂယာကဲ့သို့ အကျိုးရပြီး Māgha လတွင် ရေချိုးလျှင် ပရယာဂကဲ့သို့ အကျိုးရသည်။ အလေ့အကျင့်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အရိုးအကျန်ကို ရေတွင် မြှုပ်နှံခြင်းတို့ကိုလည်း မောက္ခအထောက်အကူဟု ဆိုသည်။ ဝိဿနုပဒီရေတွင် တစ်ကြိမ်ရေချိုးခြင်းကို တီရ္ထများ၊ ဒါနများ၊ တပသများ၏ ပေါင်းစည်းအကျိုးနှင့် တူကြောင်း နာရဒ၏ ဂါထာကို အာဏာပြု၍ ချီးမြှောက်သည်။ နိဂုံးတွင် အယနဝတ်ပြုရန် မန္တရတစ်ပုဒ်ကို ပေးပြီး၊ ခြောက်လအတွင်း သေဆုံးပါက ဝိဿနုခြေရာကို ခိုလှုံရာအဖြစ် တောင်းပန်ကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ဗြာဟ္မဏများကို ပူဇော်၍ အတူစားသောက်ခြင်းဖြင့် ဝတ်ပြုမှုကို သီလတရားဖြင့် ပြည့်စုံစေသည်။

विष्णुपदीगङ्गाप्रभावः — The Efficacy of the Viṣṇupadī Gaṅgā
သုတက ဂင်္ဂါမဟာတ္မယအဖြစ် သင်ခန်းစာပေးသော အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်ကို ပြောပြသည်။ စည်းကမ်းတကျနေထိုင်သော ဘရာဟ္မဏ Caṇḍaśarman သည် Camatkārapura မြို့မှဖြစ်ပြီး လူငယ်အချစ်အလှည့်အပြောင်းတွင် ပတ်သက်မိကာ ညအချိန် ရေငတ်သဖြင့် ရေဟုထင်မှားကာ ကန့်ကွက်မိသော ကော်တီဇန်တစ်ဦးက အရက်ကို မတော်တဆ ပေးသောက်စေသည်။ ဘရာဟ္မဏအတွက် အပြစ်ကြီးကြောင်း သိသဖြင့် ပညာရှိဘရာဟ္မဏများ၏ အစည်းအဝေးသို့ သွားရောက်၍ ပြစ်ပယ်နည်းကို မေးမြန်းရာ ဓမ္မရှာစတြာအညွှန်းအတိုင်း သောက်ခဲ့သည့်အရက်ပမာဏနှင့် ကိုက်ညီသည့် မီးရောင်တောက်သော ဂီ (ghee) ကို သောက်ရမည်ဟု ဆိုကြသည်။ အခမ်းအနားပြင်ဆင်စဉ် မိဘများရောက်လာပြီး ဖခင်က ဓမ္မစာတမ်းများကို စူးစမ်းကာ အလွန်ပြင်းထန်သည့် နည်းလမ်းများကို စဉ်းစားသော်လည်း လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ဘုရားဖူးခရီးကို အစားထိုးနည်းလမ်းအဖြစ် အကြံပေးသည်။ သားက သတ်မှတ်ထားသည့် ရိတုကိုသာ လိုက်နာမည်ဟု တင်းမာစွာဆိုပြီး (mauñjī-homa ကိုလည်း ဆွေးနွေးကြသည်) မိဘများကလည်း သားနှင့်အတူ မီးထဲဝင်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ ထိုအရေးကြီးအချိန်တွင် ဘုန်းတော်ကြီး Śāṇḍilya သည် ဘုရားဖူးခရီးအတွင်း ရောက်လာကာ လွယ်ကူသော ပြစ်ပယ်နည်းရှိနေသော်လည်း မလိုအပ်သော သေဆုံးမှုကို ရွေးချယ်ခြင်းကို တားမြစ်ပြီး ဂင်္ဂါမရှိသည့် နေရာများတွင်သာ ပြင်းထန်သော ပရాయရှ္စိတ္တများကို သတ်မှတ်ထားကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် Viṣṇupadī Gaṅgā သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး အာစမနာနှင့် ရေချိုးခြင်းဖြင့် Caṇḍaśarman သည် ချက်ချင်း သန့်စင်သွားကာ ကောင်းကင်အသံ (Bhāratī) က အတည်ပြုသည်။ အခန်းသည် အနောက်ဘက်နယ်စပ်ရှိ ဂင်္ဂါကို “ပာပနာရှင်နီ” ဟု ချီးမွမ်းကာ ဤတီရ္ထာအားဖြင့် အပြစ်ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း အထွေထွေသဘောတရားအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး နိဂုံးချုပ်သည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्योपदेशः (Instruction on the Glory of Hāṭakeśvara Kṣetra)
ဤအধ্যာယသည် စူတာ၏ပုံပြင်ပြောကြားမှုဖြင့် စတင်ကာ တောင်–မြောက်နယ်နိမိတ်ဆိုင်ရာ ပထဝီအနေအထားသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ယမုနာမြစ်ကမ်း မထုရာမြို့တွင် ဂိုကရဏဟု အမည်တူသော ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦးကို မိတ်ဆက်ပြီး၊ ဓမ္မရာဇ ယမ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကြောင့် သံတမန်က ရည်ရွယ်ထားသူအစား အသက်ရှည်နေသေးသော ဗြာဟ္မဏကို မှားယွင်းခေါ်ဆောင်လာသဖြင့် ယမက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ကာ သီလနှင့် ကမ္မသဘောတရားအကြောင်း ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဆင်းရဲမှုကြောင့် သေချင်သော ဗြာဟ္မဏက ယမထံတွင် မျှတမှုနှင့် ကမ္မအကျိုးဆက် လည်ပတ်ပုံကို မေးမြန်းသည်။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏက နရကအမျိုးအစားများကို ခွဲခြားဖော်ပြရန် တောင်းဆိုရာ ယမက ဗိုင်တရာဏီ အပါအဝင် အရေးကြီးသော ၂၁ မျိုးကို စဉ်လိုက်ဖော်ပြပြီး ခိုးယူမှု၊ သစ္စာဖောက်မှု၊ မမှန်သက်သေခံမှု၊ အခြားသူကို ထိခိုက်စေမှု စသည့် အပြစ်များနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ညွှန်းသည်။ အပြစ်ဒဏ်မြေပုံမှ သင်ကြားချက်သည် နောက်တစ်ဖန် သီလကျင့်စဉ်သို့ ပြောင်းကာ ဘုရားဖူးခရီးညွှန်ကြားမှု၊ နတ်ဘုရားနှင့် ဧည့်သည်ကို ပူဇော်လေးစားမှု၊ အစာ၊ ရေ၊ အမိုးအကာ လှူဒါန်းမှု၊ ကိုယ်ထိန်းသိမ်းမှု၊ သင်ယူလေ့လာမှုနှင့် အများပြည်သူအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ (ရေတွင်း၊ ရေကန်၊ ဘုရားကျောင်း) ကို ကာကွယ်သည့် သာသနာတရားအဖြစ် ချီးမွမ်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယမက “လျှို့ဝှက်” ကယ်တင်ရေးအမိန့်ကို ဖော်ထုတ်သည်—အာနရတဒေသရှိ ဟာဋကေရှဝရ က్షೇತ್ರ၌ ရှိဝကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် အချိန်တိုတောင်းသော်လည်း အလွန်ကြီးမားသော အပျက်အကျိုးကို ပျောက်ကင်းစေပြီး ရှိဝလောကသို့ မြှင့်တင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဂိုကရဏနှစ်ဦးက နယ်နိမိတ်တွင် လင်္ဂတည်ထောင်၍ ပူဇော်တပသ ပြုကာ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြပြီး၊ လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက် (စတုဒ္ဒသီ) ညလုံးနိုးကာ ပူဇော်ခြင်းကို သားသမီး၊ ဥစ္စာနှင့် မောက္ခအထိ အကျိုးပေးသည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် က్షೇತ್ರအတွင်း နေထိုင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်သေဆုံးခြင်းတောင် ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးရှိကြောင်း၊ သာသနာနှင့် ဆန့်ကျင်သူများသည် ကောင်းမြတ်သော အခြေအနေများမှ မကြာခဏ ကျဆင်းရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

युगप्रमाण-स्वरूप-माहात्म्यवर्णनम् (Yuga Measures, Characteristics, and Their Theological Significance)
အခန်း ၂၇ သည် အဆင့်ဆင့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်ဖြစ်သည်။ ရှင်သီလရှင်များက စူတာအား ယုဂလေးပါး၏ အချိန်အတိုင်းအတာ (ပရမာဏ)၊ သဘောသဏ္ဍာန် (စွဝရူပ) နှင့် မဟာတ္မိယ (ဘာသာရေး-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အရေးပါမှု) ကို ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြရန် မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ရှေးကာလအခင်းအကျင်းတစ်ခုကို ပြန်လည်ဖော်ပြရာတွင် အင်ဒြာ (ရှက္ကရ) သည် ဒေဝတများနှင့် အခြားသတ္တဝါများနှင့်အတူ အစည်းအဝေးထိုင်ပြီး ဘృဟஸပတိအား ယုဂ၏ မူလနှင့် စံနှုန်းများကို လေးစားစွာ မေးမြန်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ဘృဟஸပတိက ယုဂလေးပါးကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြသည်။ ကೃတယုဂတွင် ဓမ္မသည် ပြည့်စုံ၍ (ခြေလေးချောင်း) လူ့အသက်တာရှည်၊ လူမှုရေးနှင့် ယဇ်ပူဇော်မှု စနစ်တကျရှိပြီး ရောဂါ၊ နရက၊ ပရေတာအခြေအနေ မရှိကြောင်း၊ လူတို့သည် ကိုယ်ကျိုးမလိုသော စိတ်ဖြင့် ကုသိုလ်ကံများ ပြုကြောင်း ဆိုသည်။ တ్రေတယုဂတွင် ဓမ္မ လျော့နည်း၍ (ခြေသုံးချောင်း) ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဆန္ဒအခြေပြု ဘာသာရေး လှုပ်ရှားမှုများ တိုးလာပြီး စာတမ်းအမြင်အရ မျိုးစပ်အိမ်ထောင်မှုများမှ လူမှုအနိမ့်အမြင့် အုပ်စုများ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ ဒွာပရယုဂတွင် ဓမ္မနှင့် ပါပ တန်းတူ (နှစ်နှစ်) ဖြစ်၍ မရှင်းလင်းမှုများ တိုးလာကာ ယဇ်ပူဇော်မှု၏ အကျိုးသည် စိတ်ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ပိုမိုဆက်စပ်လာသည်။ ကလိယုဂတွင် ဓမ္မ အနည်းဆုံး (ခြေတစ်ချောင်း) ဖြစ်၍ လူမှုယုံကြည်မှု ပျက်စီး၊ အသက်တာတို၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် ကျင့်ဝတ် ပျက်ယွင်းမှုများ ပြင်းထန်လာပြီး သာသနာရေး အဖွဲ့အစည်းများလည်း ကျဆင်းသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ယုဂသင်ခန်းစာကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းသည် ဘဝအဆက်ဆက် ပါပကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ချီးမြှောက်ထားသည်။

Hāṭakeśvara-kṣetra: Tīrthānāṃ Kali-bhaya-śaraṇya (Hāṭakeśvara as a refuge of tīrthas from Kali)
ဤအধ্যာယသည် စူတာ (Sūta) က ရှင်ပညာရှိများ၏ စည်းဝေးပွဲသို့ ပြောကြားသည့် ဇာတ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ဒေဝသဘင်၌ ကိုယ်ထည်ရှိသကဲ့သို့ ပုံဖော်ထားသော တီရ္ထများ (ပရဘ္ဟာသနှင့် အခြားတီရ္ထများ) သည် ကလိယုဂ စတင်လာမည့်အပေါ် စိုးရိမ်ကြပြီး မသန့်ရှင်းသော ထိတွေ့မှုကြောင့် မညစ်ညမ်းဘဲ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် အကာအကွယ်ရှိသော နေရာတစ်ခုကို တောင်းဆိုကြသည်။ သကရာ အိန္ဒြ (Śakra/Indra) သည် ကရုဏာဖြင့် ဘృဟஸပတိ (Bṛhaspati) ထံသို့ “ကလိမထိမခံ” သော က္ෂೇತ್ರတစ်ခုကို တိုင်ပင်ရှာဖွေသည်။ ဘృဟஸပတိက စဉ်းစားပြီး အလွန်မြင့်မြတ်သည့် ဟာဋကေရှဝရ (Hāṭakeśvara) က္ෂೇತ್ರကို ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းကို သီဝ (Śūlin) ၏ လိင်္ဂ ပတ်တန (pātana) — “ကျဆင်းခြင်း” မှ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုပြီး၊ တ్రိశင်ကု (Triśaṅku) မင်းအတွက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ (Viśvāmitra) ပြုလုပ်ခဲ့သော တပသ်နှင့်လည်း ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဇာတ်ကြောင်းတွင် တ్రိశင်ကု သည် အပြစ်တင်ခံရသော အခြေအနေကို စွန့်လွှတ်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သဖြင့် ဤနေရာကို သီလနှင့် ရိတုအလှည့်အပြောင်း ဖြစ်ပေါ်စေသော က္ෂೇತ್ರအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ ထို့ပြင် ကာကွယ်ရေးအဖြစ် အိန္ဒြ၏ အမိန့်ဖြင့် ဆံဝရတက (Saṃvartaka) လေပြင်းက ဖုန်မှုန့်ဖြင့် တီရ္ထကို တစ်ခါတစ်ရံ ပြည့်စေခဲ့ကြောင်း၊ ကလိယုဂ၌ ဟာဋကေရှဝရက အောက်ဘက်ကို ကာကွယ်ပြီး အချယ်လေရှဝရ (Acaleśvara) က အပေါ်ဘက်ကို ကာကွယ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နယ်မြေကို ကရိုးရှ (krośa) ငါးခန့် တိုင်းတာပြီး ကလိ၏ လက်လှမ်းမမီဟု ကြေညာသည်။ ထို့ကြောင့် တီရ္ထများသည် အံရှ (aṃśa) အဖြစ် အစိတ်အပိုင်းများနဲ့ ထိုနေရာသို့ ရွှေ့လာကြပြီး၊ အမည်များ၊ တည်နေရာများ၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို နောက်တစ်ခါ စာရင်းပြုမည်ဟု မိတ်ဆက်ကာ အကျိုးဖတ်သရုတိအဖြစ်—တီရ္ထများအကြောင်း ကြားရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ကင်းစင်နိုင်သကဲ့သို့ သမาธိ၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းတို့ဖြင့်လည်း အပြစ်လျော့နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Siddheśvara-liṅga Māhātmya and the Śaiva Ṣaḍakṣara: Longevity, Release from Curse, and Ahiṃsā-Instruction
ဤအခန်းတွင် စူတာက တပဿနှင့် စိဒ္ဓိကို ရှာဖွေရန် ရဟန်းပညာရှိများ၊ တပဿရှင်များ၊ မင်းများ စုဝေးလာကြသည့် နာမည်ကြီး က္ṣေတရတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ဟာဋကေśဝရ-က္ṣေတရအတွင်းရှိ စိဒ္ဓေśဝရ-လိင်္ဂသည် အဓိကအရာဖြစ်ပြီး၊ သတိရခြင်း၊ ဒർശနပြုခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်းတို့ဖြင့် အောင်မြင်မှုများ ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒက္ṣiṇāmūrti ဆိုင်ရာအကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်သော ဆိုင်ဝ ṣaḍakṣara မန္တရကို မိတ်ဆက်ကာ၊ ဇပအရေအတွက်နှင့် အသက်ရှည်ခြင်းကို ချိတ်ဆက်ပြောသဖြင့် ရှိများ အံ့ဩကြသည်။ စူတာက မျက်မြင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပြောသည်—ဗတ္စဟုခေါ်သော ဘြာဟ္မဏသည် နှစ်ပေါင်းများစွာရှိသော်လည်း လူငယ်သဏ္ဌာန်မပျက်၊ ထိုတည်ငြိမ်သော ယုဝတရား၊ ဗဟုသုတတိုးပွားခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးကောင်းခြင်းတို့သည် စိဒ္ဓေśဝရအနီးတွင် ṣaḍakṣara-ဇပကို တည်တံ့စွာ ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ ထပ်ဆင့်ပုံပြင်တွင် ချမ်းသာသော လူငယ်တစ်ဦးက ရှိဝပွဲတော်ကို နှောင့်ယှက်သဖြင့် တပည့်တစ်ဦး၏ စကားကြောင့် မြွေသဏ္ဌာန်သို့ ကျိန်စာကျရောက်ကာ၊ နောက်ပိုင်း ṣaḍakṣara သည် အပြစ်ကြီးများကိုပါ သန့်စင်နိုင်ကြောင်း သင်ကြားခံရသည်။ ဗတ္စက ရေမြွေကို ထိုးနှက်သည့်အခါ ဘုရားသဘောသဏ္ဌာန် ထွက်ပေါ်ကာ လွတ်မြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် မြွေသတ်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်ရန်၊ အဟိṃသာကို အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဟု အတည်ပြုရန်၊ အသားစားခြင်းအကြောင်းပြချက်များကို ဝေဖန်ရန်နှင့် အန္တရာယ်ပြုမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုအမျိုးအစားများကို ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ ပုံမှန် နားထောင်ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် မန္တရကျင့်သုံးခြင်းသည် ကာကွယ်ပေး၍ ကုသိုလ်တိုးစေကာ အပြစ်များကို လျော့ပါးသန့်စင်စေသည်ဟု ဖလအကျိုးကို သတ်မှတ်ထားသည်။

Siddheśvara at Camatkārapura: Hamsa’s Tapas, Liṅga-Pūjā, and Ṣaḍakṣara-Mantra Phala
ဤအধ্যာယာတွင် ရှင်တော်များက ထိုနေရာ၌ စိဒ္ဓေရှ္ဝရ (သီဝ) မည်သို့ပင်နှစ်သက်တော်မူသနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ယခင်က စိဒ္ဓတစ်ပါး ဟံသာ၏ အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ဟံသာသည် ကလေးမရှိခြင်းနှင့် အသက်အရွယ်ကြီးလာခြင်းကြောင့် စိတ်ပူပန်ကာ အင်္ဂိရသ၏သား ဗြဟ္စပတိထံ သွားရောက်၍ သားသမီးရရန် ဘုရားဖူးခြင်း၊ ဝရတ၊ သို့မဟုတ် သာန္တိကရိယာတို့အနက် ထိရောက်သောနည်းကို တောင်းခံသည်။ ဗြဟ္စပတိက စဉ်းစားပြီးနောက် Camatkārapura ဟူသော က္ෂೇತ್ರသို့ သွား၍ ထိုနေရာ၌ တပသ (အာစေတနာ) ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားကာ မျိုးဆက်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သော သားကောင်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဟံသာသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်ပြီး လိင်္ဂကို သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ကာ နေ့ညမပြတ် အလှူပစ္စည်း၊ ဂီတနှင့် အာစေတနာများဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ဆည်းကပ်သည်။ cāndrāyaṇa၊ kṛcchra၊ prājāpatya/parāka စသည့် ဝရတများနှင့် လအတော်ကြာ အစာရှောင်ခြင်းတို့ကိုလည်း ပြုလုပ်သည်။ နှစ်တစ်ထောင်ကြာပြီးနောက် မဟာဒေဝသည် ဥမာနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းကာ ဒർശနပေး၍ ဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ ဟံသာက မျိုးဆက်ပြန်လည်တည်မြဲရန် သားများကို တောင်းဆိုသည်။ သီဝသည် လိင်္ဂ၏ တည်တံ့မှုကို ထူထောင်ပြီး “ဤနေရာ၌ ဘက်တိဖြင့် ပူဇော်သူတိုင်း လိုရာဖလကို ရမည်၊ လိင်္ဂ၏ တောင်ဘက်မှ ဂျပ်ပြုသူသည် ṣaḍakṣara မန္တရကို ရပြီး အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် သားရခြင်းတို့ကို ရမည်” ဟု ကတိပြုတော်မူသည်။ ထို့နောက် သီဝ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ဟံသာသည် အိမ်ပြန်ကာ သားများကို ရရှိသည်။ အဆုံးတွင် ခက်ခဲသော ရည်မှန်းချက်လိုသူများအတွက် လိင်္ဂကို ထိခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း၊ ဦးချခြင်းနှင့် ṣaḍakṣara ကို အင်အားပြင်းစွာ ရွတ်ဆိုခြင်းတို့ကို သေချာစွာ လေးစားလိုက်နာရန် သတ်မှတ်ထားသည်။

Nāgatīrtha–Nāgahṛda Māhātmya (श्रावणपञ्चमी-व्रत, नागपूजा, श्राद्ध-फलश्रुति)
အခန်း ၃၁ တွင် ထင်ရှားသော Nāgatīrtha ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြပြီး ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းသည် မြွေကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် Śrāvaṇa pañcamī (ကṛṣṇa pakṣa အတွင်း) တွင် ရေချိုးပါက မိမိနှင့် မျိုးရိုးအထိ မြွေဘေးကာကွယ်မှု တိုးပွားစေသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် ဒဏ္ဍာရီအကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။ Śeṣa စသည့် နာဂကြီးများသည် မိခင်၏ ကျိန်စာဖိအားအောက်တွင် တပသျာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး မျိုးဆက်များ များပြားလာကာ လူသားများအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်လာသည်။ သတ္တဝါများက Brahmā ထံ တိုင်ကြားရာ Brahmā သည် နာဂခေါင်းဆောင် ၉ ပါးအား မျိုးဆက်ကို ထိန်းချုပ်ရန် သတိပေးသည်။ မအောင်မြင်သဖြင့် မြေအောက်နေထိုင်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းစေခြင်းနှင့် pañcamī ကို မြေပြင်ပေါ် ထွက်လာနိုင်သည့် အချိန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် စည်းကမ်းတည်ဆောက်ပြီး အပြစ်မရှိသူများကို မထိခိုက်စေရန်၊ မန္တရနှင့် ဆေးပင်ကာကွယ်မှုရှိသူများကို အထူးမထိခိုက်စေရန် စည်းကမ်းချမှတ်သည်။ အခန်းသည် ထို့နောက် အကျိုးကျေးဇူးများသို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ Śrāvaṇa pañcamī တွင် နာဂပူဇာပြုလျှင် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံကြောင်း၊ ထိုနေရာ၌ śrāddha ပြုခြင်းသည် အထူးထိရောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ မြွေကိုက်သေဆုံးသူများတွင် ပရေတအခြေအနေသည် ဤနေရာ၌ သင့်တော်သော ရိတုအခမ်းအနား မပြုမချင်း ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ဥပမာအဖြစ် ဘုရင် Indrasena သည် မြွေကိုက်၍ သေဆုံးပြီး သားတော်က အခြားနေရာတွင် ရိုးရာရိတုများ ပြုသော်လည်း မအောင်မြင်ကာ အိပ်မက်ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် Camatkārapura/Nāgahṛda တွင် śrāddha ပြုရာ Devasharmā သည် śrāddha စားသုံးရန် လက်ခံပြီး အသံတော်တစ်ခုက ဖခင်၏ လွတ်မြောက်မှုကို အတည်ပြုသည်။ နိဂုံး phalāśruti တွင် pañcamī တွင် ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်းက မြွေကြောက်မှု ဖယ်ရှား၍ အစားအသောက်မှ ဖြစ်သော အပြစ်အပါအဝင် အပြစ်များ လျော့နည်းစေကာ Gayā နှင့်တူသော śrāddha အကျိုးကို ပေးပြီး śrāddha အချိန်၌ ဤ māhātmya ကို ရွတ်ဆိုပါက ပစ္စည်းချို့ယွင်းမှု၊ ဝရတအားနည်းမှု၊ ပူဇော်သူဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုတို့ကိုပါ သက်သာစေသည်ဟု ဆိုသည်။

सप्तर्ष्याश्रम-माहात्म्य तथा लोभ-निरोधोपदेशः (Glory of the Saptarṣi Āśrama and Instruction on Restraining Greed)
သုတက စပ့်တရိရှီ အာရှရမ်၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် မဟာတန်ခိုးကို မင်္ဂလာကေတ္တရာအတွင်း၌ ရှင်းပြသည်။ သြဂုတ်လ (Śrāvaṇa) လပြည့်/၁၅ ရက်နေ့ ရေချိုးကာ ကောင်းကျိုးလိုရာရနိုင်ကြောင်း၊ တောထွက်အစားအစာရိုးရိုးဖြင့် ပြုသော śrāddha သည် မဟာဆိုမယဇ္ဉများနှင့် တူညီသည့် ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုသည်။ Bhādrapada လ ဆုက္လပဉ္စမီတွင် အတရီ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ကာရှျယပ၊ ဘရဒ္ဝာဇ၊ ဂေါတမ၊ ကောသိက (ဝိශ්ဝာမိတ္တရ)၊ ဇမဒဂ္နိ နှင့် အရုန္ဓတီတို့ကို မန္တရဖြင့် အစဉ်လိုက် ပူဇော်သည့် ဝတ်ပြုနည်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ၁၂ နှစ် မိုးခေါင်ကာလကြောင့် လူမှုဓမ္မစည်းကမ်းများ ပျက်စီးသွားသည့် အစာခေါင်းပါးဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဆာလောင်နေသော ရှင်တော်များကို အပြစ်သို့ ဆွဲဆောင်သည့် အခိုက်အတန့်တွင် ဘုရင် Vṛṣādarbhi က ရင်ဆိုင်လာပြီး၊ ရှင်တော်များက “ရာဇပေးလှူ” (pratigraha) ကို ဓမ္မအန္တရာယ်ကြီးဟု မြင်ကာ ငြင်းပယ်ကြသည်။ ဘုရင်က ဥဒုမ္ဗရာသီးများအတွင်း ရွှေဝှက်ထား၍ စမ်းသပ်သော်လည်း ရှင်တော်များက ဝှက်ထားသော ဥစ္စာကို မယူဘဲ aparigraha (မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း)၊ တင်းတိမ်ခြင်း၊ ဆန္ဒသည် တိုးပွားမဆုံးကြောင်း တရားဟောကြသည်။ Camatkārapura-kṣetra တွင် ခွေးမျက်နှာရှိ သံဃာတော်တစ်ပါး (နောက်တွင် အိန္ဒြာ/ပုရန္ဒရဟု ထင်ရှား) ကို တွေ့ကြပြီး၊ သူက လိုတပ်ပင်တံများကို ဖယ်ရှားကာ ကတိသစ္စာနှင့် ဓမ္မဆိုင်ရာ အမိန့်တော်များ ထွက်ပေါ်စေရန် စမ်းသပ်သည်။ အိန္ဒြာက စမ်းသပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ကာ မလောဘသဘောကို ချီးမွမ်းပြီး အလိုတော်ပြည့်စုံစေမည့် ပရဟိတပေးသည်။ ရှင်တော်များက အာရှရမ်ကို အပြစ်ဖျက်သန့်စင်ရာ အမြဲတမ်းသန့်ရှင်းကေတ္တရာဖြစ်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုရာ၊ Śrāvaṇa လတွင် ထိုနေရာ၌ śrāddha ပြုလျှင် ရည်မှန်းချက်ပြည့်စုံမည်၊ ဆန္ဒကင်းသော ဝတ်ပြုမှုသည် မောက္ခသို့ ဦးတည်မည်ဟု အိန္ဒြာက ချီးမြှင့်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှင်တော်များသည် တပဿာပြု၍ မသေမပျက်အခြေအနေသို့ ရောက်ကာ Śiva-liṅga တည်ထောင်ကြပြီး၊ မြင်ခြင်းနှင့် ပူဇော်ခြင်းက သန့်စင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးကြောင်း၊ အာရှရမ်၏ ကထာကို နားထောင်ဖတ်ရှုခြင်းသည် အသက်တိုးစေ၍ အပြစ်ဖျက်စေကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

अगस्त्याश्रम-माहात्म्य तथा विंध्य-निग्रहः (Agastya’s Hermitage: Sanctity, the Vindhya Episode, and the Solar Observance)
သုတက အဂஸ္တျ ရှိသီ၏ သန့်ရှင်းသော အာရှရမကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် မဟာဒေဝ (ရှင်ဝ) ကို အမြဲပူဇော်ကြပြီး၊ ချိုင်တြ လဆန်း ၁၄ ရက် (Caitra śukla caturdaśī) တွင် ဒိဝါကရ (နေဘုရား စူရယ) သည် လာရောက်၍ ရှင်ကရ (ရှင်ဝ) ကို ပူဇော်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုအာရှရမ၌ ဘက္တိဖြင့် ရှင်ကရကို ပူဇော်သူသည် ဘုရားနီးကပ်မှုကို ရပြီး၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ပြုလုပ်သော śrāddha သည် ပိတೃကရမကဲ့သို့ပင် ဘိုးဘွားတို့ကို ကျေနပ်စေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ရိရှီတို့က နေဘုရားသည် အဂஸ္တျ အာရှရမကို အဘယ်ကြောင့် ပတ်လည်လှည့်သနည်းဟု မေးရာ သုတက ဝိန္ဓျ ပုံပြင်ကို ပြောသည်။ ဝိန္ဓျတောင်သည် စုမေရုနှင့် ပြိုင်ဆိုင်လို၍ နေရောင်လမ်းကြောင်းကို တားဆီးကာ အချိန်တွက်ချက်မှု၊ ရာသီနှင့် ယဇ်ပူဇော်စက်ဝန်းတို့ကို ချိုးဖောက်မည့် အန္တရာယ် ဖြစ်စေသည်။ နေဘုရားသည် ဘြာဟ္မဏ်အဖြစ် ဖုံးကွယ်ကာ အဂஸ္တျထံ အကူအညီတောင်းပြီး၊ အဂஸ္တျက ဝိန္ဓျကို အမြင့်ကို လျှော့၍ မိမိတောင်ဘက်သို့ သွားနေစဉ် ထိုအတိုင်း နေရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထို့နောက် အဂஸ္တျက လိင်္ဂကို တည်ထောင်၍ နေဘုရားအား ထိုနေ့ရက်တွင် နှစ်စဉ် ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ လူသားမည်သူမဆို ထိုနေ့တွင် လိင်္ဂကို ပူဇော်လျှင် စူရယလောကသို့ ရောက်ကာ မောက္ခသို့ ဦးတည်သော ပုဏ္ဏာကို ရမည်ဟု ကတိပေးသည်။ အဆုံးတွင် သုတက ထိုနေရာ၌ နေဘုရား၏ ထပ်ခါတလဲလဲ ရောက်ရှိမှုကို အတည်ပြုပြီး နောက်ထပ် မေးခွန်းများကို ဖိတ်ခေါ်သည်။

अध्याय ३४ — देवासुरसंग्रामे शंभोः परित्राणकथनम् (Chapter 34: Śambhu’s Intervention in the Deva–Dānava Battle)
အဓ್ಯಾಯ ၃၄ တွင် ရှေးဋ္ဌာနတစ်ခုအကြောင်း—မုနိတစ်ပါးနှင့် “နို့ပင်လယ်” (payasāṃ-nidhi) ဆိုင်ရာ—ကို ရှိသီများက စူတာကို မေးမြန်းရာမှ စတင်သည်။ စူတာက အတိတ်က အရေးပေါ်အန္တရာယ်တစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ဟောကြားပြီး၊ ကာလေယ/ကာလိကေယ ဟုခေါ်သော အင်အားကြီး ဒာနဝများ ပေါ်ထွန်းလာကာ ဒေဝတို့၏ အင်အားကို ချိုးဖောက်၍ လောကသုံးပါး၏ တည်ငြိမ်မှုကို လှုပ်ခတ်စေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဒေဝတို့၏ ဒုက္ခကို မြင်သော ဗိဿနုသည် မဟေဿဝရ (Maheśvara) ထံ အရေးတကြီး တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု တောင်းပန်သည်။ ဗိဿနု၊ ရုဒ္ဒရ၊ အိန္ဒြာတို့ ဦးဆောင်၍ ဒေဝတပ်များ စစ်တန်းစီကာ ကမ္ဘာလှုပ်ရှားစေသည့် စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားသည်။ အိန္ဒြာသည် ကာလပြဘာနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ဝဇ္ဇရကို ဖမ်းယူခံရပြီး မာစကြီးဖြင့် ထိုးကျသဖြင့် ဒေဝတို့ ကြောက်ရွံ့ကာ ပြန်လှန်ဆုတ်ခွာကြသည်။ ဗိဿနုသည် ဂရုဍပေါ်မှ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်၍ လက်နက်ကွန်ယက်များကို ဖြတ်တောက်ကာ ဒာနဝများကို ပြန့်ကျဲစေသော်လည်း ကာလခဉ္ဇက ဗိဿနုနှင့် ဂရုဍကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာပေးသည်။ ဗိဿနုက စုဒർശနချက္ကရကို လွှတ်ရာ ဒာနဝက တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်ရန် ကြိုးစားသဖြင့် အခြေအနေ ပိုမိုတင်းမာလာသည်။ ထိုအချိန်တွင် သီဝ (Tripurāntaka) သည် အဆုံးအဖြတ်ဖြင့် ဝင်ရောက်ကာ śūla ဖြင့် တိုက်ခိုက်သူ ဒာနဝကို သတ်ဖြတ်ပြီး “ကာလ-” အမည်ပါသော ခေါင်းဆောင်များအပါအဝင် ဒာနဝတပ်ခေါင်းဆောင်များကို ချေမှုန်းသည်။ ခေါင်းဆောင်များ ပျက်စီးသဖြင့် အိန္ဒြာနှင့် ဗိဿနုတို့ စိတ်တည်ငြိမ်လာကာ မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းကြပြီး ဒေဝတို့က ဒာနဝများကို ဒဏ်ရာများနှင့် ခေါင်းဆောင်မဲ့အဖြစ် ထွက်ပြေးစေကာ ဝရုဏ၏ နေရာသို့ ခိုလှုံရန် သွားစေသည်။ ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဒေဝတို့၏ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုနှင့် သီဝ၏ တည်ငြိမ်စေသော ကယ်တင်မှုအားဖြင့် ဓမ္မတရားစနစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။

अगस्त्येन सागरशोषणं तथा कालेयदानवनिग्रहः (Agastya Dries the Ocean and the Suppression of the Kāleya Asuras)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ကာလေယ ဒိုင်တျာများသည် သမုဒ္ဒရာအတွင်း ခိုလှုံကာ ညအချိန်တွင် တပသီများ၊ ယဇ္ဉပြုသူများနှင့် ဓမ္မကိုလိုက်နာသော လူထုကို တိုက်ခိုက်၍ ဓမ္မပျက်စီးစေသည့် အရေးအခင်းကို ဖော်ပြသည်။ ယဇ္ဉအပိုင်းဝေ မရသဖြင့် ဒေဝတားတို့သည် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကာ သမုဒ္ဒရာကာကွယ်မှုရှိနေသရွေ့ ရန်သူကို မတော်တဆ မနှိမ်နင်းနိုင်ကြောင်း သိမြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသော ကာမတ်ကာရပုရ က్షೇತ್ರ၌ နေထိုင်သော အဂஸ္တျ ရှင်ကို ရှာဖွေရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။ အဂஸ္တျ ရှင်သည် ဒေဝတားတို့ကို ဂုဏ်ပြုလက်ခံကာ နှစ်ကုန်တွင် ဝိဒျာဗလနှင့် ယောဂိနီဆိုင်ရာ အာနုဘော်ကို အားကိုး၍ သမုဒ္ဒရာကို ခြောက်သွေ့စေမည်ဟု ကတိပြုသည်။ သူသည် ပီဋ္ဌများကို ရိတုအလိုက် စုစည်းတည်ဆောက်၍ ယောဂိနီအဖွဲ့များကို (အထူးသဖြင့် ကုမာရီရূপ) ပူဇော်ကာ ဒိက္ခပာလများ၊ က္ရှೇತ್ರပာလများကိုလည်း ဂုဏ်ပြုသည်။ ထို့နောက် “ခြောက်သွေ့စေသော” ဝိဒျာနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ကောင်းကင်လှည့်လည်သော ဒေဝီကို ပရိသတ်တော်ဖြင့် ပူဇော်တောင်းပန်ရာ အောင်မြင်မှုကို ချီးမြှင့်သည်။ အဂஸ္တျ ရှင်သည် ဒေဝီအား မိမိပါးစပ်ထဲ ဝင်စေပြီး သမုဒ္ဒရာကို သောက်သွားသည်။ သမုဒ္ဒရာသည် မြေပြင်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာသောအခါ ဒေဝတားတို့သည် ထင်ရှားလာသော ဒိုင်တျာများကို တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူပြီး ကျန်ရစ်သူများသည် မြေအောက်သို့ ထွက်ပြေးကြသည်။ ဒေဝတားတို့က ရေပြန်လည်ထူထောင်ရန် တောင်းဆိုသော် အဂஸ္တျ ရှင်က သမုဒ္ဒရာသည် နောင်တွင် ပြန်လည်ပြည့်ဝမည်ဟု မိန့်ကြားကာ စဂရ မင်းနှင့် သား ၆၀,၀၀၀ ယောက်၏ တူးဖော်မှု၊ ထို့နောက် ဘဂီရထ မင်းက ဂင်္ဂါမြစ်ကို ဆောင်လာ၍ သမုဒ္ဒရာကို ပြန်လည်ဖြည့်စေမည့် အကြောင်းကို ပရောဖက်တော်မူသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကာမတ်ကာရပုရ၌ စုဝေးထားသော ပီဋ္ဌများကို အမြဲတမ်း တည်ရှိစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုပြီး အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် ပူဇော်ပါက လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဒေဝတားတို့က သဘောတူကာ ပီဋ္ဌတစ်ခုကို “စိတ္ရေရှ္ဝရ” ဟု အမည်ပေး၍ အကျင့်ပျက်မှုရှိသူတောင် မျှော်မှန်းချက်ကို မြန်မြန်ရနိုင်ကြောင်း ကတိပြုသည်။

चित्रेश्वरपीठ-मन्त्रजप-माहात्म्य (Glorification of Mantra-Japa at the Citreśvara Pīṭha)
ဤအধ্যာယတွင် ရှိသမျှ ရှင်ရသီများက အဂஸ္တျာက တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော «စိတ္ရေရှ္ဝရ ပီဋ္ဌ» ၏ အတိုင်းအတာနှင့် အာနုဘော်ကို မေးမြန်းကြပြီး၊ စူတက ထိုနေရာ၏ မဟိမကို အလွန်အကျွံ ချီးမွမ်းကာ ထိုနေရာ၌ မန္တရ-ဇပ ပြုလုပ်သော် ရရှိနိုင်သော အကျိုးကျေးဇူးများကို စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ စိတ္ရေရှ္ဝရ ပီဋ္ဌ၌ ဇပလုပ်ခြင်းဖြင့် ယောဂီတို့အတွက် စိဒ္ဓိရရှိခြင်း၊ ဆန္ဒပြည့်ဝခြင်း (သားရခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာ လျော့ပါးခြင်း)၊ လူမှုရေးနှင့် အာဏာရေး အထောက်အပံ့ရခြင်း၊ စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း၊ ခရီးသွားရာတွင် အောင်မြင်ခြင်းတို့ကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ရောဂါ၊ ဂြဟပီဋာ (ဂြိုဟ်ဒဏ်)၊ ဘူတဒုက္ခ၊ အဆိပ်၊ မြွေ၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်၊ ခိုးယူမှု၊ အငြင်းပွားမှုနှင့် ရန်သူတို့ကဲ့သို့ အန္တရာယ်များကိုလည်း သက်သာစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရှင်ရသီများက ဇပသည် မည်သို့ ထိရောက်လာသနည်းဟု မေးကြရာ စူတက မိမိအဖေထံမှ ကြားသိခဲ့သော ဒုရ္ဝာသာနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ထုံးတမ်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ အစဉ်အလာအရ ပထမဦးစွာ လက္ခ-ဇပ (lakṣa-japa) ပြုလုပ်ပြီး ထပ်မံရေတွက်ချက်များကို ဆက်လက်ပြုကာ၊ ဟောမကို «ဒသာံရှ» (daśāṁśa) အချိုးဖြင့် ဆောင်ရွက်ပြီး ကောင်းမွန်သော ကိစ္စများအတွက် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို သင့်လျော်စွာ ပြောင်းလဲသုံးစွဲရသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ယုဂ (ကృత၊ တ్రေတာ၊ ဒ్వာပရ၊ ကလိ) အလိုက် လိုအပ်သည့် အတိုင်းအတာကို ချိန်ညှိဖော်ပြပြီး၊ စည်းကမ်းနှင့် နည်းလမ်းတကျ ပြီးမြောက်သော် အကျင့်ရှင်၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းနှင့် အာနုဘော် တိုးတက်လာသည်ဟု နိဂုံးချုပ်ထားသည်။ အံ့ဖွယ်အဖြစ် မတော်တဆ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းတကျ ထိန်းချုပ်နိုင်သော စနစ်တစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ညွှန်းထားသည်။

Durvāsā, Suśīla, and the Establishment of the Duḥśīla-Prāsāda (Śiva Shrine Narrative)
ဤအခန်းတွင် ဝေဒအဓိပ္ပါယ်ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ ယဇ်ပူဇော်ရေးဆွေးနွေးခြင်းနှင့် အငြင်းပွားခြင်းတို့တွင် မာနကြီးစွာ စွဲလမ်းနေသော ပညာရှိဗြာဟ္မဏစုဝေးတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ သာသနာ့ရဟန်း ဒုရ္ဝာသာ (Durvāsā) သည် ရှမ္ဘု၏ အာယတန/ပရာသာဒ (Śiva အိမ်တော်) တည်ဆောက်ရန် နေရာညွှန်ကြားပေးရန် လာရောက်မေးမြန်းသော်လည်း စုဝေးသူတို့က မတုံ့ပြန်ကြ။ ဒုရ္ဝာသာသည် အဟင်္ကာရကို မြင်၍ “ပညာ၊ ဥစ္စာ၊ မျိုးရိုး” ဟူသော မူးယစ်မှုသုံးပါးကို ဝေဖန်သည့် ပုံစံဖြင့် ကျိန်စာချကာ လူမှုအငြင်းပွားမှု ရေရှည်တည်မည်ဟု ဟောကြားသည်။ အိုမင်းဗြာဟ္မဏ ဆုရှီလ (Suśīla) သည် ရဟန်းနောက်လိုက်ကာ တောင်းပန်ပြီး ဘုရားကျောင်းတည်ရန် မြေကို လှူဒါန်းသည်။ ဒုရ္ဝာသာက လက်ခံ၍ မင်္ဂလာကာရိယာများ ပြုလုပ်ကာ ရှိဝဘုရားကျောင်းကို တည်ဆောက်သည်။ သို့သော် အခြားဗြာဟ္မဏများက ဆုရှီလ၏ တစ်ဦးတည်းဆုံးဖြတ်လှူဒါန်းမှုကို မကျေနပ်၍ လူမှုရေးအရ ပယ်ချကာ သူနှင့် ဘုရားကျောင်းကို အပြစ်တင်ကဲ့ရဲ့ပြီး အမည်နှင့်ဂုဏ်သတင်းအရ “မပြည့်စုံ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုသို့ အမည်းစက်ရှိသော်လည်း “ဒုဟ္ရှီလ” အမည်နှင့် ဆက်နွယ်သော သင်္ကေတကျောင်းသည် နာမည်ကြီးလာပြီး ဒർശနသာဖြင့်ပင် အပြစ်ပျောက်ကင်းကြောင်း၊ Śuklāṣṭamī နေ့တွင် အလယ်လင်္ဂကို သတိတရားဖြင့် မြင်သူသည် နရကလောက မတွေ့ရဟု ဆိုသည်။

धुन्धुमारेश्वर-माहात्म्य (The Māhātmya of Dhundhumāreśvara)
ဤအခန်းသည် စူတာနှင့် ရှိများ၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် သီဝဘုရားသခင်နှင့် ဆိုင်သော သန့်ရှင်းရာနေရာတစ်ခု၏ မဟာတ္တမကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ မင်း ဒုန္ဓုမာရာက လိင်္ဂကို တည်ထောင်ပြီး ရတနာအလှဆင် ပရာသာဒကို ဆောက်လုပ်စေကာ အနီးရှိ အာရှရမ၌ တပသ်ကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်သည်။ ထို့အပြင် အနီးတွင် ဝါပီ (ရေကန်/ရေတွင်း) တစ်ခုကို တည်စေပြီး သန့်ရှင်းမင်္ဂလာရှိကာ တီရ္ထအားလုံးနှင့် တူညီသကဲ့သို့ ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် ဖလသြရုတိအဖြစ်—အဲဒီနေရာတွင် ရေချိုးပြီး ဒုန္ဓုမာရေးရှဝရကို ဖူးမြင်သူသည် ယမမင်း၏ နယ်ပယ်ရှိ နရကလောကများ၏ ဒုက္ခခက်ခဲမှုများ (ဒုရ္ဂ) ကို မတွေ့ကြုံဟု ဆိုသည်။ ရှိများ၏ မေးခွန်းအရ စူတာက မင်း၏ မျိုးရိုး (စူရျဝံသ)၊ Kuvalayāśva ဟူသော အမည်နှင့် ဆက်နွယ်မှု၊ မာရုဒေသ၌ ဒိုင်တျ ဒုန္ဓုကို သတ်ဖြတ်ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားလာပုံကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သီဝဘုရားသခင်သည် ဂေါရီနှင့် ဂဏများနှင့်အတူ တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းကာ အပေးအယူတစ်ရပ်ကို ပေးသည်။ မင်းက လိင်္ဂအတွင်း၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိပေးရန် တောင်းဆိုရာ သီဝဘုရားက ခွင့်ပြု၍ Caitra śukla caturdaśī ကို အထူးနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် လိင်္ဂ၌ ရေချိုးပူဇော်ခြင်းသည် သီဝလောကသို့ ရောက်စေပြီး မင်းသည် မောက္ခသို့ မျက်နှာမူသူအဖြစ် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိနေကြောင်း ထပ်မံဆိုထားသည်။

चमत्कारपुर-क्षेत्रमाहात्म्यं तथा ययाति-लिङ्गप्रतिष्ठा (Cāmatkārapura Kṣetra-Māhātmya and Yayāti’s Liṅga Consecration)
ဤအধ্যာယသည် စူတာ၏ပုံပြင်တော်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဓုန္ဓုမာရေးရှဝရ၏ မြောက်ဘက်ရှိ က္ṣေတရတစ်ခုတွင် မင်းယယာတိက “အထူးကောင်းမြတ်သော လိင်္ဂ” ကို တည်ထောင်ပူဇော်သည့်အကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။ မင်း၏ မဟာမိဖုရား ဒေဝယာနီနှင့် ရှာမိဋ္ဌာတို့လည်း ထိုကောင်းမှုတွင် ပါဝင်ကြပြီး၊ လိင်္ဂသည် ဆာဝ္ဝ-ကာမ-ဖလ (လိုအင်အားလုံး၏ အကျိုး) ကို ပေးတတ်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ လောကီအာရုံခံစားမှုများကို အပြည့်အဝ ခံစားပြီးနောက် မင်းယယာတိသည် အာဏာကို သားတော်ထံ လွှဲပြောင်းကာ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို ရှာဖွေလိုသည်။ အလွန်နှိမ့်ချစွာ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်ထံ သွားရောက်၍ တီရ္ထနှင့် က္ṣေတရများအနက် အဓိကဆုံး၊ သန့်စင်စေဆုံးသော အရာကို ခွဲခြားရှင်းပြရန် တောင်းခံသည်။ ရှင်တော်က စာမတ်ကာရပူရကို “တီရ္ထအားလုံးဖြင့် အလှဆင်ထားသော က္ṣေတရ” ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ ဂင်္ဂါမြစ် (ဗိṣṇုပဒီ) သည် အပြစ်ဖယ်ရှားသူဖြစ်ကာ ဒေဝတားတို့၏ တည်ရှိရာဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ပိတာမဟာက ဒွိဇတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ထုတ်လွှတ်ထားသော အလျား ၅၂ ဟတ္ထာရှိ ကျောက်တုံးတစ်တုံးကို သန့်ရှင်းသင်္ကေတအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ “အခြားနေရာတွင် တစ်နှစ်ကြာ ပြုလုပ်ရသည့် ကောင်းမှုသည် ထိုနေရာတွင် တစ်ရက်တည်းဖြင့် ပြီးမြောက်နိုင်သည်” ဟူသော အားတိုးစည်းကမ်းကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ထိုညွှန်ကြားချက်အတိုင်း မင်းယယာတိသည် မဟာမိဖုရားများနှင့်အတူ သွားရောက်ကာ ရှိဝ (ရှူလင်) ၏ လိင်္ဂကို ပရတိဋ္ဌာပနာပြု၍ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်ပြီး၊ ကင်္နရနှင့် စာရဏတို့ ချီးမွမ်းသံကြားရသည့် အလှပဆုံး ဝိမာနဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကာ နေရောင် ၁၂ လုံးကဲ့သို့ တောက်ပသွားသည်ဟု ဖလသတ်မှတ်ချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသည်။

Brahmī-Śilā, Sarasvata-Hrada, and the Ānandeśvara Sthala Narrative (ब्रह्मीशिला–सारस्वतह्रद–आनन्देश्वरकथा)
ရိရှီတို့က အပြစ်ဖျက်၍ မောက္ခပေးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းခံရသော “ဗြဟ္မီကျောက်” အကြီးအကျယ်အကြောင်း၊ ဘယ်လိုတည်ထားသနည်း၊ အာနုဘော်ဘယ်လောက်ရှိသနည်းဟု မေးကြသည်။ စူတာက ပြောရာတွင်—ကောင်းကင်ဘုံ၌ ယဇ္ဈာနှင့် အခမ်းအနားဆိုင်ရာ အာဏာမရှိသကဲ့သို့၊ မြေပြင်၌ သုံးသန္ဓျာ (tri-sandhyā) ဝတ်ပြုမှုလိုအပ်ကြောင်း ဗြဟ္မာစဉ်းစားပြီး ကျောက်တုံးကြီးတစ်တုံးကို လူ့လောကသို့ ပစ်ချလိုက်ရာ၊ ကာမတ်ကာရပူရ (Cāmatkārapura) ရှိ မင်္ဂလာသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ ကျရောက်သည်။ အခမ်းအနားများအတွက် ရေလိုအပ်သဖြင့် ဗြဟ္မာက စရஸဝတီကို ခေါ်သည်။ လူတို့ထိတွေ့မည်ကို ကြောက်သဖြင့် စရஸဝတီသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ထင်ရှားစွာ မစီးဆင်းလို၊ ထို့ကြောင့် ဗြဟ္မာက လူမရောက်နိုင်သော မဟာဟရဒ (mahāhrada) ကြီးတစ်ခု ဖန်တီး၍ နေထိုင်စေကာ၊ နာဂများကို ခန့်အပ်၍ လူမထိစေရန် ကာကွယ်စေသည်။ မင်္ကဏက ရိရှီ ရောက်လာသော်လည်း မြွေများက ချည်နှောင်ထားရာမှ ပညာဖြင့် အဆိပ်ကို မထိခိုက်အောင် ပြုလုပ်ပြီး ရေချိုးကာ ပိဏ္ဍဒါန (ပုရောဟိတ်ပူဇော်) ကို ဆောင်ရွက်သည်။ နောက်ပိုင်း လက်ထိခိုက်ရာမှ အပင်ရည် စီးထွက်သည်ကို စိဒ္ဓိရရှိသည့် လက္ခဏာဟု မှားယွင်းယူဆပြီး အလွန်ပျော်ရွှင်ကာ ကမ္ဘာကို တုန်လှုပ်စေသည့် အကကို ကပြသည်။ ရှိဝက ဗြာဟ္မဏရုပ်ဖြင့် ဝင်ရောက်ကာ ပိုမြင့်သော လက္ခဏာအဖြစ် မီးခိုးမဟုတ်ဘဲ ပြာ (ash) ပေါ်ထွက်လာခြင်းကို ပြသ၍ အကကို ရပ်ရန်၊ တပဿ (tapas) ကို ထိခိုက်စေကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ အမြဲတည်ရှိမည်ဟု ကရုဏာပြုကာ “အာနန္ဒေရှဝရ” ဟု ခေါ်ခံရပြီး နေရာကို “အာနန္ဒ” ဟု အမည်ပေးသည်။ ဤအခန်းက ရေမြွေများ အဆိပ်မရှိလာသည့် အကြောင်းရင်း၊ စရஸဝတီရေကန်၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် စိတြရှီလာကို ထိခြင်း၏ ကယ်တင်နိုင်သော အကျိုးကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့ပြင် ယမ၏ စိုးရိမ်ချက်ကြောင့် လူတို့ လွယ်ကူစွာ ကောင်းကင်တက်သွားမည်ကို တားရန် အိန္ဒြာက ရေကန်ကို ဖုန်ဖြင့် ဖြည့်ခဲ့သည့် ပြင်ဆင်ချက်ကိုလည်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ထိုနေရာ၌ တပဿဖြင့် စိဒ္ဓိရနိုင်ခြင်း ဆက်လက်ရှိကြောင်းနှင့် မင်္ကဏက တည်ထားသော လင်္ဂကို အထူးသဖြင့် မာဃ သုက္လ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ပူဇော်လျှင် မဟာပုဏ္ဏာရရှိကြောင်း အတည်ပြုသည်။

अशून्यशयन-व्रतं तथा जलशायी-जनार्दन-माहात्म्यम् | Ashūnyaśayana Vrata and the Māhātmya of Jalaśāyī Janārdana
ဤအধ্যာယသည် ရှိများ၏ မေးမြန်းမှုကြောင့် စူတက ဦးဆောင်၍ သာသနာရေးအကြောင်းကို ပြောပြသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။ အစတွင် မြောက်ဘက်ရှိ ကျော်ကြားသော သန့်ရှင်းရာနေရာတစ်ခုကို ဖော်ပြပြီး၊ ရေပြင်ပေါ်တွင် အိပ်စက်နေသော «ဇလရှာယီ» (ရေပေါ်လဲလျောင်းသော) ဗိဿနုကို အပြစ်အနာအဆာနှင့် ဓမ္မအတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားပေးသူဟု ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ဟရီ၏ «ရှယန–ဗောဓန» (အိပ်စက်ခြင်းနှင့် နိုးထခြင်း) အခမ်းအနားကို အစာရှောင်ခြင်း၊ ဘက္တိဖြင့် ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ အချိန်အခြေခံမှာ လကွယ်ဘက် ပက္ခတွင် ဒုတိယတိထိ (ဒွိတီယာ) ဖြစ်ပြီး «အရှုန်ယရှယနာ» ဟု ခေါ်ကာ ရေထဲတွင် အိပ်စက်နေသော ဘုရားအတွက် အထူးချစ်မြတ်နိုးရာနေ့ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မူလအကြောင်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ဖြေကြားရန် ဒဏ္ဍာရီသမိုင်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ဒိုင်တျာဘုရင် ဘာဿကလီက အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝများကို အနိုင်ယူသဖြင့် သူတို့သည် ရွှေဖြူကျွန်း (ရှွေတဒွီပ) တွင် ရှေရှပေါ် ယောဂနိဒြာဖြင့် လက္ခမီနှင့်အတူ နေထိုင်သော ဗိဿနုထံ သွားရောက်ခိုလှုံကြသည်။ ဗိဿနုက အိန္ဒြာအား «ချာမတ်ကာရပုရ» ဟု ခေါ်သော က్షೇತ್ರ၌ ပြင်းထန်သော တပသ် ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ရေကန်ကြီးတစ်ခုကို တိုးချဲ့ဖန်တီးကာ ရှွေတဒွီပ၏ ပုံစံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထိုနေရာတွင် «အရှုန်ယရှယနာ ဒွိတီယာ» မှ စ၍ လေးလ (ချာတုရ္မာသျ) တိုင်အောင် ဗိဿနုကို ပူဇော်ရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဤဝရတကြောင့် အိန္ဒြာသည် တေဇ (အာနုဘော်) ရရှိပြီး ဗိဿနုက စုဒർശနကို အိန္ဒြာနှင့်အတူ စေလွှတ်ကာ ဘာဿကလီကို အနိုင်ယူ၍ စည်းကမ်းတကျ ပြန်လည်တည်စေသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသရုတိအဖြစ် ဗိဿနုသည် ကမ္ဘာအကျိုးအတွက် ထိုသန့်ရှင်းရေကန်၌ တည်ရှိနေမည်ဟု ဆိုပြီး၊ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပူဇော်သူများ—အထူးသဖြင့် ချာတုရ္မာသျကာလတွင်—မြင့်မြတ်သော အကျိုးရလဒ်များနှင့် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့ပြင် ဇာတ်အတွင်း၌ ထိုနေရာကို ဒွာရကာနှင့် ဆက်စပ်သတ်မှတ်ထားသည်။

Viśvāmitra-kuṇḍa Māhātmya and Household-Ethics Discourse (विश्वामित्रकुण्डमाहात्म्य तथा स्त्रीधर्मोपदेशः)
ဤအধ্যာယတွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာနှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ ပထမပိုင်းတွင် စူတာက ဗိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဆက်နွယ်သော မင်္ဂလာကွန်ဒ (kuṇḍa) ကို ဆုတောင်းပြည့်စုံစေပြီး အပြစ်ကင်းစင်စေသော တီရ္ထအဖြစ် ရှင်းလင်းသည်။ ချိုင်တြ-ရှုကလ-တရတီယာနေ့တွင် ရေချိုးလျှင် အလှအပနှင့် မင်္ဂလာတရား ထူးကဲစွာရရှိကြောင်း၊ အမျိုးသမီးများအတွက် သားသမီးရခြင်းနှင့် ကံကောင်းခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ယင်းတီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ရှေးဟောင်းရေစမ်းတစ်ခုဖြင့် အခြေခံကာ ဂင်္ဂါမြစ်သည် ကိုယ်တိုင်တည်ရှိသော (self-established) အဖြစ် ဖော်ပြပြီး ရေချိုးသူများသည် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ချက်ချင်းရကြောင်း ပြောသည်။ အဘိုးအဘွားပူဇော်ပွဲများ၏ အကျိုးသည် မကုန်ခန်းကြောင်း၊ ဒါန၊ ပူဇော်သက္ကာနှင့် မန္တရရွတ်ဖတ်ခြင်းတို့မှ ပုဏ္ဏာမကုန်ခန်းကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် မုဆိုးမြားထိမှန်သော မိခင်ဒိုးတစ်ကောင် ရေထဲဝင်သေပြီး ရေ၏ အာနုဘော်ကြောင့် မေနကာ အပ္සරာအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကာ နောက်တစ်ကြိမ် အတူတူသော နေ့စဉ်ပြက္ခဒိန်အခြေအနေတွင် ပြန်လာရေချိုးသည့် ဥပမာကို ထည့်သွင်းသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် မေနကာသည် ဗိශ්ဝာမိတ္တရ ရှင်တော်နှင့် တွေ့ဆုံကာ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် strī-dharma အကြောင်း မေးမြန်းသည့် အကျယ်တဝင့် သင်ကြားချက်ကို မှတ်တမ်းတင်သည်။ သစ္စာရှိသော ဘာဝနာ၊ စကားပြောသိက္ခာ၊ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်း၊ သန့်ရှင်းရေး၊ စားသောက်ထိန်းချုပ်မှု၊ မှီခိုသူများကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဆရာသမားကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ သမ္မာကျမ်းစာဆက်လက်ပို့ဆောင်မှုကို ထောက်ပံ့ခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော မိတ်သဟာယရွေးချယ်မှုတို့ကို ဓမ္မ၏ အထောက်အကူအဖြစ် ပေါင်းစည်းဖော်ပြထားသည်။

ब्रह्मचर्य-रक्षा संवादः (Dialogue on Protecting Brahmacarya and Śaiva Vow-Discipline)
အခန်း ၄၃ တွင် တီဿာ (tīrtha) သန့်ရှင်းရာနေရာကို ဓမ္မနှင့်ကိုက်ညီသော အားကိုးရာအဖြစ် ဖော်ပြကာ သီအိုလောဂျီ–ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲကို တင်းကျပ်စွာ တင်ပြသည်။ မေနကာသည် ဗြာဟ္မဏ–တပသီတစ်ဦးကို ရင်ဆိုင်၍ မိမိကိုယ်ကို ကောင်းကင်က ကာမသမားမများ (divaukasaṃ veśyāḥ) ထဲမှ တစ်ဦးဟု ပြောကာ ဆန္ဒကို ထုတ်ဖော်သည်။ သူ့ကို ကာမဒေဝနှင့် ဆင်တူကြောင်း၊ ဆွဲဆောင်မှုကြောင့် ကိုယ်နှင့်စိတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် အာရုံခံစားမှုများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် “မလက်ခံလျှင် ငါသေမည်၊ မိန်းမကို ထိခိုက်စေသည့် အပြစ်ကြောင့် သင်အပြစ်တင်ခံရမည်” ဟူသော ဖိအားပေးသည့် ရွေးချယ်ခွင့်ဖြင့် လှုံ့ဆော်သည်။ တပသီက မိမိတို့သည် သီဝ၏ အမိန့်အောက်တွင် ဗြတဓာရ (vrata-holders) ဖြစ်၍ ဗြဟ္မစရိယ (brahmacarya) ကို သစ္စာပြုထားကြောင်း သဘောတရားဖြင့် ကာကွယ်ပြန်ဆိုသည်။ ဗြဟ္မစရိယသည် ဗြတအားလုံး၏ အမြစ်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် သီဝဘက္တများအတွက် အဓိကဟု ဆိုသည်။ ပာရှုပတ (Pāśupata) လမ်းစဉ်ကို စောင့်ထိန်းသူအတွက် လိင်ဆက်ဆံမှု တစ်ကြိမ်တည်းကပင် တပသအများကြီးကို ဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့ပြင် မိန်းမနှင့် ထိတွေ့ခြင်း၊ အချိန်ကြာကြာ အနီးကပ်နေခြင်း၊ စကားပြောခြင်းတောင်မှ အကျင့်ဝတ်အန္တရာယ်ရှိကြောင်း ခွဲခြားပြကာ လူကို မရှုတ်ချဘဲ ဗြတသန့်ရှင်းမှုကို ကာကွယ်ခြင်းဟု ရှင်းလင်းသည်။ အဆုံးတွင် တီဿာ၏ ဓမ္မပတ်ဝန်းကျင်နှင့် တပသီ၏ စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းရန် မေနကာအား အခြားနေရာတွင် မိမိလိုရာကို ရှာဖွေရန် အမြန်ထွက်ခွာစေသည်။

Viśvāmitrakunda-utpatti and Viśvāmitreśvara-māhātmya (विश्वामित्रकुण्डोत्पत्ति–विश्वामित्रेश्वरमाहात्म्य)
အခန်း ၄၄ ကို စူတက မူဘောင်ထားသော သာသနာရေးဆွေးနွေးခန်းအဖြစ် ပြောကြားသည်။ မေနကာက ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ရပ်တည်ချက်ကို စိန်ခေါ်ရာမှ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက အလိုတရားကပ်လှုပ်မှုနှင့် ကာမဆိုင်ရာချုပ်ငြိမ်းမှုမရှိခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို တင်းကျပ်စွာ သတိပေးပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဝရတင် (vratin) များအတွက် ကာမပတ်သက်မှုသည် အကြီးမားဆုံး အန္တရာယ်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အပြန်အလှန် ကျိန်စာဖြစ်ပွားသည်။ မေနကာက ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို အရွယ်မတိုင်မီ အိုမင်းလက္ခဏာများ ပေါ်စေဟု ကျိန်ပြီး၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရကလည်း ထိုနည်းတူ ပြန်ကျိန်သည်။ သို့ရာတွင် အဓိကပြောင်းလဲမှုမှာ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ဖြစ်ပြီး—ကွန်ဒ၌ ရေချိုးသည့်အခါ နှစ်ဦးစလုံး၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် မူလအတိုင်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကာ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်စွမ်းကို ထင်ရှားစေသည်။ တီရ္ထ၏ မာဟာတ္မယကို သိမြင်သဖြင့် ဝိශ්ဝာမိတ္တရက “ဝိශ්ဝာမိတ္တရေးရှဝရ” ဟု အမည်ပေးသော ရှိဝလင်္ဂကို တည်ထောင်၍ တပသ္ယာ ပြုသည်။ စာတမ်းက ရေချိုး (snāna) နှင့် လင်္ဂပူဇာ ပြုလျှင် ရှိဝ၏ အဘောဒ်သို့ ရောက်နိုင်ခြင်း၊ ဒေဝလောက ရရှိခြင်းနှင့် ဘိုးဘွားများနှင့်အတူ ခံစားနိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် တီရ္ထ၏ ကျော်ကြားမှုနှင့် အပြစ်ဖျက်နိုင်စွမ်းကို ကြေညာကာ အခန်းကို ပိတ်သိမ်းသည်။

पुष्करत्रयमाहात्म्यं (The Māhātmya of the Three Puṣkaras)
ဤအধ্যာယတွင် «ပုရှ္ကရ-တြယ» (ပုရှ္ကရရေသုံးမျိုး) ၏ တီရ္ထသတ်မှတ်ချက်နှင့် ကုသိုလ်အကျိုးကို ဖော်ပြသည်။ စူတက မဟာဋ္ဌာနပုရှ္ကရသို့ မရောက်နိုင်သော ရှင်ဗိශ්ဝာမိတ္တရက ကာရ္တ္တိကလ အခါသင့် ကృတ္တိကာ-ယောဂအောက်တွင် တူညီသန့်ရှင်းရာကို ရှာဖွေသည့်အကြောင်း ပြောသည်။ ကောင်းကင်အသံက သတ်မှတ်လက္ခဏာများကို ညွှန်ပြပြီး—ကြာပန်းအပေါ်မူနေသည်မှာ ဂျေဋ္ဌ-ပုရှ္ကရ၊ ဘေးမူနေသည်မှာ မဓျမ၊ အောက်မူနေသည်မှာ ကနိဋ္ဌ-ပုရှ္ကရဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် မနက်/နေ့လယ်/နေဝင်ချိန်တို့တွင် ရေသုံးမျိုး၌ ရေချိုးသည့် အချိန်ဆိုင်ရာ ဝတ်ပြုနည်းများကို သတ်မှတ်ကာ ပုရှ္ကရရေကို ထိတွေ့ခြင်းနှင့် ဒർശနပြုခြင်း၏ သန့်စင်အာနိသင်ကြီးမားကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့ပြင် စမ်းသပ်ပုံပြင်တွင် မုဆိုးထွက်နေသော ဘုရင် ဘృဟဒ္ဗလက ရေထဲဝင်၍ ဆုံစည်းချိန်တွင် ပေါ်လာသော အံ့ဖွယ်ကြာပန်းကို ကိုင်မိရာ ကောင်းကင်အသံကြီးထွက်ပြီး ကြာပန်းပျောက်ကွယ်သွားကာ ဘုရင်သည် ကုဋ္ဌရောဂါ (လက်ပရာ) ခံရသည်။ ၎င်းသည် ဥစ္ဆိဋ္ဌ/မသင့်လျော်သန့်ရှင်းမှုမရှိသော အခြေအနေဖြင့် သန့်မြတ်ပစ္စည်းကို ထိမိခြင်းကြောင့်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဗိශ්ဝာမိတ္တရက နေရောင်ဘုရား (စူရျ) ကို ပူဇော်ရန် အကြံပေးပြီး ဘုရင်သည် စူရျရုပ်တုတည်ထောင်ကာ အထူးသဖြင့် တနင်္ဂနွေနေ့များတွင် စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်သဖြင့် တစ်နှစ်အတွင်း ကုသကာ သေဆုံးချိန်တွင် စူရျလောကသို့ ရောက်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအဖြစ်—ကာရ္တ္တိကလ ပုရှ္ကရရေချိုးခြင်းသည် ဗြဟ္မလောကသို့ ပို့ဆောင်ပြီး၊ တည်ထောင်ထားသော စူရျရုပ်တုကို ဒർശနပြုခြင်းက ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် လိုရာဆန္ဒကို ပေးကာ၊ ပုရှ္ကရ၌ ဝೃષોત్సarga (နွားလွှတ်ပေးခြင်း) သည် ယဇ္ဉာကြီးတူ ကုသိုလ်ရပြီး၊ ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်းက ဆန္ဒပြည့်ဝ၍ ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်မားစေသည်ဟု ဆိုသည်။

सारस्वततीर्थमाहात्म्य — Glory of the Sārasvata Tīrtha (Sarasvatī Tirtha)
ဤအধ্যာယာတွင် ရှင်တော်များက တီရ္ထများကို ပိုမိုစနစ်တကျ ပြည့်စုံစွာ ဖော်ပြပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတက စာရಸ್ವတ တီရ္ထ၏ ဂုဏ်တော်ကို မိတ်ဆက်ပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် စကားမပြောနိုင်သကဲ့သို့ မိန့်ခွန်းချို့ယွင်းသူတောင် ဉာဏ်ရှိသော ပြောသူဖြစ်လာကာ လိုရာဆန္ဒများနှင့် မြင့်မြတ်သော လောကများထိ ရရှိနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် ဘလဝර්ဓန မင်း၏ သား အမ္ဗုဝီစိ သည် မွေးကတည်းက မူတဖြစ်၍ မပြောနိုင်။ မင်းကြီး စစ်ပွဲတွင် ကျဆုံးပြီးနောက် မင်းမူတကို မင်းတင်ကြသော်လည်း နိုင်ငံတွင် အင်အားကြီးသူက အင်အားနည်းသူကို ဖိနှိပ်သည့် အလေ့အထကြောင့် အရေးအခင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဝန်ကြီးများက ဝသိဋ္ဌကို မေးမြန်းရာ၊ ဟာဋကေရှ್ವರရာဇ က္ෂೇತ್ರရှိ စာရस्वတ တီရ္ထတွင် မင်းကို ရေချိုးစေဟု ညွှန်ကြားသည်။ ရေချိုးပြီးချင်း မင်းသည် စကားပြောနိုင်လာ၍ မြစ်၏ အာနုဘော်ကို သိမြင်ကာ ကမ်းပါးမြေညက်ဖြင့် လက်လေးလက်ပါ စာရस्वတီ ရုပ်တုကို ပြုလုပ်၍ သန့်ရှင်းသော ကျောက်ပြားပေါ်တွင် တင်ထားပြီး အမွှေးအကြိုင်၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် စကား၊ ဉာဏ်၊ သိမြင်မှုတို့အတွင်း တည်ရှိသည့် မဟာဒေဝီ၏ အင်အားမျိုးစုံကို ချီးမွမ်းသည့် စတုတ္ထကို ရွတ်ဆိုရာ စာရस्वတီ ပေါ်ထွန်း၍ ဆုတောင်းကို ပေးကာ ရုပ်တုအတွင်း တည်နေမည်ဟု ကတိပြုသည်။ အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် အဖြူပန်းများဖြင့် သဒ္ဓါတရားနှင့်အတူ ရေချိုးပူဇော်သူတို့၏ ဆန္ဒများ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုသည်။ ဖလသရုတိအရ မျိုးဆက်များတစ်လျှောက် အပြောအဆိုကောင်း၍ ဉာဏ်ပညာတိုးတက်ကာ မိသားစုမျိုးရိုးကို မိုက်မဲမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။ ဒေဝီရှေ့တွင် ဓမ္မကို နားထောင်ခြင်းသည် ရှည်လျားသော ကောင်းကင်ဆုလာဘ်ကို ပေးပြီး စာအုပ်၊ ဓမ္မစာတမ်းတို့ကို လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ဝေဒပညာကို သူမရှေ့တွင် လေ့လာခြင်းသည် အရှွမေဓ၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် မဟာယဇ္ဉများနှင့် တူညီသော အကျိုးကို ရစေသည်။

महाकाल-जागर-माहात्म्य (Glory of the Mahākāla Night-Vigil in Vaiśākhī)
ဤအধ্যာယတွင် တီရ္ထအခြေပြု ရိုးရာဓမ္မပုံပြင်အဖြစ် ဝိုင်သာခီလတွင် မဟာကာလ၏ ညလုံးနိုးစောင့် (jāgara) ၏ မဟာတိတိကို ဖော်ပြသည်။ ရှိသီများက မဟာကာလ၏ ကြီးမြတ်မှုကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေလိုသဖြင့် စူတာက ဣက္ခ္ဝာကုဝంశ ရုဒ္ရစေန မင်း၏ စံနမူနာကျင့်စဉ်ကို ပြောသည်။ မင်းသည် နှစ်စဉ် ကမတ်ကာရပူရ က္ෂေတရသို့ လူနည်းနည်းနှင့် သွားရောက်ကာ မဟာကာလရှေ့တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်), ဘက္တိသီချင်းနှင့် အက, မန္တရရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ဝေဒပညာလေ့လာခြင်းတို့ဖြင့် ညလုံးနိုးစောင့်ပြီး မနက်အရုဏ်တွင် ရေချိုးသန့်စင်ကာ ဗြာဟ္မဏများ၊ တပသီများနှင့် ဒုက္ခရောက်သူများထံ ဒါနအလွန်ပြုသည်။ ထိုကျင့်စဉ်ကြောင့် နိုင်ငံတော်စီးပွားတိုးတက်၍ ရန်သူများပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ပညာရှိဗြာဟ္မဏများက ညလုံးနိုးစောင့်၏ အကြောင်းရင်းနှင့် အကျိုးကို မေးရာ မင်းက အတိတ်ဘဝကို ပြန်လည်ပြောသည်။ မိုးခေါင်ရှည်ကြာသည့်အခါ ဝိဒိသာမြို့၌ ဆင်းရဲသော ကုန်သည်တစ်ဦးအဖြစ် ဇနီးနှင့်အတူ စော်ရာෂ္ဌရသို့ ရွှေ့ပြောင်းလာကာ ကမတ်ကာရပူရအနီး လိုတပ်ပန်းပြည့်သော ရေကန်ကို တွေ့သည်။ အစာအတွက် ပန်းများရောင်းရန် မအောင်မြင်သဖြင့် ပျက်စီးနေသော ဘုရားကျောင်းတွင် ခိုလှုံရာမှ ပူဇော်သံများကြား၍ မဟာကာလ jāgara ကို သိလာသည်။ သူတို့သည် ကုန်ကူးခြင်းထက် ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို ရွေးကာ ဆာလောင်မှုကြောင့် ညလုံးနိုးနေပြီး မနက်တွင် ကုန်သည်သေဆုံးကာ ဇနီးသည် သတ္တိ (self-immolation) ပြုသည်။ ထိုဘက္တိ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူသည် ကာန်တီနိုင်ငံ၏ မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားပြီး ဇနီးသည်လည်း အတိတ်မှတ်မိသော မင်းသမီးအဖြစ် မွေးဖွားကာ စွယံဝရမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဗြာဟ္မဏများက အတည်ပြု၍ နှစ်စဉ် jāgara ကို ထူထောင်ကာ ဤမဟာတိတိသည် အပြစ်ပျက်စီးစေ၍ မောက္ခနှင့် နီးစပ်စေသည်ဟု ဖလပြောကြား၍ အဆုံးသတ်သည်။

Hariścandra-āśrama and Umā–Maheśvara Pratiṣṭhā (Harishchandra’s Austerity, Boon, and Pilgrimage Merit)
သုတက မင်းဟရိශ්ချန္ဒရ၏ နယ်မြေတွင် သစ်ပင်အုပ်အုပ်အလွှာလွှာ အရိပ်ရသော နာမည်ကြီး အာရှရမ်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာ၌ မင်းသည် တပဿာကို တင်းကျပ်စွာ ကျင့်ပြီး ဗြဟ္မဏများကို လိုသမျှ ဒါနဖြင့် ထောက်ပံ့하였다။ သူသည် စူရျဝံသ မင်းကောင်းတစ်ပါးဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုနှင့် သဘာဝပေါများမှုတို့ဖြင့် ထင်ရှားသော်လည်း သားမရှိခြင်းသာ ချို့တဲ့နေသည်။ အမျိုးဆက်ဆက်ခံရမည့် သားကို ရယူလို၍ စာမတ်ကာရပူရ က္ෂೇತ್ರ၌ တပဿာပြုကာ လိင်္ဂကို ဘက်တိဖြင့် တည်ထောင်သည်။ ရှိဝနှင့် ဂေါရီ၊ အပါအဝင် ပရိဝါရတို့ ပေါ်ထွန်းလာရာတွင် ဒေဝီအား သင့်တော်သည့် ဂုဏ်ပြုမှု မပြည့်စုံသဖြင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ကာ “သားသည် ကလေးဘဝ၌ပင် သေခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းမှုကို ယူဆောင်လာမည်” ဟူသော အမိန့်တော်/ကျိန်စာ ထွက်ပေါ်သည်။ မင်းဟရိශ්ချန္ဒရသည် မလျော့ဘဲ ပူဇော်သက္ကာ၊ အာသက်တိကျင့်စဉ်နှင့် ဒါနကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ နောက်တစ်ဖန် ရှိဝနှင့် ပာရဝတီ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဒေဝီက “ငါ၏စကားသည် တည်မြဲသည်—ကလေးသည် သေမည်၊ သို့သော် ငါ၏ကရုဏာဖြင့် မကြာမီ ပြန်လည်အသက်ရှင်ကာ အသက်ရှည်၊ အောင်မြင်၊ မင်းဆက်ကို ထမ်းဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်မည်” ဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထိုကွင်း၌ ဥမာ–မဟေရှဝရကို ပူဇော်သူများ၊ အထူးသဖြင့် ပဉ္စမီနေ့တွင် ပူဇော်သူများသည် လိုသမျှ သားသမီးနှင့် အခြားအလိုဆန္ဒများ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းသည် ရာဇသူယ ပူဇော်ပွဲ အတားအဆီးမရှိ အောင်မြင်စေရန်လည်း တောင်းဆိုရာ ရှိဝက အတည်ပြု၍ မင်းသည် ပြန်လည်ထွက်ခွာကာ နောင်လာ ဘက်တိရှင်များအတွက် ဗိမာန်တည်ထောင်ပုံကို စံနမူနာထားခဲ့သည်။

Kalaśeśvara-māhātmya: Kalaśa-nṛpateḥ Durvāsasaḥ śāpena vyāghratva-prāptiḥ (कलेशेश्वरमाहात्म्य—कलशनृपतेर्दुर्वाससः शापेन व्याघ्रत्वप्राप्तिः)
သုတ္တက ကလသေရှ္ဝရ (Kalaśeśvara) ဟုခေါ်သော ရေကန်ဘေးရှိ တီရ္ထ (tīrtha) သန့်ရှင်းရာဌာနကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် “အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသူ” ဟုဆိုကြပြီး ဒർശန (darśana) ပြုလျှင် pāpa အပြစ်မှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် ထိုတီရ္ထ၏ အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ဆက်လက်ပြောပြသည်။ ယဒုမျိုးဆက် ဘုရင် ကလသ (Kalaśa) သည် ယဇ္ဉ (yajña) ပြုလုပ်တတ်သူ၊ ဒါနပေးကမ်းသူ၊ ပြည်သူအကျိုးပြုသူဖြစ်သည်။ စာတုရ္မာသျ (Cāturmāsya) ဝရတ (vrata) ပြီးဆုံးသည့် ရှင် ဒုရ္ဝာသ (Durvāsas) ကို ဘုရင်က ကြိုဆိုကာ ဦးချ၊ ခြေသုတ်ရေ၊ အရ္ဃျ (arghya) စသည့် ဧည့်ခံပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ပြီး လိုအပ်ချက်ကို မေးမြန်းသည်။ ရှင်ဒုရ္ဝာသက pāraṇa အတွက် အစာတောင်းရာ ဘုရင်က အစားအစာကြီးမားစွာ ဆောင်ရွက်ကာ အသားပါဝင်စေသည်။ စားပြီးနောက် ရှင်ဒုရ္ဝာသက အသားအရသာကို သိမြင်၍ ဝရတကန့်သတ်ချက် ချိုးဖောက်သလို ဖြစ်သည်ဟု ထင်မြင်ကာ ဒေါသထွက်ပြီး ဘုရင်ကို ကျားအဖြစ် ပြောင်းလဲစေမည့် ကျိန်စာ ချသည်။ ဘုရင်က သဒ္ဓါဖြင့် ဧည့်ခံခဲ့ခြင်းသာဖြစ်၍ မသိမသာ အမှားဖြစ်ကြောင်း တောင်းပန်ကာ သက်သာခွင့် တောင်းဆိုသည်။ ရှင်ဒုရ္ဝာသက śrāddha နှင့် yajña ကဲ့သို့ အထူးအခါများမှ လွဲ၍ ဝရတထိန်းသိမ်းသော ဘြာဟ္မဏသည် အသားမစားသင့်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် Cāturmāsya အဆုံးတွင် စားလျှင် ဝရတ၏ အကျိုးပျက်မည်ဟု သတ်မှတ်ချက်ကို ရှင်းပြသည်။ သို့ရာတွင် လွတ်မြောက်ရန် အခြေအနေတစ်ရပ် ပေးသည်—ဘုရင်၏ နန္ဒိနီ (Nandinī) နွားက ယခင်က ဘာဏ (bāṇa) ဖြင့် ပူဇော်ထားသော လင်္ဂ (liṅga) ကို ပြသသည့်အခါ လွတ်မြောက်မှု မြန်မြန်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ရှင်ဒုရ္ဝာသ ထွက်ခွာပြီး ဘုရင်သည် ကျားဖြစ်ကာ သာမန်မှတ်ဉာဏ် ပျောက်ဆုံး၍ သတ္တဝါများကို တိုက်ခိုက်ကာ တောကြီးထဲ ဝင်သွားသည်။ ဝန်ကြီးများက နိုင်ငံကို ထိန်းသိမ်းကာ ကျိန်စာကုန်ဆုံးချိန်ကို စောင့်ကြသည်။ ဤအခန်းသည် ကလသေရှ္ဝရ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်နှင့် ဧည့်ခံသဘောတရား၊ ဝရတဥပဒေ၊ သန့်ရှင်းရာဌာနမှတဆင့် လွတ်မြောက်နိုင်ခြင်းကို ချိတ်ဆက်ပြသည်။

नन्दिनी-धेनोः सत्यव्रतं तथा लिङ्ग-स्नापन-माहात्म्यम् (Nandinī’s Vow of Truth and the Significance of Bathing the Liṅga)
ဤအধ্যာယတွင် ဂိုကူလာအနီးရှိ တောအုပ်တစ်ခု၌ ဖြစ်ပွားသော သီလနှင့် သာသနာရေး အဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြသည်။ မင်္ဂလာလက္ခဏာများရှိသော နန္ဒိနီဟုခေါ်သော နွားမသည် တောအဆုံးသို့ လှည့်လည်သွားရာမှ နေရောင်တစ်ဆယ့်နှစ်လုံးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သော ရှိဝလိင်္ဂကို တွေ့မြင်သည်။ သူမသည် အလွန်အမင်း ဘက္တိဖြင့် လိင်္ဂအနီးတွင် ရပ်ကာ နို့အများအပြားကို လောင်း၍ စ္နာပန (လိင်္ဂရေချိုးပူဇော်) ကို တောအတွင်း တိတ်ဆိတ်စွာ ဆောင်ရွက်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကြောက်မက်ဖွယ် ကျားတစ်ကောင် ရောက်လာပြီး နန္ဒိနီကို တွေ့မြင်သွားသည်။ သူမသည် ကိုယ့်အသက်အတွက် မငိုကြွေးဘဲ ဂိုကူလာတွင် ချည်ထားသော နို့လိုအပ်နေသည့် နွားကလေးအတွက်သာ စိုးရိမ်သည်။ ကျားထံသို့ “ကလေးကို သွားနို့တိုက်၍ အပ်နှံပြီး ပြန်လာမည်” ဟု ခွင့်တောင်းရာ ကျားက “သေမင်း၏ ပါးစပ်မှ ပြန်လာနိုင်မလား” ဟု သံသယရှိသည်။ နန္ဒိနီသည် စစ္စဝရတ (အမှန်တရား၏ သစ္စာကတိ) ဖြင့် အလွန်ပြင်းထန်သော သစ္စာပြုချက်များကို ထုတ်ဖော်သည်—မပြန်လာပါက ဘြဟ္မဟတ္တျာ၊ မိဘကို လိမ်လည်ခြင်း၊ မသန့်ရှင်းသော ကာမအပြစ်များ၊ ယုံကြည်မှုကို ဖောက်ဖျက်ခြင်း၊ ကျေးဇူးမသိခြင်း၊ နွား/မိန်းကလေး/ဗြာဟ္မဏကို ထိခိုက်စေခြင်း၊ အစားအစာကို အလဟဿ ချက်ပြုတ်ခြင်းနှင့် မမှန်ကန်သော အသားစားခြင်း၊ ဝရတဖောက်ခြင်း၊ မုသားစကားနှင့် မကောင်းသော စကား/အကြမ်းဖက်မှုတို့၏ အပြစ်ညစ်ကို ခံယူမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအধ্যာယ၏ အဓိကသင်ခန်းစာမှာ ရှိဝဘုရားပူဇော်မှုသည် စစ္စာနှင့် သီလတရားနှင့် မခွဲမရကြောင်း၊ အလွန်အန္တရာယ်ကြားတွင်ပင် သစ္စာကတိသည် သန့်ရှင်းသော နေရာဒေသအတွင်း ခိုင်မာသော သီလကိရိယာဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။

कलशेश्वर-लिङ्गमाहात्म्ये नन्दिनी-सत्यव्रत-व्याघ्रमोक्षः (Kalāśeśvara Liṅga Māhātmya: Nandinī’s Vow of Truth and the Tiger’s Liberation)
သုတက သာသနာနှင့် သီလတရားကို စမ်းသပ်သည့် ကတိသစ္စာအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသော အဖြစ်အပျက်ကို သန့်ရှင်းသော နေရာဒေသနှင့် ဆက်စပ်ကာ ပြောပြသည်။ နန္ဒိနီ ဟုခေါ်သော နွားမိခင်ကို တောထဲတွင် ကျားက ဖမ်းဆီးသော်လည်း၊ နို့တိုက်ပြီး ကလေးနွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အချိန်ပိုင်းလွတ်ခွင့်တောင်းကာ ပြန်လာမည်ဟု သစ္စာကတိပြုသည်။ နန္ဒိနီသည် ကလေးနွားထံ ပြန်သွား၍ အန္တရာယ်ကို ရှင်းပြပြီး မိခင်ကို ရိုသေကာကွယ်ရမည့် သဒ္ဓါနှင့် တောတွင်းအကျင့်သီလ—လောဘ (lobha)၊ ပေါ့လျော့မှု (pramāda)၊ မသင့်တော်သည့် ယုံကြည်မှု (viśvāsa) ကို သတိပေးသင်ကြားသည်။ ကလေးနွားက မိခင်ကို အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာဟု ချီးမွမ်းကာ လိုက်ပါမည်ဟု ဆိုသော်လည်း နန္ဒိနီက ကလေးကို ကာကွယ်ရန် အုပ်စုနွားများထံ အပ်နှံသည်။ နန္ဒိနီသည် အခြားနွားများထံ ခွင့်လွှတ်မှုတောင်းကာ မိမိကလေးကို အတူတကွ စောင့်ရှောက်ပေးရန် တာဝန်ပေးသည်။ အုပ်စုနွားများက အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ကတိကို ချိုးဖောက်ခြင်းသည် “အပြစ်မဖြစ်သော မမှန်ကန်မှု” ဟု သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း ပြောသော်လည်း၊ နန္ဒိနီက သစ္စာသည် ဓမ္မ၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ကျားထံ ပြန်သွားသည်။ သစ္စာတည်ကြည်မှုကို မြင်သော ကျားသည် နောင်တရကာ၊ ဟింసာပေါ် မူတည်နေသည့် ဘဝဖြစ်သော်လည်း ဝိညာဉ်ရေး ကောင်းကျိုးအတွက် သင်ကြားပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ နန္ဒိနီက ကလိယုဂတွင် ဒါန (dāna) သည် အဓိကကျင့်စဉ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြီး၊ ဘာဏာ-ပရတိဋ္ဌာနှင့် ဆက်စပ်သည်ဟု ဆိုကြသော အာနုဘော်ကြီး လိင်္ဂတစ်ဆူကို ညွှန်ပြသည်။ ကျားအား နေ့စဉ် ပရဒက္ခိဏာနှင့် ပရဏာမ ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ လိင်္ဂကို ဒർശနပြုသည့်အခါ ကျားရုပ်မှ လွတ်မြောက်ကာ ဟိုင်းဟယ မျိုးရိုးမှ ကျိန်စာခံဘုရင် ကလာရှာ ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ ထိုနေရာကို စမတ်ကာရပုရ-က்ஷೇತ್ರ ဟု ခေါ်ကာ တီရ္ထအားလုံး၏ အနှစ်သာရ၊ ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော နေရာဟု ချီးကျူးသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသရုတိအဖြစ်—ကာတ္တိကလတွင် မီးအလှူ (dīpa) ပူဇော်ခြင်း၊ မာရ္ဂသီရ္ෂလတွင် လိင်္ဂရှေ့၌ ဘက္တိအနုပညာများ ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အပြစ်ပျောက်ကင်း၍ ရှိဝလောကသို့ ရောက်စေကြောင်း၊ မာဟာတ္မယကို ဖတ်ရွတ်နားထောင်ခြင်းလည်း တူညီသော ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုသည်။

Rudrakoṭi–Rudrāvarta Māhātmya (Kapilā–Siddhakṣetra–Triveṇī Context)
ဤအধ্যာယ (အခန်း ၅၂) ကို စူတက ပြောကြားရာတွင် ဘုရားကျောင်းအခြေပြု သန့်ရှင်းမြေပြင်အသေးစားကို ဖော်ပြသည်။ မင်းတစ်ပါးက ဥမာ–မဟေရှဝရ ရုပ်တော်ကို တင်သွင်းတည်ထား၍ ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ကာ အရှေ့ဘက်တွင် သန့်ရှင်းသော ရေကန်တစ်ကန်ကို ထားရှိသည်။ ထို့နောက် ဦးတည်ရာအလိုက် အနီးအနား ပုဏ္ဏားမြေများကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်—အရှေ့ဘက် အဂஸ္တျကုဏ္ဍ အနီးရှိ အလွန်သန့်စင်စေသော ဝါပီ (ရေကန်/ရေတွင်း), တောင်ဘက် ကပီလာမြစ် (ကပီလာ၏ သာံခယမှ ဆင်းသက်သော စိဒ္ဓိနှင့် ဆက်နွယ်), နှင့် စိဒ္ဓက்ஷೇತ್ರ (စိဒ္ဓများ မရေတွက်နိုင်အောင် အောင်မြင်မှုရရှိရာ) တို့ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လေးမျက်နှာပါ၍ အပြစ်ဖျက်စီးနိုင်သော ဝိုင်ရှ္ဏဝီ-ရှီလာကိုလည်း မိတ်ဆက်သည်။ ဂင်္ဂါနှင့် ယမုနာကြားတွင် စရஸဝတီ တည်ရှိကြောင်းနှင့် မျက်နှာတော်ရှေ့တွင် တြိဝေဏီ စီးဆင်းကာ လောကီကောင်းကျိုးနှင့် မောက္ခကို ပေးတတ်ကြောင်းကို သီအိုလောဂျီအဖြစ် ချပြသည်။ တြိဝေဏီတွင် မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်းနှင့် အဆုံးအဖြတ်အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်ပါက လွတ်မြောက်မှုရကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏများအတွက် အလွန်ထူးကဲကြောင်း ဆိုပြီး ဒေသတွင်းအတည်ပြုသင်္ကေတအဖြစ် goṣpada ကဲ့သို့ အမှတ်အသားကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရုဒ္ရကိုṭီ/ရုဒ္ရావర్త ပုံပြင်ကို အဆုံးသတ်အဖြစ် တင်ပြသည်—တောင်အိန္ဒိယ ဗြာဟ္မဏများက ဒർശန အစဉ်အလာအရ ဦးစားပေးလိုကြသော်လည်း မဟေရှဝရက “ကိုṭီ” အရေအတွက်များစွာဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ နေရာအမည်ကို တည်ထောင်ပေးသည်။ အကျင့်ဝတ်များတွင် စတုရဒသီနေ့ ဒർശန (အာသာဍ၊ ကာရ္တိက၊ မာဃ၊ ချိုင်တရ လများတွင် အထူး), ရှရဒ္ဓ, အစာရှောင်၍ ညလုံးနိုးနေခြင်း, အရည်အချင်းပြည့် ဗြာဟ္မဏသို့ ကပီလာနွား လှူဒါန်းခြင်း, မန္တရအကျင့် (ṣaḍakṣara ဂျပ်; Śatarudrīya ရွတ်ဆို), သီချင်း/အကဖြင့် ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ပုဏ္ဏားဖြစ်စေသော အလှူအတန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Ujjayinī-Mahākāla Pīṭha and the Bhṛūṇagarta Tīrtha: Expiation Narrative of King Saudāsa
ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထအခြေပြု သာသနာရေးအကြောင်းအရာ နှစ်မျိုးကို ပေါင်းစည်းထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဥဇ္ဇယိနီ (Ujjayinī) ကို စိဒ္ဓများ မကြာခဏ လာရောက်သည့် ပီဋ္ဌအဖြစ် ဖော်ပြပြီး မဟာဒေဝသည် မဟာကာလ (Mahākāla) အဖြစ် တည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဝိုင်ရှာခ (Vaiśākha) လတွင် śrāddha ပြုလုပ်ခြင်း၊ တောင်ဘက်မူရ္တိ (dakṣiṇā-mūrti) အရ ဘုရားပူဇော်ခြင်း၊ ယောဂိနီများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ပြည့်လ (ပုဏ္ဏမီ) ညတွင် ညအိပ်မပျော် စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့၏ ကုသိုလ်ကို ဖော်ပြကာ ဘိုးဘွားများ မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် အိုမင်းသေဆုံးမှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ကတိပြုသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ဘ္ရူဏဂရ္တ (Bhṛūṇagarta) ကို ကျယ်ဝန်း၍ အပြစ်ဖျက်နိုင်သော တီရ္ထအဖြစ် မိတ်ဆက်ပြီး ဘုရင် ဆော်ဒါသ (Saudāsa) ၏ အပြစ်သန့်စင်ပုံကို ရှင်းပြသည်။ ဘရာဟ္မဏများကို ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်သော်လည်း ရာက္ခသတစ်ကောင်က ရှည်လျားသော ယဇ္ဉပွဲကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ တားမြစ်အသားကို လှည့်ဖြား၍ ပူဇော်စေခြင်းကြောင့် ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) ၏ ကျိန်စာကို ခံရကာ ရာက္ခသအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး ဘရာဟ္မဏများနှင့် ရိတုအခမ်းအနားများကို အကြမ်းဖက်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကရူရဗုဒ္ဓိ (Krūrabuddhi) ကို သတ်ပြီး လွတ်မြောက်ကာ လူ့ရုပ်ပြန်ရသော်လည်း brahmahatyā ဆိုင်ရာ မသန့်ရှင်းမှုလက္ခဏာများ—နံ့ဆိုးခြင်း၊ တေဇောလျော့ခြင်း၊ လူမှုရေးရှောင်ကြဉ်ခြင်း—ကို ခံနေရသည်။ တီရ္ထယာထရာနှင့် ထိန်းချုပ်မှုကို လိုက်နာရန် ညွှန်ကြားခံရပြီးနောက် (Chamatkārapura အကြောင်းအရာပါ) က္ෂೇತ್ರတစ်ခုတွင် ရေပြည့်တွင်းထဲ ကျသွားကာ ထွက်လာသည့်အခါ တောက်ပသန့်စင်သွားသည်။ ကောင်းကင်မှ အသံတစ်ခုက တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် လွတ်မြောက်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ဘ္ရူဏဂရ္တ၏ မူလကို ရှီဝ၏ လျှို့ဝှက်တည်ရှိမှုနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ရှင်းပြပြီး အထူးသဖြင့် Kṛṣṇa-caturdaśī တွင် śrāddha ပြုလုပ်ခြင်း၏ အကျိုးကို သတ်မှတ်ကာ ဘိုးဘွားများ ကယ်တင်ခြင်းကို ကတိပြု၍ ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းကို ကြိုးစားအားထုတ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။

नलनिर्मितचर्ममुण्डामाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Carmamuṇḍā Established by Nala
ဤအধ্যာယတွင် စူတာ (Sūta) ၏ပုံပြင်ပြောကြားမှုဖြင့် စတင်ကာ နလ (Nala) မင်းကြီးက ရိုးရာအရ တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသော သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ နေထိုင်တော်မူသော ကာရ္မမုဏ္ဍာ (Carmamuṇḍā) ဒေဝီ၏ မဟာတ္မိယကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် နလ၏ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို အကျဉ်းချုပ် ပြန်လည်ဆိုပြသည်—နိṣဓ (Niṣadha) နိုင်ငံ၏ သီလသမာဓိပြည့်ဝသော မင်း၊ ဒမယန္တီ (Damayantī) နှင့် လက်ထပ်ခြင်း၊ ကလိ (Kali) ၏သက်ရောက်မှုကြောင့် လောင်းကစားဖြင့် ကံဆိုးမှု စတင်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံဆုံးရှုံးကာ တောထဲတွင် ဇနီးနှင့် ခွဲခွာသွားပြီးနောက် နလသည် တောတောလျှောက် လှည့်လည်သွားလာကာ နောက်ဆုံး ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷေတရ (Hāṭakeśvara-kṣetra) သို့ ရောက်လာသည်။ မဟာနဝမီ (Mahānavamī) အခါတော်နေ့တွင် အရင်းအနှီးမရှိသဖြင့် ဒေဝီ၏ မြေခဲရုပ်တုကို ပြုလုပ်ကာ သစ်သီးနှင့် အမြစ်များဖြင့် ပူဇော်သည်။ ထို့ပြင် ဒေဝီကို အမည်အမျိုးမျိုးဖြင့် ချီးမွမ်းသည့် ရှည်လျားသော စတုတ္တိကို ရွတ်ဆိုကာ အလောကလုံးပျံ့နှံ့တော်မူမှုနှင့် ကြမ်းတမ်းသော်လည်း ကာကွယ်တော်မူသော သဘောတရားကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဒေဝီသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကျေနပ်တော်မူကြောင်း ပြောကာ ဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ နလသည် အပြစ်ကင်းစင်သော ဇနီးနှင့် ပြန်လည်ဆုံစည်းခွင့်ကို တောင်းလျှောက်သည်။ ထို့နောက် ဖလသဒ္ဓာန်အဖြစ်—ဤစတုတ္တိဖြင့် ဒေဝီကို ချီးမွမ်းသူသည် ထိုနေ့တင် လိုအင်ဆန္ဒ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် Nāgarakhaṇḍa ၏ Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya အတွင်းရှိ အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကော်လိုဖွန်ဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ပိတ်သိမ်းသည်။

नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Naleśvara Māhātmya: The Glory of Naleśvara)
အခန်း ၅၅ တွင် နလမင်းက တည်ထောင်ပူဇော်ခဲ့သော ရှိဝ၏ ပုံသဏ္ဍာန်တော် “နလေရှ္ဝရ” ၏ မဟာတ္မကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ စူတက ဘုရားတော်၏ နီးကပ်တည်ရှိမှုကို ဆိုပြီး၊ သဒ္ဓါဖြင့် ဒർശနပြုခြင်းက အပြစ်ကို ဖယ်ရှားကာ မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးတရားနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ဒေဝတားကို မြင်ဒর্শနပြုခြင်းနှင့် မန္တပရှေ့ရှိ ရေကြည်ကန် (ကுண္ဍ) တွင် ရေချိုးခြင်းတို့ကြောင့် အရေပြားရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်သော ဝေဒနာများ သက်သာနိုင်ကြောင်းကိုလည်း စာတမ်းက အမည်ရင်းဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ရှိဝဘုရားက တည်ထောင်ပူဇော်မှုကို နှစ်သက်၍ နလမင်းအား ဆုတောင်းခွင့်ပေးရာ၊ နလမင်းက လူထုအကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း တည်ရှိပေးရန်နှင့် ရောဂါများ ပျောက်ကင်းစေရန် တောင်းဆိုသည်။ ရှိဝဘုရားက အချိန်သတ်မှတ်ထားသော လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်မှုကို ပေးပြီး၊ အထူးသဖြင့် တနင်္လာနေ့ (Somavāra) မိုးလင်းခါနီး (pratyūṣa) တွင် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးပြီး ဒർശနပြုရန်၊ တနင်္လာနေ့ ညအဆုံးတွင် ကန်မြေကို ကိုယ်ပေါ်လိမ်းရန်၊ ပန်း၊ နံ့သာ၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် အကျိုးမလိုသော ပူဇော်မှု (niṣkāma pūjā) ပြုရန် အစဉ်အလာကို သတ်မှတ်သည်။ အဆုံးတွင် ရှိဝဘုရား ပျောက်ကွယ်သွားပြီး နလမင်း နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားကာ၊ ဗြာဟ္မဏများက မျိုးဆက်တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက် ဆက်လက်ပူဇော်မည်ဟု သစ္စာပြုကြပြီး၊ ရေရှည်ကောင်းကျိုးလိုသူတို့သည် အထူးသဖြင့် တနင်္လာနေ့တွင် ဒർശနကို ဦးစားပေးရန် ဟောကြားထားသည်။

Vaṭāditya (Sāmbāditya) Darśana and Saptamī-Vrata Phala — “वटादित्यदर्शन-सप्तमीव्रतफलम्”
အခန်း ၅၆ သည် စူတက ပြောကြားသည့် တီရ္ထအခြေပြု သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ စာတမ်းအစတွင် စာမ္ဗာဒိတျ/သုရေရှ္ဝရ (နေမင်း) ကို ဒർശန (မြင်တွေ့ကန်တော့ခြင်း) ပြုသူသည် စိတ်ထဲရှိ ဆန္ဒများ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုပြီး၊ အထူးသဖြင့် မာဃ လဆန်း သတ္တမီ (Māgha śukla saptamī) သည် တနင်္ဂနွေနှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်နေ့တွင် ဘုရားကို ရိုသေစွာ ဒർശနပြုလျှင် နရကဂတိကို ရှောင်ရှားနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဥပမာတစ်ရပ်အဖြစ် ဂာလဝ (Gālava) ဟုခေါ်သော ရှင်ရဟန်း-ဗြာဟ္မဏကို မိတ်ဆက်သည်။ သူသည် သင်ယူမှုတွင် စည်းကမ်းရှိ၍ အကျင့်အကြံ တည်ငြိမ်ကာ ယဇ္ဈာပူဇာကျွမ်းကျင်ပြီး ကျေးဇူးသိတတ်သူဖြစ်သော်လည်း သားမရှိဘဲ အသက်ကြီးလာသဖြင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးရသည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများကို လွှတ်ချပြီး ထိုနေရာတွင် နေမင်းပူဇာကို အချိန်ရှည် ဆောင်ရွက်ကာ pañcarātra နည်းလမ်းအတိုင်း ရုပ်တုတည်ပြီး ရာသီအလိုက် တပသ (အတင်းအကျပ်ကျင့်စဉ်)၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှု၊ အစာရှောင်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ နှစ် ၁၅ နှစ်ကြာပြီးနောက် ဗဋ (banyan) ပင်အနီးတွင် နေမင်း ပေါ်ထွန်းလာကာ ဆုတောင်းခွင့်ပေးပြီး သတ္တမီဝရတနှင့် ဆက်စပ်သည့် မျိုးဆက်တိုးစေမည့် သားတစ်ယောက်ကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုသားကို ဗဋအနီးတွင် ပေးသဖြင့် ဗဋေရှ္ဝရ (Vaṭeśvara) ဟု အမည်ပေးကာ နောက်တွင် လှပသော ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ပြီး ဘုရားကို ဗာဋာဒိတျ (Vātāditya) ဟု လူသိများလာကာ သားသမီးပေးတော်မူသူအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ အဆုံးပိုဒ်များတွင် ဖလရှရုတိကို ချဲ့ထွင်၍ သတ္တမီ/တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စနစ်တကျ ပူဇာပြု၍ upavāsa (အစာရှောင်) လျှင် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် ထူးချွန်သော သားကို ရနိုင်ကြောင်း၊ ဆန္ဒမဲ့ပူဇာသည် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေကြောင်း ဆိုသည်။ နာရဒက ပြောသော ဂါထာကလည်း သားသမီး/မျိုးဆက်အကြောင်းကို ပိုမိုတင်ပြကာ ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် အခြားနည်းလမ်းများထက် ဤဘက်တိကို ဦးစားပေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Bhīṣma at Śarmiṣṭhā-tīrtha: Expiation, Śrāddha Eligibility, and Shrine-Foundation
သုတက ဤက்ஷೇತ್ರ၌ ဘီရှ္မက ဗြာဟ္မဏတို့၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် အာဒိတျ (Āditya) ရုပ်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ အခန်းတွင် ဘီရှ္မနှင့် ပရရှုရာမတို့၏ အတိတ်ပဋိပက္ခ၊ အမ္ဘာ၏ သစ္စာကတိတို့ကို ပြန်လည်ဖော်ပြကာ ဘီရှ္မသည် မိမိ၏ လုပ်ရပ်နှင့် စကားကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ကမ္မအကျိုးဆက်ကို စိုးရိမ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်ထံ “စကားဖြင့် လှုံ့ဆော်၍ တစ်ဦးသေဆုံးသွားလျှင် အပြစ်တင်ရမလား” ဟု မေးရာ၊ ရှင်တော်က မိမိ၏ လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် အခြားသူ (မိန်းမ၊ ဗြာဟ္မဏပါဝင်) အသက်စွန့်သွားလျှင် အပြစ်ကပ်တတ်ကြောင်း၊ ထိုသူတို့ကို ဒေါသထွက်စေမည့် အပြုအမူမှ ရှောင်ကြဉ်ရန် သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် strī-vadha (မိန်းမသတ်ခြင်း) ၏ အလေးအနက်ကို ဗြာဟ္မဏကို ထိခိုက်စေသည့် အပြစ်ကြီးများနှင့် တန်းတူထားကာ၊ ဒါန၊ တပသ၊ ဝရတတို့ကဲ့သို့ သာမန်နည်းလမ်းများထက် tīrtha-sevā (တီရ္ထသေဝာ) သာ အထူးထိရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘီရှ္မသည် ဂယာရှီရ (Gayaśiras) သို့ သွား၍ śrāddha ပြုလိုသော်လည်း၊ ကောင်းကင်အသံက strī-hatyā ဆက်နွယ်မှုကြောင့် မသင့်တော်ကြောင်း ကြေညာပြီး ဝရုဏဦးတည်ရာဘက်ရှိ Śarmiṣṭhā-tīrtha သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာတွင် ကṛṣṇāṅgāraka-ṣaṣṭhī (အင်္ဂါနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်သော လဆဋ္ဌမနေ့) တွင် ရေချိုးခြင်းကို သတ်မှတ်ကာ အပြစ်လွတ်မြောက်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဘီရှ္မသည် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရေချိုး၍ śrāddha ပြုသောအခါ၊ Śantanu ဟု ခေါ်သိရသော အသံက သန့်စင်ပြီးကြောင်း ကြေညာကာ လောကီတာဝန်များသို့ ပြန်လည်ထမ်းဆောင်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဘီရှ္မက အာဒိတျ၊ ဗိṣṇုနှင့် ဆက်နွယ်သော ရုပ်တော်တစ်ပါး၊ ရှိဝလိင်္ဂ၊ ဒုရ္ဂါတို့ကို အစုလိုက် တည်ထောင်ပြီး ဗြာဟ္မဏတို့အား နေ့စဉ်ပူဇော်မှုကို အပ်နှံကာ ပွဲတော်ပြက္ခဒိန်များ—နေတော်နေ့ ၇၊ ရှိဝနေ့ ၈၊ ဗိṣṇု၏ အိပ်/နိုး အမှတ်အသားများ၊ ဒုရ္ဂါနေ့ ၉—နှင့် သဒ္ဓါတေးဂီတ၊ အောင်ပွဲအခမ်းအနားတို့ကို စီမံကာ တည်ကြည်သူတို့အတွက် မြင့်မြတ်သော အကျိုးရလဒ်ကို ကတိပြုသည်။

शिवगंगामाहात्म्यवर्णनम् (Śiva-Gaṅgā Māhātmya: Theological Discourse on the Sanctity of Śiva-Gaṅgā)
ဤအধ্যာယတွင် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರအတွင်း တီရ္ထသန့်ရှင်းရေးနှင့် သီလဓမ္မဆိုင်ရာ သတိပေးပုံပြင်ကို ဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ “သုံးလမ်းသွား” ဟုခေါ်သော ဂင်္ဂါ (tripathagāminī) ကို ဒေဝစတုဋ္ဌယ (ဘုရားလေးပါး) တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ ရှိဝလင်္ဂအနီးတွင် ရိုးရာပူဇော်ပွဲဖြင့် တည်စေသည်။ ဘီရှ္မသည် အာဏာရှိသော သာသနာပြောသူအဖြစ် ဖလရှရုတိကို ဆိုကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီးနောက် သူ့ကို ဖူးမြင်လျှင် အပြစ်ကင်းစင်၍ ရှိဝလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ပြောသည်။ သို့သော် တရားဥပဒေ-သီလသတိပေးချက်အဖြစ် ထိုတီရ္ထ၌ မမှန်ကန်သော ကျိန်ဆိုမှုသည် ယမမင်း၏ နယ်သို့ အလျင်အမြန် ဆွဲခေါ်သွားမည်ဟု ဆိုသည်။ တီရ္ထသည် အမှန်တရားပေါ်မူတည်၍ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်ကို နှစ်ဖက်လုံး တိုးပွားစေကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သတိပေးပုံပြင်တစ်ပုဒ်—ရှုဒ္ဒရမျိုးရိုး လူငယ် ပေါဏ္ဍရက သည် မိတ်ဆွေ၏ စာအုပ်ကို ဟာသအဖြစ် ခိုးယူပြီး ငြင်းဆိုကာ၊ ဘာဂီရထီရေတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ကျိန်ဆိုမှုတွင် ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ဖြစ်ပွားခြင်း၊ လူမှုကွာဟမှု၊ ကိုယ်အင်္ဂါချို့ယွင်းမှုတို့ကဲ့သို့ ကမ္မအကျိုးဆက်များ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး “သာသနာစာ ခိုးယူမှု” နှင့် မသင့်လျော်သော စကားကြောင့်ဟု ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် သန့်ရှင်းသော သက်သေများရှေ့တွင် အထူးသဖြင့် ဟာသအဖြစ်တောင် ကျိန်ဆိုခြင်း မပြုသင့်ကြောင်း သင်ခန်းစာပေးကာ ယာဉ်တော်သွားခြင်း၏ သီလမှာ စကားနှင့် အပြုအမူကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။

विदुरकृत-देवत्रयप्रतिष्ठा तथा अपुत्रदुःख-प्रशमनम् (Vidura’s Triadic Consecration and the Remedy for Childlessness)
သုတက ဟာသတိနာပူရနှင့် ဆက်နွယ်သော ဝိဒုရ၏ အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ဝိဒုရသည် သားမရှိသူ (အပုတ္တ) ၏ သေပြီးနောက် အခြေအနေကို မေးမြန်းရာ ဂါလဝ မုနိက ဓမ္မသဘောတရားတွင် အသိအမှတ်ပြုသော «သား» ၁၂ မျိုးကို ခွဲခြားဖော်ပြပြီး၊ ထိုသို့ မည်သည့် သားမျိုးမျှ မရှိလျှင် မျိုးဆက်ဆက်ခံမှု ပျက်ကွက်ကာ ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးစွာ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုသင်ခန်းစာကြောင့် ဝိဒုရသည် စိတ်မသာဖြစ်ပြီး၊ ရက္တရှೃင်္ဂ နှင့် ဟာဋကေရှဝရ က္ෂೇತ್ರ အနီးရှိ အလွန်ပုဏ္ဏားမြင့်သော နေရာတွင် ဗိဿနုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အရှဝတ္ထ (ပိပယ်) ကို «သားပင်» အဖြစ် တည်ထောင်ရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ ဝိဒုရသည် အရှဝတ္ထပင်ကို စိုက်ထူကာ သားအစားထိုးသကဲ့သို့ ပရတိဋ္ဌာနာဆန်သော ပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ဘန်ယန်ပင်အောက်တွင် မာဟေရှဝရ လင်္ဂ (ရှီဝ) ကို တည်ထားပြီး၊ အရှဝတ္ထပင်အောက်တွင် ဗိဿနုကို တည်ထားကာ နေမင်း (သူရိယ) နှင့်အတူ သုံးပါးတည်ရာ သန့်ရှင်းရာ အစုအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဒေသခံ ဘြာဟ္မဏများအား နိစ္စပူဇော်ရေး တာဝန်ပေးအပ်ရာ သူတို့က လက်ခံပြီး မိမိတို့ မျိုးရိုးလိုက် ဆက်လက်ထမ်းဆောင်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ပူဇော်ရက်များကိုလည်း သတ်မှတ်ထားပြီး— မာဃ စပ္တမီ တနင်္ဂနွေတွင် သူရိယပူဇော်၊ တနင်္လာနှင့် အထူးသဖြင့် လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမီတွင် ရှီဝပူဇော်၊ ဗိဿနုအတွက် «အိပ်ခြင်း/နိုးခြင်း» အခမ်းအနားများတွင် သတိတရားဖြင့် ပူဇော်ရန် ဟူ၍ ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လင်္ဂသည် မြေဖုံးကွယ်သွားသည် (ပကာသာသန/အိန္ဒြာနှင့် ဆက်စပ်ဟု ဆိုကြ)။ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခုက တည်နေရာကို ဖော်ပြသဖြင့် ဝိဒုရသည် နေရာကို ပြန်လည်ရှင်းလင်းကာ သင့်တော်သော ပရသာဒ (ဘုရားကျောင်း) ကို ဆောက်လုပ်ရန် ငွေကြေးထောက်ပံ့ပြီး ဘြာဟ္မဏများအတွက် ဝృတ္တိ (အမြဲတမ်းအလှူ) များကို ချမှတ်ပေးကာ နောက်ဆုံးတွင် မိမိ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွားသည်။

Narāditya-pratiṣṭhā and the Mahitthā Devatā: Installation, Worship-Times, and Phala
အဓ್ಯಾಯ ၆၀ သည် မေးခွန်း–အဖြေ ပုံစံဖြင့် စတင်ပြီး ရှင်တော်များက “မဟိဋ္ဌာ/မဟိဋ္ဌ” ၏ အခြေခံနှင့် တည်ထောင်မှုကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက အဂஸ္တျနှင့် အထာဝဏ မန္တရ အာဏာနှင့် ဆက်နွယ်သော “ရှိုရှဏီ ဝိဒျာ” (ခြောက်သွေ့/ညှိုးနွမ်းစေသော အင်အား) ကို ခေါ်ယူသည့် ရိုးရာကို ပြောပြပြီး “စမတ်ကာရပုရ” ဟု ခေါ်သော က္ෂೇತ್ರ၌ ပေးကမ်းကောင်းချီးပေးသော ဒေဝတာအဖြစ် မဟိဋ္ဌာ ပေါ်ထွန်းလာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထမြေပုံကဲ့သို့ တိတိကျကျ ရှိနေသော ပူဇော်တည်ထောင်ထားသည့် ဒေဝတားများနှင့် အကျိုးဖလများကို ရေတွက်သည်—နရအာဒိတျအဖြစ် စူရျ (ရောဂါသက်သာ၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်), ဂိုဝර්ဓနဓရ အဖြစ် ဇနာရ္ဒန (စည်းစိမ်နှင့် နွားကောင်းကျန်း), နရသിംဟ, ဝိနာယက (အတားအဆီးဖယ်ရှား), နှင့် နရ–နာရာယဏ။ ထို့ပြင် တိထိများ (အထူးသဖြင့် ဒွာဒသီ၊ စတုရ္ထီ) နှင့် ကာရ္တိက လဆုက္လပက္ခ၌ မြင်ခြင်း/ပူဇော်ခြင်းတို့၏ ထိရောက်မှုကို အလေးထားဖော်ပြသည်။ ဥပမာအဖြစ် အာర్జုန၏ တီရ္ထခရီးကို ဖော်ပြပြီး ဟာဋကေရှွရနှင့် ဆက်နွယ်သော လယ်ကွင်းသို့ သွားကာ စူရျနှင့် အခြားဒေဝတားများကို သာယာလှပသော ဘုရားကျောင်း၌ တည်ထောင်ကာ ဒေသခံ ဘြာဟ္မဏများထံ ဓနပစ္စည်းများ လှူဒါန်းပြီး ဆက်လက်မှတ်မိပူဇော်ရန် တာဝန်ပေးအပ်သည်။ နိဂုံးတွင် ဤမဟာတ္မယကို နားထောင်ခြင်းသည် အပြစ်လျော့စေကြောင်း၊ စတုရ္ထီနေ့တွင် မိုဒက လှူဒါန်းခြင်းကဲ့သို့ အပူဇော်များသည် လိုအင်ဆန္ဒပြည့်စုံစေပြီး အတားအဆီးကင်းစေကြောင်း ဆိုသည်။

विषकन्यकोत्पत्तिवर्णनम् (Origin Narrative of the Viṣakanyā) — Śarmiṣṭhā-tīrtha Context
ဤအধ্যာယာသည် ရှိများက «Śarmiṣṭhā-tīrtha» ၏ မူလနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ စူတာက ဆိုမဝంశမှ ဘုရင် Vṛka သည် သာသနာတရားကို လိုက်နာ၍ ပြည်သူအကျိုးကို စောင့်ရှောက်သူဖြစ်ကြောင်း၊ သီလပြည့်ဝသော မဟာမိဖုရားက ကံကြမ္မာမကောင်းသည့် နက္ခတ်အချိန်တွင် သမီးတစ်ဦးကို မွေးဖွားခဲ့ကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ဘုရင်သည် ဇျောတိဿ (jyotiṣa) ကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏများကို မေးမြန်းရာ၊ ထိုကလေးသည် viṣakanyā (အဆိပ်ကနျာ) ဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်များကို ခန့်မှန်းနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်—အနာဂတ်ခင်ပွန်းသည် ၆ လအတွင်း သေဆုံးမည်၊ သူမနေထိုင်သည့် အိမ်ထောင်စုသည် ဆင်းရဲသွားမည်၊ ထို့ကြောင့် မွေးရပ်နှင့် လက်ထပ်ရပ် မိသားစုနှစ်ဖက်လုံး ပျက်စီးမည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် ဘုရင်က စွန့်ပစ်ခြင်းကို မလက်ခံဘဲ ကမ္မအယူအဆကို တည်တံ့စွာ ထုတ်ဖော်သည်—အတိတ်က လုပ်ရပ်များသည် မလွဲမသွေ အကျိုးဖြစ်လာပြီး အင်အား၊ ဉာဏ်၊ မန္တရ၊ တပဿ၊ ဒါန၊ တီရ္ထ၊ သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်မှုတစ်ခုတည်းဖြင့် ကမ္မဖလကို အပြည့်အဝ ပယ်ဖျက်မရနိုင်ဟု ဆိုသည်။ ကလေးနွားက နွားအုပ်ကြားမှ မိခင်ကို ရှာတွေ့သကဲ့သို့၊ ဆီကုန်လျှင် မီးခွက်ငြိမ်းသကဲ့သို့ ဟူသော ဥပမာများဖြင့် ကမ္မ၏ သေချာမှုနှင့် ကမ္မကုန်သော် ဒုက္ခလည်း ရပ်တန့်မည်ကို အတည်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကံကြမ္မာနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှုအကြောင်း စကားပုံတစ်ရပ်ဖြင့် သင်ခန်းစာပေးကာ၊ ဓမ္မအတွင်း တာဝန်ယူရင်း အတိတ်က လုပ်ရပ်၏ ဆက်စပ်မှုကို သိမြင်ရန် ညွှန်ပြသည်။

शर्मिष्ठातीर्थमाहात्म्य (Śarmiṣṭhā-tīrtha Māhātmya) — The Glory of Śarmiṣṭhā Tīrtha
ဤအခန်းသည် တီရ္ထမဟာတ္မ്യ အစဉ်အလာအတွင်း «ရှမိဋ္ဌာ-တီရ္ထ» ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် ကယ်တင်သန့်စင်နိုင်သော အာနိသင်ကို ကမ္မ-အကြောင်းရင်းပုံပြင်ဖြင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ စူတက ပြောကြားသည့်အတိုင်း ဘုရင်တစ်ပါးသည် အကြံပေးများ၏ သတိပေးချက်ကို မနာခံဘဲ «အဆိပ်ကညာ» (viṣakanyā) ကို လက်မခံလိုက်သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံရေးအရေးပေါ်ကာလ ဖြစ်ပေါ်၍ ရန်သူများ တိုက်ခိုက်လာသဖြင့် ဘုရင်သည် စစ်ထဲဝင်ကာ ကျဆုံးသွားသည်။ ပြည်သူများ ထိတ်လန့်ကာ အကြောင်းရင်းကို အဆိပ်ကညာပေါ်သို့ တင်ပို့ပြီး သတ်ပစ်ရန်၊ နယ်နှင်ထုတ်ရန် တောင်းဆိုကြသည်။ လူထုကဲ့ရဲ့သံကို ကြားသည့်အခါ သူမသည် လောကစွန့်သဘောတရားကဲ့သို့ စိတ်ကူးကာ ဟာဋကေရှ္ဝရနှင့် ဆက်နွယ်သည့် သန့်ရှင်းသော လယ်ကွင်းသို့ ရောက်သွားပြီး ယခင်ဘဝကို သတိရလာသည်။ ယခင်ဘဝတွင် သူမသည် အနိမ့်အတန်းရှိ မိန်းမတစ်ဦးဖြစ်ပြီး နွေရာသီအလွန်ပူ၍ ရေရှားချိန်တွင် ရေငတ်နေသော နွားတစ်ကောင်ကို ကရုဏာဖြင့် ရေကန့်သတ်ပမာဏပေးခဲ့သည်—ထိုကောင်းမှုသည် နောက်ဘဝကောင်းကျိုး၏ မျိုးစေ့ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် «အဆိပ်ကညာ» ဖြစ်ရခြင်း၏ ကမ္မတစ်ကြောင်းမှာ ယခင်က ဂေါရီ/ပါရဝတီ၏ ရွှေရုပ်တုကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေပြီး အပိုင်းပိုင်း ခွဲကာ ရောင်းချခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကယ်တင်မှုအတွက် သူမသည် ရာသီလိုက် တပစ် (tapas) နှင့် မိခင်ဘုရားကို ဥပုသ်၊ ပူဇော်သက္ကာ၊ အတင်းအကျပ် အကျင့်စည်းကမ်းများဖြင့် ကြာရှည်စွာ ဝတ်ပြုသည်။ စာစီ (အိန္ဒြာဏီ) က စမ်းသပ်ကာ ဆုတောင်းပေးမည်ဟု လာသောအခါ သူမသည် ငြင်းပယ်၍ အမြင့်ဆုံး မိခင်ဘုရားတော်တစ်ပါးတည်းကိုသာ အားကိုးကြောင်း ကြေညာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပါရဝတီသည် ရှီဝနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာ၍ သူမ၏ စတုတ္တရကို လက်ခံကာ ဆုတောင်းပေးပြီး ဒေဝီရုပ်သို့ ပြောင်းလဲစေကာ ထိုနေရာကို မိခင်ဘုရား၏ အာရှရမ်အဖြစ် တည်ထောင်သည်။ ဖလသရုတိအရ Māgha-śukla-tṛtīyā နေ့တွင် ဤတီရ္ထ၌ ရေချိုးပါက အလိုဆန္ဒပြည့်စုံစေပြီး အထူးသဖြင့် မိန်းမများအတွက် အကျိုးကြီးသည်။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသော စနာနနှင့် ဒါနများဖြင့် အပြစ်ကြီးများတောင် သန့်စင်နိုင်ပြီး အခန်းကို ဖတ်ရှုခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းကလည်း ရှီဝ၏ လောကနှင့် နီးကပ်စေသည်ဟု ဆိုထားသည်။

सोमेश्वर-प्रादुर्भावः (Someshvara Liṅga: Origin Narrative and Observance)
အဓ್ಯಾಯ ၆၃ တွင် စုတကာက “စိုးမေရှ္ဝရ” တီရ္ထ၏ မူလအကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ လမင်း (စိုးမ) တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော လင်္ဂတော်တစ်ပါးကို ချီးကျူးဖော်ပြပြီး၊ တစ်နှစ်ပတ်လုံး တနင်္လာနေ့တိုင်း ရှိဝဘုရားကို ဝတ်ပြုသည့် ကာလကန့်သတ် ဝရတကို ပြောထားသည်။ ထိုဝရတကြောင့် ယက္ခမာကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာပျက်ယွင်းစေသော ရောဂါများနှင့် ရေရှည်ရောဂါကြီးများမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ လမင်း၏ အနာရောဂါဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ—စိုးမသည် ဒက္ခ၏ သမီး ၂၇ ယောက် (နက္ခတ်တရား) ကို လက်ထပ်သော်လည်း ရိုဟိဏီကိုသာ အထူးချစ်ခင်ကပ်လှမ်း၍ အခြားသူများက တိုင်ကြားကြသည်။ ဒက္ခက ဓမ္မအရ သတိပေး၍ စိုးမက ပြင်မည်ဟု ကတိပေးသော်လည်း ပြန်လည်ထပ်မံပြုမူသဖြင့် ဒက္ခက ကိုယ်ခန္ဓာယိုယွင်းစေသော အနာရောဂါဖြင့် ကျိန်စာချသည်။ စိုးမသည် ဆေးဝါးနှင့် ဆရာဝန်များကို ရှာဖွေသော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ သာသနာပျော်ရွှင်သည့် စွန့်လွှတ်ခြင်းနှင့် တီရ္ထယာတရားကို လက်ခံကာ ပရဘာသက்ஷೇತ್ರသို့ ရောက်လာပြီး ရောမက မုနိကို တွေ့သည်။ ရောမကက ကျိန်စာကို တိုက်ရိုက်ဖျက်မရသော်လည်း ရှိဝဘုရားအပေါ် ဘက္တိဖြင့် အကျိုးဆက်ကို လျော့နည်းစေနိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်—တီရ္ထများအနှံ့ (၆၈ ဟု ရည်ညွှန်း) လင်္ဂများ တည်ထောင်၍ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ဝတ်ပြုရန် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ရှိဝဘုရား ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဒက္ခနှင့် ညှိနှိုင်းကာ ကျိန်စာ၏ အမှန်တရားကို ထိန်းသိမ်းရင်း ကယ်တင်မှုကို ပေးသည့် စက်ဝိုင်းဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းချက်ကို ချမှတ်သည်—လမင်းသည် ပက္ခအလိုက် တစ်ဝက်တစ်ဝက် တိုးလျော့ (wax and wane) မည်။ စိုးမက တည်ထောင်ထားသော လင်္ဂများတွင် ရှိဝဘုရား ဆက်လက်နီးကပ်တည်ရှိပေးရန် တောင်းဆိုရာ တနင်္လာနေ့တွင် အထူးနီးကပ်မှုကို ပေးအပ်သည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထများအနှံ့ စိုးမေရှ္ဝရ ပေါ်ထွန်းမှုများကို အတည်ပြုဖော်ပြသည်။

Chamatkārī Devī—Pradakṣiṇā-Phala and the Jātismara King
အဓ್ಯಾಯ ၆၄ သည် တီရ္ထအခြေပြု သာသနာရေးအကြောင်းကို စူတက ပြောကြားထားသည်။ အံ့ဖွယ်အာနုဘော်ရှိသော ချမတ်ကာရီ ဒေဝီ (Chamatkārī Devī) ကို “ချမတ်ကာရ နရေန္ဒြ” ဟုခေါ်သော မင်းတစ်ပါးက ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် တည်ထောင်ကာ အသစ်တည်မြို့နှင့် ပြည်သူများကို ကာကွယ်ရန်၊ အထူးသဖြင့် ဘရဟ္မဏများကို စောင့်ရှောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဤအခန်းတွင် ပူဇော်ပွဲနှင့် သီလကျင့်ဝတ်အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ မဟာနဝမီ (Mahānavamī) နေ့တွင် ပူဇော်လျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မကောင်းသော သတ္တဝါများ၊ ရန်သူ၊ ရောဂါ၊ သူခိုးနှင့် အန္တရာယ်မျိုးစုံမှ မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှုကလာဩဋ္ဌမီ (Śuklāṣṭamī) နေ့တွင် စိတ်တည်ကြည်၍ သန့်ရှင်းသော ဘက်တက ပူဇော်လျှင် လိုရာရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံမည်၊ အကျိုးမလိုသော (niṣkāma) ကျင့်သူသည် ဒေဝီ၏ ကရုဏာဖြင့် သုခနှင့် မုက္ခကို ရမည်ဟု ကတိပေးထားသည်။ ဥပမာဇာတ်လမ်းမှာ ဒသာရဏ (Daśārṇa) နိုင်ငံ၏ စစ်တရရထ (Citraratha) မင်းဖြစ်ပြီး ရှုကလာဩဋ္ဌမီနေ့တိုင်း ပရဒက္ခိဏာ (pradakṣiṇā) ကို အလွန်များစွာ လုပ်ဆောင်သည်။ ဘရဟ္မဏများက အဘယ်ကြောင့် ထူးခြားစွာ အားထုတ်သနည်းဟု မေးသောအခါ မင်းက မိမိအတိတ်ဘဝမှာ ဘုရားစင်အနီးရှိ ကြက်တူရွေးတစ်ကောင်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အိမ်အုံထဲ ဝင်ထွက်စဉ် နေ့စဉ် မသိမသာ လှည့်ပတ်သွားလာခြင်းကြောင့် ထိုနေရာတွင် သေဆုံးပြီး နောက်ဘဝတွင် အတိတ်ကို မှတ်မိသော (jātismara) မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ပရဒက္ခိဏာသည် မတော်တဆဖြစ်သော်လည်း အကျိုးရှိပြီး၊ သဒ္ဓါဖြင့် သိသိသာသာ လုပ်လျှင် ပိုမို အာနုဘော်ကြီးသည်ဟု သင်ခန်းစာပေးသည်။ အဆုံးတွင် ပရဒက္ခိဏာကို ဘက်တဖြင့် ဆက်လက်ကျင့်လျှင် အပြစ်များ ပယ်ဖျက်ကာ လိုရာအကျိုးကို ပေးပြီး မုက္ခရည်မှန်းချက်ကို ထောက်ပံ့သည်ဟု ချုပ်ဆိုသည်။ တစ်နှစ်တိုင်တိုင် ထိန်းသိမ်းကျင့်သူသည် တိရစ္ဆာန်မျိုး (tiryaṅ) ကဲ့သို့ အနိမ့်ဝမ်းတွင် ပြန်မွေးဖွားခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

Ānarteśvara–Śūdrakeśvara Māhātmya (Merit of the Ānarteśvara and Śūdrakeśvara sites)
သုတက ဒေဝတားတို့ဖန်ဆင်းသော ရေကန်တစ်ကန်နှင့် အာနာရတမင်း (စူဟယဟုလည်းခေါ်) က «အာနာရတေရှွရ» လင်္ဂကို တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အင်္ဂါရက-ဆဿဋ္ဌီနေ့တွင် ရေချိုးလျှင် မင်းရရှိသကဲ့သို့ စိဒ္ဓိကို ရနိုင်သည်ဟုဆိုရာ ရှိသဖြင့် ရှိသီတို့က ထိုစိဒ္ဓိ မည်သို့ဖြစ်ပေါ်လာသနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ ထို့နောက် ဥပမာဇာတ်လမ်းအဖြစ် ကုန်သည် စိဒ္ဓသေန၏ ကာရဝန်က ပင်ပန်းနေသော ရှူဒ္ဒရ အလုပ်သမားကို သဲကန္တာရအလယ်တွင် စွန့်ပစ်သွားသည်။ ညတိုင်း သူသည် «ပရေတာမင်း» နှင့် အဖွဲ့အစည်းကို တွေ့ရပြီး ဧည့်ခံမှုတောင်းဆိုကြသော်လည်း အစားအစာနှင့် ရေကို ပြန်လည်ပေးကာ ညစဉ်ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပရေတာမင်းက ညအချိန် စည်းစိမ်တိုးတက်ခြင်းသည် ဂင်္ဂါ–ယမုနာ ဆုံရာအနီး ဟာဋကေရှွရ၌ နေထိုင်သော မဟာဝြတဓရ တပသီ၏ သက်ရောက်မှုကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ညအခါ ကပာလ (ခေါင်းခွံခွက်) ဖြင့် သန့်စင်ရေးလုပ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ လွတ်မြောက်ရန်အတွက် ထိုကပာလကို အမှုန့်ပြု၍ ဆုံရာသို့ ပစ်ချရန်နှင့်၊ အမည်များရေးထားသော ထုပ်ပိုးစာအတိုင်း ဂယာသိရ တီရ္ထ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ရှူဒ္ဒရသည် လျှို့ဝှက်ထားသော ငွေကြေးကို ရှာတွေ့ကာ ကပာလပူဇာနှင့် ရှရဒ္ဓများကို ပြီးစီးစေသဖြင့် ပရေတာတို့၏ နောက်ဘဝအခြေအနေကောင်းမွန်လာသည်။ သူသည် ထိုက்ஷೇತ್ರ၌ နေထိုင်ကာ «ရှူဒ္ဒရကေရှွရ» လင်္ဂကို တည်ထောင်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ်—ဤနေရာတွင် ရေချိုးပူဇာပြုလျှင် အပြစ်များပျောက်ကင်း၊ လှူဒါန်းခြင်းနှင့် အစာကျွေးခြင်းက ဘိုးဘွားတို့ကို ရေရှည်ကျေနပ်စေ၊ ရွှေသေးငယ်လှူဒါန်းခြင်းပင် မဟာယဇ္ဉများနှင့်တူညီပြီး၊ ဤနေရာတွင် အစာရှောင်၍ သေခြင်းကို ပြန်လည်မွေးဖွားမှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။

रामह्रद-माहात्म्यम् (Glory of Rāmahrada) — Jamadagni, the Cow of Plenty, and Ancestral Tarpaṇa
အধ্যာယ ၆၆ တွင် စူတာက ရာမဟ္ရဒ (Rāmahrada) ဟုခေါ်သော နာမည်ကြီး သန့်ရှင်းသော ရေကန်တစ်ခုကို ဖော်ပြကာ၊ ထိုနေရာတွင် ပိတရ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) သည် သွေး (rudhira) နှင့်ဆက်နွယ်သော တర్పဏာ ပူဇော်မှုကြောင့် ကျေနပ်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိသီများက ထုံးတမ်းအရ ပိတೃ-တర్పဏာ သည် သန့်ရှင်းသော ရေ၊ နှမ်းစေ့ စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့်သာ ဖြစ်သင့်ပြီး သွေးသည် မသင့်လျော်သော သတ္တဝါများနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ထောက်ပြကာ၊ အဘယ်ကြောင့် ဂျာမဒဂ္နျ (ပရရှုရာမ) က ထိုကဲ့သို့ ပြုလုပ်ရသနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ထိုအမှုသည် ဟိုင်းဟယ မင်း ဆဟသ္ရားရ္ဇုန (ကာတ်တဝီရျ အာర్జုန) က ရှင်ဂျာမဒဂ္နိ ကို မတရားသတ်ဖြတ်ခဲ့သဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သစ္စာကတိနှင့် ဒေါသမှ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဟု ရှင်းပြသည်။ နောက်တစ်ဖက်တွင် ဇာတ်လမ်းက ကျယ်ပြန့်လာသည်။ ဂျာမဒဂ္နိ သည် မင်းကို ဧည့်သည်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုလက်ခံကာ၊ အံ့ဖွယ် နွားတစ်ကောင် (ဟောမဓေနု/ကာမဓေနုကဲ့သို့) ၏ အာနုဘော်ဖြင့် မင်းနှင့် စစ်တပ်အတွက် အစားအသောက်နှင့် ဧည့်ခံမှုကို အလွန်ပေါများစွာ ပေးစွမ်းသည်။ မင်းက နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးအကျိုးအတွက် နွားကို လိုချင်သဖြင့် ယူရန်ကြိုးစားသော်လည်း ဂျာမဒဂ္နိ က နွားတစ်ကောင်တည်းမက သာမန်နွားတောင် မထိခိုက်ရ၊ နွားကို ကုန်ပစ္စည်းလို သဘောထားခြင်းသည် အလွန်အပြစ်ကြီးသော အကျင့်မဟုတ်ဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် တားမြစ်သည်။ ထို့နောက် မင်း၏လူများက ဂျာမဒဂ္နိ ကို သတ်ကြပြီး၊ နွား၏ အာနုဘော်က ကာကွယ်သူများ (ပုလိန္ဒ) ကို ပေါ်ထွန်းစေကာ မင်း၏တပ်ကို ချေမှုန်းသဖြင့် မင်းသည် နွားကို စွန့်လွှတ်၍ ဆုတ်ခွာရပြီး၊ “ဂျာမဒဂ္နိ ၏သား ရာမ လာမည်” ဟု သတိပေးခံရသည်။ ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထ၏ တర్పဏာကောင်းကျိုးဆိုသည့် အဆိုကို ဧည့်ခံသီလ၊ သာသနာရှင်အပေါ် အကြမ်းဖက်မှု၊ နှင့် မင်းအာဏာ၏ ကန့်သတ်ချက်တို့နှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။

हैहयाधिपतिवधः पितृतर्पणप्रतिज्ञा च (Slaying of the Haihaya lord and the vow concerning ancestral offering)
သုတာက ပရသုရာမ (ရာမ) သည် အစ်ကိုများနှင့်အတူ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာရာ အာရှရမ်ပျက်စီးနေပြီး မိသားစုနွားလည်း ဒဏ်ရာရထားသည်ကို တွေ့ကြောင်း ပြောသည်။ ရှင်သန်သူ ရသီများထံမှ ဖခင်သည် သတ်ဖြတ်ခံရပြီး မိခင်မှာ လက်နက်ဒဏ်ရာများစွာဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်ထားကြောင်း သိရသည်။ ထို့နောက် ဝေဒပညာအတိုင်း သေမင်းအခမ်းအနားနှင့် သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်မှုများကို ပြုလုပ်ကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲသည်။ ရသီများက ကွယ်လွန်သူအတွက် ရေတပ်ပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ကို ပြုရန် တိုက်တွန်းသော်လည်း ပရသုရာမက ငြင်းပယ်ပြီး သစ္စာကတိတစ်ရပ် ထုတ်ဖော်သည်။ အပြစ်မရှိဘဲ ဖခင်ကို သတ်ခဲ့ပြီး မိခင်ကို လက်နက်ဒဏ်ရာများစွာဖြင့် ထိခိုက်စေသဖြင့် တုံ့ပြန်ဓမ္မအရ မြေပြင်ကို “ခ္ရှတ္တရိယ မရှိအောင်” မလုပ်နိုင်လျှင် အပြစ်ဖြစ်မည်ဟု ဆိုသည်။ ဖခင်ကို ရေနှင့်မဟုတ်ဘဲ ကျူးလွန်သူတို့၏ သွေးဖြင့်သာ ကျေနပ်စေမည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ဟိုင်းဟယ စစ်တပ်နှင့် တောအဖွဲ့များပါဝင်သော စစ်ကြီးဖြစ်ပွားပြီး ဟိုင်းဟယဘုရင်သည် လေး၊ ဓား၊ လက်မောင်းတုတ်တို့ကို မကိုင်နိုင်အောင် အင်အားကျဆင်းကာ မန္တရားနှင့် ဒေဝလက်နက်များတောင် ကံကြမ္မာကြောင့် မအောင်မြင်။ ပရသုရာမက သူ၏ လက်များကို ဖြတ်တောက်၍ ခေါင်းဖြတ်သတ်ကာ သွေးကို စုဆောင်းပြီး ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ၌ ပြင်ဆင်ထားသော အပေါက်ထဲသို့ သွေးကို လောင်းပူဇော်ရန် အခြားသူများကို ညွှန်ကြားသည်။ ထိုသို့ဖြင့် တီရ္ထနှင့် ဆက်စပ်သော ရိုးရာပူဇော်မှုအကြောင်းရင်းကို စစ်ဆင်ရေးဇာတ်ကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပြသသည်။

पितृतर्पण-प्रतिज्ञापूरणम् (Fulfilment of the Vow through Ancestral Oblations)
အဓ್ಯಾಯ ၆၈ တွင် စူတာက ပြောကြားသည့် ဆက်လက်သော သဒ္ဓမ္မဝတ္ထုကို ဖော်ပြသည်။ ဘာရ္ဂဝ (ပရရှုရာမ) သည် အကြမ်းဖက်ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုဖြင့် က္ෂတ္တရိယ မရှိသည့် အစီအစဉ်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် သွေးကို စုဆောင်းကာ ပိတೃမူလနှင့် ဆက်နွယ်သော အုတ်တွင်း (ဂရ္တ) သို့ သယ်ဆောင်သွားသည်။ ထို့နောက် စစ်ရေးမှ ပူဇော်ကန်တော့မှုသို့ ပြောင်းလဲလာသည်။ ဘာရ္ဂဝသည် သွေးဖြင့် ရေချိုးကာ တီလာ (နှမ်း) များစွာ ပြင်ဆင်ပြီး အပသဗျ (apasavya) အနေအထားဖြင့် ပိတೃတർပဏ (pitr̥-tarpaṇa) ကို ဗြာဟ္မဏများနှင့် တပသီများ၏ မျက်မြင်သက်သေရှေ့တွင် ဆောင်ရွက်၍ ကတိပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေကာ “ဝိသောက” (ဝမ်းနည်းမှုကင်း) ဖြစ်လာသည်။ က္ෂတ္တရိယ မရှိသည့် ကမ္ဘာတွင် သူသည် အශ්ဝမေဓ (aśvamedha) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) အဖြစ် ဗြာဟ္မဏများထံ လှူဒါန်းသည်။ ဗြာဟ္မဏများက “အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးတည်းကိုသာ မှတ်မိကြသည်” ဟူသော အုပ်ချုပ်ရေးသဘောတရားကို ပြောကာ သူတို့မြေပေါ် မနေစေရန် ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မီးလက်နက်ဖြင့် သမုဒ္ဒရာကို ခြောက်သွေ့စေမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ရာ သမုဒ္ဒရာသည် ကြောက်ရွံ့ကာ လိုသလို နောက်ဆုတ်သွားသည်။

रामह्रद-माहात्म्य (Rāmahrada Māhātmya: The Glory of Rāma’s Sacred Lake)
သုတက က္ṣတ္ရိယ မျိုးဆက်ပျောက်ကွယ်သွားသည့်အခြေအနေကြောင့် လူမှုရေးနှင့် ရိတုအခက်အခဲ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ရှင်းပြသည်။ က္ṣတ္ရိယ မိန်းမများက ဗြာဟ္မဏများနှင့် က္ṣေတရဇ သားသမီးများ မွေးဖွားကာ စစ်သူရဲသဘောရှိသော အုပ်ချုပ်သူအသစ်များ ဖြစ်လာပြီး ဗြာဟ္မဏများကို ဖိနှိပ်သဖြင့် ဗြာဟ္မဏများသည် ဘ္ဟာရ္ဂဝ ရာမ (ပရရှုရာမ) ထံ သွားရောက်တိုင်ကြားကာ အရှွမေဓ ဆက်စပ်အလှူအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သော မြေယာများ ပြန်လည်ရယူပေးရန်နှင့် အဖိနှိပ်ခံရမှုကို ဖြေရှင်းပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ ရာမသည် ဒေါသထွက်ကာ ရှာဗရာ၊ ပုလိန္ဒ၊ မေဒ စသည့် မဟာမိတ်အုပ်စုများနှင့်အတူ က္ṣတ္ရိယများကို ဖျက်ဆီးသွားပြီး မြေပြင်ကို က္ṣတ္ရိယကင်းမဲ့အောင် သုံးကြိမ် ခုနစ်ကြိမ်စီ ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သူသည် သွေးအလွန်များကို စုဆောင်း၍ တွင်းတစ်တွင်းကို ဖြည့်ကာ ပိတೃ-တർပဏ (ဘိုးဘွားပူဇော်ရေချ) ကို ပြုလုပ်ပြီး ပိတೃများကို ကျေနပ်စေသည်။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏများထံ မြေယာပြန်ပေးကာ သမုဒ္ဒရာဘက်သို့ ထွက်ခွာသည်။ ၂၁ ကြိမ်မြောက် တർပဏတွင် ကိုယ်မဲ့သော ဘိုးဘွားအသံက အပြစ်တင်ခံရသော လုပ်ရပ်ကို ရပ်ရန် အမိန့်ပေးပြီး ကျေနပ်ပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ ရာမက ဤတီရ္ထကို မိမိနာမဖြင့် ကျော်ကြားစေ၍ “သွေးဒോഷ” ကင်းစင်ကာ တပသီများ လာရောက်နေထိုင်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ပိတೃများက ဤတർပဏတွင်းကို သုံးလောကလုံးတွင် “ရာမဟ္ရဒ” ဟု ကျော်ကြားမည်ဟု ကြေညာပြီး ထိုနေရာတွင် ပိတೃ-တർပဏ ပြုသူသည် အရှွမေဓတူသော အကျိုးနှင့် မြင့်မြတ်သော လမ်းကြောင်း ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဘာဒြပဒ လတွင် ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီနေ့၌ လက်နက်ဖြင့် သေဆုံးသူများအတွက် သဒ္ဓါဖြင့် ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် ပရေတအခြေအနေ သို့မဟုတ် နရက၌ရှိသူများကိုပါ ကယ်တင်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မြွေ၊ မီး၊ အဆိပ်၊ ချည်နှောင်မှု စသည့် အချိန်မတော်သေဆုံးမှုများအတွက် ဤနေရာ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုခြင်းသည် လွတ်မြောက်စေပြီး ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးကို ဂယာ-ရှရဒ္ဓ၊ ပိတೃမေဓ၊ ဆောထရာမဏီ တို့နှင့် တူညီသကဲ့သို့ ချီးမြှောက်ထားသည်။

Śakti-prakṣepaḥ and Tārakāsura Narrative (Kārttikeya-Śakti and the Origin-Logic of a Purifying Kuṇḍa)
အခန်း ၇၀ တွင် စူတာက ကာရ္တိကေယ၏ «သက္တိ» (လက်နက်/အာဏာ) နှင့် ထိုအာဏာနှင့်ဆက်နွယ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုသော ရေကြည်သန့်ကြီး ကုဏ္ဍတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးကာ ပူဇော်ခြင်းသည် ဘဝတစ်လျှောက် စုဆောင်းလာသော ပာပကို ချက်ချင်းဖျက်စီးပြီး လွတ်မြောက်မှုကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိသီများက သက္တိ၏ အချိန်ကာလ၊ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မေးမြန်းကြသည်။ ထို့နောက် စူတာက အကြောင်းရင်းပုံပြင်ရှည်ကို ထည့်သွင်းပြောသည်။ ဟိရဏ္ယာက္ရှ မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်သော ဒါနဝ တာရကာသည် ဂိုကර්ဏ၌ ပြင်းထန်သော တပသကို ဆောင်ရွက်၍ ရှိဝ ပေါ်ထွန်းလာကာ ဒေဝများက မနိုင်မဖြစ်အောင် လက်တွေ့မရှုံးနိုင်သည့် ပရဟိတကို ပေးသည် (ရှင်ဝကိုယ်တိုင် မသတ်မိစေရန် အကန့်အသတ်ပါဝင်သည်)။ အားကောင်းလာသော တာရကာသည် ဒေဝများနှင့် ရှည်လျားသော စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲပြီး မဟာဗျူဟာနှင့် လက်နက်များရှိသော်လည်း ဒေဝများသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ရှုံးနိမ့်ကြသည်။ အင်ဒြာက ဗြဟ္စပတိကို တိုင်ပင်ရာ၌ သဘောတရားအရ ဖြေရှင်းချက်ကို တင်ပြသည်—ရှင်ဝသည် မိမိပရဟိတခံသူကို မဖျက်ဆီးနိုင်သဖြင့် ရှင်ဝ၏ သားတော်ကို မွေးဖွားစေကာ စစ်ဦးစီး (စေနာနီ) အဖြစ် ခန့်အပ်၍ တာရကာကို အနိုင်ယူရမည်ဟု ဆိုသည်။ ရှင်ဝသည် ပါရဝတီနှင့် ကိုင်လာသို့ ဝင်ရောက်သော်လည်း ဒေဝများက ဝါယုကို ပို့၍ မွေးဖွားမှုကို အလွဲသွားစေသည်။ ရှင်ဝက အလွန်ပြင်းထန်သော ဝီရျကို ထိန်းသိမ်းကာ အဂ္ဂိကို သယ်ဆောင်စေသော်လည်း မခံနိုင်သဖြင့် မြေပြင်ပေါ်ရှိ ရေမြက်တော (ရှရသံဘ) တွင် ချထားသည်။ ခြောက်ပါး ကృတ္တိကာတို့၏ စောင့်ရှောက်မှုဖြင့် စကန္ဒ/ကာရ္တိကေယ မွေးဖွားခြင်းကို မျှော်လင့်စေပြီး ထိုကုဏ္ဍရေကန်ကို သန့်စင်ကယ်တင်ရာ တီရ္ထအဖြစ် သာသနာတော်နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။

स्कन्दाभिषेकः तारकवधश्च — Consecration of Skanda and the Slaying of Tāraka; Stabilization of Raktaśṛṅga
သုတက ကုမာရ (စကန္ဒ) ကိုအဓိကထားသော သာသနာရေးအဖြစ်အပျက်ကို ဒေသဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းမြေပြင်အတွင်းတွင် ပြောကြားသည်။ စကန္ဒသည် အလွန်တောက်ပသော အလင်းရောင်ဖြင့် မွေးဖွားလာပြီး ကృတ္တိကာများ ရောက်လာသော် သူ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် မျက်နှာများစွာ၊ လက်များစွာဖြစ်အောင် ချဲ့ထွင်ကာ နို့တိုက်ခြင်းနှင့် အဖက်အလှမ်းဖြင့် သူတို့နှင့် ဆက်နွယ်ပြသည်။ ဘြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ရှိဝ၊ အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝတားများ စုဝေးလာ၍ တေးဂီတ၊ ကောင်းကင်ဖျော်ဖြေမှုများဖြင့် ပွဲတော်သဘော ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဒေဝတားများက “စကန္ဒ” ဟု အမည်ပေး၍ အဘိသေက ပြုကာ ရှိဝက စေနာပတိအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ စကန္ဒသည် အနိုင်မပျက်သော သက္တိ (śakti)၊ မယုရယာဉ်နှင့် ဒေဝလက်နက်များကို များစွာသော ဒေဝတားအဖွဲ့များထံမှ ရရှိသည်။ စကန္ဒဦးဆောင်၍ ဒေဝတားများ တာရကနှင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရာ စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် စကန္ဒ၏ သက္တိသည် တာရက၏ နှလုံးကို ထိုးဖောက်ကာ အန္တရာယ်ကို အဆုံးသတ်စေသည်။ အောင်ပွဲပြီးနောက် စကန္ဒသည် သွေးအမှတ်ပါသော သက္တိကို “အကောင်းဆုံးမြို့” (purōttama) တွင် တည်ထား၍ ရက္တရှೃင်္ဂ (Raktaśṛṅga) ကို တည်ငြိမ်ကာ ကာကွယ်စေသည်။ နောက်ပိုင်း မြေငလျင်ဖြစ်ရပ်က တည်ငြိမ်ရေးလိုအပ်ချက်ကို ရှင်းပြသည်—တောင်တန်းလှုပ်ရှားမှုကြောင့် Camatkārapura ပျက်စီး၍ ဘြာဟ္မဏများ ထိခိုက်ကာ ကန့်ကွက်ပြီး အပစ်တင်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကြသည်။ စကန္ဒက မိမိလုပ်ရပ်သည် အားလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက်ဟု သဘောတရားကျကျ ဖြေရှင်းကာ ပြန်လည်ပြုပြင်မည်ဟု ကတိပေးသည်။ အမృత (amṛta) ဖြင့် သေဆုံးသွားသော ဘြာဟ္မဏများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းပြီး တောင်ထိပ်တွင် သက္တိကို တင်ထားကာ ဒေဝီ ၄ ပါး—Āmbavṛddhā, Āmrā, Māhitthā, Camatkarī—ကို လေးမျက်နှာတည်ငြိမ်စေရန် တာဝန်ပေးသည်။ ထို့ပြန်လည်အဖြစ် ဘြာဟ္မဏများက အကျိုးတော်ပေး၍ မြို့ကို Skandapura (Camatkārapura ဟုလည်း) ဟု ကျော်ကြားစေကာ စကန္ဒ၊ ဒေဝီ ၄ ပါးနှင့် သက္တိကို ချိုင့်တရားအထူးဖြင့် ချိုင်တရ လဆန်း ၆ ရက် (Caitra-śukla-ṣaṣṭhī) တွင် ပူဇော်ရန် သတ်မှတ်သည်။ ထိုနေ့တွင် သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်လျှင် စကန္ဒနှစ်သက်ပြီး ပူဇော်ပြီးနောက် သက္တိကို ထိ/ကျောဖြင့် ပွတ်သပ်ခြင်းသည် တစ်နှစ်တာ ရောဂါကင်းစင်မှုနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ဖလပြောကြားသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवतीर्थयात्रा (Hāṭakeśvara-Kṣetra Māhātmya: The Kaurava–Pāṇḍava Pilgrimage Episode)
အခန်း ၇၂ သည် စူတာက ရှိသီများ၏ “ဓృతရာෂ္ဌရ မင်းသည် သန့်ရှင်းသောနေရာ၌ လိင်္ဂကို မည်သို့၊ မည်သည့်အချိန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သနည်း” ဟူသောမေးခွန်းကို ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် မင်းဆက်နှင့် အိမ်ထောင်ရေးအကြောင်းအရာကို ဖော်ပြပြီး၊ မင်္ဂလာလက္ခဏာနှင့် သီလဂုဏ်ပြည့်စုံသော ဘာနုမတီကို ဓာရ္တရာஷ္ဌရ မင်းဆက်အတွင်းသို့ လက်ထပ်ပေးခြင်း၊ ယာဒဝတို့၏ ပါဝင်မှုနှင့် ဗိဿနုကို ရည်ညွှန်းခြင်းတို့ကို ထည့်သွင်းပြောသည်။ ထို့နောက် ကောရဝများ (ဘီရှ္မ၊ ဒ್ರೋဏ စသည်တို့နှင့်) နှင့် ပဏ္ဍဝ ငါးဦးတို့သည် အဖွဲ့အင်အားဖြင့် ဒွာရဝတီသို့ ခရီးထွက်ကာ အာနရ္တ ဒေသ၏ စည်ပင်သာယာမှုကို ဖြတ်သန်းပြီး၊ ဟာဋကေရှ္ဝရ ဒေဝနှင့် ဆက်နွယ်သော အပြစ်ဖယ်ရှားပေးသည့် က్షೇತ್ರသို့ ရောက်လာကြသည်။ ဘီရှ္မက ထိုနေရာ၏ ထူးကဲမြင့်မြတ်မှုကို ဖော်ပြကာ ငါးရက်နေထိုင်ရန် အကြံပြု၍ မိမိသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ခဲ့ကြောင်းနှင့် တီရ္ထများ၊ အာယတနများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည့် အခွင့်အရေးဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ ဓృతရာෂ္ဌရသည် သားများစွာနှင့် မဟာဗိုလ်များ (ကರ್ಣ၊ သကునိ၊ ကೃပ စသည်) တို့နှင့်အတူ စစ်တပ်ကို မနှောင့်ယှက်စေရန် ကန့်သတ်ကာ၊ ဝేదသံတော်များနှင့် မီးခိုးပူဇော်သံများ ပြည့်နှက်သော တပသီများနေထိုင်ရာ သာသနာ့ဒေသထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ အခန်းတွင် ယာဉ်တီရ္ထကျင့်ဝတ်များကို စာရင်းပြုဖော်ပြပြီး—အချိန်ကန့်သတ်ရေချိုးခြင်း၊ ဆင်းရဲသူနှင့် တပသီတို့အား ဒါနပေးခြင်း၊ လှူဒါန်းရေ (နှမ်းရောရေ) ဖြင့် श्राद्ध နှင့် တർပဏ ပြုခြင်း၊ ဟောမ၊ ဇပ၊ စွာဓျာယ ပြုခြင်း၊ ဘုရားကျောင်းပူဇော်မှုတွင် အလံတင်ခြင်း၊ သန့်စင်ခြင်း၊ ပန်းကုံးတင်ခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်၊ ယာဉ်၊ နွား၊ အထည်၊ ရွှေ စသည့် ဒါနများကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဖွဲ့သည် စခန်းသို့ ပြန်ကာ တီရ္ထများ၊ အာယတနများနှင့် စည်းကမ်းတကျ တပသီများကို အံ့ဩချီးမွမ်းကြပြီး၊ အစပိုဒ်က လိင်္ဂကို မြင်သူတိုင်း (ဒုရ္ယောဓနပါဝင်) အပြစ်မှ လွတ်မြောက်စေသည့် မောက္ခလမ်းဟု ထင်ရှားစေသည်။

धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनम् (Preparations for Palace-Temples and Liṅga Installation by Dhṛtarāṣṭra and Others)
အခန်း ၇၃ တွင် ဒွာရဝတီမြို့၌ ဒုရ്യೋಧနနှင့် ဘာနုမတီတို့၏ မင်္ဂလာပွဲကြီးပြီးနောက် တေးဂီတ၊ ဝေဒပုဒ်ဖတ်ကြားမှုနှင့် ပြည်သူ့ပွဲတော်များဖြင့် အလှည့်ကျလှုပ်ရှားသွားလာသည့် ခရီးစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ကိုးရက်မြောက်နေ့တွင် ကုရု–ပဏ္ဍဝ အကြီးအကဲများက ပုဏ္ဍရိကာක්ෂ/မာဓဝ ဟူသော ဗိဿနုကို ရိုသေစွာ ဆုတောင်းကာ ခွဲခွာမလိုသော်လည်း အနာရတဒေသခရီးတွင် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ အံ့ဩဖွယ်ကို တွေ့မြင်ခဲ့ကြောင်း၊ မျိုးရိုးကြီးများနှင့် သတ္တဝါတော်များနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အလင်းရောင်ထွန်းလင်းသော လိင်္ဂများနှင့် မတူကွဲပြားသော ဗိသုကာပုံစံများဖြင့် ပြည့်နှက်နေကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထိုနေရာ၌ မိမိတို့၏ လိင်္ဂများကို တည်ထောင်လိုသဖြင့် ခွင့်ပြုရန် တောင်းခံကာ နောက်တစ်ကြိမ် ဒർശနအတွက် ပြန်လာမည်ဟု ကတိပြုကြသည်။ ဗိဿနုက ထိုက்ஷೇತ್ರသည် အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ဒർശနနှင့် လိင်္ဂ-ပရတိဋ္ဌာ အတွက် သူကိုယ်တိုင် လိုက်ပါမည်ဟု သဘောတူသည်။ ရောက်ရှိသည့်အခါ ကုရု၊ ပဏ္ဍဝ၊ ယာဒဝ တို့က ဘရဟ္မဏများကို ဖိတ်ခေါ်၍ အခွင့်အာဏာနှင့် ပူဇော်ပွဲဦးဆောင်မှုကို တောင်းခံကြသည်။ ဘရဟ္မဏများက မြေဧရိယာကန့်သတ်မှုနှင့် ယခင်က တည်ဆောက်ထားသည့် ဒေဝတော်ဆိုင်ရာ အဆောက်အဦများကို စဉ်းစားဆွေးနွေးသော်လည်း ဓမ္မရေးရာအတွက် မဟာပုဂ္ဂိုလ်များ တောင်းဆိုလာသည့်အခါ ငြင်းပယ်ခြင်း မသင့်တော်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မင်းများအား အစဉ်လိုက် စနစ်တကျ သီးခြားလှပသော ပရာသာဒများ တည်ဆောက်ခွင့်ပေးပြီး အခန်းအဆုံးတွင် ဓృతရာஷ္ဍရနှင့် အခြားသူများက စီမံထားသည့် ဆောက်လုပ်ရေးအစီအစဉ်ကို စတင်ကြသည်။

कौरवपाण्डवयादवकृतलिङ्गप्रतिष्ठावृत्तान्तवर्णनम् (Account of Liṅga Consecrations Performed by the Kauravas, Pāṇḍavas, and Yādavas)
ဟာဋကေရှ్వర-က்ஷೇತ್ರ မဟာတ္မယာ အတွင်း၌ စူတက လိင်္ဂပရတိဋ္ဌာ အကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ သားတစ်ရာရှိသော မင်းဓြတရာဋ္ဌရသည် ထိုနေရာ၌ လိင်္ဂ ၁၀၁ ပါးကို တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ပာဏ္ဍဝ ငါးဦးက လိင်္ဂ ၅ ပါးကို အတူတကွ တည်ထောင်ပြီး ဒြောပဒီ၊ ကုန္တီ၊ ဂန္ဓာရီ၊ ဘာနုမတီ စသည့် မဟာမိဖုရားများနှင့် ဆက်စပ်သော တည်ထောင်မှုများလည်း ပါဝင်ကာ မင်းရိုးမင်းဆက်အတွင်း စေတနာဘက္တိ ပျံ့နှံ့နေကြောင်း ပြသသည်။ ထို့နောက် ဗိဒုရ၊ သာလျ၊ ယုယုတ္စု၊ ဘာဟ္လီက၊ ကရ္ဏ၊ သကునိ၊ ဒြောဏ၊ ကೃပ၊ အရှ္ဝတ္ထာမန် စသည့် ကုရုက္ခေတ္တရ မဟာကာဗျာနှင့် ဆက်နွယ်သူကြီးများက «ပရမာ ဘက္တိ» ဖြင့် တစ်ဦးချင်း လိင်္ဂတစ်ပါးစီကို «ဝရ-ပရာသာဒ» (ထူးမြတ်သော ဘုရားကျောင်း) နှင့် ဆက်စပ်ကာ တည်ထောင်ကြသည်။ ထို့အပြင် ဗိဿ္ဏုကလည်း တောင်ထိပ်ကဲ့သို့ မြင့်မားသော ပရာသာဒအတွင်း လိင်္ဂတစ်ပါးကို တည်ထောင်သည်ဟု ဆိုပြီး၊ နောက်တစ်ဆက်တည်း စာတ္ဝတ/ယာဒဝ အုပ်စု (စాంబ၊ ဘလဘဒြ၊ ပရဒျုမန၊ အနိရုဒ္ဓ စသည်) က ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် အဓိက လိင်္ဂ ၁၀ ပါးကို တည်ထောင်ကြသည်။ အဆုံးတွင် အားလုံး စိတ်ကျေနပ်၍ ကြာရှည်နေထိုင်ကာ ဒါနအလွန်များ (ဥစ္စာ၊ ရွာ၊ လယ်ယာ၊ နွား၊ အဝတ်အထည်၊ ကျွန်အလုပ်သမား) ကို ပေးလှူပြီး ဂုဏ်ပြုလျက် လာရောက်နှုတ်ဆက်ကာ ပြန်လည်ထွက်ခွာကြသည်။ ဖလသဘောတရားအရ ဤလိင်္ဂများကို သဒ္ဓါဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ပါက လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေပြီး ဓြတရာဋ္ဌရ၏ လိင်္ဂသည် အထူးသဖြင့် အပြစ်ပျက်စီးစေသော လိင်္ဂဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။

Hāṭakeśvara-liṅga-pratiṣṭhā and the Devayajana Merit-Statement (हाटकेश्वरलिङ्गप्रतिष्ठा तथा देवयजनमाहात्म्यम्)
သုတက ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းသမိုင်းတစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ရုဒြာသည် အလွန်မြတ်သော က္ရှေတရတစ်ခုကို ဘြဟ္မာအား ပေးအပ်ပြီး ထိုနေရာတွင် «ဟာဋကေရှဝရ» ဟု အမည်ရသော လိင်္ဂကို တည်ထောင်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ထို့နောက် သမ္ဘုသည် ကလိယုဂ၏ ချို့ယွင်းမှုများကြောင့် ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသော အပြစ်အနာအဆာများမှ ဘြာဟ္မဏများကို ကာကွယ်ရန် စဏ္မုခ/စကန္ဒ (ကာရ္တိကေယ) ထံသို့ ထိုက္ရှေတရကို အပ်နှံသည်။ ဘြဟ္မာ၏ တောင်းဆိုချက်နှင့် ဖခင်၏ အမိန့်အတိုင်း ဂင်္ဂေယ (ကာရ္တိကေယ) သည် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်လာသည်။ ပြက္ခဒိန်-ပူဇော်ရေး မှတ်ချက်အရ ကာရ္တိကာလတွင် ကృတ္တိကာ နက္ခတ်နှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်အခါ ဘုရားရှင်ကို ဒർശန ပြုသူသည် ဘဝများစွာအကျိုးရပြီး ပညာရှိ၍ စည်းစိမ်ရှိသော ဘြာဟ္မဏအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် မဟာစေန (ကာရ္တိကေယ) ၏ အလွန်တင့်တယ်မြင့်မားသော နန်းတော်/ဗိမာန်ကို ဖော်ပြပြီး မြင်ကွင်းအလွန်ထင်ရှားကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုသတင်းကြားသည့် နတ်များသည် စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် ရောက်လာကာ သန့်စင်မှုအလွန်ကြီးသော မြို့ကို မြင်ပြီး မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက် အဝန်းအဝိုင်းများတွင် ယဇ္ဉများ ပြုလုပ်ကာ ပုရောဟိတ်များအား ဒက္ခိဏာကို သင့်တော်သလို ပေးအပ်ကြသည်။ ထိုပူဇော်ရာနေရာကို «ဒေဝယဇန» ဟု ခေါ်လာပြီး ထိုနေရာတွင် စည်းကမ်းပြည့်စုံစွာ ပြုလုပ်သော ယဇ္ဉတစ်ကြိမ်သည် အခြားနေရာများတွင် ပြုလုပ်သော ယဇ္ဉတစ်ရာ၏ အကျိုးနှင့် တူညီကြောင်း ထင်ရှားစွာ ကြေညာထားသည်။

Bhāskara-traya Māhātmya (The Glory of the Three Solar Manifestations: Muṇḍīra, Kālapriya, and Mūlasthāna)
ဤအধ্যာယတွင် စူတက «ဘ္ဟာස්ကရ-ထြိတယ» ဟူသော မင်္ဂလာရှိသော နေရောင်သုံးရုပ်ကို ဖော်ပြသည်။ မုဏ္ဍီရ (Muṇḍīra)၊ ကာလပရိယ (Kālapriya)၊ မူလသ္ထာန (Mūlasthāna) ဟူ၍ အမည်ပေးထားပြီး ညအဆုံး/အရုဏ်၊ မွန်းတည့်၊ ညနေ/ညဝင်ချိန်တို့နှင့် ဆက်စပ်သည်။ ရိရှီတို့က ဟာဋကေရှဝရာဇ-က்ஷೇತ್ರ (Hāṭakeśvaraja-kṣetra) အတွင်း၌ တည်နေရာနှင့် မူလအကြောင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ကုဋ္ဌ (kuṣṭha) ပြင်းထန်သော ရောဂါခံစားနေရသည့် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးနှင့် သစ္စာရှိသော ဇနီးသည်တို့၏ အကြောင်းကို ပြောသည်။ ကုသနည်းမျိုးစုံကြိုးစားသော်လည်း မသက်သာ။ ခရီးသွားဧည့်သည်တစ်ဦးက မိမိသည် နေရောင်သုံးရုပ်ကို သုံးနှစ်တိုင်တိုင် အစဉ်လိုက်ပူဇော်ကာ အစာရှောင်ခြင်း၊ သည်းခံထိန်းသိမ်းခြင်း၊ တနင်္ဂနွေနေ့ကို ဂရုစိုက်ခြင်း၊ ညတစ်ညလုံး ဗိဂိလ်ထားခြင်းနှင့် စတုတိသီချီးမွမ်းခြင်းတို့ဖြင့် ကုသခံရကြောင်း ပြောပြသည်။ နေဒေဝတားသည် အိပ်မက်တွင် ပေါ်လာ၍ ရွှေခိုးယူခဲ့သည့် ကမ္မအကြောင်းကို ဖော်ပြကာ ရောဂါကို ဖယ်ရှားပေးပြီး မခိုးမယူရန်နှင့် စွမ်းအားအလိုက် ဒါနပေးရန် သင်ကြားသည်။ ထိုအခါ ဘြာဟ္မဏနှင့် ဇနီးသည်တို့သည် မုဏ္ဍီရသို့ ထွက်ခွာကြသည်။ အားနည်းလွန်းသဖြင့် သေချင်စိတ်ပေါ်လာသော်လည်း ဇနီးသည်က မစွန့်ပစ်။ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန် ပြင်ဆင်ချိန်တွင် တောက်ပသော လူသုံးဦး ပေါ်လာပြီး နေရောင်သုံးရုပ်ဟု ကိုယ်တိုင်ဖော်ထုတ်ကာ ကုသပေးသည်။ ထို့ပြင် သုံးကာလတစ်လျှောက် ဒർശနရနိုင်ရန် ဘုရားကျောင်းသုံးလုံး တည်ဆောက်ပေးပါက ထိုနေရာတွင် တည်နေမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဘြာဟ္မဏက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ရုပ်တော်သုံးရုပ်ကို တည်ထောင်၍ ပန်းနှင့် အမွှေးအကြိုင်ဖြင့် သုံးဆုံချိန်တိုင်း ပူဇော်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဘ္ဟာස්ကရ၏ အဘောဒ်သို့ ရောက်သည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်အရ အချိန်မှန် ဒർശနပြုခြင်းသည် ခက်ခဲသော ဆန္ဒများကိုပါ ပြည့်စုံစေပြီး စာရိတ္တပြုပြင်မှုကို အခြေခံသည့် ကုသရေးပုံပြင်အဖြစ် ဖော်ညွှန်းထားသည်။

हाटकेश्वर-क्षेत्रे शिव-सती-विवाहकथनम् (Śiva–Satī Marriage Narrative at Hāṭakeśvara-kṣetra)
အধ্যာယ ၇၇ တွင် ရှိသီတို့က စူတာအား မေးမြန်းကြသည်။ ရှိဝနှင့် အုမာ/ပါရဝတီတို့ကို ဝေဒီအလယ် (vedimadhya) တွင် တည်ရှိကြောင်း ဆိုသော်လည်း၊ မင်္ဂလာပွဲကို အိုသဓိပရသ္ထ (Oṣadhiprastha) တွင် အစောပိုင်းက ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဟာဋကေရှွရ-က்ஷೇತ್ರ (Hāṭakeśvara-kṣetra) တွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ပြောကြားထားသဖြင့် အချိန်/နေရာ မညီသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ စူတာက ယခင် မန်ဝန္တရများအတွင်းရှိ ပုရాణစက်ဝန်းတစ်ခုကို ရှင်းပြပြီး၊ ထို့နောက် ဒက္ခ (Dakṣa) နှင့် ဆက်စပ်သော မင်္ဂလာအခင်းအကျင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခက ယဇ္ဉာနှင့် မင်္ဂလာအတွက် ပြင်ဆင်မှုများကို အလွန်အမင်း ပြုလုပ်ပြီး၊ ချိုင့်တရ (Caitra) လဆုက္လ တရယောဒသီ၊ ဘဂ နက္ခတ် (Bhaga-nakṣatra) နှင့် တနင်္ဂနွေဟူသော မင်္ဂလာအချိန်ကို သတ်မှတ်သည်။ ရှိဝသည် ဒေဝတားများ၊ အလယ်အလတ်သတ္တဝါများ အစုအဝေးကြီးနှင့်အတူ ရောက်လာသည်။ ထို့နောက် သီလ-သဘောတရားဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည်—ဗြဟ္မာသည် ကာမစိတ်ကြောင့် စတီ၏ မျက်နှာကို အဝတ်ကာထားသော်လည်း ကြည့်လိုကာ၊ ယဇ္ဉာမီးမှ ထွက်သော မီးခိုးအားဖြင့် မြင်နိုင်သွားသည်။ ရှိဝက ပြင်းထန်စွာ ဆုံးမ၍ ပြစ်ဒဏ်ဖြေရှင်းရန် ပရాయရှ္စိတ္တကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ကျသွားသော မျိုးစေ့မှ လက်မအရွယ် ရှိသီငယ်များ (Vālakhilya) ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ တပဿာအတွက် သန့်ရှင်းရာနေရာကို တောင်းဆိုကာ စိဒ္ဓိကို ရရှိကြသည်။ အဆုံးတွင် နေရာသဘောတရားကို ထူထောင်သည်—သတ္တဝါတို့ကို သန့်စင်စေရန် ရှိဝသည် မိမိ၏ သမီးတော်နှင့်အတူ ဝေဒီအလယ်၌ တည်နေမည်ဟု ကတိပြုသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်တွင် ရှိဝကို ဖူးမြင်ခြင်းသည် အပြစ်များကို ပျော်ကင်းစေပြီး မင်္ဂလာကောင်းကျိုးများ၊ မင်္ဂလာပွဲဆိုင်ရာ လူမှုကောင်းကျိုးများကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် ဂရုတစိုက် နားထောင်၍ ဝೃಷဘဓွဇ (Vṛṣabhadhvaja) ကို ပူဇော်သူတို့သည် မင်္ဂလာအခမ်းအနားများကို အတားအဆီးမရှိ ပြီးမြောက်မည်ဟု ကတိပေးထားသည်။

रुद्रशीर्षतीर्थमाहात्म्यम् (Rudraśīrṣa Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရှိသီများက ဘြဟ္မာနှင့် ဝါလခိလျ သီများ တပစ်ပြုခဲ့သည့် နေရာကို မေးမြန်းကြပြီး၊ စူတက ဦးတည်ရာအလိုက် သန့်ရှင်းသော မြေပြင်အတွင်း «ရုဒ္ရရှီရ္ṣ» ဟု ခေါ်သော အာသန/သင်္ကေတတည်ရာနှင့် ကုဏ္ဍ (ရေကန်) ကို ဖော်ပြ၍ ဇာတ်လမ်းကို တည်ဆောက်သည်။ ထို့နောက် သီလ-အခမ်းအနားဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မတရားဆက်ဆံမှုရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော ဘြာဟ္မဏ မိန်းမတစ်ဦးသည် မိမိအပြစ်မရှိကြောင်း ပြသရန် အကြီးအကဲများနှင့် ဒေဝတားများရှေ့တွင် «divya-graha» (လူထုအရှေ့ သက်သေပြ စမ်းသပ်ပွဲ) ကို ဆောင်ရွက်သည်။ အဂ္နိဒေဝက သူမ၏ သန့်စင်ခြင်းသည် အပြုအမူကို သဘောတူထောက်ခံခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ရုဒ္ရရှီရ္ṣ၏ အာနုဘော်နှင့် ကုဏ္ဍရေ၏ သန့်စင်စွမ်းအားကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းကာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအငြင်းပွားမှုမှ နေရာတရားသဘောသို့ ပြောင်းလဲစေသည်။ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းက ခင်ပွန်း၏ ကြမ်းတမ်းမှုကိုလည်း ပြစ်တင်ပြီး၊ တစ်ဖက်တွင် ကာမ-မောဟဖြင့် နီးကပ်လာလျှင် အိမ်ထောင်ရေးဓမ္မ ပျက်စီးနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ဒုတိယ ဥပမာတွင် မင်းဗိဒူရထသည် ဒေါသကြောင့် ကုဏ္ဍကို ဖြည့်ပိတ်ကာ တည်ဆောက်မှုကို ဖျက်ဆီးသည်။ ထို့နောက် ကုဏ္ဍနှင့် ဘုရားကျောင်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သူသည် ထိုနေရာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကာမလွန်ကျူးမှုများ၏ ကမ္မဘောဂကို ထမ်းဆောင်ရမည်ဟု တန်ပြန်ကျိန်စာ ထုတ်ပြန်သည်။ အဆုံးတွင် Māgha Śukla Caturdaśī နေ့၌ «ရုဒ္ရရှီရ္ṣ» ကို ၁၀၈ ကြိမ် ဂျပ်နှင့် ပူဇော်ကာ ဆန္ဒပြည့်စုံခြင်း၊ နေ့စဉ်အပြစ်သန့်စင်ခြင်းနှင့် «paramā gati» ရရှိခြင်းကို ဖလရှရုတိအဖြစ် ကတိပြုထားသည်။

Vālakhilya-Muni-Avajñā, Garuḍotpatti, and the Liṅga–Kuṇḍa Phala (वालखिल्यमुन्यवज्ञा–गरुडोत्पत्तिः–लिङ्गकुण्डफलम्)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စူတမုနိက မေးမြန်းသော ရှိသီများအား ပြန်လည်တင်ပြသည့် အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသောဒေသ၏ တောင်ဘက်တွင် အပြစ်အနာဂတ်များကို သန့်စင်ပေးနိုင်သော နာမည်ကြီး လိင်္ဂတစ်ဆူ ရှိကြောင်းဖြင့် စတင်ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခ၏ စနစ်တကျ စီမံထားသော ယဇ్ఞအခမ်းအနားတွင် ဝါလခိလျ မုနိများက စမိဓ် (မီးဖိုထိုးသစ်တုတ်) များကို ထမ်းကာ ကူညီရန် သွားရာလမ်းတွင် ရေပြည့်နေသော ချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခုကြောင့် တားဆီးခံရသည်။ အင်ဒြ (သက္ကရာ) သည် ယဇ్ఞသို့ သွားရင်း သူတို့၏ အခက်အခဲကို မြင်သော်လည်း မာနနှင့် စူးစမ်းလိုစိတ်ကြောင့် အတားအဆီးကို ခုန်ကျော်ကာ မုနိများကို အရှက်ရစေသည်။ ထို့ကြောင့် မုနိများက အထာဝဏ မန္တရားများနှင့် မဏ္ဍလအတွင်း သန့်ရှင်းသော ကလသကို အသုံးပြု၍ “သက္ကရာ” အစားထိုးတစ်ဦးကို ဖန်တီးရန် သစ္စာပြုကာ အခမ်းအနားပြုလုပ်သည်။ ထိုနောက် အင်ဒြအပေါ် မကောင်းသင်္ကေတများ ပေါ်လာသဖြင့် သူသည် ဗြဟ္စပတိထံ အကြံယူသည်။ ဗြဟ္စပတိက ဤသင်္ကေတများသည် တပသီများကို မလေးစားခြင်း၏ အကျိုးဆက်ဟု ရှင်းပြသည်။ အင်ဒြသည် ဒက္ခထံ တောင်းပန်ကာ ဒက္ခက မုနိများနှင့် ညှိနှိုင်းသည်—မန္တရားမှ ပေါက်ဖွားသော အင်အားကို မဖျက်နိုင်သော်လည်း လမ်းကြောင်းပြောင်း၍ ထွက်ပေါ်လာမည့် သတ္တဝါကို အင်ဒြ၏ ပြိုင်ဘက်မဟုတ်ဘဲ ဗိဿနု၏ ယာဉ်တော် ဂရုဍအဖြစ် ဖြစ်စေမည်ဟု သဘောတူကြသည်။ နောက်ဆုံး ပြန်လည်သင့်မြတ်ပြီး၊ ထိုလိင်္ဂကို ပူဇော်ကာ ဆက်စပ်သော ကုဏ္ဍတွင် ဟောမပြုလုပ်ခြင်းသည် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နိစ္ကာမ (အကျိုးမလို) စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံစေပြီး ရှားပါးသော ဝိညာဉ်ရေးအောင်မြင်မှုကို ပေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Suparṇākhyamāhātmya (The Glory of Suparṇa/Garuḍa) — Garuḍa’s Origin, Pilgrimage Quest, and Vaiṣṇava Audience
အဓ್ಯಾಯ ၈၀ တွင် ရှေးဉာဏ်ရှင်များက “ဂရုဍသည် အလွန်ထူးကဲသော တေဇနှင့် ဝီရယရှိ၍ ရှင်များ၏ ဟောမကနေ ပေါ်ထွန်းလာသည်” ဟူသော အဆိုကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ အကြောင်းကိစ္စကို ရှင်းပြသည်—အထာဝဏမန်တရများဖြင့် အာနုဘော်ရရှိထားသော သန့်ရှင်းကလသ (ရေခွက်) ကို ဝါလခိလျ ရှင်များ၏ အကူအညီဖြင့် ကശ്യပက ယူဆောင်လာပြီး ဝိနတာအား မန်တရသန့်စင်ရေကို သောက်စေကာ အင်အားကြီးသော သားတစ်ဦး မွေးဖွားစေသည်။ ဝိနတာက ချက်ချင်းသောက်သဖြင့် ကိုယ်ဝန်ရပြီး ဂရုဍ မွေးဖွားလာကာ မြွေမျိုးတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်ပြီး နောက်တွင် ဝိષ્ણု၏ ဝါဟန (စီးနင်းတော်) နှင့် ရထားတံခွန်အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် ဝိုင်ရှ္ဏဝဝန်ဆောင်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့နောက် ဒုတိယမေးခွန်းအဖြစ် ဂရုဍ၏ အတောင်ပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် ပြန်လည်ရရှိခြင်း၊ မဟေရှ္ဝရ (ရှီဝ) ကို မည်သို့ ပျော်ရွှင်စေခဲ့သည်ကို မေးကြသည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် ဘൃဂုဝంశမှ ဗြာဟ္မဏ မိတ်ဆွေတစ်ဦးက သမီး မာဓဝီအတွက် သင့်တော်သော သတို့သားကို ရှာဖွေနေပြီး ဂရုဍက သူတို့ကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း သယ်ဆောင်ကာ ရှာဖွေစေသည်။ ထိုခရီးစဉ်က အလှအပ၊ မျိုးရိုး၊ ဥစ္စာ စသည့် အပိုင်းပိုင်းစံနှုန်းများကို သီးခြားထား၍ မပြည့်စုံကြောင်း၊ သီလနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ ပေါင်းစည်းမှုက အရေးကြီးကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သန့်ရှင်းသော မြေဒေသသို့ ဦးတည်ကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝအာနုဘော်ရှိရာ နေရာသို့ ရောက်ပြီး နာရဒကို တွေ့ကြသည်။ နာရဒက ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರသို့ ညွှန်ပြပြီး ထိုနေရာတွင် ဇနာရဒန (ဝိષ્ણု) သည် သတ်မှတ်ကာလတစ်ခုအတွင်း ရေ၌အိပ်တော်မူသော ဇလ္လရှာယီရုပ်ဖြင့် တည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဝိုင်ရှ္ဏဝတေဇ၏ အလွန်ပြင်းထန်မှုကြောင့် ဂရုဍနှင့် နာရဒက ဗြာဟ္မဏအား အဝေးမှ ရပ်စေကာ ဂုဏ်ပြုအမူအရာများ ပြုလုပ်ပြီး ဒർശနရကြသည်။ နာရဒက မြေမိခင်၏ တိုင်ကြားချက်ကို ဘြဟ္မာထံ တင်ပြသကဲ့သို့—ကံဆာ စသည့် ရန်သူအင်အားများကြောင့် ဒဏ္ဍကဲ့သို့ ဖိစီးမှုများ ဖြစ်လာသဖြင့် ဝိષ્ણု၏ အဝတားဆင်းသက်မှုကို တောင်းဆိုသည်။ ဝိષ્ણုက သဘောတူပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဂရုဍအား “မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လာသနည်း” ဟု မေးမြန်းရာမှ ဆက်လက်ဇာတ်လမ်းကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။

माधवी-शापकथा तथा शाण्डिली-ब्रह्मचर्य-प्रसङ्गः (Mādhavī’s Curse Episode and the Śāṇḍilī Brahmacarya Discourse)
အဓ್ಯಾಯ ၈၁ သည် အပြန်အလှန်စကားဝိုင်းများဖြင့် တဖြည်းဖြည်းဖွင့်လှစ်လာသည်။ ဂရုဍက ဘೃဂုဝంశမှ ဗြဟ္မဏမိတ်ဆွေတစ်ဦးနှင့် သူ၏သမီး မာဓဝီကို ဖော်ပြပြီး သင့်တော်သောခင်ပွန်းမတွေ့နိုင်သဖြင့် ဂရုဍက ဗိṣṇုကိုသာ ရုပ်ရည်နှင့် ဂုဏ်သတ္တိအရ တူညီသင့်တော်သူဟု တောင်းပန်သည်။ ဗိṣṇုက သမီးကို ကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ရန် ခေါ်လာစေပြီး နတ်ရောင်ခြည်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော စိုးရိမ်ချက်များကိုလည်း ထောက်ပြသည်။ ထို့နောက် အိမ်တွင်းပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ တင်းမာမှု ပေါ်လာသည်။ လက္ရှ္မီက သမီး၏နီးကပ်မှုကို ပြိုင်ဘက်လို သဘောထားကာ «အရှ္ဝမုခီ» (မြင်းမျက်နှာ) ဖြစ်စေမည့် ကျိန်စာကို ထုတ်ပြန်သဖြင့် လူထုအလန့်တကြား ဖြစ်ပြီး ဗြဟ္မဏများလည်း မကျေနပ်ကြသည်။ ထိုအခါ ဗြဟ္မဏတစ်ဦးက စကားဖြင့်တောင်းဆိုခြင်းနှင့် အမှန်တကယ် အိမ်ထောင်ရေးအခြေအနေ မတူကြောင်း ရှင်းလင်းကာ ကျိန်စာ၏ သက်ရောက်မှုကန့်သတ်ချက်နှင့် အနာဂတ်ဘဝဆက်နွယ်မှုကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဂရုဍက ဗိṣṇုအနီးရှိ ထူးခြားသော အိုမင်းမိန်းမတစ်ဦးကို တွေ့မြင်သည်။ ဗိṣṇုက သူမကို ဉာဏ်ပညာနှင့် ဗြဟ္မစရိယာကြောင့် ကျော်ကြားသော ရှာဏ္ဍိလီဟု မိတ်ဆက်သည်။ ဂရုဍ၏ မိန်းမများနှင့် လူငယ်အလိုဆန္ဒအပေါ် သံသယပြောဆိုမှုကြောင့် ချက်ချင်း အကျိုးဆက်ဖြစ်ကာ သူ၏တောင်ပံများ ပျောက်ကွယ်၍ မလှုပ်ရှားနိုင်သဖြင့် စကားအကျင့်၊ မျက်နှာမလိုက်သော အမြင်နှင့် တပသီဂုဏ်ကို မလေးစားခြင်းအပေါ် သတိပေးသည့် အကြောင်းရင်းတရားကို ဖော်ထုတ်သည်။

Garuda’s Atonement and the Merit of Worship at the Supaṛṇākhyā Shrine (गरुडप्रायश्चित्तं सुपर्णाख्यदेवमाहात्म्यं)
ဤအধ্যာယတွင် သုံးပိုင်းခွဲ၍ သာသနာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ကို တိတိကျကျ ဖော်ပြထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဗိဿဏုသည် ဂရုဍ၏ အားနည်းမှုမမျှော်လင့်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာ၍ တောင်ပံကျသွားသည်ကို မြင်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာအင်အားထက် ကျော်လွန်သော အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် တပဿီ သာဏ္ဍိလီထံ ချဉ်းကပ်၍ အဖြစ်အပျက်ကို ရှင်းလင်းသည်။ အမျိုးသမီးများကို အထင်သေးပြောဆိုမှုများကြောင့် တပဿာ-သက္တိဖြင့် ထိန်းချုပ်တားဆီးခြင်း ဖြစ်ပြီး လက်တွေ့အကြမ်းဖက်မှုမဟုတ်ဘဲ စိတ်ကတိဖြင့်သာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိဿဏုက ပြန်လည်ညှိနှိုင်းလိုသော်လည်း သာဏ္ဍိလီက ကုသနည်းအဖြစ် သင်္ကရာ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုရမည်ဟု သတ်မှတ်ကာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်ခြင်းသည် ရှီဝ၏ ကရုဏာပေါ် မူတည်ကြောင်း ပြောသည်။ တတိယပိုင်းတွင် ဂရုဍသည် ရာသီရှည် ဝတ်ပြုကျင့်ကြံမှုများကို ဆောင်ရွက်သည်—ပါရှုပတ လမ်းစဉ်ကို အာရုံပြုခြင်း၊ cāndrāyaṇa နှင့် အခြား kṛcchra တပဿာများ၊ တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်း၊ ပြာလိမ်းဝတ်စည်းကမ်း၊ ရုဒြမန်တရ ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် ပူဇော်ပွဲ အလှူအတန်းများ။ နောက်ဆုံး မဟေရှဝရက လင်္ဂအနီး နေထိုင်ခွင့်နှင့် တောင်ပံနှင့် ဒေဝတန်ခိုးတောက်ပမှုကို ချက်ချင်း ပြန်လည်ပေးအပ်သည်။ အဆုံးတွင် အပြစ်ရှိသူတောင် ဆက်လက်ဝတ်ပြုလျှင် မြင့်တင်နိုင်ခြင်း၊ တနင်္လာနေ့တွင် ဒർശနသာ ပြုလျှင်ပင် ကုသိုလ်ကြီးခြင်း၊ ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာတွင် ပရాయောပဝေသန (အစာရှောင်၍ သာသနာရေးအဆုံးသတ်) ပြုလျှင် နောက်ထပ် မွေးဖွားခြင်း ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုထားသည်။

सुपर्णाख्यमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of the Supaṇākhya Shrine)
သုတ္တက ပုရာဏသမိုင်းအစဉ်အလာထဲက အံ့ဖွယ်တစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ နေမင်းမျိုးဆက်မှ ဘုရင် ဝေဏု (Veṇu) သည် အကျင့်ပျက်စွာ တည်တံ့နေသူဖြစ်၍ ပူဇော်ပွဲနှင့် ယဇ္ဈပွဲများကို တားဆီး၊ ဗြာဟ္မဏများ၏ အလှူအတန်းအခွင့်အရေးများကို သိမ်းယူ၊ အားနည်းသူများကို နှိပ်စက်၊ ခိုးသူများကို ကာကွယ်ကာ တရားမျှတမှုကို ပြောင်းပြန်လုပ်ပြီး မိမိကို အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ကိုးကွယ်စေလိုသည်ဟု ဆိုသည်။ ကမ္မဖလအဖြစ် အလွန်ပြင်းထန်သော အရေပြားရောဂါ (leprosy) ခံစားရပြီး မင်းဆက်လည်း ပျက်စီးသွားသည်။ အမွေဆက်ခံသူမရှိ၊ ထောက်ခံသူမရှိသဖြင့် နန်းတော်မှ ထုတ်ပယ်ခံကာ ဆာလောင်ရေငတ်လျက် တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်သွားလာရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರအတွင်းရှိ Supaṇākhya ပရသာဒ/မန္ဒိရသို့ ရောက်လာပြီး အားကုန်၍ မသိမသာ အစာမစားနိုင်သည့် အခြေအနေဖြင့် ထိုနေရာတွင် သေဆုံးသည်။ ထိုသန့်ရှင်းရာဌာန၏ အာနုဘော်ကြောင့် သူသည် ဒေဝရုပ်ကို ရပြီး ကောင်းကင်ယာဉ်ဖြင့် တက်ကာ ရှိဝ၏ လောကသို့ ရောက်၍ အပ္ဆရာ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ကိန္နရတို့က ဂုဏ်ပြုကြသည်။ ပါဝတီက “ဤအသစ်ရောက်သူသည် မည်သူနည်း၊ မည်သည့်ကောင်းမှုကြောင့် ဤသို့ရသနည်း” ဟု မေးရာ ရှိဝက “ဤသန့်ရှင်းရာဌာနတွင် အသက်စွန့်ခြင်း—အထူးသဖြင့် prāyopaveśa ကဲ့သို့ အစာရပ်ခြင်းအခြေအနေဖြင့်—အလွန်ထူးကဲသော ကုသိုလ်ဖလကို ပေးသည်” ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့ပြင် ပရသာဒအတွင်း သေဆုံးသော ပိုးမွှား၊ ငှက်၊ တိရစ္ဆာန်တို့တောင် ကယ်တင်ခြင်းရနိုင်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ ထိုကြောင့် မုက္ခကို လိုလားသူများသည် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် prāyopaveśana ပြုလုပ်ရန် အဝေးမှ လာကြကာ အမြင့်ဆုံးအောင်မြင်မှု ရကြသည်ဟု အဆုံးသတ်ကာ Śrīhāṭakeśvara-kṣetra māhātmya အတွင်း “အပြစ်အားလုံးဖျက်စီးသူ” ဟု ဤကഥာကို ခေါ်ဆိုသည်။

Mādhavī’s Transformation at Hāṭakeśvara-kṣetra (माधवी-रूपपरिवर्तन-प्रसङ्गः)
ရသေ့တို့သည် ဗိဿဏုနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အစ်မတော်သဘောရှိသော မာဓဝီအကြောင်း၊ မျက်နှာမြင်းပုံသဏ္ဌာန်ကို မည်သို့ရရှိခဲ့သနည်းနှင့် တပသ်ကျင့်စဉ်ကို အသေးစိတ် မေးမြန်းကြသည်။ စူတက နာရဒနှင့် ဆက်စပ်သည့် သာသနာတော်သတင်းတစ်ရပ်ကို လက်ခံပြီးနောက် ဗိဿဏုသည် ဒေဝတော်များနှင့်အတူ မြေကြီး၏ဝန်ကို လျော့ပါးစေ၍ အဖိနှိပ်အင်အားများကို ဖျက်ဆီးရန် ဆင်းသက်မွေးဖွားမည့် အကြံအစည်ကို ဆွေးနွေးကြောင်း ပြောပြသည်။ ဒွာပရယုဂ်ကာလတွင် ဝါစုဒေဝ၏ အိမ်ထောင်တွင် မွေးဖွားမှုများကို ဖော်ပြသည်—ဒေဝကီမှ ဘုရားသခင် မွေးဖွား၍၊ ရိုဟိဏီမှ ဘလဘဒြ (ဘလရာမ) မွေးဖွားပြီး၊ စုပရဘာမှ မာဓဝီ မွေးဖွားရာတွင် မျက်နှာမြင်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသဖြင့် မိသားစုနှင့် လူထုအတွင်း စိတ်ပူပန်မှု ဖြစ်စေသည်။ ထိုရုပ်သဏ္ဌာန်ကြောင့် လက်ထပ်လိုသူ မရှိသဖြင့် ဗိဿဏုသည် ဝမ်းနည်းမှုကို မြင်ကာ မာဓဝီကို ဘလဒေဝနှင့်အတူ ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ သို့ ခေါ်ဆောင်၍ စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်တပသ် ပြုစေသည်။ ဝရတ၊ ဒါနနှင့် ဗြာဟ္မဏများအား ပူဇော်လှူဒါန်းခြင်းတို့ဖြင့် ဗိဿဏုသည် ဗြဟ္မာကို ပရိသတ်ကာ ပေးသနားတော်မူသော အကျိုးတော်ကို ရသည်—မာဓဝီသည် မင်္ဂလာမျက်နှာဖြစ်လာပြီး “သုဘဒြာ” ဟု ခေါ်ကြမည်၊ ခင်ပွန်း၏ ချစ်မြတ်နိုးခံရသူ၊ သူရဲကောင်းတို့၏ မိခင်ဖြစ်မည်ဟု ဆိုသည်။ မာဃလတွင် ဒွာဒသီနေ့၌ အနံ့သာ၊ ပန်းနှင့် လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ စွန့်ပစ်ခံရသော သို့မဟုတ် ကလေးမရှိသော မိန်းမများပါ သုံးရက်အစဉ်အတိုင်း သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်လျှင် အကျိုးရမည်ဟု ကတိပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းသည် တစ်နေ့အတွင်း ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်တောင်မှ ပယ်ဖျက်ပေးသည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

Mahalakṣmī’s Restoration from the Gajavaktra Form (गजवक्त्रा-महालक्ष्मी-माहात्म्य / Narrative of Curse, Tapas, and Boon)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ရှိများက စူတာအား ပဒ္မာက မာဓဝီကို ပေးခဲ့သော ရှာပ၏ အကျိုးနှင့် အထူးသဖြင့် ကမလာ/လက္ခမီသည် ဒေါသထွက်သော ဗြာဟ္မဏ၏ ရှာပကြောင့် ဂဇဝက္တရ (ဆင်မျက်နှာ) ပုံသဏ္ဌာန်သို့ မည်သို့ပြောင်းလဲသွားပြီး နောက်တဖန် မင်္ဂလာမျက်နှာကို မည်သို့ပြန်လည်ရရှိသနည်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ရှာပ၏ ချက်ချင်းပြောင်းလဲစေသော အာနုဘော်ကို ဖော်ပြပြီး၊ ဟရီ (ဗိဿနု) ၏ အမိန့်အရ ဒွာပရယုဂ အဆုံးတိုင်အောင် ထိုပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် နေရမည်ဟု ဆိုကာ၊ ထို့နောက် သာမန်မဟုတ်သော ဒေဝအာနုဘော်ဖြင့် ပြန်လည်ထူထောင်မည်ဟု ရှင်းပြသည်။ လက္ခမီသည် က္ෂေတၱရ၌ တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်း (trikāla-snāna) ကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ကာ၊ နေ့ညမပျင်းမနာ ပရဟ္မားကို ပူဇော်၍ ပြင်းထန်သော တပစ်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ တစ်နှစ်ကုန်တွင် ပရဟ္မားက ပီတိဖြစ်၍ ဗရဒာန်ပေးရာ၊ လက္ခမီက မိမိ၏ မင်္ဂလာမျက်နှာဟောင်းကိုသာ ပြန်ရလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ပရဟ္မားက ပြန်လည်ထူထောင်ပေးသည့်အပြင်၊ ဤနေရာနှင့် ဆက်စပ်၍ «မဟာလက္ခမီ» ဟူသော အမည်တော်ကိုလည်း ချီးမြှင့်ကာ တီရ္ထ၌ ပူဇော်ရေး အထူးသဘောတရားကို တည်ထောင်ပေးသည်။ ဖလသတ္တိအရ၊ ဂဇဝက္တရ ပုံစံဖြင့် ပူဇော်သူသည် လောကီအာဏာအုပ်ချုပ်မှုကို ရရှိကာ ဆင်မင်းကဲ့သို့ မင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဒုတိယနေ့တွင် Śrīsūkta ဖြင့် «မဟာလက္ခမီ» ဟု ခေါ်ဆိုပူဇော်သူသည် ခုနစ်ဘဝတိုင် ဆင်းရဲမှုကင်းလွတ်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ နိဂုံးတွင် ဒေဝီသည် ကေရှဝ (Keśava) ရှိရာသို့ ပြန်သွားကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ သဟဇာတကို အတည်ပြုသော်လည်း တီရ္ထအာဏာပေးသူအဖြစ် ပရဟ္မား၏ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။

सप्तविंशतिका-दुर्गा माहात्म्यम् (Glory of Saptaviṃśatikā Durgā and the Regulation of Lunar Fortune)
ဤအধ্যာယတွင် နက္ခတ် ၂၇ ပါးနှင့် ဆက်နွယ်သော “သပ္တဝိံśတိကာ” ဟုခေါ်သည့် ဒေဝီကို အခြေခံ၍ တီရ္ထအကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြသည်။ စူတာက ဒက္ခ၏ သမီးများကို လပြည့်အိမ်များ (နက္ခတ်များ) အဖြစ် ရေတွက်ကာ စောမ (လ) နှင့် လက်ထပ်ထားကြသော်လည်း ရိုဟိဏီကို အလွန်ချစ်ခင်သဖြင့် အခြားသမီးများ စိတ်နာ၍ ကံမကောင်းသကဲ့သို့ ခံစားရကြောင်း ပြောသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် က္ṣေတရ၌ တပသ္ယာ ပြုကာ ဒုရ္ဂာဒေဝီကို တည်ထောင်၍ အမြဲတမ်း ပူဇော်ဝတ်ပြုကြသည်။ ဒေဝီသည် ကျေနပ်၍ ဆောဘဂျ (အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းခြင်း) ပြန်လည်ရရှိစေကာ ခင်ပွန်း၏ စွန့်ပစ်ခြင်းဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်စေမည့် အပေးအယူကို ပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် ဝရတ (vrata) စည်းကမ်းများကို ညွှန်ကြားသည်—၁၄ ရက်နေ့တွင် အစာရှောင်၍ သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ တစ်နှစ်တာ တစ်စိတ်တစ်မနာ လေ့ကျင့်ခြင်း၊ အလ်ကာလီ/ဆားရည်မျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကဲ့သို့ အစားအသောက်ကန့်သတ်မှုများဖြင့် ဝရတ၏ တင်းကျပ်မှုကို ပြသခြင်း။ အချိန်ကာလအဖြစ် အရှွိန လပြည့်ဖက် ၉ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်တွင် ပူဇော်လျှင် အလွန်ပြင်းထန်၍ ရေရှည်တည်မြဲသော ဆောဘဂျကို ရမည်ဟု ဆိုသည်။ လနတ်ပုံပြင်နှင့်လည်း ချိတ်ဆက်ထားသည်—Śūlapāṇi က စောမ၏ ရာဇယက္ခမာ ရောဂါအကြောင်း ဒက္ခကို မေးရာ ဒက္ခက မိမိ၏ ကျိန်စာကို ရှင်းပြပြီး၊ သီဝက စကြဝဠာညီမျှမှုကို ထိန်းညှိကာ စောမသည် ဇနီးအားလုံးကို တန်းတူချစ်ရမည်ဟု ကြေညာသဖြင့် လ၏ တိုးလျော့ပတ်လည် (waxing/waning) နှစ်ဖက်ကာလ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝီသည် က္ṣေတရ၌ ဆက်လက်တည်ရှိ၍ မိန်းမတို့၏ ဆောဘဂျကို ပေးတော်မူသူဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၈ ရက်နေ့တွင် သန့်ရှင်းစွာ ရွတ်ဖတ်လျှင် ဆောဘဂျရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Somaprāsāda-māhātmya (Glory of the Lunar Temple)
အခန်း ၈၇ တွင် စူတာက စောမ (လ) ၏ မင်္ဂလာသန့်ရှင်းရာဌာနကို ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် ပာတက (pātaka) အပြစ်များ ပျောက်ကင်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိသီများက အဘယ်ကြောင့် စန္ဒ్రమာသည် နတ်များအတွက် မျှဝေရာ အားကိုးရာ (samāśraya) ဖြစ်လာသနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ကမ္ဘာဗေဒနှင့် ယဇ్ఞပူဇာဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဖြေကြားသည်—ကမ္ဘာကို “Somamaya” ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များနှင့် စိုက်ပျိုးသီးနှံများတွင် စောမဓာတ် စိမ့်ဝင်နေသည်။ နတ်များသည် စောမအားဖြင့် စိတ်ကျေနပ်မှု ရရှိကြပြီး၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ (Agniṣṭoma) ကဲ့သို့ စောမယဇ్ఞများသည် ထိုသဘောတရားပေါ်တွင် တည်သည်။ ထို့နောက် လပရသာဒ (Somaprāsāda) ဆောက်လုပ်ခြင်းအတွက် သာသနာကျင့်ဝတ်ကို ရှင်းလင်းသည်—Somavāra (တနင်္လာနေ့) နှင့် မင်္ဂလာအမှတ်အသားများကို ကိုက်ညီစွာ ရွေးချယ်၍၊ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရည်ရွယ်ချက်က ပုဏ္ဏားကို တိုးပွားစေသည်။ မမှန်ကန်စွာ ဆောက်လုပ်လျှင် အနုတ်လက္ခဏာ အကျိုးဆက်များ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမ္ဘာရီရှ၊ ဓန္ဓုမာရ၊ အိက္သ္ဝာကု တို့ ဆောက်ခဲ့သော Somaprāsāda များသာ ရှားပါးစွာ ရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ဖလရှုတိအဖြစ် ဖတ်ကြားခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းက အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးသည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။

अम्बावृद्धामाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Ambā-Vṛddhā (Protective Goddesses of Hāṭakeśvara-kṣetra)
ဤအধ্যာယာတွင် ရှင်ရသီတို့က စူတာအား ယခင်က မြို့တော်ကာကွယ်သည့် ဒေဝတားလေးပါးအနက် တစ်ပါးဟု ဖော်ပြခဲ့သော အမ္ဘာ-ဝೃဒ္ဓာ၏ မဟာတ္မိယ၊ ယာထရာ (ဘုရားဖူးအလှည့်) ၏ မူလနှင့် ပရဘဝ (အာနုဘော်) ကို အသေးစိတ်ရှင်းပြရန် မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ကမ္တကာရ မင်းကြီးက မြို့တော်တည်ထောင်စဉ် ကာကွယ်ရေးအတွက် ဒေဝတားလေးပါးကို ရိုးရာပူဇော်ပွဲဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ မင်းဆက်အတွင်း အမ္ဘာနှင့် ဝೃဒ္ဓာဟု ခေါ်သော မိန်းမနှစ်ဦးသည် ကာရှီမင်းနှင့် ဝေဒိက မင်္ဂလာပွဲဖြင့် လက်ထပ်ကြသည်။ ကာလယဝနများနှင့် စစ်ပွဲတွင် မင်းကြီး ကျဆုံးသွားပြီးနောက် မုဆိုးမနှစ်ဦးသည် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರသို့ သွားကာ ခင်ပွန်း၏ ရန်သူများကို တားဆီးကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဒေဝီပူဇော်မှုနှင့် တပသျာကို ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ကြသည်။ အဂ္ဂိဟောမမှ ကြမ်းတမ်းသည့် ဒေဝီရုပ်ပေါ်ထွက်လာပြီး ထို့နောက် မျက်နှာ၊ လက်ခြေ၊ စီးနင်းယာဉ်၊ လက်နက်နှင့် အပြုအမူတို့ကို အလွန်အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသော မျိုးစုံရုပ်သဏ္ဍာန် “မိခင်ဒေဝီ” အစုအဝေးကြီး ပေါ်ထွက်လာကာ ရန်သူတပ်ကို ချေမှုန်း၍ စားသောက်ကာ သူတို့၏ နိုင်ငံကို ပျက်စီးစေပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိမိတို့နေရာသို့ ပြန်လည်တည်နေကြသည်။ အစုအဝေးက အာဟာရနှင့် နေရာတောင်းဆိုသဖြင့် အမ္ဘာနှင့် ဝೃဒ္ဓာ ဒေဝီတို့က လူ့အကျင့်စည်းကမ်းအတွက် သတ်မှတ်ချက်များ၊ တားမြစ်ချက်များကို ချမှတ်ကာ “စားလို့ရသူ” မည်သူမည်ဝါဟု ဖော်ပြသည့် ပုံစံဖြင့် သာမန်လူတို့၏ အပြုအမူနယ်နိမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ နိဂုံးတွင် မင်းကြီးက ဒေဝီတို့အတွက် အိမ်တော်ကြီးတည်ဆောက်ပြီး၊ မနက်အရုဏ်တွင် မျက်နှာတော်မြင်ခြင်း၊ လုပ်ငန်းအစနှင့် အဆုံးတွင် ပူဇော်ခြင်း၊ သတ်မှတ်တိထိများတွင် အလှူပူဇော်ခြင်းတို့က ကာကွယ်မှု၊ လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံမှုနှင့် အတားအဆီးမရှိ “ဆူးမဲ့” ဘဝကို ပေးကြောင်း ဖလသဒ္ဓာန်ဖြင့် ဆိုထားသည်။

Śrīmātuḥ Pādukā-māhātmya (Glory of the Divine Pādukās in Hāṭakeśvara-kṣetra)
အခန်း ၈၉ တွင် Hāṭakeśvara-kṣetra အတွင်း ဖြစ်ပွားသော ဒေသဆိုင်ရာအရေးအခင်းနှင့် ထုံးတမ်း-သီအိုလောဂျီဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းမှုကို ဖော်ပြသည်။ စူတာက ဗြာဟ္မဏ မိသားစုများတွင် ညအချိန်ကလေးများ ပျောက်ကွယ်လာပြီး၊ ဒေဝတများက အန္တရာယ်ဝင်နိုင်သော “အပေါက်/ချိုးဖောက်ရာ” (chidra) ကို ရှာဖွေကာ လှည့်လည်နေကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗြာဟ္မဏများသည် အမ္ဗာ (မဟာမိခင်ဒေဝီ) ထံ ဂုဏ်ပြုလျက် သွားရောက်ကာ ညပိုင်းဖမ်းဆီးပျောက်ကွယ်မှုများကို တင်ပြပြီး ကာကွယ်ပေးရန် တောင်းဆိုကာ မရလျှင် နေရာပြောင်းမည်ဟု ဆိုကြသည်။ အမ္ဗာသည် ကရုဏာဖြင့် မြေကို ထိုးကာ ဂူ (guhā) တစ်ခု ဖန်တီးပြီး ထိုအတွင်း၌ မိမိ၏ သန့်ရှင်းသော pādukā (ခြေစွပ်/ခြေဖုံးတော်) များကို တည်စေသည်။ ထို့နောက် နယ်နိမိတ်စည်းကမ်းတစ်ရပ် ချမှတ်ကာ အစေခံဒေဝတများသည် အတွင်း၌သာ နေရမည်၊ စိတ်မငြိမ်၍ နယ်နိမိတ်ကျော်လွန်သူသည် ဒေဝတအဆင့်မှ ကျရောက်မည်ဟု အမိန့်ပေးသည်။ ဒေဝတများက ပူဇော်ပွဲကို မည်သူက ဆောင်ရွက်မည်နည်းဟု မေးသော် အမ္ဗာက ယောဂီများနှင့် ဘက္တများက ပူဇော်မည်ဟု ဆိုပြီး၊ pādukā များသို့ အလှူအတန်းအစဉ် (အသားနှင့် အရက်ပါဝင်) ကို သတ်မှတ်ကာ ရှားပါးသော siddhi ရရှိမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ဤပူဇော်ပုံစံ ပျံ့နှံ့လာသဖြင့် agniṣṭoma ကဲ့သို့ ဝေဒိက ယဇ်ပူဇော်စက်ဝန်းများ လျော့နည်းလာပြီး၊ ယဇ်ဝေစုဆုံးရှုံးသည့် ဒေဝတများက မဟေရှ္ဝရ (Śiva) ထံ တိုင်ကြားကြသည်။ Śiva သည် အမ္ဗာ၏ အထွတ်အမြတ်အနေအထား မထိခိုက်နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး “လွယ်ကူသောနည်းလမ်း” တစ်ရပ်ကို စီမံကာ တောက်ပသော မိန်းကလေးတစ်ဦးကို ထုတ်ဖော်စေ၍ မန္တရနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သင်ကြားကာ မျိုးဆက်လိုက် စနစ်ဖြင့် pādukā ပူဇော်မှုကို ထိန်းသိမ်းစေသည်။ အဆုံးတွင် phalaśruti အဖြစ်—pādukā များကို ပူဇော်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မိန်းကလေး၏ လက်ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းနှင့် caturdaśī၊ aṣṭamī ကဲ့သို့ လပြည့်လကွယ်နေ့များတွင် စိတ်ထားတည်ငြိမ်စွာ နားထောင်ခြင်းသည် လောကီချမ်းသာနှင့် သေပြီးနောက် ကောင်းကျိုးကို ပေးကာ “အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ” သို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။

वह्नितीर्थोत्पत्तिः (Origin of Vahni/Agni Tīrtha) — Chapter 90
ရိရှီတို့သည် စူတမုနိထံမှ အဂ္နိတီရ္ထနှင့် ဘြဟ္မတီရ္ထ၏ မူလနှင့် မဟိမကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတက ရှန်တနုမင်းအုပ်ချုပ်စဉ် မိုးခေါင်ကြီးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ အင်ဒြာသည် အမွေဆက်ခံမှု မမှန်ကန်ဟု ထင်မြင်၍ မိုးကို တားဆီးသဖြင့် အစာရှားပါးကာ ယဇ္ဉပူဇော်မှုများလည်း ပျက်ကွက်သွားသည်။ ဗိရှ္ဝာမိတ္တရိရှီသည် ဆာလောင်မှုကြောင့် ခွေးသားကို ချက်စားရာမှ အဂ္နိသည် မသန့်ရှင်းသော အစာနှင့် ဆက်စပ်မည်ကို ကြောက်ရွံ့ကာ လောကမှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဒေဝတားများက အဂ္နိကို ရှာဖွေရာတွင် ဆင်၊ ကြက်တူရွေးနှင့် ဖားတို့က အဂ္နိ၏ ပုန်းခိုရာကို ဖော်ပြပေးသော်လည်း ထိုအရာကို ဖော်ထုတ်သဖြင့် အသံ/လျှာ ပြောင်းလဲသည့် ကျိန်စာကို ခံရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဂ္နိသည် ဟာဋကေရှ္ဝရကွင်းရှိ နက်ရှိုင်းသော ရေကန်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခိုလှုံရာ ရေသတ္တဝါများသည် အပူကြောင့် သေဆုံးကြသည်။ ဘြဟ္မာသည် အဂ္နိကို တွေ့ဆုံကာ အဂ္နိ၏ စကြဝဠာအတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်မှု (ယဇ္ဉ→နေ→မိုး→အစာ→သတ္တဝါ) ကို ရှင်းပြပြီး အင်ဒြာနှင့် ညှိနှိုင်းကာ မိုးပြန်ရွာစေသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာက ထိုရေကန်ကို ဝဟ္နိတီရ္ထ/အဂ္နိတီရ္ထဟု ကျော်ကြားစေမည့် အခွင့်အရေးကို အဂ္နိအား ပေးတော်မူသည်။ ဤအধ্যာယတွင် မနက်ခင်း ရေချိုးခြင်း၊ အဂ္နိ-စူက္တ ဂျပ်ရွတ်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် ဒർശနပြုခြင်းတို့က အဂ္နိଷ္ဌောမယဇ္ဉနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏာရရှိစေပြီး စုဆောင်းထားသော အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဝသောဓာရာ (ဂhee ကို ဆက်တိုက် ပူဇော်ခြင်း) ကို ရှာန္တိ၊ ပေါုෂ္ဌိက၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ အခမ်းအနားများ ပြည့်စုံစေရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့် အရာဟု ချီးမြှောက်ကာ အဂ္နိကို ကျေနပ်စေပြီး အလှူရှင်၏ လိုအင်ဆန္ဒများ ပြည့်ဝစေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

अग्नितीर्थप्रशंसा (Agni-tīrtha Praise and the Devas’ Consolation)
သုတသည် ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) က ပာဝက (အဂ္နိ) ၏ ဒေါသကို သက်သာစေပြီး နောက်တစ်ဖန် ဆုတ်ခွာသွားကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ စက္ကရ၊ ဗိဿဏု၊ ရှိဝ တို့ဦးဆောင်သော ဒေဝတားများလည်း မိမိတို့၏ နေရာအိမ်ရာသို့ ပြန်လည်သွားကြသည်။ အဂ္နိသည် အထက်တန်း ဒွိဇတို့၏ အဂ္နိဟောတရ ပူဇော်ပွဲအတွင်း တည်မြဲကာ ဓမ္မနည်းအတိုင်း ဟဝိစ် (အလှူအပူဇော်) ကို လက်ခံရရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ အဂ္နိတီရ္ထ သာသနာတော်မြတ် တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာကြောင်းနှင့် မနက်ခင်း ရေချိုးသူသည် နေ့စဉ်က ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ် (dinaja) များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု တီရ္ထဖလကို ဖော်ပြသည်။ ဒေဝတားများ ထွက်ခွာချိန်တွင် ဂဇേന്ദ്ര၊ သုက၊ မဏ္ဍူက ဟူသော ဒုက္ခရောက်သူများ လာရောက်ကာ “သင်တို့ကြောင့်” အဂ္နိက ကျိန်စာချထား၍ မိမိတို့၏ လျှာ (jihvā) အရေးကို ကုစားပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ ဒေဝတားများက လျှာပုံစံ ပြောင်းလဲသော်လည်း စွမ်းဆောင်နိုင်ပြီး မင်းရဲ့အမတ်ခန်းများတွင်ပါ လူမှုလက်ခံမှု ရရှိမည်ဟု သက်သာစေကာ၊ မီးကြောင့် “လျှာမဲ့” ဖြစ်သည့် မဏ္ဍူကကိုလည်း ‘vijihva’ ဖြစ်နေသော်လည်း အသံထွက်နည်းလမ်း ရှည်လျားစွာ ရရှိမည်ဟု ကရုဏာဖြင့် ကတိပေးပြီး ထွက်ခွာကြသည်။

ब्रह्मकुण्डमाहात्म्यवर्णनम् | Brahmakuṇḍa Māhātmya (Glorification of Brahma-Kuṇḍa)
ဤအধ্যာယတွင် စူတာသည် အဂ္နိတီရ္ထ၏ အကြောင်းမှ ဆက်လက်ကာ ဗြဟ္မကுண္ဍ (Brahmakuṇḍa) ၏ မူလတည်ထောင်မှုနှင့် မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ဗြဟ္မာကို တည်သွင်းပူဇော်၍ သန့်ရှင်းသော ရေကန်ကို ဖန်တီးကာ ကုဏ္ဍကို တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကာလနှင့် ပူဇော်ဝတ်ပြုနည်းကို ညွှန်ကြားသည်။ ကာရ္တိက လတွင် လသည် ကೃတ္တိကာ နက္ခတ်နှင့် ကိုက်ညီသော (Kṛttikā-yoga) အချိန်၌ ဘီရှ္မဝရတ (Bhīṣma-vrata/Bhīṣma-pañcaka) ကို ဆောင်ရွက်ကာ ကုဏ္ဍရေ၌ ရေချိုးပြီး ဗြဟ္မာ (Padmayoni) ကို ပထမဦးစွာ ပူဇော်ကာ နောက်တစ်ဆင့် ဗိෂ္ဏု (Janārdana/Puruṣottama) ကို ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖလအဖြစ် သုဒ္ဒရတောင် ကောင်းမြတ်သော မွေးဖွားမှုကို ရနိုင်ပြီး ဗြာဟ္မဏက ဝရတဆောင်ရွက်သူသည် ဗြဟ္မလောကသို့ ရောက်နိုင်သည်ဟု ဖလश्रုတိ ပြောသည်။ ဥပမာအဖြစ် နွားကျောင်းသားတစ်ဦးက မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ သင်ကြားချက်ကို ကြားနာ၍ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ဝရတကို ဆောင်ရွက်ကာ အချိန်တန်သေပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏအိမ်ထောင်တွင် အတိတ်ဘဝမှတ်မိသော (jātismara) အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားသည်။ ယခင်မိဘများကို ချစ်ခင်သဖြင့် ယခင်ဖခင်အတွက် သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်ပွဲများကို ဆောင်ရွက်ကာ မေးမြန်းသူများအား ယခင်ဘဝနှင့် ဝရတ၏ အကျိုးကြောင့် ပြောင်းလဲလာခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ အဆုံးတွင် ကုဏ္ဍ၏ နာမည်ကျော်ကြားမှုသည် မြောက်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့ကြောင်းနှင့် ထိုနေရာတွင် မကြာခဏ ရေချိုးသူ ဗြာဟ္မဏသည် ထပ်ခါထပ်ခါ ဗြာဟ္မဏဘဝကို ရရှိမည်ဟု ထပ်မံဆိုသည်။

गोमुखतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Gomukha Tīrtha Māhātmya—Account of the Glory of Gomukha)
ဤအধ্যာယတွင် ဟာဋကေရှွရ-က்ஷೇತ್ರအတွင်းရှိ «ဂိုမုခ တီရ္ထ» ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံ၊ ဖုံးကွယ်ထားပုံနှင့် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာပုံကို ဆူတက ရှင်းပြသည်။ မင်္ဂလာကာလတစ်ရက်တွင် ရေငတ်နေသော နွားတစ်ကောင်က မြက်တစ်စည်းကို ဆွဲထုတ်လိုက်ရာမှ ရေစီးပေါက်ထွက်လာပြီး နွားများစွာ သောက်သုံးနိုင်သည့် ရေကန်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ပြန့်သွားသည်။ ရောဂါပြင်းထန်သော နွားကျောင်းသားတစ်ဦးက ထိုရေထဲဝင်ရေချိုးရာ ချက်ချင်းရောဂါပျောက်ကင်း၍ ကိုယ်ခန္ဓာတောက်ပလာသဖြင့် အံ့ဖွယ်သတင်းက ပျံ့နှံ့ကာ ထိုနေရာကို «ဂိုမုခ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် ရေဘယ်ကြောင့်ရှိသနည်းဟု ရှိသီများမေးမြန်းရာ ဆူတက အမ္ဗရီရှ မဟာရာဇာ၏ တပဿာကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ကုဋ္ဌ (kuṣṭha) ရောဂါဖြင့် ခံစားနေရသော သားအတွက် ဆုတောင်းတပဿာပြုရာ၊ ယခင်ဘဝတွင် ဝင်ရောက်သူဟု မှားယွင်းထင်ကာ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးကို သတ်မိသည့် ဘြဟ္မဟတ္ယာ၏ ကမ္မဖလဟု သဘောပေါက်လာသည်။ ဗိဿနုက ကျေနပ်၍ မြေအောက်မှ ဂျာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) ရေကို သေးငယ်သော အပေါက်မှတဆင့် ခေါ်ထုတ်ပေးပြီး ရေချိုးဝင်မြုပ်ရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် သားသည် ကင်းစင်သက်သာလာကာ အပေါက်ကို ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်။ နောက်ကာလတွင် ထိုရေသည် «ဂိုမုခ» အဖြစ် မြေပြင်ပေါ် ပြန်လည်ထင်ရှားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖလအနေဖြင့် စိတ်ရှည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးခြင်းသည် ပာပ (pāpa) များနှင့် အချို့ရောဂါများကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း၊ ဟာဋကေရှွရဒေသတွင် śrāddha ပြုလုပ်ခြင်းသည် ဘိုးဘွားတော်များအပေါ် တာဝန်ကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် တနင်္ဂနွေ မနက်အရုဏ်တက်ချိန် ရေချိုးခြင်းကို ကုသရေးအကျိုးထူးခြားဟု ချီးမြှောက်ပြီး အခြားနေ့များတွင်လည်း သဒ္ဓါရှိလျှင် အကျိုးရှိကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။

लोहयष्टिमाहात्म्य (The Glory of Paraśurāma’s Iron Staff)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် သုတက ရှင်တော်တို့၏ မေးခွန်းအရ သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၌ တောက်ပလင်းလက်သော သံတံ (lohayaṣṭi) အကြောင်းကို ပြန်လည်ရှင်းပြသည်။ ပရာရှုရာမ (ရာမ ဘာရ္ဂဝ) သည် ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲများကို ဆောင်ရွက်ပြီး ပင်လယ်သို့ ရေချိုးရန် သွားရာတွင် နေထိုင်ရာ ရှင်တော်များနှင့် ဗြာဟ္မဏများက သူ၏ လက်နက်ဖြစ်သော ကုဋ္ဌာရ (kuṭhāra) ကို စွန့်လွှတ်ရန် တိုက်တွန်းကြသည်။ လက်နက်ကို ကိုင်ထားသရွေ့ ဒေါသဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိနေသဖြင့် ဝရတကို ပြည့်စုံစေပြီးသူအတွက် မသင့်တော်ဟု ဆိုကြသည်။ ပရာရှုရာမက လက်နက်ကို စွန့်လွှတ်လျှင် အခြားသူက ယူသုံးပြီး အပြစ်ပြုနိုင်ကာ ထိုသူကို သူမခံနိုင်သဖြင့် သတ်ရမည့် အကြောင်းဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း စိုးရိမ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏများ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ကုဋ္ဌာရကို ချိုးဖျက်ကာ သံတံတစ်ချောင်း ပြုလုပ်ပြီး ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန် သူတို့ထံ အပ်နှံသည်။ ဗြာဟ္မဏများက ထိုသံတံကို ထိန်းသိမ်းပူဇော်မည်ဟု ကတိပြုကာ ဖလသြရုတိကို ကြေညာသည်—နိုင်ငံဆုံးရှုံးသော မင်းများသည် အာဏာပြန်ရနိုင်၊ ကျောင်းသားနှင့် ဗြာဟ္မဏများသည် အမြင့်မားသော ဗိဇ္ဇာနှင့် တခါတရံ အလုံးစုံသိခြင်းတိုင် ရနိုင်၊ ကလေးမရှိသူများသည် သားသမီးရနိုင်၊ အစာရှောင်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အထူးကောင်းကျိုးရပြီး အာရှွိန လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပိုမိုထူးခြားသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပရာရှုရာမ ထွက်ခွာသွားပြီး ဗြာဟ္မဏများက သံတံအတွက် ဘုရားကျောင်းတည်ကာ နေ့စဉ်ပူဇော်မှုကို စတင်ကြသဖြင့် ဆုတောင်းချက်များ မြန်မြန်ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ကုဋ္ဌာရ၏ မူလဖန်တီးမှုကို ဝိශ්ဝကರ್ಮာက မပျက်စီးနိုင်သော သံဖြင့် ရုဒ္ဒရ၏ မီးတောက်အာနုဘော် ထည့်သွင်းကာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။

अजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनम् (Ajāpāleśvarī Māhātmya: The Glory of the Goddess Installed by King Ajāpāla)
ဤအခန်းတွင် စူတမုနိက အဇာပါလေရှွရီ (Ajāpāleśvarī) ကိုးကွယ်ပူဇော်ခြင်း၏ မူလနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တီရ္ထသမိုင်းအဖြစ် သီလတရားအခြေပြု၍ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ဘုရင် အဇာပါလာသည် အခွန်အကောက်ဖိနှိပ်မှုကြောင့် လူမှုဒုက္ခများ ဖြစ်ပေါ်နေသော်လည်း ပြည်သူကိုကာကွယ်ရန် ဝင်ငွေလိုအပ်ကြောင်းလည်း သိရှိသဖြင့် “ဆူးမရှိသော” နိုင်ငံတော်ကို အခွန်တင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ တပဿာဖြင့် တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့နောက် အကျိုးမြန်သော တီရ္ထတစ်ခု—မဟာဒေဝနှင့် ဒေဝတော်များကို လွယ်ကူစွာ ပျော်ရွှင်စေသောနေရာ—အကြောင်းကို ဝသိဋ္ဌမုနိထံ မေးမြန်းရာ ဟာဋကေရှွရ-က்ஷೇತ್ರသို့ ညွှန်ပြပြီး ထိုနေရာတွင် ချဏ္ဍိကာဒေဝီသည် လျင်မြန်စွာ ကျေနပ်တတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘုရင်သည် ဘြဟ္မစရိယ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ အစားအစာကန့်သတ်မှု၊ တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်းတို့ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်တပဿာပြုသည်။ ဒေဝီက ဉာဏ်ပါဝင်သော လက်နက်များနှင့် မန္တရများကို ပေးအပ်၍ ခိုးမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုတို့ကို တားဆီးစေကာ အခြားသူ၏ ဇနီးနှင့် ပတ်သက်သော အပြစ်ကြီးများကဲ့သို့ သီလဖောက်ပြန်မှုကိုလည်း လျော့နည်းစေပြီး ရောဂါများကို ထိန်းချုပ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် လူထုအတွင်း ကြောက်ရွံ့မှုလျော့ကာ အပြစ်မှုနည်းပြီး ကျန်းမာရေးနှင့် သာယာဝပြောမှု တိုးတက်လာသည်။ အပြစ်နှင့် ရောဂါ လျော့နည်းသဖြင့် ယမမင်း၏ အုပ်ချုပ်မှုက လုပ်ငန်းမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်လာရာ ဒေဝတော်များ ဆွေးနွေးကြသည်။ သီဝမဟာဒေဝသည် ကျားရုပ်ဖြင့် ပေါ်လာကာ ဘုရင်၏ ကာကွယ်တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိမိကိုယ်ကို ထုတ်ဖော်ကာ ဘုရင်၏ မကြုံဖူးသည့် ဓမ္မတရားအုပ်ချုပ်မှုကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ဘုရင်နှင့် မဟာမိဖုရားကို ပာတာလသို့ ဟာဋကေရှွရထံ သွားရန် အမိန့်ပေးပြီး သတ်မှတ်ချိန်တွင် ပေးအပ်ထားသော လက်နက်နှင့် မန္တရတို့ကို ဒေဝီကွန်ဍ၏ သန့်ရှင်းရေထဲ ပြန်လည်အပ်နှံရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် ဘုရင်သည် ထိုနေရာ၌ အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းကင်းလွတ်၍ ဟာဋကေရှွရကို ဆက်လက်ပူဇော်နေကြောင်း၊ ဒေဝီတည်ထောင်မှုသည် အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းရာအခြေခံအဖြစ် တည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သုက္လ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ပူဇော်ခြင်းနှင့် ကွန်ဍတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ကာကွယ်မှုနှင့် ကျန်းမာရေးအကျိုးကြီးမားကာ ရောဂါလျော့စေကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။

अध्याय ९६ — दशरथ-शनैश्चरसंवादः, रोहिणीभेद-निवारणम्, राजवापी-माहात्म्यम् (Chapter 96: Daśaratha–Śanaiścara Dialogue; Prevention of Rohiṇī-Disruption; Glory of Rājavāpī)
အধ্যာယ ၉၆ တွင် စူတက ရှိသမျှ ရှိသီများအား ရာဇဝင်ဆက်စပ်မှု၊ သန့်ရှင်းရာနေရာတည်ထောင်မှုနှင့် ကမ္ဘာလောက-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပေါင်းစည်း၍ ဟောကြားသည်။ အဇပါလ မင်း ရသာတလသို့ ဆင်းသက်ပြီးနောက် သားတော်က မင်းဖြစ်လာကာ ဒေဝတားနီးကပ်မှုထူးကဲ၍ ကမ္ဘာလောကတည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းသူဟု ချီးမွမ်းခံရပြီး “ရှနိုက်ရှ္ချရ” (Śanaiścara) ကို အနိုင်ယူခဲ့သကဲ့သို့ ဆိုသည်။ ဒေသဆတ်က္ခေတ၌ နာရာယဏ/ဗိဿနု ပျော်ရွှင်တော်မူသဖြင့် အလှပသော အဆောက်အဦတည်ဆောက်ကာ “ရာဇဝါပီ” ဟုခေါ်သော ရေကန်/ရေတွင်းကို တည်ထောင်သည်။ ရာဇဝါပီ၌ လပြည့်လကွယ်အလိုက် ၅ ရက်မြောက်နေ့တွင်—အထူးသဖြင့် ပရေတာပက္ခ (pretapakṣa) အတွင်း—ရှရာဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ပါက လူမှု-ဓမ္မဂုဏ်သိက္ခာ တိုးပွားကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရှိသီများက ရိုဟိဏီ (Rohiṇī) ၏ ရထားကို “ချိုးဖောက်” မည်ဟု ဆိုသော ရှနိုက်ရှ္ချရကို မည်သို့ တားဆီးခဲ့သနည်းဟု မေးကြသည်။ ဟောရာပညာရှင်များက ထိုအရာဖြစ်လျှင် ၁၂ နှစ်ကြာ မိုးခေါင်အစာရှားကာ လူမှုဘဝပျက်စီးပြီး ဝေဒယဇ္ဉာများလည်း ရပ်တန့်မည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ အဇ၏သား၊ နေမင်းဆက် ဒဿရထ (Daśaratha) သည် မန္တရဖြင့် အားပေးထားသော ဒေဝမြားဖြင့် ရှနိုက်ရှ္ချရကို ရင်ဆိုင်ကာ ပြည်သူအကျိုးနှင့် ဓမ္မကို အခြေခံ၍ ရိုဟိဏီလမ်းကြောင်းမှ ဆုတ်ခွာရန် အမိန့်ပေးသည်။ ရှနိုက်ရှ္ချရက မကြုံဖူးသည့် လုပ်ရပ်ဟု အံ့သြဝန်ခံကာ မိမိ၏ အန္တရာယ်ရှိသော မျက်စိအာနိသင်ကို ရှင်းပြပြီး အပေးအယူအဖြစ် ကောင်းချီးပေးသည်။ ဒဿရထက ရှနိုက်ရှ္ချရနေ့တွင် ဆီလိမ်းပူဇော်သူများ၊ စွမ်းအားအလိုက် နှမ်းနှင့် သံကို ဒါနပြုသူများကို ဒုက္ခကင်းစေခြင်း၊ ထို့ပြင် ထိုနေ့တွင် နှမ်းဟോമ၊ မီးဖိုတုတ်နှင့် ဆန်စေ့တို့ဖြင့် သာန္တိကရိယာ ပြုသူများကို ရေရှည်ကာကွယ်ပေးခြင်းကို တောင်းဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပုံမှန် ဖတ်ရှု/နားထောင်ပါက ရှနိုက်ရှ္ချရကြောင့် ဖြစ်သော ပင်ပန်းဒုက္ခများ ပျောက်ကင်းကြောင်း ဖလရှရုတိ အဖြစ် ဆိုထားသည်။

दशरथकृततपःसमुद्योगवर्णनम् (Daśaratha’s Resolve for Austerities to Obtain Progeny)
သုတက မဟာကာလကာလအတွင်း ရာဇာ ဒဿရထ၏ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ကုသိုလ်ကိစ္စတစ်ရပ်အပြီးတွင် အိန္ဒြာ (သက္ကရာ) သည် လာရောက်ချီးမွမ်းကာ အပေးအယူတစ်ရပ် ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ဒဿရထသည် ဥစ္စာဓန သို့မဟုတ် အနိုင်ရမှုကို မတောင်းဘဲ၊ သာသနာဓမ္မအလုပ်တာဝန်အားလုံးတွင် အိန္ဒြာနှင့် အမြဲတမ်း မိတ်သဟာယဖြစ်စေမည့် မိတ်ဖက်သဘောတူညီမှုကိုသာ တောင်းဆိုသည်။ အိန္ဒြာက ခွင့်ပြုကာ နတ်ဘုရားများ၏ သဘင်အစုအဝေးသို့ နေ့စဉ်လာရောက်ရန် တောင်းဆိုသဖြင့် ဒဿရထသည် ညနေဝတ်ပြုအပြီး နေ့တိုင်း သွားရောက်ကာ နတ်ဂီတ၊ နတ်အကနှင့် ဒေဝရ္ဓိများ၏ သာသနာတရားပုံပြင်များကို နားထောင်ပျော်ရွှင်သည်။ ဒဿရထ ထွက်ခွာသည့်အခါတိုင်း သူ၏ ထိုင်ခုံကို ရေဖြင့် ပက်ဖျန်းသန့်စင်ခြင်း (အဘျူက္ခဏ) ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်ကြသည်။ နာရဒက အကြောင်းရင်းကို ပြောသဖြင့် ဒဿရထသည် စိတ်ဝင်စားကာ အိန္ဒြာကို မေးမြန်းပြီး၊ ထိုရေပက်ဖျန်းမှုသည် မိမိတွင် လျှို့ဝှက်အပြစ်ရှိသည့် အမှတ်အသားမဟုတ်လားဟု စိုးရိမ်သည်။ ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏများကို ထိခိုက်စေခြင်း၊ မတရားဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ လူမှုစည်းကမ်းပျက်ယွင်းခြင်း၊ အကျင့်ပျက်လက်စားယူခြင်း၊ ခိုလှုံလာသူများကို မကာကွယ်ခြင်း၊ ယဇ္ဉာဝတ်ပြုမှု ချို့ယွင်းခြင်း စသည့် ဖြစ်နိုင်သော အပြစ်များကို တစ်ခုချင်းစီ ရှင်းပြသည်။ အိန္ဒြာက မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ နိုင်ငံ၊ မျိုးရိုး၊ အိမ်ထောင်နှင့် အမှုထမ်းများတွင် လက်ရှိအပြစ်မရှိကြောင်း ပြောပြီး၊ လာမည့် အနုတ်လက္ခဏာမှာ “သားမရှိခြင်း” ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုသည်မှာ ဘိုးဘွားများအပေါ်ရှိ အကြွေး (ပိတೃ-ऋဏ) ကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်ခြင်းကြောင့် အမြင့်မားသော လမ်းကြောင်းများကို တားဆီးသည့် အရာဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ရေပက်ဖျန်းခြင်းသည် ဘိုးဘွားနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ကာကွယ်ရေးပူဇော်မှုဖြစ်သည်။ အိန္ဒြာက သားရရန် ကြိုးပမ်း၍ ဘိုးဘွားတို့၏ ပြည့်စုံမှုကို ထောက်ပံ့ကာ ကျဆင်းမှုကို ရှောင်ရန် အကြံပေးသည်။ ဒဿရထသည် အယောဓျာသို့ ပြန်ကာ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဝန်ကြီးများထံ အပ်နှံပြီး သားရရန် တပသ်ကျင့်စဉ်ကို စတင်သည်။ ထို့ပြင် မိမိ၏ ဖခင်က တပသ်ပြု၍ အောင်မြင်ခဲ့သည့် ကာရ္တိကေယပုရသို့ သွားရန်လည်း အကြံပြုခံရသည်။

राजस्वामिराजवापीमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of the Royal Well ‘Rājavāpī’ and its Merit-Discourse)
သုတ္တက မင်းဒါသရထသည် မန္တရိများက ထုတ်ပယ်ပြီးနောက် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷေတရသို့ ရောက်လာခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ မင်းသည် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ပတ်လည်လှည့်လည်ကာ ဖခင်တော်က တည်ထားသော ဒေဝီကို ပူဇော်၍ မင်္ဂလာရေတွင် ရေချိုး၊ အဓိက ဘုရားကျောင်းများသို့ သွားရောက်၊ တီရ္ထများစွာတွင် ရေချိုးပြီး ဒါနပြုသည်။ ထို့နောက် စက်ကရီဖြစ်သော ဗိဿနုဘုရားကျောင်းကို တည်ဆောက်စေ၍ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ရုပ်တော်ကို တင်ထားကာ သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ရေကန်/ရေတွင်း (ဝါပီ) ကို ဆောက်လုပ်သည်၊ သာဓုများက ချီးမွမ်းကြသည်။ ရေတီရ္ထနှင့် ဆက်စပ်သော တပသ္ယာကို ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ကာ နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် တပသ္ ပြုသည်။ ထို့နောက် ဂရုဍပေါ်စီး၍ ဒေဝဂဏများနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းလာသော ဇနာရ္ဒန (ဗိဿနု) သည် ဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ မင်းဒါသရထက မျိုးဆက်တိုးပွားရန် သားတော်များကို တောင်းဆိုရာ ဗိဿနုက မိမိသည် အိမ်တော်၌ လေးမျိုးရုပ်ဖြင့် မွေးဖွားမည်ဟု ကတိပေးပြီး တရားမျှတစွာ အုပ်ချုပ်ရန် ပြန်သွားစေသည်။ ထိုဝါပီကို “ရာဇဝါပီ” ဟု အမည်ပေးကာ လပြည့်လကွယ် ငါးရက်မြောက် (ပဉ္စမီ) တွင် ရေချိုးပူဇော်ပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် သားမရှိသူတို့ သားရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုကောင်းချီးသည် မင်းဒါသရထ၏ သားလေးပါး—ရာမ၊ ဘရတ၊ လက္ခ္မဏ၊ သတ္ရုဃ္န—မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း၊ သမီးတော်တစ်ပါးကို လောမပာဒ မင်းထံ ပေးအပ်ခြင်းနှင့် နန်းဆက်တည်မြဲခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ရာမနှင့် ဆက်နွယ်သော ဘုရားကျောင်းအမှတ်တရများ—ရာမေရှ္ဝရ၊ လက္ခ္မဏေရှ္ဝရ နှင့် စီတာတော်၏ တည်ထားမှု—ကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။

Rāma–Lakṣmaṇa Saṃvāda, Devadūta-Sandeśa, and Durvāsā-Āgamanam (Chapter 99)
အခန်း ၉၉ သည် ရှင်းလင်းဖော်ပြသည့် ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ ရှင်ရသီများက စူတာအား မတူညီသကဲ့သို့ ထင်ရသော အကြောင်းအရာကို မေးမြန်းကြသည်—ယခင်က ရာမ၊ စီတာ၊ လက္ခမဏ တို့ အတူတကွ ရောက်လာ၍ တောသို့ ထွက်ခွာကြသည်ဟု ဆိုထားသော်လည်း၊ နောက်တစ်ဖက်တွင် ရာမက “အဲဒီနေရာ၌” ရာမေရှွရနှင့် ဆက်စပ်တည်ဆောက်မှုများကို အခြားအချိန်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုထားခြင်း။ စူတာက နေ့ရက်နှင့် အခါအလျော်ကွာခြားမှုကို ခွဲခြားပြပြီး၊ က္ရှေတရ၏ သန့်ရှင်းမှုသည် မလျော့မနည်း တည်တံ့ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်လမ်းသည် နောက်ပိုင်း ရာဇဝင်အခြေအနေသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ရာမသည် ပြည်သူ့ဝေဖန်မှုကြောင့် စိတ်ထိခိုက်သော်လည်း ထိန်းချုပ်မှုနှင့် သီလစောင့်ထိန်းမှုဖြင့် (ဗြဟ္မစရိယကို ထင်ရှားစွာ ရည်ညွှန်း) အုပ်ချုပ်ကာ၊ အင်ဒြာ၏ အမိန့်ကို ယူဆောင်လာသော ဒေဝဒူတနှင့် လျှို့ဝှက်စကားပြောသည်—ရာဝဏကို ဖျက်ဆီးသည့် မစ်ရှင်ပြီးဆုံးလျှင် ဒေဝလောကသို့ ပြန်လာရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုလျှို့ဝှက်မှုကို ဝရတပြီးနောက် ဆာလောင်လာသော ဒုర్వာသာ ရောက်လာခြင်းက ချိုးဖောက်သည်။ လက္ခမဏသည် ဘုရင်၏ လျှို့ဝှက်အမိန့်ကို ကာကွယ်ရမလား၊ မိသားစုအပေါ် ကျိန်စာမကျစေရန် ဧည့်ခံရမလား ဆိုသည့် ဓမ္မဆိုင်ရာ အခက်အခဲကို ကြုံတွေ့ပြီး၊ ရာမအား အသိပေးကာ ရသီအား ဝင်ခွင့်နှင့် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကို ဖြစ်စေသည်။ ရာမသည် ဒေဝဒူတကို နောက်မှ ပြန်လာမည်ဟု ကတိဖြင့် ပြန်လွှတ်ပြီး၊ ဒုర్వာသာအား အရ္ဃျနှင့် ပါဒျဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ အမျိုးမျိုးသော အစာပူဇာဖြင့် ကျွေးမွေးသည်။ ဤအခန်းသည် ဘုရင်မှုသည် ဒေဝအမိန့်နှင့် တပသီ၏ တောင်းဆိုမှုတို့ကို ဓမ္မနှင့် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုဖြင့် ညှိနှိုင်းကာ တာဝန်ယူရကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Lakṣmaṇa-tyāga at Sarayū and the Ethics of Royal Truthfulness (लक्ष्मणत्यागः सरयूतटे)
အခန်း ၁၀၀ တွင် ရိရှိ Durvasas ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဓမ္မအကျပ်အတည်းကို ဖော်ပြထားသည်။ လက္ခဏသည် ရာမမင်းကြီး၏ သစ္စာစကားကို တည်စေရန် မိမိအား ကွပ်မျက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ရာမမင်းကြီးသည် ပညာရှိများနှင့် တိုင်ပင်ပြီးနောက် လက္ခဏအား ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ သူတော်စင်များအတွက် စွန့်ပစ်ခံရခြင်းသည် သေခြင်းနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ လက္ခဏသည် Sarayu မြစ်ကမ်းသို့ သွားရောက်၍ ယောဂကျင့်စဉ်ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ဝိညာဉ်ကို စွန့်ခွာခဲ့သည်။ ရာမမင်းကြီး အလွန်ပူဆွေးသော်လည်း ကောင်းကင်မှ အသံက လက္ခဏသည် ဗြဟ္မာ့ဘုံသို့ ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်၍ မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန် မလိုကြောင်း မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရာမမင်းကြီးသည် ကုသ (Kusa) အား နန်းတင်ရန်နှင့် ဝိဘိသန (Vibhisana) အပါအဝင် မဟာမိတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးကိစ္စများကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

सेतुमध्ये श्रीरामकृतरामेश्वरप्रतिष्ठावर्णनम् (Rāma’s Installation of the Rāmeśvara Triad in the Midst of the Setu)
သုတက ပြောကြားသည်မှာ ညတစ်ညနေပြီးနောက် မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် ရာမသည် ပုෂ္ပကဗိမာန်ဖြင့် စုဂရီဝ၊ သုရှေဏ၊ တာရာ၊ ကုမုဒ၊ အင်္ဂဒ စသည့် ဗာနရခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ ထွက်ခွာကာ လင်္ကာသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိပြီး ယခင်စစ်ပွဲအတွင်းရှိ နေရာများကို ပြန်လည်ကြည့်ရှုသည်။ ရာမရောက်လာသည်ကို သိမြင်သော ဝိဘီရှဏသည် မန္တရိများနှင့် အစေခံများကို ခေါ်ယူ၍ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ကာ လင်္ကာမြို့တွင် ရာမကို ကြိုဆိုတော်မူသည်။ ဝိဘီရှဏ၏ နန်းတော်၌ ရာမထိုင်ရာတွင် နိုင်ငံတော်နှင့် အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများအားလုံးကို အပြည့်အဝ အပ်နှံကြောင်း တင်ပြပြီး ဝိဘီရှဏက သင်ကြားညွှန်ကြားမှုကို တောင်းခံသည်။ လက္ခမဏအတွက် ဝမ်းနည်းနေသည့် ရာမသည် သာသနာ့လောကသို့ ထွက်ခွာလိုစိတ်ဖြင့် ဓမ္မ-နိုင်ငံရေး အကြံဉာဏ်ပေးသည်—ဘုရင့်ကံကောင်းခြင်းသည် မူးယစ်စေနိုင်သဖြင့် မာနကင်းစွာ နေထိုင်ရန်၊ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) စသည့် ဒေဝတားများကို ရိုသေကာကွယ်ရန်၊ နယ်နိမိတ်ကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်းရန်—ရာမ၏ စေတုကို ရက္ခသများ မဖြတ်ကျော်၍ လူသားများကို မထိခိုက်စေရန်၊ လူသားတို့ကို ရာမ၏ ကာကွယ်မှုအောက်ရှိသူများဟု သဘောထားရန် ဖြစ်သည်။ ကလိယုဂတွင် ဘုရားဖူးများ ဒർശနအတွက်နှင့် ရွှေကြောင့် လာရောက်မည်ကို ဝိဘီရှဏက စိုးရိမ်သဖြင့် ရက္ခသများ လွန်ကျူးကာ အပြစ်ဖြစ်မည်ကို တားဆီးရန် ရာမသည် အလယ်ပိုင်းရှိ ထင်ရှားသော အင်္ဂါရပ်တစ်ခုကို မြားဖြင့် ဖြတ်တောက်ကာ အမှတ်အသားရှိသော တောင်ထိပ်နှင့် လင်္ဂတင်ထားသည့် မြင့်မားရာကို ပင်လယ်ထဲသို့ ကျစေ၍ မဖြတ်ကျော်နိုင်သော လမ်းကြောင်းကို ဖန်တီးသည်။ ထို့နောက် ရာမသည် ဆယ်ညနေ၍ စစ်ပွဲဇာတ်လမ်းများကို ပြန်လည်ပြောကြားကာ မြို့တော်သို့ ထွက်ခွာရာတွင် စေတုအဆုံး၌ မဟာဒေဝကို တည်ထောင်ပြီး သဒ္ဓါဖြင့် စေတု၏ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတွင် “ရာမေရှ္ဝရ တြယ” ကို တင်မြှောက်တည်ထားကာ အစဉ်အလာဘုရားဖူးပူဇော်မှုအတွက် ဝတ်ပြုခွင့်စာတမ်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

Hāṭakeśvara-kṣetra-prabhāvaḥ (The Glory of Hāṭakeśvara and the Foundations of Rāmeśvara–Lakṣmaṇeśvara)
သုတက ရာမသည် ပုရှ္ပကဝိမာနဖြင့် မိမိနေရပ်သို့ ပြန်လည်သွားရာတွင် လေယာဉ်ရထားသည် မမျှော်လင့်ဘဲ ရပ်တန့်သွားသော အဖြစ်ကို ပြောပြသည်။ ရာမက အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းပြီး ဟနုမာန် (ဝါယုသုတ) ကို စုံစမ်းရန် စေလွှတ်သည်။ ဟနုမာန်က အောက်တွင် မင်္ဂလာရှိသော ဟာဋကေရှ္ဝရ က္ෂೇತ್ರ ရှိပြီး ဘြဟ္မာတော် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုကြကာ အာဒိတျများ၊ ဝါစုများ၊ ရုဒြများ၊ အရှွင်များနှင့် စိဒ္ဓသတ္တဝါများ စုဝေးနေသဖြင့် သန့်ရှင်းဓာတ်အလွန်ထူထပ်ကာ ပုရှ္ပကသည် ထိုနေရာကို မကျော်နိုင်ကြောင်း တင်ပြသည်။ ရာမသည် ဝါနရများနှင့် ရာက္ခသများနှင့်အတူ ဆင်းသက်ကာ တီရ္ထနှင့် ဘုရားကျောင်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှု၍ (ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော ကုဏ္ဍတစ်ခုကိုလည်း ရည်ညွှန်းကာ) ရေချိုးသန့်စင်ပြီး သန့်စင်ပူဇော်မှုများ၊ ပိတೃကရိယာ (ဘိုးဘွားပူဇော်) ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် က္ෂೇತ್ರ၏ အံ့ဖွယ်ပုဏ္ဏာကို တွေးတောကာ ကေရှဝ၏ ရှေးပုံစံနှင့် ဆက်နွယ်သည့် နည်းဖြင့် လိင်္ဂတော် တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်သွားသည်ဟု ဖော်ပြသော လက္ခ္မဏကို အမှတ်တရ ပြုလိုသည်; စီတာနှင့်အတူ မြင်သာမင်္ဂလာသော ပုံသဏ္ဍာန်ကိုလည်း ရည်ရွယ်သည်။ ရာမသည် သဒ္ဓါဖြင့် ပရသာဒ ၅ ခု တည်ထောင်ပြီး အခြားသူများလည်း မိမိတို့၏ လိင်္ဂများကို တည်ထောင်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိ—မနက်တိုင်း ဒർശနပြုခြင်းသည် ရာမாயဏ နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရစေပြီး အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် ရာမ၏ လုပ်ရပ်များကို ရွတ်ဆိုဖတ်ကြားခြင်းသည် အရှွမေဓယဇ္ဉ၏ အကျိုးနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။

Ānarttīya-taḍāga Māhātmya and Kārttika Dīpadāna (आनर्त्तीयतडाग-माहात्म्यं तथा कार्तिकदीपदानम्)
အခန်း ၁၀၃ သည် သတ်မှတ်ထားသော က္ṣetra အတွင်းရှိ သန့်ရှင်းသော တည်ထောင်မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဓမ္မ-ကရိယာ အကျိုးကျေးဇူးများကို မေးမြန်း-ဖြေကြားပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ရှိသီများက ဝါနရနှင့် ရာက္ခသ အဖွဲ့များ တည်ထောင်ခဲ့သော လိင်္ဂများအကြောင်း စူတထံမှ အသေးစိတ်တောင်းဆိုရာ စူတက နေရာကို ဦးတည်ချက်အလိုက် ရှင်းပြသည်—စုဂရీవသည် ဘာလမဏ္ဍနက၌ ရေချိုးပြီးနောက် မုခ-လိင်္ဂ တည်ထောင်သည်၊ အခြား ဝါနရအုပ်စုများကလည်း မုခ-လိင်္ဂများ ထပ်တည်ထောင်သည်၊ အနောက်ဘက်တွင် ရာက္ခသများက မျက်နှာလေးဖက် လိင်္ဂများ တည်ထောင်သည်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ရာမသည် အပြစ်ဖျက်စီးစေသော ပဿာဒ ၅ ခုပါ စုစည်းတည်ဆောက်မှုကို တည်ထောင်သည်။ တောင်ဘက်တွင် အာနရ္တီယ-တဍာဂ အနီး သန့်စင်စေသော ကူပိကာ ရှိပြီး အချိန်စည်းကမ်းများကိုလည်း ထင်ရှားစွာ ပြောသည်—ဒက္ခိဏာယန၌ śrāddha ပြုလျှင် အရှွမေဓနှင့်တူသော ပုဏ္ဏာရရှိ၍ ဘိုးဘွားများ မြင့်တင်တော်မူသည်၊ ကာရ္တိက မီးပူဇော် (dīpadāna) သည် သတ်မှတ်ထားသော နရကများသို့ ကျရောက်ခြင်းကို တားဆီးပြီး မျိုးဆက်များအတွင်း မျက်ကန်းခြင်းကဲ့သို့ ဒုက္ခများကို ဖယ်ရှားသည်။ ရှင်သီများ၏ မေးမြန်းမှုကြောင့် စူတက အာနရ္တီယ-တဍာဂ ၏ မဟာတန်ခိုးကို မတိုင်းမတာဟု မိတ်ဆက်ပြီး ရာမနှင့် အဂස්တျာ တွေ့ဆုံမှုသို့ ဇာတ်လမ်းပြောင်းသည်။ အဂස්တျာက ညအိပ်မက်တစ်ခုကို ပြောသည်—ကောင်းကင်ယာဉ်စီး ဒေဝတစ်ဦး (အာနရ္တ မင်းဟောင်း Śveta) သည် Dīpotsava ညများတွင် ရေကန်မှ မိမိ၏ ပုပ်ပျက်ခန္ဓာကိုယ်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ စားသောက်ရပြီး ခဏတာ မျက်စိမြင်လာသည်ဟု ဆိုသည်၊ ဤသည်မှာ ကမ္မအကျိုးဆက်၏ သရုပ်ပြ အလားအလာဖြစ်သည်။ မင်းက အတိတ်အပြစ်များ—အလှူမပေးခြင်း (အထူးသဖြင့် အစာ), ရတနာများကို လုယူခြင်း, ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို လျစ်လျူရှုခြင်း—ကို ဝန်ခံပြီး ဘြဟ္မာက ထိုကြောင့် မြင့်မြတ်သော လောကများတွင်တောင် ဆာလောင်မှုနှင့် မျက်ကန်းမှု ဖြစ်ရကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အဂස්တျာက ကုသနည်းအဖြစ် ရတနာလည်ဆွဲကို ‘anna-niṣkraya’ (အစာအစား ပြန်လည်လျော်ကြေး) အဖြစ် ပူဇော်ရန်၊ ဒာမောဒရအား ကာရ္တိက ရတနာမီးပူဇော် (ratna-dīpa) ပြုရန်၊ ယမ/ဓမ္မရာဇ ကိုလည်း ပူဇော်ကာ နှမ်းနှင့် ပဲမဲ အလှူပေးပြီး ဘြာဟ္မဏ တർပဏ ပြုရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် မင်းသည် ဆာလောင်မှုမှ လွတ်ကင်း၍ မျက်စိသန့်စင်ကာ ဘြဟ္မလောကသို့ ရောက်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ကာရ္တိကလတွင် ရေချိုး၍ မီးပူဇော်သူတို့သည် အပြစ်ကင်းစင်ကာ ဘြဟ္မလောက၌ ဂုဏ်ပြုခံရမည်ဟု ထပ်မံအတည်ပြု하며 ထိုနေရာကို အာနရ္တီယ-တဍာဂ နှင့် ဆက်စပ်သော ဝိṣṇု-ကူပိကာ ဟု သတ်မှတ်သည်။

Rākṣasa-liṅga-pratiṣṭhā, Kuśa–Vibhīṣaṇa-saṃvāda, and the Tri-kāla Worship of Rāmeśvara
Nāgara Khaṇḍa ၏ အခန်း ၁၀၄ တွင် tīrtha အကြောင်းအရာအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဘုရားဖူးခရီးသွားမှုကို ဆက်စပ်သည့် ဖြစ်ရပ်ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ဖော်ပြသည်။ ရှိသီများက စူတာအား ရာက္ခသတို့က သဒ္ဓါဖြင့် တည်ထောင်ထားသော လိင်္ဂများ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် အကျိုးဆက်ကို ရှင်းပြရန် မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက အရေးပေါ်အခြေအနေကို ပြောပြသည်—လင်္ကာမှ အင်အားကြီး ရာက္ခသများက Hāṭakeśvaraja ကွင်း၏ အနောက်ဘက်ဒေသသို့ မကြာခဏ ဝင်ရောက်လာကာ ခရီးသွားများနှင့် နေထိုင်သူများကို စားသောက်၍ ကြောက်လန့်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ထွက်ပြေးလာသူများက အယောဓျာရှိ ဘုရင် Kuśa ထံသို့ “ရာက္ခသမန္တရ” ဖြင့် တည်ထားသော မျက်နှာလေးဖက် လိင်္ဂများကြောင့် အကြမ်းဖက်ဝင်ရောက်မှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး မတော်တဆ ပူဇော်မိသော်လည်း ချက်ချင်းပျက်စီးမှု ဖြစ်တတ်ကြောင်း တိုင်ကြားသည်။ Kuśa သည် စစ်တပ်ကို စုစည်းကာ ဘြာဟ္မဏများ၏ အပြစ်တင်ခြင်းကို ခံယူပြီး တာဝန်ယူကာ Vibhīṣaṇa ထံသို့ တင်းကျပ်သည့် သတင်းစကား ပို့သည်။ သံတမန်သည် Setu ဒေသသို့ ရောက်သော်လည်း တံတားကျိုးနေသဖြင့် ဆက်လက်သွားရာ လမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့နေကြောင်း သိရသည်။ ဒေသခံများ၏ သက်သေခံချက်က Vibhīṣaṇa ၏ သဒ္ဓါစည်းကမ်းကို ထင်ရှားစေသည်—သူသည် တစ်နေ့တာအတွင်း Rāmeśvara ပုံသဏ္ဍာန် သုံးပါးကို မနက်အာရုံ (တံခါးဝရှိ ဘုရားကျောင်း)၊ မွန်းတည့် (ရေကြား Setu အစိတ်အပိုင်း) နှင့် ညအချိန်တို့တွင် သုံးကြိမ် ပူဇော်သည်။ Vibhīṣaṇa သည် ရောက်လာပြီး Śiva ကို အလွန်သဘောတရားနက်ရှိုင်းသည့် စတုတ္ထဖြင့် ချီးမွမ်းကာ (Śiva သည် ဘုရားအားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်၍ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း တည်ရှိသည်—သစ်ထဲက မီး၊ နို့ချဉ်ထဲက ဂီကဲ့သို့) ပန်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ တေးဂီတတို့ဖြင့် pūjā ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် Kuśa ၏ စွပ်စွဲချက်များကို နားထောင်ကာ မသိမသာဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံပြီး အပြစ်ရှိ ရာက္ခသများကို စစ်ဆေးကာ ဆာလောင်နိမ့်ကျသည့် အခြေအနေသို့ ကျရောက်စေမည့် အမိန့်တော်နှင့် ကျိန်စာချကာ ထိန်းချုပ်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ နည်းပညာဆိုင်ရာ အခက်အခဲတစ်ရပ် ပေါ်လာသည်—သံတမန်က အန္တရာယ်ရှိသော ရာက္ခသတည်လိင်္ဂများကို ဖယ်ရှားရန် တိုက်တွန်းသော်လည်း Vibhīṣaṇa သည် ရာမထံ၌ ပြုခဲ့သော သစ္စာကတိနှင့် စည်းကမ်းတရားကို ကိုးကားကာ “လိင်္ဂသည် ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး မရွှေ့ရ” ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် Kuśa ၏ လက်တွေ့ကျသော အမိန့်ဖြင့် ဖြေရှင်းသည်—လိင်္ဂကို မရွှေ့ဘဲ နေရာကို မြေဖြင့် ဖြည့်၍ ဖုံးအုပ်ကာ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပျက်ပြားစေသည်။ ထို့ပြင် Kuśa သည် ကျိန်စာခံရသူများအတွက် śrāddha ပျက်ကွက်မှုနှင့် မသင့်လျော်သော ပေးကမ်း/စားသောက်မှုတို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် သီလကျင့်ဝတ်အကျိုးဆက် စနစ်ကို သတ်မှတ်ကာ Vibhīṣaṇa ထံသို့ ပြင်းထန်စကားများအတွက် တောင်းပန်၍ ယုံကြည်မှုကို ပြန်လည်အတည်ပြုသည်။ ဇာတ်လမ်းသည် လက်ဆောင်ပေးအပ်ခြင်း၊ ပြန်လည်သင့်မြတ်ခြင်းနှင့် စည်းကမ်းရှိသော ပူဇော်မှု၊ မင်း၏တာဝန်ယူမှုတို့ဖြင့် သန့်ရှင်းရာနေရာကို ပြန်လည်တည်ငြိမ်စေခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

राक्षसलिङ्गच्छेदनम् (Rākṣasa-liṅga-cchedanam) — “The Episode of the Severed/Damaged Rākṣasa Liṅgas”
စူတာသည် နေသည် တူလာရာသီ၌ ရှိနေသည့် အချိန်ကာလဆုံရာကို အခြေခံ၍ အစဉ်အလာတစ်ခုကို ပြောပြသည်။ ယခင်က လိင်္ဂပေါ်ထွန်းရာ သန့်ရှင်းမြေကွက်တစ်ခုသည် ဖုန်မှုန့်နှင့် အကျန်အကြွင်းများကြောင့် ပြည့်နှက်ကာ လိင်္ဂများကို ဖုံးကွယ်သွားသည်။ လိင်္ဂများ မမြင်ရတော့ခြင်းကြောင့် က္ෂೇತ್ರအတွက် က္ရှေမ (လုံခြုံချမ်းသာ) ပြန်လည်ရရှိသကဲ့သို့ အခြားလောကများအထိပါ အကျိုးသက်ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်း ယုဂစက်ဝန်းတစ်ခုတွင် ရှာလ္ဝဒေသမှ ဘြိဟဒသ္ဝ မင်းကြီး ရောက်လာပြီး နန်းတော်မရှိသည့် ကျယ်ပြန့်မြေပြင်ကို မြင်ကာ တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ လက်မှုပညာရှင်များစွာကို ခေါ်ယူ၍ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သန့်စင်တူးဖော်စေသည်။ တူးဖော်သည့်အခါ မျက်နှာလေးဖက်ပါ လိင်္ဂများ အများအပြား ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုသန့်ရှင်းအင်အားကြီး ပုံသဏ္ဍာန်များဖြင့် မြေပြင်ပြည့်နှက်နေသည်ကို တွေ့မြင်သဖြင့် မင်းကြီးနှင့် အနီးရှိ လက်မှုပညာရှင်များသည် ချက်ချင်း သေဆုံးလဲကျကြသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုနေရာတွင် မည်သူမျှ နန်းတော်မတည်ဆောက်ရဲတော့သကဲ့သို့ ရေကန် သို့မဟုတ် ရေတွင်းတောင် မတူးရဲကြတော့သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က္ෂેત્ર၏ တီရ္ထကထာအတွင်း သန့်ရှင်းအန္တရာယ်နှင့် ရိုသေကြောက်ရွံ့မှုကို မှတ်တမ်းတင်သည့် ဒေသဆိုင်ရာ တားမြစ်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။

Luptatīrthamāhātmya-kathana (Theological Account of Lost Tīrthas)
ရိရှီတို့သည် မြေပြင်ကို ဖုန်မှုန့်နှင့် ပရေတာတို့က ပြည့်နှက်စေသဖြင့် «လုပ္တ» (ဖုံးကွယ်/ပျောက်ကွယ်) သွားသော တီရ္ထများနှင့် လင်္ဂများအကြောင်း မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက မရေမတွက်နိုင်သော သန့်ရှင်းရာနေရာများ ဖုံးကွယ်သွားကြောင်း ပြောပြီး အဓိက ဥပမာများအဖြစ် ဗိෂ္ဏုက စက်ကရကို ထားခဲ့သည့် စက္ကတီရ္ထ နှင့် ကာရ္တိကေယက မာတೃဒေဝီများကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် မာတೃတီရ္ထ ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားသည်။ ထို့ပြင် မင်းဆက်ကြီးများ၊ ရိရှီမျိုးရိုးကြီးများ၏ အာရှရမ်များ သို့မဟုတ် လင်္ဂများလည်း ဖုံးကွယ်သွားကြောင်း ရည်ညွှန်းသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြေပြင်ကို ဖုန်မိုးဖြင့် ဖြည့်ရန် ပရေတာတို့ ကြိုးစားသော်လည်း မာတೃများ၏ ကာကွယ်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော လေပြင်းက ဖုန်ကို ပျံ့နှံ့စေ၍ မြေမပြည့်နိုင်သည့် အရေးအခင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ ပရေတာတို့သည် ကုရှ မင်းထံ တိုင်ကြားပြီး မင်းက ရုဒ္ရကို ပူဇော်သည်။ ရုဒ္ရက ဤနေရာကို မာတೃများက ကာကွယ်ထားကြောင်း၊ ရာက္ခသ မန္တရများဖြင့် တည်ထားသော လင်္ဂအချို့သည် ထိမိခြင်း သို့မဟုတ် မြင်ခြင်းတောင် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း (ကန့်သတ်နယ်မြေ) နှင့် သာသနာကျမ်းအမိန့်အရ ရုပ်ပုံများကို မဖယ်ရှားသင့်ကြောင်း၊ လင်္ဂသည် တည်ငြိမ်သဘောရှိကြောင်း ရှင်းပြသည်။ တပသီနှင့် ဗြဟ္မဏတို့ မထိခိုက်စေရန် ရုဒ္ရက မာတೃများကို လက်ရှိနေရာမှ ထွက်ခွာရန် အမိန့်ပေးရာ မာတೃများက သဘောတူသော်လည်း စကန္ဒက တည်ထောင်ခဲ့သဖြင့် တူညီသော သန့်ရှင်းနေရာကို တစ်ကွက်တည်းအတွင်း ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ရုဒ္ရက ၆၈ ရုဒ္ရ-က்ஷေတရများသို့ ခွဲဝေကာ နေရာအသီးသီး ပေးပြီး ပိုမိုမြင့်မားသော ပူဇော်မှု ရရှိမည်ဟု ချီးမြှင့်သည်။ မာတೃများ ရွှေ့ပြီးနောက် ပရေတာတို့က ဖုန်ဖြင့် မြေပြင်ကို ဆက်တိုက် ဖြည့်နိုင်လာပြီး ရုဒ္ရသည် မျက်မြင်မှ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဤသည်မှာ နာဂရခဏ္ဍ၊ ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷေတရ-မာဟာတ္မယ၊ အဓျာယ ၁၀၆ ဖြစ်ပြီး «လုပ္တ တီရ္ထ» အကြောင်း ဆွေးနွေးထားသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्राह्मणचित्रशर्मलिङ्गस्थापनवृत्तान्तवर्णनम् (Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya: Account of Brāhmaṇa Citraśarman’s Liṅga Installation)
ဤအধ্যာယသည် ရှိများက စူတာအား သီဝနှင့်ဆက်နွယ်သော သန့်ရှင်းကွင်း ၆၈ (အဋ္ဌာသဋ္ဌိ) မည်သို့ တစ်နေရာတည်းတွင် စုပေါင်းတည်ရှိလာသည်ကို မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ စူတာက ကမတ်ကာရပူရ၌ ဝတ္စဝంశ ဘြာဟ္မဏ စိတ္တရရှာမန်၏ အတိတ်ဘဝကို ပြောပြပြီး၊ ဘက္တိကြောင့် ပာတာလ၌ တည်ရှိသည်ဟု ဆိုသော ဟာဋကေရှဝရ-လင်္ဂကို ပေါ်ထွန်းစေလိုသဖြင့် တပဿာကို ရေရှည်ပြုလုပ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သီဝပေါ်ထွန်း၍ အပေးအယူတစ်ရပ်ပေးကာ လင်္ဂကို တည်ထောင်ရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် စိတ္တရရှာမန်က ပရသာဒကြီးတစ်ခု ဆောက်လုပ်ပြီး သာသနာကျမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း နေ့စဉ်ပူဇော်ကာ လင်္ဂ၏ဂုဏ်သတင်း ပျံ့နှံ့၍ ဘုရားဖူးများ စုဝေးလာသည်။ အခြားဘြာဟ္မဏများက သူ၏အမြန်တက်မြောက်သော ဂုဏ်သိက္ခာကို မြင်၍ ပြိုင်ဆိုင်စိတ်ဖြစ်ကာ တပဿာပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ပြီး မအောင်မြင်သဖြင့် မီးထဲဝင်ကာ ကိုယ်တိုင်မီးရှို့ရန်တောင် ပြင်ဆင်သည့် အကျပ်အတည်းသို့ ရောက်သည်။ သီဝက တားဆီး၍ ဆန္ဒကို မေးမြန်းရာ၊ သူတို့က မနာလိုမှု ပြေစေရန် သန့်ရှင်းကွင်း/လင်္ဂများအားလုံးကို ထိုနေရာတွင် ပေါ်လာစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ စိတ္တရရှာမန်က ကန့်ကွက်သော်လည်း သီဝက ကလိယုဂ၌ တီရ္ထများ ပျက်စီးနိုင်သဖြင့် သန့်ရှင်းကွင်းများ ဤနေရာသို့ ခိုလှုံလာမည်ဟု ရည်ရွယ်ချက်ကြီးကို ရှင်းပြကာ နှစ်ဖက်လုံးကို ဂုဏ်ပြုမည်ဟု ကတိပေးသည်။ စိတ္တရရှာမန်၏ မျိုးရိုးကို ရိတုအခမ်းအနားများတွင် (အထူးသဖြင့် ရှရဒ္ဓ/တရ္ပဏ အမည်ခေါ်စဉ်) အမြဲတမ်း မှတ်သားခေါ်ဝေါ်စေရန် အခွင့်ပေးပြီး၊ အခြားဘြာဟ္မဏများကို ဂိုထရအလိုက် ပရသာဒများ ဆောက်ကာ လင်္ဂများ တည်ထောင်ရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် သန့်ရှင်းသည့် ဘုရားကျောင်း ၆၈ ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သီဝက မိမိစိတ်ကျေနပ်ကြောင်း ကြေညာပြီး ဤကွင်းကို က္ෂေတရများ၏ တည်ငြိမ်သော ခိုလှုံရာနှင့် “မပျက်မယွင်း” ရှရဒ္ဓအကျိုးပေးရာအဖြစ် ဖော်ပြကာ အဆုံးသတ်သည်။

अष्टषष्टितीर्थवर्णनम् (Enumeration and Definition of the Sixty-Eight Tīrthas)
အခန်း ၁၀၈ တွင် ရှိသမျှ ရှင်ရသီတို့က ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သော «တီရ္ထ ၆၈ ခု» နှင့် က္ෂೇತ್ರများကို အမည်အလိုက် ပြန်လည်ဖော်ပြပေးရန် စူတကို တောင်းဆိုကြသည်။ စူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် အသုံးချလွယ်သော အညွှန်းစာရင်းလိုအပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ စူတက ကိုင်လာသပေါ်ရှိ ရှီဝ–ပါရဝတီ ဆွေးနွေးခန်းကို အခြေခံ၍ သဘောတရားဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်ပေးသည်—ကလိယုဂတွင် အပြစ်အနာဂတ်များ ပျံ့နှံ့သဖြင့် တီရ္ထများသည် အောက်လောကသို့ ဆုတ်ခွာသွားကြသည်ဟု ဆိုပြီး သန့်ရှင်းမှုကို မည်သို့ နားလည်၍ ရယူနိုင်မည်နည်းဟု မေးခွန်းထုတ်သည်။ ထို့နောက် ရှီဝက «တီရ္ထ» ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ကို မြေဒေသအကန့်အသတ်မရှိအောင် ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်—မိခင်၊ ဖခင်၊ သာဓုသင်္ဂဟ (သန့်ရှင်းသူများနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်း)၊ ဓမ္မကို ပြန်လည်စဉ်းစားခြင်း၊ ယမ-နိယမ ကျင့်စဉ်များနှင့် ပဝါနကထာ (သန့်ရှင်းသော ပုံပြင်တော်များ) တို့လည်း တီရ္ထဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် မြင်ခြင်း၊ မှတ်မိခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း စသည့် ထိတွေ့မှုသာဖြင့်ပင် အပြစ်ကြီးများကိုပါ သန့်စင်စေနိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ အခန်းသည် စိတ်ရည်ရွယ်ချက်ကို အလေးထားပြီး—ရေချိုးခြင်းကို သဒ္ဓါဖြင့်၊ စိတ်မလွဲမသွားဘဲ၊ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ရန် ရည်ညွှန်းကာ ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိန္ဒိယတစ်ဝှမ်းရှိ ထင်ရှားသော တီရ္ထ/က္ෂೇತ್ರများကို အမည်စာရင်းအဖြစ် စုစည်းဖော်ပြကာ နောက်ပိုင်းတွင် «သီးသန့်နှင့် အသေးစိတ်» ရှင်းလင်းမည့် အခြေခံအဖြစ် ထားသည်။

Tīrthas and the Kīrtana of Śiva’s Localized Names (तीर्थेषु शिवनामकीर्तनम्)
ဤအဓျာယသည် ရှိုင်ဝဒိုင်ယာလော့ဂ်ပုံစံဖြစ်သည်။ ဣရှ္ဝရက “တီရ္ထသမုစ္စယ” ဟုခေါ်သော တီရ္ထများ၏ အနှစ်ချုပ်ကို ဖော်ပြပြီး၊ ဘုရားများနှင့် ဘက္တများ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဘုရားဖူးရာနေရာတိုင်း၌ မိမိတည်ရှိကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ကယ်တင်ခြင်းနည်းလမ်းကို ရှင်းပြသည်—လူတစ်ဦးသည် တီရ္ထ၌ ရေချိုးကာ ဒေဝတကို ဖူးမြင်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ နာမတော်ကို ကီရ္တနာဖြင့် ရွတ်ဆိုလျှင် မောက္ခသို့ ဦးတည်သော ဖလကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ သရီဒေဝီက တီရ္ထတစ်ခုချင်းစီတွင် ရွတ်ဆိုရမည့် နာမတော်ကို အပြည့်အစုံ စာရင်းပြုရန် တောင်းဆိုသည်။ ဣရှ္ဝရက နေရာပေါင်းများစွာကို ရှိဝ၏ အမည်/ရုပ်သဏ္ဍာန်များနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော စာရင်းဖြင့် ဖြေကြားသည်—ဥပမာ ဝါရာဏသီ—မဟာဒေဝ၊ ပရယာဂ—မဟေရှ္ဝရ၊ ဥဇ္ဇယိနီ—မဟာကာလ၊ ကေဒါရ—ဣရှာန၊ နေပါလ—ပရှုပာလက၊ သရီရှိုင်လ—ထရိပုရာန္တက စသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိပါရှိပြီး၊ ဤစာရင်းကို နားထောင်ခြင်း/ရွတ်ဆိုခြင်းက အပြစ်များကို ဖျက်စီးသည်ဟု ဆိုကာ၊ ပညာရှိများသည် မနက်-မွန်းတည့်-ညနေ သုံးချိန်တွင် အထူးသဖြင့် ရှိဝဒိက္ခာခံသူများက ရွတ်ဆိုသင့်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် အိမ်တွင် စာဖြင့် သိမ်းထားခြင်းသာဖြင့်ပင် ဘူတ-ပရေတာ၊ ရောဂါ၊ မြွေ၊ ခိုးသူနှင့် အန္တရာယ်မျိုးစုံမှ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

अष्टषष्टितीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of the Sixty-Eight Tīrthas; the Supreme Eightfold Tīrtha Cluster)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဒေဝီက လူသားများအတွက် တီရ္ထများစွာသို့ ဘုရားဖူးသွားလာခြင်းသည် အသက်ရှည်သူတောင် လက်တွေ့မလွယ်ကူကြောင်း မေးမြန်းပြီး တီရ္ထတို့၏ “အနှစ်သာရ”(သာရ) ကို တောင်းဆိုသည်။ အီရှဝရက အလွန်မြင့်မြတ်သော တီရ္ထအဋ္ဌက ၈ ခု—နൈမိရှ၊ ကေဒါရ၊ ပုရှ္ကရ၊ ကೃမိဇင်္ဂလ၊ ဝါရာဏသီ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ပရဘားသ၊ ဟာဋကေရှဝရ—ကို ဖော်ပြကာ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်လျှင် တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးကို ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝီက ကလိယုဂတွင် သင့်လျော်မှုကို မေးရာ အီရှဝရက ဟာဋကေရှဝရ-ခ္ෂေတရကို ၈ ခုအနက် အမြင့်ဆုံးဟု ချီးမြှောက်ပြီး ကလိယုဂတွင်တောင် အခြားခ္ෂေတရများနှင့် တီရ္ထများအားလုံး “တည်ရှိ” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် စူတက ဤစုစည်းချက်ကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် စ္နာနမှ ဖြစ်သော ကုသိုလ်တူညီစွာ ပေးကြောင်း ဖလရှရုတိအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ သာသနာစာပေကို ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် အားပေးသည်။

दमयन्त्युपाख्याने—दमयन्त्या विप्रशापेन शिलात्वप्राप्तिः (Damayantī Episode—Petrification by a Brāhmaṇa’s Curse)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ရှင်ပညာရှိတို့က စူတာအား ရှိဝက்ஷೇತ್ರများနှင့် ဆက်နွယ်သော ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဂိုထရ (မျိုးရိုး) များကို ရေတွက်ဖော်ပြ၍ အရေအတွက်နှင့် အသေးစိတ်ကို ရှင်းလင်းပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတာက အာနရတနိုင်ငံ၏ မင်းတစ်ပါးသည် အရေပြားရောဂါ (ကူရှ်ဌ) ခံစားနေရသော်လည်း သင်္ခ-တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီးချင်း ချက်ချင်းသက်သာသွားသည့် အကြောင်းကို ပြန်လည်ဟောပြောကာ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်နှင့် ရှိဝ၏ ကရုဏာကို ထင်ရှားစေသည်။ မင်းသည် တပသီတို့အား ကျေးဇူးဆပ်လိုသော်လည်း ပိုင်ဆိုင်မှုမယူသည့် ဝိနယကြောင့် ပစ္စည်းလက်ဆောင်များကို ငြင်းပယ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးမှုသည် “ကျေးဇူးမသိခြင်း” သည် အထူးလေးလံသော အပြစ်ဖြစ်၍ လွယ်ကူသော ပြစ်ပယ်နည်း မရှိကြောင်း ဆိုသည့် သဘောတရားသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ တပသီတို့ ကာတ္တိကလတွင် ပုရှ္ကရသို့ ဘုရားဖူးသွားစဉ် မင်းက ဒမယန္တီအား တပသီမယားများထံ အလှဆင်ပစ္စည်းများ ပေးအပ်စေကာ ဝိနယမချိုးဖောက်ဘဲ ဝန်ဆောင်မှုဖြစ်မည်ဟု ထင်မြင်သည်။ သို့ရာတွင် တပသီမယားအချို့က အပြိုင်အဆိုင်ဖြင့် လက်ခံကြပြီး လေးဦးက ငြင်းပယ်ကြသည်။ တပသီတို့ ပြန်လာသောအခါ အာရှရမ်သည် အလှဆင်မှုကြောင့် “ပုံပျက်” သကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၍ ဒေါသထွက်ကာ ကျိန်စာချသည်။ ဒမယန္တီသည် ချက်ချင်း ကျောက်တုံးဖြစ်သွားပြီး မင်း၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတို့ ပေါ်ပေါက်သည်။ သင်ခန်းစာမှာ သဒ္ဓါဖြင့် ပေးကမ်းခြင်းနှင့် တပသီဝိနယ၏ သန့်ရှင်းမှုကြား နယ်နိမိတ်ကို သိရခြင်းဖြစ်ပြီး ကောင်းမွန်သော ရည်ရွယ်ချက်တောင် အလှည့်အပြောင်း၊ ပြိုင်ဆိုင်မှု၊ သစ္စာဝိနယ ချိုးဖောက်မှုတို့ကို ဖြစ်စေပါက အဓမ္မသို့ ပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း ပြသသည်။

Ūṣarotpatti-māhātmya (The Māhātmya of the Origin of the Barren Tract) — Damayanty-upākhyāna Continuation
ဤအধ্যာယတွင် စူတာ၏ပုံပြင်အဖြစ် သီလနှင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အကျဉ်းချုပ်တရားသဘောကို တင်းကျပ်စွာတင်ပြသည်။ တပဿီဗြာဟ္မဏ ၆၈ ယောက်သည် ခြေလျင်ပြန်လာရာ မောပန်းဆာလောင်နေပြီး မိမိတို့ဇနီးများက နတ်ဘုရားဆန်သော အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် မမျှော်လင့်ဘဲ တန်ဆာဆင်ထားသည်ကို တွေ့ကြသည်။ ထိုအရာကို သံသယဖြစ်ကာ တပဿာစည်းကမ်းချိုးဖောက်သကဲ့သို့ ထင်မြင်၍ မေးမြန်းရာ ဇနီးများက မိဖုရား ဒမယန္တီသည် ရာဇပုဂ္ဂိုလ်ကဲ့သို့ လာရောက်ကာ အလှူအတန်းအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြသည်။ တပဿီများက ရာဇအလှူလက်ခံခြင်း (rāja-pratigraha) သည် တပဿီအတွက် အထူးအပြစ်ကြီးဟု ရှုတ်ချပြီး ဒေါသဖြင့် ရေကို လက်ထဲယူကာ ဘုရင်နှင့် နိုင်ငံကို ကျိန်စာချရန် ပြင်ဆင်ကြသည်။ ထိုအခါ ဇနီးများက ပြန်လည်တင်ပြ၍ ဂೃಹಸ್ಥအာရှ్రమ (gṛhasthāśrama) သည် “အထွတ်အမြတ်” လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လောကီလောကုတ္တရာ အကျိုးနှစ်ပါးကို ရရှိစေနိုင်ကြောင်း၊ မိမိတို့သည် အိမ်ထောင်တပဿီအိမ်များတွင် ဆင်းရဲခက်ခဲစွာ နေခဲ့ရသဖြင့် ဘုရင်ထံမှ မြေယာနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို တောင်းဆိုကြောင်း၊ မရလျှင် ကိုယ်ကိုထိခိုက်စေမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကာ ထိုအပြစ်သည် ဆရာတော်များထံသို့ ပြန်လည်ကျရောက်မည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုစကားကြားသဖြင့် တပဿီများက ကျိန်စာရေကို မြေပြင်ပေါ်သို့ စွန့်ချလိုက်ကြရာ ရေသည် မြေတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး ဆားမြေ/မပေါက်မြေ (ūṣara) အဖြစ် တည်တံ့လာသည်။ ထိုနေရာတွင် စိုက်ပျိုးရေးမဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ မွေးဖွားခြင်းတောင် မဖြစ်ဟု ဆိုကြသည်။ နိဂုံးတွင် ဖလသဒ္ဓာအဖြစ်—ဖာလ္ဂုဏလတွင် တနင်္ဂနွေနှင့် တိုက်ဆိုင်သော လပြည့်နေ့၌ ထိုနေရာတွင် śrāddha ပြုလုပ်ပါက မိမိဘိုးဘွားများကို ကယ်တင်မြှောက်တင်နိုင်ပြီး မိမိတို့ကံကြောင့် အလွန်ဆိုးရွားသော နရကသို့ ကျရောက်နေသော်လည်း လွတ်မြောက်စေနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။

अग्निकुण्डमाहात्म्यवर्णनम् (Agni-kuṇḍa Māhātmya: Account of the Glory of the Fire-Pond) — त्रिजातकविशुद्धये (for the purification/verification regarding Trijāta)
ဤအဓျာယတွင် စူတာက ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ကို အခန်းခွဲများဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပထမတွင် မင်းတစ်ပါးက အိမ်ထောင်ဘဝသို့ ဝင်ရောက်နေသော ဗြာဟ္မဏများထံ ဂုဏ်ပြု၍ ချဉ်းကပ်ကာ၊ သူတို့၏ တောင်းဆိုချက်အရ ကာကွယ်ရေးတံတိုင်းပါသော နေရာချထားမှု၊ အိမ်ရာများနှင့် အလှူအတန်းများကို တည်ဆောက်ပေးပြီး အထောက်အပံ့နှင့် ကာကွယ်မှုဖြင့် လူမှုတည်ငြိမ်မှုကို ထူထောင်သည်။ ထို့နောက် အာနရတနိုင်ငံ၏ မင်းပရဘဉ္ဇန၏ အတိတ်ဖြစ်ရပ်သို့ ပြန်လည်လှည့်ကာ၊ နန်းတော်မွေးဖွားမှုအပေါ် မကောင်းသော ဂြိုဟ်အခြေအနေများကို ဟောရာပညာရှင်များက ခန့်မှန်း၍ ဗြာဟ္မဏ ၁၆ ယောက်ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ဆန္တိ (śānti) ပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်သော်လည်း ရောဂါ၊ တိရစ္ဆာန်ဆုံးရှုံးမှုနှင့် နိုင်ငံရေးအန္တရာယ်တို့ ပိုမိုပြင်းထန်လာသဖြင့် အကြောင်းရင်းကို စုံစမ်းကြသည်။ အဂ္နိသည် လူရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ပူဇော်ပွဲသည် “တြိဇာတ” ဟုခေါ်သော မသေချာသည့်/အခြားမွေးဖွား ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် မသန့်စင်သွားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ တိုက်ရိုက်စွပ်စွဲမှုကို ရှောင်ရန် အဂ္နိက စမ်းသပ်သန့်စင်နည်းကို စီမံကာ၊ အဂ္နိ၏ ချွေးရေမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ကုဏ္ဍ (kuṇḍa) တွင် ၁၆ ယောက်လုံး ရေချိုးစေပြီး မသန့်သူမှာ အဖုဖောက် (visphoṭaka) လက္ခဏာဖြင့် ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ဤရေကန်သည် ဗြာဟ္မဏများအတွက် တည်မြဲသော သန့်စင်စနစ်ဖြစ်မည်၊ မသင့်လျော်သူ/အရည်အချင်းမပြည့်သူ ရေချိုးလျှင် လက္ခဏာဖြင့် ထင်ရှားမည်၊ လူမှုနှင့် ပူဇော်ရေးရာ တရားဝင်မှုကို ရေချိုးခြင်းနှင့် မြင်သာသော သန့်ရှင်းမှုဖြင့် အတည်ပြုမည်ဟု ကတိကဝတ်တည်သည်။ အဆုံးတွင် မင်းသည် သန့်စင်မှန်ကန်ပြီးနောက် ချက်ချင်း ပြန်လည်ကျန်းမာလာကာ၊ ကာတ္တိကလတွင် ရေချိုးခြင်းအပါအဝင် အပြစ်အချို့မှ လွတ်မြောက်စေသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ပြ၍ ဤတီရ္ထကို ရေရှည်တည်တံ့သော သီလနှင့် ပူဇော်ရေးရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။

नगरसंज्ञोत्पत्तिवर्णनम् / Origin Narrative of the Name “Nagara” (Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya)
သုတက ဤအခန်းတွင် ဘရဟ္မဏ တပသီ တြိဇာတ၏ အရှက်အကြောက်နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ မိခင်၏ အပြစ်ကြောင့် လူမှုအရှက်တရားခံရသဖြင့် သူသည် ရေအရင်းအမြစ်အနီးတွင် ပြင်းထန်သော တပသနှင့် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ကာ သန့်စင်မှုကို ရှာဖွေသည်။ သီဝဘုရား ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကာမတ်ကာရပူရမြို့ရှိ ဘရဟ္မဏများအတွင်း သူ့ကို အနာဂတ်တွင် မြင့်တင်မည်ဟု ကတိပေးသည်။ နောက်တစ်ဖက်တွင် ကာမတ်ကာရပူရမြို့၌ ဒေဝရာတ၏ သား ကရသသည် မာနကြီး၍ အလျင်အမြန်ဒေါသထွက်ကာ နာဂတီရ္ထအနီး၊ ရှရဝဏလ၏ ကృష్ణ-ပဉ္စမီနေ့တွင် နာဂကလေး ရုဒ్రమာလကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်သည်။ နာဂမိဘနှင့် မြွေတော်စုစည်းကာ သေရှာက ဦးဆောင်၍ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ပြီး အပြစ်ရှိသူကို မျိုကာ မြို့ကို ဖျက်ဆီးသဖြင့် လူမရှိသည့် မြွေများနေထိုင်ရာ နယ်မြေဖြစ်လာပြီး လူသားဝင်ရောက်ခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသည်။ ကြောက်ရွံ့သော ဘရဟ္မဏများသည် တြိဇာတကို ရှာဖွေကာ မြွေများကို ဖျက်ဆီးပေးရန် သီဝဘုရားထံ တောင်းဆိုစေသည်။ သီဝဘုရားက မရွေးမချယ် အပြစ်ပေးခြင်းကို ငြင်းပယ်ပြီး နာဂကလေး၏ အပြစ်မဲ့မှုနှင့် ရှရဝဏလ ပဉ္စမီနေ့တွင် နာဂများကို ပူဇော်ရသည့် ဓမ္မအရေးပါမှုကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် “န ဂရံ န ဂရံ” ဟူသော တြိ-အက္ခရာ စိဒ္ဓမန်တရကို ပေး၍ အဆိပ်ကို သက်သာစေကာ မြွေများကို ထွက်ပြေးစေသည်; မထွက်သေးသူများသည် အားနည်းလာမည်။ တြိဇာတသည် ကျန်ရစ်သော ဘရဟ္မဏများနှင့် ပြန်လာ၍ မန်တရကို ကြေညာသဖြင့် မြွေများ ထွက်ပြေးသို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်ခံရကာ ထိုနေရာကို “နဂရ (Nagara)” ဟု ခေါ်ကြပြီး ဤဇာတ်ကြောင်းကို ဖတ်ရွတ်သူတို့သည် မြွေကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်ကင်းမည်ဟု ဖလသရုတိက ဆိုသည်။

त्रिजातेश्वरस्थापनं गोत्रसंख्यानकं च (Establishment of Trijāteśvara and the Enumeration of Gotras)
ဤအধ্যာယတွင် မေးခွန်းအခြေပြု အကြောင်းအရာစာရင်းပုံစံဖြင့် တင်ပြထားသည်။ ရှိသီများက စူတအား တြိဇာတ၏ အမည်၊ မူလ၊ ဂိုတြ၊ နှင့် မွေးရာအဆင့်အတန်းကြောင့် “တြိဇာတ” ဟု သတ်မှတ်ခံရသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် ဂုဏ်ပြုထိုက်သနည်းကို မေးကြသည်။ စူတက သူသည် သာင်ကృတျယ ရှိ၏ မျိုးရိုးမှ ပေါ်ထွန်းလာသူဖြစ်ပြီး ပရဘ္ဟာဝ ဟုခေါ်ကာ ဒတ္တ ဟူသော အမည်လည်းရှိ၍ နိမိ မျိုးဆက်နှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ပြောသည်။ တြိဇာတသည် ဒေသဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းရာနေရာကို ထူထောင်ကာ “တြိဇာတေရှ္ဝရ” ဟု အမည်ပေးသော ရှိဝဘုရားကျောင်းကို တည်ဆောက်ပြီး အမြဲမပြတ် ပူဇော်ဝတ်ပြုခြင်းကြောင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သည်။ ထို့နောက် အခမ်းအနားစည်းမျဉ်းကို ဖော်ပြသည်။ သဒ္ဓါဖြင့် ထိုဒေဝတကို ဖူးမြင်၍ ဝိသုဝနေ့တွင် ဒေဝရုပ်ကို ရေချိုးပူဇော်သူတို့၏ မျိုးရိုးတွင် “တြိဇာတ” မွေးဖွားမှု ပြန်လည်မဖြစ်စေရန် ကာကွယ်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုသို့ ပြောင်းလဲကာ ပျောက်ဆုံးခဲ့ပြီး နောက်တဖန် ပြန်လည်တည်ထောင်ခဲ့သော ဂိုတြများ၏ အမည်များကို ရှိသီများက တောင်းဆိုကြသည်။ စူတက ကောသိက၊ ကာရှျယပ၊ ဘာရဒ္ဝာဇ၊ ကောဏ္ဍိနျယ၊ ဂရ္ဂ၊ ဟာရီတ၊ ဂေါတမ စသည့် ဂိုတြအုပ်စုများနှင့် အရေအတွက်ကို ရေတွက်ဖော်ပြကာ နာဂဇကြောင့် ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် ပျက်ကွက်ခဲ့သည့် အခြေအနေနှင့် ဤနေရာတွင် ပြန်လည်စုစည်းလာမှုကို ရှင်းပြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ဂိုတြစာရင်းနှင့် ရှိသီအမည်များကို ဖတ်ကြား/နားထောင်ခြင်းက မျိုးရိုးပြတ်တောက်မှုကို တားဆီးပြီး ဘဝအဆင့်ဆင့်မှ ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်များကို လျော့ပါးစေကာ ချစ်မြတ်နိုးရာမှ ခွဲခွာရခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။

अम्बरेवती-माहात्म्य (Ambarevatī Māhātmya): स्थापना, शाप-वर, नवमी-पूजा-फल
အခန်း ၁၁၆ တွင် ရှင်ရသီများက စူတာအား နာမည်ကြီး နတ်မ အမ္ဗရေဝတီ၏ မူလအစ၊ သဘောသဘာဝနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက နာဂများကို မြို့ကိုဖျက်ဆီးရန် ညွှန်ကြားသည့် အရေးအခင်းနှင့်၊ ရေဝတီ (ရှေရှ၏ ချစ်သူ) ၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ပြောပြသည်။ သားသေဆုံးမှုအတွက် လက်တုံ့ပြန်ကာ ရေဝတီသည် ဗြာဟ္မဏ မိသားစုတစ်စုကို စားသောက်သွားပြီး၊ ဗြာဟ္မဏ၏ တပသီညီမ ဘာဋ္ဋိကာက ရေဝတီကို လူဘဝအဖြစ် အပြစ်တင်ခံရသော မွေးဖွားမှု၊ ခင်ပွန်းရရှိမှုနှင့် မျိုးရိုးဆိုင်ရာ ဒုက္ခကို ခံရမည်ဟု ကျိန်စာချသည်။ ရေဝတီက တပသီကို ထိခိုက်စေလိုသော်လည်း အဆိပ်ဖျားသွားများ မထိုးဖောက်နိုင်ဘဲ တပသ၏ အင်အားကို ထင်ရှားစေသည်။ အခြားနာဂများလည်း မအောင်မြင်၍ ကြောက်ရွံ့ကာ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာကြသည်။ လူကိုယ်ဝန်ဆောင်ရခြင်းနှင့် နာဂရုပ်ပျက်ဆုံးမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ရေဝတီသည် က్షೇತ್ರ၌ နေထိုင်ကာ အမ္ဗိကာ/အမ္ဗရေဝတီကို ပူဇော်ပဏာမ၊ တေးဂီတနှင့် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်သည်။ နတ်မက ကောင်းချီးပေး၍ လူဘဝမွေးဖွားမှုသည် ဒေဝရည်ရွယ်ချက်အတွက် ဖြစ်မည်၊ ရာမရုပ်ဖြင့် ရှေရှ၏ ဇနီးအဖြစ် ပြန်လည်ရမည်၊ ဖျားသွားများ ပြန်ရမည်၊ ရေဝတီနာမဖြင့် ပူဇော်သူများ အကျိုးချမ်းသာရမည်ဟု မိန့်သည်။ ရေဝတီက ထိုနေရာ၌ မိမိနာမဖြင့် အမြဲတည်ရှိစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုပြီး နာဂဆိုင်ရာ ပူဇော်မှုကို အခါအားလျော်စွာ၊ အထူးသဖြင့် အာရှွိန လပြည့်ခွဲ မဟာနဝမီနေ့တွင် ပြုမည်ဟု ကတိပြုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသရုတိအရ သတ်မှတ်တိထိတွင် သန့်ရှင်းစွာ ယုံကြည်ပူဇော်လျှင် မျိုးရိုးဒုက္ခကို တစ်နှစ်တိုင်တိုင် တားဆီးပြီး ဂြဟ၊ ဘူတ၊ ပိသာစ အနှောင့်အယှက်များကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

भट्टिकोपाख्यानम् (Bhaṭṭikā’s Legend) and the Origin of a Tīrtha at Kedāra
အဓ್ಯಾಯ ၁၁၇ သည် မေးခွန်း–အဖြေ ပုံစံဖြင့် သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ ရှိသီများက စူတာအား “ဘတ်တီကာ၏ ကိုယ်မှ အဆိပ်ရှိ မြွေဖန်များ ဘာကြောင့် ကျွတ်ကျသနည်း၊ တပစ် (tapas) ကြောင့်လား မန္တရကြောင့်လား” ဟု မေးကြသည်။ စူတာက ဘတ်တီကာသည် ငယ်ရွယ်စဉ် မုဆိုးမဖြစ်ပြီး ကေဒါရတွင် နေ့စဉ် ဘုရားရှေ့ သီချင်းဆိုကာ ဘက္တိဖြင့် ဆက်လက်အာရాధနာပြုခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ သူမ၏ သီချင်း၏ အလှ–ဘက္တိ အင်အားကြောင့် တက္ခကနှင့် ဝါဆုကီတို့သည် ဗြာဟ္မဏ ရုပ်ဖြင့် လာရောက်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တက္ခကက ကြောက်မက်ဖွယ် နာဂရုပ်ဖြင့် သူမကို ပာတာလသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ ဘတ်တီကာသည် သမာဓိနှင့် သီလကို အခြေခံကာ အကြမ်းဖက်အလိုဆန္ဒကို မလိုက်နာဘဲ အခြေအနေသတ်မှတ်ထားသော ကျိန်စာတစ်ရပ်ကို ထုတ်ပြော၍ တက္ခကအား ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရန် မဖြစ်မနေ လှုံ့ဆော်စေသည်။ ထို့နောက် မနာလိုမှုကြောင့် နာဂမယားများနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကာကွယ်ရေး ဝိဒ္ယာကို ခေါ်ယူသုံးစွဲသည်။ နာဂနီတစ်ဦး၏ ကိုက်ခဲမှုကြောင့် ဖန်များ ကျွတ်ကျသွားခြင်းက မူလမေးခွန်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်လာသည်။ ဘတ်တီကာက တိုက်ခိုက်သူကို လူဖြစ်စေမည့် ကျိန်စာကိုလည်း ထုတ်ပြန်ပြီး အနာဂတ်ကံကြမ္မာကို သတ်မှတ်သည်—တက္ခကသည် ဆော်ရာဋ္ဌရတွင် မင်းမျိုးအဖြစ် မွေးဖွားမည်၊ ဘတ်တီကာသည် က္ရှေမံကရီ ဟူသော လူအမည်ဖြင့် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ သူနှင့် ပြန်ဆုံမည်ဟု ဆိုသည်။ ကေဒါရသို့ ပြန်ရောက်သော် လူထုက သူမ၏ သန့်ရှင်းမှုကို စစ်ဆေးလိုကြသဖြင့် ဘတ်တီကာသည် မီးစမ်းသပ်မှုကို ကိုယ်တိုင် လက်ခံဝင်ရောက်သည်။ မီးသည် ရေဖြစ်ပြောင်းလဲ၍ ပန်းမိုးရွာကာ ဒေဝတမန်က “အပြစ်ကင်းစင်” ဟု ကြေညာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သူမအမည်ဖြင့် တီရ္ထတစ်ခု တည်ထောင်ပြီး ဝိෂ္ဏု၏ သယန/ဗောဓန အခမ်းအနားနေ့များတွင် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသူများသည် မြင့်မားသော သာသနာရေးအကျိုးကို ရမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဘတ်တီကာသည် တပစ်ကို ဆက်လက်ပြုကာ တ్రိဝိက్రమ ရုပ်တုတည်စေပြီး နောက်ပိုင်း မဟေရှဝရ လင်္ဂနှင့် ဘုရားကျောင်းကိုလည်း တည်ထောင်သည်။

Kṣemaṅkarī–Raivateśvara Utpatti and Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya (क्षेमंकरी-रैवतेश्वर-उत्पत्तितीर्थमाहात्म्यवर्णन)
ရသေ့များက စူတာအား စော်ရာဋ္ဌ/အာနရတနှင့် ဆက်နွယ်သည့် မင်းဆက်ဇာတ်ကြောင်း၏ မူလအကြောင်းနှင့် ဟိမဝန္တာအတွင်း ကေဒါရကဲ့သို့ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှု ပေါ်ပေါက်လာပုံကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက စစ်ပွဲနှင့် နယ်ပြောင်းနေရသည့်ကာလတွင် နိုင်ငံတော်၌ “က்ஷေမ” (အကျိုးချမ်းသာ၊ အေးချမ်းမှု) ပေါ်ထွန်းလာသဖြင့် က္ෂေမင်္ကရီ ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့သည့် မွေးဖွားရာဇဝင်ကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် မင်း ရိုင်ဝတနှင့် က္ෂေမင်္ကရီတို့၏ အိမ်ထောင်ရေးသို့ ပြောင်းလဲကာ စည်းစိမ်တိုးတက်သော်လည်း အမွေဆက်ခံသူ မရှိခြင်းကြောင့် စိတ်ပူပန်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ သူတို့သည် အုပ်ချုပ်ရေးကို ဝန်ကြီးများထံ အပ်နှံပြီး တပသ္ယာ ပြုကာ ကာတ်ယာယနီ (မဟိသာသုရမရ္ဒိနီ) ကို တည်ထောင်ပူဇော်ကြရာ သားတော် က္ෂေမဇစ် ကို ချီးမြှင့်တော်မူသည်။ သူသည် မင်းဆက်တိုးတက်စေသူ၊ ရန်သူနှိမ်နင်းသူဟု ဖော်ပြထားသည်။ သားတော်ကို နန်းတင်ပြီးနောက် မင်း ရိုင်ဝတသည် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷေတရသို့ သွားကာ အလုံးစုံသော အလှည့်အပြောင်းများကို စွန့်လွှတ်ပြီး ရှိဝလင်္ဂ တည်ထောင်၍ ဘုရားကျောင်းအစုအဝေးကို ဖန်တီးသည်။ ထိုလင်္ဂသည် ရိုင်ဝတေရှ္ဝရ ဟု ခေါ်ကြပြီး “မြင်ရုံဖြင့် အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးစေသူ” ဟု ချီးကျူးထားသည်။ က္ෂေမင်္ကရီကလည်း ထိုနေရာရှိပြီးသား ဒုရ္ဂါအတွက် သီးသန့်အဆောင် တည်ဆောက်ကာ နတ်မကို က္ෂေမင်္ကရီ အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားစေသည်။ ချိုင့်တရားအဖြစ် ချိုင့်လ (စိုက်တရ) လ၏ သုက္လပက္ခ အဋ္ဌမီနေ့တွင် နတ်မကို ဖူးမြင်လျှင် လိုရာအောင်မြင်မှု ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။

Mahīṣa-śāpa, Hāṭakeśvara-kṣetra-tapas, and the Tīrtha-Phala Discourse (महिषशाप-हाटकेश्वरक्षेत्रतपः-तीर्थफलप्रसङ्गः)
ဤအခန်းသည် ရှင်တော်များက စူတာကို မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ဒေဝီ ကာတျယာယနီသည် မဟိဿာကို သတ်သူဖြစ်လာရသည့် သဘောတရားနောက်ခံ၊ အဆုရသည် ဘာကြောင့် ကျွဲပုံသဏ္ဌာန်ထဲသို့ ဝင်ရောက်နေရသနည်း၊ ဒေဝီက ဘာကြောင့် သတ်ရသနည်းကို မေးကြသည်။ စူတာက အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြရာတွင် «စိတ္တရ-သမ» ဟု ခေါ်သော ရုပ်ရည်လှပ၍ သတ္တိရှိသည့် ဒိုင်တျယတစ်ဦးက ကျွဲစီးခြင်းကို အလွန်စွဲလမ်းကာ အခြားယာဉ်များကို စွန့်ပစ်သွားသည်။ ဂျဟ္နာဝီ မြစ်ကမ်းနားတွင် စီးနင်းနေစဉ် သူ၏ကျွဲက သမాధိဝင်နေသော ရှင်တော်တစ်ပါးကို နင်းမိ၍ သမాధိပျက်စီးသဖြင့် ရှင်တော်က မလေးစားမှုနှင့် တရားထိုင်ခြင်းကို ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ဒေါသထွက်ကာ သူ့ဘဝတစ်လျှောက် ကျွဲ (မဟိဿ) ဖြစ်စေမည့် ကျိန်စာချသည်။ ကုစားရန် လမ်းရှာရာတွင် ကျိန်စာခံသူက သုကရ (Śukra) ထံသို့ သွားပြီး၊ သုကရက ဟာဋကေရှဝရ က္ෂေတၱရတွင် မဟေရှဝရ (Śiva) ကို တစ်စိတ်တစ်ဝမ်းတည်း သဒ္ဓါဖြင့် ဘက်တော်မူရန် အကြံပေးသည်။ ထိုက္ෂေတၱရသည် ခက်ခဲသော ယုဂ်ကာလများတွင်ပင် စိဒ္ဓိပေးနိုင်သူဟု ဖော်ပြထားသည်။ အကြာကြီး တပသျာပြုပြီးနောက် ရှီဝက ပေါ်ထွန်းကာ ကန့်သတ်ထားသော အပေးအယူဖြင့် ကောင်းချီးပေးသည်—ကျိန်စာကို မဖျက်နိုင်သော်လည်း «သုခောပါယ» ဟူသော လွယ်ကူသက်သာသော နည်းလမ်းကို ပေး၍ အမျိုးမျိုးသော အပျော်အပါးနှင့် သတ္တဝါများသည် သူ၏ကိုယ်ပေါ်သို့ စုဝေးလာစေသည်။ မအနိုင်မခံ (invulnerability) ကို တောင်းသော်လည်း အပြည့်အဝ မပေးဘဲ နောက်ဆုံးတွင် မိန်းမတစ်ဦးကသာ သတ်နိုင်စေရန် တောင်းရာကို ခွင့်ပြုသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထၳာကျင့်စဉ်၏ အကျိုးကိုလည်း ဆိုသည်—ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုး၍ ဒർശနရသူသည် ရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံခြင်း၊ အတားအဆီးဖယ်ရှားခြင်း၊ ဓမ္မတေဇ တိုးပွားခြင်းတို့ကို ရပြီး ဖျားနာမှုများ၊ အဖျားအနာများလည်း သက်သာမည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒိုင်တျယ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးတက်ကြွမှုကို ဖော်ပြသည်။ သူသည် ဒာနဝများကို စုစည်းကာ ဒေဝများကို တိုက်ခိုက်ပြီး ရှည်လျားသော ကောင်းကင်စစ်ပွဲအပြီး အိန္ဒြ၏ တပ်ဖွဲ့များ အားနည်းကာ ဆုတ်ခွာသဖြင့် အမရာဝတီသည် ခဏတာ ဗလာဖြစ်သွားသည်။ ဒိုင်တျယများ ဝင်ရောက်ကာ ပွဲတော်ကျင်းပ၍ ယဇ္ဉာအပိုင်းအခွဲများကို သိမ်းယူကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လိင်္ဂကြီးတစ်ခုနှင့် ကိုင်လာသကဲ့သို့သော ဘုရားကျောင်းပုံစံ အဆောက်အအုံတည်ထောင်ခြင်းကို ဖော်ပြကာ က္ෂေတၱရနှင့် တီရ္ထၳာ၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုကို ထပ်မံအလေးပေးသည်။

कात्यायनी-प्रादुर्भावः (Manifestation of Kātyāyanī and the Devas’ Armament Bestowal)
သုတက ဒေဝတားတို့ အရေးကြီးသောအကျပ်အတည်းကို ပြောပြသည်။ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) ဦးဆောင်သော ဒေဝတားတို့သည် စစ်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ကာ အဆုရ မဟိဿ သည် လောကသုံးပါးအပေါ် အာဏာတည်ထောင်ပြီး ကောင်းမြတ်သမျှ—ယာဉ်၊ ဥစ္စာဓန၊ တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းများ—ကို သိမ်းယူသဖြင့် စကြဝဠာအနှောင့်အယှက် ပိုမိုကြီးထွားလာသည်။ ဒေဝတားတို့ စုဝေး၍ သူ့ကို ဖျက်ဆီးရန် ဆွေးနွေးကြစဉ် နာရဒ မုနိ ရောက်လာပြီး အဆုရ၏ ဖိနှိပ်မှုကို အသေးစိတ်တင်ပြကာ ဒေဝတားတို့၏ ဒေါသကို တိုးပွားစေသည်။ ထိုဒေါသသည် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်ပသော အလင်းရောင်ဖြစ်လာ၍ အရပ်မျက်နှာများကို မှောင်မိုက်စေသည်။ ကာရ္တိကေယ (စကန္ဒ) ရောက်လာ၍ အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းရာ နာရဒက အဆုရတို့၏ မာနမထိန်းနိုင်မှုနှင့် အခြားသူတို့၏ တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းများကို လုယူခြင်းကို ပြောပြသည်။ ဒေဝတားတို့နှင့် စကန္ဒ၏ ဒေါသအင်အား ပေါင်းစည်းရာမှ မင်္ဂလာလက္ခဏာများပါသော တောက်ပသည့် ကညာတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး အကြောင်းအရင်းဖြင့် “ကာတျယာယနီ” ဟု အမည်ပေးသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ဗဇ္ရ၊ သက္တိ၊ မြားတံ၊ တြိရှူလ၊ ပာရှ၊ မြားများ၊ ကာဝါချ၊ ခဓ္ဂ စသည့် အာယုဓများနှင့် ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများကို ပြည့်စုံစွာ ပေးအပ်ကြသည်။ နတ်မသည် လက်တစ်ဆယ့်နှစ်လက် ပေါ်ထွန်းကာ အာယုဓများကို ကိုင်ဆောင်ပြီး မိမိက တာဝန်ကို ပြီးမြောက်စေနိုင်ကြောင်း အာမခံသည်။ ဒေဝတားတို့က မဟိဿသည် သတ္တဝါများ၊ အထူးသဖြင့် ယောက်ျားတို့က မသတ်နိုင်ဘဲ မိန်းမတစ်ဦးတည်းသာ သတ်နိုင်ကြောင်းကြောင့် သူမကို တန်ပြန်အင်အားအဖြစ် ဖန်ဆင်းခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဗိန္ဓျ တောင်သို့ သွား၍ တပသ် ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကာ တေဇသ် တိုးမြှင့်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ နောက်တစ်ခါ စစ်မျက်နှာစာ၌ ထားကာ အဆုရကို ဖျက်ဆီး၍ ဒေဝတားအာဏာကို ပြန်လည်တည်ထောင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြသည်။

महिषासुरपराजय–कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनम् (Defeat of Mahīṣa and the Māhātmya of Kātyāyanī/Vindhyavāsinī)
ဤအခန်းတွင် သုတရရှိက ဝိန္ဒယတောင်တန်း၌ နတ်ဘုရားမသည် မဟေသုရကို အာရုံပြု၍ ပြင်းထန်သော တရားကျင့်ကြံပုံကို ဇာတ်ကြောင်းပြောပြထားသည်။ သူမ၏ အလှနှင့် ရောင်ခြည်တော်ကြောင့် မဟိသအသူရာသည် သူမအား လက်ထပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း နတ်ဘုရားမက သူ့ကို နှိမ်နင်းရန် မိမိ၏ တာဝန်ကို ရှင်းလင်းစွာ မိန့်ကြားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာတွင် နတ်ဘုရားမသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရယ်သံဖြင့် စစ်သည်တော်များကို ဖန်တီးကာ အသူရာတပ်များကို ချေမှုန်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် နတ်ဘုရားမသည် မဟိသကို ဓားဖြင့် ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ မဟိသသည် နောင်တရကာ နတ်ဘုရားမကို ချီးမွမ်းသဖြင့် သူမသည် သူ့ကို လုံးဝမသတ်ဘဲ ထာဝရ ထိန်းချုပ်ထားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ နတ်ဘုရားများက သူမအား Vindhyavāsinī ဟု ဘွဲ့တော်ကပ်လှူကြပြီး အာသဝိနလတွင် ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနှင့် အောင်မြင်မှု ရရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

केदार-प्रादुर्भावः (Kedāra Manifestation and the Kuṇḍa Rite)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စူတာနှင့် ရှိတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်ပြီး ယခင်အဆူရသတ်ပွဲများမှ လှည့်ကာ ကေဒါရကို အခြေခံသည့် အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသော ကထာသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ရှိတို့က ဟိမဝန္တတောင်တန်းရှိ ဂင်္ဂာဒွာရအနီးတွင် ကြားသိရသော ကေဒါရသည် မည်သို့ ထင်ရှားတည်ထောင်လာသနည်းဟု မေးကြသည်။ စူတာက ရာသီအလိုက် သီဝ၏ တည်ရှိမှုကို ရှင်းပြပြီး၊ ဟိမဝန္တဒေသတွင် အချိန်ရှည် နေထိုင်သော်လည်း နှင်းကျကာလတွင် လမ်းပိတ်၍ မရောက်နိုင်သဖြင့် အခြားနေရာတွင်လည်း အစားထိုးတည်နေရာ စီမံထားကြောင်း ဆိုသည်။ ဒေဝကထာအတွင်းတွင် အင်ဒြာသည် ဒိုင်တျာ ဟိရဏျယာက္ရှနှင့် မဟာမိတ်ခေါင်းဆောင်များကြောင့် အာဏာလျော့ကာ ဂင်္ဂာဒွာရတွင် တပသ်ကျင့်သည်။ သီဝသည် မဟိષ (ကျွဲ) ရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၍ အင်ဒြာ၏ ဆုတောင်းကို လက်ခံပြီး၊ သူတို့၏ လက်နက်များ မထိခိုက်နိုင်သည့်အတိုင်း ဒိုင်တျာခေါင်းဆောင်များကို ဖျက်ဆီးသည်။ အင်ဒြာ၏ တောင်းဆိုချက်အရ သီဝသည် ကမ္ဘာလောကကို ကာကွယ်ရန် ထိုရုပ်ဖြင့် ဆက်လက်တည်နေပြီး ကြည်လင်သန့်ရှင်းသော ကုဏ္ဍ (ရေကန်) ကို တည်ထောင်သည်။ ထို့နောက် အခမ်းအနားနည်းလမ်းကို ဖော်ပြသည်—သန့်စင်ပြီးသော ဘက္တသည် ကုဏ္ဍကို မြင်ကာ သတ်မှတ်ထားသော လက်/ဘက်ဦးတည်ချက်များနှင့်အညီ ရေကို သုံးကြိမ် သောက်ပြီး၊ မိခင်ဘက်၊ ဖခင်ဘက်နှင့် ကိုယ်တိုင်ကို ဆက်စပ်သည့် မုဒြာများကို ပြုလုပ်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာလုပ်ရပ်ကို ဘုရားညွှန်ကြားချက်နှင့် ကိုက်ညီစေသည်။ အင်ဒြာက အမြဲတမ်းပူဇော်မှုကို စတင်တည်ထောင်၍ “ကေဒါရ” (ခွဲဖောက်/ဖြတ်တောက်သူ) ဟု နာမတော်ပေးကာ ခမ်းနားသော ဘုရားကျောင်းကို ဆောက်လုပ်သည်။ ဟိမဝန္တသို့ မရောက်နိုင်သော လေးလကာလအတွက် သီဝသည် အာနရ္တဒေသရှိ ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರတွင် နေထိုင်မည်ဟု ထပ်မံစီစဉ်ထားပြီး နေမင်းသည် ဝೃශ්චိကမှ ကုမ္භအထိ ရောက်သည့်ကာလတွင် ရုပ်တော်တင်၊ ဘုရားကျောင်းဆောက်၊ ပူဇော်မှုထိန်းသိမ်းရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဆိုသည်—လေးလဆက်တိုက်ပူဇော်လျှင် သီဝသို့ ချဉ်းကပ်နိုင်ပြီး၊ ရာသီမဟုတ်သော်လည်း ပူဇော်လျှင် အပြစ်ပျောက်ကင်းသည်။ ပညာရှိတို့သည် သီချင်းနှင့် အကဖြင့် ချီးမွမ်းကြပြီး၊ နာရဒက ကိုးကားသည့် ဂါထာတွင် ကေဒါရရေသောက်ခြင်းနှင့် ဂယာတွင် ပိဏ္ဍပူဇော်ခြင်းသည် ဘြဟ္မဇ္ဉာနနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်မှုကို ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နားထောင်ခြင်း၊ ဖတ်ရွတ်ခြင်း၊ ဖတ်ရွတ်စေခြင်းတို့သည် အပြစ်အစုအဝေးကို ဖျက်ကာ မိသားစုမျိုးရိုးကို မြှင့်တင်သည်ဟု ပြောထားသည်။

शुक्लतीर्थमाहात्म्य — The Glory of Śuklatīrtha (Purificatory Water-Site)
ဤအধ্যာယသည် စူတာ၏ဟောပြောချက်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အဖြူရောင် ဒರ್ಭမြက်အမှတ်အသားများဖြင့် ညွှန်ပြထားသော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် «ရှုကလတီရ္ထ» ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြသည်။ စာမတ်ကာရပူရအနီးတွင် ဗြာဟ္မဏကြီးများ၏ အဝတ်အစားများကို အဓိကလျှော်ဖွတ်ပေးသူ ရာဇက (အဝတ်လျှော်သမား) တစ်ဦးက တန်ဖိုးကြီးသော ဗြာဟ္မဏအဝတ်များကို အပြာရောင်ဆေးကန် (နီလီကுண္ဍီ/နီလီ) ထဲသို့ မှားယွင်းပစ်ချမိသည်။ ချုပ်နှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် သေဒဏ်ကဲ့သို့ အပြစ်ဒဏ်ကို ကြောက်ရွံ့၍ မိသားစုအား ပြောကြားကာ ညအချိန်တွင် ထွက်ပြေးရန် ပြင်ဆင်သည်။ သူ၏သမီးက မိတ်ဆွေဖြစ်သော ငါးဖမ်းလူမျိုးစုက သမီး (ဒါရှကညာ) ကို သွားတွေ့၍ အမှားကို ဝန်ခံရာ၊ အနီးရှိ ဝင်ရခက်သော ရေကန်တစ်ခုသို့ သွားရန် အကြံပေးခံရသည်။ ရာဇကသည် ဆေးစွဲအဝတ်များကို ထိုရေဖြင့် လျှော်ကြည့်ရာ ချက်ချင်း ကြည်လင်ဖြူစင်သွားပြီး၊ သူကိုယ်တိုင် ရေချိုးသည့်အခါ ဆံပင်အနက်ရောင်ပါ အဖြူရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက် အဝတ်များကို ဗြာဟ္မဏများထံ ပြန်ပေးရာ၊ သူတို့က စမ်းသပ်အတည်ပြုပြီး အနက်ရောင်အရာဝတ္ထုများနှင့် ဆံပင်တိုင်အောင် အဖြူဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သိမြင်ကြသည်။ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် လူကြီးလူငယ်တို့ ရေချိုးကြရာ အားမာန်နှင့် မင်္ဂလာကောင်းများ ရရှိကြသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဒေဝတားတို့က လူသားများ မသင့်တော်စွာ အသုံးချမည်ကို စိုးရိမ်၍ တီရ္ထကို ဖုန်မှုန့်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ထိုနေရာတွင် ပေါက်ရောက်သမျှ အဖြူရောင်ဖြစ်သွားသည်ဟု မူလဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ကုသိုလ်လုပ်နည်းများ—တီရ္ထမြေ (မೃဒ်) ကို ကိုယ်ပေါ်လိမ်းကာ ရေချိုးလျှင် တီရ္ထအားလုံးတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးရပြီး၊ ဒರ್ಭမြက်နှင့် တောစေ့နှမ်းဖြင့် တർပဏ ပြုလုပ်လျှင် ဘိုးဘွားများ ပျော်ရွှင်ကာ ယဇ္ဉနှင့် မြင့်မြတ်သော ရှရာဒ္ဓ၏ အကျိုးနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ကလိယုဂ၏ သက်ရောက်မှုအောက်တွင်ပင် အဖြူရောင်တန်ခိုး မပျောက်စေရန် ဗိဿနုက «ရှွေတဒွီပ» ကို ထိုနေရာသို့ ယူဆောင်တည်ထားခဲ့သည်ဟု သီအိုလောဂျီဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။

मुखारतीर्थोत्पत्तिवर्णनम् (Origin Narrative of Mukharā Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ (Nāgara Khaṇḍa) စူတာက မုခရာတီရ္ထ၏ မူလပေါ်ပေါက်လာပုံကို သီလသင်ခန်းစာနှင့် တွဲဖက်၍ ပြောကြားသည်။ မုခရာကို “အထူးမြတ်သော တီရ္ထ” ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ထိုနေရာတွင် မဟာရိရှီများက လုယက်သူတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံရာမှ သူ၏ နောက်ပိုင်း ဓမ္မအောင်မြင်မှုက တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို အတည်ပြုသည့် အမှတ်တရ ဖြစ်လာသည်။ လောဟဇင်္ဃသည် မာဏ္ဍဗျ မျိုးရိုးမှ ဗြာဟ္မဏဖြစ်၍ မိဘနှင့် ဇနီးကို ချစ်ခင်ကာကွယ်သူဖြစ်သော်လည်း မိုးခေါင်ရေရှားကြာရှည်၍ အစာခေါင်းပါးသဖြင့် ခိုးယူမှုသို့ ကျရောက်သည်။ စာတမ်းသည် အသက်ရှင်ရေးစိုးရိမ်မှုကို အကျင့်ဆိုးစိတ်နှင့် ခွဲခြားပြသသော်လည်း ခိုးမှုကိုတော့ အပြစ်ရှိသော ကမ္မဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ မရိစိတို့ပါဝင်သော ရိရှီခုနစ်ပါး တီရ္ထယာတရာလာရာတွင် လောဟဇင်္ဃက ခြိမ်းခြောက်သည်။ ရိရှီများက ကရုဏာဖြင့် သတိပေးကာ ကမ္မတာဝန်ကို ရှင်းပြပြီး “မိသားစုက သင်၏ အပြစ်အကျိုးကို မျှဝေခံမလား” ဟု မေးစေသည်။ မိဘနှင့် ဇနီးကို မေးမြန်းရာတွင် ကမ္မအကျိုးသည် တစ်ဦးချင်းစီကသာ ခံယူရသည်ဟု သိလာပြီး နောင်တရကာ ဥပဒေသတောင်းခံသည်။ ပုလဟ ရိရှီက “jāṭaghoṭeti” ဟူသော မန္တရကို ပေးပြီး၊ လောဟဇင်္ဃသည် မပြတ်မနား ဂျပ်ပလုပ်ကာ သမာဓိနက်ရှိုင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ဝလ္မီက (ပုရွက်ဆိတ်တောင်) ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် ရိရှီများ ပြန်လာသော် သူ၏ အောင်မြင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ဝလ္မီကနှင့် ဆက်နွယ်သဖြင့် “ဝာလ္မီကီ” ဟု အမည်ရလာပြီး ထိုနေရာကို မုခရာ-တီရ္ထ ဟု ခေါ်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ်—ရှရဝဏလတွင် ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသူသည် ခိုးမှုမှ ဖြစ်သော အပြစ်များ သန့်စင်နိုင်ကြောင်း၊ ထိုနေရာရှိ ရိရှီပုဂ္ဂိုလ်ကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် ကဗျာဉာဏ်တိုးပွားပြီး အထူးသဖြင့် အဋ္ဌမီနေ့တွင် ထင်ရှားကြောင်း ဆိုသည်။

सत्यसन्धनृपतिवृत्तान्तवर्णनम् — The Account of King Satyasaṃdha (and the Karṇotpalā/Gartā Tīrtha Frame)
သုတက ကဏ္ဏောတ္ပလာ-တီရ္ထ (Karṇotpalā-tīrtha) ကို ထင်ရှားသော သန့်ရှင်းရာနေရာအဖြစ် မိတ်ဆက်ပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် လူ့ဘဝ၌ «ဗိယောဂ» (ခွဲခွာခြင်း) ကို ရှောင်ရှားစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်လမ်းသည် အိက္ရှဝါကူ မျိုးရိုးမှ မင်း စတျယသန္ဓ နှင့် ထူးခြားသည့် သမီး ကဏ္ဏောတ္ပလာ ထံသို့ ပြောင်းလဲသည်။ လူသားအတွင်း သင့်တော်သော လက်ထပ်ဖော် မတွေ့သဖြင့် မင်းသည် ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းရန် ဘြဟ္မာလောကသို့ သွားသည်။ ဘြဟ္မာလောကတွင် ဘြဟ္မာ၏ သန္ဓျာကာလကို စောင့်ဆိုင်းပြီး သာသနာတရားဆိုင်ရာ အဖြေကို ရရှိသည်—ကမ္ဘာလောကအချိန်ကြာမြင့်စွာ ကုန်လွန်သွားသောကြောင့် သမီးကို မင်္ဂလာမပေးသင့်တော့ခြင်း၊ ထို့ပြင် ဒေဝတားတို့သည် လူသားမယား မယူကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြန်လာသောအခါ မင်းနှင့် သမီးသည် အချိန်လွဲမှုကို ကြုံတွေ့ကာ အိုမင်းသွားပြီး လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းက မသိမမှတ် ဖြစ်လာသည်—ပုရာဏအချိန်အတိုင်းအတာနှင့် လောကီဂုဏ်သိက္ခာ၏ မတည်မြဲမှုကို ပြသသည်။ သူတို့သည် ဂရ္တာ-တီရ္ထ/ပရာပ္တိပုရ အနီးသို့ ရောက်လာရာ ဒေသခံများနှင့် နောက်ပိုင်း မင်း ဘృဟဒ္ဗလ တို့က ရိုးရာအမွေအနှစ်အရ မျိုးရိုးကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ဇာတ်လမ်းသည် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်သို့ ဆုံးဖြတ်သွားပြီး စတျယသန္ဓသည် ဘြာဟ္မဏများအတွက် မြင့်မားသော နေရာ/မြေကို ဒါနပြု၍ သာသနာဂုဏ်သတင်း တည်မြဲစေရန် ဆန္ဒပြုကာ ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರသို့ သွားပြီး (ဝೃષဘနာထနှင့် ဆက်နွယ်သော) ရှေးကတည်းက တည်ထားသည့် လိင်္ဂကို ပူဇော်ကာ တပသ် ပြုသည်။ ကဏ္ဏောတ္ပလာလည်း အကျင့်တရားတပသ် ပြု၍ ဂေါရီအပေါ် ဘက္တိကို တည်ထောင်သည်။ အဆုံးတွင် ဒါနပေးထားသော နေရာမှ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအပေါ် လူထုစိုးရိမ်မှုနှင့် မင်း၏ သာသနာဘက်သို့ လှည့်သည့် ကန့်သတ်ချက်တို့ကို ဖော်ပြကာ ဒါန၊ အထောက်အပံ့နှင့် တပသ်တာဝန်တို့၏ သီလညွှန်ကြားချက်ကို အတည်ပြုသည်။

मर्यादास्थापनम्, गर्तातीर्थद्विज-नियुक्तिः, तथा कार्तिक-लिङ्गयात्रा (Establishment of Communal Boundaries, Appointment of Gartātīrtha Brahmins, and the Kārttika Liṅga Procession)
သုတ္တက မဟာပုရောဟိတ်များ (ချမတ်ကာရပူရနှင့် ဆက်နွယ်သူများ) သည် စစ်အင်အားကို စွန့်လွှတ်ထား၍ သံသယနှင့် အငြင်းပွားမှုများကြားတွင် ရှုံးနိမ့်မည့်အန္တရာယ်ကြုံနေသော မင်းထံသို့ ရောက်လာကြောင်းကို ရွတ်ဆိုသည်။ ထိုဗြဟ္မဏများက မာနနှင့် မမှန်ကန်သော အဆင့်အတန်းအ দাবများကြောင့် လူမှုစည်းကမ်း ပျက်စီးသွားပြီဟု ဖော်ပြပြီး မိမိတို့၏ ရိုးရာအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အလှူအတန်း (vṛtti) ကို ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် တည်ငြိမ်သော စံနှုန်းများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ မင်းသည် စဉ်းစားပြီးနောက် ဂရ္တာတီရ္ထမှ မွေးဖွားလာသော ပညာရှိ၍ မျိုးရိုးဆက်စပ်သည့် ဗြဟ္မဏများကို စည်းကမ်းရှိ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် အဆုံးအဖြတ်ပေးသူများအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ သူတို့သည် maryādā ကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ သံသယနှင့် အငြင်းပွားမှုများကို ဖြေရှင်းရန်၊ ရာဇရေးရာများတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ထုတ်ပြန်ရန် တာဝန်ယူကြပြီး လူထုတိုးတက်ရေးအတွက် မနာလိုမဖြစ်စေဘဲ ထောက်ပံ့ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် မြို့တွင်း၌ ဓမ္မတိုးပွားစေသော နယ်နိမိတ်များ ပေါ်ထွန်းလာပြီး စီးပွားချမ်းသာမှု တိုးတက်လာသည်။ နောက်တစ်ဖန် မင်းက တပဿာဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်မည်ဟု ကြေညာကာ မိမိမျိုးရိုးနှင့် ဆက်နွယ်သော လိင်္ဂတစ်ပါးကို ဖော်ပြ၍ ဗြဟ္မဏများအား ပူဇော်ပွဲပြုလုပ်စေပြီး အထူးသဖြင့် ရထယာထရာ (ရထားလှည့်ပွဲ) ကို ကျင်းပစေလိုသည်။ ဗြဟ္မဏများက ၎င်းသည် ၂၇ လိင်္ဂ ပူဇော်ပြီးနောက် ၂၈ မြောက်လိင်္ဂဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်ကာ ကာရ္တိကလတွင် နှစ်စဉ် ပူဇော်ပွဲ၊ bali၊ တေးဂီတနှင့် အခမ်းအနားပစ္စည်းများဖြင့် ကျင်းပရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ကာရ္တိကလတစ်လုံးလုံး ရေချိုး/သန့်စင်ပြီး ပူဇော်သူ သို့မဟုတ် တစ်နှစ်ပတ်လုံး စောမနေ့တွင် မှန်ကန်စွာ ပူဇော်သူသည် မောက္ခကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။

कर्णोत्पलातीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Karnotpalā Tīrtha)
ရိရှီတို့က ယခင်က ရေကန်တစ်ခုသို့ ရောက်ပြီး တပသ်ကျင့်နေသော မိန်းမ “ကဏ္ဏောတ္ပလာ” အကြောင်းကို အပြည့်အစုံ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတက ဂေါရီ၏ ခြေရာနှင့် ဆက်နွယ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ သူမ၏ ဘက်တီးနှင့် တပသ်ကို ဂိရီဇာဒေဝီ (ဂေါရီ) သဘောကျ၍ ပေါ်ထွန်းလာကာ ဆုတောင်းလိုသမျှ ပြောရန် ခေါ်ဆိုသည်ဟု ပြောသည်။ ကဏ္ဏောတ္ပလာက မိသားစုအခက်အခဲကို ရှင်းပြသည်—အဖေသည် မင်းဘဝကံကောင်းမှုမှ ကျဆင်းကာ ဝမ်းနည်း၍ လောကကို စွန့်လွှတ်သကဲ့သို့ နေထိုင်နေပြီး၊ သူမသည် အသက်ကြီးသော်လည်း မင်္ဂလာမဆောင်ရသေး။ ထို့ကြောင့် အလွန်လှပသော ခင်ပွန်းတစ်ဦးနှင့် ယောကျ်ားမိန်းမဘဝအတွက် ပြန်လည်ယုဝဖြစ်စေမည့် ဆုကို တောင်းကာ အဖေ၏ စိတ်ချမ်းသာမှုလည်း ပြန်ရစေလိုသည်။ ဒေဝီက မာဃလ၏ တြတိယနေ့၊ စနေနေ့၊ ဝါစုဒေဝနှင့် ဆက်နွယ်သော နက္ခတ်အောက်တွင် သန့်ရေ၌ ရေချိုးကာ အလှနှင့် ယုဝကို စိတ်ကူးသတိပြုရန် အချိန်ကာလကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပေးပြီး၊ ထိုနေ့ ရေချိုးသော မိန်းမတိုင်းလည်း အလားတူ အလှကို ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အချိန်ရောက်သော် ကဏ္ဏောတ္ပလာသည် သန်းခေါင်ယံတွင် ရေထဲဝင်ကာ ထွက်လာသည့်အခါ ဒေဝတားကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ယုဝအလှကို ရရှိ၍ လူအများ အံ့အားသင့်ကြသည်။ ဂေါရီ၏ အမိန့်ဖြင့် ကာမ (မနောဘဝ) လာရောက်ကာ သူမကို ဇနီးအဖြစ် တောင်းဆိုပြီး “ချစ်ခြင်းဖြင့် လာသောကြောင့်” သူမ၏ နာမည်ကို “ပရီတိ” ဟု ခေါ်မည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြသည်။ ကဏ္ဏောတ္ပလာက အဖေထံ သာမန်ထုံးတမ်းအတိုင်း တောင်းခံရန် တောင်းဆိုသဖြင့် သူမက အရင်သွား၍ ဂေါရီ၏ ကရုဏာနှင့် တပသ်၏ အကျိုးကြောင့် ယုဝပြန်ရကြောင်း ပြောကာ မင်္ဂလာတောင်းသည်။ ကာမကလည်း တရားဝင် တောင်းခံရာ အဖေက မီးကို သက်သေထား၍ ဘြာဟ္မဏများ ရှေ့တွင် သမီးကို ပေးအပ်ပြီး၊ သူမကို “ပရီတိ” ဟု ခေါ်ကြကာ တီရ္ထလည်း သူမနာမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာသည်။ ဖလရှရုတိအရ မာဃလတစ်လလုံး ရေချိုးလျှင် ပရယာဂ၏ အကျိုးကို ရပြီး၊ နောက်ဘဝများတွင် ရုပ်ရည်ချောမော၍ စွမ်းရည်ပြည့်ဝကာ ဆွေမျိုးများနှင့် ခွဲခွာရသော ဒုက္ခ မခံရဟု ဆိုသည်။

Aṭeśvarotpatti-māhātmya (Origin and Glory of Aṭeśvara) | अटेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्य
ဤအဓ್ಯಾಯသည် အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်သော အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ (၁) သတ္တိသံဓာသည် လိင်္ဂ၏ တောင်ဘက်အရပ်တွင် ယောဂအနေအထားဖြင့် ထိုင်ကာ ပရాణကို ပြန်လည်သိမ်းယူ၍ အသက်ရှုကို ရုပ်သိမ်းသည်။ ဘြာဟ္မဏများ ရောက်လာ၍ သင်္ဂြိုဟ်အခမ်းအနား စီစဉ်သော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာ ပျောက်ကွယ်သွား၍ အံ့ဩမှု ဖြစ်ပေါ်ကာ လိင်္ဂပူဇာနှင့် ဝတ်ပြုစည်းကမ်းကို ပိုမိုတင်းကြပ်စေသည်။ ဤသီရ္ထာနကို ပူဇာသူများ၏ အပြစ်အညစ်ကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ကောင်းချီးပေးသော အမြဲတမ်းအရင်းအမြစ်ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။ (၂) ထို့နောက် မင်းဆက်နှင့် သီလဆိုင်ရာ ပြဿနာ ပေါ်လာသည်။ စစ်ပွဲကြောင့် မျိုးဆက်အားနည်းသဖြင့် ဝန်ကြီးများနှင့် ဘြာဟ္မဏများက မင်းမရှိလျှင် “မတ္စျ-နျာယ” ကဲ့သို့ လူမှုအ乱အယှက် ဖြစ်မည်ဟု သတိပေးသည်။ သတ္တိသံဓာသည် မင်းအဖြစ် ပြန်မဝင်လိုဘဲ ရှေးထုံးတမ်းအပေါ် အခြေခံသော ရိတုအဖြေကို တင်ပြသည်။ ပရရှုရာမက ခ္ෂတ္တရိယများကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် ခ္ෂတ္တရိယမယားများက သားသမီးရရန် ဘြာဟ္မဏများထံ တောင်းဆိုကာ “လယ်မြေမှ မွေးဖွားသော” အုပ်ချုပ်သူများ ပေါ်ထွန်းခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်စေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဝသိဋ္ဌ၏ ကုဏ္ဍဟူသော သားပေးသီရ္ထာကို မိတ်ဆက်ကာ သတ်မှတ်အချိန်တွင် ရေချိုးလျှင် ကိုယ်ဝန်ရနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အထင်ကရ မင်း အဋ (အဋုန်) မွေးဖွားလာပြီး မင်းလမ်းတစ်လျှောက် လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ကောင်းကင်မှ ဒေဝသံကြောင့် အမည်ကို ရှင်းပြသည်။ အဋသည် အဋေရှ್ವರ-လိင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ မာဃ-စတုရ္ဒသီနေ့ ပူဇာခြင်းနှင့် သားပေးကုဏ္ဍတွင် ရေချိုးခြင်းကို သားသမီးနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာအတွက် အာနုဘော်ရှိသည်ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။

याज्ञवल्क्यसमुद्रव-आश्रममाहात्म्य (The Māhātmya of Yājñavalkya’s Sacred Water-Site and Āśrama)
သုတက ယာဇ္ဉဝလ္က്യနှင့် ဆက်နွယ်သော နာမည်ကြီး အာရှရမနှင့် သန့်ရှင်းသော ရေတီရ္ထကို မိတ်ဆက်ကာ၊ ဝေဒမသင်ကြားသူတောင် အောင်မြင်မှုရနိုင်သည်ဟု ချီးမြှောက်ဖော်ပြသည်။ ရှိသီများက ယာဇ္ဉဝလ္က্যের ယခင်ဂုရုနှင့် ဝေဒများကို ယူသွားပြီး နောက်တဖန် ပြန်လည်ရရှိလာသည့် အကြောင်းအရာကို မေးမြန်းကြသည်။ သုတက ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏ ဆရာနှင့် ရာဇပုရောဟိတ်ဖြစ်သော ရှာကလျကို ဖော်ပြပြီး၊ နန်းတော်တွင် ရာဇာအတွက် သာမန်ပြေငြိမ်းရေး ရိတုအတွက် ယာဇ္ဉဝလ္က्यကို ခေါ်ယူသည့် ဖြစ်ရပ်ကို ပြောပြသည်။ လူမှု-ရိတုဆိုင်ရာ တင်းမာမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ရာဇာက ယာဇ္ဉဝလ္က्यကို မသင့်လျော်သည့် အခြေအနေဖြင့် တွေ့မြင်သဖြင့် ကောင်းချီးမပေးဘဲ သန့်ရေကို သစ်တိုင်ပေါ် ပက်ခိုင်းသည်။ ယာဇ္ဉဝလ္က्यက ဝေဒမန္တရကို အာဟွာန်ကာ ရေကို ပက်လိုက်သဖြင့် သစ်တိုင်သည် ချက်ချင်း အရွက်၊ ပန်း၊ အသီး ထွက်ပေါ်လာပြီး မန္တရ၏ အာနုဘော်ကို ပြသသလို ရာဇာ၏ ရိတုမကျွမ်းကျင်မှုကိုလည်း ထင်ရှားစေသည်။ ရာဇာက အဘိသေက တောင်းသော်လည်း ယာဇ္ဉဝလ္က्यက မန္တရအာနုဘော်သည် ဟိုးမနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှန်ကန်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်ဟု ဆိုကာ ငြင်းပယ်သည်။ ရှာကလျက ရာဇာထံ ပြန်သွားရန် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် တောင်းဆိုသော်လည်း ယာဇ္ဉဝလ္က्यက ဓမ္မသဘောတရားအရ မာနကြီး၍ တာဝန်မသိသော ဂုရုကို စွန့်ခွာနိုင်သည်ဟု ဆိုကာ ငြင်းဆန်သည်။ ရှာကလျက ဒေါသထွက်၍ အထရ္ဝဏ မန္တရများနှင့် ရေကို အသုံးပြုကာ သင်ကြားပေးထားသည့် ပညာကို စွန့်လွှတ်စေသည့် သင်္ကေတဆန်သော လုပ်ရပ်ကို ခိုင်းစေပြီး၊ ယာဇ္ဉဝလ္က्यက မိမိသင်ယူခဲ့သမျှကို ထုတ်ပယ်ကာ လွတ်လပ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့နောက် စိဒ္ဓိကေတ္ရများကို ရှာဖွေရာတွင် စိတ်အနေအထားအတိုင်း အကျိုးရလဒ် ပေါ်လာသည့် ဟာဋကေရှွရ-ကေတ္ရသို့ ညွှန်ပြခံရပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တပသနှင့် နေဘုရားပူဇော်မှုကို တင်းကျပ်စွာ ပြုလုပ်သည်။ ဘ္ဟာစကရ (နေဘုရား) က ကုဏ္ဍအတွင်း ဆရသွတီသဘော မန္တရများကို ထားပေးကာ၊ ရေချိုး၍ မန္တရရွတ်ဆိုလျှင် ဝေဒပညာကို ချက်ချင်း မှတ်မိတတ်ပြီး တတ္တဝအဓိပ္ပါယ်ကို ကရုဏာဖြင့် ထင်ရှားစေမည်ဟု ပေးသနားသည်။ ယာဇ္ဉဝလ္က्यက လူ့ဂုရုအပေါ် သာမန်တာဝန်မှ လွတ်မြောက်လိုကြောင်း တောင်းဆိုရာ၊ နေဘုရားက လဃိမာ စိဒ္ဓိကို ပေးပြီး၊ ဒေဝမြင်းရုပ် (ဝာဇိကရ္ဏ) မှတစ်ဆင့် ဝေဒကို တိုက်ရိုက် လက်ခံသင်ယူရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း၊ နေဘုရားကို ဖူးမြင်ခြင်းနှင့် “နာဒဘိန္ဒု” ဟူသော သတ်မှတ်ဖော်မြူလာကို ရွတ်ဆိုခြင်းတို့က မောက္ခသို့ ဦးတည်သော အောင်မြင်မှုကို ပေးသည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် ချုပ်ဆိုထားသည်။

Kātyāyanī–Śāṇḍilī Upadeśa and the Hāṭakeśvara-kṣetra Tṛtīyā Vrata (कात्यायनी-शाण्डिली-उपदेशः)
ဤအধ্যာယတွင် ရှိသီတို့က စူတအား ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၏ မိသားစုအကြောင်း မေးမြန်းသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး၊ ဇနီးနှစ်ဦး မૈထရေးယီနှင့် ကာတျာယနီတို့၏ အမည်ကို ဖော်ပြကာ ရေချိုးလျှင် ကောင်းကျိုးပေးသည်ဟု ဆိုသော တီရ္ထ/ကுண္ဍ နှစ်ခုကိုလည်း မိတ်ဆက်သည်။ ထို့နောက် ယာဇ္ဉဝလ္က्यက မૈထရေးယီကို ပိုမိုချစ်ခင်လျက်ရှိသည်ကို မြင်သဖြင့် ကာတျာယနီတွင် စပ်နီဒုက္ခ (ဇနီးအချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ဖြစ်သော ဝမ်းနည်းမှု) ပေါ်ပေါက်လာသည်။ သူမ၏ ဝမ်းနည်းခြင်းကို ရေမချိုးခြင်း၊ အစာမစားချင်ခြင်း၊ မရယ်မောခြင်း စသည့် အပြုအမူများဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ကာတျာယနီသည် အိမ်ထောင်ရေးသဟဇာတ၏ နမူနာဖြစ်သော ရှာဏ္ဍိလီကို တွေ့မြင်ကာ ခင်ပွန်း၏ ချစ်ခင်လေးစားမှုကို ရရှိစေမည့် လျှို့ဝှက် ဥပဒေသကို တောင်းခံသည်။ ရှာဏ္ဍိလီက ကုရုက္ခေတ္တ၌ မိမိ၏ နောက်ခံကို ပြောပြပြီး နာရဒ၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ပြန်လည်ဆိုသည်—ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷေတ္တ၌ ဂေါရီနှင့် ဆက်နွယ်သော ပဉ္စပိဏ္ဍ ပူဇာကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး သဒ္ဓါဖြင့် ဆက်လက်ပြုလုပ်ရ며၊ တြိတီယာနေ့တွင် အထူးစောင့်ထိန်းရသည်။ ထို့အပြင် ဒေဝီနှင့် ဒေဝတို့၏ ဆွေးနွေးမှုမှတစ်ဆင့် ရှိဝ၏ ခေါင်းပေါ်ရှိ ဂင်္ဂါ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ကမ္ဘာထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ သဘောတရားအဖြစ် ရှင်းလင်းကာ မိုးရွာမှု၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ယဇ္ဉ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ညီမျှမှုတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဤအধ্যာယသည် လူမှုသီလ၊ ဝရတပူဇာနှင့် ကောစမစ်အကြောင်းရင်းကို တီရ္ထအခြေပြု သင်ကြားချက်အဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။

Īśānotpatti–Pañcapīṇḍikā-Gaurī Māhātmya and Vararuci-sthāpita Gaṇapati Māhātmya (ईशानोत्पत्तिपंचपिंडिकागौरीमाहात्म्य–वररुचिस्थापितगणपतिमाहात्म्य)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဆန္ဓျာ (saṅdhyā) အလေ့အထနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ဝရတ (vrata) တရားကို သာသနာရေးအဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြထားသည်။ သီဝ (Śiva) က မိုးချုပ်မိုးလင်းအချိန်တွင် ရန်သူသတ္တဝါများက နေမင်းကို တားဆီးကြောင်း၊ စာဝိထရီ (Sāvitrī) မန္တရဖြင့် ရေကို ပူဇော်ခြင်းသည် အာကာသလက်နက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ထိုအန္တရာယ်များကို ဖယ်ရှားပေးကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့ကြောင့် ဆန္ဓျာ-ဇလ (saṅdhyā-jala) ၏ သီလ–ပူဇော်ရေး လောဂစ်ကို အခြေခံပေးသည်။ ထို့နောက် အိမ်တွင်း–ဘုရားရေး တင်းမာမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ပါရဝတီ (Pārvatī) သည် သီဝက “ဆန္ဓျာ” ကို ပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်သဘောဖြင့် ဂုဏ်ပြုနေခြင်းကြောင့် စိတ်မကောင်းဖြစ်ကာ သစ္စာကတိတစ်ရပ်ထိ တိုးတက်သွားသည်။ သို့သော် သီဝ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော မန္တရဗဟုသုတနှင့် Īśāna ဦးတည်ပူဇော်မှုကြောင့် နောက်ဆုံး ပြန်လည်ညီညွတ်သွားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ထို့ပြင် အမိန့်တော်ပူဇော်လမ်းကြောင်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဂေါရီ (Gaurī) ကို “ပဉ္စပိဏ္ဍ” (Pañcapīṇḍamaya—အလုံးငါးလုံး) ရုပ်ဖြင့် အထူးသဖြင့် တတိယတိထိ (tṛtīyā) တွင် တစ်နှစ်အထိ ပူဇော်ပါက အိမ်ထောင်ရေးညီညွတ်မှု၊ လိုလားသည့် ဇနီး/ခင်ပွန်းရရှိမှု၊ သားသမီးရရှိမှုတို့ကို ပေးကြောင်း ဆိုသည်။ ဆန္ဒမပါဘဲ ပြုလုပ်လျှင် ပိုမိုမြင့်မားသော ဝိညာဉ်ရေးအောင်မြင်မှုကို ရရှိစေသည်။ နာရဒ (Nārada)၊ ရှာဏ္ဍိလျ (Śāṇḍilya)၊ စူတ (Sūta) တို့၏ ဆရာမှ ဆရာသို့ ကူးဆက်သင်ကြားမှုဖြင့် ဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး ဒေသဆိုင်ရာ ဥပမာဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ကာတျာယနီ (Kātyāyanī) သည် တစ်နှစ်ဝရတပြု၍ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ (Yājñavalkya) နှင့် လက်ထပ်ရကာ ထူးချွန်သော သားတစ်ဦးကို မွေးဖွားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝရရုချိ (Vararuci) က သင်ကြားရေးအကျိုးအတွက် ဂဏပတိ (Gaṇapati) ကို စတင်တည်ထောင်ပြီး ထိုပူဇော်မှုသည် ပညာရေးနှင့် ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်မှုကို ထောက်ပံ့ကြောင်း ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။

वास्तुपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Vāstupada-Utpatti Māhātmya: The Glory of the Origin of Vāstupada)
ဤအধ্যာယတွင် ရှိသီများနှင့် စူတာတို့အကြား မေးမြန်း–ဖြေကြားသဘောတရားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ရှိသီများက ကာတျယာယနနှင့် ဆက်နွယ်သော တီရ္ထကို ယခင်က မဖော်ပြခဲ့သည့် အကြောင်းနှင့် မဟာတ္မာက တည်ထောင်ခဲ့သော သန့်ရှင်းရာ အခြေခံတစ်ခုရှိလျှင် ပြောပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတာက ကာတျယာယနသည် «ဝါස්တုပဒ» ဟုခေါ်သော တီရ္ထကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေကာ တရားဝင်စီစဉ်ထားသော ဒေဝတာအစု (၄၃ ပေါင်း ၅) ကို ပူဇော်ရကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ဖော်ပြသည်။ မြေကြီးမှ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါတစ်ကောင် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ သုက္ကရာ၏ သင်ကြားမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ဒိုင်တျယ မန္တရအင်အားကြောင့် ထိခိုက်မရအောင် ဖြစ်လာသည်။ ဒေဝများက တိုက်ခိုက်မရဘဲ အန္တရာယ်ကြုံရချိန်တွင် ဗိဿဏုက ဝင်ရောက်ကာ ကတိသစ္စာအခြေပြု စည်းကမ်းတစ်ရပ် ချမှတ်သည်—သတ္တဝါ၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် ဒေဝတစ်ပါး တည်နေရာတိုင်း၌ ပူဇော်လျှင် ၎င်းသည် ကျေနပ်၍ ငြိမ်းချမ်းမည်၊ မပူဇော်လျှင် လူသားတို့ ထိခိုက်နိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ သတ္တဝါ ငြိမ်းချမ်းသွားသောအခါ ဘြဟ္မာက ၎င်းကို «ဝါස්တု» ဟု အမည်ပေးပြီး ဗိဿဏုက ဝိශ්ဝကರ್ಮန်ကို ပူဇော်နည်းလမ်းများကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်ရေးဆွဲရန် အမိန့်ပေးသည်။ ယာဇ్ఞဝလ္က്യ၏ သားက ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರတွင် အာရှရမတည်နေရာကို ထိုစည်းကမ်းအတိုင်း တည်ဆောက်ပေးရန် ဝိශ්ဝကర్మန်ကို တောင်းဆိုသည်။ ဝိශ්ဝကర్మန်က ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဝါස්တုပူဇာကို ဆောင်ရွက်ပြီး ကာတျယာယနက ကမ္ဘာအကျိုးအတွက် ထိုရိတုအခမ်းအနားများကို ပျံ့နှံ့စေသည်။ အဆုံးတွင် ဤက்ஷेत्रကို ထိတွေ့ခြင်းဖြင့် အပြစ်ကင်းစင်စေပြီး အိမ်နှင့် ဆောက်လုပ်ရေးချို့ယွင်းချက်များ (ဂൃဟဒోష၊ ရှိလ္ပဒోష၊ ကုပဒ၊ ကုဝါස්တု) ကို ပျောက်ကင်းစေကြောင်း၊ ဝိုင်ရှာခ သုက္လ တ္ရတီယာနှင့် ရိုဟိဏီ နက္ခတ်နေ့တွင် အထူးသက်ရောက်ကြောင်း၊ မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လျှင် စည်းစိမ်နှင့် အာဏာရရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။

अजागृहोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् | Ajāgṛhā: Origin Narrative and Site-Glory
အခန်း ၁၃၃ တွင် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರအတွင်းရှိ အဇာဂృဟာ (Ajāgṛhā) ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် သန့်ရှင်းရာဌာန၏ မဟိမကို ရှင်းပြထားသည်။ စူတာသည် ပညာရှိနားထောင်သူများအား အဇာဂṛဟာဟူသော ဒေဝတားသည် ဒုက္ခဝေဒနာများကို လျော့ပါးစေသည့်အတွက် ကျော်ကြားကြောင်း ပြောကြားသည်။ ဘြာဟ္မဏ ဘုရားဖူးတစ်ဦးသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်စွာ ရောက်လာပြီး ဆိတ်အုပ်အနီးတွင် အနားယူရာမှ နိုးလာသော် ရောဂါသုံးမျိုး—rājayakṣmā, kuṣṭha, pāmā—ဖြင့် ထိခိုက်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ တောက်ပသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက မိမိကိုယ်ကို အဇာမင်း (Ajapāla) ဟု ဖော်ပြပြီး ဆိတ်ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် သင်္ကေတပြုထားသော ရောဂါများကို ထိန်းချုပ်ကာ လူတို့ကို ကာကွယ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ရောဂါများက နှစ်မျိုးမှာ brahmaśāpa (ဗြဟ္မာ၏ အပြစ်ဒဏ်) ကြောင့် သာမန်ကုထုံးများဖြင့် မလွယ်ကူကြောင်း၊ ကျန်တစ်မျိုးကို မန္တရနှင့် ဆေးဝါးဖြင့် လျော့ပါးစေနိုင်ကြောင်း ပြောပြီး ထိုနေရာ၏ မြေကို ထိမိလျှင်လည်း အလားတူဒုက္ခကူးစက်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် မင်းသည် အချိန်ကြာမြင့်သော ဟိုးမ (homa) နှင့် ဘာဝနာပူဇာများကို ဆောင်ရွက်၍ အထာဝဗေဒဆိုင်ရာ ရွတ်ဆိုမှုများ၊ က္ရှೇತ್ರပာလ/ဝာစ্তু စတုတ္ထများဖြင့် မြေထဲမှ က္ရှೇತ್ರဒေဝတားကို ဖော်ထုတ်ခေါ်ယူသည်။ ဒေဝတားက ထိုနေရာသည် ရောဂါဒုషများမှ သန့်စင်ပြီးကြောင်း ကြေညာကာ ကုသမှုအစီအစဉ်ကို သတ်မှတ်သည်—ဒေဝတားကို ပူဇာပြုခြင်း၊ Candrakūpikā နှင့် Saubhāgya-kūpikā တွင် ရေချိုးခြင်း၊ Khaṇḍaśilā ကို ဖူးမြော်/နီးကပ်ခြင်း၊ pāmā ကို သက်သာစေရန် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် Apsarasāṃ Kuṇḍa တွင် ရေချိုးခြင်း။ ဘြာဟ္မဏသည် အစီအစဉ်အတိုင်း လိုက်နာ၍ တဖြည်းဖြည်း ရောဂါကင်းစင်ကာ ပြန်လည်ကျန်းမာသွားပြီး၊ အဆုံးတွင် စည်းကမ်းနှင့်အတူ ထိုနေရာတွင် ပူဇာပြုသူများအတွက် အဇာဂṛဟာ၏ အာနုဘော်သည် ဆက်လက်တည်ရှိကြောင်း အတည်ပြုထားသည်။

खण्डशिलासौभाग्यकूपिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् | Origin-Glory of Khaṇḍaśilā and the Saubhāgya-Kūpikā
အဓ್ಯಾಯ ၁၃၄ သည် Śrīhāṭakeśvara-kṣetra / Kāmeśvara-pura ဟူသော သန့်ရှင်းရာဒေသအတွင်း စူတာနှင့် ရှင်ရသီတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ရသီတို့က ကာမဒေဝ (Kāma) အပေါ်ကျရောက်သည့် ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ၏အကြောင်းရင်းနှင့် သန့်ရှင်းအမှတ်အသားနှစ်ခု—ကျောက်ရုပ်သမီးတော် Śilākhaṇḍā / Khaṇḍaśilā နှင့် မင်္ဂလာရေတွင်း Saubhāgya-kūpikā—၏ မူလကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက တပသီဗြာဟ္မဏ Harīta နှင့် အလွန်သီလဝါသော ဇနီးအကြောင်းကို ပြောသည်။ ကာမဒေဝ၏ မြားများကြောင့် သူမသည် မရည်ရွယ်ဘဲ ကာမ၏ အလိုဆန္ဒအရာဝတ္ထုဖြစ်လာသည်။ Harīta သိသွားသောအခါ ဓမ္မ-ဥပဒေသဘောဖြင့် အပြစ်ဒဏ်ချသည်—ကာမဒေဝသည် ကုဋ္ဌရောဂါနှင့် လူမှုအမုန်းခံရပြီး၊ ဇနီးသည်လည်း စိတ်အတွင်း အနည်းငယ်လွဲချော်သည့်အတွက် ကျောက်ဖြစ်သွားသည်။ ထို့နောက် အပြစ်ကို စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ် သုံးမျိုးခွဲ၍ စိတ်ကို တာဝန်ခံမှု၏ အမြစ်အဖြစ် အထူးအလေးပေးသည်။ ကာမဒေဝ အားနည်းသဖြင့် မျိုးဆက်တိုးပွားမှု ပျက်ကွက်လာရာ နတ်တို့က ကုသနည်းရှာကြသည်။ ကျောက်ရုပ်ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ ရေတည်နေရာတွင် ထိတွေ့ပူဇော်ခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ကာ အရေပြားရောဂါကုသနှင့် saubhāgya (ကံကောင်းခြင်း/အိမ်ထောင်ကောင်းခြင်း) ပေးသော တီရ္ထအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ အဆုံးတွင် Trayodaśī နေ့တွင် Khaṇḍaśilā နှင့် Kāmeśvara ကို ပူဇော်သည့် ဝရတပုံစံ ညွှန်ကြားချက်များကို ဖော်ပြပြီး အရှက်ကွဲစကားပျက်မှ ကာကွယ်ခြင်း၊ အလှအပနှင့် ကံကောင်းခြင်း ပြန်လည်ရရှိခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် မိသားစုအေးချမ်းခြင်းတို့ကို ကတိပြုသည်။

दीर्घिकातीर्थमाहात्म्य — The Glory of Dīrghikā Tīrtha and the Pativratā Narrative
သုတက ဒီဃိကာ (Dīrghikā) ဟုခေါ်သော အပြစ်ဖျက်နိုင်သည့် နာမည်ကြီး ရေကန်တစ်ခု၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြသည်။ ဂျေဋ္ဌ (Jyeṣṭha) လ၏ သုက္လပက္ခ စတုရဒသီ (caturdaśī) နေ့ မနက်နေထွက်ချိန်တွင် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းသည် အပြစ်ကင်းစင်၍ လွတ်မြောက်ခြင်းအတွက် အထူးထိရောက်ကြောင်း ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် ဥပမာဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောသည်။ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏ ဝီရရှာမန် (Vīraśarman) ၏ သမီးသည် ကိုယ်အင်္ဂါအချိုးအစား ထူးခြားသဖြင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းက မင်္ဂလာအခမ်းအနားဆိုင်ရာ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် လက်မခံကြ။ သူမသည် တပဿာပြင်းထန်စွာ ကျင့်ပြီး အိန္ဒြာ၏ အစည်းအဝေးသို့ မကြာခဏ သွားရောက်သည်။ တစ်ခါတွင် သူမ၏ ထိုင်ခုံကို သန့်စင်ရန် ရေဖြန်းသဖြင့် မေးမြန်းရာ အိန္ဒြာက အရွယ်ရောက်ပြီး မင်္ဂလာမဆောင်သေးခြင်းကို သန့်ရှင်းမှုမပြည့်စုံဟု မြင်ကြပြီး မင်္ဂလာဆောင်လျှင် ရိတုအကျင့်အရ သင့်လျော်မှု ပြန်ရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။ သူမသည် လူအများရှေ့တွင် ခင်ပွန်းရှာဖွေရာ အရေပြားရောဂါ (leprosy) ခံစားနေရသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးက တစ်သက်လုံး အမိန့်နာခံမည်ဟု ကတိပြုလျှင် မင်္ဂလာဆောင်မည်ဟု သဘောတူသည်။ မင်္ဂလာပြီးနောက် သူက တီရ္ထ ၆၈ နေရာတွင် ရေချိုးလိုကြောင်း တောင်းဆိုသဖြင့် သူမသည် သယ်ဆောင်နိုင်သော တဲငယ်တစ်လုံး ဆောက်ကာ ခင်ပွန်းကို ခေါင်းပေါ်တင်၍ ဘုရားဖူးခရီးများ လှည့်လည်သွားသည်။ ခရီးတစ်လျှောက် သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် တဖြည်းဖြည်း တောက်ပလာသည်။ ဟာဋကေရှ္ဝရ (Hāṭakeśvara) အနီး ညအချိန်တွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေစဉ် တံစူးပေါ်တွင် ခံနေရသော ရှင်မဏ္ဍဝျ (Māṇḍavya) ကို မတော်တဆ ထိခိုက်စေသဖြင့် ရှင်က နေထွက်ချိန်တွင် ခင်ပွန်း သေမည်ဟု ကျိန်စာချသည်။ သူမက သစ္စာအက် (satya) ဖြင့် “ခင်ပွန်း သေရမည်ဆိုလျှင် နေမထွက်နိုင်” ဟု ကြေညာသဖြင့် နေထွက်ခြင်း ရပ်တန့်ကာ လူမှုနှင့် ကမ္ဘာလောက အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ပေါ်သည်။ မကောင်းသူများ ပျော်ရွှင်သော်လည်း ယဇ္ဉာနှင့် ဓမ္မအကျင့်များ ရပ်တန့်သဖြင့် တရားကျင့်သူများနှင့် ဒေဝတားများ ဒုက္ခရောက်ကြသည်။ ဒေဝတားများက စူရျ (Sūrya) ထံ တောင်းပန်ရာ သူက ပတိဝြတာ၏ အာနုဘော်ကို ကြောက်ရွံ့ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတားများက သူမနှင့် ညှိနှိုင်းကာ အကျိုးကျေးဇူးများ ပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ သူမက နေထွက်ခွင့် ပြန်ပေးသဖြင့် နေရောင်ထိချိန်တွင် ခင်ပွန်း သေသော်လည်း ဒေဝတားများက ပြန်လည်အသက်သွင်းကာ ယုဝတိပုံစံသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲပေးသည်။ သူမလည်း အလှတရားပြည့်စုံသော ယုဝတိအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး မဏ္ဍဝျလည်း ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်သည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် တီရ္ထ၏ ကုသိုလ်၊ သစ္စာ၏ အာနုဘော်နှင့် ပတိဝြတာ-ဓမ္မ၏ မြင့်မြတ်မှုကို သန့်ရှင်းသော နေရာအတွင်း ပြသထားသည်။

दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of the Origin of Dīrghikā)
ဤအধ্যာယတွင် ကမ္မနှင့် အချိုးကျတရားမျှတမှုကို ဥပဒေ–သီအိုလောဂျီဆန်စွာ ဆွေးနွေးထားသည်။ မာဏ္ဍဗျသည် သေမရဘဲ အကြာကြီးဒုက္ခခံနေရသဖြင့် ဓမ္မရာဇာထံ မိမိဒုက္ခ၏ တိတိကျကျ ကမ္မအကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသည်။ ဓမ္မရာဇာက ယခင်ဘဝတွင် ကလေးဖြစ်စဉ် မာဏ္ဍဗျက ဘကာငှက် (baka) ကို ချွန်ထက်သော တိုင်ပေါ်တွင် ထိုးတင်ခဲ့သဖြင့် ထိုသေးငယ်သော အပြစ်က ယခုနာကျင်မှုကို ဖြစ်စေကြောင်း ရှင်းပြသည်။ မာဏ္ဍဗျသည် အပြစ်ဒဏ်မညီမျှဟု သတ်မှတ်ကာ ဓမ္မရာဇာကို ကျိန်စာတင်သည်—ဓမ္မရာဇာသည် ရှုဒြဝမ်း၌ မွေးဖွား၍ လူမှုဒုက္ခကို ခံရမည်။ သို့သော် ကျိန်စာကို ကန့်သတ်ထားပြီး ထိုဘဝတွင် သားသမီးမရှိရ၊ ထို့နောက် ဓမ္မရာဇာသည် မိမိရာထူးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ကယ်တင်လမ်းအဖြစ် ဓမ္မရာဇာသည် ဤလယ်ကွင်း၌ တြိလိုကန (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကာ လွတ်မြောက်ခြင်း (သေခြင်း) ကို မြန်မြန်ရယူရမည်ဟု ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ဒေဝတားတို့က ထပ်မံကောင်းချီးတောင်းဆို၍ ထိုးတိုင် (śūlikā) ကို သန့်စင်စေသော ထိတွေ့ဝတ္ထုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည်—မနက်ခင်းတွင် ထိသူသည် ပာပမှ လွတ်မြောက်မည်။ ထို့နောက် ပတိဝြတာမိန်းမတစ်ဦးက တူးထားသော ရေကန်/ချိုင့်ကို “ဒီရ္ဃိကာ” ဟု သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုရာ ဒေဝတားတို့က ခွင့်ပြုပြီး မနက်ခင်းရေချိုးလျှင် အပြစ်များ ချက်ချင်းပျောက်ကင်းကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် နေသည် ကညာရာသီ၌ ရှိစဉ် ပဉ္စမနေ့တွင် ရေချိုးခြင်းသည် မျိုးမပွားမှုကို ပြန်လှန်ကာ သားသမီးရရှိစေသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပတိဝြတာ၏ မိမိတီရ္ထသို့ ဆက်လက်ဘက်တရားနှင့် “ဒီရ္ဃိကာ” ဒဏ္ဍာရီကို ကြားနာရုံဖြင့်ပင် ပာပမှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ဖလသြုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

माण्डव्य-मुनिशूलारोपण-प्रसङ्गः (Mandavya Muni and the Episode of Impalement)
ဤအধ্যာယသည် တပဿီကြီး မာဏ္ဍဗျ (Māṇḍavya) ကို ရှူလာ (တိုင်တင်ထိုးခြင်း/impalement) ပေါ်တင်ခံရသည့် အကြောင်းအရင်းကို ရှင်ပညာရှိများ မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ စူတာက မာဏ္ဍဗျသည် ဘုရားရေးခရီး (တီရ္ထယာတရာ) ဆောင်ရွက်ရင်း ယုံကြည်ခြင်းနက်ရှိုင်းစွာဖြင့် ဤသန့်ရှင်းဒေသသို့ ရောက်လာကာ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ သာသနာအစဉ်နှင့် ဆက်နွယ်သော သန့်စင်တီရ္ထကြီးတစ်ခုသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ထိုနေရာတွင် ပိတೃ-တရ္ပဏ (ဘိုးဘွားအတွက် ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ပြုလုပ်ပြီး နေရောင်ဘုရားနှင့် ဆိုင်သော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းကာ “vibhrāṭ” ဟူသော စကားပြန်လည်ပါဝင်သည့် ဘ္ဟာස්ကရ (Bhāskara) နှစ်သက်သော စတုတ္ထကို ရွတ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် သူခိုးတစ်ဦးက အထုပ် (loptra) တစ်ခုကို ခိုးယူပြီး လူများက လိုက်လံဖမ်းဆီးကြသည်။ မောနဖြင့် တိတ်ဆိတ်နေသော ရှင်ပညာရှိကို မြင်သဖြင့် သူခိုးသည် အထုပ်ကို ရှင်ပညာရှိအနီးတွင် ချထားကာ ဂူတစ်ခုထဲသို့ ဝင်ပုန်းခဲ့သည်။ လိုက်လာသူများက အထုပ်ကို ရှင်ပညာရှိရှေ့တွင် တွေ့သဖြင့် ထွက်ပြေးလမ်းကြောင်းကို မေးမြန်းရာ မာဏ္ဍဗျသည် သူခိုး၏ နေရာကို သိသော်လည်း မောနဝရတ (mauna-vrata) ကို မဖျက်လိုသဖြင့် မပြောခဲ့။ အလျင်အမြန် ဆင်ခြင်မထားဘဲ လိုက်လာသူများက သူကို မျက်နှာဖုံးထားသော သူခိုးဟု ထင်မှတ်ကာ တောအတွင်း၌ ရှူလာပေါ်တင်ထိုးလိုက်ကြသည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းသည် လက်ရှိတွင် အပြစ်ကင်းစင်သော်လည်း အတိတ်က ကမ္မဖလ (pūrvakarma-vipāka) ကြောင့် ပြင်းထန်သော အကျိုးဆက် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်းကို ပြသပြီး၊ သမာဓိဖြင့် စီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ ဝရတစည်းကမ်းနှင့် အကြောင်းအကျိုး၏ ရှုပ်ထွေးမှုတို့အပေါ် ဆွေးနွေးရာသို့ ဦးတည်စေသည်။

धर्मराजेश्वरोत्पत्तिवर्णनम् (Origin Account of Dharmarāja’s Manifestation as Vidura)
ရိရှီတို့သည် မဏ္ဍဗျ ရိရှီ၏ ကျိန်စာကို သက်သာစေရန် ဓမ္မရာဇ (ယမ) ပြုလုပ်ခဲ့သော တပဿနှင့် သမဓိကျင့်စဉ်များကို စူတအား မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ဓမ္မရာဇသည် ကျိန်စာကြောင့် စိတ်ပူပန်၍ သန့်ရှင်းသော ကွင်းပြင်တစ်ခုတွင် တပဿပြုကာ ကပာဒိန် (ရှီဝ) အတွက် မန္တပ/ဗိမာန်တော်သဘောရှိသော နေရာတည်ဆောက်ပြီး ပန်း၊ အမွှေးတိုင်၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ပူဇော်ကြောင်း ပြောသည်။ မဟာဒေဝသည် နှစ်သက်၍ အလိုတော်ပြည့်စုံစေမည့် ဝရပေးသည်။ ဓမ္မရာဇက မိမိဓမ္မကို တိတိကျကျ လိုက်နာခဲ့သော်လည်း ရှုဒြ မိခင်ဝမ်း၌ မွေးဖွားရမည့် ကျိန်စာကို ခံရပြီး ဒုက္ခနှင့် ဆွေမျိုးပျက်စီးမှု (jñāti-nāśa) ကို ကြောက်ရွံ့ကြောင်း တင်ပြသည်။ ရှီဝက ရိရှီ၏ စကားကို မပြန်လှန်နိုင်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ရှုဒြအဖြစ် မွေးဖွားမည်ဖြစ်သော်လည်း သားသမီးမရှိမည်၊ ဆွေမျိုးပျက်စီးမှုကို မြင်ရသော်လည်း အခြားသူများက သူ၏ တားမြစ်ချက်ကို မနာခံကြသဖြင့် ဝမ်းနည်းမှုက မလွန်ကဲမည်ဟု မိန့်သည်။ ထို့နောက် သင်ခန်းစာဆန်သော ဘဝကို ခန့်မှန်းပြောကြားသည်—နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် ဓမ္မကို မျက်နှာမူ၍ ဆွေမျိုးတို့၏ အကျိုးအတွက် အကြံဉာဏ်များစွာ ပေးမည်၊ သူတို့မှာ ယုံကြည်မှုနည်းပြီး အကျင့်ပျက်နေသော်လည်း မလျော့မနည်း သင်ကြားမည်။ နှစ်တစ်ရာ ပြည့်သည့်အခါ “ဗြဟ္မာတံခါး” (brahma-dvāra) မှတဆင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ကာ မောက္ခကို ရရှိမည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤကိစ္စသည် ဗျာသ (ပါရာရှရယ) ၏ စီမံမှုဖြင့် ဒါစီဝမ်း၌ မွေးဖွားသော ဝိဒုရအဖြစ် ဓမ္မရာဇ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံကြောင်း၊ ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းသည် အပြစ်ပျောက်စေသော အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။

धर्मराजेश्वर-माहात्म्य (Dharmarājeśvara Māhātmya) — The Glory of Dharmarājeśvara and the Hāṭakeśvara-kṣetra Liṅga
သုတက ဓမ္မရာဇ (ယမ) အကြောင်း သန့်စင်စေသော နာမည်ကြီး ပုံပြင်ကို ပြောကြားသည်။ ကာရှျယပ မျိုးရိုးမှ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏ (အုပ်ဓျာယ) တစ်ဦး၏ ကလေးသား သေဆုံးသဖြင့် ဝမ်းနည်းမှုက ဒေါသဖြစ်ကာ ယမကို အပြစ်တင်သည်။ သူသည် ဓမ္မရာဇ၏ နေရာသို့ သွားရောက်ပြီး ပြင်းထန်သော အပစ်တင်အမိန့် (ဘြဟ္မ-ရှာပ) ချသည်—ယမသည် “သားမရှိ” ဖြစ်မည်၊ လူထုက မလေးစားတော့မည်၊ မင်္ဂလာကိစ္စများတွင် ယမနာမကို ခေါ်ဆိုလျှင်တောင် အတားအဆီးများ ဖြစ်မည်ဟု ဆိုသည်။ ယမသည် မိမိတာဝန်ဓမ္မကို ဆောင်ရွက်နေသော်လည်း ဘြာဟ္မဏ၏ အပစ်တင်အမိန့်ကို ကြောက်ရွံ့ကာ ဘြဟ္မာထံ တိုင်ကြားပြီး မဏ္ဍဝျယ ဖြစ်ရပ်ကဲ့သို့ ယခင်က အားနည်းခဲ့မှုကိုလည်း သတိရသည်။ အိန္ဒြာက သေခြင်းသည် သတ်မှတ်ကာလအတိုင်း ဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းပြပြီး ယမ၏ လုပ်ငန်းကို ထိန်းသိမ်းကာ အပြစ်မတင်ခံရစေရန် ဖြေရှင်းနည်းကို တိုက်တွန်းသည်။ ဘြဟ္မာသည် အပစ်တင်အမိန့်ကို မဖျက်နိုင်သဖြင့် “ရောဂါများ” (ဗျာဓိ) ကို ပေါ်ထွန်းစေကာ သတ်မှတ်ကာလတွင် သေခြင်းကို ဆောင်ရွက်စေပြီး လူထု၏ အပြစ်တင်မှု မယမထံ မရောက်စေရန် စီမံသည်။ ထို့ပြင် ယမက ဟာဋကေရှွရ-က்ஷೇತ್ರ၌ “အုတ်တမ လင်္ဂ” ကို တည်ထောင်ကာ အပြစ်အကုန် ဖျက်စီးနိုင်သော (sarva-pātaka-nāśana) ဟု ဖော်ပြသည်။ မနက်ခင်းတွင် ဘက္တိဖြင့် ထိုလင်္ဂကို မြင်သူများကို သေမင်း၏ အမှုထမ်းများက ရှောင်ကြဉ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ နောက်တစ်ဖန် ယမက ဘြာဟ္မဏ၏ သားကို ဘြာဟ္မဏရုပ်ဖြင့် ပြန်လည်အသက်သွင်းကာ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းစေသည်။ ဘြာဟ္မဏက အပစ်တင်အမိန့်ကို လျော့ချပေးပြီး ယမတွင် ဒေဝဇာတ သားတစ်ဦးနှင့် လူဇာတ သားတစ်ဦး ရှိမည်၊ ထိုလူဇာတသားသည် မဟာရာဇယဇ္ဉများဖြင့် ယမကို “ကယ်တင်” မည်ဟု ဆိုသည်။ ယမပူဇာသည် ဆက်လက်ရှိသော်လည်း ယခင် ဝေဒမန်ထရ မဟုတ်ဘဲ လူမူလ မန်ထရဖြင့် ဖြစ်မည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ပဉ္စမီနေ့တွင် သတ်မှတ်မန်ထရဖြင့် ယမရုပ်တော်ကို ပူဇာပြုလျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး သားဆုံးရှုံးဝမ်းနည်းမှုမှ ကာကွယ်ပြီး၊ ပဉ္စမီနေ့ ရွတ်ဆိုခြင်းက အပမృတျယု (မသင့်တော်သော သေခြင်း) နှင့် ပုတ္တရ-ရှိုက (သားဝမ်းနည်းမှု) ကို တားဆီးကြောင်း ဖလရှရုတိ အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

धर्मराजपुत्राख्यानवर्णनम् | Account of Dharmarāja’s Son (Yudhiṣṭhira) and Pilgrimage-Linked Merit
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မေး–ဖြေ ပုံစံဖြင့် ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ရှင်တော်များက ယမ (ဓမ္မရာဇ) နှင့် ဆက်နွယ်သော လူ့အဝတားသားအကြောင်း မေးမြန်းရာတွင် စူတက ထိုသားသည် ပाण्डု၏ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသော ယုဓိဋ္ဌိရ ဖြစ်ပြီး က္ෂတ္တရိယတို့အနက် အထွတ်အထိပ်ဟု ချီးကျူးကြောင်း ဖြေကြားသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော မင်းရိုးရာယဇ္ဉပွဲများ—ဒက္ခိဏာ အပြည့်အစုံဖြင့် ပြုလုပ်သော ရာဇသုယ နှင့် အပြီးအစီး ပြီးမြောက်သော အရှ္ဝမေဓ ၅ ကြိမ်—ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြကာ ဓမ္မမင်းအဖြစ် နမူနာတင်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အကဲဖြတ်သဘောတရားတစ်ရပ်ကို ထုတ်ဖော်သည်။ သားများစွာကို လိုလားနိုင်သော်လည်း ဖခင်အတွက် ဂယာသို့ သွားရောက်ခြင်း၊ အရှ္ဝမေဓ ပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အပြာရောင် နွားထီး (နီလ-ဝೃષ) ကို လွှတ်ပေးခြင်းတို့ကို ပြုနိုင်သော သားတစ်ယောက်တည်းရှိလျှင်ပင် တာဝန်ပြည့်စုံပြီဟု ခံစားရကြောင်း ဆိုသည်။ စူတက ဤအကြောင်းအရာကို ဓမ္မတိုးပွားစေသော (dharma-vṛddhi-kara) သင်ခန်းစာအဖြစ် ပညာရှိတို့အတွက် ချုပ်ဆိုကာ မင်းရိုးရာနမူနာနှင့် ဘုရားဖူးသွားရာမှ ရရှိသော ကုသိုလ်တန်ဖိုးကို ပေါင်းစည်းပြသည်။

मिष्टान्नदेश्वरमाहात्म्य (Glory of Miṣṭānneśvara, the ‘Giver of Sweet Food’)
သုတက ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ၌ ဒർശနသာဖြင့်ပင် မိဿ္ဋာန်န (ချိုမြိန်၍ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာ) ကို ပေးတတ်သော ဒေဝတားရှိကြောင်းကို ပြောပြသည်။ အာနာရတပြည်၏ ဘုရင် ဝစုစေန သည် ရတနာ၊ ယာဉ်၊ အဝတ်အထည်တို့ကို သင်္ကြာန္တိ၊ ဗျတီပာတ၊ ဂြိုဟ်ကြတ်ကာလတို့တွင် အထူးသဖြင့် များစွာလှူဒါန်းသော်လည်း အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သော ဆန်/အစားအစာနှင့် ရေကို “သာမန်” ဟုထင်ကာ မလှူခဲ့။ သေပြီးနောက် ဒါနကြောင့် ကောင်းကင်ဘုံသို့ရောက်သော်လည်း အလွန်အမင်း ဆာလောင်ငတ်မွတ်၍ မိမိ၏ “စွဝဂ္ဂ” ကို နరకကဲ့သို့ခံစားရသည်။ အင်ဒြာထံ တောင်းပန်ရာ အင်ဒြာက လောက၌လည်း နောက်လောက၌လည်း တည်တံ့သော ပြည့်စုံမှုအတွက် ရေနှင့် အစားအစာကို သင့်လျော်သော ပူဇော်သဘောဖြင့် အမြဲတမ်းလှူရမည်ဟုရှင်းပြသည်။ အခြားလှူဒါန်းမှုများ မည်မျှများစွာရှိစေကာမူ လိုအပ်ချက်အပေါ်အခြေခံသော ကရုဏာဒါနကို မအစားထိုးနိုင်ဟုဆိုသည်။ ကယ်တင်ခြင်းသည် သားဖြစ်သူက ဖခင်နာမည်ဖြင့် ရေနှင့် သီးနှံလှူဒါန်းခြင်းပေါ် မူတည်သော်လည်း အစပိုင်းတွင် မလုပ်ခဲ့။ နာရဒ မုနိက အကြောင်းကို သိပြီး သား စတျစေန ကို သင်ကြားကာ ဘြာဟ္မဏများကို မိဿ္ဋာန်နဖြင့် ကျွေးမွေးစေပြီး နွေရာသီတွင် အထူးသဖြင့် ရေဝေငှမှုကို စတင်စေသည်။ ထို့နောက် ၁၂ နှစ်ကြာ မိုးခေါင်၍ အစာရှားပါးကာ လှူဒါန်းမှု ဆက်မလုပ်နိုင်သဖြင့် ဖခင်က အိပ်မက်တွင် ပေါ်လာ၍ မိမိနာမည်ဖြင့် အစားအစာနှင့် ရေ ပူဇော်လှူရန် တောင်းဆိုသည်။ စတျစေနက ရှိဝပူဇော်မှု ပြု၍ လင်္ဂ တည်ထောင်ကာ ဝ్రတနှင့် သာသနာတရားကန့်သတ်မှုများကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရှိဝက မိုးနှင့် အစာထွက်ပေါများစေမည့် အာနိသင်ကို ပေးကာ မနက်အရုဏ်တွင် ထိုလင်္ဂကို ဒർശနပြုသူသည် အမృతကဲ့သို့ မိဿ္ဋာန်န ရမည်၊ ဆန္ဒကင်းသော ဘက္တသည် ရှိဝ၏ အဘောဒ်သို့ ရောက်မည်ဟု ကြေညာသည်။ ကလိယုဂတွင်လည်း မနက်ခင်း ဒർശနကို ဘက္တိဖြင့် ပြုလျှင် မိဿ္ဋာန်န သို့မဟုတ် ရှူလင် (ရှိဝ) နီးကပ်မှုကို ရရှိမည်ဟု အဆုံးသတ်ထားသည်။

Heramba–Gaṇeśa Prādurbhāva and the Triple Gaṇapati: Svargada, Mokṣada, and Martyadā
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ရှိသီများက စူတာအား ဒေသတွင်းအထူးအရေးပါသော «ဂဏပတိ သုံးပါး» အကြောင်း မေးမြန်းရာမှ စကားဝိုင်းပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ အာနုဘော်ကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြပြီး—သွားရာကောင်းသော သွဂ္ဂ (svarga) ကို ပေးခြင်း၊ မောက္ခ (mokṣa) သို့ ဦးတည်သည့် ကျင့်စဉ်ကို ထောက်ပံ့ခြင်း၊ နှင့် လူ့ဘဝ (martyā) အတွင်း မကောင်းသော အကျိုးဆက်များမှ ကာကွယ်ခြင်း ဟူ၍ ဆိုသည်။ အစပိုင်းတွင် ဂဏေရှကို အတားအဆီးဖယ်ရှားသူ (vighna-hartṛ) နှင့် ပညာ၊ ကျော်ကြားမှု စသည့် အလိုတော်များကို ပေးသနားသူအဖြစ် ချီးမြှောက်သည်။ ထို့နောက် လူ့ဆန္ဒကို ဥတ္တမ (မောက္ခရှာ), မဓျမ (သွဂ္ဂနှင့် သန့်ရှင်းသက်သာမှုရှာ), အဓမ (အာရုံခံအရာဝတ္ထုတွင် မူးယစ်) ဟူ၍ ခွဲကာ «မရ္တျဒာ» ကို အဘယ်ကြောင့် ရှာကြသနည်းဟု မေးသည်။ စူတာက ဒေဝလောကအကျပ်အတည်းကို ရှင်းပြသည်—တပသ်အောင်မြင်သော လူသားများ သွဂ္ဂသို့ အလွန်များစွာ ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ဒေဝများ ဖိအားခံရပြီး အိန္ဒြာက ရှိဝထံ အကူအညီတောင်းသည်။ ပါရဝတီသည် ဆင်မျက်နှာ၊ လက်လေးဖက်နှင့် ထူးခြားသော ကိုယ်လက္ခဏာများပါသော ဂဏေရှရုပ်ကို ဖန်ဆင်းကာ သွဂ္ဂ/မောက္ခကို ရှာဖွေရန် ရိတုအကျင့်များဖြင့် ကြိုးပမ်းသူများအပေါ် အတားအဆီးများ ဖြစ်စေစေဟု အမိန့်ပေးသည်—ဤ «အတားအဆီး» ကို ကမ္ဘာလောက စည်းကမ်းထိန်းညှိရေး တာဝန်အဖြစ် ပြန်လည်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်သည်။ ဂဏများ အစုကြီးကိုလည်း သူ့အာဏာအောက် ထားပြီး ဒေဝများက လက်နက်၊ မကုန်ခန်းသော အစားအစာအိုး၊ ယာဉ်နှင့် ဗိဒ္ယာ၊ ဉာဏ်၊ သာယာကံ၊ တေဇော၊ ရောင်ခြည် စသည့် အလှူတော်များ ပေးအပ်ကာ အမျိုးမျိုးသော ဒေဝအာဏာပေးမှုကို တည်ထောင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် က్షೇತ್ರ အတွင်း တည်ထားကိုးကွယ်ရာ သုံးနေရာကို ဖော်ပြသည်—ဣရှာနနှင့် ဆက်နွယ်၍ မောက္ခဦးတည်သော ဘြဟ္မဗိဒ္ယာ ကျင့်သူများအတွက် မောက္ခဒာ ဂဏေရှ၊ သွဂ္ဂတံခါး ပေးသနားသော ဟေရမ္ဗ (Svargadvāra-prada) ကို သွဂ္ဂလိုသူများအတွက်၊ နှင့် သွဂ္ဂမှ ကျရောက်သူများကို အနိမ့်မွေးဖွားမှုများသို့ မကျစေသော မရ္တျဒာ ဂဏေရှ ဖြစ်သည်။ ဖလသြရုတိအရ သုက္လ မာဃ စတုရ္ထီနေ့တွင် ကိုးကွယ်ပါက တစ်နှစ်ပတ်လုံး အတားအဆီးကင်းစေပြီး ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းသာဖြင့်လည်း အနှောင့်အယှက်များ ပျက်စီးသည်ဟု ဆိုသည်။

जाबालिक्षोभण-नाम अध्यायः (Chapter on the Disturbance of Jābāli) / Jābāli’s Temptation and the Local Merit of Cītreśvara
သုတက စိတြပီဋ္ဌ၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသော «စိတြေရှ္ဝရ» ဟူသော ဒေဝတားကို ဖော်ပြပြီး၊ ထိုဒေဝတားသည် «စိတြ-သောက်ချ» (ထူးခြားသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာ) ကို ပေးသနားသူဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် မြင်ခြင်း၊ ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း၊ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းတို့သည် မတရားကာမဆန္ဒနှင့် ဆက်နွယ်သော အပြစ်ကြီးများကို သန့်စင်ပေးနိုင်သည့် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ ကုထုံးဖြစ်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် «ချိုင်တြ-ရှုကလ-ချတုရဒသီ» နေ့တွင် ပူဇော်သင့်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။ ထို့နောက် ဒေသဆိုင်ရာ အံ့ဖွယ်မြင်ကွင်းတစ်ခုကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ဘုရင် စိတြာင်္ဂဒ၊ ရှင်ရသေ့ ဇာဘလီ နှင့် အဖြစ်အပျက်နှင့် ဆက်နွယ်သော မိန်းကလေးတစ်ဦးတို့သည် အဟောင်းကာလ ကျိန်စာကြောင့် လူအများမြင်သာသည့် ပုံစံဖြင့် ထိုနေရာ၌ ဆက်လက်တည်ရှိနေကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှင်ရသေ့များက နောက်ကြောင်းကို မေးမြန်းသဖြင့် သုတက ဇာဘလီသည် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ၌ ပြင်းထန်သော တပဿာကျင့်၍ ဒေဝများကို စိုးရိမ်စေကြောင်း ပြောသည်။ အင်ဒြာက ရမ္ဘားကို ဝသန္တာနှင့်အတူ စေလွှတ်ကာ သူ၏ ဗြဟ္မစရိယကို ချိုးဖောက်စေရန် ကြိုးပမ်းသည်။ သူတို့ရောက်လာသည့်အခါ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲသကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ရမ္ဘားသည် ရေထဲဝင်၍ ရေချိုးရာတွင် ဇာဘလီက မြင်သဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ မန္တရားအာရုံစိုက်မှုကို လွှတ်ချလိုက်သည်။ ရမ္ဘားက မိမိကို ရနိုင်သူဟု ပြောဆိုလှုံ့ဆော်၍ တစ်နေ့တာ ကာမဓမ္မသို့ ကျရောက်စေသည်။ နောက်ပိုင်း ဇာဘလီက သတိပြန်ရ၍ သန့်စင်ပူဇော်မှု ပြုလုပ်ပြီး၊ ရမ္ဘားသည် ဒေဝများထံ ပြန်သွားကာ မစ်ရှင်ကို ပြီးစီးစေသည်။ ဤအခန်းသည် တပဿာ၊ လှုံ့ဆော်မှုနှင့် သန့်စင်ပူဇော်မှုတို့ကို ယှဉ်ပြကာ တီရ္ထ၏ အာဏာနှင့် သီလသတိပေးချက်ကို ထင်ရှားစေသည်။

Phalavatī–Citrāṅgada Narrative and the Establishment of Citreśvara-pīṭha (फलवती–चित्राङ्गदोपाख्यानम् / चित्रेश्वरपीठनिर्णयः)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ (နာဂရ ခဏ္ဍ) စူတမုနိက အကြောင်းရင်းပေါ်ပေါက်မှုနှင့် ပူဇော်ပွဲအာဏာပြုခြင်းတို့ကို ဆက်စပ်တင်းကျပ်စွာ ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ရမ္ဘါသည် ဇာဘလီ ရှင်သန်တော်နှင့် ဆက်နွယ်သော အဖြစ်အပျက်များနောက်တွင် သမီးတစ်ဦးကို မွေးဖွား၍ ရှင်သန်တော်ထံ အပ်နှံကာ “ဖလဝတီ” ဟု အမည်ပေးသည်။ အာရှရမ်၌ ကြီးပြင်းလာသည့်အခါ ဂန္ဓဗ္ဗ စိတ္ရာင်္ဂဒ သည် သူမကို တွေ့ဆုံ၍ မသင့်လျော်သော ဆက်ဆံရေးဖြစ်ပေါ်ရာမှ ဇာဘလီ၏ အမျက်တော်ကို လှုံ့ဆော်ကာ သမီးအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု ဖြစ်စေပြီး စိတ္ရာင်္ဂဒ အပေါ် ကျိန်စာတော်ချကာ ပြင်းထန်သော ရောဂါနှင့် လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း၊ ပျံသန်းနိုင်စွမ်း ပျောက်ဆုံးစေသည်။ ထို့နောက် ရှိုင်ဝ-ယောဂိနီ အလောကသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ချိုင်တြ-ရှုကလ-စတုရ္ဒသီ နေ့တွင် သီဝဘုရားသည် ဂဏများနှင့် ကြမ်းတမ်းသော ယောဂိနီများနှင့်အတူ “စိတ္ရေရှွရ” ပီဋ္ဌသို့ ကြွလာပြီး ပူဇော်အလှူများကို တောင်းဆိုကြသည်။ စိတ္ရာင်္ဂဒ နှင့် ဖလဝတီ တို့သည် အလွန်အမင်း အနာခံသဘောဖြင့် ကိုယ်တိုင်၏ “အသား” ကိုပင် ပူဇော်မည်ဟု ဆက်ကပ်ကြရာ သီဝဘုရားက အကြောင်းကို မေးမြန်းပြီး ကုသလမ်းကို ပေးတော်မူသည်—ပီဋ္ဌ၌ သီဝလင်္ဂကို တည်ထောင်၍ တစ်နှစ်တိုင်တိုင် ပူဇော်ပါက ရောဂါသည် တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကင်းကာ ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ အဆင့်အတန်း ပြန်လည်ရရှိမည်ဟု ဖြစ်သည်။ ဖလဝတီကို ပီဋ္ဌနှင့် ဆက်နွယ်သော ယောဂိနီအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ရုပ်ပုံသင်္ကေတအရ အဝတ်မဝတ်သည့် အနေအထားဖြင့် တည်ရှိစေပြီး ဆုတောင်းသူတို့၏ လိုအင်ဆန္ဒများကို ပေးစွမ်းသော ပူဇော်ခံအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် ဇာဘလီနှင့် ဖလဝတီ တို့အကြား မိန်းမတို့၏ တန်ဖိုးနှင့် သီလအမြင်အပေါ် ဓမ္မသဘောတရားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးခုံရုံးတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြကာ နောက်ဆုံးတွင် ပြန်လည်သင့်မြတ်ပြီး “ဖလဝတီ–ဇာဘလီ–စိတ္ရာင်္ဂဒေရှွရ” သုံးပါးကို ပူဇော်ပါက အစဉ်မပြတ် စိဒ္ဓိ ရရှိမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးဖလရှရုတိ၌ ဤကထာကို ဖတ်ရှု/နားထောင်သူတို့အတွက် ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ပါ “လိုအင်အားလုံးပေးစွမ်းသော” အကျိုးတရားရှိကြောင်း ချီးမြှောက်ထားသည်။

अमराख्यलिङ्गप्रादुर्भावः (The Manifestation of the Amara Liṅga and the Māgha Caturdaśī Vigil)
ဤအধ্যာယတွင် ရှိသီများနှင့် စူတတို့အကြား မေးမြန်း–ဖြေကြားပုံဖြင့် စတင်သည်။ ယခင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုတွင် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးကို ထိုးနှက်လဲကျစေသော်လည်း မသေဆုံးသဖြင့် အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက အမရေရှ္ဝရ (Amareśvara) ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာတွင် အထူးသဖြင့် မာဃလ (Māgha) လ၏ ကృష్ణ-စတုရ္ဒသီ (kṛṣṇa-caturdaśī) တွင် “သေခြင်းတရား ရပ်ဆိုင်း” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဒေဝများသည် ဒိုင်တျများနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ရှုံးနိမ့်သည့်အခါ ပရာဇာပတိ၏ သမီး၊ ကာရှျယပ၏ ဇနီး အဒိတိ (Aditi) သည် တပဿ (tapas) ကို ရေရှည်ပြုလုပ်သည်။ အချိန်ကြာမြင့်သော အာစကေတကျင့်စဉ်အပြီး မြေထဲမှ ရှိဝလင်္ဂ (Śiva-liṅga) ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကိုယ်မဲ့ ဒေဝသံတော်က ကောင်းချီးပေးသည်—စစ်ပွဲတွင် လင်္ဂကို ထိတွေ့သူသည် တစ်နှစ်တာ “မအနိုင်ယူနိုင်သူ” ဖြစ်မည်၊ လူသားများက မာဃလ၏ ကృష్ణ-စတုရ္ဒသီ ညတွင် ဂျာဂရဏ (jāgaraṇa) ညအိပ်မပျော် စောင့်ထိန်းပါက တစ်နှစ်တာ ရောဂါကင်းစင်ပြီး အချိန်မတိုင်မီ သေခြင်းမှ ကာကွယ်ခံရမည်၊ ထိုသန့်ရှင်းနယ်မြေမှ သေခြင်းတရားပင် ဆုတ်ခွာသွားမည်ဟု ဆိုသည်။ အဒိတိက လင်္ဂ၏ မာဟာတ်မျ (māhātmya) ကို ဒေဝများအား ဖွင့်ဟပြောကြားရာ ဒေဝများသည် အင်အားပြန်ရပြီး ဒိုင်တျများကို အနိုင်ယူကြသည်။ ဒိုင်တျများကလည်း ထိုဝတ်ပြုမှုကို အတုယူမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဒေဝများသည် တိထိတူညီသည့်နေ့တွင် လင်္ဂပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်စီမံကြသည်။ လင်္ဂကို “အမရ” ဟု အမည်ပေးထားပြီး မြင်ရုံဖြင့်ပင် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့၏ သေခြင်းကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် လင်္ဂအနီး ဖတ်ရွတ်ခြင်း၏ အကျိုး (phalaśruti) နှင့် အဒိတိဖန်တီးသော ရေချိုးကန် (kuṇḍa) ကို ဖော်ပြကာ စနာန (snāna)၊ လင်္ဂဒർശန၊ ဂျာဂရဏ တို့ပေါင်းစည်းခြင်းသည် အဓိက ဝတ်တရားဖြစ်ကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

अमरेश्वरकुण्डमाहात्म्यवर्णन — Description of the Glory of Amareśvara Kuṇḍa
ဤအধ্যာယတွင် ရှင်တော်များက မေးမြန်း၍ ဖြေကြားသည့်ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ Āditya၊ Vasu၊ Rudra နှင့် Aśvin တို့၏ နာမတော်များကို တိတိကျကျ ရေတွက်ဖော်ပြရန်နှင့် သတ်မှတ်ကṣetra အတွင်း ဝတ်ပြုရေးအတွက် လက်တွေ့ကျသော ရက်စွဲဇယားကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက Rudra အဖွဲ့ (Vṛṣadhvaja၊ Śarva၊ Tryambaka စသည်)၊ Vasu ၈ ပါး (Dhruva၊ Soma၊ Anila၊ Anala၊ Prabhāsa စသည်)၊ Āditya ၁၂ ပါး/နေတော်ဘုရားများ (Varuṇa၊ Sūrya၊ Indra၊ Aryaman၊ Dhātā၊ Bhaga၊ Mitra စသည်) နှင့် နတ်ဆရာဝန်အဖြစ် ချီးမြှောက်ခံရသော အမြွှာ Aśvin—Nāsatya နှင့် Dasra တို့ကို ရွတ်ဆိုဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဤ ၃၃ ပါးသော နတ်ဦးဆောင်များသည် ဓမ္မနှင့် လောကစည်းကမ်းကို ကာကွယ်ရန် ကṣetra အတွင်း အစဉ်တည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဝတ်ပြုရမည့်နေ့များကိုလည်း သတ်မှတ်ထားပြီး—Rudra များကို Aṣṭamī နှင့် Caturdaśī၊ Vasu များကို Daśamī (အထူးသဖြင့် Aṣṭamī)၊ နေတော်ဘုရားများကို Ṣaṣṭhī နှင့် Saptamī၊ Aśvin များကို Dvādaśī တွင် ရောဂါသက်သာရေးအတွက် ဝတ်ပြုရန် ဟောကြားသည်။ အကျိုးတရားမှာ အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်း (apamṛtyu) ကို ရှောင်ရှားနိုင်ခြင်း၊ ကောင်းကင်သို့မဟုတ် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများ ရရှိခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ ဖြစ်ပြီး၊ နာမတော်ရွတ်ဆိုခြင်းသာမက စည်းကမ်းတကျ ဘက်တီးဝတ်ပြုမှုအဖြစ် တင်ပြထားသည်။

Vatikēśvara-Māhātmya and the Discourse on Śuka’s Renunciation (वटिकेश्वरमाहात्म्य–शुकवैराग्यसंवादः)
အခန်း ၁၄၇ တွင် စူတာက ဒေသတွင်းရှိ သီဝရူပတစ်ပါး «ဝတိကေရှဝရ» ကို မိတ်ဆက်ကာ သားပေးတော်မူသူ၊ အပြစ်ပယ်ရှင်းတော်မူသူဟု ချီးမွမ်းသည်။ ရှိသီများက «ဝတိကာ» နှင့် ဗျာသ၏ မျိုးရိုးတွင် ကပိဉ္ဇလ/ရှုက ဟုခေါ်သော သားတော်ရရှိလာသည့် အကြောင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ဗျာသသည် တည်ငြိမ်၍ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူဖြစ်သော်လည်း ဓမ္မအကျိုးအတွက် အိမ်ထောင်ရေးသို့ လှည့်ကာ ဇာဘလီ၏ သမီး «ဝတိကာ» ကို လက်ထပ်ရကြောင်း ပြောသည်။ ထူးခြားစွာ ကိုယ်ဝန်ကာလရှည်လျားပြီး သန္ဓေသားသည် ၁၂ နှစ်တိုင်အောင် မိခင်ဝမ်းတွင်း၌ နေထိုင်ကာ ဝေဒများနှင့် အင်္ဂါပညာများ၊ စမృతိ၊ ပုရာဏ၊ မောက္ခ-ရှာစတြာတို့ကို ကျယ်ပြန့်စွာ သင်ယူသော်လည်း မိခင်အား ဒုက္ခပေးသည်။ ဗျာသနှင့် သန္ဓေသားအကြား ဆွေးနွေးမှုတွင် သန္ဓေသားက ယခင်ဘဝမှ မှတ်မိမှု၊ မာယာကို မနှစ်သက်မှု၊ လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ တိုက်ရိုက်သွားလိုမှုကို ဖော်ပြကာ ဝာစုဒေဝကို အာမခံ (pratibhū) အဖြစ် တောင်းဆိုသည်။ ဗျာသက ကృష్ణကို ပန်ကြားရာ ကృష్ణက အာမခံအဖြစ် လက်ခံပြီး မွေးဖွားရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် သားတော်သည် လူငယ်တစ်ဦးကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်လာကာ ချက်ချင်း တောထဲသို့ သာသနာဝင် (သံန്യാസ) လိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗျာသနှင့် ရှုကတို့အကြား စံစကာရများ၏ တန်ဖိုး၊ အာရှရမ အစဉ်အလာနှင့် ချက်ချင်း သံန്യാസဝင်ခြင်းတို့ကို နှိုင်းယှဉ်သည့် ဓမ္မ-ဒဿန ဆွေးနွေးမှုရှည်လျားစွာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ရှုကက ချိတ်ဆက်မှု၏ အန္တရာယ်၊ လူမှုတာဝန်၏ ခက်ခဲမှု၊ လောကီပျော်ရွှင်မှု၏ မတည်မြဲမှုကို ထောက်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ရှုကသည် တောသို့ ထွက်ခွာသွားပြီး ဗျာသနှင့် မိခင်တို့ကို ဝမ်းနည်းစေကာ မျိုးရိုးတာဝန်နှင့် မောက္ခကို မျှော်လင့်သည့် ဝိရာဂျာအကြား တင်းမာမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Vāpī-Snāna and Liṅga-Pūjā Phala: Pingalā’s Tapas and Mahādeva’s Boons
အধ্যာယ ၁၄၈ သည် စူတက တိရ္ထကഥာကို တိတိကျကျ ဖွဲ့စည်း၍ ပြောကြားထားသည်။ ပင်္ဂလာသည် သားမရှိသဖြင့် စိတ်ပူပန်ကာ (ဗျာသကို ရည်ညွှန်းသည့်) ရှင်တော်တစ်ပါးထံမှ ခွင့်တောင်းပြီး မဟေရှ్వరကို ပျော်ရွှင်စေရန် တပစ်ကို ဆောင်ရွက်ရန် ထွက်ခွာသည်။ သတ်မှတ်ထားသော က္ෂೇತ್ರသို့ ရောက်လျှင် ရှင်ကရာ (ရှင်ကာရ) ကို တည်ထောင်၍ သန့်ရှင်းသော ရေဖြင့် ကျယ်ပြန့်သော ဝါပီ (ရေကန်/ရေတွင်း) ကို တည်ဆောက်ကာ အပြစ်ဖျက်သည့် ရေချိုးတိရ္ထဟု ထင်ရှားစေသည်။ ထရီပုရာန္တက မဟာဒေဝသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကျေနပ်ကြောင်း ကြေညာကာ မျိုးရိုးတိုးတက်စေမည့် သီလကောင်းသော သားတော်ကို ပေးမည်ဟု ကောင်းချီးပေးသည်။ ထို့နောက် ဤနေရာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အများသို့ ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်—လပြည့်ဘက် (အထူးသဖြင့် လင်းပတ်) ရက်သတ်မှတ်များတွင် ဝါပီ၌ ရေချိုးပြီး တည်ထောင်ထားသော လင်္ဂကို ပူဇော်သော မိန်းမများသည် သားကောင်းရမည်; ကံမကောင်းသူများသည် တစ်နှစ်အတွင်း ကံကောင်းခြင်းရမည်။ ယောက်ျားများအတွက်လည်း ရေချိုးပူဇော်လျှင် ဆန္ဒပြည့်စုံမည်၊ ဆန္ဒမရှိသူများအတွက် မောက္ခကို ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် မဟာဒေဝ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ကပိဉ္ဇလ ဟု အမည်ရသော သားတော် မွေးဖွားလာကာ၊ အရင်က ကေလီဝရီ ဒေဝီ တည်ထောင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည့် အလုံးစုံအောင်မြင်မှုကိုလည်း အနည်းငယ် ရည်ညွှန်းထားသည်။

Keliśvarī Devī-prādurbhāva and Andhaka-upākhyāna (केलीश्वरी देवीप्रादुर्भावः तथा अन्धकोपाख्यानम्)
ဤအধ্যာယသည် ရှင်တော်များ၏ မေးမြန်းချက်ကို စူတက ဖြေကြားသည့် သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ဒေဝီမဟာမိခင်သည် မူလတစ်ပါးတည်းသော အာဒိဓာတ်အားဖြစ်ကာ၊ သတ္တဝါအကျိုးနှင့် အနှောင့်အယှက်အင်အားများ လျော့ပါးစေရန် ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ပေါ်ထွန်းကြောင်းကို တည်ပြုသည်။ ကာတျာယနီ (မဟိရှာသူရကို နှိမ်နင်းရန်)၊ ခာမုဏ္ဍာ (ရှုမ္ဘ-နိရှုမ္ဘကို နှိမ်နင်းရန်)၊ သရီမတာတို့ကို ရှေးက ပေါ်ထွန်းမှုများအဖြစ် ရေတွက်ပြီး၊ ထို့နောက် ပိုမိုမရှင်းလင်းသော်လည်း “ကေလိရှဝရီ” ဟူသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို မိတ်ဆက်သည်။ အန္ဓက၏ အန္တရာယ်သို့ ဇာတ်လမ်းက လှည့်ကာ၊ ရှိဝသည် အထရဝဏ မန္တရပုံစံများဖြင့် အမြင့်ဆုံး အာဏာကို ခေါ်ဆောင်ပေါ်ထွန်းစေသည်။ ဒေဝီကို စကြဝဠာတစ်လျှောက် အမျိုးသမီးပုံစံအားလုံးသည် သူမ၏ မော်ဒယ်များဟု သတ်မှတ်သည့် ဂုဏ်ပုဒ်များဖြင့် ချီးမွမ်းကြပြီး၊ ရှိဝက နတ်များကို နေရာမှ ဖယ်ရှားထားသော အန္ဓကကို သက်သာစေရန် အကူအညီတောင်းသည်။ “ကေလိ-မယ” (ကစားသဘော၊ ပုံစံစုံ) အနေဖြင့် ပေါ်ထွန်းပြီး မီး (အဂ္နိ) အခြေအနေမှ ခေါ်ယူခံရသဖြင့် သုံးလောကလုံးတွင် “ကေလိရှဝရီ” ဟု ခေါ်ရမည်ဟု နာမအဓိပ္ပါယ်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ လက်တွေ့ညွှန်ကြားချက်အဖြစ် အဋ္ဌမီနှင့် စတုရဒသီနေ့များတွင် ကေလိရှဝရီကို ပူဇော်ပါက လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုသည်။ စစ်ကာလတွင် ဘုရင်၏ ကိုယ်စားလှယ်က သူမ၏ စတုတ္တိကို ရွတ်ဆိုပါက အင်အားနည်းသော်လည်း အောင်ပွဲရမည်ဟု ဖလအကျိုးကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ထို့ပြင် အန္ဓက၏ မျိုးရိုးနှင့် စိတ်ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုကို ဖော်ပြကာ၊ ဟိရဏ္ယကသိပု မျိုးရိုးနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဗြဟ္မာထံ တပသ္ယာပြုကာ အိုမင်းခြင်း/သေခြင်းကင်းမဲ့မှုကို တောင်းသော်လည်း အပြည့်အဝ မပေးနိုင်ကြောင်း ခံရပြီးနောက် လက်စားချေမှုနှင့် နတ်များနှင့် စစ်ဖြစ်လာသည်။ တိုက်ပွဲတွင် နတ်လက်နက်များ အပြန်အလှန်သုံးစွဲခြင်း၊ ရှိဝ၏ ရောက်ရှိလာခြင်း၊ မိခင်/ယောဂိနီ အင်အားများ ထွက်ပေါ်ခြင်း၊ အန္ဓကက “ယောက်ျားဝ్రတ” အဖြစ် မိန်းမများကို မထိုးမခိုက်ဟု ငြင်းဆိုခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး အမှောင်လက်နက် (တမောအஸ္တရ) ကို သုံးခြင်းတို့ကြောင့် စစ်ရေးနှင့် သီလ-ပူဇော်ရေး အရသာနှစ်မျိုးလုံး ထင်ရှားစေသည်။

Kelīśvarī Devī: Amṛtavatī Vidyā, Devotional Authority, and Phalaśruti
အခန်း ၁၅၀ တွင် စူတာက သာသနာရေးအကြောင်းအရာကို အစဉ်လိုက်တိတိကျကျ ပြောပြသည်။ ဒိုင်တျာတို့၏ ပုရောဟိတ်ဖြစ်သော သုကရသည် ဟာဋကေရှဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော စိဒ္ဓိပေးရာ က္ෂೇತ್ರသို့ သွား၍ အထာဝဏိက-ရောဒြ မန္တရများဖြင့် ဟောမပြုကာ တြိဂံပုံ မီးကွင်းကို တည်ဆောက်သည်။ ထိုကိရိယာကြောင့် ကေလီရှဝရီ ဒေဝီ ပီတိဖြစ်၍ ပေါ်ထွန်းလာကာ ကိုယ်ကိုဖျက်ဆီးသည့် ပူဇော်သက္ကာများကို တားမြစ်ပြီး အကျိုးပြုသော ပရသဒ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည်။ သုကရက စစ်ပွဲတွင် သေဆုံးသွားသော ဒိုင်တျာများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဒေဝီက မီးလောင်သွားသူများနှင့် ယောဂိနီတို့၏ ပါးစပ်ထဲ ဝင်သွားသည်ဟု ဆိုသူများအပါအဝင် အားလုံးကို ပြန်လည်ထမြောက်စေမည်ဟု ခွင့်ပြုကာ «အမృతဝတီ ဝိဒ္ယာ» ဟူသော ဗိဒ္ယာ-သက္တိကို ပေးသည်။ ထိုဗိဒ္ယာဖြင့် သေသူသည် ပြန်လည်ရှင်သန်နိုင်သည်။ သုကရက အန္ဓကအား သတင်းပို့၍ အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် အထူးသဖြင့် မပြတ်မလပ် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရန် အကြံပေးသည်။ အမြင့်ဆုံး သက္တိသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကို ဖြန့်ကျက်နေသော်လည်း အင်အားဖြင့် မရနိုင်ဘဲ ဘက္တိဖြင့်သာ ရနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အန္ဓကက ယခင်က ဒေါသကြောင့် ပြုမိသမျှကို နောင်တရကာ ဒေဝီ၏ ဤရုပ်သဏ္ဍာန်ကို သမားတော်စိတ်ဖြင့် ဓ్యာနပြုသူနှင့် ရုပ်တုတည်ထောင်သူတို့အား စိတ်ကြိုက် စိဒ္ဓိရစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ဒေဝီက တည်ထောင်သူအား မောက္ခ၊ အဋ္ဌမီ/စတုရ္ဒသီတွင် ပူဇော်သူအား စွဝဂ္ဂ၊ မြင်ရုံ သို့မဟုတ် ဓ്യာနပြုရုံဖြင့်ပင် ရာဇသုခကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ဒေဝီ ပျောက်ကွယ်ပြီးနောက် သုကရက သေဆုံးသူ ဒိုင်တျာများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းကာ အန္ဓကသည် အာဏာပြန်ရသည်။ နောက်ထပ် ရိုးရာတွင် ဗျာသမှ ဆင်းသက်သူတစ်ဦးက ထိုနေရာ၌ ဒေဝီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖလश्रုတိအရ ဤအခန်းကို ဖတ်ခြင်း/နားထောင်ခြင်းဖြင့် ကြီးမားသော ဒုက္ခမှ လွတ်ကင်းပြီး၊ အဋ္ဌမီနေ့တွင် နားထောင်သော ကျဆုံးမင်းသည် အတားအဆီးမရှိ ဘုရင်နိုင်ငံကို ပြန်ရကာ၊ စစ်ကာလတွင် နားထောင်လျှင် အောင်ပွဲရသည်။

Andhaka–Śaṅkara Saṃvāda: Śūlāgra-stuti, Gaṇatā-prāpti, and Hāṭakeśvara-Bhairava Upāsanā
ဤအধ্যာယတွင် သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်နှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ အန္ဓကသည် အင်အားကြီးမားလာပြီးနောက် ကေိုင်လာသသို့ သံတမန်စေလွှတ်ကာ ရှိဝအား အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုသည်။ ရှိဝသည် ဗီရဘဒ္ဓရ၊ မဟာကာလ၊ နန္ဒိန် စသည့် ဂဏာကြီးများကို စေလွှတ်သော်လည်း အစပိုင်းတွင် ရှုံးနိမ့်သဖြင့် ရှိဝကိုယ်တိုင် စစ်မြေပြင်သို့ ဝင်ရောက်သည်။ လက်နက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု မအောင်မြင်သဖြင့် နီးကပ်တိုက်ပွဲဖြစ်လာကာ အန္ဓကက ခဏတာ အနိုင်ရသော်လည်း ရှိဝသည် ပြန်လည်တည်ငြိမ်ကာ ဒေဝအာစတြာဖြင့် ဖိနှိပ်ပြီး တြိရှူလ၏ ထိပ်တွင် ထိုးတင်ထားသည်။ ထိုအခါ အန္ဓကသည် ထိပ်ပေါ်မှ ရှိဝကို ရှည်လျားစွာ စတုတိပြုကာ ရန်သူမှ နောင်တရသော ဘက္တဖြစ်လာသည်။ ရှိဝသည် သေခြင်းမပေးဘဲ အာသူရသဘောကို သန့်စင်ကာ ဂဏာအဖြစ် လက်ခံသည်။ ထို့ပြင် အန္ဓကက ကယ်တင်ရေး အမိန့်တော်တစ်ရပ်ကို တောင်းဆိုရာ—ဘိုင်ရဝရূপရှိ ရှိဝနှင့် တြိရှူလပေါ် ထိုးထားသော အန္ဓကရုပ်ပုံကို တည်ထောင်ပူဇော်သူ မည်သူမဆို မုက္ခရမည်ဟု—ရှိဝက အတည်ပြုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မင်းတော်ဥပမာတစ်ရပ်သို့ ပြောင်းလဲသည်။ နိုင်ငံဆုံးရှုံးသည့် စုရထမင်းသည် ဝသိဋ္ဌထံ သွားရောက်ကာ ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷေတရ (စိဒ္ဓိပေးသော နေရာ) သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ ထိုနေရာတွင် စုရထသည် အန္ဓက-တြိရှူလ ရုပ်ပုံအပါအဝင် ဘိုင်ရဝရূপ မဟာဒေဝကို တည်ထောင်ကာ နာရသിംဟ မန္တရကို အနီရောင် ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် သန့်ရှင်းစည်းကမ်းတင်းကျပ်စွာဖြင့် ပူဇော်သည်။ မန္တရရေတွက် ပြည့်စုံပြီးနောက် ဘိုင်ရဝက နိုင်ငံပြန်လည်ရရှိစေပြီး ထိုနည်းလမ်းကို လိုက်နာပူဇော်သူ အခြားသူများလည်း အောင်မြင်မှုရမည်ဟု ကတိပေးသည်။

चक्रपाणिमाहात्म्यवर्णनम् | Cakrapāṇi Māhātmya (Glorification of Cakrapāṇi)
ဤအধ্যာယသည် ရှင်ပညာရှိများနှင့် စူတာတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖွင့်လှစ်သည်။ ပညာရှိများက မြင်ရုံ၊ ထိရုံဖြင့်ပင် လိုအင်ဆန္ဒပြည့်စုံသော အကျိုးရလဒ်ကို ပေးနိုင်သည့် တီရ္ထများကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက တီရ္ထနှင့် လိင်္ဂများသည် အရေအတွက်မကန့်သတ်နိုင်ကြောင်း ဆိုပြီး ဒေသဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းမြေပြင်အတွင်း အထူးကျင့်စဉ်များကို ဖော်ပြသည်။ သင်္ခ-တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း—အထူးသဖြင့် ဧကာဒသီနေ့—သည် အပြည့်အဝ ပုဏ္ဏာရရှိစေသည်။ ဧကာဒశ-ရုဒြကို ဒർശနပြုခြင်းသည် မဟေရှ్వరအားလုံးကို မြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော နေ့ရက်တွင် ဝဋာဒိတျကို ဒർശနပြုခြင်းသည် နေဘုရား၏ အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို မြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဒေဝီ (ဂေါရီ၊ ဒုရ္ဂါ) နှင့် ဂဏေရှကို ဒർശနပြုခြင်းလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဒေဝတားအစုအဖွဲ့၏ ကရုဏာကို အနှစ်ချုပ်ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပညာရှိများက စက္ကရပာဏိ၏ မဟာတ္မကို မဖော်ပြသေးသည့် အကြောင်းနှင့် မည်သည့်အချိန်တွင် ဒർശနပြုသင့်သနည်းဟု မေးကြသည်။ စူတာက အర్జုနသည် ဤက்ஷೇತ್ರ၌ စက္ကရပာဏိကို တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ရေချိုးပြီး ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဒർശနပြုလျှင် ဘြဟ္မဟတ္ယာမျိုးအပါအဝင် အကြီးမားဆုံး အပြစ်များ ပျက်စီးသွားကြောင်း ပြောသည်။ ထိုကာလအတွင်း ကృష్ణ–အర్జုနကို နရ–နာရာယဏအဖြစ် သဘောတရားတူညီကြောင်း ချိတ်ဆက်ဖော်ပြကာ ဓမ္မပြန်လည်တည်မြဲစေရန် ကောစမစ်ရည်ရွယ်ချက်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ထို့ပြင် မင်္ဂလာလိုသူသည် ဇနီးမောင်နှံအဖြစ် သီးသန့်နေသူကို—အထူးသဖြင့် ဆွေမျိုး—လျှို့ဝှက်ကြည့်ရှုခြင်း မပြုသင့်ဟူသော ထိန်းချုပ်မှုနှင့် လူမှုကျင့်ဝတ်ကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် အర్జုန၏ ကာကွယ်ရေးလုပ်ရပ်—ဗြာဟ္မဏ၏ ခိုးယူခံရသော နွားများကို ပြန်လည်ရယူပေးခြင်း—၊ တီရ္ထခရီးစဉ်နှင့် ဝိုင်ෂ္ဏဝ ဘုရားကျောင်း တည်ဆောက်၍ ပရတိဋ္ဌာပနာပြုခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဟရိ၏ သယနနှင့် ဘောဓန (အိပ်ခြင်းနှင့် နိုးခြင်း) ပွဲတော်များကို အထူးသဖြင့် စೈတြလတွင် ဗိṣṇု-ဝါဆရနေ့၌ ကျင်းပရန် စီမံထားကြောင်း ဆိုသည်။ ဖလश्रုတိတွင် ဧကာဒသီစက်ဝန်းအတိုင်း ဆက်လက်ပူဇော်သူတို့သည် ဗိṣṇု-လောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ကယ်တင်ခြင်းကတိကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

Apsaraḥ-kuṇḍa / Rūpatīrtha Utpatti-Māhātmya (Origin and Glory of the Apsaras Pond and Rūpatīrtha)
သုတ္တက ရူပတီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို ရှင်းပြသည်။ ဤတီရ္ထ၌ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးလျှင် အလှမရှိခြင်းမှ အလှရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် မူလဇာတ်ကြောင်းအဖြစ် ဘြဟ္မာသည် အလွန်အမင်း လှပသော အပ္စရာ တိလောတ္တမာကို ဖန်ဆင်းပြီး၊ နတ်ရှီဝကို ဂုဏ်ပြုရန် ကိုင်လာသို့ သွားလာသည်။ တိလောတ္တမာ လှည့်ပတ်ပူဇော်သည့်အတိုင်း ရှီဝ၏ အာရုံစိုက်မှုကို မျက်နှာများ ထပ်မံပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး၊ ပာရဝတီ၏ တုံ့ပြန်မှုက ကမ္ဘာလောကအနှောင့်အယှက်၏ အစဖြစ်လာသည်။ နာရဒက လူမှုရေးဆန်သော ဝေဖန်သဘောဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ ပာရဝတီ၏ ဒေါသကို ပိုမိုတိုးစေသည်။ ပာရဝတီက ရှီဝ၏ မျက်စိများကို တားဆီးရာမှ လောကများ ပျက်စီးနိုင်သည့် မညီမျှမှု ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ရှီဝသည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို ကာကွယ်ရန် မျက်စိတစ်လုံး ထပ်မံပေါ်ထွန်းစေပြီး “ထြျမ်ဗက” (မျက်စိသုံးလုံးရှိသူ) ဟူသော နာမတော်ကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် ပာရဝတီက တိလောတ္တမာကို ရုပ်ပျက်စေသည့် အပစ်ဒဏ် ချမှတ်သည်။ တိလောတ္တမာက တောင်းပန်ရာ ပာရဝတီက သက်သာပေးပြီး မိမိတည်ထောင်သော တီရ္ထသို့ သွားရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသည်။ သတ်မှတ်တိထိများ—အထူးသဖြင့် မာဃ-ရှုကလ-တရတီယာ၊ နောက်ပိုင်းတွင် ချိုင်တြ-ရှုကလ-တရတီယာ နေ့လယ်—တွင် ရေချိုးလျှင် အလှပြန်လည်ရရှိကာ ထပ်တလဲလဲ ပြုလုပ်ရမည့် ရိုးရာပုံစံ တည်ထောင်သည်။ တိလောတ္တမာက သန့်ရှင်းသော ရေဖြင့် ကျယ်ဝန်းသည့် “အပ္စရာဟ်-ကுண္ဍ” ကို ဖန်တီးသည်။ ဖလရှရုတိတွင် မိန်းမများအတွက် မင်္ဂလာ၊ လှပမှုနှင့် ကောင်းမွန်သော သားသမီးရရှိခြင်းကို၊ ယောက်ျားများအတွက် မျက်နှာအလှနှင့် ကံကောင်းခြင်းကို မျိုးဆက်များစွာအထိ ရရှိစေသည်ဟု ချီးမွမ်းကာ၊ ဤတီရ္ထကို ပြက္ခဒိန်အလိုက် စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် လူမှုဘဝ ကောင်းကျိုးပေးရာ သန့်ရှင်းသည့် နေရာအဖြစ် တင်ပြထားသည်။

Citreśvarīpīṭha–Hāṭakeśvarakṣetra Māhātmya (चित्रेश्वरीपीठक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनम्)
ဤအধ্যာယတွင် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರအတွင်း အခမ်းအနားပြုသည့် သန့်ရှင်းမြေဗေဒကို စူတာက ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။ ပထမဦးစွာ ပါရဝတီနှင့် ဆက်နွယ်သော တီရ္ထအမိန့်များကို ထုတ်ဖော်ကာ ဂေါရီကுண္ဍအနီးရှိ ကုဏ္ဍများတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ပါရဝတီကို ဒർശနပြုခြင်းသည် အပြစ်အညစ်သန့်စင်စေပြီး မွေး-သေ သံသရာဒုက္ခများမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် မိန်းမများအတွက် အကျိုးပုဏ္ဏာကြေညာချက်များကို စာရင်းပြု၍ သတ်မှတ်ရက်များတွင် ရေချိုးခြင်းက မင်္ဂလာကောင်းခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးအေးချမ်းခြင်းနှင့် သားသမီးကောင်းချီးကို ပေးနိုင်ကြောင်း၊ မမွေးနိုင်ဟု ဆိုသည့် အခြေအနေများထိပါ ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ ရှိသီများက တီရ္ထတို့၏ စိဒ္ဓိယုတ္တိကို မေးမြန်းရာ စူတာက လင်္ဂများအစုအဝေးအတွင်း ပူဇော်ခြင်း၊ အချိန်ကန့်သတ်ထားသော ဝတ်ပြုစောင့်ထိန်းမှု (အထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီ) နှင့် ဂဏေရှသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်လာကာ အကျင့်သမား၏ သတ္တိကို စမ်းသပ်သည့် အကြမ်းစားအခက်အခဲကို ပါဝင်သည့် လျှို့ဝှက်လမ်းကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ ထိုအရာကို ဗြာဟ္မဏသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီသည့် စာတ္တဝိက အစားထိုးလမ်းကြောင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ ရေချိုးခြင်း၊ သာသနာစာအုပ်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ကျင့်ကြံခြင်း၊ မနက်ဦး ပူဇော်သကာ (ဥပမာ တီလာ/နှမ်း လှူဒါန်းခြင်း) နှင့် စည်းကမ်းရှိသော အစာရှောင်ခြင်း၊ စွန့်လွှတ်ခြင်းတို့ကို မုက္ခသို့ ဦးတည်သည့် အကျင့်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ဤအကြောင်းကို နားထောင်/ဖတ်ရွတ်ခြင်း၊ ဗျာသ သို့မဟုတ် ဆရာကို ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် ပုရာဏသင်ကြားမှုကို အာရုံစိုက်လက်ခံသူအတွက် သန့်စင်မြင့်တင်မှု အကျိုးကြီးမားကြောင်း ကြေညာသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रे वसवादिदेवपूजाविधानम् तथा पुष्पादित्य-माहात्म्ये मणिभद्रवृत्तान्त-प्रस्तावः (Hāṭakeśvara Kṣetra: Rites for Vasus–Ādityas–Rudras–Aśvins and the Puṣpāditya Māhātmya with the Maṇibhadra Narrative Prelude)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဟာဋကေရှ္ဝရ က္ෂೇತ್ರ၏ ပူဇော်ပွဲနှင့် သာသနာဆိုင်ရာ အဆောက်အဦး-သဘောတရားကို ဖော်ပြကာ ထိုနေရာ၌ တည်ရှိသော နတ်အုပ်စုများ—ဝသု ၈ ပါး၊ ရုဒ္ဒရ ၁၁ ပါး၊ အာဒိတျ ၁၂ ပါးနှင့် အရှွင်ညီနောင်—ကို စာရင်းပြုစုဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့နောက် ပြက္ခဒိန်အချိန်ကာလများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ပူဇော်နည်းလမ်းများကို ညွှန်ကြားပြီး သန့်ရှင်းရေးပြင်ဆင်မှု (ရေချိုး၊ သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစား)၊ လုပ်ဆောင်ရမည့် အစဉ်အလာ (ဒွိဇများသို့ တర్పဏာ ပြုလုပ်ပြီးမှ ပူဇော်ခြင်း) နှင့် မန္တရနှင့် ဆက်စပ်သော အလှူအတန်းများ (နైవေဒျ၊ ဓူပ၊ အာရတိက) ကို သေချာဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် သီးသန့်ဝတ်ပြုမှုများကိုလည်း ဖော်ပြသည်—မဓုမాస လင်းပက္ခ အဋ္ဌမီတွင် ဝသုပူဇော်ခြင်း၊ သပ္တမီတွင် အာဒိတျပူဇော်ခြင်း (အထူးသဖြင့် တနင်္ဂနွေ) ကို ပန်း၊ အနံ့၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ချိုင်တြ လင်းပက္ခ စတုရ္ဒသီတွင် ရုဒ္ဒရပူဇော်၍ ရှတရုဒ္ရိယ ကို ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ အာရှွိန မာသ ပုဏ္ဏမီတွင် အရှွင်ပူဇော်၍ အရှွိနီ-သုက္တ ကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယာဇ္ဉဝလ္က്യက တည်ထောင်ထားသည်ဟု ဆိုသော ပုရှ္ပာဒိတျ ကို မိတ်ဆက်ကာ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒർശနဖြင့် လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံစေခြင်း၊ အပြစ်ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် အဆုံးစွန် မုက္ခသို့တိုင် ရောက်နိုင်ခြင်းကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် စည်းစိမ်ကြွယ်ဝသော မြို့တစ်မြို့အတွင်း လူမှု-ကျင့်ဝတ်ပုံပြင်သို့ ကူးပြောင်းကာ မဏိဘဒ္ဒရ၏ ချမ်းသာမှု၊ ကပ်စီးနည်းမှု၊ ကိုယ်ခန္ဓာကျဆင်းမှုနှင့် လက်ထပ်လိုစိတ်တို့ကို အခြေခံ၍ စည်းစိမ်သည် လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် လုပ်ရပ်များကို မည်သို့ သတ်မှတ်ပေးသနည်းဟု သင်ခန်းစာပေးသော မိန့်ခွန်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

मणिभद्रकृतपुष्पब्राह्मणविडंबनवर्णनम् (Humiliation of the Brāhmaṇa Puṣpa by Maṇibhadra)
Sūta သည် Maṇibhadra အကြောင်းကို ဟောကြားခဲ့သည်။ Maṇibhadra သည် စည်းစိမ်အာဏာကို အသုံးပြု၍ မင်္ဂလာမဆောင်သင့်သော အချိန် (ဗိဿနိုးနတ်မင်း ကျိန်းစက်နေချိန်) တွင်ပင် ခတ္တိယမျိုးနွယ်၏ သမီးပျိုကို အတင်းအဓမ္မ လက်ထပ်ယူခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာလည်း စည်းစိမ်ကို မက်မော၍ သမီးကို ပေးစားခဲ့သည်။ လက်ထပ်ပြီးနောက် Maṇibhadra သည် ဇနီးဖြစ်သူကို နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းကာ အိမ်တွင်း၌ ပိတ်လှောင်ထားပြီး မိန်းမလျာတစ်ဦးကို တံခါးစောင့်အဖြစ် ခန့်ထားခဲ့သည်။ သူသည် ဗြာဟ္မဏများကို ဆွမ်းကျွေးရန် ဖိတ်ကြားသော်လည်း ဇနီးဖြစ်သူ၏ မျက်နှာကို မကြည့်ရဟူသော အရှက်ရဖွယ် စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်ထားသည်။ Puṣpa အမည်ရှိ ဗေဒကျမ်းတတ် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် ခရီးပန်းလာစဉ် စားသောက်ရန် ဖိတ်ကြားခြင်း ခံရသည်။ စားသောက်နေစဉ် Puṣpa သည် စပ်စုလိုစိတ်ဖြင့် မော့ကြည့်မိရာ Maṇibhadra သည် အမျက်ထွက်ကာ သူ့ကို ရိုက်နှက်စေပြီး လူအများရှေ့တွင် အရှက်ခွဲခဲ့သည်။ မြို့သူမြို့သားများက သနားကြသော်လည်း Maṇibhadra ၏ အာဏာကို ကြောက်ရွံ့နေကြသည်။

सूर्यसकाशात्पुष्पब्राह्मणस्य वरलब्धिवर्णनम् (The Account of Puṣpa Brāhmaṇa Receiving Boons from Sūrya)
အধ্যာယ ၁၅၇ တွင် ရိတုအကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် စိတ်ရည်ရွယ်ချက်၏ အရေးပါမှုကို သေချာစွာ ဆွေးနွေးထားသည်။ စူတာက ပြောကြားသကဲ့သို့ ပုဿပ ဘြာဟ္မဏသည် စိတ်ညစ်ညမ်း၍ ဒေါသထွက်ကာ မိမိထင်မြင်သော အပြစ်အနာအဆာကို ဖြေရှင်းမတွေ့မချင်း အစာမစားရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ချက်ချင်းအကျိုးပေးနိုင်သော ဒေဝတား သို့မဟုတ် မန္တရကို ရှာဖွေသည်။ ဒေသခံများက ယာဇ္ဉဝလ္ကယ တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသော စာမတ်ကာရပူရရှိ နေရောင်ဘုရား (စူရယ) သာသနာတော်ကို ညွှန်ပြပြီး တနင်္ဂနွေနှင့် စပ္တမီနေ့တွင် သစ်သီးကို ကိုင်ကာ ၁၀၈ ကြိမ် ပရဒက္ခိဏာ လှည့်လည်လျှင် လိုရာအောင်မြင်မည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် ကာရှမီးရရှိ ရှာရဒါဒေဝီကိုလည်း အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် စိဒ္ဓိပေးသူအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ ပုဿပသည် စာမတ်ကာရပူရသို့ သွားရောက်၍ ရေချိုးကာ ၁၀၈ ကြိမ် ပရဒက္ခိဏာ ပြုလုပ်ပြီး နေရောင်ဘုရားကို ရှည်လျားစွာ ချီးမွမ်းကာ အမျိုးမျိုးသော ကရိယာများ ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် ဟောမကရိယာကို အသေးစိတ် ဆက်လက်ပြုလုပ်ရာတွင် ကုရှာဏ္ဍိကာ/ယဇ္ဉဝေဒိ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ မန္တရဖြင့် တင်သွင်းတပ်ဆင်ခြင်းနှင့် အဟုတိများ ပူဇော်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် မိမိအသားကိုပင် အဟုတိအဖြစ် ပူဇော်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် တမသိက၊ အတင်းအကျပ်ပုံစံ ဝတ်ပြုမှုသို့ ရောက်သွားသည်။ စူရယဒေဝတားက ထင်ရှားလာ၍ သူ့ကို တားဆီးကာ အဖြူ/အနက် ဆေးလုံးနှစ်လုံးကို ပေးသနားပြီး ယာယီအသွင်ပြောင်းနိုင်ခြင်းနှင့် မူလရုပ်သို့ ပြန်နိုင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုသလို ဝိုင်ဒီရှာရှိ ချမ်းသာသူ မဏိဘဒြဟာနှင့် ဆိုင်သော သိမြင်မှုကိုလည်း ပေးသည်။ ပုဿပက ၁၀၈ ပရဒက္ခိဏာ၏ “ချက်ချင်းအကျိုး” မပေါ်လာသည့် အကြောင်းကို မေးမြန်းရာ စူရယက တမသိက စိတ်ထားဖြင့် ပြုလုပ်သော ကရိယာများသည် အကျိုးမဲ့သွားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အပြင်ပန်းအတိုင်းအတာ မှန်ကန်နေသော်လည်း စိတ်နှလုံး၏ “ဘဟာဝ” (စိတ်-သီလအရည်အသွေး) ပျက်စီးလျှင် အကျိုးမရနိုင်ဟု သင်ကြားသည်။ နေရောင်ဘုရားက ပုဿပ၏ ဒဏ်ရာများကို ကုသပေးပြီး ပျောက်ကွယ်သွားကာ ရိတုအကျိုးသည် ဘဟာဝပေါ် မူတည်ကြောင်း သဒ္ဓါတရားကို ထင်ရှားစေသည်။

मणिभद्रोपाख्याने मणिभद्रनिधनवर्णनम् (Maṇibhadra-Upākhyāna: Account of Maṇibhadra’s Death)
သုတာသည် မြို့ပြ-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်ကို ရှင်းပြသည်။ ပုဿပသည် ဂုတိကာဟုခေါ်သော ပြောင်းလဲနိုင်သည့် အံ့ဩဖွယ်ပစ္စည်းကို ရရှိပြီး မဏိဘဒ္ဒရနှင့် ဆင်တူသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူကာ အယောင်ဆောင်၍ လူမှုရေးအနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်။ တံခါးစောင့် (ṣaṇḍha) ကို အယောင်ဆောင်လာသူကို တားဆီးရန် အမိန့်ပေးထားသော်လည်း မဏိဘဒ္ဒရအစစ် ရောက်လာချိန်တွင် တံခါးဝ၌ ထိုးနှက်ခံရ၍ လူထုက အော်ဟစ်ကာ မတရားမှုကို တိုင်ကြားကြသည်။ ထို့နောက် ပုဿပသည် မဏိဘဒ္ဒရ၏ ရုပ်ဖြင့် ထပ်မံပေါ်လာကာ အမှန်အယောင် ခွဲမရအောင် ရှုပ်ထွေးမှုကို တိုးစေသည်။ အမှုသည် မင်းတော်ရုံးသို့ ရောက်ပြီး မင်းကြီးက မေးမြန်းစစ်ဆေးကာ နောက်ဆုံးတွင် မဏိဘဒ္ဒရ၏ ဇနီးကို လူသက်သေ အဖြစ် ခေါ်ယူသည်။ သူမ၏ သက်သေခံချက်ကြောင့် တရားဝင်ခင်ပွန်းသည် မဏိဘဒ္ဒရအစစ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဝင်ရောက်လှည့်စားသူသည် အယောင်ဆောင်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ မင်းကြီးက လှည့်စားသူကို အပြစ်ပေးရန် အမိန့်ချသည်။ အပြစ်ဒဏ်ခံရမည့်သူက ကာမလိုချင်မှု၏ အန္တရာယ်၊ လှည့်စားမှုကြောင့် လူမှုရေးထိခိုက်မှုများနှင့် ကပ်စီးနည်း၏ အပြစ်ကို ရှည်လျားစွာ သင်ခန်းစာပေးကာ “ဓနသည် ပေးကမ်းခြင်း၊ ခံစားအသုံးချခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း” ဟူသော အဆုံးအဖြတ်သုံးမျိုးရှိပြီး စုဆောင်းကပ်စီးခြင်းသည် အကျိုးမဲ့သော တတိယအဆုံးအဖြတ်သို့သာ ဦးတည်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤအဖြစ်အပျက်ကို ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ မဟာတ္မ்யအတွင်း ထည့်သွင်းကာ သန့်ရှင်းသော မြေဒေသနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် ကျင့်ဝတ်နမူနာအဖြစ် ပြီးဆုံးစေသည်။

पुष्पविभवप्राप्तिवर्णनम् (Account of Puṣpa’s Attainment and Distribution of Prosperity)
သုတက ဘုရားကျောင်းပတ်ဝန်းကျင်၌ ဖြစ်ပွားသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ရှင်းပြသည်။ ပုဿပသည် မဏိဘဒ္ဒရ၏ အိမ်သို့ ဆွေမျိုးများနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ ရောက်လာပြီး သင်္ခါနှင့် ဒရမ်သံတို့ကဲ့သို့ မင်္ဂလာတေးသံများလည်း လိုက်ပါလာသည်။ ဤစည်းစိမ်သည် ဘာස්ကရာ၏ ကရုဏာကြောင့် ဖြစ်လာသကဲ့သို့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ပုဿပသည် ဆွေမျိုးများကို စုဝေးစေပြီး လက္ခမီသည် “လှုပ်ရှားသော/မတည်မြဲသော” အရာဖြစ်ကြောင်း သတိပေးကာ မိမိ၏ ယခင်ဘဝကို ရှည်လျားသော ဒုက္ခကာလဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ စည်းစိမ်၏ မတည်မြဲမှုကို သိမြင်ပြီးနောက် သစ္စာကတိဖြင့် အလှူအတန်းကို ကျယ်ပြန့်စွာ ပြုမည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ ထို့နောက် ဆွေမျိုးများအား အဆင့်အတန်းအလိုက် အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ခွဲဝေကာ၊ ဝေဒသိ ပုဏ္ဏားများအား ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ငွေကြေးနှင့် အဝတ်အစား ပေးလှူသည်။ အနုပညာဖျော်ဖြေသူများနှင့် အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသူများ၊ မျက်မမြင်သူများအား အစားအစာနှင့် အဝတ်အစား ပေးကူညီပြီးနောက် ဇနီးနှင့်အတူ စားသောက်ကာ လူစုကို ပြန်လွှတ်သည်။ ထို့နောက် ရရှိသည့် စည်းစိမ်ကို စနစ်တကျ၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသုံးချကာ က္ෂೇತ್ರနှင့် ဆက်နွယ်သည့် သဒ္ဓါတရားအလှူဖြင့် စည်းစိမ်ကို တရားဝင်စေသည့် စံနမူနာကို ပြသသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पस्य पापक्षालनार्थं हाटकेश्वरक्षेत्रगमन-पुरश्चरणार्थ-ब्राह्मणामन्त्रणवर्णनम् (Puṣpa’s Journey to Hāṭakeśvara for Sin-Removal and the Invitation of Brāhmaṇas for Puraścaraṇa)
ဤအခန်းသည် တီရ္ထ (tīrtha) အခြေပြု သတိပေးသဘောတရားပါသော ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ စူတာက ကမ္မတ်ကာရပူရ၌ နေဘုရားကို ပူဇော်သည့် အခမ်းအနားနှင့် ဆိုင်သော အကြောင်းကြောင့် ပုဿပ (Puṣpa) ဟူသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးက ဆွဲဆောင်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်သို့ ပြောင်းလဲရရှိခဲ့ကြောင်းကို ပြောပြသည်။ မာဟီ (MĀhī) က ထိုရုပ်ပြောင်းမှုသည် မာယာပညာလား၊ မန္တရသိဒ္ဓိလား၊ ဒေဝကရုဏာလားဟု မေးမြန်းသည်။ ပုဿပက မိမိပြောင်းလဲမှုကို ဝန်ခံပြီး မဏိဘဒ္ရ (Maṇibhadra) နှင့် ပတ်သက်သည့် လိမ်လည်မှု၊ မဏိဘဒ္ရ၏ ဇနီးကို မတရားယူခဲ့မှုတို့ကြောင့် မုသားအခြေခံပေါ်တွင် မိသားစုဘဝတည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်းကို ထုတ်ဖော်ပြောသည်။ သားသမီး၊ မျိုးဆက်များရှိသော်လည်း အရွယ်ရောက်လာသည့်အခါ အပြစ်ကြီးမားမှုကို သိမြင်ကာ နောင်တရပြီး ပာပ (pāpa) ကို ဆေးကြောရန် လမ်းရှာသည်။ ထို့ကြောင့် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ (Hāṭakeśvara-kṣetra) သို့ သွားကာ ပုရရှ္စရဏ (puraścaraṇa) နှင့် ပရాయရှ္စိတ္တ (prāyaścitta) တို့ဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ သားများအား ဥစ္စာဝေငှပြီး ယခင် သိဒ္ဓိရခဲ့သည့် နေဘုရားနှင့် ဆက်နွယ်သော အဆောက်အဦးကောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ကာ ဘြာဟ္မဏများကို တရားဝင် ဖိတ်ကြား၍ စာတုရှ္စရဏ (cātuścaraṇa) အစီအစဉ်ဖြင့် ရွတ်ဖတ်ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်စေသည်။ ဤအခန်းသည် ဝန်ခံခြင်း၊ သီလပြုပြင်ခြင်းနှင့် က္ෂೇತ್ರ၏ အခမ်းအနားစနစ်တို့ကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ချိတ်ဆက်ပြသသည်။

Puṣpāditya-māhātmya (Glorification of Pushpāditya and allied rites)
အခန်း ၁၆၁ တွင် စူတာက ဗြာဟ္မဏများ၏ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုနှင့် ပုဿပ (Puṣpa) အကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ ပုဿပသည် ဇနီးနှင့်အတူ ဒွိဇအစုအဝေးထံ ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြီး ဘာස්ကရ (နေဘုရား) အတွက် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာကာ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားစေရန် “Puṣpāditya” ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ရန် တင်ပြသည်။ ဗြာဟ္မဏများက ယခင်ကတည်းက ရှိနေသော အမည်ဂုဏ်သတင်းစဉ်ဆက်ကို ထိန်းသိမ်းရမည်ဟု စိုးရိမ်ကာ သန့်စင်ရေးအတွက် ပရာယာရှ္စိတ္တ (prāyaścitta) နည်းလမ်းများကို သတ်မှတ်ပြီး “လက္ခ” အရေအတွက်ဖြင့် ကြီးမားသော ဟိုးမ (homa) ကို ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ပုဿပက ထိုအမည်ဖြင့် ဘုရားကို အစဉ်မပြတ် ချီးမွမ်းကြရန် တောင်းဆိုသလို၊ ဇနီးကိုလည်း နေရာနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒေဝီအမည်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုစေလိုကြောင်း တင်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားကို Puṣpāditya ဟု လက်ခံပြီး ဒေဝီကို Māhikā/Māhī ဟု အမည်ပေးကြသည်။ ဖလာရှ္ရုတိတွင် ကလိယုဂ၌ Puṣpāditya ကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် နေ့အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း၊ တနင်္ဂနွေနှင့် သပ္တမီ တိုက်ဆိုင်သည့်နေ့တွင် ဖလ ၁၀၈ ထိ ပူဇော်၍ ပရဒက္ခိဏာ ပြုလျှင် ဆန္ဒပြည့်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဒုရ္ဂါကို Māhikā အဖြစ် ပုံမှန် ဒർശနပြုလျှင် အခက်အခဲများကင်းစေပြီး၊ ချိုင်တရ သုက္လ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ပူဇော်လျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မကောင်းမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

पुरश्चरणसप्तमीव्रतविधानवर्णनम् (Puraścaraṇa-Saptamī Vrata: Procedure and Rationale)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သီလနှင့် ရိတုအခမ်းအနားဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် စတင်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဝရတ-ဝိဓိကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ စူတာက ပုဿပသည် မဏိဘဒြကို သတ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော အငြင်းပွားဖွယ် လုပ်ရပ်များကို ပြောကြားရာမှ လူမှုအပြစ်တင်မှုများ ခံရပြီး၊ နာဂရ ဗြာဟ္မဏများက ပြစ်တင်ကာ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ရှိသူဟု သတ်မှတ်၍ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း «ဗြဟ္မဟ္န» ဟူသော စွပ်စွဲချက်တိုင်အောင် ရောက်သွားသည်။ သူ၏ စိတ်ပူပန်မှုကို မြင်သဖြင့် ဗြာဟ္မဏများက သာသနာကျမ်း၊ စမృతိ၊ ပုရာဏ၊ ဝေဒန္တတို့ကို တိုင်ပင်ကာ သန့်စင်ရာလမ်းကို ရှာဖွေပြီး အာဏာပိုင်အတည်ပြုနိုင်သော ကုထုံးတစ်ရပ် လိုအပ်ကြောင်း သဘောတူကြသည်။ ထိုအခါ ဗြာဟ္မဏ ချန္ဒရှာမန်က စကန္ဒပုရာဏတွင် ဖော်ပြထားသော «ပုရရှ္စရဏ-သပ္တမီ» ကို အပြစ်ဖြေသန့်စင် ဝရတအဖြစ် ညွှန်ပြသည်။ ပုဿပက ထိုဝရတကို ကျင့်သုံးပြီး တစ်နှစ်အဆုံးတွင် သန့်စင်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှေးဟောင်း သင်ကြားရေး ဆွေးနွေးခန်းတစ်ခု ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ရောဟိတာရှ္ဝ မင်းက မာရကဏ္ဍေယ ရှင်ကို စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ်ဖြင့် ပြုသော အပြစ်များကို ဖယ်ရှားနည်း မေးမြန်းသည်။ ရှင်က စိတ်အပြစ်ကို နောင်တနှင့် ပြန်လည်တည်ကြည်ခြင်းဖြင့်၊ စကားအပြစ်ကို မပြီးမြောက်အောင် ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့်၊ ကိုယ်အပြစ်ကို ဗြာဟ္မဏအာဏာပိုင်ထံ ဖော်ပြ၍ သတ်မှတ်ပရာယရှ္စိတ္တ ပြုခြင်း သို့မဟုတ် မင်းအာဏာဖြင့် စည်းကမ်းတကျ အရေးယူခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းရမည်ဟု ခွဲခြားပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှင်က နေရောင်ဘုရားကို ဗဟိုထားသော «ပုရရှ္စရဏ-သပ္တမီ» ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ မာဃလ (အလင်းဖက်) တွင် နေသည် မကရရာသီ၌ ရှိချိန်၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အစာရှောင်၍ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ ရုပ်တုကို ပူဇော်ကာ အနီရောင်ပန်းနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ အနီစန္ဒကူးဖြင့် အရ္ဃျ ပူဇော်ခြင်းတို့ ပြုရမည်။ အဆုံးတွင် ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေး၍ ဒက္ခိဏာ ပေးကာ ပဉ္စဂဝျ အပါအဝင် သန့်စင်ဆေးသောက်သုံးမှုများ ပြုရသည်။ တစ်နှစ်ပတ်လုံး လစဉ် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးထံ (ခြောက်ပုံတစ်ပုံ အပါအဝင်) လှူဒါန်းကာ ဝရတကျင့်သူသည် အပြည့်အဝ သန့်စင်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

ब्राह्मनागरोत्पत्तिवृत्तान्तवर्णनम् (Account of the Brahma-Nāgara origin narrative and communal expiation discourse)
အခန်း ၁၆၃ တွင် brahmasthāna ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းဥပဒေနှင့် ရဟန်းပူဇော်ရေးကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ Nāgara ဘရဟ္မဏများက ငွေကြေးတန်ဖိုးရှိသော အိုးတစ်လုံးကို တွေ့ရှိပြီး လောဘကြောင့် မသင့်လျော်စွာ ယူဆောင်ခြင်းနှင့် prāyaścitta (အပြစ်ဖြေ) ကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမမှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းအပေါ် စည်းဝေး၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ချသည်။ Caṇḍaśarmā သည် အပြစ်ဖြေကို တစ်ဦးတည်းက ပေးအပ်ခဲ့သဖြင့် စည်းဝေးညှိနှိုင်းမှုမရှိဘဲ လုပ်ထုံးမမှန်ကန်ကြောင်းကြောင့် အသိုင်းအဝိုင်းပြင်ပ (bāhya) အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ Puṣpa သည် ငွေကြေးဖြင့် ပြန်လည်ပေးဆပ်ကာ ဖြေရှင်းရန် ကြိုးစားသော်လည်း စည်းဝေးက “ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ငွေကြေးကြောင့်” ဟူသော အမြင်ကို ပယ်ချပြီး smṛti/purāṇa စာတမ်းအာဏာနှင့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှန်ကန်မှုကို အလေးထားကြသည်။ အပြစ်ဖြေသည် အကူအညီပူဇော်သူများ ထပ်မံပါဝင်ကာ သင့်တော်သော အကြံညှိနှိုင်းမှုဖြင့်သာ ပေးအပ်ရမည်ဟု ထောက်ပြသည်။ စိတ်ဒဏ်ရာကြီးစွာဖြင့် Puṣpa သည် မိမိကိုယ်ကို ထိခိုက်စေသည့် ပြင်းထန်သော အလှူတော်တစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ရာမှ Sūrya (Bhāsvat) ပေါ်ထွန်းလာ၍ အလျင်အမြန် အကြမ်းဖက်မှုကို တားမြစ်ကာ ကောင်းချီးပေးသည်။ Caṇḍaśarmā သည် သန့်စင်ကာ “Brāhma Nāgara” ဟု ကျော်ကြားမည်၊ သူ၏ မျိုးဆက်နှင့် ဆက်နွယ်သူများ ဂုဏ်သိက္ခာရမည်၊ Puṣpa ၏ ကိုယ်ခန္ဓာလည်း ပြန်လည်ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအခန်းသည် လောဘကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ အသိုင်းအဝိုင်းအာဏာကို လေးစားခြင်းနှင့် အပြစ်ဖြေ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှန်ကန်မှုကို သင်ကြားကာ နတ်ဘုရား၏ အတည်ပြုမှုဖြင့် တရားဝင်မှု ပြန်လည်ရရှိစေသည်။

Nāgareśvara–Nāgarāditya–Śākambharī Utpatti-varṇanam (Origin and Establishment Narratives)
သုတက ပုဿပသည် မိမိကိုယ်ကိုပူဇော်သကဲ့သို့သော သတ္တိပြည့်ဝသည့် သဒ္ဓါဖြင့် စူရယကို ပူဇော်ကာ စိတ်ပင်ပန်းနေသော ဗြာဟ္မဏ ခဏ္ဍရှာမာကို သက်သာစေ၍ လမ်းညွှန်ပေးကြောင်း ပြောသည်။ ပုဿပက ခဏ္ဍရှာမာသည် ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီးမှုမခံရဘဲ နာဂရ မျိုးနွယ်အတွင်း ထင်ရှားမည်ဟု ခန့်မှန်းကာ၊ နှစ်ဦးသည် သန့်ရှင်းသော စရஸဝတီမြစ်သို့ ရွှေ့ပြောင်း၍ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် အာရှရမ်သဘောတရားရှိသော နေရာတည်ထောင်ကြသည်။ ခဏ္ဍရှာမာသည် လင်္ဂ ၂၇ ပါးနှင့် ဆက်နွယ်သော အတိတ်က သစ္စာတော်ကို မှတ်မိကာ စည်းကမ်းတကျ သာဓနာပြုသည်။ စရஸဝတီတွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရေးအကျင့်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အက္ခရာ ၆ လုံး မန္တရကို ဂျပပြုခြင်း၊ လင်္ဂနာမများကို ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် ဂရုတစိုက် ပရဏာမပြုခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သည်။ ကရ္ဒမ (မြေညစ်) ဖြင့် လင်္ဂများကို ဖန်တီးပူဇော်ကာ၊ နေရာမကောင်းသော်လည်း လင်္ဂကို မနှောင့်ယှက်ရဟူသော သီလညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာပြီး နေ့စဉ်ပူဇော်ကာ ၂၇ ပါး ပြည့်စုံစေသည်။ သဒ္ဓါအလွန်အကျွံကြောင့် ရှိဝသည် ပျော်ရွှင်ကာ မြေထဲမှ လင်္ဂတစ်ပါးကို ထင်ရှားစေပြီး ၎င်းကို ပူဇော်လျှင် လင်္ဂ ၂၇ ပါး၏ အပြည့်အဝ အကျိုးကို ရမည်ဟု အမိန့်ပေးသည်။ ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်သူ မည်သူမဆို ထိုအကျိုးတူ ရရှိမည်ဟုလည်း ချီးမြှင့်သည်။ ခဏ္ဍရှာမာသည် ပရာသာဒ တည်ဆောက်၍ လင်္ဂကို «နာဂရေးရှဝရ» ဟု အမည်ပေးကာ မြို့၏ လင်္ဂများကို သတိရစေသည့် အဓိပ္ပါယ်နှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝလောကသို့ ရောက်သည်။ ပုဿပသည် စရஸဝတီတွင် «နာဂရာဒိတျယ» ဟု ခေါ်သော စူရယရုပ်တော်ကို တည်ထောင်ပြီး ထိုနေရာတွင် ပူဇော်လျှင် ချာမတ်ကာရပူရ၌ စူရယပုံစံ ၁၂ မျိုး ပူဇော်သကဲ့သို့ အပြည့်အဝ အကျိုးရမည်ဟု ကောင်းချီးရသည်။ ထို့ပြင် ခဏ္ဍရှာမာ၏ ဇနီး «ရှာကမ္ဘဟရီ» သည် ကမ်းပါးမင်္ဂလာနေရာတွင် ဒုရ္ဂါဒေဝီကို တည်ထောင်ကာ၊ ဒေဝီသည် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်သူတို့အား ချက်ချင်း အကျိုးပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ အထူးသဖြင့် အာရှဝိန လပြည့်ဖက် မဟာနဝမီနေ့တွင် ပူဇော်လျှင် အလွန်ထူးကဲပြီး ဒေဝီကို «ရှာကမ္ဘဟရီ» အမည်ဖြင့်လည်း သိကြသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် စည်းစိမ်ရပြီးနောက် ပူဇော်ခြင်းသည် နောက်ထပ် တိုးတက်မှုကို တားဆီးမည့် အတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားကြောင်း ဆိုသည်။

अश्वतीर्थोत्पत्तिवर्णनम् (Origin Account of Aśvatīrtha)
ဤအধ্যာယာတွင် စူတမုနိက စရஸဝတီမြစ်၏ မင်္ဂလာရှိသော ကမ်းပါးသည် အပြင်လူစုများနှင့် မြို့သူမြို့သားများအတွက် လူမှုရေးအရ အရေးပါလာသည့်ကာလကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အပြောင်းအလဲကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်ပေါ်ကာ ဗိශ්ဝာမိတ္တရ ဥပဒေသမုနိ၏ ကျိန်စာကြောင့် စရஸဝတီသည် «ရက္တဝါဟိနီ» (သွေးစီးသကဲ့သို့ စီးသောမြစ်) ဖြစ်သွားသည်။ ထိုမြစ်သည် ရာක්ෂသများနှင့် ဘူတ၊ ပရေတ၊ ပိသာစ စသည့် အလယ်အလတ်သတ္တဝါများ လာရောက်နေထိုင်ရာဖြစ်လာသဖြင့် လူများသည် ထိုဒေသကို စွန့်ခွာကာ မာရ္ကဏ္ဍေယ အာရှရမ်အနီး နರ್ಮဒါကမ်းပါးကဲ့သို့ လုံခြုံသည့် တီရ္ထဒေသများသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြသည်။ ရဟန်းမုနိများက ကျိန်စာ၏ အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းရာ စူတက ဗိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဝသိဋ္ဌရတို့၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုကြီးနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှင်းလင်းပြီး က္ෂတ္တရိယမှ ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်လိုသည့် အဆင့်အတန်းပြောင်းလဲမှု အကြောင်းအရာကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းဖော်ပြသည့် ပုံပြင်သို့ ပြောင်းကာ ဘൃဂုဝంశဆက် ရှိ ဋ္ဋရှီ ရ္ဋစီက သည် ကೌသိကီမြစ်အနီး ဘောဇကဋာသို့ ရောက်လာပြီး ဂါဓိ၏ သမီး (ဂေါရီပူဇာနှင့် ဆက်နွယ်သူ) ကို တွေ့ကာ ဗြာဟ္မ-မင်္ဂလာဖြင့် လက်ထပ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ဂါဓိက မင်္ဂလာခ အဖြစ် နားတစ်ဖက်အမည်းရောင်ရှိသော မြန်ဆန်သည့် မြင်း ၇၀၀ ကို တောင်းဆိုရာ ရ္ဋစီက သည် ကာနျကုပ္ဇသို့ သွားပြီး ဂင်္ဂါကမ်းပါးတွင် «အရှ္ဝော ဝိုဍ္ဍာ» မန္တရကို ချန်ဒ၊ ရ္ဋရှီ၊ ဒေဝတာနှင့် ဝိနိယောဂ သတ်မှတ်ကာ ဂျပ်ပြုသည်။ ထိုအခါ မြစ်ထဲမှ မြင်းများ ပေါ်ထွက်လာ၍ အရှ္ဝတီရ္ထ၏ ဂုဏ်သတင်း ပေါ်ပေါက်လာပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် အရှ္ဝမေဓ ယဇ్ఞ၏ အကျိုးကို ရနိုင်သည်ဟု ဆိုကာ ဝေဒယဇ్ఞ၏ ဂုဏ်တန်ဖိုးကို တီရ္ထအဖြစ် လူတိုင်းလက်လှမ်းမီစေသည်။

परशुरामोत्पत्तिवर्णनम् / Account of the Origins of Paraśurāma’s Line
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရှင်ရစီက (Ṛcīka) နှင့် “သုံးလောကအလှ” (trailokya-sundarī) ဟုဖော်ပြသော မိန်းမနှင့် လက်ထပ်ခြင်းမှ စတင်၍ မျိုးရိုးတည်ထောင်သည့် အဖြစ်အပျက်ကို ရိုသေစွာ ရှင်းလင်းထားသည်။ မင်္ဂလာပြီးနောက် ရစီကသည် အလိုတော်ပေးကာ “ကာရုနှစ်မျိုး” (caru-dvaya) အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်၍ ဘြာဟ္မဏတေဇ (brāhmya tejas) နှင့် က္ෂတ္တရတေဇ/စစ်တေဇ (kṣātra tejas) ကို ခွဲခြားစေလိုသည်။ ကာရုတစ်ခုချင်းစီကို အရှဝတ္ထ (aśvattha) သို့မဟုတ် နျဂ္ရောဓ (nyagrodha) သစ်ပင်ကို ဖက်ကပ်စေခြင်းနှင့် တွဲဖက်၍ အခမ်းအနားနည်းလမ်းနှင့် မွေးဖွားမည့် သားသမီး၏ သဘောတရားကို ချိတ်ဆက်သင်ကြားထားသည်။ သို့သော် မိခင်၏ ဆန္ဒကြောင့် ကာရုအပိုင်းနှင့် သစ်ပင်ဖက်ကပ်ခြင်းကို လဲလှယ်သုံးစွဲသဖြင့် နည်းလမ်းချိုးဖောက်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ် “ဒိုဟဒ” (dohada) နှင့် “ဂర్భလက္ခဏ” (garbha-lakṣaṇa) အဖြစ် လက္ခဏာများက ရာဇသဘော၊ စစ်ရေးသဘောသို့ လှည့်သွားရာမှ ရစီကသည် အခမ်းအနားက ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားကြောင်း သိမြင်သည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းကာ ယခုမွေးမည့် သားအတွက် ဘြာဟ္မဏအတ္တသဘောကို ထိန်းသိမ်းပြီး အလွန်ပြင်းထန်သော က္ෂတ္တရတေဇကို မြေးဆီသို့ လွှဲပြောင်းစေသည်။ အဆုံးတွင် ဂျမဒဂ္နိ (Jamadagni) မွေးဖွားလာပြီး နောက်တစ်ဆက်တွင် ရာမ (Paraśurāma) ပေါ်ထွန်းလာကာ သူ၏ စစ်တန်ခိုးသည် အခမ်းအနားတေဇနှင့် ဘိုးဘွား၏ အလျှော့ပေးမှုမှ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု သာသနာတရားနှင့်အညီ ဖော်ပြထားသည်။

विश्वामित्रराज्यपरित्यागवर्णनम् (Viśvāmitra’s Renunciation of Kingship)
သုတက ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မွေးဖွားရာအကြောင်းနှင့် မင်းမျိုးရိုးအတွင်း အစောပိုင်းဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပြောကြားသည်။ မိခင်သည် တပသ္ယာပြု၍ ဘုရားဖူးခရီးများကို အလေးထားသူဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ကလေးသည် နာမည်ကြီးသူအဖြစ် ကြီးပြင်းလာသည်။ ဖခင် ဂာဓိက မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်ပြီးနောက် ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဝေဒပညာလေ့လာမှုနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ရိုသေမှုကို ထိန်းသိမ်းကာ အုပ်ချုပ်သည်။ သို့သော် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တောထဲအမဲလိုက်ခြင်းတွင် စိတ်ဝင်စားလွန်ကဲလာသည်။ နေ့လယ်ခင်းတွင် ဆာလောင်ရေငတ်၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သဖြင့် မဟာတ္မာ ဝသိဋ္ဌ၏ ပုဏ္ဏ အာရှရမသို့ ရောက်လာသည်။ ဝသိဋ္ဌက အရ္ဃျ၊ မဓုပရ္က စသည့် ဧည့်ခံပူဇော်မှုဖြင့် ကြိုဆိုကာ အနားယူပြီး စားသောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ မင်းသည် ဆာလောင်နေသော စစ်သည်များကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဝသိဋ္ဌက ကာမဓေနု နန္ဒိနီအားဖြင့် စစ်သည်နှင့် တိရစ္ဆာန်များအားလုံးကို ချက်ချင်း အစားအစာအလုံအလောက် ပေးနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ အံ့ဩသွားသော ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် နန္ဒိနီကို တောင်းယူပြီးနောက် အင်အားဖြင့် သိမ်းယူရန် ကြိုးစားကာ မင်း၏ အခွင့်အရေးဟု ဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက ဓမ္မနှင့် စမృతိအညွှန်းများအရ နွားကို ကုန်ပစ္စည်းကဲ့သို့ မပြုရ၊ အထူးသဖြင့် ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော ဓေနုကို မရောင်းမဝယ်ရဟု တားမြစ်သည်။ မင်း၏လူများက နန္ဒိနီကို ဖမ်းဆီးရိုက်နှက်သည့်အခါ နန္ဒိနီက ရှဘာရ၊ ပုလိန္ဒ၊ မလေစ္ဆ စသည့် လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများကို ပေါ်ထွန်းစေ၍ မင်းတပ်ကို ဖျက်ဆီးသည်။ ဝသိဋ္ဌက ထပ်မံအန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် တားဆီးကာ မင်းကို ကာကွယ်ပြီး မန္တရားဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားမှုမှ လွှတ်ပေးသည်။ အရှက်ရသဖြင့် ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် က္ෂတ္တရိယအင်အားသည် ဗြဟ္မ-ဗလကို မယှဉ်နိုင်ကြောင်း ဝမ်းနည်းကာ ရာဇာပိုင်ခွင့်ကို စွန့်လွှတ်၍ သား ဗိශ්ဝသဟာကို တင်မြှောက်ပြီး ဗြာဟ္မဏအာဏာရရန် တပသ္ယာကြီးကို စတင်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။

धारोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Origin and Glory of Dhārā in Hāṭakeśvara-kṣetra)
ဤအধ্যာယတွင် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ၏ မာဟာတ္မ്യအတွင်း စူတက ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အလွန်ပြင်းထန်သော တပဿကို ဟိမဝန္တ၌ ရာသီအလိုက် အတင်းအကျပ်ကျင့်သုံးသည့် အကျင့်များဖြင့် ဖော်ပြသည်။ မိုးကောင်းကင်အောက်တွင် အိပ်ခြင်း၊ ရေထဲတွင် နေခြင်း၊ ပဉ္စာဂ္နိကျင့်ခြင်း၊ အစာလျော့လျော့စားပြီး နောက်ဆုံး လေကိုသာ အာဟာရပြုခြင်းအထိ တိုးတက်သွားသည်။ အင်ဒြာက မိမိအာဏာတည်နေရာ လှုပ်ရှားမည်ကို ကြောက်၍ ပုဏ္ဏားပေးသော်လည်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရက အာဏာနှင့် သုခကို မလိုလားဘဲ «ဗြာဟ္မဏျ» (ဗြာဟ္မဏအဖြစ်) ကိုသာ တောင်းဆိုသည်။ နောက်တစ်ဖန် ဘြဟ္မာလည်း ပုဏ္ဏားပေးရာ၌ ဗိශ්ဝာမိတ္တရက တောင်းဆိုချက်တစ်ခုတည်းကို ထပ်မံတင်ပြသည်။ ထို့နောက် ရ္စီက မုနိက ဗြာဟ္မဏမန်တရများနှင့် သန့်ရှင်းသော ကာရု (caru) ဟုခေါ်သော အဟုတိကို ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မွေးဖွားရည်ရွယ်ချက်အတွက် စီစဉ်ထားကြောင်း ရှင်းပြ၍ ဘြဟ္မာက သူ့ကို ဗြဟ္မရ္ရှိဟု ကြေညာနိုင်ကြောင်း အာဏာပေးသည်။ ဝသိဋ္ဌက က္ရှတ္တရိယမွေးသူသည် ဗြာဟ္မဏ မဖြစ်သင့်ဟု အငြင်းပွားပြီး အနာရ္တသို့ ဆုတ်ခွာကာ သင်္ခ-တီရ္ထ၊ ဘြဟ္မရှီလာနှင့် စရஸဝတီနားတွင် နေထိုင်သည်။ ဗိශ්ဝာမိတ္တရက ရန်လိုစိတ်ဖြင့် စာမဝေဒနည်းဖြင့် အဘိချာရ ကర్మကို ပြုလုပ်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ကృတ்யာ ကို ဖန်တီးသည်။ ဝသိဋ္ဌက ဒိဗ္ဗဒർശနဖြင့် သိမြင်၍ အထရ္ဝ မန်တရများဖြင့် ထိန်းချုပ်ကာ အကျိုးဆက်ကို ပြောင်းလဲစေသည်—ကృတ்யာ သည် သူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို အနည်းငယ်ထိပြီး ချက်ချင်းကျဆုံးသွားသည်။ ထို့နောက် ဝသိဋ္ဌက ထိုအင်အားကို ဓာရား (Dhārā) ဟု အမည်ပေးကာ ချိုင်တြ လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမီနေ့တွင် ပူဇော်ရန် သတ်မှတ်ပြီး ပူဇော်သူများအား တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရောဂါကင်းမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ဤသို့ တပဿပဋိပက္ခ၊ မန်တရသီအိုရီနှင့် ဒေသခံ တီရ္ထပူဇာကို နာဂရ (မြို့/အသိုင်းအဝိုင်း) ပူဇော်ပုံစံဖြင့် ပေါင်းစည်းဖော်ပြထားသည်။

धारानामोत्पत्तिवृत्तान्तः तथा धारादेवीमाहात्म्यवर्णनम् (Origin of Dhārā-nāma and the Māhātmya of Dhārā-devī)
ရဟန်းပညာရှိများက “တုဋ္ဌိဒာ” ဟုခေါ်သော စိတ်ကျေနပ်မှု ပေးနိုင်သည့် အင်အားသည် အဘယ်ကြောင့် Nāgara လူမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် အထူးသက်ဆိုင်သနည်း၊ ထို့ပြင် မြေပြင်ပေါ်တွင် အဘယ်ကြောင့် “Dhārā” ဟုခေါ်သနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက Cāmatkārapura မြို့၌ Nāgarī ဘြာဟ္မဏမိန်းမ Dhārā သည် တပသီ Arundhatī နှင့် မိတ်ဆွေဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ Arundhatī သည် Vasiṣṭha နှင့်အတူ Śaṅkhatīrtha တွင် ရေချိုးရန် လာသောအခါ Dhārā ကို ပြင်းထန်သော တပသ်ကျင့်နေသည်ကို တွေ့၍ သူမ၏ အမည်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို မေးသည်။ Dhārā က မိမိ၏ Nāgara မျိုးရိုး၊ ငယ်ရွယ်စဉ် မုဆိုးမဖြစ်သွားခြင်းနှင့် Śaṅkheśvara ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားသိပြီးနောက် tīrtha တွင် နေထိုင်ကာ ဘုရားကို သဒ္ဓါဖြင့် ဆည်းကပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ Arundhatī က Sarasvatī မြစ်ကမ်းရှိ အာရှရမ်၌ သာသနာစာတမ်း ဆွေးနွေးမှု မပြတ်လုပ်နေရာသို့ လာနေဖို့ ဖိတ်ခေါ်သည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် Viśvāmitra နှင့် Vasiṣṭha တို့၏ ပဋိပက္ခနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ဒေဝီအင်အားတစ်ရပ်ကို မိတ်ဆက်ပြီး Vasiṣṭha က ထိုအင်အားကို တည်ငြိမ်စေကာ ကာကွယ်တော်မူသော ဘုရားမအဖြစ် ပူဇော်ထိုက်စေခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ Dhārā သည် ရတနာတန်ဆာဆင်ထားသော မဟာမဏ္ဍပ်တော်ကဲ့သို့ သရဏဂုဏ်တော်အိမ်တော်ကို တည်ဆောက်ပြီး ဒေဝီကို ကမ္ဘာကို ထောက်တည်သော အခြေခံအင်အားအဖြစ်လည်းကောင်း၊ Lakṣmī၊ Śacī၊ Gaurī၊ Svāhā၊ Svadhā၊ Tuṣṭi၊ Puṣṭi စသည့် အမျိုးမျိုးသော သဘောတရားအဖြစ်လည်းကောင်း ချီးမွမ်းသည့် စတုတ္တရကို ရွတ်ဆိုသည်။ နေ့စဉ်ပူဇော်မှုကို ကြာရှည်စွာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် Caitra Śukla Aṣṭamī နေ့တွင် ဒေဝီကို ရေချိုးပူဇော်ကာ အလှူအတန်းများ ဆက်ကပ်သည်။ ဒေဝီ ပေါ်ထွန်းလာ၍ အလိုတော်ပြည့်စုံစေသော ကောင်းချီးများ ပေးကာ ထိုသရဏဂုဏ်တော်၌ “Dhārā” ဟူသော နာမကို လက်ခံတော်မူသည်။ ထို့နောက် အကျင့်စည်းကမ်းကို ကြေညာသည်—Nāgara များသည် သုံးကြိမ် ပတ်လည်လှည့်ပူဇော်၍ သစ်သီး သုံးလုံး ဆက်ကပ်ကာ စတုတ္တရကို ရွတ်ဆိုလျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရောဂါကင်းကာ ကာကွယ်ခြင်း ရရှိမည်။ မိန်းမများအတွက်လည်း မျိုးမပွားသူက သားသမီးရခြင်း၊ ကံဆိုးမှု ပျောက်ကင်းခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် သုခချမ်းသာ ပြန်လည်ရရှိခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ကတိပြုထားသည်။ အဆုံးတွင် ဤမူလဇာတ်ကြောင်းကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း phalaśruti ဖြင့် ဆိုကာ Nāgara များအထူး သဒ္ဓါဖြင့် လေ့လာရန် တိုက်တွန်းသည်။

धारातीर्थोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Dhārā-tīrtha Origin and Its Sacred Merit)
သုတက ဝိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဝသိဋ္ဌရ ရှင်တို့နှင့်ဆိုင်သော အံ့ဖွယ်တစ်ရပ်ကို ထပ်မံဟောကြားသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ဝသိဋ္ဌရကို ရန်ပြုသည့် «သက္တိ» ကို လွှတ်သော်လည်း ဝသိဋ္ဌရသည် အထာဝဏ မန္တရအာနုဘော်ဖြင့် တားဆီးနိုင်သည်။ ထို့နောက် ချွေးထွက်လာပြီး ထိုချွေးမှ အေးမြသန့်ရှင်း၍ သန့်စင်ပေးသော ရေစီးတစ်စင်း ပေါ်ထွန်းကာ ခြေဖျားမှ မြင်သာစွာ စီးဆင်း၍ မြေပြင်ကို ဖောက်ထွက်ကာ ဂင်္ဂါရေကဲ့သို့ အပြစ်ကင်းသော သာရားစီးကြောင်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုကဲ့သို့ တီရ္ထ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ပြောပြီးနောက်၊ ဓမ္မကျင့်စဉ်နှင့် အကျိုးပေးမည်ဟူသော ဖလရှုတိသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် ကလေးမရှိသော မိန်းမတို့သည် ချက်ချင်း သားသမီးရနိုင်ကြောင်း၊ ရေချိုးသူတိုင်းသည် တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးကို ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် ဒေဝီကို သင့်တော်စွာ ဒർശနပြုလျှင် ငွေကြေး၊ စပါးသီးနှံ၊ သားသမီးနှင့် မင်းသဘင်ဆိုင်ရာ ပျော်ရွှင်မှုတို့ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။ ချိုင်တြ သုက္လ အဋ္ဌမီနေ့ အလယ်ညတွင် နိုင်ဝေဒျနှင့် ဘလိ-ပိဏ္ဍိကာ ပူဇော်ရမည့် ကာလသတ်မှတ်ချက်ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ပူဇော်ပြီးသော ပိဏ္ဍိကာကို စားသုံးခြင်း သို့မဟုတ် လက်ခံရယူခြင်းသည် အသက်ကြီးသူများအတွက်တောင် အာနုဘော်ရှိကြောင်း ထပ်မံအလေးပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝီသည် နာဂရ မျိုးရိုးအများ၏ ကုလဒေဝတားဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယာထရာ ပြည့်စုံရန် နာဂရတို့၏ ပါဝင်မှု မဖြစ်မနေလိုအပ်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။

वसिष्ठविश्वामित्रयुद्धे दिव्यास्त्रनिवर्तनवर्णनम् (Restraint of Divine Weapons in the Vasiṣṭha–Viśvāmitra Conflict)
သုတက ဝသိဋ္ဌ–ဝိශ්ဝာမိတ္တ ရန်ပွဲက ပိုမိုပြင်းထန်လာပုံကို ပြောပြသည်။ မိမိအင်အား မအောင်မြင်တော့သဖြင့် ဝိශ්ဝာမိတ္တ ဒေါသထွက်ကာ ဘုရားသခင်တို့၏ သန့်စင်ကာ အပ်နှံထားသော ဒိဗ္ဗအာယုဓများ—ဗြဟ္မာစတြာ အပါအဝင်—ကို လွှတ်ချလိုက်ရာ ကမ္ဘာလောကတွင် မကောင်းသင်္ကေတများ ပေါ်ထွက်လာသည်။ မိုးကျောက်ကဲ့သို့ ပစ်ခတ်မှုများ၊ လက်နက်များ ပွားများခြင်း၊ သမုဒ္ဒရာ တုန်ခါခြင်း၊ တောင်ထိပ်များ ပျက်စီးခြင်း၊ သွေးရောင်မိုးရွာခြင်းတို့ကို ပရလယသင်္ကေတဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဒေဝတားတို့က ဗြဟ္မာထံ တိုင်ကြားအကူအညီတောင်းရာ ဗြဟ္မာက ဤအကြမ်းဖက်မှုသည် ဒိဗ္ဗလက်နက်တိုက်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်ဟု ခွဲခြားပြောကြားပြီး ဒေဝတားတို့ကို စစ်မြေပြင်သို့ ဦးဆောင်လာသည်။ ကမ္ဘာပျက်စီးမသွားစေရန် ရပ်တန့်ရန် တိုက်တွန်းပြီး ဝသိဋ္ဌကလည်း မုန်းတီး၍ တိုက်ခိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ မန္တရအာနုဘော်ဖြင့် ကာကွယ်ရေးအနေနှင့် လက်နက်များကို ပျက်ပြယ်စေခြင်းသာဟု ရှင်းလင်းသည်။ ဗြဟ္မာက ဝိශ්ဝာမိတ္တအား လက်နက်လွှတ်ခြင်းကို ရပ်စေကာ စကားဖြင့် ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းပြီး ဝသိဋ္ဌကို “ဗြာဟ္မဏ” ဟု ခေါ်ကာ အငြင်းပွားမှုကို လျော့ချလိုသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တက မိမိဒေါသသည် အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် အဆင့်အတန်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း တင်းမာစွာဆိုသော်လည်း ဝသိဋ္ဌက က္ෂတ္တရိယမွေးဖွားသူဟု သတ်မှတ်သဖြင့် “ဗြာဟ္မဏ” အမည်ကို မပေးဘဲ ဗြဟ္မတေဇသည် က္ෂတ္တရိယအင်အားထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်သည်။ နောက်ဆုံး ဗြဟ္မာက ကျိန်စာခြိမ်းခြောက်၍ ဒိဗ္ဗလက်နက်များကို စွန့်လွှတ်စေပြီး ထွက်ခွာသွားသည်။ သာရသွတီမြစ်ကမ်းတွင် ရှင်သန်သူတော်များ ကျန်ရစ်ကာ ထိန်းချုပ်မှု၊ မှန်ကန်သောစကားနှင့် ဖျက်ဆီးနိုင်သောအင်အားကို သန့်ရှင်းသောဒေသအတွင်း ထိန်းသိမ်းရမည်ဟူသော သင်ခန်းစာကို ထင်ဟပ်စေသည်။

सारस्वतजलस्य रुधिरत्व-प्रसङ्गः (The Episode of the Sarasvata Water Turning to Blood)
သုတက ပြောကြားသည်မှာ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဝသိဋ္ဌကို ထိခိုက်စေရန် “ချိဒ္ရ” (အားနည်းချက်) ကို ရှာဖွေနေစဉ် မြစ်ကြီးတစ်စင်းကို ခေါ်ယူရာ မိန်းမရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်လာပြီး အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို မေးမြန်း하였다။ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ဝသိဋ္ဌ ရေချိုးဝင်ချိန်တွင် မြစ်ရေကို တက်ကြွစွာ လှိုင်းထန်စေ၍ သူ့ကို နီးကပ်လာအောင်လုပ်ပြီး သတ်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ မြစ်မယ်က မဟာအတ္တမ ဝသိဋ္ဌကို သစ္စာဖောက်မည်မဟုတ်ကြောင်း၊ ဗြာဟ္မဏသတ်ခြင်းသည် မသင့်တော်ကြောင်း ပြန်လည်ငြင်းဆိုသည်။ ဗြာဟ္မဏကို သတ်လိုသည့် စိတ်ကူးတောင် ပြင်းထန်သော ပရాయశ్చితတရားလိုအပ်ပြီး၊ ထိုသတ်ခြင်းကို စကားဖြင့် ထောက်ခံလှုံ့ဆော်ခြင်းသည်လည်း သန့်စင်ပူဇော်မှုလိုအပ်ကြောင်း သာသနာစည်းကမ်းအရ သတိပေးသည်။ ဒေါသထွက်သော ဝိශ්ဝာမိတ္တရက မနာခံသဖြင့် မြစ်ရေသည် သွေးစီးကြောင်းဖြစ်မည်ဟု ကျိန်စာတင်သည်။ သူသည် ရေကို ခုနစ်ကြိမ် သန့်စင်ပူဇော်ကာ မြစ်ထဲသို့ ပစ်ချလိုက်သဖြင့် သာရသွဝတ မြစ်ရေသည် မူလက ခရုခွံဖြူကဲ့သို့ သန့်ရှင်း၍ ကုသိုလ်မြတ်သော်လည်း ချက်ချင်း သွေးဖြစ်သွားသည်။ ဘူတ၊ ပရေတ၊ နိသာချရတို့ စုဝေး၍ သောက်စားပျော်ပါးကြပြီး တပသီများနှင့် ဒေသခံများသည် ဝေးရာသို့ ထွက်ခွာကြသည်။ ဝသိဋ္ဌသည် အရဗုဒ တောင်သို့ ထွက်ခွာပြီး၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် စာမတ်ကာရပူရသို့ သွားကာ ဟာဋကေရှဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော က్షೇತ್ರတွင် ပြင်းထန်သော တပသ ပြုလုပ်၍ ဖန်ဆင်းနိုင်စွမ်းတွင် ဘြဟ္မာနှင့် ယှဉ်နိုင်သည့် အဆင့်သို့ ရောက်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် သာရသွဝတရေ သွေးဖြစ်သွားခြင်းသည် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ကျိန်စာကြောင့်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ချဏ္ဍရှර්မန်ကဲ့သို့ ဗြာဟ္မဏများ ပြောင်းရွှေ့သွားကြောင်း ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။

सरस्वती-शापमोचनं तथा साभ्रमत्युत्पत्तिवृत्तान्तः (Release of Sarasvatī from the Curse and the Origin Account of Sābhramatī)
အဓ್ಯಾಯ ၁၇၃ တွင် ရှိသီတို့၏ မေးမြန်းမှုကို စူတာက ဖြေကြားကာ၊ ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မန္တရအာနုဘော်နှင့် ဆက်နွယ်သော ရှာပအာနုဘော်ကြောင့် စရஸဝတီမြစ်ရေသည် သွေးရေကဲ့သို့ ဖြစ်သွားကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် စိတ်ပူပန်သော စရஸဝတီသည် ဝသိဋ္ဌထံသို့ လာရောက်ကာ မိမိ၏ စီးဆင်းမှုသည် ရက္တောဃ (သွေးစီးကြောင်း) ဖြစ်သဖြင့် တပသီများက ရှောင်ကြဉ်ပြီး အနှောင့်အယှက်ပေးသော သတ္တဝါများက လာရောက်ကြောင်း ပြော၍ သန့်ရေ (salila) အဖြစ် ပြန်လည်ထူထောင်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက ကုသနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ပလက္ခသစ်ပင်ရှိရာ၊ စရஸဝတီ ဆင်းသက်ခဲ့သည့် နေရာသို့ သွားသည်။ သမာဓိဝင်ကာ ဝရုဏနှင့် ဆက်နွယ်သော မန္တရဖြင့် မြေကို ထိုးဖောက်၍ ရေများစွာ ထွက်ပေါ်စေသည်။ ထွက်ပေါက်နှစ်ခုအနက် တစ်ခုသည် ပြန်လည်သန့်စင်သော စရஸဝတီဖြစ်ပြီး အားကောင်းသော စီးကြောင်းက သွေးကဲ့သို့သော အညစ်အကြေးကို ဆွဲယူဖယ်ရှားသည်။ အခြားတစ်ခုသည် သီးခြားမြစ်တစ်စင်းဖြစ်ကာ “သာဘ္ရမတီ” ဟု အမည်ရသည်။ အဆုံးတွင် ဤ စရஸဝတီဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်ကို ဖတ်ရွတ် သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် စရஸဝတီ၏ ကရုဏာကြောင့် ဉာဏ်ပညာ (mati) တိုးပွားကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် သင်ကြားသည်။

Pippalāda-utpatti-varṇana and Kaṃsāreśvara-liṅga Māhātmya (पिप्पलादोत्पत्तिवर्णनं; कंसारेश्वरलिङ्गमाहात्म्यम्)
ဟာဋကေśဝရ-က்ஷೇತ್ರ မဟာတ္မ్యంలో စူတက ကိစ္စရပ်ကို မေးမြန်းပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပိပ္ပလာဒက တည်ထောင်သော လိင်္ဂကို «ကံစာရေးśဝရ» ဟု ခေါ်ပြီး ဒർശန၊ နမസ്കာရ၊ ပူဇာတို့အလိုက် အညစ်အကြေးဖယ်ရှားပုဏ္ဏာ အဆင့်ဆင့် ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ရှိသီများက ပိပ္ပလာဒ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိနှင့် လိင်္ဂတည်ထောင်ရခြင်း အကြောင်းကို မေးကြသည်။ စူတက မွေးဖွားရာဇာတ်ကို ပြန်လည်ပြောသည်။ ယာဇ္ဉဝလ္က၏ အစ်မ ကံစာရီသည် ယာဇ္ဉဝလ္က၏ အဝတ်နှင့် ဆက်နွယ်သော သုက္ကရည်ရောရေကို မသိမသာ ထိတွေ့မိ၍ မတော်တဆ ကိုယ်ဝန်ရှိလာသည်။ သူမက လျှို့ဝှက်မွေးဖွားပြီး အရှဝတ္ထ (ပိပ္ပလ) ပင်အောက်တွင် ကလေးကို ထားကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် ဆုတောင်းသည်။ ထိုအခါ ဒေဝဝါဏ်က ဤကလေးသည် ဥတသျ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဗြဟ္စပတိနှင့် ဆက်နွယ်သော မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး ပိပ္ပလအနှစ်ကို စားသုံးကြီးပြင်းသဖြင့် «ပိပ္ပလာဒ» ဟု အမည်ရမည်ဟု ကြေညာသည်။ ကံစာရီသည် အရှက်ကြောင့် သေဆုံးပြီး ကလေးသည် ပင်နားတွင် ကြီးပြင်းလာသည်။ နာရဒက ကလေးကို တွေ့၍ မူလဇာတိကို ဖော်ပြကာ အထာရဝဝေဒ ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှုများ ပေးသည်။ ထို့နောက် ပိပ္ပလာဒ၏ ဒေါသကြောင့် ရှနိုက်ရှ္စရ (ရှနီ) လဲကျသွားရာ နာရဒက ညှိနှိုင်းကာ စတုတ္တရနှင့် သဘောတူညီချက်များ ချမှတ်စေသည်—အထူးသဖြင့် အသက် ၈ နှစ်အောက် ကလေးများကို ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် ဆီလိမ်းခြင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော ဒါနများ၊ ပူဇာပုံစံများကို လိုက်နာရန် ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် နာရဒက ပိပ္ပလာဒကို စမတ္ကာရပူရသို့ ခေါ်သွားကာ ယာဇ္ဉဝလ္ကထံ အပ်နှံ၍ မျိုးရိုး၊ နေရာနှင့် ကర్మ-ပူဇာ အကျိုးဆက်တို့ကို ချိတ်ဆက်ပေးသည်။

याज्ञवल्क्येश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Origin and Glory of Yājñavalkyeśvara Liṅga)
ဤအধ্যာယသည် စူတာ၏ပုံပြင်ပြောကြားမှုဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ယာဇ္ဉဝလ္က്യနှင့် ဘြဟ္မာတို့၏ ဆွေးနွေးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ယာဇ္ဉဝလ္က്യသည် စိတ်အတွင်းပူပန်မှုရှိ၍ စိတ်သန့်စင်ခြင်း (citta-śuddhi) အတွက် သင့်လျော်သော ပြစ်ဒဏ်ဖြေ (prāyaścitta) ကို တောင်းခံကာ ဝိညာဉ်ရေးအလင်းရရှိလိုသည်။ ဘြဟ္မာက ကုသိုလ်အလွန်ကြီးမားသော ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ (Hāṭakeśvara-kṣetra) တွင် သီဝ (Śūlin) ၏ လင်္ဂကို တည်ထောင်ရန် အကြံပြုသည်။ အပြစ်သည် မသိမှုကြောင့်ဖြစ်စေ သိလျက်ဖြစ်စေ၊ သီဝဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လင်္ဂကို ဗဟိုထား၍ ဘုရားပူဇော်ခြင်းသည် အပြစ်အမှောင်ကို နေထွက်က ညကိုဖယ်ရှားသကဲ့သို့ ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ကလိယုဂတွင် တီရ္ထများစွာ “အကျိုးမရှိ” သွားမည်ဟု စိုးရိမ်မှုကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး ဤက்ஷೇತ್ರကို ထူးခြားသော ချွင်းချက်အဖြစ် တင်ပြသည်။ ဘြဟ္မာ ထွက်ခွာပြီးနောက် ယာဇ္ဉဝလ္က্যက လင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် သဒ္ဓါဖြင့် အဘိသေက (snāpana) ပြုလုပ်ရန် ဝတ်တရားကို ကြေညာသည်။ ထိုကာလ၌ အပြစ်အနာအဆာများ သန့်စင်ကာ သန့်ရှင်းမှု ပြန်လည်ရရှိမည်ဟု ဆိုပြီး လင်္ဂသည် ဟာဋကေရှ္ဝရ သန့်မြတ်နယ်မြေ၌ “ယာဇ္ဉဝလ္က्यေရှ္ဝရ” ဟု ကျော်ကြားလာသည်။

कंसारीश्वर-उत्पत्तिमाहात्म्य-वर्णनम् (Origin and Glory of Kaṃsārīśvara)
သုတက ဤသဒ္ဓါတရားအခန်းတွင် ယာဇ္ဈဝလ္ကယနှင့် မိခင်သန့်စင်ရေးရည်ရွယ်ချက်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သော လိင်္ဂတည်ထောင်မှု၏ မူလဖြစ်ရပ်ကို ပြောပြသည်။ ပိပ္ပလာဒသည် အဓိကအဖြစ် လုပ်ဆောင်ကာ သြတ္တိ(śruti) လေ့လာမှုနှင့် ယဇ္ဈတာဝန်များကို ကျွမ်းကျင်သော ပုဏ္ဏားပညာရှင်များကို စုဝေးစေပြီး မိခင် “ကံစာရီ” ကွယ်လွန်သွားကြောင်း၊ သူမကို အမှတ်တရအဖြစ် လိင်္ဂကို အဘိသေကပြုတည်ထောင်ထားပြီး သူတို့၏ အကြံဉာဏ်ဖြင့် အများပြည်သူအတည်ပြုမှုကို လိုလားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဂိုဝර්ဓနကို နာဂရအသိုင်းအဝိုင်းအား ပုံမှန်ပူဇော်မှုသို့ ဦးဆောင်ရန် ညွှန်ကြားပြီး ပူဇော်မှုတည်ကြည်လျှင် မျိုးရိုးတိုးတက်ကြွယ်ဝမည်၊ လျစ်လျူရှုလျှင် ကျဆင်းမည်ဟု လူမှု-ဓမ္မအဆိုကို ထင်ရှားစွာ ထားရှိသည်။ ပုဏ္ဏားများက ထိုဒေဝတာ၏ နာမကို “ကံစာရီဣශ්ဝရ” ဟု တရားဝင် သတ်မှတ်တည်ထောင်ကြသည်။ ထို့နောက် အခန်းတွင် ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုး၊ ဒေဝတာရှေ့တွင် ဘက္တိဖြင့် ကျင့်သုံးရမည့် အလေ့အထများ—လပြည့်လကွယ် ၈ ရက်နှင့် ၁၄ ရက်တွင် ရေချိုးခြင်း၊ နီလာရုဒြနှင့် ဆက်စပ် ရုဒြမန်တရများကို ဂျပ်ပခြင်း၊ ဒေဝတာရှေ့တွင် အထာဝဗေဒ ရွတ်ဖတ်ခြင်း—တို့ကို ဖော်ပြသည်။ ကတိပြုထားသော အကျိုးများမှာ အပြစ်ကြီးများ လျော့ပါးခြင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များအတွင်း ကာကွယ်ခြင်း၊ ရန်သူကို အနိုင်ယူခြင်း၊ မိုးရွာချိန်မှန်ခြင်း၊ ဒုက္ခဝေဒနာများ သက်သာခြင်းနှင့် တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှု ပေါ်ထွန်းလာခြင်းတို့ဖြစ်ပြီး ပိပ္ပလာဒ၏ အာမခံစကားနှင့် သန့်ရှင်းသော တီर्थ၏ ဂုဏ်သတ္တိအပေါ် အခြေခံထားသည်။

पञ्चपिण्डिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of the Origin of Pañcapinḍikā)
အခန်း ၁၇၇ သည် စူတက ရှင်က ရှိသီများထံ ပြောကြားသော တီရ္ထနှင့် ရိုးရာပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပုံစံ အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ အစတွင် ဂေါရီဒေဝီကို «ပဉ္စပိဏ္ဍိကာ» ဟူ၍ မိတ်ဆက်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဂျေဋ္ဌ မာသ၊ သုက္လပက္ခ၊ နေသည် ဝೃಷဘ (Taurus) တွင်ရှိချိန်၌ မိန်းမများက ဒေဝီအပေါ်တွင် ရေယန္တရ (jalayantra) တင်၍ ပူဇော်သည့် အလေ့အထကို ဖော်ပြသည်။ ဤပူဇော်မှုကို ခက်ခဲသော ဝ్రတများစွာ၏ အကျဉ်းချုပ်အစားထိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းခြင်း (sau bhāgya) နှင့် မင်္ဂလာအကျိုးကို ဖလအဖြစ် ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် ရှိသီများက «ပိဏ္ဍ ငါးလုံး» ၏ သာသနာဗေဒအခြေခံကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ရှင်က ဒေဝီသည် အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်နေသော အမြင့်ဆုံး အင်အားဖြစ်ပြီး ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်းအတွက် ဓာတ်ငါးပါး (မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသ) နှင့် ဆက်နွယ်သော ငါးမျိုးရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ယူဆောင်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဤပုံစံဖြင့် ပူဇော်လျှင် ကုသိုလ်တိုးပွားသည်ဟု ဆိုသည်။ နမူနာဇာတ်လမ်းအဖြစ် လက္ခမီဒေဝီက ကာရှီဘုရင်နှင့် အချစ်တော် မဟာမိဖုရား ပဒ္မာဝတီအကြောင်းကို ပြန်လည်ပြောပြသည်။ ပဒ္မာဝတီသည် ရေရှိရာနေရာတွင် မြေညစ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပဉ္စပိဏ္ဍိကာကို နေ့စဉ်ပူဇော်သဖြင့် ကံကောင်းခြင်းတိုးလာကာ အခြားမိဖုရားများ စူးစမ်းမေးမြန်းကြသည်။ ပဒ္မာဝတီက ဓာတ်ငါးပါးနှင့် ဆက်နွယ်သော «မန်ထရ ငါးပါး» ကို လက်ဆင့်ကမ်းရရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး သဲကန္တာရအရေးအခင်းတွင် သဲဖြင့်ပင် ပူဇော်ကာ ဒေဝီ၏ ကရုဏာရရှိ၍ နောက်ပိုင်း စည်းစိမ်နှင့် အောင်မြင်မှုရကြောင်း ဆိုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဓာတ်ဆိုင်ရာ နမစ్కာရ မန်ထရ ငါးပါးကို ထုတ်ဖော်ကာ လက္ခမီ၏ ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ တွင် သာသနာတည်ထောင်မှုနှင့် ထိုနေရာတွင် ပူဇော်သော မိန်းမများသည် ခင်ပွန်းချစ်ခင်မှုရပြီး အပြစ်မှ လွတ်ကင်းမည်ဟု ဖလကြေညာချက်ဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည်။

Pañcapinḍikā-Gauryutpatti Māhātmya (The Glory of the Emergence of Pañcapinḍikā Gaurī) | पञ्चपिण्डिकागौर्युत्पत्तिमाहात्म्यम्
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အမြင်များကို အသံများစွာဖြင့် ဆွေးနွေးတင်ပြထားသည်။ လက္ခ္မီသည် ဂေါရီကို ပူဇော်ခြင်းကြောင့် မင်းဘုရင်ဆိုင်ရာ ကံကောင်းခြင်းကို ရရှိသော်လည်း သားသမီးမရှိသဖြင့် စိတ်ပင်ပန်းနာကျင်နေကြောင်း ပြောပြသည်။ စာတုရ္မာသျာကာလတွင် ဒုရ္ဝာသာ ရှင်တော်သည် အာနရ္တ မင်း၏ နန်းတော်သို့ ရောက်လာပြီး၊ လက္ခ္မီ၏ ဧည့်ခံမှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှု (śuśrūṣā) ကောင်းမွန်ခြင်းကြောင့် သင်ကြားမှုကို ရရှိလာသည်။ ဒုရ္ဝာသာက သာသနာတော်၏ တည်ရှိမှုသည် သစ်၊ ကျောက်၊ မြေစေးတို့တွင် အလိုအလျောက် မကပ်နေဘဲ၊ မန္တရနှင့် ပေါင်းစည်းသော ဘာဝ (bhāva)၊ အလေးအနက်ရှိသော ဘုရားကိုးကွယ်စိတ်ဖြင့်သာ ထင်ရှားလာကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ည၏ အပိုင်းများ (prahara) အလိုက် ဂေါရီပုံစံ လေးမျိုးကို တည်ဆောက်ပူဇော်ရန်၊ ဓူပ၊ ဒီပ၊ နိုင်ဝေဒျ၊ အရ္ဃျ နှင့် သီးသန့် အာဝါဟန မန္တရများဖြင့် ဝတ္တရား (vrata) ကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ မနက်တွင် ဘြာဟ္မဏ ဇနီးမောင်နှံအား ဒါနပေးကာ နောက်ဆုံး အခမ်းအနားတွင် သယ်ဆောင်၍ တင်သွင်းတည်ထားရန် ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်ဆင်ညွှန်ကြားချက်တစ်ရပ် ထပ်မံပေါ်လာသည်—ဂေါရီလေးပုံကို ရေထဲ မမြှုပ်ရန်၊ ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರတွင် တည်ထောင်ပူဇော်ရန်ဟု ဘုရားက ညွှန်ပြပြီး၊ အမျိုးသမီးများ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် အက္ခယ အကျိုးကို ရစေမည်ဟု ဆိုသည်။ လက္ခ္မီသည် လူ့ဘဝတွင် ထပ်ခါထပ်ခါ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မွေးဖွားရခြင်းမှ လွတ်ကင်း၍ ဝိෂ္ဏုနှင့် အမြဲတမ်း ပေါင်းစည်းနေခွင့်ကို ဆုတောင်းကာ၊ ဖလသြုတိတွင် ယုံကြည်စွာ ဖတ်ရွတ်သူတို့သည် လက္ခ္မီ (ကံကောင်းခြင်း) တည်မြဲ၍ အပျက်အဆီးကို ရှောင်နိုင်ကြောင်း ကတိပြုထားသည်။

Puṣkara-trayotpatti and Yajña-samārambha in Hāṭakeśvara-kṣetra (पुष्करत्रयोत्पत्ति–यज्ञसमारम्भः)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် စူတက ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರအတွင်းရှိ «ပုရှ္ကရ-တြယ» (ပုရှ္ကရ တီရ္ထ သုံးခု) ၏ တန်ခိုးကို သာသနာတရားဆန်စွာ ဖော်ပြသည်။ မြင်ရုံ၊ ထိရုံ၊ အမည်ကို ရွတ်ဆိုရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ပာပ ပျောက်ကင်းကာ နေရောင်ကြောင့် အမှောင်ပျောက်သကဲ့သို့ သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှိသီများက ဘြဟ္မာ၏ တီရ္ထဟု နာမည်ကြီးသော ပုရှ္ကရသည် မည်သို့ ဤနေရာသို့ ရောက်လာသနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတက အတွင်းစကားဝိုင်းကို ပြန်လည်ပြောပြသည်။ နာရဒက ကလိယုဂတွင် သီလနှင့် လူမှုစည်းကမ်း ပျက်ယွင်းခြင်း၊ တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ယဇ္ဉာပူဇာ စည်းကမ်းများ ကျဆင်းခြင်းတို့ကို ဘြဟ္မာထံ တင်ပြသည်။ ကလိ၏ ပျံ့နှံ့မှုကြောင့် ပုရှ္ကရ ထိခိုက်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဘြဟ္မာက ကလိမရှိရာသို့ တီရ္ထကို ပြောင်းရွှေ့တည်မြဲစေမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ ပဒ္မ (ကြာပန်း) တစ်ပွင့်ကို မြေပြင်သို့ ကျစေသည်။ ထိုကြာပန်းသည် ဝေဒကျမ်းကျွမ်းကျင်၍ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သော ဘြာဟ္မဏများနှင့် တပသီများ ပြည့်နှက်သည့် ဟာဋကေရှ္ဝရဒေသ၌ ကျရောက်သည်။ ကြာပန်းသည် သုံးကြိမ် ရွေ့လျားကာ အပေါက်သုံးခု (ဂရ္တ-တြယ) ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ရေကြည်များ ပြည့်ဝကာ ပုရှ္ကရကန် သုံးခု—ဇျေဋ္ဌ၊ မဓျ၊ ကနီယက—ဟူ၍ ဖြစ်လာသည်။ ဘြဟ္မာရောက်လာ၍ က္ෂೇತ್ರကို ချီးမွမ်းကာ ရေချိုးခြင်းနှင့် ကာရ္တိက-ရှ္ရာဒ္ဓ၏ အကျိုးကို ကြေညာသည် (ဂယာရှီရ္ษနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏကောင်းကျိုးဟု ဆိုသည်)။ ထို့နောက် ယဇ္ဉာ စတင်ပြင်ဆင်၍ ဝါယုအား အိန္ဒြနှင့် ဒေဝအဖွဲ့များကို ခေါ်ယူစေသည်။ အိန္ဒြက လိုအပ်သော ပစ္စည်းများနှင့် အရည်အချင်းပြည့် ဘြာဟ္မဏများကို ယူဆောင်လာပြီး ဘြဟ္မာက နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ ဒက္ခိဏာပြည့်စုံအောင် ယဇ္ဉာကို ဆောင်ရွက်သည်။

Brahmayajñopākhyāna: Ṛtvig-vyavasthā, Yajñamaṇḍapa-nirmāṇa, and Deva-sahāya (Chapter 180)
အধ্যာယ ၁၈၀ တွင် သာသနာရေးနှင့် ယဇ္ဈပွဲဆိုင်ရာ မေးမြန်းဆွေးနွေးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ရှင်တော်များက သုတကို “သန့်ရှင်းသော ကွင်းပြင်၌ ဘြဟ္မာပြုလုပ်သော အံ့ဖွယ် ယဇ္ဈ” အကြောင်း မေးကြသည်—ဘယ်ဒေဝတাকে ပူဇော်သနည်း၊ ဘယ်သူက ဘယ်ယဇ္ဈပုရောဟိတ်ရာထူးကို ထမ်းဆောင်သနည်း၊ ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ကို ဘာပေးသနည်း၊ အဓွရျုနှင့် အခြားလုပ်ငန်းရှင်များကို မည်သို့ ခန့်အပ်သနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ သုတက အစီအစဉ်တကျ ပြင်ဆင်ပုံကို ရှင်းပြ၍ ဖြေကြားသည်။ အင်ဒြာနှင့် သမ္ဘု (ရှီဝ) တို့သည် ဒေဝတအဖွဲ့အစည်းများနှင့်အတူ ကူညီရန် ရောက်လာကြပြီး ဘြဟ္မာက ဧည့်ခံပူဇော်ကာ တာဝန်များ ခွဲဝေသတ်မှတ်သည်။ ဝိශ්ဝကರ್ಮန်ကို ယဇ္ဈမဏ္ဍပနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ—မယားခန်း၊ ဝေဒီ/ပလ္လင်၊ မီးအိုးတွင်းများ၊ ပစ္စည်းကိရိယာနှင့် ခွက်များ၊ ယူပ (yūpa) တိုင်များ၊ ချက်ပြုတ်မြောင်းများ၊ အုတ်တန်းစီမံကိန်းကြီးများ—နှင့် ရွှေဖြင့်လုပ်သော ပုရုရှ (hiraṇmaya puruṣa) ကို တည်ဆောက်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဗြဟස්ပတိကို အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ပုရောဟိတ် ၁၆ ယောက်ကို ခေါ်ဆောင်ရန် တာဝန်ပေးပြီး ဘြဟ္မာက ကိုယ်တိုင် စိစစ်ကာ ခန့်အပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ṛtvij ၁၆ ယောက်၏ အမည်နှင့် hotṛ, adhvaryu, udgātṛ, agnīdhra, brahmā စသည့် ရာထူးများကို စာရင်းပြုဖော်ပြပြီး၊ ဘြဟ္မာက ဒိက္ခာ (dīkṣā) နှင့် ယဇ္ဈလုပ်ငန်း စတင်ရန် သူတို့၏ ကူညီထောက်ပံ့မှုကို ဂုဏ်ပြုစွာ တောင်းခံသည်။

गायत्रीतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Gayatrī-tīrtha Māhātmya: The Glory and Origin of Gayatrī Tīrtha)
အဓ್ಯಾಯ ၁၈၁ တွင် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ အတွင်း ရိုးရာပူဇာလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏ တရားဝင်မှုကို အခြေခံသည့် ဓမ္မ-သီအိုလောဂျီဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကို ဖော်ပြသည်။ နာဂရ ဘြာဟ္မဏများသည် မိမိတို့ကို ကျော်လွှား၍ ဒေသမဟုတ်သော ṛtviks များနှင့် ယဇ్ఞ ပြုလုပ်နေသည့် ဘြဟ္မာ (ပဒ္မဇာ) ကို မဓ္ယဂ ကို သံတမန်အဖြစ် စေလွှတ်ကာ မေးမြန်းတောင်းဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့က အမွေဆက်ခံလာသော အခွင့်အရေးအရ မိမိတို့ကို မပါဝင်စေဘဲ ပြုလုပ်သော ကర్మကဏ္ဍများသည် အကျိုးမရှိ၊ အတိတ်က က္ෂೇತ್ರ-ဒါန (kṣetra-dāna) ဖြင့် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ထားကြောင်းကိုလည်း ထောက်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် သဘောထားနူးညံ့စွာ ပြောဆို၍ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအမှားကို ဝန်ခံကာ စည်းကမ်းတစ်ရပ် ချမှတ်သည်—ဤနေရာတွင် နာဂရများကို ဖယ်ရှား၍ ပြုလုပ်သော ယဇ్ఞ/ရှ္ရာဒ္ဓ သည် အကျိုးမထွက်; ထို့ပြင် နာဂရများက က္ෂೇತ್ರပြင်ပတွင် ပြုလုပ်သော ပူဇာများလည်း အကျိုးမရှိဟု သတ်မှတ်ကာ နှစ်ဖက်အာဏာနယ်မြေကို အပြန်အလှန် ချုပ်ကိုင်စေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယဇ్ఞ ကို အချိန်မီ ပြီးစီးရန် အရေးတကြီးဖြစ်လာသည်။ ဆာဝိတြီ နောက်ကျသဖြင့် နာရဒ၊ ထို့နောက် ပုလတ်စျ တို့ကို စေလွှတ်၍ ခေါ်ယူကြသော်လည်း အချိန်ကျပ်တည်းလာသည်။ ထိုအခါ အိန္ဒြာက နွားထိန်းမိန်းကလေး (gopa-kanyā) ကို ယူဆောင်လာပြီး ရိုးရာအခမ်းအနားဖြင့် သန့်စင်ပြောင်းလဲကာ ဘြဟ္မာနှင့် လက်ထပ်ရန် သင့်တော်သူအဖြစ် တင်ပြသည်။ ရုဒြာနှင့် ဘြာဟ္မဏများအပါအဝင် ဒေဝတများက သူမကို “ဂါယတြီ” ဟု အတည်ပြုကာ လက်ထပ်ပွဲကို ပြုလုပ်၍ ယဇ్ఞ ပြီးစီးစေသည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထ၏ ဖလအရှုတိအဖြစ် ဤနေရာကို မင်္ဂလာနှင့် စည်းစိမ်ပေးသော သန့်ရှင်းရာအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး လက်ချည်မင်္ဂလာ၊ piṇḍa-dāna နှင့် kanyā-dāna တို့ကို ဤနေရာတွင် ပြုလုပ်လျှင် ကုသိုလ်အကျိုး တိုးပွားကြောင်း ဆိုသည်။

रूपतीर्थोत्पत्तिपूर्वकप्रथमयज्ञदिवसवृत्तान्तवर्णनम् (Origin of Rūpatīrtha and the Account of the First Day of the Sacrifice)
ဤအခန်းသည် ယဇ္ဉာအတွင်း ဖြစ်ပွားသော သာသနာရေး–ဓမ္မဗေဒဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာသည် ဂါယတ္ရီနှင့်အတူ ယဇ္ဉာမဏ္ဍပသို့ သွားရောက်ကာ လူ့သဘောအနေအထားဖြင့် တံတား၊ သားရေ၊ ခါးပတ်နှင့် မောနဝတ (တိတ်ဆိတ်နေခြင်း) စသည့် ရိုးရာအမှတ်အသားများဖြင့် ပူဇော်ပွဲကို ပြင်ဆင်စေသည်။ ပရဝဂျျာအဆင့်တွင် ဂျာလ္မဟုခေါ်သော အဝတ်မဝတ် သာသနာရှင်တစ်ဦးက ကပာလ (ခေါင်းခွံခွက်) ကိုင်ဆောင်၍ အစာတောင်းကာ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်သည်။ ငြင်းပယ်ခံရသဖြင့် ကပာလကို ပစ်ချလိုက်သော်လည်း အံ့ဖွယ်ကောင်းစွာ များပြားလာကာ ယဇ္ဉာဝင်းတစ်လျှောက် ပြည့်နှက်၍ ပူဇော်ပွဲ ဆက်လက်မဖြစ်နိုင်အောင် ခြိမ်းခြောက်သည်။ ဘြဟ္မာသည် ဤနှောင့်ယှက်မှုတွင် ရုဒ္ရ–ရှိုင်ဝ သဘောတရား ပါဝင်ကြောင်း သမားတော်သဘောဖြင့် သိမြင်ကာ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ထံ တောင်းပန်သည်။ ရှီဝသည် ကပာလသည် မိမိနှစ်သက်သော ပူဇော်ခွက်ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြီး မိမိအား ရည်ညွှန်းသော အဟုတိ မပါဝင်ခြင်းကို ဝေဖန်သည်။ ထို့နောက် ကပာလကို မီဒီယမ်အဖြစ် အသုံးပြု၍ ရုဒ္ရအား ထင်ရှားစွာ ရည်ညွှန်းကာ အဟုတိ ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားသဖြင့် ယဇ္ဉာသည် ပြီးမြောက်နိုင်သည်။ ဘြဟ္မာကလည်း အနာဂတ်ယဇ္ဉာများတွင် ရုဒ္ရဆိုင်ရာ ပဋိသင်္ကြား (အထူးသဖြင့် ရှတရုဒ္ရိယ) ကို ဖတ်ရွတ်ခြင်းနှင့် မြေကပာလများဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို လက်ခံညှိနှိုင်းကာ ရှီဝသည် ကပာလေရှဝရ အဖြစ် က్షေတ্ৰကာကွယ်သူအနေဖြင့် ထင်ရှားနေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဖလသဒ္ဓါန်ကို ဖော်ပြသည်—ဘြဟ္မာ၏ ကုဏ္ဍ သုံးခုတွင် ရေချိုး၍ လင်္ဂကို ပူဇော်လျှင် မြင့်မြတ်သော ဝိညာဉ်ရေး အကျိုးရလဒ် ရရှိမည်။ ကာတ္တိက လဆန်း စတုရ္ဒသီညတွင် ဗီဂိလ် (ညလုံးပေါက် သတိထားပူဇော်ခြင်း) ပြုလျှင် ဘဝမှ ဖြစ်လာသော အပြစ်အနာအဆာများမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် တောင်ဘက်လမ်းမှ ရှင်သန်သူ ရှင်တော်များ/ဋ္ဌဝိက္များ ရောက်လာကာ နေ့လယ်အပူပြီးနောက် အနီးရှိ ရေကန်တွင် ရေချိုးရာမှ မလှပသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များ လှပသွားသဖြင့် ထိုနေရာကို ရူပတီရ္ထဟု အမည်ပေးပြီး အကျိုးကျေးဇူးများ—ဘဝအဆက်ဆက် အလှတရား၊ ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ တိုးတက်ခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်းမှ မင်းတော်၏ စည်းစိမ်တိုးခြင်း—ကို ကြေညာသည်။ အဆုံးတွင် သူတို့ ပြန်လာကာ ညလုံးပေါက် ယဇ္ဉာနည်းပညာများကို ဆွေးနွေးကြပြီး သာသနာရေး အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် မှန်ကန်သော ရည်ညွှန်းပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ပွဲစည်းကမ်း တည်မြဲကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Nāgatīrthotpatti-māhātmya (Origin and Significance of Nāgatīrtha)
အခန်း ၁၈၃ တွင် ရက်များစွာကြာမြင့်သော ယဇ္ဉာပူဇော်ပွဲအတွင်း အနှောင့်အယှက်တစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ သာသနာ့ကျောင်းသားငယ် (baṭu) တစ်ဦးက အပျော်သဘောဖြင့် အဆိပ်မရှိသော ရေမြွေတစ်ကောင်ကို ပူဇော်ပွဲအစုအဝေးထဲသို့ ပစ်ချသဖြင့် ပူဇော်ရေးအရာရှိများ ကြောက်လန့်သွားကြသည်။ ထိုမြွေသည် hotṛ (သို့) အဓိက ပူဇော်ရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးကို လိမ်ပတ်ကာ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုကို တိုးစေပြီး၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ကျိန်စာတစ်ရပ် ထွက်ပေါ်ကာ baṭu သည် မြွေသဘောသို့ ပြောင်းလဲခံရသည်။ ဤသည်မှာ ပူရာဏာတရားအရ ပူဇော်ပွဲစည်းကမ်းနှင့် မရည်ရွယ်ဘဲ ဖြစ်ပေါ်သည့် ကမ္မအကျိုးဆက်ကို ပြသခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုက္ခရောက်သူသည် ဘ္ရိဂုထံ သွားရောက်ကာ ကယ်တင်မှု တောင်းခံသည်။ ဘ္ရိဂုက (Chyavana ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရှင်းလင်းကာ) ကရုဏာဖြင့် ဝင်ရောက်ကူညီပြီး မြွေသည် အဆိပ်မရှိကြောင်းနှင့် အပြစ်ဒဏ်သည် မညီမျှသလို ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာရောက်လာ၍ ဤဖြစ်ရပ်ကို ဘုရားသဘောတရားအဖြစ် ပြန်လည်ဖော်ပြကာ baṭu ၏ မြွေရုပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် နဝမ နာဂမျိုးရိုး တည်ထောင်ရာ အစေ့အမြစ်ဖြစ်လာမည်ဟု မိန့်ကြားသည်။ ထိုမျိုးရိုးသည် မန္တရနှင့် ဆေးပညာကို လေ့ကျင့်သူများအပေါ် အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိထားမည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းသည် Hāṭakeśvara လယ်ကွင်းအတွင်းရှိ လှပသော ရေအရင်းအမြစ်ကို Nāgatīrtha ဟု သတ်မှတ်ကာ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (snāna) ကို ညွှန်ကြားသည်။ အထူးသဖြင့် Śrāvaṇa လ၏ အမှောင်ဖက် ပဉ္စမနေ့ (pañcamī) တွင် (Bhādrapada အတွက်လည်း ဆင်တူဖော်ပြချက်ရှိ) ပြုလုပ်လျှင် မြွေကြောက်ရွံ့မှုမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ အဆိပ်ဒဏ်ခံရသူများကို အကျိုးပြုခြင်း၊ အပျက်အဆီးမှ လွတ်ကင်းခြင်းနှင့် သားသမီးကောင်းချီးရခြင်းတို့ကို ကတိပြုသည်။ Vāsuki, Takṣaka, Puṇḍarīka, Śeṣa, Kāliya စသည့် နာဂကြီးများ စုဝေးလာကြပြီး ဘြဟ္မာက ယဇ္ဉာကို ကာကွယ်ရန် တာဝန်ပေးကာ Nāgatīrtha တွင် အခါအားလျော်စွာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခြင်းကို တည်ထောင်သည်။ နောက်ဆုံး phalaśruti တွင် ဤ māhātmya ကို နားထောင်ခြင်း၊ ဖတ်ရွတ်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းတို့သည် ထိုစာတမ်းရှိရာ နေရာတိုင်းတွင် ကာကွယ်စွမ်းအား ရှိကြောင်း အတည်ပြုသည်။

पिंगलोपाख्यानवर्णनम् | Piṅgalā-Upākhyāna (Narrative of Piṅgalā) on the Third Day of the Brahmayajña
ဗြဟ္မယဇ္ဉ၏ တတိယနေ့တွင် (trayodaśī အခြေအနေကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်) ရ္တဗိဇ် (ṛtvij) ပုရောဟိတ်များက မိမိတို့၏ ရိုးရာကမ္မများကို ဆောင်ရွက်နေကြပြီး ယဇ္ဉပွဲတော်သည် အစားအစာချက်ပြီးသားများ၊ ဂျီ (ghee) နှင့် နို့ရည်များ စီးဆင်းသကဲ့သို့ ပေါများမှု၊ လှူဒါန်းရန် ဥစ္စာဓန အလုံအလောက်ဖြင့် ပြည့်စုံနေသည်။ ထိုပေါများမှုအလယ်တွင်ပင် အမြင့်မားသော ဉာဏ်ပညာကို မေးမြန်းရှာဖွေသည့် စိတ်ဓာတ်လည်း ထင်ရှားလာသည်။ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်ကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သည့် ဉာဏ်ရှိသော ဧည့်သည် (jñānī atithi) တစ်ဦး ရောက်လာ၍ ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုခံရသည်။ ပုရောဟိတ်များက သူ၏ ထူးကဲသော သိမြင်မှု၏ အကြောင်းရင်းကို အံ့ဩမေးမြန်းရာ၌ သူက မိမိဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြပြီး “ဆရာ” ခြောက်ပါးကို သတ္တဝါများနှင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး၏ အပြုအမူကို စူးစမ်းကြည့်ရှုခြင်းမှ ရယူခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်—ပင်္ဂလာ (Piṅgalā) ဟုခေါ်သော ကာမဝန်ထမ်းမ, ကုရရ ငှက်, မြွေ, သမင် (sāraṅga), မြားလုပ်သမား (iṣu-kāra) နှင့် မိန်းကလေးတစ်ဦး။ တစ်ဦးတည်းသော လူဆရာအပေါ် မူတည်မနေဘဲ အပြုအမူကို သတိပြုကြည့်ရှုခြင်းမှလည်း သင်ခန်းစာရနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် ပင်္ဂလာ၏ သင်ခန်းစာမှာ မျှော်လင့်ချက်နှင့် ချည်နှောင်ထားသော လိုချင်တပ်မက်မှုက ဒုက္ခကို ဖြစ်စေပြီး မျှော်လင့်ချက်ကို လွှတ်ချခြင်းက ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ပင်္ဂလာသည် စိုးရိမ်ပူပန်စွာ စောင့်မျှော်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်၍ ပြိုင်ဆိုင်ပြသခြင်းကို ရပ်တန့်ကာ စိတ်ချမ်းသာစွာ အိပ်ပျော်သည်။ ဇာတ်ပြောသူလည်း ထိုသို့ စွန့်လွှတ်သဘောကို လက်ခံကာ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုသည် အိပ်ရေးကောင်းခြင်း၊ အစာချေကောင်းခြင်း၊ အားအင်တိုးခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် လိုအင်သည် ရရှိသမျှနှင့်အမျှ တိုးပွားလေ့ရှိသဖြင့် နေ့ခင်းတွင် လုပ်ဆောင်ပုံကို ညအခါ စိတ်မပူပန်ဘဲ အေးချမ်းစွာ အိပ်နိုင်အောင် ထိန်းညှိရမည်ဟု သင်ကြားသည်။

अतिथ्य-पूजा, वैराग्योपदेशः, यज्ञपुरुष-स्मरणविधिः (Hospitality Worship, Instruction in Renunciation, and the Protocol of Remembering Yajñapuruṣa)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် အတိഥိ (ဧည့်သည်-သံဃာ/ဆရာ) က ဗြာဟ္မဏများရှေ့တွင် ကိုယ်တိုင်အတွေ့အကြုံအဖြစ် သင်ခန်းစာပေးသည့် အတ္ထုပ္ပတ္တိပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ငွေကြေးပစ္စည်းအပေါ် အလွန်ကပ်လှုပ်ခြင်းကြောင့် လူမှုရေးအနှောင့်အယှက်နှင့် စိတ်ပင်ပန်းမှု ဖြစ်လာကြောင်း ရှင်းပြပြီး၊ ကုရရ (osprey) မှ “လိုလားကြသောအရာကို စွန့်လွှတ်လျှင် ပဋိပက္ခ ပျောက်ကွယ်သည်” ဟူသော သင်ခန်းစာကို ရယူကာ မိသားစုဝင်များထံ သ财富ကို ခွဲဝေပေး၍ ငြိမ်းချမ်းမှု ရရှိသည်။ ထို့နောက် အဟိ/သရ্প (မြွေ) ထံမှ အိမ်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုကို “ငါ့ဟာ” ဟု ချုပ်ကိုင်သတ်မှတ်ခြင်းက ဒုက္ခကို ဖြစ်စေပြီး မိသားစုအရေးအတွက် လုပ်ရပ်များတွင် ချည်နှောင်ကြောင်း သိလာသည်။ ယတိအစစ်၏ လက္ခဏာများ (နေရာကန့်သတ်၍ နေထိုင်ခြင်း၊ မဓုကရီအလှူအစာတောင်းခြင်း၊ စိတ်ညီမျှခြင်း) နှင့် သံဃာကျဆင်းစေသော အကြောင်းရင်းများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဘ္ရမရ (ပျား) ထံမှ စာသတ်တော်များစွာမှ “သာရ” ကို စုဆောင်းယူသကဲ့သို့ အနှစ်သာရကို ထုတ်ယူသင်ယူပြီး၊ အိရှုကာရ (မြားလုပ်သူ) ထံမှ တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်မှု (ekacittatā) သည် ဘြဟ္မ-ဉာဏသို့ ဝင်ပေါက်ဖြစ်ကြောင်း သိလာသည်။ ကညာ၏ လက်ကောက်သံမှလည်း “အများက ဆူညံ၊ နှစ်ခုက တိုက်ခိုက်သံထွက်၊ တစ်ခုကသာ တိတ်ဆိတ်” ဟူ၍ တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်နေထိုင်ကာ အတွင်း၌ နေထိုင်သော နေရောင်/ဗိශ්ဝရူပ အဖြစ်တော်ကို စူးစိုက်သဘောတရားတည်စေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စူတက ဆက်လက်ဖော်ပြရာ၌ ဒေဝတားနှင့် ရှင်တော်များ စုဝေးလာကာ ကောင်းချီးပေးကြပြီး ယဇ్ఞဝေစု မပါဘဲ ဒေဝတားကို လက်ခံရရှိနိုင်မလား ဟူသော ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ မဟာဒေဝက အနာဂတ်တွင် ဒေဝ/ဘိုးဘွား ဆရာဒ္ဓများ၏ အဆုံးတွင် ယဇ్ఞပုရုಷ (ဟရီနှင့် တူညီ) ကို ဖိတ်ခေါ်ကာ ပူဇော်ရမည်ဟု စည်းကမ်းတည်ထောင်ပြီး မဟုတ်လျှင် ပူဇော်ပွဲသည် အကျိုးမရှိကြောင်း ကြေညာသည်။ အတိഥိက ဟာဋကေရှွရ-က்ஷೇತ್ರရှိ မိမိ၏ တီရ္ထကိုလည်း ဖော်ပြကာ အင်္ဂါရကနှင့် တွဲသော စတုရ္ထီနေ့တွင် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးလျှင် တီရ္ထပုဏ္ဏအားလုံး၏ အကျိုးကို ရကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ယဇ్ఞစတင်ရန် အခမ်းအနားပြင်ဆင်မှုများဖြင့် အဓ್ಯಾಯ ပိတ်သိမ်းသည်။

अतिथिमाहात्म्यवर्णनम् (Atithi-māhātmya: Theological Discourse on the Glory of Hospitality)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ရှင်ပညာရှိတို့က အိမ်ထောင်ရှင်၏ ဧည့်သည် (အတိഥိ) ကို ဂုဏ်ပြုစောင့်ရှောက်ရသော တာဝန်နှင့် ဆိုင်သော အမြင့်ဆုံး မာဟာတ္မယကို ပိုမိုအသေးစိတ် မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်းကို ဂൃဟသ္ထဓမ္မ၏ အထွတ်အထိပ်ဟု ဆိုပြီး ဧည့်သည်ကို မလေးစားခြင်းသည် သီလပျက်စီးစေသော်လည်း လေးစားကာ ကျွေးမွေးခြင်းသည် ကုသိုလ်ကို ထိန်းသိမ်း၍ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု သင်ကြားသည်။ ဧည့်သည်ကို သုံးမျိုးခွဲထားသည်—ရှရဒ္ဓီယ (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲအချိန်လာသူ)၊ ဝိုင်ရှဝဒေဝီယ (ဝိုင်ရှဝဒေဝ ပူဇော်ချိန်လာသူ)၊ နှင့် စူရယိုဍ္ဍ (စားပြီးနောက် သို့မဟုတ် ညအချိန်လာသူ)။ လက်ခံရာတွင် မျိုးရိုးဇာတိကို အလွန်မေးမြန်းမနေဘဲ ယဇ္ဉောပဝီတ အမှတ်အသားကို သိမှတ်ကာ သဒ္ဓါဖြင့် အစာအဟာရ ပေးရမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဧည့်သည်၏ စိတ်ကျေနပ်မှုသည် တရားသဘောနှင့် ဒေဝတားတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ ကြိုဆိုခြင်း၊ ထိုင်ခုံပေးခြင်း၊ အရ္ဃျ/ပာဒျ ပူဇော်ခြင်းနှင့် အစာပေးခြင်းတို့ကို ကမ္ဘာဓမ္မနှင့် ဒေဝတားတို့ကို ပျော်ရွှင်စေသော ကုသိုလ်လုပ်ရပ်များဟု အဆုံးတွင် ထပ်မံအတည်ပြုကာ ဧည့်သည်သည် အိမ်ထောင်၏ သီလစနစ်အတွင်း ဒေဝတားတော်ဝင်တည်ရှိမှုကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း သတ်မှတ်သည်။

राक्षसप्राप्यश्राद्धवर्णनम् (Account of Śrāddha Offerings Accruing to a Rākṣasa)
စူတာသည် ယဇ္ဈာ၏ စတုတ္ထနေ့တွင် ဖြစ်ပွားသော အဖြစ်အပျက်ကို ရွတ်ဆိုပြောကြားသည်။ ပရစတာတೃ (prastātṛ) သည် ဟောမအတွက် သတ်တော်တိရစ္ဆာန်၏ အစိတ်အပိုင်း (guda) ကို ခွဲထားသော်လည်း ဗြာဟ္မဏ လူငယ်တစ်ဦးက ဆာလောင်မှုကြောင့် စားသုံးလိုက်ရာ အလှူပူဇော်မှု ပျက်စီး၍ ယဇ္ဈာအတားအဆီး (yajña-vighna) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ပရစတာတೃက ကျိန်စာချ၍ လူငယ်သည် ရာක්ෂသ ဖြစ်ကာ ရုပ်သဏ္ဌာန် ကြောက်မက်ဖွယ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ပူဇော်သူများက ကာကွယ်မန်တရားများ ရွတ်ဆို၍ ဒေဝတားများထံ တောင်းပန်ကြသည်။ ကျိန်စာခံရသူကို ပုလස්တျ၏ သား ဗိශ්ဝာဝာစု (Viśvāvasu) ဟု သိရှိကြပြီး မသိမသာဖြစ်သော်လည်း ဆန္ဒကြောင့် လုပ်မိကြောင်း ဝန်ခံကာ ဘြဟ္မာ (Lokapitāmaha) ထံ ကယ်တင်မှု တောင်းခံသည်။ ဘြဟ္မာက ယဇ္ဈာအောင်မြင်စေရန် ပရစတာတೃအား ကျိန်စာပြန်ရုပ်ရန် တောင်းဆိုသော်လည်း ပရစတာတೃက မိမိစကားသည် မပြန်လှန်နိုင်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ချမှတ်ကာ ဗိශ්ဝာဝာစုကို စာမတ်ကာရပူရ (Cāmatkārapura) အနီး အနောက်ဘက်နေရာတွင် တည်စေ၍ အန္တရာယ်ရှိသတ္တဝါများကို အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးကာ နာဂရ၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ထိန်းညှိကာကွယ်သူကဲ့သို့ တာဝန်ပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အဓျာယသည် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) အကျင့်ပူဇော်မှု၏ မှန်ကန်မှုကို သတိပေးသည့် စည်းကမ်းစာရင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခိဏာမပါခြင်း၊ တီလ/ဒါರ್ಭ မပြည့်စုံခြင်း၊ အရည်အချင်းမမှန်သူထံ ပေးခြင်း၊ သန့်ရှင်းမှုမရှိခြင်း၊ ပစ္စည်းအိုးအခွက် မသင့်ခြင်း၊ အချိန်မမှန်ခြင်းနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မလေးစားခြင်းတို့ကြောင့် ပျက်ကွက်သော ရှရဒ္ဓများကို ရာක්ෂသ၏ “အပိုင်း” ဟု သတ်မှတ်ကာ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုတွင် စည်းကမ်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် သင်ခန်းစာပေးသည်။

औदुम्बरी-माहात्म्यं तथा मातृगण-गमनं सावित्रीदत्त-शापवर्णनम् (Audumbarī’s Mahatmya; the arrival of the Mothers; Savitrī’s curse)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဝေဒယဇ္ဈပွဲ၏ စနစ်တကျ အခင်းအကျင်း (sadas၊ ṛtvij ရွေးချယ်မှု၊ homa အစီအစဉ်) အတွင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ပြီး အဓွရျု၏ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် ဥဒ္ဂာတೃ၏ sāman ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အထူးအလေးထားကာ ပူဇော်ပွဲလုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှန်ကန်မှုကို မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့် ကယ်တင်ခြင်းအဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗ ပရ္ဝတ၏ သမီး၊ ယခင်ဘဝကို မှတ်မိသူ (jāti-smarā) ဟု ဖော်ပြသော အော်ဒုမ္ဗရီသည် sāmagīti သီဆိုသံနှင့် ရိုးရာအမှတ်အသား «śaṅku» ကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရကာ ရောက်လာပြီး ဥဒ္ဂာတṛကို ပြင်ဆင်ကာ တောင်ဘက်မီး၌ ချက်ချင်း homa ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း သူမ၏ ယခင်ကျိန်စာကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် နာရဒသည် သီချင်းပညာ (tāna/mūrcchanā) အကြောင်း လှောင်ပြောင်ခံရသဖြင့် လူဘဝသို့ ကျရောက်စေသည့် ကျိန်စာချပြီး လွတ်မြောက်ရန် အခြေအနေများကို သတ်မှတ်ထားသည်—pitāmaha-yajña ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အချိန်တွင် ပြောဆိုရမည်၊ ထို့နောက် «ဘုရားအားလုံး၏ အစည်းအဝေး» တွင် အသိအမှတ်ပြုခံရမည်ဟု ဆိုကာ မောက္ခကို အများပြည်သူပူဇော်ပွဲအာကာသနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အော်ဒုမ္ဗရီသည် အနာဂတ်ယဇ္ဈတိုင်းတွင် စံနစ်တကျ အမြဲတမ်းလိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းတစ်ရပ်ကို တောင်းဆိုသည်—sadas အလယ်တွင် သူမ၏ ရုပ်ပုံကို တင်ထား၍ «śaṅku» ကို ယူဆောင်/တိုးတက်လုပ်ဆောင်မီ ပထမဦးစွာ ပူဇော်ရမည်။ ဥဒ္ဂာတṛ နှင့် ဒေဝတားတို့က ထိုစည်းကမ်းကို ခိုင်မာသော ပရိုတိုကောအဖြစ် အတည်ပြုပြီး သစ်သီး၊ အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ပူဇော်လျှင် ကုသိုလ်တိုးပွားမည်ဟု ဖလလောဂစ်ကိုလည်း ချမှတ်သည်။ ထို့နောက် မြို့သူမများက စူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် သဒ္ဓါဖြင့် လာရောက်ပူဇော်ကြပြီး လူဘဝမိဘများလည်း ရောက်လာသော်လည်း သူမ၏ ဒေဝဘဝကံကြမ္မာကို ကာကွယ်ရန် ဦးချခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသည်။ အကြောင်းအရာသည် ကောသမစ်အဆင့်သို့ ချဲ့ထွင်ကာ ဒေဝတားအစုအဝေးကြီးနှင့် မာတೃဂဏ ၈၆ ပါး လာရောက် နေရာချထားမှုနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှုကို တောင်းဆိုကြသည်။ ပဒ္မဇ ဘြဟ္မာသည် «နာဂရ-မွေးဖွား» ပညာရှိတစ်ဦးအား အုပ်စုတိုင်းအတွက် နယ်မြေထိုင်ရာနေရာများ ခွဲဝေသတ်မှတ်စေ၍ ဒေဝတားဝင်ရောက်မှုကို စနစ်တကျ သန့်ရှင်းသော မြေပြင်ပထဝီအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ သို့ရာတွင် စာဝိတြီသည် မိမိကို လျစ်လျူရှုထားသကဲ့သို့ ခံစားရပြီး အခြားသူများကို ဂုဏ်ပြုနေသည်ကို မြင်ကာ စိတ်မချမ်းသာသဖြင့် ကျိန်စာထုတ်ကာ မာတೃဂဏ၏ လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ပြီး ရာသီဥတုအပူအအေးဒဏ် ခံရမည်၊ မြို့၏ ပံ့ပိုးမှုမရှိ (ပူဇော်မှုမရှိ၊ မဟာလ်/အိမ်ကြီးမရှိ) ဟု ခက်ခဲမှုများကို ကြိုတင်ဟောကြားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအဓ್ಯಾಯသည် (၁) ယဇ္ဈလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတိကျမှု (၂) အော်ဒုမ္ဗရီဟူသော သန့်ရှင်းသော မိန်းမရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အချို့သော ရိုးရာလုပ်ငန်းများ၏ မဖြစ်မနေလိုအပ်ချက်အဖြစ် တင်မြှောက်ခြင်း (၃) ဒေဝအစုအဝေးများကို ဒေသအာကာသအတွင်း စီမံခန့်ခွဲနေရာချခြင်း (၄) ပူဇော်ဂုဏ်ပြုမှုနှင့် လူမှုအသိအမှတ်ပြုမှုကို မမှန်ကန်စွာ စီမံလျှင် ကျိန်စာကြောင့် ရေရှည်ကန့်သတ်ချက်များ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း သတိပေးခြင်းတို့ကို အလွှာလိုက် သတ်မှတ်ပေးထားသည်။

औदुम्बर्युत्पत्तिपूर्वकतत्प्राग्जन्मवृत्तान्तवर्णनम् (Origin of Audumbarī and Account of Prior Birth; Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ကျိန်စာခံရသော ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းမများသည် အော်ဒုမ္ဗရီ မဟာဒေဝီထံသို့ ဝမ်းနည်းငိုကြွေးကာ ကောင်းကျိုးရရန် လမ်းညွှန်တောင်းခံကြသည်။ သူတို့သည် ညအချိန် အကနှင့် သီချင်းပေါ် မူတည်၍ အသက်မွေးရပြီး လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် အထင်အမြင်နိမ့်ကျနေကြောင်း ပြောကြသည်။ ဒေဝီသည် စာဝိတြီ၏ ကျိန်စာသည် မပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း လက်ခံသော်လည်း ထိုကျိန်စာကို ကာကွယ်ပေးသော ကောင်းကြီးမင်္ဂလာအဖြစ် ပြန်လည်ဖော်ပြကာ “၆၈ ဂိုတြ” အတွင်း သတ်မှတ်ထားသော မျိုးရိုးလိုင်းများ၌ တာဝန်များ ချထားပြီး နေရာအခြေပြု ဘုရားပူဇော်မှုဖြင့် အသိအမှတ်ပြုမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ထို့နောက် မြို့တော်-ဘုရားကျောင်း ထုံးတမ်းကို ဖော်ပြသည်။ မဏ္ဍပနှင့် ဆက်စပ်သော အထူးစီးပွားတိုးတက်မှုကို အိမ်ထောင်စုတစ်စု ခံစားရပါက သတ်မှတ်ထားသော ပူဇော်သက္ကာနှင့် ဝတ္တရားကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ မြို့တံခါး၌ မိန်းမများ၏ အခမ်းအနား—ရယ်မောခြင်း၊ လက်ဟန်အမူအရာနှင့် ဘလိကဲ့သို့ သက္ကာတင်ခြင်း—ကိုလည်း ပါဝင်စေသည်။ လိုက်နာသူသည် ယဇ်ပူဇော်မှုတွင် ပါဝင်သကဲ့သို့ စိတ်ကျေနပ်ဖွယ် အကျိုးရပြီး မလိုက်နာသူတွင် သားသမီးဆုံးရှုံးခြင်း၊ နာမကျန်းခြင်း စသည့် အမင်္ဂလာများ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒေဝရှာမာနှင့် ဇနီးတို့၏ ဇာတ်ကြောင်းသို့ ပြောင်းကာ နာရဒ၏ ကျိန်စာကြောင့် အော်ဒုမ္ဗရီသည် လူ့ခန္ဓာသို့ ဆင်းသက်လာရခြင်းကို ဆက်စပ်ဖော်ပြ၍ ဒေဝီ၏ တည်ရှိမှုနှင့် ပူဇော်ထုံးတမ်း အာဏာ၏ မူလအကြောင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ပွဲတော်နှင့် အဝဘ္ဟෘထ (ယဇ်ပြီးနောက် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း) မော်တီဖ်များဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ ဤကွင်းသည် တီရ္ထအားလုံး၏ သဘောတရားရှိကြောင်းနှင့် အထူးသဖြင့် ပြည့်လနေ့တွင် မိန်းမများ ဆောင်ရွက်သော ဝတ္တရားများ၏ အကျိုးဖူးမြော်မှု ထူးကဲကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

ब्रह्मयज्ञावभृथ-यक्ष्मतीर्थोत्पत्ति-माहात्म्य (Brahmā’s Yajña-Avabhṛtha and the Origin-Glory of the Yakṣmā Tīrtha)
အဓ್ಯಾಯ ၁၉၀ ကို စူတာက အလွှာလိုက် သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်အဖြစ် ပြောကြားသည်။ ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ၌ ပဉ္စရာတ် (ငါးည) ဝတ်ပြုကာရိယာကို ပြီးစီးသည့် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက ကလိယုဂ၌ ကာရိယာအညစ်အကြေးကြောင့် မြေဒေသကို “ကယ်တင်” နိုင်မည့် ပူဇော်သက္ကာအကြောင်း နာဂရ ဗြာဟ္မဏပညာရှင်များထံ မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာက တီရ္ထများ၏ ကောသမိက တည်နေရာကို ရှင်းပြပြီး နိုင်မိရှသည် မြေပြင်၌၊ ပုရှ္ကရသည် အန္တရိက္ခ၌၊ ကုရုက္ခေတရသည် သုံးလောကလုံးကို ဖြတ်သန်းတည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကာရ္တိက လဆုက္လ ဧကာဒသီမှ ပဉ္စဒသီအထိ ပုရှ္ကရ၏ အလွယ်တကူရရှိနိုင်သော တည်ရှိမှုကို ကတိပြုကာ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရေချိုးခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်းသည် မပျက်မယွင်းသော အကျိုးကို ပေးကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ယဇ్ఞ ပြီးမြောက်မှုသို့ ပြောင်းလဲကာ ပုလஸ္တျက လာရောက်၍ ကာရိယာမှန်ကန်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ဝရုဏနှင့် ဆက်နွယ်သော အဆုံးသတ်အကျင့်များ၊ အဝဘ္ဟෘထ စ္နာန အပါအဝင်ကို သတ်မှတ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် တီရ္ထများ စုပေါင်းလာပြီး ပါဝင်သူတို့ သန့်စင်ကြောင်း ဆိုသည်။ လူအုပ်ကြီးကြောင့် ဘြဟ္မာက အိန္ဒြာအား ရေချိုးချိန်ကို အမှတ်အသားပေးရန် ဝါးတံနှင့် ချည်ထားသော သမင်အရေကို ရေထဲသို့ ပစ်ချရန် အမိန့်ပေးသည်။ အိန္ဒြာက နှစ်စဉ် မင်းတော်က ပြန်လည်အခမ်းအနားကျင်းပစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုကာ ကာကွယ်မှု၊ အောင်မြင်မှုနှင့် နှစ်စဉ်အပြစ်ဖယ်ရှားမှုကို ရေချိုးသူများအတွက် ကတိပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရောဂါယက္ခမာ (Yakṣmā) က ယဇ్ఞအကျိုးသည် ဗြာဟ္မဏတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုအပေါ် မူတည်ကြောင်း ဆိုကာ ကာရိယာအတွင်း အခွင့်အရေးတောင်းခံသဖြင့် ဘြဟ္မာက အိမ်ထောင်ရှင်များ (သန့်ရှင်းမီးရှိသူ) အတွက် ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ အဆုံးတွင် ဘလိ ပူဇော်ရန် စည်းကမ်းတည်ထောင်ပြီး နာဂရဒေသ၌ ယက္ခမာ မပေါ်ပေါက်မည်ဟု အကြောင်းရင်းပြသကာ တီရ္ထမူလနှင့် ရီတီစည်းကမ်းစာချုပ်အဖြစ် အဓ್ಯಾಯကို သတ်မှတ်သည်။

सावित्र्या यज्ञागमनकालिकोत्पाताद्यपशकुनोद्भववर्णनम् | Savitrī’s Journey to the Sacrifice and the Arising of Omens
ရိရှီတို့က စူတာအား စာဝိတြီနှင့် ဂါယတြီကို ယခင်က မည်သို့ဖော်ပြခဲ့သနည်း၊ ယဇ္ဉအခမ်းအနားတွင် ဂါယတြီကို မယားအဖြစ် မည်သို့ဆက်စပ်လာသနည်း၊ စာဝိတြီက ယဇ္ဉမဏ္ဍပသို့ သွားရောက်ကာ မယားခန်း (patnīśālā) ထဲသို့ မည်သို့ဝင်ရောက်သနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက စာဝိတြီသည် မိမိခင်ပွန်း၏ အခြေအနေကို သိမြင်ပြီး စိတ်ဓာတ်ကို တည်ငြိမ်စေကာ ဂေါရီ၊ လက္ရှ္မီ၊ ရှချီ၊ မေဓာ၊ အရုန္ဓတီ၊ စွဝဓာ၊ စွဝါဟာ၊ ကီရ္တိ၊ ဗုဒ္ဓိ၊ ပုရှ္ဌိ၊ က္ရှမာ၊ ဓြတိ စသည့် ဒေဝီမယားများနှင့် ဂ္ဃြတാചီ၊ မေနကာ၊ ရမ္ဘာ၊ ဥရဝသီ၊ တီလိုတ္တမာ စသည့် အပ္සරာများကို အဖော်အဖြစ် စုစည်းလာသည်ဟု ပြောသည်။ ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် ကိန္နရတို့ ဦးဆောင်သည့် တေးဂီတ၊ သီချင်းများနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ ခရီးဆက်သော်လည်း လမ်းတစ်လျှောက် အပမင်္ဂလာအမိန့်အရာများ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည်—ညာမျက်စိ တုန်ခါခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်များ မကောင်းသည့်ပုံစံဖြင့် လှုပ်ရှားခြင်း၊ ငှက်သံများ ပြောင်းပြန်ကြားရခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာတုန်ခါမှု မရပ်မနားဖြစ်ကာ စိတ်အတွင်း မငြိမ်မသက် ဖြစ်စေသည်။ သို့ရာတွင် အဖော်ဒေဝီများက သီချင်းနှင့် အကပြိုင်ပွဲတွင် မူးမောစွာ စွဲလမ်းနေသဖြင့် စာဝိတြီ၏ အမိန့်အရာကြောင့် ဖြစ်သည့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ကို မသိကြ။ ဤအခန်းသည် ယဇ္ဉသို့ ချဉ်းကပ်သည့် လှုပ်ရှားသည့်ဇာတ်ကြောင်းအတွင်း śakuna/utpāta အမိန့်အရာများ၏ ပုရာဏသင်္ကေတကို ထင်ဟပ်စေပြီး ပွဲလမ်းသဘင်အလယ်တွင် သဘောတရားဆိုင်ရာ ခွဲခြားသိမြင်မှုနှင့် စိတ်ခံစားမှုတင်းမာမှုကို ထားရှိပြထားသည်။

सावित्रीमाहात्म्यवर्णनम् (Sāvitrī Māhātmya: The Glory of Sāvitrī at Hāṭakeśvara-kṣetra)
ဤအধ্যာယတွင် တီရ္ထဒဏ္ဍာရီကို တင်းကျပ်စွာဖွဲ့စည်း၍ ပဋိပက္ခနှင့် ထိုပဋိပက္ခနောက်ဆက်တွဲ ရိတုအကျိုးဆက်များမှတစ်ဆင့် နေရာတစ်ခုကို သာသနာတော်မြတ်ရာအဖြစ် သန့်ရှင်းစေသည့်အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ နာရဒသည် ပူဇော်ပွဲသံများကြားသို့ ရောက်လာပြီး မိခင် (Janani) ထံ စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ဦးချကန်တော့သည်။ ထို့နောက် အစားထိုးသတို့သမီးတစ်ဦးကို ထည့်သွင်းရသည့် အကြောင်းပြချက် ပေါ်လာပြီး၊ ဂိုပါမျိုးရိုးမှ မိန်းကလေးကို “ဂါယတြီ” ဟု အမည်ပေးကာ လူအများ၏ ကြေညာစကားဖြင့် “ဗြာဟ္မဏီ” ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ အဓိကလှည့်ကွက်မှာ စာဝိတြီသည် ယဇ్ఞမဏ္ဍပသို့ ရောက်လာသည့်အခါ ဖြစ်ပြီး၊ တက်ရောက်နေသော ဒေဝတားများနှင့် ရိတုဆောင်ရွက်သူများသည် ကြောက်ရွံ့အရှက်ဖြင့် တိတ်ဆိတ်သွားကြသည်။ စာဝိတြီသည် ရိတုမသင့်တော်မှုနှင့် လူမှု-ဘာသာရေး အစီအစဉ်ပျက်ယွင်းမှုကို ဓမ္မအမြင်ဖြင့် ရှည်လျားစွာ စစ်ဆေးဝေဖန်ကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ဗြဟ္မာ (Vidhī)၊ ဂါယတြီနှင့် ဒေဝတား/ပူဇော်ဆရာများအပေါ် ကျိန်စာများ ချမှတ်သည်။ ကျိန်စာတစ်ခုချင်းစီသည် နောင်အခါ ပူဇော်မှုလျော့နည်းခြင်း၊ ကံမကောင်းမှု၊ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း၊ ရိတုအကျိုးကျဆင်းခြင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် ရှင်းလင်းပေးသည်။ ထို့နောက် ပဋိပက္ခမှ နေရာတည်ဆောက်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ စာဝိတြီသည် ထွက်ခွာပြီး တောင်စောင်းပေါ်တွင် သန့်ရှင်းသော ခြေရာတစ်ခု ချန်ထားသည်။ ထိုခြေရာကို “ပာပဟရ” (အပြစ်ဖယ်ရှားရာ) အမှတ်အသားအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် ပုဏ္ဏကံအညွှန်းများကို ဖော်ပြပြီး—လပြည့်နေ့တွင် ပူဇော်ခြင်း၊ မိန်းမများ၏ မီးအလှူ (အကျိုးကောင်းများကို သတ်မှတ်ဖော်ပြ), ဘက္တိဖြင့် အကနှင့် သီချင်းဆိုခြင်းကို သန့်စင်မှုအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ သစ်သီးနှင့် အစားအစာ လှူဒါန်းခြင်း၊ အနည်းငယ်သော ပူဇော်ပစ္စည်းဖြင့်ပင် Gayā-śrāddha နှင့်တူသော အကျိုးရရှိသည့် śrāddha ပြုခြင်း၊ စာဝိတြီရှေ့တွင် ဂျပပြု၍ စုဆောင်းအပြစ်များ ဖျက်သိမ်းခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Chamatkārapura သို့ သွားရောက်ကာ ဒေဝီကို ပူဇော်ရန် တိုက်တွန်းပြီး၊ ဖလश्रုတိအဖြစ် ဖတ်သူနားထောင်သူတို့၏ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ကတိပြုထားသည်။

गायत्रीवरप्रदानम् (Gayatrī’s Bestowal of Boons and the Reframing of Curses)
အဓ್ಯಾಯ ၁၉၃ တွင် ရှိသမျှ ရှိသီများက စူတအား မေးမြန်းကြသည်—ဆာဝိထရီသည် ဒေါသဖြင့် ထွက်ခွာကာ အပျက်အဆီးကျိန်စာများ ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ဘုရားများသည် ကျိန်စာခံနေရသော်လည်း ယဇ္ဉာခန်းမ၌ မည်သို့ ဆက်လက် တည်ရှိနိုင်သနည်းဟု။ စူတက ဂါယတြီသည် ထလာ၍ ဆာဝိထရီ၏ စကားသည် ပြန်မလှန်နိုင်သော အာဏာရှိကြောင်း—ဒေဝတားမဟုတ်သူများ၊ အသူရများပါ မပြောင်းလဲနိုင်ကြောင်း—အတည်ပြုသော်လည်း အစားထိုးညှိနှိုင်းသည့် ပရဟိတဘောင်ကို ပေးကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဂါယတြီက ဆာဝိထရီကို အမြင့်မြတ်သော ပတိဝရတာ (ခင်ပွန်းသစ္စာတည်) နှင့် အကြီးအကဲ ဒေဝီအဖြစ် ချီးမွမ်းကာ ထိုကြောင့် သူမ၏ ဝါကျသည် ချည်နှောင်သည့် သဘောရှိကြောင်း သက်သေပြသည်။ ထို့နောက် ပြင်ဆင်ချက်များကို ဖော်ပြသည်—ဘြဟ္မာ၏ ပူဇော်မှုအဆင့်နှင့် ယဇ္ဉာအလယ်ဗဟိုဖြစ်မှုကို ထူထောင်ကာ ဘြဟ္မာ-သ္ထာနများတွင် ဘြဟ္မာမပါလျှင် ကိစ္စများ မပြီးမြောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဘြဟ္မာကို ဒർശနပြုခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ပရဝန်နေ့များတွင် ပုဏ္ဏာကို များပြားစေကြောင်း ကြေညာသည်။ အနာဂတ်ကာလသို့လည်း အကျိုးဆက်များကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်—ဝိෂ္ဏု၏ အနာဂတ် အဝတားများ၊ နှစ်မျိုးသဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ရထားမောင်း (စရထိ) အဖြစ် ဝန်ဆောင်ခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ အိန္ဒြသည် ထောင်ချခံရပြီး ဘြဟ္မာကြောင့် လွတ်မြောက်မည်ဟု၊ အဂ္နိသည် သန့်စင်ခံရကာ ပူဇော်ခွင့် ပြန်လည်ရမည်ဟု၊ ရှိဝသည် အိမ်ထောင်ရေး ပြန်လည်စီမံကာ နောက်ဆုံးတွင် ဟိမာချလ၏ သမီး ဂေါရီဟူသော အထက်မြတ်သော ဇနီးကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ပုရာဏသဘောတရားအရ ကျိန်စာများသည် မှန်ကန်တည်မြဲသော်လည်း ပရဟိတပေးကမ်းမှု၊ တာဝန်ပြန်လည်ခွဲဝေမှုနှင့် နေရာ-ပူဇော်မှုဆိုင်ရာ ပုဏ္ဏာသဘောတရားများဖြင့် သာသနာရေးနှင့် ယဇ္ဉာရေးအတွင်း ပေါင်းစည်းညှိနှိုင်းထားသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रे कुमारिकातीर्थद्वय–गर्तस्थ–सिद्धिपादुकामाहात्म्यम् (Hāṭakeśvara-kṣetra: The Glory of the Two Kumārīkā Tīrthas and the Hidden Siddhi-Pādukā for Attaining Brahma-jñāna)
ဤအধ্যာယတွင် စူတက သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲကို ဇာတ်လမ်းပုံစံဖြင့် ရှင်းပြသည်။ အစတွင် လူသားတို့သည် ပထမဦးစွာ ဘြဟ္မာကို ပူဇော်ပြီးနောက် မဟာဒေဝီကို ပူဇော်လျှင် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ကတိပြုထားသည်။ ထို့ပြင် ဂါယတြီကို ဦးညွှတ်ခြင်းအပါအဝင် မိန်းမများ၏ ရိုသေကန်တော့မှုများသည် အိမ်ထောင်ရေးနှင့် မိသားစုရေးရာတွင် မင်္ဂလာကောင်းများ ပေးနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှင်ရသီများက အချိန်ကာလအစဉ်အလာနှင့် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ ရှင်ကရာတို့၏ အသက်တာကာလကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက truṭi၊ lava စသည့် အချိန်ယူနစ်များမှ စ၍ နေ့-လ-ရာသီ-နှစ် စနစ်နှင့် ယုဂကာလများကို လူ့နှစ်အတိုင်း တိတိကျကျ ရှင်းလင်းပြီး၊ ဒေဝတားတို့၏ “နေ့” “နှစ်” အဓိပ္ပါယ်နှင့် အသက်တာကို အသက်ရှူ (niśvāsa/ucchvāsa) ဖြင့် တိုင်းတာသည့် အယူအဆကို ဖော်ပြကာ စဒါရှီဝသည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ဟု ဆိုသည်။ ရှင်ရသီများက “ဒေဝတားကြီးများတောင် ကာလအဆုံးရှိလျှင် လူ့အသက်တိုများ မောက္ခကို မည်သို့ ပြောနိုင်သနည်း” ဟု မေးကြသည်။ စူတက ကာလသည် အစမရှိ၊ အရေအတွက်မကန့်သတ်နိုင်ကြောင်းနှင့် ယုံကြည်မှုနှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုအပေါ် အခြေခံသော ဘြဟ္မဇ္ဈာနဖြင့် ဒေဝတားများအပါအဝင် သတ္တဝါအများအပြား လွတ်မြောက်မှု ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ယဇ္ဈာများသည် ကောင်းကင်ဘုံကို ထပ်ခါတလဲလဲ ပေးနိုင်သော်လည်း ဘြဟ္မဇ္ဈာနသည် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို ဖြတ်တောက်ပြီး ဉာဏ်ပညာသည် ဘဝများတစ်လျှောက် တဖြည်းဖြည်း စုဆောင်းလာကြောင်း ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖခင်ထံမှ ရရှိသော ဥပဒေသကို စူတက ပြောပြသည်။ ဟာဋကေရှွရ က్షೇತ್ರတွင် ကုမာရီနှစ်ဦး (ဘြာဟ္မဏီတစ်ဦး၊ ရှူဒြီတစ်ဦး) တည်ထောင်ထားသော မင်္ဂလာတီရ္ထနှစ်ခု ရှိပြီး၊ အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် ရေချိုးကာ အပေါက်အတွင်း လျှို့ဝှက်ထားသော စိဒ္ဓိ-ပာဒုကာကို ပူဇော်လျှင် တစ်နှစ်တာ ဝရတကျင့်ပြီးနောက် ဘြဟ္မဇ္ဈာန ပေါ်ထွန်းလာမည်ဟု ဆိုသည်။ ရှင်ရသီများက လက်ခံကာ ထိုဝရတကို ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။

छान्दोग्यब्राह्मणकन्यावृत्तान्तवर्णनम् (Narrative of the Chāndogya Brāhmaṇa’s Daughter)
အধ্যာယ ၁၉၅ တွင် ရှင်တော်များက ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော Śūdrī နှင့် Brāhmaṇī တို့အကြောင်း၊ ထို့ပြင် Hāṭakeśvara-kṣetra ရှိ «အလွန်မီမီမရှိသော တီရ္ထနှစ်ခု» ၏ မူလ၊ တည်ဆောက်ပုံနှင့် «pādukā» (ခြေစွပ်/ခြေရာ) ပုံရိပ်နှင့်ဆက်စပ်သော ပေါ်ထွန်းလာသည့် ထုံးတမ်းအကြောင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတက Nāgara မျိုးရိုးမှ Chāndogya ဟူသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးကို မိတ်ဆက်ကာ၊ သူသည် Sāmaveda ကို ကျွမ်းကျင်ပြီး ဂೃಹස්ථဓမ္မ၌ တည်ကြည်သူဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ အသက်ကြီးလာသောအခါ ကံကောင်းသည့် လက္ခဏာများပါသော သမီးတစ်ဦး မွေးဖွားလာပြီး Brāhmaṇī ဟု အမည်ပေးကြသည်။ သူမ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် အလင်းရောင်နှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ယူဆောင်လာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် Ratnavatī ဟူသော အလင်းတောက်ပသည့် ပုံရိပ်ဖြင့် အခြားမိန်းကလေးတစ်ဦးလည်း ပေါ်လာပြီး၊ နှစ်ဦးသည် အစားအစာနှင့် အိပ်ရာကိုပါ မျှဝေကာ မခွဲမခွာ မိတ်ဆွေဖြစ်ကြသည်။ အိမ်ထောင်ရေး စီစဉ်မှုများ ပေါ်လာသည့်အခါ ခွဲခွာရမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းက အကျပ်အတည်း ဖြစ်စေသည်။ Brāhmaṇī သည် မိတ်ဆွေမပါဘဲ မင်္ဂလာမဆောင်မည်ဟု ငြင်းဆိုပြီး အတင်းအကျပ်လုပ်လျှင် ကိုယ်ကို ထိခိုက်စေမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ကာ၊ အိမ်ထောင်ရေးကို ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးနှင့် ဆက်ဆံရေးတာဝန်၏ ဓမ္မပြဿနာအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်သည်။ မိခင်က မိတ်ဆွေကိုလည်း တူညီသော အိမ်ထောင်စုကွန်ယက်ထဲသို့ မင်္ဂလာဆောင်ပေးရန် အကြံပြုသော်လည်း Chāndogya က မျိုးရိုးစည်းကမ်းအရ ထိုသို့ လွှဲပြောင်းခြင်းသည် လူမှုရေးအရ အပြစ်တင်ခံရမည်ဟု ဆိုကာ ငြင်းပယ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် လူမှုစည်းမျဉ်း၊ မိဘအာဏာ၊ ကိုယ်ပိုင်ကတိနှင့် နီးကပ်သောချစ်ကြည်ရေးကို ထိန်းသိမ်းလိုမှုတို့၏ ပဋိပက္ခကို ပြသကာ တီရ္ထအကြောင်းရင်းဇာတ်ကြောင်းသို့ လမ်းဖွင့်ပေးသည်။

Bṛhadbala’s Journey to Anarteśa’s City (Dāśārṇādhipati–Anarteśa Alliance Narrative)
သုတက မင်္ဂလာရေးရာ သံတမန်ရေးနှင့် မင်းကျင့်သီလကို ပေါင်းစည်းထားသော အကြောင်းအရာကို ပြောပြသည်။ အနာရတ မင်းသည် သမီး ရတနဝတီ အရွယ်ရောက်၍ အလွန်လှပထင်ရှားလာသည်ကို မြင်ကာ သမီးကို လက်ထပ်ပေးရမည့် တာဝန်ကို စဉ်းစားသည်။ အကျိုးလိုဘ (ကာရယ-ကာရဏ-လိုဘ) ကြောင့် မထိုက်တန်သူထံ သမီးကို ပေးအပ်ခြင်းသည် သီလအရ အန္တရာယ်ကြီးပြီး မကောင်းသော အကျိုးဆက်များကို ဖြစ်စေမည်ဟု သာသနာတရားသဘောဖြင့် သတိပေးထားသည်။ သင့်တော်သော မောင်နှံကို မတွေ့သဖြင့် မင်းသည် နာမည်ကြီး ပန်းချီဆရာများကို ကမ္ဘာအနှံ့ သွားစေကာ ငယ်ရွယ်၍ မျိုးရိုးကောင်း၊ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံသော မင်းများ၏ ပုံရိပ်များကို ရေးဆွဲစေပြီး ရတနဝတီ ထံတင်ပြစေသည်။ ထိုသို့ဖြင့် သမီး၏ ရွေးချယ်မှုသည် ထုံးတမ်းနှင့် ကိုက်ညီကာ ဖခင်၏ အပြစ်ကို လျော့နည်းစေမည်။ ပုံရိပ်များအနက် ဒာရှာဏ မင်း ဘృဟဒ္ဗလ ကို သင့်တော်သူဟု ရွေးချယ်ကြသည်။ ထို့နောက် အနာရတ မင်းက ရတနဝတီ ကို အလွန်လှပ၍ နာမည်ကြီးသူဟု ချီးမွမ်းကာ လက်ထပ်ရန် ဘృဟဒ္ဗလ ကို တရားဝင် စာပို့ဖိတ်ခေါ်သည်။ စာရပြီးနောက် ဘృဟဒ္ဗလ သဘောကျဝမ်းမြောက်ကာ စစ်တပ်လေးမျိုးပါဝင်သော စစ်အင်အားနှင့် အနာရတေရှာ မြို့သို့ ချက်ချင်း ထွက်ခွာ၍ မဟာမိတ်ခရီး၏ အစကို ဖော်ပြသည်။

परावसुप्रायश्चित्तविधानवृत्तान्तवर्णनम् (Parāvasu’s Expiation: Narrative of Prāyaścitta Procedure)
သုတ္တက ပညာရှိဗြဟ္မဏ ဝိශ්ဝာဝသု၏သား ပါရာဝသုနှင့်ပတ်သက်သော သာသနာရေးအကျပ်အတည်းကို ရှင်းပြသည်။ မာဃလတွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ သတိလစ်လျော့သဖြင့် ပါရာဝသုသည် မိန်းမပျော်အိမ်၌ နေထိုင်ကာ ရေဟုထင်မှား၍ အရက်ကို မတော်တဆ သောက်မိသည်။ အပြစ်ကို သိမြင်သည့်အခါ နောင်တကြီးစွာဖြစ်၍ သန့်စင်ခြင်း (ပရာယရှ္စိတ္တ) ကို ရှာဖွေကာ သင်္ခ-တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး ဆရာထံသို့ လူမှုရေးအရ ကိုယ်ကိုနှိမ့်ချသည့် အနေအထားဖြင့် သွားရောက်တောင်းခံသည်။ မိတ်ဆွေတချို့က လှောင်ပြောင်ကာ မသင့်လျော်သော အကြံပေးသော်လည်း ပါရာဝသုသည် တိကျသေချာသော ကုသနည်းကိုသာ တောင်းဆိုသဖြင့် စမృతိကျမ်းကျင် ဗြဟ္မဏများနှင့် တိုင်ပင်ကြသည်။ သူတို့က ရည်ရွယ်ချက်ရှိသောက်ခြင်းနှင့် မရည်ရွယ်ဘဲ သောက်မိခြင်းကို ခွဲခြားကာ ရိုးရာပရာယရှ္စိတ္တအဖြစ် သောက်မိသည့် ပမာဏအတိုင်း မီးပူပူ ဂျီ (ghee) ကို သောက်ရန် သတ်မှတ်သည်။ အဖေ၊ အမေတို့က အသက်အန္တရာယ်နှင့် လူမှုဂုဏ်သိက္ခာပျက်စီးမည်ကို စိုးရိမ်၍ တားဆီးလိုကြသည်။ ထို့နောက် လူထုက ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော အာဏာပိုင် ဘဟရ္တၱရယဇ္ဉ (တရားရုံးမြင်ကွင်းတွင် ဟရိဘဒ္ရနှင့်လည်း ဆက်စပ်) ထံသို့ သွားရောက်ကြသည်။ သူက အကြောင်းအရာနှင့် ပညာရှိတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်ဖြင့် အတည်ပြုလျှင် ဟာသအဖြစ် ပြောသည့် စကားတောင် ဒေသဓမ္မအတွင်း အကျိုးသက်ရောက်နိုင်ကြောင်း ပြန်လည်သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဘုရင်၏ ပူးပေါင်းကူညီမှုဖြင့် တရားရုံးက စီမံညှိနှိုင်းကာ ဘုရင်သမီး ရတ္နာဝတီသည် မိခင်သဘောထားဖြင့် သင်္ကေတ-ပူဇော်ပွဲ သန့်စင်စမ်းသပ်မှုကို ဆောင်ရွက်ပေးသည်—ထိတွေ့ခြင်းနှင့် နှုတ်ခမ်းထိခြင်းတွင် သွေးမဟုတ်ဘဲ နို့ပေါ်လာခြင်းက သန့်ရှင်းမှု ပြန်လည်ရရှိကြောင်း လူထုရှေ့တွင် သက်သေပြသည်။ အဆုံးတွင် ထိုအိမ်မျိုးတွင် အရက်နှင့် အသားကို တားမြစ်သည့် လူထုအမိန့် ထုတ်ပြန်ကာ ချိုးဖောက်သူများကို ဒဏ်ခတ်၍ ကိုယ်ပိုင်ပရာယရှ္စိတ္တကို အများပြည်သူ စည်းကမ်းဓမ္မအုပ်ချုပ်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။

Ratnāvatī–Brāhmaṇī Tapas and the Revelation of the Twin Tīrthas (Śūdrīnāma & Brāhmaṇīnāma) with a Māheśvara Liṅga
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မင်းတော်အိမ်ထောင်ရေးညှိနှိုင်းမှုတစ်ရပ်မှ စတင်သော်လည်း သန့်ရှင်းမှုနှင့် အိမ်ထောင်ဖက်ဖြစ်နိုင်မှုအပေါ် သာသနာ–ဥပဒေဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကြောင့် ပျက်ကွက်သွားသည်။ ဒဿာရဏ မင်းက ရတ္နာဝတီ၏ အခြေအနေကို ကြားပြီးနောက် သူမကို “punarbhū” ဟု ခေါ်ကာ မျိုးရိုးကျဆင်းမှု၏ အကျိုးဆက်များကို ရည်ညွှန်း၍ နောက်ဆုတ်သွားသည်။ ရတ္နာဝတီက အခြားလက်ထပ်ဖက်များကို ငြင်းပယ်ပြီး တစ်ကြိမ်တည်းပေးအပ်ခြင်း/ကတိတည်ခြင်း၏ ဓမ္မကို ထောက်ပြကာ လက်ထပ်ပွဲ၏ လက်ကိုင်ပေးအပ်ခြင်း မရှိသော်လည်း စိတ်ရည်နှင့် စကားကတိက အိမ်ထောင်ရေးအဖြစ် တည်မြဲစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ပြန်လည်လက်ထပ်ခြင်းအစား တပစ် (tapas) ကို ရွေးချယ်ကာ မိခင်၏ တားမြစ်မှုနှင့် စီစဉ်ပေးမှုများကိုလည်း မလက်ခံဘဲ အလျှော့ပေးရမည်ဆိုလျှင် ကိုယ်ကိုထိခိုက်စေမည်ဟု သစ္စာပြုသည်။ ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏီ မိတ်ဖက်တစ်ဦးက မိမိ၏ အရွယ်ရောက်ခြင်းနှင့် လူမှု–ပူဇော်ရေးကန့်သတ်ချက်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခက်အခဲကို ဖော်ပြပြီး ရတ္နာဝတီနှင့်အတူ တပစ်ပြုရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ဆရာတော်သဘောရှိသူ (Bhartṛyajña) က cāndrāyaṇa, kṛcchra, sāntapana, ṣaṣṭha-kāla စားခြင်း, tri-rātra, ekabhakta စသည့် အဆင့်လိုက် အကျင့်တပစ်များကို ရှင်းပြကာ အတွင်းစိတ်တည်ငြိမ်မှုကို အလေးပေးပြီး ဒေါသက တပစ်၏ အကျိုးကို ဖျက်ဆီးကြောင်း သတိပေးသည်။ ရတ္နာဝတီသည် ရာသီအလျားလိုက် ကြာရှည်တပစ်ပြုကာ အစားအစာကို တဖြည်းဖြည်း တင်းကျပ်စွာ လျှော့ချ၍ ထူးကဲသော တပစ်သို့ ရောက်ရှိသည်။ နောက်ဆုံးတွင် သီဝ (Śaśiśekhara) သည် ဂေါရီနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းကာ ဆုတောင်းအကျိုးပေးသည်။ ဘြာဟ္မဏီ၏ အလယ်အလတ်တောင်းပန်မှုနှင့် ရတ္နာဝတီ၏ ဆန္ဒအရ ကြာပန်းပြည့်ဝသော ရေကန်တစ်ခုသည် နာမည်တပ်ထားသော tīrtha အဖြစ် ဖြစ်လာပြီး အခြား tīrtha တစ်ခုနှင့် တွဲဖက်ကာ မြေထဲမှ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော Māheśvara liṅga လည်း ထွက်ပေါ်လာသည်။ သီဝက ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ သန့်ရေ/ကြာပန်း စုဆောင်းခြင်းနှင့် လိင်္ဂပူဇော်ခြင်း—အထူးသဖြင့် Caitra, Śukla Caturdaśī, တနင်္လာနေ့ ဆုံစည်းချိန်တွင်—အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် အပြစ်ပယ်ဖျက်ခြင်းကို ပေးကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် ယမမင်းက နရကများ လွတ်လပ်သွားသည်ဟု ဝမ်းနည်းကြောင်း၊ အိန္ဒြာကို tīrtha များကို ဖုန်ဖြင့် ဖုံးကွယ်ရန် တာဝန်ပေးကြောင်း ဆိုသော်လည်း ကလိယုဂတွင်လည်း ထိုနေရာ၏ မြေကို သန့်စင်အမှတ်အသားအဖြစ် သုံးခြင်းနှင့် အတူတူသော ရက်ချိန်တွင် śrāddha ပြုခြင်းကို ဂယာ-śrāddha နှင့် တူညီဟု အတည်ပြုသည်။ နိဂုံးတွင် ဤအခန်းကို နားထောင်/ဖတ်ရွတ်ခြင်းနှင့် လိင်္ဂပူဇော်ခြင်းက အပြစ်ကင်းစင်မှုနှင့် ထူးကဲသော အောင်မြင်မှုကို ပေးကြောင်း ဖလသြရုတိက ဆိုသည်။

Adhyāya 199: Trika-Tīrtha Saṅgraha and Kali-yuga Upāya (त्रिकतीर्थसंग्रहः कलियुगोपायश्च)
ဤအধ্যာယာတွင် ရှင်တော်များက ကလိယုဂ၌ အသက်တိုသော သတ္တဝါတို့သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အရေအတွက်မကန့်သတ်သော တီရ္ထများ၏ ရေချိုးဖူးမြော်ဖလကို မည်သို့ရနိုင်မည်နည်းဟု စူတာကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက သဒ္ဓမ္မကို ချုံ့ဆည်း၍ သန့်ရှင်းသော အရာ ၂၄ ခုကို တြိက ၈ စု (က்ஷೇತ್ರ၊ အရဏ္ယ၊ ပူရီ၊ ဝန၊ ဂြာမ၊ တီရ္ထ၊ ပရဝတ၊ နဒီ) အဖြစ် စနစ်တကျ စုစည်းပြပြီး ကုရုက္ခေတ္တရ–ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ–ပရဘာသ၊ ပုရှ္ကရ–နိုင်မိရှ–ဓမ္မာရဏ္ယ၊ ဝါရာဏသီ–ဒွာရကာ–အဝန္တီ၊ ဝೃန္ဒာဝန–ခါဏ္ဍဝ–ဒွိုင်တဝန၊ ကလ္ပဂြာမ–ရှာလိဂြာမ–နန္ဒိဂြာမ၊ အဂ္နိတီရ္ထ–ရှုကလတီရ္ထ–ပိတೃတီရ္ထ၊ ශ්ရီပရဝတ–အရ္ဘုဒ–ရိုင်ဝတ၊ ဂင်္ဂါ–နರ್ಮဒါ–သရသွတီ စသည့် တြိကများကို အမည်တပ်ဖော်ပြသည်။ တြိကတစ်စုအတွင်း တီရ္ထတစ်ခု၌ ရေချိုးလျှင် တြိကတစ်စုလုံး၏ ဖလကို ရပြီး၊ အားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်လျှင် မဟာတီရ္ထအရေအတွက်ကြီးမားသည့် ပုဏ္ဏကံကို ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဟာဋကေရှဝရဒေသ၌ တီရ္ထနှင့် ဘုရားကျောင်းများ များလွန်း၍ နှစ်တစ်ရာတောင် မပြီးနိုင်သဖြင့် ဆင်းရဲသူများအတွက်ပါ သာမန်လွယ်ကူသော ဥပာယ (နည်းလမ်း) ကို မေးကြသည်။ စူတာက ရှေးဟောင်းဆွေးနွေးခန်းတစ်ခုကို ထုတ်ပြန်၍ မင်းတစ်ပါးက ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို “တီရ္ထတစ်ခုတည်း၌ ရေချိုးလျှင် အားလုံး၏ ဖလရစေမည့် လွယ်ကူနည်း” ကို မေးသည့်အကြောင်း ပြောသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက အဓိက တီရ္ထ ၄ ခုနှင့် အကျင့်ဝတ်များကို သတ်မှတ်သည်—(၁) ဂယာနှင့် ဆက်နွယ်သော သန့်ရှင်းရေတွင်း၌ လနှင့် နေ၏ အချိန်ကာလအလိုက် ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် ဘိုးဘွားများကို ကယ်တင်နိုင်ခြင်း၊ (၂) မာဃကာလနှင့် ဆက်နွယ်သော သင်္ခ-တီရ္ထ၌ သင်္ခေရှဝရ ဒർശန၊ (၃) ဝိශ්ဝာမိတ္တရ တည်ထောင်သော ဟရ-လင်္ဂ (ဝိශ්ဝာမိတ္တရေရှဝရ) နှင့် ဆက်နွယ်၍ လင်းလက်သော အဋ္ဌမီနေ့၊ (၄) အာရှွိန လင်းလက် အဋ္ဌမီနှင့် ဆက်နွယ်သော သက္ကရ-တီရ္ထ (ဗာလမဏ္ဍန) တွင် ရက်များစွာ ရေချိုးကာ သက္ကရေရှဝရ ဒർശန ပြုခြင်း။ အဆုံးတွင် ရှရဒ္ဓပရိုတိုကောကို နည်းပညာဆန်စွာ ရှင်းလင်းပြီး ဒေသထွက် ဘရာဟ္မဏ (sthāna-udbhava) များကိုသာ ခေါ်ယူရမည်ဟု တင်းကျပ်စွာ ဆိုသည်။ မသင့်လျော်သော ပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် အညစ်အကြေးရှိခြင်းကြောင့် အခမ်းအနား ဖျက်သိမ်းနိုင်ကြောင်း သတိပေးပြီး “အဋ္ဌကူလ” အပါအဝင် ဒေသခံ မျိုးရိုးအဆင့်လိုက် ဦးစားပေးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ကျိန်စာ၊ လွန်ကျူးမှုများနှင့် အပြင်လူတစ်ဦးက ဘရာဟ္မဏအဖြစ် လိမ်လည်ဝင်ရောက်သည့် ဒရာမာတစ်ပုဒ်ကို ဥပမာအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ပူဇော်ရေး–ကျင့်ဝတ်၏ နယ်နိမိတ်နှင့် ထိရောက်မှု၏ အတွင်းလောဂစ်ကို အတည်ပြုသည်။

Adhyāya 200 — Nāgara-Maryādā, Saṃsarga-Doṣa, and Prāyaścitta-Vidhi (Purity Restoration Protocols)
ဤအধ্যာယတွင် နာဂရ (Nāgara) အသိုင်းအဝိုင်းကဲ့သို့ ရိုးရာပူဇော်ပွဲစည်းကမ်းတင်းကျပ်သည့် လူမှုဝန်းကျင်အတွင်း လူမျိုး/အဆင့်အတန်းကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းနှင့် အတူစားသောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရိုးရာမသန့်ရှင်းမှု (aśauca) ကို ဓမ္မ-ဥပဒေသဘောဖြင့် ဆွေးနွေးထားသည်။ မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် Subhadra (dīkṣita, āhitāgni) ၏ သမီးက မိမိကို antyaja (လူမှုအပြင်ထုတ်ခံ) တစ်ဦးထံ လက်ထပ်ပေးထားကြောင်း ငိုကြွေးကာ မီးထဲဝင်မည်ဟု ကြေညာသဖြင့် အိမ်ထောင်စုတစ်ခုလုံး ထိတ်လန့်သည်။ ထို့နောက် ဘရာဟ္မဏများက Candraprabha ဟုခေါ်သူသည် dvija အဖြစ် ပုံဖော်နေခဲ့သော်လည်း အချိန်ကြာမြင့်စွာ နတ်ဘုရားနှင့် ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲများတွင် ပါဝင်ပြီးနောက် caṇḍāla ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်ဟု တင်ပြကြသည်။ ထိုအိမ်နှင့် နေရာတစ်ဝိုက်သည် saṃsarga (ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု) ကြောင့် ထိခိုက်သွားပြီး အိမ်တွင် စားသောက်သူများ၊ ထိုအိမ်မှ ယူလာသော အစားအစာကို လက်ခံသူများပါ ထိရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ အုပ်ချုပ်သူ dīkṣita သည် smṛti-śāstra ကို ကိုးကားကာ prāyaścitta ကို အဆင့်လိုက် ချမှတ်သည်—Subhadra အတွက် Cāndrāyaṇa အကျယ်ပြန့်ကျင့်သုံးခြင်း၊ အိမ်ထောင်ပစ္စည်းသိုလှောင်မှုကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ မီးပူဇော်မီးများကို ပြန်တည်ထောင်ခြင်း၊ အိမ်သန့်စင်ရန် homa ကြီးများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ စားခဲ့သည့် အစာအရေအတွက်နှင့် သောက်ခဲ့သည့် ရေအရေအတွက်အလိုက် အပြစ်ဖြေမှုကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ပြီး၊ ထိတွေ့မှုကြောင့် ထိခိုက်သူများအတွက် prājāpatya ကို သီးခြားပေးကာ မိန်းမ၊ śūdra၊ ကလေး၊ အိုမင်းသူများအတွက် လျော့ပေါ့စေသည်။ မြေခွက်/မြေထည်ပစ္စည်းများကို စွန့်ပစ်ရမည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် brahmasthāna တွင် koṭi-homa ဖြင့် မြို့တစ်ဝိုက်သန့်စင်မှုကို မြို့ပိုင်အရင်းအနှီးဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် သတ်မှတ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် śrāddha နှင့် ဆက်စပ်ပူဇော်ပွဲများအတွက် Nāgara နယ်နိမိတ်စည်းကမ်းများကို ကုဒ်သတ်မှတ်ကာ Nāgara လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ကျော်လွန်လျှင် ပူဇော်ပွဲအကျိုးမရှိဟု ဆိုပြီး နှစ်စဉ် နေရာသန့်စင်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ အဆုံးတွင် Viśvāmitra က ဤသည်မှာ Nāgara များကို śrāddha-ထိုက်တန်စေပြီး bhartṛyajña အခြေပြု စံနှုန်းများဖြင့် ထိန်းညှိသည့် တည်မြဲသော အစဉ်အလာဖြစ်ကြောင်း မင်းထံ အတည်ပြုသည်။

नागरप्रश्ननिर्णयवर्णनम् (Nagara Status Inquiry and Adjudication)
ဤအধ্যာယတွင် ဗြာဟ္မဏများက ဗိශ්ဝာမိတ္တရအား “နာဂရ” ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ śuddhi (သန့်စင်ခြင်း) နှင့် ဝတ်ပြုရေးအရ အရည်အချင်းကို မေးမြန်းစုံစမ်းကြသည်။ ထိုသူ၏ အဖဘက် မျိုးရိုးမသိရခြင်း၊ ဒေသအခြားမှ မွေးဖွားလာခြင်း သို့မဟုတ် ရောက်လာခြင်းတို့ကြောင့် သတ်မှတ်ချက်ကို ရှင်းလင်းရန် ဖြစ်သည်။ ဘ္ဟရ္တၖယဇ္ဉက စီရင်ဆုံးဖြတ်ရေး-ဝတ်ပြုရေး စနစ်တစ်ရပ်ကို ချပြပြီး၊ စည်းကမ်းတကျရှိသော အဓိက ဗြာဟ္မဏများက သန့်စင်ခွင့်ပေးရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် Gartā-tīrtha မှ ဆင်းသက်လာသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကို အဓိက သက်သေ/အလယ်အလတ်အဖြစ် ထားရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ လိုချင်တပ်မက်မှု၊ ဒေါသ၊ ရန်လိုမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှုတို့ကြောင့် သန့်စင်ခွင့်မပေးရန် ငြင်းဆိုခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေသည်ဟု သတ်မှတ်ကာ မတရားသီးခြားခွဲခြားမှုကို တားဆီးသည့် သာသနာရေးကျင့်ဝတ်ကို တည်ထောင်သည်။ သန့်စင်ခြင်းသည် သုံးဆင့်ဖြစ်ပြီး—ပထမ မျိုးရိုးကို သန့်စင်ခြင်း၊ ထို့နောက် မိခင်ဘက် မျိုးလိုင်းကို သန့်စင်ခြင်း၊ နောက်ဆုံး အကျင့်သီလ (śīla) ကို သန့်စင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် “နာဂရ” ဟု အသိအမှတ်ပြုကာ စုပေါင်းဝတ်ပြုရေး အဆင့် (sāmānya-pada) ကို ရရှိစေသည်။ ထို့အပြင် နှစ်ကုန်နှင့် ဆောင်းဦးကာလတွင် နှစ်စဉ်/ရာသီအလိုက် အစည်းအဝေးကျင်းပခြင်း၊ အရည်အချင်းပြည့် ဗြာဟ္မဏ ၁၆ ဦးကို တင်မြှောက်ခြင်း၊ ထိုင်ခုံစီစဉ်မှုနှင့် ဝေဒသံတော်ဖတ်ရာ အခန်းကဏ္ဍအလိုက် pīṭhikā များကို ဖော်ပြသည်။ śānti ဆိုင်ရာ ဖတ်ကြားမှုများ၊ sūkta/brāhmaṇa ရွေးချယ်ဖတ်ကြားမှုများနှင့် ရုဒြာဆိုင်ရာ ဖတ်ကြားမှုများကို အစဉ်လိုက် တင်ပြပြီး၊ puṇyāha မင်္ဂလာကြေညာချက်၊ တေးဂီတ၊ အဖြူအဝတ်နှင့် စန္ဒကူးနံ့၊ အလယ်အလတ်၏ တရားဝင်တောင်းပန်မှုတို့ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သာမန်အငြင်းပွားမှုမဟုတ်ဘဲ ဝေဒမန်တော်၏ စကားအက်တစ်များဖြင့် ချမှတ်ကာ၊ စီရင်ချက်ထုတ်ချိန်တွင် “tāla-traya” ပူဇော်သက္ကာကို ထပ်မံညွှန်ကြားထားသည်။

भर्तृयज्ञवाक्यनिर्णयवर्णनम् (Bhartṛyajña on Adjudicating Speech and Preserving Kṣetra-Sanctity)
အခန်း ၂၀၂ တွင် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အကြောင်းအရာကြောင့် ဗြဟ္မဏ စည်းဝေးပွဲက အလယ်တန်းတရားသူကြီး (madhyastha) ကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာ စံနှုန်းများအကြောင်း မေးမြန်းသည့် နည်းလမ်း-ဓမ္မဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲကို ဖော်ပြသည်။ သူတို့က အဘယ်ကြောင့် စီရင်ချက်ကို လူ့စကားမဟုတ်ဘဲ ဝေဒဝါစ (Vedic speech) အတိုင်းလိုက်ရသနည်း၊ ထို့ပြင် “တလာ သုံးဆင့်” ကို အဘယ်ကြောင့် ခွင့်ပြုသနည်းဟု မေးကြသည်။ ဘဟာတ်ရယဇ္ဉာက သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ အုပ်ချုပ်ရေးအယူအဆကို ရှင်းပြပြီး အထူးသဖြင့် brahmaśālā အတွင်း nāgara များအကြား မမှန်ကန်သော စကား မပေါ်ပေါက်သင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ တည်ငြိမ်သော သတ်မှတ်ချက်ရသည်အထိ ထပ်ခါထပ်ခါ မေးမြန်းခြင်းကို အသုံးပြုရပြီး မမှန်ကန်သော စကားက māhātmya ကို ထိခိုက်စေကာ ဒေါသကို ဖြစ်စေပြီး ရန်လိုမှုနှင့် ဓမ္မအပြစ်သို့ ဆက်သွားသဖြင့် စည်းဝေးပွဲအမိန့်တည်ငြိမ်ရေးကို ကာကွယ်ရန် အလယ်တန်းကို ထပ်မံမေးမြန်းရကြောင်း ဖော်ပြသည်။ “တလာ သုံးဆင့်” သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး ကိရိယာဖြစ်ပြီး အဆင့်လိုက် (၁) မသင့်လျော်သော မေး/ဖြေကြောင့် ဖြစ်သော ထိခိုက်မှု (၂) ဒေါသ (၃) လောဘ ကို ဖိနှိပ်ကာ စည်းဝေးပွဲ သဟဇာတကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် Atharvaveda ကို “စတုတ္ထ” ဟု ရေတွက်သော်လည်း လုပ်ငန်းပြီးမြောက်မှု (kārya-siddhi) အတွက် ပထမဦးစွာ ကိုးကားသင့်ကြောင်း—ကာကွယ်ရေးနှင့် လုပ်ဆောင်ရေး ပူဇော်ပွဲများ (abhicārika အပါအဝင်) အကြောင်း ပြည့်စုံစွာ ပါဝင်ပြီး လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ရည်ရွယ်ထားသောကြောင့်—ဟု အဆုံးသတ်တွင် တစ်စုတစ်စည်းတည်း သတ်မှတ်သည်။

नागरविशुद्धिप्रकारवर्णनम् — Procedure for the Purification/Validation of a Nāgara Dvija
အခန်း ၂၀၃ တွင် Nāgara ဒွိဇ၏ သန့်စင်အတည်ပြုမှု (śuddhi) ကို လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်ကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ Ānarta က Nāgara တစ်ဦး သန့်စင်ရန် လာရောက်၍ Nāgara များရှေ့တွင် ရပ်နေစဉ် မည်သို့ သန့်ရှင်းကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရမည်ကို မေးမြန်းသည်။ ထို့နောက် မ偏မခွဲ အလယ်အလတ်သူတစ်ဦးက မိခင်၊ ဖခင်၊ gotra၊ pravara စသည့် မျိုးရိုးအချက်အလက်များကို မေးမြန်းကာ ဖခင်ဘက် (ဖခင်–အဖိုး–အဘိုးကြီး) နှင့် မိခင်ဘက် မျိုးဆက်များကိုလည်း တိတိကျကျ စိစစ်ရန်၊ သန့်စင်ကိစ္စတွင် ပါဝင်သည့် ဗြာဟ္မဏများက သေချာစွာ စုံစမ်းရန် အမိန့်တော်ထားသည်။ śākhā-āgama (သင်္ခါ/ဓမ္မခွဲ) နှင့် mūla-vaṃśa (မူလမျိုးရိုး) ကို အမြစ်ကျယ်ပြန့်သော ဗညန်ပင်အမြစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ အတည်ပြုပြီးနောက်၊ sindūra-tilaka လိမ်းခြင်းနှင့် မန္တရများ ( “ခြေလေးပါ” မန္တရကို ရည်ညွှန်းခြင်းပါဝင်) ဖြင့် လူထုရှေ့တွင် သန့်စင်အပ်နှံရန် ညွှန်ကြားသည်။ အလယ်အလတ်သူက တရားဝင် ကြေညာပြီးနောက် လူထုအမှတ်အသားအဖြစ် လက်ခုပ်သုံးကြိမ်တီးကာ ပေါင်းစည်းသဘောတူညီမှုကို ပြသပြီး၊ ထိုသူသည် ပုံမှန် လူမှု-ပူဇော်ရေး အဆင့်အတန်းတွင် ပါဝင်ခွင့်ရသည်။ ထို့နောက် မီးပူဇော်ရေးတွင် မီးကို အားကိုးခိုလှုံခြင်း၊ Agni ကို ကျေနပ်စေခြင်း၊ “မျက်နှာငါးပါ” မန္တရဖြင့် ပြည့်စုံသော အာဟုတိ ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပြီး၊ စွမ်းအားအလိုက် အစားအစာနှင့်အတူ dakṣiṇā ပေးလှူရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မျိုးရိုးအခြေခံ သန့်စင်မှု မတည်ဆောက်နိုင်ပါက ကန့်သတ်ရမည်ဟု သတိပေးပြီး၊ မသန့်သူက ဆောင်ရွက်သော śrāddha ကဲ့သို့သော ရိတုအခမ်းအနားများသည် အကျိုးမရှိဟု ဆိုသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နေရာနှင့် မိသားစုမျိုးရိုးကို တင်းကျပ်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဖြင့် သန့်စင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

प्रेतश्राद्धकथनम् (Preta-Śrāddha: Discourse on Ancestral Rites for the Preta-State)
အဓ್ಯಾಯ ၂၀၄ သည် Tīrthamāhātmya အတွင်း၌ ဓမ္မနှင့် ရိုးရာအခမ်းအနားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်နှစ်ပိုင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပထမပိုင်းတွင် Ānarta က မျိုးရိုးပျောက်ဆုံး (naṣṭavaṃśa) သော်လည်း Nāgara ဟုဆိုသူအတွက် သန့်စင်ခြင်း မည်သို့သက်ရောက်သနည်းဟု မေးသည်။ Viśvāmitra က Bhartṛyajña ၏ ဥပမာကို ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး၊ śīla (အကျင့်သီလ) နှင့် Nāgara-dharma အတိုင်း အပြုအမူကို စိစစ်ရန်၊ ကိုက်ညီပါက တရားဝင် သန့်စင်ပွဲကို ပြုလုပ်ကာ śrāddha စသည့် ကုသိုလ်ကိစ္စများတွင် ပါဝင်နိုင်သည့် အရည်အချင်းကို ပြန်လည်ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် Hiraṇyākṣa နှင့် စစ်ပွဲကြောင့် သေဆုံးသူများအပေါ် Śakra–Viṣṇu ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ Viṣṇu က သန့်ရှင်းသော အခြေအနေ (Dhārā-tīrtha) တွင် ရန်သူကို မျက်နှာချင်းဆိုင်၍ သေသူများသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသို့ မပြန်ကြဟု၊ ထွက်ပြေးရင်း သေသူများကိုတော့ preta အဖြစ် သတ်မှတ်ကြောင်း ခွဲခြားပြောသည်။ Indra က လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို မေးရာတွင် Bhādrapada (Nabhāsya) လ၏ Kṛṣṇa-pakṣa Caturdaśī နေ့၊ နေသည် Kanyā (Virgo) တွင် ရှိချိန်၌ śrāddha ပြုလုပ်ရန်၊ အထူးသဖြင့် Gayā တွင် ဘိုးဘွားအမိန့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် နှစ်စဉ် စိတ်ကျေနပ်မှုကို ပေးနိုင်ကြောင်းနှင့် မပြုလုပ်လျှင် ဒုက္ခဆက်လက်ခံရမည်ဟု သတိပေးထားသည်။

गयाश्राद्धफलमाहात्म्य (Glory of the Fruit of Gayā-Śrāddha) — within Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya
ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ မာဟာတ္မယအတွင်းရှိ ဤအধ্যာယတွင် ဗိဿနုသည် အိန္ဒြာအား သင်ကြားသည်။ ရန်သူကို မျက်နှာချင်းဆိုင်တိုက်ရင်း ကျဆုံးသူများသာမက နောက်ကနေ ထိုးနှက်ခံရ၍ ကျဆုံးသူ စစ်သူရဲများပါ «ဂယာ-ရှရဒ္ဓ» နှင့်တူသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ရှရဒ္ဓပူဇာ ပြုလုပ်ပါက အကျိုးကျေးဇူးရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အိန္ဒြာက ဂယာသည် အဝေးကွာပြီး ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) က နှစ်စဉ် ပြုလုပ်သဖြင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် လက်တွေ့ကျကျ ရှရဒ္ဓ-စိဒ္ဓိကို မည်သို့ရနိုင်မည်နည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဗိශ්ဝာမိတ္တရက ဗိဿနု၏ ဖြေကြားချက်ကို ပြောပြသည်။ ဟာဋကေရှ္ဝရဒေသတွင် ကူပိကာ-မဓျ (ရေတွင်းနေရာ) ကို ဗဟိုထားသော အလွန်ပုဏ္ဏားသော တီရ္ထတစ်ခု ရှိပြီး အမဝါသျာနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် ဂယာသည် ထိုနေရာသို့ “ကူးပြောင်းလာ” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ တီရ္ထအားလုံး၏ အင်အားစုစည်းမှုကို ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ နေရောင်သည် ကညာ (Virgo) ရာသီ၌ ရှိချိန်တွင် အဋ္ဌ-ဝံသ (မျိုးရိုး ၈ မျိုး) မှ ဆင်းသက်သော ဗြာဟ္မဏများနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ ရှရဒ္ဓပြုလုပ်လျှင် ပရေတအခြေအနေရှိသော ဘိုးဘွားများကိုပါ ကယ်တင်နိုင်ပြီး ကောင်းကင်ဘုံရှိသူများထံတိုင် အကျိုးရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုဗြာဟ္မဏများ၏ မူလအရင်းအမြစ်ကိုလည်း ဟိမဝန္တာအနီးတွင် နေထိုင်သော တပသီများဟု ရှင်းပြပြီး အိန္ဒြာအား လေးစားစွာ ဖိတ်ခေါ်ကာ သဘောညီညွတ်စေသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ဆောင်ရွက်၍ စည်းကမ်းတကျ ရှရဒ္ဓကို ပြီးစီးစေရန် ညွှန်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိန္ဒြာသည် စိတ်ကျေနပ်ကာ ဟိမဝန္တာသို့ ထိုဗြာဟ္မဏများကို ရှာဖွေရန် ထွက်ခွာပြီး ဗိဿနုသည် က္ရှီရ-သာဂရသို့ ပြန်လည်သွားရာမှ ဤအধ্যာယ၏ အဓိကအချက်နှစ်ရပ်—ပူဇာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် ဂယာနှင့်တူညီသော တီရ္ထအာနိသင်—ကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

बालमण्डनतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Bālamaṇḍana Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် တီရ္ထမဟာတ္မယ အခင်းအကျင်းအတွင်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရ–အာနရတ ဆွေးနွေးပုံဖြင့် ဇာတ်လမ်းကိုဖော်ပြသည်။ ဗိષ્ણု၏ညွှန်ကြားချက်အရ အိန္ဒြာသည် ဟိမဝန္တ၌ တပသ်ပြင်းထန်သော ရှင်သန်သူအရှင်များကိုတွေ့ကာ စာမတ္ကာရပုရရှိ ဂယာကူပီ (Gayākūpī) တွင် ပြုလုပ်မည့် ရှရဒ္ဓပွဲသို့ ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် ရှင်များက အငြင်းပွားလွယ်သော လူစုများနှင့် ဆက်နွယ်ရခြင်းကြောင့် ဒေါသဖြစ်ကာ တပသ်ပျက်စီးနိုင်ခြင်း၊ မင်းတော်လှူဒါန်းမှုကို လက်ခံလျှင် သာသနာ့သန့်ရှင်းမှု ထိခိုက်နိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် စိုးရိမ်ကာ တုံ့ဆိုင်းကြသည်။ အိန္ဒြာက ထိုနေရာသည် ဟာဋကေရှဝရ (Hāṭakeśvara) နှင့် ဆက်စပ်သော အာနုဘော်ကြောင့် ပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်နိုင်သော်လည်း ဒေါသနှင့် ရိတုအတားအဆီးများမှ ကာကွယ်ပေးမည်ဟု အာမခံပြီး ဂယာနှင့် ဆက်စပ်သော ရှရဒ္ဓ၏ အလွန်ထူးကဲသော အကျိုးဖလကို ချီးမြှောက်သည်။ ထို့နောက် ဗိශ්ဝေဒေဝများသည် ဘြဟ္မာ၏ ရှရဒ္ဓသို့ သွားရောက်နေသဖြင့် မရှိကြရာ ရိတုအရေးပေါ်ဖြစ်ပွားပြီး အိန္ဒြာက ဗိශ්ဝေဒေဝမပါဘဲ လူသားများက “ဧကောဒ္ဒိဋ္ဌ-ရှရဒ္ဓ” ပြုနိုင်ကြောင်း ကြေညာသည်။ အကာသမှ အသံတစ်ခုက ရည်ရွယ်ထားသော ပိတೃများထံ အကျိုးရောက်မည်ဟု အတည်ပြုသော်လည်း နောက်ပိုင်း ဘြဟ္မာက စည်းကမ်းကို ပြန်လည်သတ်မှတ်ကာ (အထူးသဖြင့် ပရေတပက္ခ မတိုင်မီ စတုရ္ဒသီနေ့နှင့် သေဆုံးမှုအခြေအနေအချို့တွင်သာ) ဗိශ්ဝေဒေဝမပါသော ရှရဒ္ဓကို မှန်ကန်ဟု ခွင့်ပြုသည်။ ထို့ပြင် ဗိශ්ဝေဒေဝတို့၏ မျက်ရည်မှ ကုဿ္မာဏ္ဍများ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ရှင်းပြပြီး ရှရဒ္ဓအစားအစာပုံးများပေါ်တွင် ကာကွယ်ရေးအဖြစ် ပြာမျဉ်းများ ဆွဲရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် အိန္ဒြာသည် ဘာလမဏ္ဍနအနီး၌ ရက်စွဲတိတိကျကျ (မာဃလ၊ သုက္ကပက္ခ၊ ပုဿျ၊ တနင်္ဂနွေ၊ တရယောဒသီ) ဖြင့် ရှိဝလိင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် ပိတೃတർပဏ ပြုခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ၊ ပုရောဟိတ်တို့၏ ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အလှူရှင်ပံ့ပိုးမှု၊ မကျေးဇူးမသိခြင်း၏ ဓမ္မအန္တရာယ်တို့ကို သတိပေးဖော်ပြသည်။

इन्द्रमहोत्सववर्णनम् (Indra Mahotsava—Institution and Ritual Logic)
ဤအধ্যာယတွင် အင်ဒြမဟောৎসဝ ပွဲတော်၏ စည်းမျဉ်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို ဆက်စပ်ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ သည် တီရ္ထ၏ သန့်စင်စွမ်းအား၊ ရေချိုးခြင်း၏ ပုဏ္ဏာနှင့် ကာလသတ်မှတ်ချက်ကို ဦးစွာဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အာနာရ္တက အင်ဒြကို မြေပြင်ပေါ်တွင် ကိုးကွယ်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့် ငါးညသာရှိသနည်း၊ မည်သည့်ရာသီတွင် ထားသင့်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ဂေါတမ–အဟလျာ အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြသည်။ အင်ဒြ၏ လွန်ကျူးမှုကြောင့် ဂေါတမရိရှီက အင်ဒြကို အမျိုးသားစွမ်းအားဆုံးရှုံးခြင်း၊ မျက်နှာပေါ် အမှတ်တံဆိပ် တစ်ထောင်ပေါ်ခြင်း၊ မြေပြင်ပေါ်တွင် ကိုးကွယ်လျှင် ခေါင်းကွဲမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ကျိန်စာချသည်။ အဟလျာသည် ကျောက်တုံးအဖြစ် ပြောင်းလဲခံရပြီး အင်ဒြသည် ဆုတ်ခွာသွားရာ ကမ္ဘာလောကသည် အင်ဒြ၏ အုပ်စိုးမှုမရှိ၍ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်လာသည်။ ဘృဟစပတိနှင့် ဒေဝတားတို့က ဂေါတမထံ တောင်းပန်ကြပြီး ဘြဟ္မာသည် ဝိෂ္ဏု၊ ရှိဝတို့နှင့်အတူ အလယ်တန်းဝင်ကာ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်း၏ ဂုဏ်ကို သင်ကြားသော်လည်း ပြောပြီးသော စကား၏ အာဏာကို မပျက်စီးစေဘဲ ထိန်းထားသည်။ ကျိန်စာကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လျော့ပေါ့ပေးရာ အင်ဒြသည် သိုးမှ ဆင်းသက်သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ရရှိပြီး မျက်နှာပေါ် အမှတ်များသည် မျက်စိများအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ “သဟသ္ရာက္ရှ” ဟု ခေါ်လာသည်။ အင်ဒြက လူသားတို့၏ ကိုးကွယ်မှု ပြန်လည်ရရှိလိုသဖြင့် ဂေါတမက မြေပြင်ပေါ်တွင် ငါးညပွဲ (pañcarātra) ကို တည်ထောင်ကာ ကျန်းမာရေး၊ အစာခေါင်းပါးမှုမရှိခြင်း၊ နိုင်ငံရေးမပြိုကွဲခြင်း စသည့် လူမှုကောင်းကျိုးများကို ကတိပြုသည်။ ထို့ပြင် ရုပ်တုကို မကိုးကွယ်ရ၊ သစ်ပင်မှ ဖြစ်သော တိုင်တံ (yāṣṭi) ကို ဝေဒမန်တရများဖြင့် တင်မြှောက်ရဟု ကန့်သတ်ပြီး ဗြတကျင့်ခြင်းကို သီလပြုပြင်ခြင်းနှင့် အပြစ်အချို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဖလရှရုတိတွင် ဖတ်ရွတ်ခြင်း/နားထောင်ခြင်းဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရောဂါကင်းစင်မည်ဟု ဆိုပြီး အရ္ဃျမန်တရသည် အပြစ်အချို့ကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वराहिल्येश्वरशतानन्देश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya: The Glories of Gautameśvara, Ahilyeśvara, and Śatānandeśvara)
ဤအধ্যာယသည် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မင်းထံသို့ အစီရင်ခံချက်အဖြစ် စတင်ကာ အတွင်းတွင် အဟောင်းဆွေးနွေးချက်များနှင့် အကြောင်းရင်းပုံပြင်များကို ထပ်ဆင့်ထည့်သွင်းထားသော မာဟာတ္မယ ဖြစ်သည်။ အိန္ဒြာ၏ တက်မြောက်မှုနောက်ကွယ်တွင် ဂေါတမ၏ ဒေါသ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ သားဖြစ်သူ သတానန္ဒက မိခင် အဟိလျာ၏ အခြေအနေ နှင့် သန့်စင်ပူဇော်ရေး ပြဿနာကို တောင်းပန်သည်။ ဂေါတမက မသန့်ရှင်းမှုကို တင်းကျပ်စွာ ရှုမြင်၍ သာမန် ပရాయశ္စိတ္တဖြင့် မပြန်လည်နိုင်ဟု ဆိုသဖြင့် သတานန္ဒက အလွန်ပြင်းထန်သော ကိုယ်တိုင်လှူဒါန်းမှုကို ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် ဂေါတမက အနာဂတ်ဖြေရှင်းချက်ကို ဖော်ပြသည်—နေမင်းမျိုးရိုးမှ ပေါ်ထွန်းလာမည့် ရာမသည် ရာဝဏကို အနိုင်ယူပြီး အဟိလျာကို ထိတွေ့ခြင်းတစ်ခုပင်ဖြင့် ပြန်လည်ကယ်တင်မည်ဟု ဆိုသည်။ ရာမာဝတာရ အကြောင်းအရာတွင် ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ငယ်ရွယ်သော ရာမကို ယဇ్ఞကို ကာကွယ်ရန် ခေါ်ဆောင်လာပြီး လမ်းတွင် ကျိန်စာကြောင့် ကျောက်ဖြစ်နေသော အဟိလျာကို ထိစေရာ လူပြန်ဖြစ်လာကာ ဂေါတမထံ သွား၍ ပရాయశ္စိတ္တ အပြည့်အစုံကို တောင်းခံသည်။ ဂေါတမက စန္ဒြာယဏ၊ ကೃစ္ဍရ၊ ပရာဇာပတျ စသည့် တပဿာနှင့် တီရ္ထယာတရာ စည်းကမ်းများကို အကျယ်တဝင့် သတ်မှတ်ပေးသည်။ အဟိလျာသည် ထိုစည်းကမ်းများအတိုင်း ခရီးဆက်ကာ ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರသို့ ရောက်သော်လည်း ဒေဝတာကို လွယ်ကူစွာ မမြင်ရ။ ထို့ကြောင့် ပြင်းထန်သော တပဿာ ပြုလုပ်၍ အနီးတွင် လင်္ဂကို တည်ထောင်သည်။ နောက်ပိုင်း သတานန္ဒ လာရောက်ပူးပေါင်းပြီး ဂေါတမလည်း ရောက်လာကာ ဟာဋကေရှ္ဝရကို ထင်ရှားစေရန် ပိုမိုကြီးမားသော တပဿာကို ဆုံးဖြတ်သည်။ အချိန်ကြာမြင့်သော အာစကေတများနောက် လင်္ဂ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ရှိဝ ပေါ်လာကာ က္ෂેત્ર၏ အာနုဘော်နှင့် မိသားစု၏ ဘက္တိကို အတည်ပြုသည်။ ဂေါတမက ဤနေရာတွင် ဒർശန/ပူဇာ ပြုသူတို့ အလွန်ကြီးမားသော ပုဏ္ဏာရရှိပြီး လပြည့်နေ့တစ်ရက်တွင် သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်ရာသို့ ရောက်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဤကဲ့သို့ ထူးခြားသော ကရုဏာကြောင့် အကျင့်ပျက်သူများတောင် ပုဏ္ဏာသို့ ဆွဲဆောင်ခံရမည်ကို ဒေဝများ စိုးရိမ်ကာ အိန္ဒြာထံ တိုင်ကြားပြီး ယဇ्ञ၊ ဝရတ၊ ဒါန စသည့် အထွေထွေ ဓမ္မကျင့်စဉ်များကို ပြန်လည်တက်ကြွစေ၍ တရားရေးရာ ညီမျှမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် တောင်းဆိုကြသည်။ ဖလश्रုတိတွင် ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူတို့သည် အချို့သော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ကတိပေးထားသည်။

शंखादित्य-शंखतीर्थोत्पत्तिवृत्तान्तवर्णनम् (Origin Account of Śaṅkhatīrtha and Śaṅkheśvara/Āditya Worship)
ဤအဓျာယသည် စကားဝိုင်းအလွှာလိုက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အာနာရတ (Ānarta) မင်းသည် သင်္ခတီရ္ထ (Śaṅkhatīrtha) ၏ မူလနှင့် မဟာတန်ခိုးကို ပြည့်စုံစွာ မေးမြန်းရာ၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ (Viśvāmitra) က အတိတ်က မင်းတစ်ပါး၏ နမ့်ကျခြင်းကို ပြောပြသည်။ ထိုမင်းသည် ကုဋ္ဌရောဂါ (leprosy) ခံစားရပြီး အာဏာပျက်စီး၊ ဥစ္စာဆုံးရှုံးသဖြင့် နာရဒ (Nārada) ထံ အကြံဉာဏ်တောင်းသည်။ နာရဒက ကမ္မကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြေရှင်းကာ ယခင်ဘဝအပြစ်မရှိကြောင်း၊ အတိတ်တွင် သောမဝံသ (Somavaṃśa) မင်းအဖြစ် သာသနာတရားနှင့်ညီသော ကုသိုလ်ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောပြီး အပြစ်ရှာခြင်းထက် ကုသနည်းပူဇော်ပွဲသို့ ဦးတည်စေသည်။ နာရဒက တီရ္ထဝိဓိကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်သည်—ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ (Hāṭakeśvara-kṣetra) အတွင်း သင်္ခတီရ္ထ၌ မာဓဝ/ဝိုင်ရှာခ (Mādhava/Vaiśākha) လ၏ သုက္လပက္ခ အဋ္ဌမီနေ့၊ တနင်္ဂနွေနေ့ နေထွက်ချိန်တွင် ရေချိုးပြီး သင်္ခေရှဝရ (Śaṅkheśvara) ကို ပူဇော်၍ ဒർശနပြုလျှင် ကုဋ္ဌရောဂါမှ လွတ်ကင်းကာ လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထ၏ မူလပုံပြင်ကို ဖော်ပြသည်။ ပညာရှိညီအစ်ကို လိခိတ (Likhita) နှင့် သင်္ခ (Śaṅkha) တို့သည် လူမရှိသော အာရှရမ်မှ သစ်သီးယူခြင်းအပေါ် အငြင်းပွားကြပြီး၊ လိခိတက ဓမ္မရှာစတြာအရ ခိုးယူမှုဟု တင်းကျပ်စွာ ဆိုသည်။ သင်္ခက တပဿ (tapas) မပျက်စီးစေရန် ပင်နန့်စ်ကို လက်ခံကာ ပြင်းထန်သော စည်းကမ်းအဖြစ် လက်များ ဖြတ်တောက်ခံရသည်။ ထို့နောက် ဟာဋကေရှဝရနေရာ၌ ရာသီအလိုက် အကြမ်းတမ်းတပဿပြု၊ ရုဒြ (Rudra) မန္တရများ ရွတ်ဆို၊ နေဘုရားကို ပူဇော်သည်။ မဟာဒေဝ (Mahādeva) သည် စူရျ (Sūrya) ဆိုင်ရာ အလင်းရောင်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ လက်များ ပြန်လည်ပေးအပ်ခြင်း၊ လိင်္ဂ (liṅga) တွင် သာသနာတော်တည်စေခြင်း၊ ရေကန်ကို သင်္ခတီရ္ထဟု အမည်ပေး၍ ကျော်ကြားစေခြင်းနှင့် အနာဂတ် ဘုရားဖူးများအတွက် ဖလ (phala) ကို ကြေညာပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤအကြောင်းကို နားထောင်ဖတ်ရှုသူ၏ မျိုးရိုးတွင် ကုဋ္ဌရောဂါ မပေါ်ပေါက်ဟု ဆိုသည်။

ताम्बूलोत्पत्तिः तथा ताम्बूलमाहात्म्यवर्णनम् (Origin and Māhātmya of Tāmbūla)
ဤအဓ್ಯಾಯ ၂၁၀ တွင် သင်္ခတီရ္ထနှင့် ဆက်စပ်သော ပြန်လည်ကယ်တင်ခြင်းအဖြစ်အပျက်ဖြင့် စတင်သည်။ ရောဂါခံစားနေရသော မင်းတစ်ပါးသည် သတ်မှတ်ထားသော ကာလ—မာဓဝလ (Mādhava) လ၊ အဋ္ဌမီ၊ တနင်္ဂနွေနေ့—နံနက်နေထွက်ချိန်တွင် ရေချိုး၍ နေဘုရားကို ပူဇော်သည့် ကာလတိကျသော ကရိယာကြောင့် ရောဂါမှ လွတ်မြောက်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် တမ္ဘူလ (ကွမ်း/ဘီတယ်ပြင်ဆင်မှု) ကို သုံးစွဲရာတွင် မသင့်လျော်ပါက အပြစ်အနာအဆာများ ဖြစ်ပေါ်၍ စည်းစိမ်ပျက်စီးနိုင်ကြောင်း သင်ကြားပြီး သန့်ရှင်းမှု ပြန်လည်ရရှိရန် ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ပြန်လည်ဖြေရှင်းရေး) နည်းလမ်းများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ပင်လယ်ကို လှုပ်ခတ်ကာ အမృత ထွက်ပေါ်သည့် ဒေဝကထာအတွင်းမှ နာဂဝလ္လီ၏ မူလအစကို ရှင်းပြကာ လူ့လောကသို့ ပျံ့နှံ့လာသည့်အခါ ကာမစိတ်တိုးပွား၍ ယဇ္ဈပူဇော်ရေး လျော့နည်းသွားသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပြုပြင်ကာကွယ်ရေး ပူဇော်ကရိယာကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ မင်္ဂလာကာလတွင် ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏကို ဖိတ်ခေါ်ကာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ပြီး ရွှေရွက်နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို ပြင်ဆင်၍ မန္တရနှင့် အပြစ်ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ပူဇော်ကာ သန့်ရှင်းကြောင်း အာမခံချက်ကို လက်ခံရသည်။ ထိုသို့ဖြင့် စည်းကမ်းရှိသော အပျော်အပါး၊ သီလထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ပြန်လည်ပြုပြင်သည့် ဒါနကို ဓမ္မပုံစံအဖြစ် တင်ပြထားသည်။

Śaṅkhatīrtha-māhātmya (Glory of Śaṅkhatīrtha)
ဤအধ্যာယသည် သင်ခန်းစာပေးသော ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ Viśvāmitra သည် မင်း၏ဒုက္ခ—ဆင်းရဲမှု (dāridrya)၊ အရေပြားရောဂါ kuṣṭha၊ စစ်ရေးရှုံးနိမ့်မှု—တို့၏ အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသည်။ Nārada က မင်း၏ကျဆုံးမှုသည် သီလနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးချို့ယွင်းမှုကြောင့်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် brāhmaṇa များကို မတရားပြုမူခြင်းကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ ကူညီမည်ဟု ကတိပေးပြီး မပေးခြင်း၊ တောင်းဆိုသူများကို အရှက်ခွဲခြင်း၊ brāhmaṇa အခွင့်အရေးနှင့် လှူဒါန်းခွင့်ဆိုင်ရာ ဘိုးဘွား/ဖခင်၏ ဥပဒေညွှန်ကြားချက် (śāsana) များကို ဖိနှိပ်ဖယ်ရှားခြင်းတို့က ဓမ္မကို ချိုးဖောက်စေပြီး ရန်သူများကို အောင်မြင်စေသည်။ ကုစားလမ်းကြောင်းမှာ လက်တွေ့ကျပြီး နေရာအခြေပြုသည်။ မင်းသည် श्रद्धာဖြင့် Śaṅkhatīrtha သို့ သွားကာ ရေချိုးပူဇော်ပွဲ ပြုလုပ်ပြီး brāhmaṇa များကို ခေါ်စုကာ Śaṅkhāditya ရှေ့တွင် သူတို့၏ခြေကို ဆေးကြောပူဇော်သည်။ ထို့နောက် ယခင်က မပေးခဲ့သမျှကို ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းရန် လှူဒါန်းစာချုပ်/အမိန့်စာများကို အများအပြား (အရေအတွက်သတ်မှတ်ထားသည့် အစုတစ်စုအပါအဝင်) ထုတ်ပြန်ပေးသည်။ နိဂုံးတွင် brāhmaṇa များ၏ prasāda ကြောင့် အဲဒီနေရာတွင် ရောက်လာသော ရန်သူများ သေဆုံးကြောင်း ဖော်ပြကာ လူမှု-ဘာသာရေး ပြန်လည်တရားမျှတမှုနှင့် ရိုသေမှုက ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် နိုင်ငံရေးကံကြမ္မာကို တည်ငြိမ်စေသည်ဟု ပုရာဏသဘောတရားကို အတည်ပြုသည်။

रत्नादित्यमाहात्म्यवर्णनम् (Ratnāditya Māhātmya — The Glory of Ratnāditya)
ဤအধ্যာယတွင် ရှင်တော်များက ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ အခြေခံအတွင်း ဗိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဆက်နွယ်သော တီရ္ထ မဟာတ္မကို စူတာထံမှ ကြားလိုကြသည်။ စူတာက ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အံ့သြဖွယ် အာနုဘော်ကို ဖော်ပြပြီး၊ သူဖန်တီးခဲ့သော ကုဏ္ဍတစ်ခုနှင့် ဂင်္ဂါ (ဂျာဟ္နဝီ) ဟု သတ်မှတ်သော သန့်ရှင်းရေများ ရောက်လာကာ အပြစ်ပျက်စီးစေသော အာနုဘော်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ထိုနေရာနှင့် ချိတ်ဆက်သော နေရောင်ဘုရား ဘ္ဟာစကရ (Surya) ကို တည်ထောင်ပူဇော်သည့် အကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အထူးကာလပူဇော်နည်းအဖြစ် မာဃလတွင် သုက္လပက္ခ၌ စပ္တမီနေ့က တနင်္ဂနွေနှင့် တိုက်ဆိုင်လျှင် ရေချိုးပြီး နေဘုရားကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုကာ၊ ထိုကဲ့သို့ ပြုလုပ်သူ၏ ကုဋ္ဌ (ပြင်းထန်သော အရေပြားရောဂါ) နှင့် သီလမလများ ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ အနောက်-မြောက်အနောက်ဘက်တွင် ဓနွန္တရီနှင့် ဆက်နွယ်သော ကုသရေး ဝါပီ (ရေကန်) တစ်ခုကိုလည်း ပြောပြီး၊ ဓနွန္တရီ၏ တပစ်ကြောင့် ဘ္ဟာစကရက အချိန်မှန်ရေချိုးသူအား ရောဂါကင်းစင်မှုကို ချက်ချင်းပေးမည်ဟု ကောင်းချီးပေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လူ့ဥပမာအဖြစ် အယောဓျာဘုရင် ရတ္နာက္ṣ သည် မကုသနိုင်သော ကုဋ္ဌရောဂါဖြင့် ဒုက္ခရောက်ရာမှ ကာရ္ပဋိက (လှည့်လည်သံဃာ/တပသီ) တစ်ဦးက တီရ္ထသို့ ညွှန်ပြသည်။ ဘုရင်က သတ်မှတ်ထားသည့် ရေချိုးပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်သဖြင့် ချက်ချင်း သက်သာကာ “ရတ္နာဒိတျ” ဟု ခေါ်သော နေရောင်ဘုရားကို တည်ထောင်သည်။ ထို့ပြင် ရွာသား နွားထိန်းအိုတစ်ဦးက တိရစ္ဆာန်ကို ကယ်ရန် ရေထဲသို့ မတော်တဆ ဝင်ရာမှ ကုဋ္ဌပျောက်ကင်းပြီး နောက်ပိုင်း စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ကာ ရှားပါးသော ဝိညာဉ်ရေး အောင်မြင်မှုကို ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် စနာန၊ ပူဇာ၊ ဂါယတြီ ဇပ အများအပြားနှင့် ဒါန (ယုံကြည်စွာ နွားလှူခြင်း စသည်) ကို ညွှန်ကြားကာ ကျန်းမာရေး၊ လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံမှု၊ မကပ်မငြိသူအတွက် မုက္ခကို ရရှိစေပြီး မျိုးဆက်များကို ရောဂါမှ ကာကွယ်ပေးသည်ဟု အာမခံထားသည်။

Kuharavāsi-Sāmbāditya-prabhāva-varṇana (Glory of Sūrya at Kuharavāsa and the Sāmba Narrative)
ဤအধ্যာယာတွင် စူတာက နေဘုရား စူရျ (Sūrya) ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး ဥပမာဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ထည့်သွင်းသည်။ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးက နီရောင် စန္ဒနသစ်ဖြင့် စူရျရုပ်တုကို ထုလုပ်ကာ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပူဇော်သဖြင့် အကျိုးတော်ရပြီး ကုဋ္ဌ (အရေပြားရောဂါ) ပျောက်ကင်းစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။ စူရျက တနင်္ဂနွေနေ့နှင့် သပ္တမီ တိုက်ဆိုင်သည့်အခါ ကုသိုလ်ရှိသော ရေကန်၌ ရေချိုးပြီး သစ်သီးများကို ပူဇော်အဖြစ် ကိုင်ဆောင်ကာ ၁၀၈ ကြိမ် ပတ်လည်လှည့် (ပရဒက္ခိဏ) ပြုရန် အချိန်သတ်မှတ် ဝတ်ပြုနည်းကို ညွှန်ကြားပြီး၊ အခြားသူများအတွက်လည်း ကုသခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်း အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် စူရျသည် ထိုနေရာ၌ တည်နေရာတော်ကို ချမှတ်ကာ «ကူဟရဝါသာ» ဟု အမည်ပေး၍ အံ့ဖွယ်ကို တည်မြဲသော တီရ္ထအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဇာတ်လမ်းသည် ဗိဿဏု (ကృష్ణ) ၏ သား စာမ္ဗ (Sāmba) ထံသို့ ပြောင်းလဲသည်။ သူ၏ အလှအပကြောင့် လူအများအကြား အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ပေါ်ကာ မှားယွင်းသိမြင်မှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လွန်ကျူးမှုပါဝင်သည့် အကျင့်စာရိတ္တခက်ခဲသော ဖြစ်ရပ်သို့ ရောက်သည်။ စာမ္ဗက ဓမ္မ-ဥပဒေအရ ရှင်းလင်းချက်ကို မေးမြန်းရာ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးက «တင်္ဂိနီ» (Tiṅginī) ဟုခေါ်သော ပြင်းထန်သည့် ပရాయရှ္စိတ္တကို ရှင်းပြပြီး—အပေါက်တူးခြင်း၊ နွားချေးမှုန့်၊ ထိန်းချုပ်မီးရှို့ခြင်း၊ မလှုပ်မရှားနေခြင်းနှင့် ဇနာရ္ဒန (Janārdana) ကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သတိပြုခြင်းတို့ဖြင့် မဟာပာတက ဖျက်စီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ စာမ္ဗက ဖခင်ထံ ဝန်ခံရာ ဟရီက ရည်ရွယ်ချက်/မသိမှု မရှိခြင်းကြောင့် အပြစ်အလေးချိန် လျော့နိုင်ကြောင်း သဘောတရားပေးပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်သည့် ဘုရားဖူးကုထုံးကို ညွှန်ကြားသည်—မဓာဝ လတွင် ကောင်းမွန်သော ကာလသင်္ကေတများနှင့်အတူ ဟာဋကေရှ္ဝရ က్షေတ၌ မာရ္တဏ္ဍ (Mārtaṇḍa) ကို ပူဇော်ကာ ၁၀၈ ကြိမ် ပတ်လည်လှည့်ရန် ဖြစ်သည်။ စာမ္ဗသည် မိသားစု၏ ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် ကောင်းချီးပေးခြင်းတို့နှင့်အတူ ထွက်ခွာကာ သန့်ရှင်းသော ဆုံရာရေစီးတွင် ရေချိုး၊ ပူဇော်၊ ဒါနများပြုလုပ်ပြီး—ဗိဿဏုသည် သတ္တဝါတို့၏ အပြစ်ဖယ်ရှားရန် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် စာမ္ဗသည် ကုဋ္ဌမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု အတွင်းစိတ်ယုံကြည်မှု ရရှိပြီး၊ ထိုတီရ္ထကို ဟာဋကေရှ္ဝရ/ဗိශ්ဝာမိတ္ရိယ အစုအဝေးအတွင်း မင်္ဂလာထူးကဲ၍ အမျိုးသမီးများအတွက်ပါ အကျိုးရှိသည့် နေရာအဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ အধ্যာယာကို ပိတ်သည်။

गणपतिपूजाविधिमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of the Method of Gaṇapati Worship)
အဓ್ಯಾಯ ၂၁၄ တွင် ဝိဃ္န-ရှာန္တိ (အတားအဆီးဖယ်ရှားခြင်း) အတွက် နည်းလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ဝိနာယက/ဂဏနာထ (ဂဏေရှ) ပူဇော်ရေးကို အဆင့်ဆင့် သင်ကြားပြောကြားထားသည်။ စူတက ဗိශ්ဝာမိတ္တရ တည်ထောင်ထားသော ဂဏနာထကို ဖော်ပြပြီး မာဃလ၏ သုက္လပက္ခ စတုရ္ထီနေ့တွင် ပူဇော်လျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး အတားအဆီးကင်းမည်ဟု ပြောသည်။ ရှိသီများက မူလဇာတိနှင့် မဟိမကို မေးရာ စူတက ဒေဝီဂေါရီ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအညစ်အကြေးမှ ဂဏေရှ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း၊ ဆင်မျက်နှာ လက်လေးဖက် ကြွက်ယာဉ် ပုဆိန်နှင့် မိုဒကာတို့ကို ကိုင်ဆောင်ခြင်း စသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်လက္ခဏာများကို ရှင်းပြသည်။ နတ်ဘုရားများ၏ ပဋိပက္ခတစ်ရပ်တွင် ပါဝင်ကူညီပြီးနောက် အင်ဒြက လုပ်ငန်းအစတွင် ဂဏေရှကို အရင်ဆုံး ပူဇော်ရမည်ဟု ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ကြေညာသည်။ ထို့နောက် အုပ်ခယာနအဖြစ် ရိုဟိတာရှဝက မာရ္ကဏ္ဍေယထံ ဘဝတစ်လျှောက် အတားအဆီးကာကွယ်နိုင်သော ဝရတတစ်ခုကို မေးသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက နန္ဒိနီ (ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော နွား) ကို အခြေခံသည့် ဗိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ဝသိဋ္ဌတို့၏ အဟောင်းပဋိပက္ခကို ဖော်ပြကာ ထိုကိစ္စကြောင့် ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် တပဿ ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ရပြီး အတားအဆီးကာကွယ်မှု လိုအပ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗိශ්ဝာမိတ္တရက ကိုင်လာသတွင် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို ပန်ကြားရာ ရှီဝက သန့်စင်ခြင်းနှင့် စိဒ္ဓိရရှိရန် ဝိနာယကပူဇော်ရေးကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ရှီဝက စုက္တမန်တရားများ ( “ဇီဝ-စုက္တ” မိုတိဖ်ပါဝင်) ဖြင့် ဂဏေရှကို သက်ဝင်စေခြင်းကို ရှင်းပြပြီး လမ္ဘောဒရ၊ ဂဏဝိဘူ၊ ကုဋ္ဌာရဓာရိန်၊ မိုဒကဘက္ခ၊ ဧကဒန္တ စသည့် နာမများဖြင့် မန္တရနမസ്കာရ၊ မိုဒကာကို နైవေဒျ၊ အရ္ဃျ အဖြစ် ပူဇော်ခြင်း၊ ကပ်စေးမနည်းဘဲ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်းတို့ကို ချုပ်ချုပ်တင်ပြသည်။ ဒေဝီက စတုရ္ထီနေ့တွင် မှတ်မိပူဇော်လျှင် လုပ်ငန်းတည်ငြိမ်၍ စည်းစိမ်တိုးမည်ဟု အတည်ပြုကာ နောက်ဆုံး ဖလရှရုတိတွင် ကလေးမရှိသူက သားရ၊ ဆင်းရဲသူက ဥစ္စာရ၊ အောင်ပွဲရ၊ ဒုက္ခရောက်သူက ကံကောင်းတိုး၍ နေ့စဉ် ဖတ်ကြားနားထောင်သူတို့တွင် အတားအဆီး မပေါ်ပေါက်ကြောင်း ကြေညာထားသည်။

श्राद्धावश्यकताकारणवर्णनम् (Necessity and Rationale of Śrāddha)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် śrāddha-kalpa (ရှရဒ္ဓ ပူဇာနည်းလမ်းနှင့် အကြောင်းရင်း) ကို အဆင့်ဆင့် သင်ကြားဖော်ပြသည်။ ရှိသီတို့က စူတာအား မပျက်မယွင်းသော အကျိုးပေးနိုင်သည့် နည်းလမ်း—အချိန်ကာလမှန်ကန်မှု၊ သင့်လျော်သော ဘ္ရာဟ္မဏများ ရွေးချယ်မှု၊ ပူဇာပစ္စည်းများ—ကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ စူတာက ယခင်မေးမြန်းမှုတစ်ရပ်ကို ကိုးကား၍ မာရကဏ္ဍေယ ရှိသီသည် စရယုမြစ် ဆုံရာသို့ ရောက်ပြီး အယောဓျာသို့ ဝင်လာရာတွင် ရောဟိတာရှဝ မင်းက ကြိုဆိုသည့် အကြောင်းကို ပြောသည်။ ရှိသီက မင်း၏ ဓမ္မတိုးတက်မှုကို စမ်းသပ်ရန် ဝေဒ၊ ပညာသင်ယူမှု၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ ဥစ္စာတို့၏ “အသီးအပွင့်” ကို မေးပြီး—ဝေဒသည် အဂ္နိဟောတရဖြင့် ပြည့်စုံသည်၊ ဥစ္စာသည် ပေးကမ်းခြင်းနှင့် မှန်ကန်စွာ အသုံးချခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံသည်—ဟု အလုပ်လုပ်နိုင်သည့် အဓိပ္ပါယ်များဖြင့် ဖြေကြားသည်။ ထို့နောက် မင်းက ရှရဒ္ဓ အမျိုးမျိုးကို မေးရာ မာရကဏ္ဍေယက ဘာရ္တೃယဇ္ဉ က အာနရတ မင်းကို သင်ကြားခဲ့သည့် ရှေးဟောပြောချက်ကို ဥပမာတင်ပြသည်။ အဓိကသင်ခန်းစာမှာ ဒർശ/အမဝါသျာ (လကွယ်နေ့) ရှရဒ္ဓကို အထူးလိုအပ်ကြောင်း ဖြစ်သည်—ပိတೃများသည် နေအိမ်တံခါးဝတွင် နေဝင်ချိန်အထိ အလှူအတန်းကို စောင့်ဆိုင်းလာကြပြီး မပြုလုပ်လျှင် စိတ်ဆင်းရဲကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ သားစဉ်မြေးဆက်၏ အရေးပါမှုကိုလည်း သဘောတရားပိုင်းဖြင့် ရှင်းလင်းကာ—သတ္တဝါတို့သည် ကမ္မအကျိုးကို လောကမျိုးစုံတွင် ခံစားရသော်လည်း အချို့အခြေအနေများတွင် ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်းတို့ ရှိကြောင်း၊ မျိုးဆက်တည်တံ့မှုက ထောက်ပံ့သူမရှိ၍ “ကျဆင်းခြင်း” ကို တားဆီးကြောင်း ဆိုသည်။ သားမရှိလျှင် အရှဝတ္ထ (ပိပယ်) သစ်ပင်ကို စိုက်ပျိုးထိန်းသိမ်းခြင်းကို မျိုးဆက်တည်တံ့မှု၏ အစားထိုးတည်ငြိမ်မှုအဖြစ် ညွှန်ကြားသည်။ နိဂုံးတွင် ပိတೃများအတွက် အန္န (အစာ) နှင့် ဥဒက (ရေ) ပူဇာကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ရန် အတည်ပြုကာ မပြုလုပ်ခြင်းကို pitṛ-droha (ဘိုးဘွားကို သစ္စာဖောက်ခြင်း) ဟု ပြစ်တင်ပြီး၊ တർပဏနှင့် ရှရဒ္ဓကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် လိုရာဆန္ဒများ ပြည့်စုံစေကာ တြိဝರ್ಗ (ဓမ္မ၊ အರ್ಥ၊ ကာမ) ကို စည်းကမ်းရှိသော ပူဇာစနစ်အတွင်း ထောက်ပံ့ပေးကြောင်း ဆိုသည်။

श्राद्धोत्पत्तिवर्णन (Origin and Authorization of Śrāddha Rites)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် လကွယ်နေ့ (Amāvāsyā/indu-kṣaya) တွင် ပြုလုပ်သော Śrāddha သည် အထူးအာဏာရှိသည့် အကြောင်းကို ရှာဖွေမေးမြန်းသည့် ရဟန်းရေး-သဘောတရားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ အနာရတ (Anarta) က ဘဟတ်တရယဇ္ဉ (Bhartṛyajña) ကို ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲအတွက် မင်္ဂလာအချိန်များကို မေးရာ၊ မန်ဝန္တရ/ယုဂ ပြောင်းလဲချိန်များ၊ saṅkrānti၊ vyatīpāta၊ နေ/လ ကြတ်ခြင်းတို့ကဲ့သို့ အကျိုးကြီးသော အခါအခွင့်များကို ဖော်ပြပြီး၊ ပရဝန်နေ့မဟုတ်သော်လည်း သင့်တော်သော ဗြာဟ္မဏ သို့မဟုတ် ပူဇော်ပစ္စည်း ရရှိလျှင် Śrāddha ပြုနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် လကွယ်နေ့ကို ကမ္ဘာဗေဒပုံရိပ်ဖြင့် ရှင်းလင်းသည်—လသည် နေရောင်ခြည် (ravi-raśmi) အတွင်း နေထိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သဖြင့် ထိုနေ့တွင် ပြုသော ဓမ္မနှင့် ပိတೃကိစ္စ (pitṛ-kṛtya) သည် akṣaya (မပျက်မယွင်း) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် Agniṣvātta, Barhiṣad, Ājyapa, Soma-pa စသည့် ပိတೃအမျိုးအစားများကို စာရင်းပြုကာ Nandīmukha pitṛs ကို ခွဲခြား၍ ဒေဝ–ပိတೃ အစီအစဉ်အတွင်း ပိတೃတို့၏ ကျေနပ်မှုကို တင်ပြသည်။ ဇာတ်လမ်းပိုင်းတွင် သားမြေးများက kavya မပူဇော်သဖြင့် စွဝဂ္ဂရှိ ပိတೃတို့ ဗိုက်ဆာရေငတ် ဖြစ်လာကာ အိန္ဒြာ၏ အစည်းအဝေးသို့ တင်ပြပြီး နောက်ဆုံး ဘြဟ္မာထံ တောင်းဆိုကြသည်။ ဘြဟ္မာက ယုဂကျဆင်းမှုအခြေအနေများအတွက် လက်တွေ့ကျသော စည်းကမ်းများ ချမှတ်သည်—(၁) မျိုးဆက်သုံးဆက် (pitṛ, pitāmaha, prapitāmaha) သို့ ဦးတည်ပူဇော်ခြင်း၊ (၂) လကွယ်နေ့ Śrāddha ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကုထုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း၊ (၃) နှစ်စဉ် Śrāddha ရွေးချယ်ခွင့် (အဓ್ಯಾಯ၏ စကားအရ Āṣāḍha လပြည့်ပိုင်း ၅ ရက်နေ့၊ နေသည် Kanyā တွင် ရှိချိန်)၊ (၄) အထူးထိရောက်သော အဆုံးစွန်ရွေးချယ်မှု—Gayāśiras တွင် Śrāddha ပြုခြင်းဖြင့် အလွန်ဒုက္ခရောက်သူများအတွက်ပါ လွတ်မြောက်မှုအကျိုး ပေးနိုင်ကြောင်း။ နိဂုံးတွင် “śrāddhotpatti” ကို ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်းက ပစ္စည်းမပြည့်စုံသော်လည်း Śrāddha ကို ပြည့်စုံစေကြောင်း၊ စိတ်ရင်းသန့်ရှင်းမှုနှင့် ပိတೃတို့ထံ မှန်ကန်စွာ အပ်နှံခြင်း၊ ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ၏ လူမှု-ကျင့်ဝတ်တည်ငြိမ်မှုကို အလေးထားကြောင်း ဖော်ပြသည်။

श्राद्धकल्पे श्राद्धार्हपदार्थब्राह्मणकालनिर्णय-वर्णनम् (Śrāddha-kalpa: Eligibility of recipients, proper materials, and timing)
အဓ್ಯಾಯ ၂၁၇ သည် śrāddha ပူဇော်ပွဲ၏ ပြည့်စုံသော vidhi ကို မေးမြန်း–ဖြေကြားသည့် နည်းပြသဘော ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ Ānarta က လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအားလုံးကို မေးရာ Bhartṛyajña က အဓိက အချက်သုံးချက်ဖြင့် စနစ်တကျ ချမှတ်ပြသည်—(၁) śrāddha အတွက် သုံးမည့် ငွေကြေး/ပစ္စည်း၏ အကျင့်သီလကောင်းမွန်သော မူလရင်းမြစ် (တရားသဖြင့် ရရှိပြီး သင့်တော်စွာ လက်ခံထားခြင်း) (၂) ဖိတ်ခေါ်မည့် brāhmaṇa များကို śrāddhārha (သင့်တော်) နှင့် anārha (မသင့်တော်) ဟူ၍ ခွဲခြားကာ ဖယ်ရှားရမည့် အကြောင်းအရာများစွာ (၃) tithi နှင့် saṃkrānti/viṣuva/ayana စသည့် အချိန်အမှတ်အသားများအပေါ် မူတည်သည့် ရာသီပြက္ခဒိန်ကာလ၊ ထိုကာလမှန်ကန်လျှင် akṣaya (မကုန်ခန်း) အကျိုးရလဒ် ရရှိကြောင်း။ ထို့ပြင် ဖိတ်ခေါ်ပုံအကျင့် (Viśvedevā များနှင့် pitṛ များအတွက် သီးခြား အာဝါဟန)၊ yajamāna ၏ အပြုအမူကန့်သတ်ချက်များ၊ နေရာချထားမှု စည်းကမ်းများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ မမှန်ကန်သော သက်သေရှိခြင်း၊ အစားအစာ မသန့်ရှင်းခြင်း၊ dakṣiṇā မပေးခြင်း၊ ဆူညံမှုနှင့် အငြင်းပွားမှု၊ အချိန်မမှန်ခြင်း စသည့် အခြေအနေများတွင် śrāddha သည် vyartha (အကျိုးမရှိ) ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ နိဂုံးတွင် Manvādi နှင့် Yugādi အထိမ်းအမှတ်များကို စာရင်းပြုကာ အချိန်မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လျှင် နှမ်းပါရေတောင် မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ်ရကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

Śrāddha-niyama-varṇana (Rules and Ethical Guidelines for Śrāddha)
အခန်း ၂၁၈ သည် śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ပြုလုပ်ပုံအတွက် နည်းလမ်းပိုင်းနှင့် သီလပိုင်းကို ပေါင်းစည်းထားသော လမ်းညွှန်စာတမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး Bhartṛyajña က မင်းတစ်ပါးအား သင်ကြားသည့်ပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ပထမဦးစွာ အထွေထွေ စည်းကမ်းများကို ပြန်လည်အတည်ပြုပြီး၊ ထို့နောက် မိမိ၏ စာခွဲ/အစဉ်အလာနှင့် ဒေသ–ဝဏ္ဏ–ဇာတိ (svadeśa–varṇa–jāti) အလိုက် သင့်လျော်မှုကို ထည့်သွင်းကာ ပိုမိုသေချာစွာ ရှင်းလင်းမည်ဟု ဆိုသည်။ śraddhā (ယုံကြည်သဒ္ဓါ) ကို śrāddha ၏ အခြေခံအင်အားဟု သတ်မှတ်ကာ စိတ်မှန်ကန်စွာ မပြုလုပ်လျှင် ပူဇော်မှုသည် အလဟသ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးဆက်အနည်းငယ်များ—ဗြာဟ္မဏ၏ ခြေထောက်ရေ၊ ကျသွားသော အစာ၊ အနံ့သာ၊ လက်/ပါးစပ်ဆေးရေ အကျန်နှင့် darbha မြက်အမှုန်များ—ကိုပင် သေဆုံးသူအမျိုးအစားများစွာ၊ အထူးသဖြင့် preta အခြေအနေသို့ ကျရောက်သူများနှင့် လူမဟုတ်သော မွေးဖွားမှုများသို့ ရောက်သူများအတွက် အာဟာရအဖြစ် သဘောတရားအရ ခွဲဝေသတ်မှတ်ထားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့အပြင် dakṣiṇā (ဒက္ခိဏာ) ကို အလွန်အရေးကြီးစွာ ထောက်ပြကာ၊ dakṣiṇā မပါသော ပူဇော်မှုကို မျိုးမပေါက်သော မိုးရွာခြင်း သို့မဟုတ် အမှောင်ထဲတွင် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ အလှူ/ပေးကမ်းမှုသည် ပူဇော်ပွဲ ပြည့်စုံမှု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် śrāddha ပေးပြီး သို့မဟုတ် စားသုံးပြီးနောက် တားမြစ်ချက်များကို ဖော်ပြသည်—svādhyāya မလုပ်ရန်၊ အခြားရွာသို့ မသွားရန်၊ လိင်ဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းမှုကို ထားရန်။ ချိုးဖောက်ပါက အကျိုးရလဒ် မထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဘိုးဘွားများအတွက် ရည်ရွယ်သည့် အကျိုးကို လွဲချော်စေခြင်းဟု ဆိုသည်။ မသင့်လျော်သော ဖိတ်ကြားမှုကို လက်ခံခြင်းနှင့် ပူဇော်သူ၏ အလွန်အကျွံ စားသောက်ပျော်ပါးခြင်းကိုလည်း သတိပေးပြီး၊ အဆုံးတွင် yajamāna နှင့် śrāddha ပါဝင်သူတို့သည် အပြစ်အနာအဆာများကို စောင့်ရှောက်ရှောင်ကြဉ်ကာ ပူဇော်ပွဲ၏ အာနိသင်ကို ထိန်းသိမ်းရမည်ဟု စုစည်းဖော်ပြသည်။

काम्यश्राद्धवर्णनम् (Kāmya-Śrāddha: Day-wise Results and Exceptions)
အဓ್ಯಾಯ ၂၁၉ တွင် ဘဟရ္တၱရယဇ္ဉာက မင်းတစ်ပါးအား ရည်ရွယ်ချက်သီးသန့်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ «ကာမ్య-ရှရဒ္ဓ» အကြောင်းကို သာသနာရေးနည်းဗေဒအဖြစ် အသေးစိတ်ဟောကြားသည်။ ပရေတများနှင့် ဆက်နွယ်သော အမဲလကွာ (śrāddhīya-preta-pakṣa) အတွင်း နေ့စဉ် လပြည့်မတိုင်မီ လဆုတ်ရက်များအလိုက် ရှရဒ္ဓပြုလုပ်လျှင် ရရှိမည့် အကျိုးများကို ခွဲခြားဖော်ပြပြီး—စည်းစိမ်တိုးတက်မှု၊ အိမ်ထောင်ရေးအခွင့်အလမ်း၊ မြင်း/နွားရရှိခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအောင်မြင်ခြင်း၊ ကျန်းမာချမ်းသာခြင်း၊ မင်းတော်အာနုဂြိုဟ်ရခြင်း၊ အလုပ်ကိစ္စများ ပြီးမြောက်ခြင်းတို့ကို ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် တစ်ဆယ့်သုံးရက် (trayodaśī) ကို သားသမီးလိုသူများအတွက် မသင့်တော်ကြောင်းနှင့် မကောင်းသတင်းအကျိုးဆက်များကို သတိပေးကာ၊ Maghā–trayodaśī အထူးကာလ/ကြယ်တန်းဆက်စပ်မှုတွင် ပယာသ (ဆန်ပူတင်း) ကို ပျားရည်နှင့် ဂီ (ghee) ဖြင့် ပူဇော်သည့် အထူးဝတ်ပြုမှုကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် လက်နက်၊ အဆိပ်၊ မီး၊ ရေနစ်၊ မြွေ/တိရစ္ဆာန်တိုက်ခိုက်မှု၊ ကြိုးဆွဲစသည့် မသဘာဝ သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်သေဆုံးမှုများအတွက် တစ်ဆယ့်လေးရက် (caturdaśī) တွင် «ekoddiṣṭa» ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်၍ စိတ်ကျေနပ်စေရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ နိဂုံးတွင် အမဝါသျာ ရှရဒ္ဓ (amāvāsyā-śrāddha) သည် အထက်ဖော်ပြသမျှ ရည်ရွယ်ချက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစေကြောင်း ဆိုပြီး၊ ဤကာမ്യ-ရှရဒ္ဓ စနစ်ကို ကြားသိနားလည်သူသည် မိမိလိုရာဆန္ဒကို ရရှိမည်ဟု ဖလသဒ္ဒါဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

गजच्छायामाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of the “Elephant-Shadow” Tithi and Śrāddha Protocols)
ဤအধ্যာယသည် śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ပြုလုပ်ရမည့်အချိန်နှင့် အကျိုးဆက်များကို နည်းပညာဆန်ဆန်၊ သာသနာရေးအနက်ဖြင့် ဆွေးနွေးထားသည်။ Anarta က Bhartṛyajña ကို “လဆန်း/လဆုတ် ၁၃ ရက် (trayodaśī) တွင် śrāddha ပြုလျှင် မျိုးရိုးပျက်စီးခြင်း (vaṁśa-kṣaya) ဖြစ်နိုင်သည့်အကြောင်း” မေးမြန်းသည်။ Bhartṛyajña က “gajacchāyā” (ဆင်အရိပ်) ဟုခေါ်သော အထူးပြက္ခဒိန်အခြေအနေ—လနှင့် နက္ခတ်တည်နေရာ၊ ဂြိုဟ်ကြတ်နီးစပ်မှုတို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် အမှတ်အသား—ရှိသည့်အခါ śrāddha သည် “akṣaya” (မပျက်မယွင်းသော အကျိုး) ဖြစ်ကာ ဘိုးဘွားများကို ၁၂ နှစ်တိုင်တိုင် စိတ်ကျေနပ်စေကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် မူလဇာတ်ကြောင်းအဖြစ် ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ဖော်ပြသည်—နို့နှင့် ပျားရည်ရောစပ်ခြင်း၊ khaḍga နှင့် vādhrīṇasa ကဲ့သို့သော အသားများ စသည်တို့။ ယခင်ခေတ် Pāñcāla နိုင်ငံ၏ Sitāśva မင်းကို ဗြာဟ္မဏများက “ပျားရည်၊ kālaśāka နှင့် khaḍga-māṁsa ပါသော ထူးခြားသည့် śrāddha မီနူး” အကြောင်း မေးကြသည်။ မင်းက မိမိယခင်ဘဝတွင် မုဆိုးဖြစ်၍ ရှင်အဂ္နိဝေရှ (Agniveśa) ၏ gajacchāyā śrāddha စည်းကမ်းကို လျှို့ဝှက်နားထောင်ခဲ့ပြီး ရိုးရိုးပူဇော်မှုတစ်ခုပင် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ ဘိုးဘွားများလည်း ကျေနပ်ရကြောင်း ဝန်ခံသည်။ နောက်ဆုံးတွင် trayodaśī śrāddha ၏ အလွန်ထူးကဲသော အာနိသင်ကို နတ်များက စိုးရိမ်သဖြင့် “ထိုနေ့တွင် မသင့်တော်စွာ ပြုလျှင် vaṁśa-kṣaya ဖြစ်စေမည်” ဟူသော အပျက်သဘောကန့်သတ်ချက်ကို ချမှတ်ကာ gajacchāyā ၏ အထူးဂုဏ်ကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။

Śrāddha-kalpa: Sṛṣṭyutpatti-kālika-brahmotsṛṣṭa-śrāddhārha-vastu-parigaṇana (Ritual Materials Authorized for Śrāddha by Cosmogonic Precedent)
အဓ್ಯಾಯ ၂၂၁ သည် śrāddha ပြုလုပ်ပုံနှင့် အစားထိုးပူဇော်ပစ္စည်းများအကြောင်းကို ဆွေးနွေး-မေးမြန်း-ဖြေကြားပုံစံဖြင့် သဘောတရားနည်းပညာဆန်စွာ ဖော်ပြသည်။ Bhartṛyajña က သတ်မှတ်ထားသော ပြက္ခဒိန်နေ့တစ်နေ့တွင် śrāddha အပြည့်အစုံ မလုပ်နိုင်သော်လည်း ပိတೃများအတွက် ပူဇော်အလှူကို မပျက်မကွက် ပြုရမည်ဟု ဆိုကာ၊ ဘိုးဘွားများ၏ စိတ်ကျေနပ်မှုနှင့် မျိုးရိုးမပြတ်တောက်မည်ကို (vaṃśa-ccheda-bhaya) အလေးထားသည်။ ထို့နောက် payasa (နို့ထမင်း) ကို ဂီနှင့် ပျားရည်ဖြင့် ရောစပ်ပူဇော်ခြင်း၊ khaḍga နှင့် vādhṛṇasa စသည့် သတ်မှတ်ထားသော အသားများကို ထည့်သွင်းခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် အစားထိုးအဖြစ် နို့ထမင်းကောင်းကောင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် လှော်လှော်လင်းလင်း သံပုရာမဟုတ်ဘဲ ရေကို နှမ်း(til)၊ darbha မြက်နှင့် ရွှေတစ်စိတ်နှင့် ရောစပ်ပူဇော်နိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ အနာတာ (Ānarta) က သာသနာစာတမ်းများတွင် မကြာခဏ ကန့်ကွက်ခံရသော အသားကို ဘာကြောင့် śrāddha တွင် ထည့်သုံးသနည်းဟု သီလပိုင်းဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ချက်တင်ပြသည်။ Bhartṛyajña က စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း၏ နမူနာကို ကိုးကား၍—ဖန်ဆင်းချိန်တွင် Brahmā သည် ပိတೃများအတွက် “bali” ပုံစံပူဇော်ရာတွင် သတ်မှတ်ထားသော သတ္တဝါနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို ခွင့်ပြုထားသဖြင့်၊ ဘိုးဘွားအကျိုးအတွက် ကန့်သတ်စည်းကမ်းနှင့်အညီ ပြုလုပ်လျှင် အလှူရှင်သည် အပြစ်မတင်ရဟု ဖြေသည်။ Rohitāśva က မရရှိနိုင်သည့်အခါ ဘာလုပ်ရမည်ကို မေးရာတွင် Mārkaṇḍeya နှင့် Bhartṛyajña တို့က ခွင့်ပြုနိုင်သော အသားအမျိုးအစားများ၏ အဆင့်လိုက်စဉ်နှင့် ပိတೃတೃပ્તિ ဖြစ်စေသော ကြာချိန်ကို ဖော်ပြကာ၊ နှမ်း၊ ပျားရည်၊ kālaśāka၊ darbha၊ ငွေခွက်၊ ဂီ စသည့် śrāddhārha ပစ္စည်းများနှင့် လက်ခံသင့်သူများ (dauhitra အပါအဝင်) ကိုလည်း စာရင်းပြုသည်။ အဆုံးတွင် śrāddha အတွင်း ဤညွှန်ကြားချက်များကို ဖတ်ကြား/သင်ကြားပါက “akṣaya” မကုန်ခမ်းသော ကုသိုလ်ရရှိကြောင်းနှင့် ဤသင်ခန်းစာကို ဘိုးဘွားတို့၏ လျှို့ဝှက်တရား (guhya) အဖြစ် ထိန်းသိမ်းရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်။

चतुर्दशी-शस्त्रहत-श्राद्धनिर्णयवर्णनम् (Decision Narrative on the Caturdaśī Śrāddha for Violent/Untimely Deaths)
ဤအধ্যာယတွင် လက်နက်ကြောင့်၊ မတော်တဆမှု၊ ဘေးအန္တရာယ်၊ အဆိပ်၊ မီး၊ ရေ၊ တိရစ္ဆာန်တိုက်ခိုက်မှု၊ ကြိုးဆွဲသေခြင်း စသည့် အပမృత్యု (apamṛtyu) ဖြင့် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးသူများအတွက် śrāddha ကို ပရေတကာလ (preta-focused period) အတွင်း လဆန်းလပြည့်၏ ၁၄ ရက်မြောက်နေ့ caturdaśī တွင်သာ သတ်မှတ်ပြုလုပ်ရသည့် အကြောင်းကို သဘောတရား-နည်းလမ်းဆိုင်ရာ အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းထားသည်။ အာနာရတ (Ānarta) မင်းက ဘာကြောင့် caturdaśī ကိုရွေးသနည်း၊ ဘာကြောင့် ekoddiṣṭa-śrāddha ကိုညွှန်ကြားသနည်း၊ ဘာကြောင့် pārvana ကိုဤအခြေအနေတွင် ကန့်သတ်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ Bhartṛyajña က Bṛhatkalpa မှ အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ကို ပြောပြ၍ ဖြေကြားသည်။ Hiraṇyākṣa သည် Brahmā ထံမှ ပရေတ၊ ဘူတ၊ ရာကṣသ စသည့် အမျိုးအစားများသည် ကန်ယာ (Kanyā/Virgo) တွင် နေတည်နေသော လတွင် ပရေတကာလအတွင်း တစ်နေ့တည်း ပြုလုပ်သော ပူဇော်အလှူမှ တစ်နှစ်ပတ်လုံး စိတ်ကျေနပ်မှု ရရှိစေရန် ပရဟိတတောင်းခံသည်။ Brahmā က ထိုလ၏ caturdaśī တွင် ပြုလုပ်သော အလှူပူဇော်မှုသည် ထိုသတ္တဝါများအတွက် သေချာစွာ ကျေနပ်စေမည်ဟု ချီးမြှင့်ပြီး စစ်မြေပြင်၌ သေဆုံးသူများနှင့် အကြမ်းဖက်သေဆုံးသူများပါ ပါဝင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရုတ်တရက်သေဆုံးခြင်းနှင့် စစ်တွင်သေဆုံးခြင်းတို့သည် ကြောက်ရွံ့မှု၊ နောင်တ၊ မသေချာမှု စသည့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် သတ္တိရှိသူတောင် ပရေတအခြေအနေ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ထိုသူတို့ကို သက်သာစေရန် အထူးနေ့တစ်နေ့ သတ်မှတ်ထားကြောင်း သဘောတရားဖြင့် ထောက်ပြသည်။ ထိုနေ့တွင် pārvana မဟုတ်ဘဲ တစ်ဦးတည်းကို ဦးတည်သည့် ekoddiṣṭa အဖြစ် ပြုလုပ်ရမည်၊ အထက်တန်း ဘိုးဘွားများက ထိုအခါ “မလက်ခံ” သဖြင့် မမှန်ကန်သော ပူဇော်မှုများကို အမနုဿများက ပရဟိတပရဟိတအဖြစ် ယူဆောင်သွားကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Nāgara သည် Nāgara အဖြစ် သင့်လျော်သော ဒေသခံ ရိုးရာပူဇော်သူများကသာ လုပ်ဆောင်ရမည်၊ မဟုတ်လျှင် အကျိုးမရှိဟု လူမှု-ရိုးရာ စည်းကမ်းတစ်ရပ်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။

श्राद्धार्हानर्हब्राह्मणादिवर्णनम् / Classification of Eligible and Ineligible Agents for Śrāddha
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ Śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ပြုလုပ်ရာတွင် အကျင့်သိက္ခာနှင့် ရိုးရာဓမ္မစည်းကမ်းအရ မည်သူတို့က သင့်လျော်စွာ ဆောင်ရွက်/လက်ခံနိုင်သနည်း၊ မည်သည့်အခြေအနေများကြောင့် အကျိုးမဖြစ်သနည်းကို နည်းပညာဆန်စွာ ဆွေးနွေးထားသည်။ Bhartṛyajña က Śrāddha ကို Śrāddha-အရဟံ ဗြာဟ္မဏများနှင့်သာ ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုပြီး၊ အချိန်နှင့် ပုံစံ (ဥပမာ darśa တွင် pārvana) ကို သတ်မှတ်ကာ အလွဲအပြောင်း မလုပ်ရန် သတိပေးသည်။ ထို့နောက် မသင့်လျော်သော မွေးဖွားအမျိုးအစား (ဥပမာ jāra-jāta) ဖြင့် အမှတ်အသားရှိသူများက Śrāddha ပြုလုပ်ပါက အခမ်းအနားသည် အကျိုးမဲ့သွားကြောင်း ထပ်မံဆိုသည်။ Ānarta သည် Manu ၏ “သား” အမျိုးအစား ၁၂ မျိုးကို ကိုးကားကာ မိမိသားမရှိသူအတွက် အစားထိုး “သား” အဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ပြောသဖြင့် စိုးရိမ်မေးမြန်းသည်။ Bhartṛyajña က ယုဂအလိုက် စည်းကမ်းကွာခြားကြောင်း ရှင်းပြပြီး၊ ယခင်ယုဂများတွင် အချို့ကို လက်ခံခဲ့သော်လည်း Kali ယုဂတွင် လူမှုနှင့် သီလကျဆင်းမှုကြောင့် သန့်စင်စေသောအဖြစ် မအတည်ပြုတော့သဖြင့် စည်းကမ်းပိုတင်းကျပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် varṇa-ရောနှောမှုနှင့် တားမြစ်သည့် ပေါင်းသင်းမှုများ၏ အကျိုးဆက်များ၊ ထွက်ပေါ်လာသော အမျိုးအစားများနှင့် မခွင့်ပြုသော သားစဉ်မြေးဆက်တို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Puṃnāma နရကမှ ကာကွယ်ပေးသော “ကောင်းသောသား” များကို ကျဆင်းစေသော အမျိုးအစားများနှင့် ခွဲခြားကာ jāra-jāta နှင့် ဆက်စပ်သော Śrāddha သည် အကျိုးမဲ့ကြောင်း အဆုံးသတ်အတည်ပြုထားသည်။

श्राद्धविधिवर्णनम् (Śrāddha-vidhi-varṇanam) — Procedural Account of the Śrāddha Rite
အခန်း ၂၂၄ သည် အိမ်ထောင်ရှင်တို့အတွက် ပိတೃများကို ကျေနပ်စေသော śrāddha ပူဇော်ပွဲကို အဆင့်လိုက် နည်းလမ်းတကျ ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသည်။ မေးမြန်းသူက မန္တရအခြေပြု ရိတုအကျင့်များကို အိမ်ထောင်ရှင်က မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်ကို မေးရာ၊ ဆရာက သင့်လျော်သော ဘြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်းနှင့် Viśvedevā များကို အာဝဟနပြုခြင်း၊ ပန်း၊ akṣata နှင့် စန္ဒန်တို့ဖြင့် arghya ပူဇော်ခြင်း၊ darbha နှင့် tilā (နှမ်း) တို့ကို မှန်ကန်စွာ ထားသုံးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် sāvya (ဒေဝတားအတွက်) နှင့် apasavya (ပိတೃအတွက်) ခွဲခြားမှုနှင့် nāndīmukha-pitṛ များကဲ့သို့ အထူးကိစ္စများကိုလည်း ဆိုထားသည်။ ထိုင်ခုံစီမံမှု၊ မျက်နှာမူရမည့် ဦးတည်ရာ (မိခင်ဘက် ပိတೃများအပါအဝင်) နှင့် အာဝဟနစကားလုံးများတွင် vibhakti (ဝိဘတ်) ကို မှန်ကန်စွာ သုံးရမည်ဟူသော သဒ္ဒါ/ရိတုတိကျမှုကို အမှန်ကန်မှု၏ စံနှုန်းအဖြစ် ထောက်ပြသည်။ ထို့နောက် Agni နှင့် Soma သို့ homa ပူဇော်ခြင်းကို သင့်တော်သော မန္တရဖော်မြူလာများဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန်၊ ဆားကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် စည်းကမ်းရှိရန်နှင့် လက်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ပေးခြင်းကြောင့် အကျိုးမရှိသွားနိုင်ခြင်းကို သတိပေးသည်။ အစာကျွေးခြင်းစည်းကမ်း၊ ခွင့်ပြုချက်တောင်းဆုတောင်းခြင်း၊ အစာပြီးနောက် piṇḍa ပူဇော်ခြင်း၊ veḍi ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ဖြန့်ဝေစည်းကမ်းများ၊ နိဂုံးချုပ်အဖြစ် ကောင်းချီးပေးခြင်း၊ dakṣiṇā ပေးခြင်းနှင့် ရိတုပစ္စည်းအိုးခွက်များကို ကိုင်ခွင့်ရှိသူ ကန့်သတ်ချက်တို့ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နေ့ခင်းအချိန်တွင်သာ ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး အချိန်မမှန်လျှင် ပူဇော်ပွဲ အကျိုးမရှိကြောင်း ဖလအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။

सपिण्डीकरणविधिवर्णनम् (Description of the Sapīṇḍīkaraṇa Procedure)
ဤအধ্যာယသည် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ရှရဒ္ဓကర్మများကို နည်းလမ်းတကျ ရှင်းလင်းပြသသော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ အနာရတက ekoddiṣṭa-vidhi (သေဆုံးသူတစ်ဦးတည်းကို ဦးတည်သော śrāddha) ကို pārvaṇa နမူနာနှင့် ဆက်စပ်၍ မေးမြန်းရာ၊ ဘဟာတ်ṝယဇ္ဉက သေမင်းကိစ္စနှင့် ဆက်စပ်သည့် śrāddha များ၏ အချိန်နှင့် အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ အရိုးစုဆောင်းခြင်း (sañcayana) မတိုင်မီ၊ သေဆုံးရာနေရာတွင်၊ လမ်းခရီးအနားယူရာနေရာတွင် ekoddiṣṭa တစ်ကြိမ်၊ ထို့နောက် sañcayana နေရာတွင် တတိယကြိမ် ပြုလုပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် နေ့ရက်အလိုက် śrāddha ၉ မျိုး (၁၊ ၂၊ ၅၊ ၇၊ ၉၊ ၁၀ ရက် စသည်) ကိုလည်း ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ekoddiṣṭa အတွက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အနည်းဆုံးထားရမည်ဟု သတ်မှတ်သည်—deva-hīna (ဒေဝတားမပါ)၊ argha တစ်ခုတည်း၊ pavitra တစ်ခုတည်း၊ āvāhana ကို ချန်လှပ်ရမည်။ မန္တရားအသုံးအနှုန်းတွင်လည်း သဒ္ဒါအမှားမဖြစ်စေရန် သတိပေးပြီး “pitṛ/pitā”၊ gotra နှင့် အမည်ပုံစံ (śarman) တို့၏ vibhakti (ဝိဘတ္တိ) ကို မှန်ကန်စွာ သုံးရမည်ဟု ဆိုသည်။ အမှားရှိလျှင် ပိတೃများအပေါ် śrāddha အကျိုးမရနိုင်ဟု သတိပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် sapīṇḍīkaraṇa ကို ရှင်းလင်းသည်—ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်အပြီး ပြုလုပ်သော်လည်း အချို့အခြေအနေများတွင် အစောပိုင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ preta အတွက် ရည်ရွယ်ထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို မန္တရားသတ်မှတ်ချက်အတိုင်း pitṛ-ဗူး ၃ ခုနှင့် pitṛ-piṇḍa ၃ ခုသို့ ပြန်လည်ခွဲဝေပြီး စာရေးသူအမြင်အရ လက်ခံသူ ၄ ယောက်မြောက် မထည့်သင့်ဟု ဆိုသည်။ sapīṇḍīkaraṇa ပြီးနောက် ekoddiṣṭa ကို မပြုလုပ်သင့် (အချို့ရှောင်ရန်/လွတ်ကင်းရန် အချက်များရှိ) ဟု တားမြစ်ပြီး sapīṇḍīkṛta preta ကို သီးခြား piṇḍa အဖြစ် ခွဲထုတ်ခြင်းကို ကြီးမားသော ကర్మအပြစ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့အပြင် ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီး အဘိုးအသက်ရှင်နေသည့်အခါ အမည်ခေါ်စဉ် အစီအစဉ်မှန်ကန်ရမည်ကို အလေးထားကာ အဘိုး၏ သေဆုံးနေ့တွင် pārvaṇa śrāddha ပြုလုပ်ရမည်ဟု ပြန်လည်ညွှန်ကြားသည်။ sapīṇḍatā မတည်ထောင်မီ အချို့ śrāddha လုပ်ဆောင်ချက်များကို တူညီသဘောဖြင့် မပြုလုပ်ရဟုလည်း ထပ်မံဆိုထားသည်။

तत्तद्दुरितप्राप्यैकविंशतिनरकयातनातन्निवारणोपायवर्णनम् (Chapter 226: On the Twenty-One Hells, Their Karmic Causes, and Remedial Means)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သင်္ချိုင်းပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ သဒ္ဓာတရားနှင့် ကမ္မအကျိုးအပြစ် စီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်းကို ပေါင်းစည်းသင်ကြားထားသည်။ ဘဟရ္တၱရ္ယဇ္ဉ က စပိဏ္ဍီကရဏ ကို ပရေတအခြေအနေကို အဆုံးသတ်ပြီး ဘိုးဘွားအစုအဖွဲ့ (စပိဏ္ဍတာ) ထဲသို့ ချိတ်ဆက်ပေးသော ရိတုအဖြစ် ရှင်းပြသည်။ ဘိုးဘွားကို အိပ်မက်တွင် မြင်ရခြင်းနှင့် သေပြီးနောက် ဂတိ မတည်ငြိမ်သူတို့၏ အခြေအနေကို မေးမြန်းရာ၊ ထိုမြင်ကွင်းများသည် မိမိ၏ မျိုးရိုးလိုင်းနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ဖြေကြားသည်။ သားမရှိသူအကြောင်းတွင် ကိုယ်စားလှယ်/အစားထိုးသူများကို ဖော်ပြပြီး၊ သင့်တော်သော ရိတုများ ပျက်ကွက်သွားလျှင် အထူးသဖြင့် အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သေဆုံးခြင်းများတွင် နာရာယဏ-ဗလိ ကို ပရေတဖျက်သိမ်းရေး ကုထုံးရိတုအဖြစ် ညွှန်ပြသည်။ ထို့နောက် ဂတိသုံးပါး—စွဝဂ္ဂ၊ နရက၊ မောက္ခ—ကို ဓမ္မ၊ ပါပ၊ ဉာဏ်နှင့် ဆက်စပ်ကာ ကမ္မခွဲခြားသတ်မှတ်မှုကို တင်ပြသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရ က ဘီရှ္မ ကို မေးမြန်းသည့် ပုံစံဖြင့် ယမ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်—စာရေးများ (စိတ္တရ/ဝိစိတ္တရ)၊ ယမတမန် ၈ မျိုး (ရောဒြ နှင့် သောမျ လုပ်ငန်းခွဲ)၊ ယမမားဂ၊ ဝိုင်တရဏီ မြစ်ကူးခြင်း။ နရကများနှင့် ဒဏ်ခတ်မှုများကို စာရင်းပြုကာ ကုထုံးအဖြစ် အဆင့်လိုက် ရှရဒ္ဓ နှင့် လစဉ်/လအကွာအဝေးအလိုက် ဒါနများကို ဖော်ပြ၍ ဒုက္ခဒဏ်ကို လျော့ချ သို့မဟုတ် တားဆီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဤဖော်ပြချက်များကြောင့် ကမ္မအကျိုးအပြစ်ကို သိမြင်နိုင်ပြီး တီရ္ထယာထရာ သည် သန့်စင်မှုနှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။

नरकयातनानिरसनोपायवर्णनम् (Means for the Mitigation of Naraka-Sufferings)
ယုဓိဋ္ဌိရသည် နရကများ၏ ဖော်ပြချက်ကို ကြားပြီး ကြောက်ရွံ့လာကာ၊ အပြစ်ရှိသူတောင် မည်သို့ လွတ်မြောက်နိုင်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်—ဝရတ (သစ္စာကတိ), စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းမှု, ဟောမ (မီးပူဇော်), သို့မဟုတ် တီရ္ထ (tīrtha) များကို အားကိုးခြင်းဖြင့်လားဟု။ ဘီရှ္မက နရကဒုက္ခ လျော့ပါးစေသော လုပ်ရပ်များကို ညွှန်ကြားစာရင်းအဖြစ် ပြန်လည်ဖြေကြားသည်။ ဂင်္ဂါမြစ်ထဲသို့ အရိုးများကို အပ်နှံသူတို့သည် နရကမီး၏ အနိုင်မခံရကြောင်း၊ သေသူ၏ နာမည်ဖြင့် ဂင်္ဂါတွင် ပြုလုပ်သော ရှရဒ္ဓ (śrāddha) သည် နရကရုပ်ပုံကို ကျော်လွန်၍ တက်လှမ်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်သော ပရాయရှ္စိတ္တ (prāyaścitta) နှင့် ဒါန (အထူးသဖြင့် ရွှေဒါန) တို့သည် အပြစ်ဖြေရာ နည်းလမ်းများဟု ထပ်မံဆိုသည်။ ထို့နောက် နေရာနှင့် အချိန်အလိုက် လွတ်မြောက်ရာ လမ်းကြောင်းများကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်—Dhārā-tīrtha အပါအဝင် တီရ္ထအချို့တွင် သေဆုံးခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဝါရာဏသီ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ နိုင်မိရှ၊ နာဂရ-ပုရ၊ ပရယာဂ၊ ပရဘ္ဟာသ စသည့် ဘုရားဖူးအဓိကနေရာများတွင် အပြစ်ကြီးမားသော်လည်း သေဆုံးခြင်း၊ ထို့အပြင် ဇနာရ္ဒန (Janārdana) ကို ဘက္တိဖြင့် အစာရှောင်သေခြင်း (prayopaveśana) နှင့် Citreśvara တွင် ထိုသို့ပြုခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ သန့်ရှင်းသော စေတနာဖြင့် ဆင်းရဲသူ၊ မျက်မမြင်၊ အကူအညီလိုသူ၊ ပင်ပန်းသော ဘုရားဖူးများကို အချိန်မရွေး ကျွေးမွေးဒါနပြုခြင်းသည် နရကမှ ကာကွယ်ပေးသည်ဟု အလေးပေးထားသည်။ ထို့နောက် နေရောင်တည်နေရာအချို့တွင် jala-dhenu၊ tila-dhenu ဒါနများ၊ စောမနာထ (Somanātha) ကို ဒർശနပြုခြင်း၊ ပင်လယ်နှင့် စရသွတီမြစ်တွင် ရေချိုးခြင်း၊ ကုရုက္ခေတ္တရတွင် ဂြိုဟ်ကြတ်/နေကြတ်ကာလ အကျင့်များ၊ ကာရ္တ္တိကာ/ကೃတ္တိကာ ယောဂအောက်တွင်နှင့် Tripuṣkara တွင် ပရဒက္ခိဏာ (pradakṣiṇā) ပြုခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် မိမိ၏ ကမ္မအကျိုးကြောင့် နရကသို့ ကျရောက်နိုင်သကဲ့သို့၊ လုပ်ရပ်ကောင်းများဖြင့် နရကကို ရှောင်နိုင်ကြောင်းနှင့် အပြစ်သေးငယ်တောင် နရကသို့ ဦးတည်နိုင်ကြောင်းကို သတိပေးကာ အပြစ်ဖြေကျင့်စဉ်၏ အရေးပါမှုကို ထပ်မံတင်ပြသည်။

जलशाय्युपाख्याने ब्रह्मदत्तवरप्रदानोद्धतान्धकासुरकृतशंकराज्ञावमाननवर्णनम् (Jalāśāyī Episode: The Boon to Brahmadatta and Andhaka’s Disregard of Śaṅkara’s Command)
ဤအধ্যာယတွင် စူတက ဘီလဒ္ဝါရ (Biladvāra) ကို အပြစ်ကင်းစင်စေသော တီရ္ထအဖြစ် ချီးမြှောက်ဖော်ပြသည်။ သေရှပေါ်တွင် အိပ်စက်နေသော ဗိဿနု၏ «ဇလာရှာယီ» (Jalāśāyī) ရုပ်တော်ကို မြင်မြတ်၍ ပူဇော်ခြင်းက အပြစ်အနာဂတ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် စာတုရ္မာသျ (cāturmāsya) လေးလအတွင်း ဆက်လက်ဘက္တိပြုခြင်းသည် တီရ္ထလှည့်လည်မှုများနှင့် မဟာယဇ္ဉများကဲ့သို့ အကျိုးတူပြီး မောက္ခကိုပင် ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အကျင့်ဆိုးကြီးသူများတောင် ကယ်တင်ခြင်းရနိုင်သည်ဟုလည်း ထင်ရှားစေသည်။ နို့ပင်လယ်တွင် အိပ်စက်သော ဘုရားသခင်သည် ဘီလဒ္ဝါရတွင် မည်သို့ ရှိနိုင်သနည်းဟု ရှင်တော်များ သံသယထုတ်ရာ စူတက အလွန်မြင့်မြတ်သော သတ္တဝါသည် နေရာဒေသတစ်ခုတွင်လည်း အလွယ်တကူ ခံယူနိုင်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းနိုင်ကြောင်း သဒ္ဓာတရားအဖြစ် အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ပုံပြင်အကြောင်းရင်းသို့ ကူးပြောင်း၍ ဟိရဏ္ယကသိပု ကျဆုံးပြီးနောက် ပရာဟ္လာဒနှင့် အန္ဓက ပေါ်လာသည်။ အန္ဓကသည် ဘြဟ္မာထံမှ ဝရပေးခြင်းရပြီး အိန္ဒြာနှင့် တိုက်ခိုက်ကာ ကောင်းကင်ဘုံ၏ အခွင့်အာဏာများကို သိမ်းယူသည်။ အိန္ဒြာက ရှင်ကရာ၏ အကူအညီတောင်းရာ ရှင်ကရာသည် ဗီရဘဒ္ဒရကို သံတမန်အဖြစ် စေလွှတ်၍ စွဝဂ္ဂကို လွှတ်ပေးကာ ဘိုးဘွားဒေသသို့ ပြန်ရန် အမိန့်ပေးသော်လည်း အန္ဓကက လှောင်ပြောင်ငြင်းပယ်သဖြင့် ဒေဝတန်ခိုးဖြင့် အပြစ်ပေးခြင်းနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းသို့ ဇာတ်လမ်း တိုးတက်သွားသည်။

भृंगीरिट्युत्पत्तिवर्णनम् | Origin Narrative of Bhṛṅgīriṭi
သုတက ရှီဝနှင့် ဂဏများ၊ အိန္ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝများက အမျက်တော်ပြင်းထန်စွာဖြင့် အမရာဝတီသို့ ချီတက်လာကြသည့် ရှည်လျားသော စစ်ပွဲအစဉ်ကို ပြောပြသည်။ အန္ဓကသည် ဒေဝတပ်ကို မြင်လျှင် လေးမျိုးတပ်ဖွဲ့ဖြင့် ထွက်တက်တိုက်ခိုက်ကာ အချိန်ကာလအလွန်ရှည်လျားစွာ စစ်ပွဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသည်။ ရှီဝ၏ တြိရှူလဖြင့် ထိုးဖောက်ခံရသော်လည်း ဘြဟ္မာ၏ အာနုဘောကြောင့် အန္ဓက မသေဘဲ တိုက်ပွဲ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။ နောက်တွင် ရှီဝသည် အန္ဓကကို တြိရှူလပေါ်တွင် ထိုးတင်၍ ချိတ်ဆွဲထားရာ၊ အန္ဓက၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားသည်။ အင်အားကျဆင်းလာပြီး မိမိ၏ အကျင့်မှားကို သိမြင်သည့်အခါ အန္ဓကသည် ရန်လိုမှုကို စွန့်ကာ စတုတိ (ချီးမွမ်း) နှင့် ရှရဏာဂတိ (အလျှော့ပေးအပ်နှံခြင်း) သို့ ပြောင်းလဲသည်။ ရှီဝနာမတော်ကို ထုတ်ဆိုခြင်းတစ်ခုပင် မုတ်တိသို့ ဦးတည်စေနိုင်ကြောင်း၊ ရှီဝကို ဗဟိုထား၍ ပူဇော်မရှိသော ဘဝသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ ခြောက်သွေ့ကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ ရှီဝသည် အန္ဓက၏ သန့်စင်မှုနှင့် နှိမ့်ချမှုကို မြင်၍ လွှတ်ပေးကာ ရှိုင်ဝအဖွဲ့အစည်းအတွင်း အဆင့်အတန်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးသည်။ ထို့နောက် “ဘೃင်္ဂီရီတိ” ဟူသော နာမသစ်ကို ပေး၍ ဂဏများအနီးတွင် ချစ်ခင်စွာ နေရာပေးသည်။ ဤအခန်းသည် အဟင်္သာမဟုတ်သော်လည်း အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မာနမှ စတင်၍ ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်း၊ ဝန်ခံခြင်းနှင့် ကရုဏာတော်ဖြင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းခြင်းသို့ ရောက်သည့် သင်ခန်းစာကို ထင်ဟပ်စေသည်။

वृकेन्द्रराज्यलम्भनवर्णनम् (Account of Vṛka’s Acquisition of Indra’s Sovereignty)
ဤအဓျာယသည် အန္ဓက ပျက်စီးပြီးနောက် အန္ဓက၏သား ဝೃက (Vṛka) ကို မိတ်ဆက်ကာ အကျန်အဆူရအဖြစ် ထင်ရှားလာခြင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဝೃက သည် ကာကွယ်မှုခိုင်မာသော သမုဒ္ဒရာအတွင်း အမိုးအကာသို့ ဆုတ်ခွာပြီး နောက်တစ်ဖန် ဇမ္ဗူဒွီပသို့ လာကာ အန္ဓကက အတိတ်က တပဿာပြုခဲ့သောကြောင့် ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ ကို သာသနာဓမ္မအာနိသင် ထင်ရှားသည့် နေရာဟု သတ်မှတ်သည်။ လျှို့ဝှက်စွာ တပဿာကို တဖြည်းဖြည်း တင်းကျပ်စေ၍—အစတွင် ရေဖြင့်သာ အသက်ရှင်၊ နောက်တွင် လေဖြင့်သာ အသက်ရှင်—ကိုယ်ခန္ဓာကို အလွန်ထိန်းချုပ်ကာ ဘြဟ္မာ (ကမလသမ္ဘဝ/ပိတာမဟ) ကို တစ်စိုက်မတ်မတ် သမာဓိထားသည်။ အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာကာ ပြင်းထန်သော တပဿာကို ရပ်စဲရန် ညွှန်ကြားပြီး အလိုဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ ဝೃက သည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ လွတ်ကင်းလိုကြောင်း တောင်းဆို၍ ဘြဟ္မာက ခွင့်ပြုပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အလိုဆု၏ အာနိသင်ဖြင့် ဝೃက သည် ပြန်လည်ထွက်ခွာကာ ရိုင်ဝတက တောင်တွင် မဟာဗျူဟာ ချမှတ်ပြီး အိန္ဒြာကို တိုက်ခိုက်ရန် လှုပ်ရှားသည်။ အိန္ဒြာက ဝೃက ၏ အလိုဆုကြောင့် မထိခိုက်နိုင်မှုကို သိမြင်သဖြင့် အမရာဝတီကို စွန့်ကာ ဒေဝတများနှင့်အတူ ဘြဟ္မာလောက၌ ခိုလှုံသည်။ ဝೃက သည် ဒေဝလောကသို့ ဝင်ရောက်ကာ အိန္ဒြာ၏ အာစနကို သိမ်းယူပြီး သုကြ (Śukra) ထံမှ အဘိသေက ခံယူသည်။ ထို့နောက် အာဒိတျ၊ ဝစု၊ ရုဒြ၊ မရုတ်တို့၏ ရာထူးများတွင် ဒೈတျများကို ခန့်အပ်ကာ သုကြ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ယဇ్ఞ-ဘားဂ (ယဇ్ఞအပိုင်းဝေ) ကို ပြန်လည်စီမံသည်။ ဤအဓျာယသည် အလိုဆု၏ အာနိသင်နှင့် အန္တရာယ်၊ တပဿာမှ ထွက်ပေါ်သော အာဏာ၏ ဓမ္မပိုင်း မရှင်းလင်းမှု၊ နှင့် ကောသမစ်အုပ်ချုပ်ရေး၏ အားနည်းချက်ကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ပြသသည်။

हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्यानम् — Ekādaśī-vrata Māhātmya (Hāṭakeśvara-kṣetra and the Jalāśayī Narrative)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ဒೈတျာမင်း ဝೃက၏ အာဏာကြီးစိုးမှုကြောင့် ယဇ్ఞ၊ ဟောမ၊ ဇပ စသည့် ဝတ်ပြုရေးအသက်တာ ပျက်စီးမည့်အန္တရာယ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဝೃကသည် အကျင့်ထုံးများကို တားမြစ်ကာ လက်တွေ့ကျင့်သူများကို ရှာဖွေသတ်ရန် အေးဂျင့်များကို စေလွှတ်သော်လည်း ရှင်တော်များက လျှို့ဝှက်စွာ ဝတ်ပြုမှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းကြသည်။ သာသနာရှင် စာṃကൃတိသည် ဟာṭကေရှွရ-က்ஷೇತ್ರ၌ လေးလက်ပါ ဝိષ્ણုရုပ်တော်ရှေ့တွင် လျှို့ဝှက်တပသ်ကျင့်ရာ ဒೈတျာတို့သည် ဝိષ્ણု၏ ကာကွယ်ရောင်ခြည်ကြောင့် ထိခိုက်မစေနိုင်။ ဝೃက ကိုယ်တိုင် တိုက်ခိုက်လာသော်လည်း လက်နက်မအောင်မြင်ဘဲ စာṃကൃတိက ဝೃက၏ ခြေထောက်များ ကျသွားစေရန် ကျိန်စာချ၍ မလှုပ်မရှားဖြစ်စေကာ ဒေဝတားတို့ အခြေအနေတည်ငြိမ်မှု ပြန်ရစေသည်။ နောက်ပိုင်း ဘြဟ္မာသည် ဝೃက၏ တပသ်ကို သဘောကျ၍ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို ရှာဖွေသော်လည်း စာṃကೃတိက အပြည့်အဝပြန်လည်ပေးခြင်းသည် လောကဓာတ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း တင်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ဖြင့် မိုးရာသီကာလနှင့် ကိုက်ညီသည့် အချိန်ကန့်သတ်အပြီး ဝೃက ပြန်လည်လှုပ်ရှားနိုင်မည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အင်ဒြာသည် ထပ်ခါတလဲလဲ အာဏာလွှဲပြောင်းခံရခြင်းကြောင့် စိတ်ပူပန်ကာ ဘృဟஸပတိကို မေးမြန်းပြီး ဝိષ્ણုအတွက် အရှုညရှယန ဝရတကို လက်ခံကျင့်သုံးသည်။ ထို့နောက် ဝိષ્ણုသည် ဟာṭကေရှွရ-က்ஷेत्रသို့ ရာသီအလိုက် ရွှေ့ပြောင်းကာ စာတုర్మာသျ (လေးလ) အတွင်း ဝೃကပေါ်တွင် “အိပ်စက်” သဖြင့် ဝೃကကို မလှုပ်မရှားဖြစ်စေ၍ အင်ဒြာ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ထို့ပြင် ဝိષ્ણု၏ ရှယနကာလအတွင်း လိုက်နာရမည့် ပူဇော်ရေး-သီလကန့်သတ်ချက်များကို ဖော်ပြကာ ဧကာဒသီ (ရှယနနှင့် ဘောဓန) ကို အထူးအကျိုးကြီးသည့် ဝတ်ပြုချိန်အဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။

चातुर्मास्यव्रतनियमवर्णनम् (Cāturmāsya Vrata and Niyama Regulations)
ဗိဿနုဘုရား (သင်္ခ–စက္က–ဂဒါ ကိုင်ဆောင်၍ ဂရုဍဓွဇာတံဆိပ်ရှိ) “အိပ်စက်” သည်ဟု သတ်မှတ်သည့် ကာလ—စတုရ္မಾಸျာ ရာသီ—တွင် ဘာလုပ်သင့်သနည်းဟု ရှိသီများ မေးမြန်းရာ၊ စူတာက ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) ထံမှ အာဏာတရားအဖြစ် ဆိုထားသော သင်ခန်းစာကို ပြောကြားသည်။ ထိုကာလ၌ စိတ်မှန်ကန်စွာ ထိန်းသိမ်းသည့် နိယမ မည်သည့်အရာမဆို အနန္တ-ဖလ (အကျိုးပွားမြောက်သော ကုသိုလ်) ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းသည် လေးလအတွင်း လိုက်နာရမည့် အဆင့်လိုက် စည်းကမ်းများကို စာရင်းပြုထားသည်—အစားအသောက်ထိန်းချုပ်မှု (eka-bhakta တစ်နေ့တစ်ကြိမ်စားခြင်း၊ နက္ခတ်အလိုက်စားခြင်း၊ အစာရှောင်/စားခြင်း အလှည့်ကျ၊ ṣaṣṭhāna-kāla အချိန်ကန့်သတ်စားခြင်း၊ tri-rātra သုံးညဆက် အစာရှောင်ခြင်း) နှင့် သန့်ရှင်းမှု/ထိန်းချုပ်မှု (ည–မနက် စည်းကမ်း၊ ayācita မတောင်းမယူဘဲနေခြင်း၊ ဆီ/ဂီ လိမ်းနှိပ်ခြင်းရှောင်ခြင်း၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ ဆီမပါဘဲ ရေချိုးခြင်း၊ ပျားရည်နှင့် အသားရှောင်ခြင်း)။ လအလိုက် အစားအသောက်စွန့်လွှတ်မှုများလည်း ပါသည်—Śrāvaṇa တွင် śāka (ဟင်းရွက်) စွန့်၊ Bhādrapada တွင် dadhi (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်) စွန့်၊ Āśvina တွင် kṣīra (နို့) စွန့်၊ Kārtika တွင် အသားစွန့်ခြင်း။ ထို့ပြင် kāṃsya ပန်းကန်များ မသုံးခြင်း၊ Kārtika တွင် အသား၊ မုတ်ဆိတ်/ဆံပင်ရိတ်ခြင်း၊ ပျားရည်၊ လိင်ဆက်ဆံမှုတို့ကို ရှောင်ရန်လည်း ဆိုထားသည်။ ကောင်းမွန်သော ဘက္တိလုပ်ရပ်များအဖြစ်—Vaiṣṇava မန္တရများဖြင့် တီလာ–အက္ခတ ဟောမ၊ Pauruṣa Sūkta ဂျပ်၊ တိတ်တဆိတ် ပရဒက္ခိဏာကို ခြေလှမ်း/လက်ဖက်အတိုင်းအတာနဲ့ လုပ်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း (အထူးသဖြင့် Kārtika)၊ ဗိဿနုဘုရားသန့်ရှင်းရာ၌ ဝေဒ စွာဓျာယ၊ ဘုရားကျောင်းအနုပညာ (နတ်တ–ဂီတ) ကို ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ပြသည်။ ထူးခြားသည့် တီရ္ထ–ဘုရားကျောင်းလုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် Jalāśayyī ဒေဝတား၏ သန့်ရှင်းရာ အပေါ်က ကလသပေါ်တွင် မီးအလင်းပူဇော်ခြင်းကို ထောက်ပြပြီး ယခင်နိယမဖလများ၏ ပေါင်းစည်းအကျိုးကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် စိတ်ရည်နှင့် ကိုယ်စွမ်းအလိုက် လိုက်နာရန်၊ ပြီးဆုံးလျှင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ဒါနပေးရန် အကြံပြုကာ၊ နိယမမရှိဘဲ စတုရ္မాసျာကို ဖြတ်သန်းခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ အကျိုးမရှိဟု သတိပေးသည်။ နောက်ဆုံး ဖလသြရတိအဖြစ် နားထောင်သူ/ဖတ်သူတောင် စတုရ္မాసျာဆိုင်ရာ အပြစ်အနာဂတ်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။

चातुर्मास्यमाहात्म्ये गंगोदकस्नानफलमाहात्म्यवर्णनम् (Cāturmāsya Māhātmya: The Merit of Bathing with Gaṅgā-Water)
အခန်း ၂၃၃ သည် စူတက မေးမြန်းသော ရှင်တော်များအား ပြောကြားသည့် အကြောင်းအရာအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အတွင်းတွင် ဘြဟ္မာ–နာရဒ သဒ္ဒါတော်ဆွေးနွေးမှုကို ထည့်သွင်းကာ “ချာတုർമာသျ” (လေးလအထူးသန့်ရှင်းရာသီ) ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြသည်။ ဤကာလတွင် ဗိဿဏုဘုရားအား ဘက္တိနှင့် သန့်ရှင်းစည်းကမ်းများကို လိုက်နာခြင်းသည် အထူးအရေးကြီးပြီး၊ မနက်ခင်းရေချိုးခြင်းကို အဓိကအကျင့်အဖြစ် ထားကာ အပြစ်ပျက်စီးခြင်း (pāpa-kṣaya) နှင့် အခြားဓမ္မကိစ္စများ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပြန်လည်တက်ကြွစေခြင်းကို ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ ရေမျိုးအစားနှင့် သန့်ရှင်းရာနေရာများကိုလည်း ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်—မြစ်များနှင့် ပုရှ္ကရ၊ ပရယာဂ ကဲ့သို့သော တီရ္ထကြီးများ၊ ရေဝါ/နာမဒါ၊ ဂိုဒါဝရီ ကဲ့သို့ ဒေသဆိုင်ရာရေများ၊ သမုဒ္ဒရာဆုံရာများ၊ ထို့ပြင် လှော်စေ့ရေ၊ အာမလကရေ၊ ဘီလ္ဝရွက်ရေ စသည့် အစားထိုးရေများ။ ထို့အပြင် “မှတ်မိခြင်း” ကို ဘက္တိနည်းပညာအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ရေခွက်အနီးတွင် ဂင်္ဂါကို စိတ်ဖြင့် ခေါ်ယူသတိရခြင်းပင်လျှင် ပူဇော်သက္ကာအကျိုးရှိကြောင်း၊ ဂင်္ဂါသည် ဘုရား၏ ခြေတော်ရေ (pāda-udaka) နှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်းကို အခြေခံ၍ ရှင်းပြသည်။ ညဘက်ရေချိုးခြင်းကို ရှောင်ရန်၊ နေရောင်မြင်ရသည့်အချိန်တွင် သန့်စင်ခြင်းကို အလေးထားရန် စည်းကမ်းသတိပေးချက်များလည်း ပါသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကိုယ်တိုင်ရေချိုးမရနိုင်သူများအတွက် ပြာဖြင့်ရေချိုးခြင်း၊ မန္တရားဖြင့်ရေချိုးခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဗိဿဏု၏ ခြေတော်ရေဖြင့် သန့်စင်ခြင်းတို့ကို အစားထိုးနည်းလမ်းအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။

चातुर्मास्यनियमविधिमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification and Procedure of Cāturmāsya Disciplines)
ဤအধ্যာယသည် စာတုർമಾಸ്യ မဟာတ္မ្យအတွင်း၌ ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒ တို့၏ သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် နေ့စဉ် ပိတೃတർပဏ (ဘိုးဘွားများအား ရေ/အာဟာရဖြင့် အလှူတော်) ကို श्रद्धာဖြင့် ပြုလုပ်ရန်၊ အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်းသော တီर्थ၌ ပြုလျှင် ပိုမိုကောင်းကြောင်းနှင့် စင်္ဂမ (မြစ်ဆုံ/ရေစုံ) တွင် ဒေဝတာပူဇာ၊ ဂျပ (မန္တရရွတ်)၊ ဟောမ (မီးပူဇာ) တို့က အလွန်ကြီးမားသော ပုဏ္ဏာကို ပေးကြောင်းကို စတင်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် စည်းကမ်းတကျနေထိုင်မှုသို့ ပြောင်းလဲကာ ကောင်းမှုလုပ်ရန်မတိုင်မီ Govinda-smaraṇa (ဂోవိန္ဒကို သတိရခြင်း) ကို အခြေခံအနေဖြင့် ထားရန်ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သတ္စင်္ဂ (သူတော်ကောင်းများနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်း)၊ ဒွိဇဘက္တိ (ဗြာဟ္မဏတို့အား ရိုသေခြင်း)၊ ဂုရု/ဒေဝ/အဂ္နိ တർပဏ၊ ဂိုဒါန (နွားလှူ)၊ ဝေဒရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ သစ္စာစကားပြောခြင်း၊ ဒါန-ဘက္တိကို တည်တံ့စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း စသည့် ဓမ္မအထောက်အကူများကို စာရင်းပြုထားသည်။ နာရဒက နိယမ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် အကျိုးကို မေးရာ ဘြဟ္မာက အာရုံနှင့် အကျင့်ကို ထိန်းညှိခြင်းဟု သတ်မှတ်ပြီး အတွင်းရန်သူများ (ṣaḍ-varga) ကို အနိုင်ယူကာ က్షမာ (ခွင့်လွှတ်ခြင်း) နှင့် သတ္ယ (သစ္စာ) ကဲ့သို့ ဂုဏ်သတ္တိများကို တည်ဆောက်ရန်ဟု ဆိုသည်။ ဤအ अध्यာယသည် မနောနိဂ္ရဟ (စိတ်ထိန်းချုပ်မှု) ကို ဉာဏ်နှင့် မောက္ခသို့ ရောက်စေသော အကြောင်းရင်းအဖြစ် အလေးပေးပြီး က్షမာကို စည်းကမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ပေါင်းစည်းဖော်ပြသည်။ သစ္စာသည် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မ၊ အဟിംသာသည် ဓမ္မ၏ အမြစ်ဟု ဆိုကာ ခိုးယူခြင်းကို ရှောင်ရန် (အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏနှင့် ဒေဝတာတို့ထံမှ)၊ အဟင်္ကာရကို စွန့်ရန်၊ သမ (တည်ငြိမ်မှု)၊ သန္တောష (ကျေနပ်မှု)၊ မအိမ်ရှာ (မနာလိုမှုမရှိခြင်း) ကို မွေးမြူရန် တိုက်တွန်းသည်။ နိဂုံးတွင် ဘူတဒယာ—သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာ—ကို စာတုർമাস്യကာလ၌ အထူးအရေးကြီးသော စနာတနဓမ္မဟု ကြေညာပြီး ဟရိသည် အားလုံး၏ နှလုံးသား၌ နေထိုင်သဖြင့် သတ္တဝါကို ထိခိုက်စေခြင်းသည် သာသနာရေးနှင့် သီလရေး နှစ်ဖက်လုံး၌ အပြစ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Cāturmāsya-dāna-mahimā (Theological Discourse on the Eminence of Charity during Cāturmāsya)
အခန်း ၂၃၅ တွင် ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒတို့၏ သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးခန်းကို ဖော်ပြပြီး၊ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) နှင့် ယဇ္ဈာ/ဝတ်ပြုမှုတို့၏ အကျိုးတရားကို အဆင့်လိုက် ချီးမွမ်းကာ၊ အထူးသဖြင့် «Harau supte» ဟု ခေါ်သော စာတုర్మာသျ (Cāturmāsya) ကာလ—ဗိဿနုဘုရား အိပ်စက်နေသည်ဟု သင်္ကေတပြုသည့် အချိန်—အတွင်း လှူဒါန်းခြင်း၏ မဟာတန်ခိုးကို ထင်ရှားစေသည်။ အစပိုင်းတွင် ဒါနကို အမြင့်မားဆုံးသော ဓမ္မဟု ချီးမြှောက်ပြီး၊ အန္နဒါန (အစာလှူ) နှင့် ဥဒကဒါန (ရေလှူ) ကို «အန္နသည် ဘြဟ္မ» ဟူသော သဘောတရားနှင့် အသက်ရှင်မှုသည် အစာပေါ် မူတည်သည်ဟူသော အယူအဆအပေါ် အခြေခံကာ မလွန်မြောက်နိုင်သော လှူဒါန်းမှုများဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် စာတုర్మာသျကာလအတွင်း ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို စာရင်းပြုသည်—အစာနှင့် ရေလှူ၊ နွားလှူ၊ ဝေဒပဋ္ဌာန/ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ မီးယဇ္ဈာ၊ ဆရာနှင့် ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ဂျီ (ghee) လှူ၊ ပူဇာဝတ်ပြုခြင်း၊ သီလရှိသူများကို ဝန်ဆောင်ခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပြီး၊ နို့ထွက်ပစ္စည်း၊ ပန်း၊ စန္ဒကာ/အဂရု/အမွှေးတိုင်၊ သစ်သီး၊ ဗဟုသုတ၊ မြေယာ စသည့် အထောက်အကူလှူဒါန်းမှုများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ကတိပြုထားသော လှူဒါန်းမှုကို နောက်ကျစေခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးအန္တရာယ်ကြီးဟု သတိပေးပြီး၊ အချိန်မီပေးလှူခြင်းက ကုသိုလ်တိုးစေသည်ဟု ဆိုကာ၊ ကတိထားသည့် ပစ္စည်းကို လွဲချော်သုံးစွဲခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းကြောင်းပြောင်းခြင်းကို တားမြစ်သည်။ အကျိုးဖလအဖြစ် ယမလောကကို ရှောင်နိုင်ခြင်း၊ သီးသန့် လောကများသို့ ရောက်နိုင်ခြင်း၊ «အကြွေးသုံးပါး» (ṛṇa-traya) မှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ဘိုးဘွားများအတွက် အကျိုးပြုခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဤအခန်းကို Nāgarakhaṇḍa အတွင်း Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya ၏ Śeṣaśayyā-upākhyāna နှင့် Cāturmāsya-māhātmya အစဉ်အလာထဲတွင် တည်နေရာချထားသည်။

इष्टवस्तुपरित्यागमहिमवर्णनम् (The Glory of Renouncing Preferred Objects during Cāturmāsya)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဗြဟ္မာ–နာရဒ သဒ္ဒါဝါဒအတွင်း ဗြဟ္မာ၏ သင်ကြားရေးဆန်သော ဓမ္မဟောပြောချက်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စာတုမ္မာသျာကာလကို နာရာယဏ/ဗိဿဏုအား ဗဟိုထားသော ဘက္တိဝိနယ တင်းကျပ်သည့်ကာလဟု ဖော်ပြပြီး၊ စွန့်လွှတ်ခြင်း (tyāga) နှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့က မကုန်ခမ်းသော ကုသိုလ်ဖလ (akṣayya-phala) ကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ အဓ್ಯಾಯတွင် ရှောင်ကြဉ်ရမည့်အရာများကို ကျယ်ပြန့်စွာ စာရင်းပြုထားသည်—အထူးသဖြင့် ကြေးပန်းကန်ကဲ့သို့သော အိုးအင်္ဂါရပ်အချို့ကို မသုံးရန်၊ palāśa, arka, vaṭa, aśvattha စသည့် ရွက်ပန်းကန်များကို သုံးရန်၊ ဆား၊ သီးနှံ/ပဲမျိုး၊ အရသာရည်များ၊ ဆီ၊ ချိုချဉ်၊ နို့ထွက်ပစ္စည်း၊ အရက်၊ အသားတို့ကို ကန့်သတ်ရန်။ ထို့ပြင် ဟရီသည် ယောဂနိဒ္ဒရာ၌ အိပ်စက်နေသည်ဟု ဆိုသောကာလတွင် အဝတ်အစား/အရောင်အချို့၊ အလှအပပစ္စည်းများ (စန္ဒကူး၊ ကမ္ဖော်၊ သဖရန်းဆန်ဆန် ပစ္စည်း) နှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အလှပြင်မှုကို ရှောင်ရန်၊ အထူးသဖြင့် သူတစ်ပါးကို အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်း (para-nindā) ကို အလွန်ပြင်းထန်သော အပြစ်ဟု တားမြစ်သည်။ နိဂုံးတွင် ဗိဿဏုကို ပျော်ရွှင်စေခြင်းသည် အဓိကဖြစ်ပြီး စာတုမ္မာသျာကာလတွင် ဗိဿဏုနာမကို မှတ်တမ်းတင်၍ ရွတ်ဆိုခြင်းက လွတ်မြောက်ရေးအာနိသင်ရှိသည်ဟု ပေါင်းစည်းဖော်ပြထားသည်။

Cāturmāsya-māhātmya and Vrata-mahimā (चातुर्मास्यमाहात्म्ये व्रतमहिमवर्णनम्)
ဤအধ্যာယသည် ဘြဟ္မာ–နာရဒ သာသနာရေးဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဗိဿဏုကိုးကွယ်မှုအတွင်း အချိန်ကာလသတ်မှတ်ချက်၊ သီလစည်းကမ်းနှင့် ဘက္တိရည်ရွယ်ချက်ကို စနစ်တကျ သတ်မှတ်ပေးသည်။ နာရဒက ဗိဿဏုအနီး၌ လိုက်နာရမည့် အမိန့်နှင့် တားမြစ်ချက်များကို ဘယ်အချိန်မှ စတင်ယူသင့်သနည်းဟု မေးရာ၊ ဘြဟ္မာက “ကာရက-သင်္ကရန်တိ” ကို ပြက္ခဒိန်အမှတ်အသားအဖြစ် ပြပြီး၊ ကံကောင်းသည့် ဇမ္ဗူသီးဖြင့် အရ္ဃျ ပူဇော်ကာ ဝါစုဒေဝထံ မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံသည့် မန္တရရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ကိုးကွယ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဗိဓိ (ဝေဒအမိန့်) နှင့် နိသေဓ (စည်းကမ်းတားမြစ်) ကို အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းသည့် စံနှုန်းများအဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ပြီး၊ နှစ်ခုစလုံး၏ အမြစ်သည် ဗိဿဏု၌ တည်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် စကြာဝဠာအနှံ့ မင်္ဂလာကာလဟု ဆိုသော စာတုർമាសျာကာလတွင် ဘက္တိဖြင့် လိုက်နာရန် ဆိုသည်။ နာရဒက ဘုရား “အိပ်နေသည့်” ကာလတွင် အကျိုးအမြတ်အများဆုံး ဝရတကို မေးရာ၊ ဘြဟ္မာက ဗိဿဏု-ဝရတကို ညွှန်ပြပြီး၊ ပရဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသီလ) ကို အမြင့်ဆုံးဝရတဟု ချီးမြှောက်ကာ တပစ်နှင့် ဓမ္မကို ဖြစ်ထွန်းစေသည့် အဓိကအင်အားဟု ဖော်ပြသည်။ အခန်းသည် ဟောမ၊ ဘြာဟ္မဏများကို ရိုသေခြင်း၊ သစ္စာ၊ ကရုဏာ၊ အဟിംသာ၊ မခိုးခြင်း၊ ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု၊ မဒေါသခြင်း၊ မကပ်ငြိခြင်း၊ ဝေဒလေ့လာခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ကృష్ణထံ အပ်နှံထားသော စိတ်တို့ကို စာရင်းပြုစုထားသည်။ ထိုသို့ လိုက်နာသူကို အသက်ရှင်လျက် လွတ်မြောက်သူ၊ အပြစ်မကပ်သူဟု ဆိုပြီး၊ စာတုർമাসျာတွင် အစိတ်အပိုင်းသာ လိုက်နာသော်လည်း အကျိုးရှိကြောင်း၊ တပစ်ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာသန့်စင်ကြောင်းနှင့် ဟရိဘက္တိသည် ဝရတစနစ်တစ်ခုလုံးကို ချိတ်ဆက်ပေးသည့် အဓိကမူဟု နိဂုံးချုပ်သည်။

चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोमहिमावर्णनम् (Tapas and the Greatness of Cāturmāsya Observance)
ဗြဟ္မာနှင့် နာရဒ တို့၏ သာသနာရေးဆွေးနွေးပွဲကို Śeṣaśāyī (အနန္တပေါ်၌ အိပ်စက်တော်မူသော ဗိဿဏု) အကြောင်းအရာအတွင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြကာ၊ ဤအধ্যာယတွင် စာတုർമាស்ய ကာလ၏ “တပဿ” ကို အစာရှောင်ခြင်းတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ စည်းကမ်းတကျ အကျင့်တရားပေါင်းစုံအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဗိဿဏုကို ဆယ့်ခြောက်ပါးပူဇော်ပစ္စည်းဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ ပဉ္စယဇ္ဈ (ယဇ္ဈ ၅ မျိုး) ကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သစ္စာတရား၊ အဟിംသာ၊ အာရုံခံအင်္ဂါများကို ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကို အဓိကထားသည်။ ထို့နောက် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် ပဉ္စာယတန ပုံစံတူ ဦးတည်ရာအလိုက် ပူဇော်နည်းကို ဖော်ပြသည်။ အချိန်ဗဟိုတွင် နေ၊ လ ကိုထား၍ မီးထောင့်တွင် ဂဏေရှ၊ နైరဋ ထောင့်တွင် ဗိဿဏု၊ လေထောင့်တွင် မိသားစု/မျိုးရိုးနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒေဝတာ၊ ဦရှာန ထောင့်တွင် ရုဒြ ကိုထားကာ ပန်းအမျိုးအစားနှင့် ဆုတောင်းရည်ရွယ်ချက်များ—အတားအဆီးဖယ်ရှားခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်း၊ သားသမီးရခြင်း၊ အပမৃত्यु (မတော်တဆသေခြင်း) ရှောင်ရှားခြင်း—တို့ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စာတုർമាស្យ တပဿများကို အဆင့်လိုက် စာရင်းပြုကာ စည်းကမ်းတကျ အစားအသောက်ပုံစံများ၊ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်/တစ်နေ့ခြား စားသောက်ခြင်း၊ ကೃစ္ချရ နှင့် ပါရာက တို့၊ ဒွါဒသီ အမှတ်အသားများနှင့် ကိုက်ညီသည့် “မဟာပါရာက” အစီအစဉ်များကို ဖော်ပြသည်။ ဖလश्रုတိအရ အပြစ်သန့်စင်ခြင်း၊ ဝိုင်ကుంఠ သို့ ရောက်ခြင်း၊ ဘက္တိဉာဏ် တိုးပွားခြင်းတို့ကို ကတိပြုကာ၊ အဆုံးတွင် ဖတ်ရွတ်နားထောင်ခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ချီးမွမ်းပြီး ဗိဿဏု၏ “အိပ်စက်ရာသီ” အတွင်း အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် တန်ဖိုးမြင့် သီလ-ပူဇော်ရေး လမ်းညွှန်အဖြစ် တည်နေရာချထားသည်။

चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोऽधिकार-षोडशोपचार-दीपमहिमवर्णनम् | Cāturmāsya Māhātmya: Sixteenfold Worship and the Merit of Lamp-Offering
ဤအধ্যာယတွင် ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒ တို့၏ သာသနာရေးဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ နာရဒက ဟရိ (ဗိဿဏု) သယန (အိပ်နားနေသော) အခြေအနေတွင် အထူးသဖြင့် ပူဇော်ရာ၌ “ဥပစာရ ၁၆ မျိုး” ကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်ကို မေးမြန်းပြီး အသေးစိတ်ရှင်းလင်းချက် တောင်းခံသည်။ ဘြဟ္မာက ဗေဒအာဏာကို အခြေခံကာ ဗိဿဏုဘက်တည်သော ဘက္တိကို တည်ထောင်ပေးပြီး ဗေဒ–ဗြာဟ္မဏ–အဂ္နိ–ယဇ္ဉ အစဉ်အလာအတိုင်း ပူဇော်ပုံစံကို ချမှတ်ပြသည်။ ထို့နောက် စာတုർമಾಸျ (Cāturmāsya) ကာလကို အထူးကာလအဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ ဟရိကို ရေနှင့်ဆက်စပ်သည့် ပုံစံဖြင့် စိတ်ကူးသတိပြုရန် ဆိုသည်။ ရေကို အစာနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး အစာကို ဗိဿဏုမှ ဆင်းသက်သော သန့်ရှင်းသဘောတရားနှင့် ဆက်စပ်ကာ ပူဇော်သက္ကာများသည် သံသရာ၏ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်သော ဒုက္ခများမှ ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ပူဇော်လုပ်ငန်းစဉ်ကို အစဉ်လိုက် ရှင်းပြသည်—အတွင်း/အပြင် ညာသ (nyāsa), ဝိုင်ကుంఠ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို အာဝါဟန (āvāhana) ဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ထို့နောက် āsana, pādya, arghya, ācamana, အနံ့ရေ နှင့် တီရ္ထရေဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ အဝတ်အစား ပေးအပ်ခြင်း၊ ယဇ္ဉောပဝီတ၏ အဓိပ္ပါယ်၊ စန္ဒနလိမ်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော အဖြူရောင်ပန်းများဖြင့် ပန်းပူဇော်ခြင်း၊ မန္တရများနှင့်အတူ သင်းကြိုင်ပူဇော်ခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် မီးတိုင်/မီးခွက် ပူဇော်ခြင်း (dīpadāna) ကို အမှောင်နှင့် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သော အလွန်အစွမ်းထက်သော ကုသိုလ်အဖြစ် ချီးမြှောက်သည်။ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် “သဒ္ဓါ” ပေါ် မူတည်ကြောင်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဆိုပြီး စာတုർമাসျကာလအတွင်း မီးပူဇော်ခြင်း၏ ဖလအကျိုးကို အထူးပြင်းထန်စွာ အဆုံးသတ်ဖော်ပြသည်။

Haridīpa-pradāna Māhātmya (Theological Discourse on Offering a Lamp to Hari/Vishnu, especially in Cāturmāsya)
အခန်း ၂၄၀ သည် ဘြဟ္မာနှင့် နာရဒ မုနိတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်ပြီး ဟရီ/ဗိဿနုထံသို့ မီးခွက် (dīpa) ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြသည်။ ဘြဟ္မာက ဟရီ၏ မီးခွက်ပူဇော်ခြင်းသည် အမြဲတမ်း အပြစ်အညစ် (pāpa) ကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပြီး cāturmāsya ကာလတွင် အထူးသဖြင့် ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော အင်အားကြီးမားကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်နည်းလမ်းကို အစဉ်လိုက်ညွှန်ပြသည်—မီးခွက်ပူဇော်ပြီး တရားဝင်ပူဇော်ကာ၊ လဆန်း/လဆုတ် ၁၃ ရက်နေ့တွင် နိုင်ဝေဒျ (naivedya) အစာပူဇော်ခြင်း၊ cāturmāsya အတွင်း “ဟရီ အိပ်နေသည်” ဟူသော အယူအဆနှင့်အညီ နေ့စဉ် အရဃျ (arghya) ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အရဃျတွင် ကွမ်းရွက်၊ ကွမ်းသီး (areca nut)၊ သစ်သီးများကို သုံးကာ သံခွက်ရေ (conch-water) ဖြင့် ကေရှဝ (Keśava) ထံ မန္တရဖြင့် ပူဇော်ရသည်။ ပူဇော်ပြီးနောက် ācamana ဖြင့် သန့်စင်ကာ ārati ပြုလုပ်ပြီး ၁၄ ရက်နေ့တွင် ဦးချကန်တော့ခြင်း၊ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ပရဒက္ခိဏာ လှည့်လည်ခြင်းကို တီရ္ထခရီးသွားခြင်းနှင့် ရေဒါနပြုခြင်းအကျိုးနှင့် တူညီကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယောဂအမြင်ပါဝင်သည့် သဘောတရားကို သင်ကြားကာ၊ ပုံရိပ်တစ်ခုတည်းတွင် မကန့်သတ်ဘဲ ဘုရားရှိခိုးရာ၌ တည်ရှိသော သာသနာတော်ကို စိတ်ဖြင့် တရားထိုင်စဉ်းစားရန်၊ အတ္တနှင့် ဗိဿနု၏ ဆက်နွယ်မှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် အကြံပြုသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ဝိုင်ရှ္ဏဝ လမ်းစဉ်အရ အသက်ရှင်စဉ် လွတ်မြောက်ခြင်း (jīvanmukti) သို့ နီးကပ်နိုင်ပြီး cāturmāsya ကာလသည် ထိုသို့ စည်းကမ်းတကျ ဘက္တိကျင့်စဉ်အတွက် အထူးသင့်လျော်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

सच्छूद्रकथनम् (Discourse on the 'Sat-Śūdra' and household dharma in Chāturmāsya)
ဤအধ্যာယသည် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တရားသဘောနှင့် ကျင့်ဝတ်ကို ဖော်ပြသည်။ အစတွင် ဣရှ္ဝရက ဗိဿနုကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ရာ နည်းလမ်း ၁၆ မျိုးကို အရည်အချင်းပြည့်သူများအတွက် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်စေသော လမ်းဟု ရှင်းပြပြီး၊ ထို့နောက် ရိတုအခွင့်အရေးနှင့် အစားထိုးကောင်းမှုလမ်းများကို ဆက်လက်မေးမြန်းစေသည်။ ကာရ္တိကေယက သုဒ္ဒရနှင့် မိန်းမတို့၏ ဓမ္မကို မေးကာ၊ အထူးသဖြင့် ကృష్ణပူဇာပုံစံများကို မမှီခိုဘဲ မုက္ခတရားသို့ မျက်နှာမူသော ကုသိုလ်ကို မည်သို့ စုဆောင်းရမည်ကို မေးသည်။ ဣရှ္ဝရက ဝေဒသံသရာဖတ်ရှုခြင်းအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များကို ဆိုပြီးနောက် “စတ်-သုဒ္ဒရ” ကို အိမ်ထောင်ရေးစည်းကမ်းအခြေပြု၍ သတ်မှတ်သည်။ သင့်လျော်သော အရည်အချင်းရှိသည့် ဇနီးနှင့် တရားဝင်လက်ထပ်ထားခြင်း၊ မန္တရမပါဘဲ ပဉ္စယဇ္ဈ (ငါးမျိုးယဇ္ဈ) ကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်းနှင့် ဒွိဇဓမ္မိဧည့်သည်များကို ဝန်ဆောင်ခြင်းတို့ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ဂೃಹಸ್ಥဘဝကို တည်ဆောက်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ပတိဝြတာအယူအဆ၊ လင်မယားညီညွတ်မှု၏ ဘာသာရေးအကျိုးသက်ရောက်မှု၊ လူမှုအဆင့်အတန်းကျော်လွန်လက်ထပ်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ၊ လက်ထပ်ပုံစံနှင့် သားသမီးအမျိုးအစားများကို စမృతိပုံစံဖြင့် ခွဲခြားဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် အဟിംသာ၊ ယုံကြည်မှုအခြေပြု ဒါန၊ အလုပ်အကိုင်ထိန်းညှိမှု၊ နေ့စဉ်အကျင့်နှင့် ချာတုရ္မာသျာကာလတွင် ကုသိုလ်တိုးမြှင့်ခြင်းတို့ကို အဆင့်လိုက် လက်တွေ့ကျင့်ဝတ်မြေပုံအဖြစ် တင်ပြသည်။

Aṣṭādaśa-prakṛti-kathana (Discourse on the Eighteen Social/Occupational Natures)
ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထမဟာတ္မယာ၏ ဇာတ်ဘောင်အတွင်း၌ ဘြဟ္မာ–နာရဒ သာသနာရေးနှင့် ကျင့်ဝတ်ရေး ဆွေးနွေးခန်းအဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။ နာရဒက «အဋ္ဌာဒశ ပရကృతိ» (သဘာဝ/အတန်း ၁၈ မျိုး) နှင့် ထိုတို့၏ သင့်လျော်သော ဝෘတ္တိ (အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် အကျင့်အကြံ) ကို မေးမြန်းသည်။ ဘြဟ္မာသည် ပထမဦးစွာ ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းမှုအမှတ်တရကို ပြန်လည်ပြောကြားပြီး—လောတပ်ပန်းမှ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း၊ အနန္တ ကမ္ဘာဥများကို မြင်ခြင်း၊ အင်နာရှာ/မောဟအတွင်း ကျရောက်ခြင်းနှင့် တပသ် ပြုရန် သတိပေးညွှန်ကြားခြင်း—နောက်ဆုံးတွင် ဖန်ဆင်းခွင့် အမိန့်ရခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဖန်ဆင်းမှုမှ လူမှုကျင့်ဝတ်သို့ ကူးပြောင်းကာ ဝဏ္ဏအလိုက် တာဝန်များ—ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှူဒ္ဒ—ကို ရှင်းလင်းသည်။ ထိန်းချုပ်မှု၊ ပညာသင်ယူမှု၊ ဘက္တိနှင့် ပူဇော်မှု၊ အားနည်းသူများကို ကာကွယ်ခြင်း၊ စီးပွားရေးကို သမာဓိဖြင့် စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် မန္တရမလိုသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများဖြင့်လည်း ဘက္တိကို လက်လှမ်းမီနိုင်ကြောင်းကို အလေးပေးသည်။ ထို့ပြင် ၁၈ မျိုးအတွင်း အလုပ်အကိုင်အုပ်စုများကို အမြင့်/အလယ်/အနိမ့် ဟူ၍ စနစ်တကျ ခွဲခြားဖော်ပြပြီး၊ ဝဏ္ဏ–အာရှရမ–ပရကృతိ မရွေး ဗိෂ္ဏုဘက္တိသည် အလုံးစုံအတွက် မင်္ဂလာဖြစ်ကြောင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ဖလသြရုတိအရ ဤပူရာဏိက အပိုင်းကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုခြင်းသည် စုဆောင်းထားသော အပြစ်ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားကာ ဗိෂ္ဏု၏ နေရာသို့ ဦးတည်စေသည်—မှန်ကန်သော အကျင့်ကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူအတွက် ဖြစ်သည်။

शालिग्रामपूजनमाहात्म्यवर्णनम् | The Glory of Śālagrāma Worship (Paijavana Upākhyāna)
ဗြဟ္မာသည် သင်ခန်းစာပေးသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ ပိုင်ဇဝနဟုခေါ်သော သုဒ္ဒရ အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးသည် တရားမျှတသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း၊ သစ္စာတရား၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုနှင့် ဗိဿဏုဘုရားနှင့် ဗြာဟ္မဏများအပေါ် ဘက္တိရှိမှုတို့ဖြင့် ထင်ရှားသည်။ သူ၏အိမ်ထောင်ရေးကိုလည်း ရာသီအလိုက် ဒါနပြုခြင်း၊ ရေတွင်း ရေကန် အနားယူခန်းများကဲ့သို့ အများအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ဝရတများကို စည်းကမ်းတကျ လိုက်နာခြင်းတို့ဖြင့် သာသနာတရားအကျိုးရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ ဂါလဝ မုနိသည် တပည့်များနှင့် ရောက်လာရာ ပိုင်ဇဝနက ဂုဏ်ပြုလက်ခံသည်။ ထိုလာရောက်မှုကို သန့်စင်ပေးသော အခွင့်အရေးဟုယူဆပြီး ဝေဒပဋ္ဌာန်းဖတ်ရှုခွင့်မရှိသူအတွက် လွတ်မြောက်ရေး အကျင့်တရားကို မေးမြန်းသည်။ ဂါလဝက ရှာလိဂြာမကို အခြေခံသော ဘက္တိကို ညွှန်ကြားပြီး အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ကုသိုလ်၊ စာတုర్మာသျာကာလတွင် အထူးထိရောက်မှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို သန့်ရှင်းစေသော အာနုဘော်ကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် “အဆတ်-သုဒ္ဒရ” နှင့် “ဆတ်-သုဒ္ဒရ” ကို ခွဲခြားကာ သင့်တော်သော အိမ်ထောင်ရှင်များနှင့် သီလရှိသော မိန်းမများလည်း ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသော်လည်း သံသယရှိလျှင် အကျိုးပျက်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ပူဇော်နည်းများအဖြစ် တုလစီရွက် (ပန်းထက် ပိုနှစ်သက်) ပန်းကုံး မီးအလင်း အမွှေးတိုင် ပဉ္စာမృతဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ရှာလိဂြာမရုပ်၌ ဟရီကို စိတ်အာရုံပြုမှတ်တမ်းခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး သန့်စင်မှုမှ စ၍ မကျဆင်းသော ကောင်းကင်နေထိုင်မှုနှင့် မောက္ခအထိ အကျိုးများကို ကတိပြုသည်။ အဆုံးတွင် ရှာလိဂြာမ ၂၄ မျိုး၏ အမျိုးခွဲကို ထည့်သွင်းကာ မာဟာတ္မယ စာရင်းအတွင်း သင်ကြားချက်ကို ချုပ်ဆိုထားသည်။

चतुर्मास्यमाहात्म्ये चतुर्विंशतिमूर्त्तिनिर्देशः (Cāturmāsya Māhātmya: Enumeration of the Twenty-Four Forms)
ဤအধ্যာယတွင် ပိုင်ဇဝနသည် ဆရာ၏ “အမృతတရား” ကဲ့သို့သော စကားတော်ကို နားထောင်ပြီးသော်လည်း မိမိ၏ ဆာလောင်မှု မပြည့်စုံသေးကြောင်း ပြောကာ သဒ္ဓာတရားဆိုင်ရာ “ဘေဒ” (ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်များ) ကို အသေးစိတ်ရှင်းလင်းပေးရန် ဂါလဝကို တောင်းဆိုသည်။ ဂါလဝက ပုရာဏသဘောတရားအရ စာရင်းပြုဖော်ပြမည်ဟု ကတိပေးပြီး ထိုကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်စေမည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ဟရီ/ဗိဿနု၏ ဘုရားပူဇော်ရန် မူရတိနာမ ၂၄ မျိုးကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်—ကေရှဝ၊ မဓုသူဒန၊ သင်ကර්ရှဏ၊ ဒာမောဒရ၊ ဝါစုဒေဝ၊ ပရဒျုမန စသည်တို့မှ ကృష్ణအထိ ပါဝင်သည်။ ထိုနာမများကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူဇော်ရမည့် ကနွန်စနစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ တိထိများနှင့် နှစ်ပတ်လည် စက်ဝိုင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့ပြင် ၂၄ အရေအတွက်ကို အဝတားများကဲ့သို့ အခြား ၂၄ စနစ်များနှင့်လည်း ကိုက်ညီစေပြီး လ/ပက္ခ ခွဲခြားမှုများကို ညွှန်ပြကာ၊ သဒ္ဓာဖြင့် အုပ်စိုးတော်မူသော ဘုရားကို ပူဇော်လျှင် လူ့ရည်မှန်းချက် ၄ ပါး (ဓမ္မ၊ ကာမ၊ အර්ထ၊ မောက္ခ) ကို ရရှိစေမည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။ ဖလသြရုတိတွင် သဒ္ဓာနှင့် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ နားထောင်ခြင်း/ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ဖန်ဆင်းသတ္တဝါတို့၏ ကာကွယ်ရှင် ဟရီကို ပီတိဖြစ်စေကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

Devas Returning to Mandarācala for Śiva-darśana (Tāraka-opadrava Context) | मंदराचलंप्रतिगमनवर्णनम्
ဤအধ্যာယတွင် ပိုင်ဇဝနက ဂါလဝကို «ရှာလဂ္ရామ» ၏ သာသနာရေးမူလအကြောင်းနှင့် အနန္တဘုရားသည် ကျောက်တုံးအတွင်း၌ တည်ရှိကြောင်းကို မည်သို့နားလည်ရမည်ကို မေးမြန်းကာ ဘက္တိကို တည်ငြိမ်စေမည့် သင်ခန်းစာကို တောင်းခံသည်။ ဂါလဝက ပုရာဏအီတိဟာသ အစဉ်အလာအတွင်း ထည့်သွင်း၍ ဆက်စပ်ဇာတ်ကြောင်းကို စတင်ဖော်ပြသည်။ ဒက္ခ၏ ရှိဝအပေါ် ရန်လိုမှုကြောင့် ယဇ္ဉပွဲတွင် စတီသည် ကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ နောက်တစ်ဘဝတွင် ပါရဝတီအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားပြီး မဟာဒေဝအတွက် တပသ္ယာကို တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်သည်။ ရှိဝသည် စမ်းသပ်သည့် ရုပ်သွင်ဖြင့် လာရောက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် လက်ခံကာ ဝေဒပညာနည်းလမ်းအတိုင်း မင်္ဂလာပွဲကို တရားဝင်ကျင်းပ၍ ဒေဝတများ ပါဝင်သည့် အခမ်းအနားအသေးစိတ်များကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရှိဝ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ကာမဒေဝသည် ပြန်လည်ရုပ်ကာယရရှိသည်။ တာရက၏ အာဏာကြီးမားမှု (ပရသဒ်ကြောင့်) ကြောင့် ဒေဝတများ စိတ်ပူပန်ကာ ဘြဟ္မာထံ သွားရောက်တောင်းဆိုကြသည်။ ဘြဟ္မာက ကုသနည်းမှာ ပါရဝတီမှ ရှိဝ၏ သားတော်သည် ၇ ရက်အကြာတွင် တာရကကို သတ်မည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝတများ မန္ဒရာချလသို့ ပြန်သွားကာ ရှိဝ၏ ဂဏများ စောင့်ကြပ်နေသည်ကို တွေ့ပြီး စတုရ္မာသ္ယ အစဉ်အလာအတိုင်း ရှည်လျားသော တပသ္ယာဖြင့် ရှိဝဒർശနနှင့် ကရုဏာကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။

पार्वत्येन्द्रादीनां शापप्रदानवृत्तान्तवर्णनम् | Parvatī’s Curse upon Indra and the Devas: Narrative Account and Ritual Implications
ဤအধ্যာယတွင် ဂလာဝက ဗြတ-စရိယာ (စည်းကမ်းတကျ သာသနာကျင့်စဉ်) အကြောင်း မေးခွန်းကို ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ဒေဝတားတို့သည် စိတ်ပူပန်၍ ရှီဝကို တိုက်ရိုက် မတွေ့နိုင်သဖြင့် ရှီဝ၏ ရုပ်ပုံသင်္ကေတကို ပြုလုပ်ကာ ရှိုင်ဝပုံစံဖြင့် တပဿာကျင့်ကြသည်။ ṣaḍakṣara မန္တရားကို ဂျပ်ကာ cāturmāsya ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးပြီး၊ ဘဟ္သမ (သန့်ရှင်းသော မီးခိုးမှုန့်), ခေါင်းခွံနှင့် တံတောင်သင်္ကေတ, လဝက်, pañcavaktra ပုံရိပ်နှင့် အာသက်တစ်သင်္ကေတများကို ဗြတ၏ သတ်မှတ်လက္ခဏာအဖြစ် တိတိကျကျ ဖော်ပြထားသည်။ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဘက္တိကြောင့် ရှီဝသည် ပျော်ရွှင်ကာ “śubhā mati” ကို ပေးသနားပြီး စနစ်တကျ ပြုလုပ်သည့် Śatarudrīya-ဂျပ်, သမဓိ, မီးအလှူ (dīpa-dāna), နှင့် ဆယ့်ခြောက်မျိုး ပူဇော်ပွဲတို့ဖြင့် မိမိကို ကျေနပ်စေကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတားတစ်ပါးက ငှက်ပုံစံယူ၍ ရှီဝထံ ချဉ်းကပ်ရာမှ အဖြစ်အပျက်များ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပာဝတီ မကျေနပ်သဖြင့် ဒေဝတားတို့ကို ကျောက်ကဲ့သို့ ဖြစ်စေ၍ မျိုးဆက်မရှိစေရန် ကျိန်စာချသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ပာဝတီကို စကြဝဠာ၏ အခြေခံ (prakṛti), မန္တရား၏ မျိုးစေ့, ဖန်ဆင်း–ထိန်းသိမ်း–ဖျက်သိမ်း၏ အမြဲတမ်း အရင်းအမြစ်ဟု ပြန်လည် ချီးမွမ်းကာ သဘောတူညီမှုကို ရှာကြသည်။ ထို့ပြင် cāturmāsya ကာလတွင် အထူးသဖြင့် bilva ရွက်ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းသည် အလွန်အကျိုးကြီးကြောင်း ညွှန်ပြထားသည်။ ဤအধ্যာယသည် ရှီဝ–ရှက္တိ၏ အထွဋ်အမြတ်နှင့် အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းမှု၊ စည်းကမ်း၊ နှိမ့်ချမှု၊ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းမှုတို့ကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ထုတ်ဖော်ပေးသည်။

अश्वत्थमहिमवर्णनम् (Aśvattha-Mahimā Varṇanam) — The Glory of the Aśvattha Tree in Chāturmāsya
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ပိုင်ဇဝနာက သီအိ (လက္ခမီ) သည် တုလစီပင်၌၊ ပါရဝတီသည် ဘိလွပင်၌ တည်နေသည်ဟု ဆိုသည့် သာသနာရေးအနေအထားကို မေးမြန်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ရှင်ဂါလဝက ယခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော အရေးကြီးအခက်အခဲကို ပြောပြသည်—ဒေဝ–အဆုရ စစ်ပွဲတွင် ဒေဝတို့ ရှုံးနိမ့်၍ ကြောက်ရွံ့ကာ ဘြဟ္မာထံ ခိုလှုံရန် သွားကြသည်။ ဘြဟ္မာသည် ဘက်လိုက်ကူညီခြင်းကို ငြင်းပယ်ပြီး ပိုမြင့်သော ဖြေရှင်းချက်ကို ညွှန်ပြကာ ဟရိဟရ ရုပ်တော်—တစ်ဝက် ရှိဝ၊ တစ်ဝက် ဝိෂ္ဏု—ကို မခွဲမခြား သဘောတရား၏ သင်္ကေတအဖြစ် ဖော်ပြ၍ မမှန်ကန်သော အယူဝါဒဖြင့် အငြင်းပွားသူတို့ကို နိဗ္ဗာန်သို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာမြေ-သဘာဝ သာသနာသဘောတရားသို့ ပြောင်းလဲကာ ဒေဝတို့သည် သစ်ပင်များအတွင်းရှိ သာသနာတော်တည်ရာများကို တွေ့ရသည်—ပါရဝတီသည် ဘိလွပင်၌၊ လက္ခမီသည် တုလစီပင်၌—ဟု သိလာကြပြီး၊ ချာတုർമాసျာကာလတွင် ဣရှ္ဝရသည် ကရုဏာကြောင့် သစ်ပင်ရုပ်ဖြင့် တည်နေကြောင်း ကောင်းကင်သံညွှန်ကြားချက်ကို ကြားရသည်။ အရှ္ဝတ္ထ (ပိပ္ပလ) ပင်ကို အထူးကောင်းကျိုးရှိသည့် သစ်ပင်အဖြစ် ချီးမြှောက်ပြီး အထူးသဖြင့် ကြာသပတေးနေ့တွင် ထိတွေ့ခြင်း၊ မြင်ခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း၊ ရေချခြင်းနှင့် နို့၊ နှမ်းရောနှောပူဇော်ခြင်းတို့က သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ အရှ္ဝတ္ထပင်ကို သတိရ၍ စောင့်ရှောက်ပူဇော်ခြင်းသည် ယမမင်း၏ လောကနှင့် ဆိုင်သော အပြစ်နှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကို လျော့ပါးစေပြီး သစ်ပင်ကို ထိခိုက်ဖျက်ဆီးခြင်းကို သတိပေးသည်။ ထို့ပြင် ဝိෂ္ဏုသည် အမြစ်၌၊ ကေရှဝသည် တံခွန်၌၊ နာရာယဏသည် ခက်ခွဲ၌၊ ဟရိသည် ရွက်၌၊ အကျူတသည် အသီး၌ တည်နေသည်ဟု သတ်မှတ်ကာ သစ်ပင်ဝန်ဆောင်မှုကို ဘက္တိဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် မောက္ခသို့ ဦးတည်သော ကုသိုလ်ရရှိကြောင်း အဆုံးသတ်သည်။

पालाशमहिमवर्णनम् (The Glorification of the Palāśa/Brahma-Tree) — Cāturmāsya Context
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပလာရှာပင် (palāśa) ကို «ဗြဟ္မပင်» (brahmavṛkṣa) ဟု ခေါ်ကာ သဘာဝသန့်ရှင်းမှုနှင့် ပူဇော်ရေးအာနိသင် ပြည့်ဝသော သတ္တဝါတရားအဖြစ် သီအိုလောဂျီဆန်စွာ ဆွေးနွေးထားသည်။ ဝါဏီက ပလာရှာပင်ကို ဥပစာရများစွာဖြင့် ဝတ်ပြုထိုက်ကြောင်း၊ ဆန္ဒပြည့်စုံစေပြီး အကြီးမားသော အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ စာတမ်းသည် စာရွက်ပေါ်တွင် ဘယ်/ညာ/အလယ် သုံးမျိုးဖြင့် သင်္ကေတတရား ချိတ်ဆက်ကာ၊ အမြစ်၊ ကိုယ်တိုင်၊ ခက်ခဲ၊ ပန်း၊ ရွက်၊ အသီး၊ အခွံ၊ အတွင်းသားတို့တွင် တေဝတားများ တည်နေကြောင်း ဖော်ပြ၍ ပင်တစ်ပင်လုံးကို ကိုယ်ခန္ဓာသဘောဖြင့် သန့်ရှင်းစေသည်။ လက်တွေ့ အကျိုးတရားအဖြစ် ပလာရှာရွက်ဖြင့် ပြုလုပ်သော ပန်းကန်/အုပ်များမှ အစာစားခြင်းသည် အရှွမေဓယဇ္ဈ (aśvamedha) များစွာနှင့် တူသော ယဇ္ဈအကျိုးကို ပေးကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် စာတုရ္မာသျ (Cāturmāsya) ကာလတွင် အလွန်ထူးကဲကြောင်း ဆိုသည်။ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် နို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်း၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် သဒ္ဓါဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို အထူးချီးမွမ်းပြီး မနက်အရုဏ်တက်ချိန် ပလာရှာပင်ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပလာရှာပင်ကို «devabīja» နှင့် ဗြဟ္မ၏ ထင်ရှားသော ရုပ်သဘောအဖြစ် ထပ်မံအတည်ပြုကာ စာတုရ္မာသျကာလတွင် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဝတ်ပြုရန်၊ ဒုက္ခလျော့စေပြီး သန့်စင်ရေးလမ်းညွှန်အဖြစ် လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းသည်။

तुलसीमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Tulasī: Virtue, Protection, and Cāturmāsya Practice)
ဤအধ্যာယသည် တုလစီကို အိမ်ထောင်ရေးနှင့် ဝရတပူဇာအတွင်း သန့်စင်ပေးသော အရှိန်အဟုန်ရှိသည့် သာသနာရေးတည်ရှိမှု၊ ဘက္တိအထောက်အကူအဖြစ် သဘောတရားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်အဖြစ် တင်ပြသည်။ အစတွင် အိမ်တွင် တုလစီစိုက်ပျိုးခြင်းသည် အကျိုးကြီးမား၍ ဆင်းရဲခက်ခဲမှုကို တားဆီးကာ မင်္ဂလာကို ဆောင်ကြဉ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် တုလစီ၏ “သန့်ရှင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာဖွဲ့စည်းမှု” ကို အလွှာလိုက်ဖော်ပြပြီး၊ မြင်ခြင်း၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အရွက်၊ ပန်း၊ အသီး၊ သစ်သား၊ အတွင်းသားနှင့် အခေါက်တို့တွင် သရီ/လက္ခမီ၏ မင်္ဂလာတရားကို ချိတ်ဆက်ကာ တုလစီကို သန့်စင်မှုနှင့် ကောင်းချီးပေးမှု၏ သယ်ဆောင်သူအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ အရွက်ကို ခေါင်းပေါ်၊ ပါးစပ်တွင်၊ လက်ထဲ၊ နှလုံးထဲ၊ ပခုံးပေါ်၊ လည်ချောင်းတွင် ထားခြင်းတို့ကို ကာကွယ်မှု၊ ရောဂါဒုက္ခကင်းခြင်းနှင့် မောက္ခသို့ ဦးတည်သော အဆင့်အတန်းအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ နေ့စဉ် တုလစီအရွက်ကို ဆောင်ထားခြင်းနှင့် ရေချိုးပေးခြင်းတို့ကို အထူးအလေးပေးပြီး၊ အထူးသဖြင့် စာတုర్మာသျ (Cāturmāsya) ကာလတွင် တုလစီကို ဝန်ဆောင်ခြင်းသည် ရှားပါး၍ မဟာပုဏ္ဏားဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နို့ဖြင့် ရေချိုးပေးခြင်းနှင့် အပင်အောက်အဝိုင်းကို သေချာပြုစုကာ အလဝလာမ္ဗု-ဒါန (ālavalāmbu-dāna) ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ချီးမွမ်းသည်။ နိဂုံးတွင် ဟရီသည် သစ်ပင်အားလုံးအတွင်း တောက်ပနေပြီး၊ ကမလာ/လက္ခမီသည် သစ်ပင်အတွင်း နေထိုင်ကာ ဒုက္ခကို အမြဲဖယ်ရှားပေးသူဟု ဖော်ပြကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝဘက္တိနှင့် သဘာဝသန့်ရှင်းရေး၊ ရာသီအလိုက် စည်းကမ်းကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်းပေးသည်။

बिल्वोत्पत्तिवर्णनम् | Origin and Sacred Significance of the Bilva Tree
ဗာဏီ၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖော်ပြထားသော ဤအধ্যာယာသည် ဘိလွတရု (bilva) ၏ မူလနှင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးရသည့် အဓိပ္ပါယ်ကို သာသနာရေးအရ ရှင်းလင်းသည်။ မန္ဒရတောင်ပေါ်တွင် လှည့်လည်စဉ် ပာရဝတီ မောပန်းလာ၍ ချွေးတစ်စက် မြေပြင်သို့ကျသွားကာ တန်ခိုးကြီးသော သဒ္ဓါတရားရှိသည့် သစ်ပင်တစ်ပင် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုသစ်ပင်ကို မြင်၍ ပာရဝတီက ဂျယာနှင့် ဝိဂျယာကို မေးမြန်းရာ၊ ၎င်းတို့က “မယ်တော်၏ ကိုယ်မှ မွေးဖွားလာသည့် သစ်ပင်” ဟု ဆိုကာ အပြစ်ဖျက်သည့် ပူဇော်ရာ အရာအဖြစ် အမည်ပေးရန် တိုက်တွန်းသည်။ ပာရဝတီက ၎င်းကို “ဘိလွ” ဟု အမည်ပေးပြီး အနာဂတ်တွင် မင်းများက ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဘိလွရွက်များ စုဆောင်းကာ မယ်တော်ကို ပူဇော်ကြမည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်မှု၏ ဖလ (phala) များကို ရှင်းပြရာတွင် ဆန္ဒများ ပြည့်စုံခြင်း၊ ဘိလွရွက်ကို မြင်ရုံနှင့် ယုံကြည်ခြင်းကပင် ပူဇော်မှုကို ထောက်ပံ့ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ရွက်အဖျားကို စားသောက်ခြင်း၊ ရွက်အဖျားကို ခေါင်းပေါ်တင်ခြင်းတို့သည် အပြစ်အမှားများကို ပျော်ကွယ်စေပြီး ဒဏ်ခတ်ဆင်းရဲမှုကို တားဆီးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် သစ်ပင်၏ သန့်ရှင်းသော ကိုယ်အင်္ဂါဖွဲ့စည်းပုံကို ဖော်ပြသည်—အမြစ်၌ ဂိရိဇာ၊ တံတောင်၌ ဒက္ရှာယဏီ၊ မျက်နှာခွဲမောင်းများ၌ မဟေရှဝရီ၊ ရွက်၌ ပာရဝတီ၊ အသီး၌ ကာတျယာယနီ၊ အခွံ၌ ဂေါရီ၊ အတွင်းဖိုင်ဘာ၌ အပရဏာ၊ ပန်း၌ ဒုရ္ဂါ၊ မျက်နှာခွဲအင်္ဂါများ၌ ဥမာ၊ ဆူးများ၌ ကာကွယ်သော ရှက္တိများ—ဟူ၍ ဘိလွတရုကို တီရ္ထာအတွင်း မယ်တော်၏ အသက်ရှင်သော ဘုရားကျောင်းအဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။

Viṣṇu-śāpaḥ and the Etiology of Śālagrāma (Cāturmāsya Context)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ဂာလဝ၏ ဆွေးနွေးပုံစံအတွင်း «ရှာလဂြာမ» ၏ မူလအကြောင်းကို စတုရ္မာသျာကာလနှင့် ဆက်စပ်၍ တိတိကျကျ ဖော်ပြထားသည်။ အစတွင် အကာရှဝါဏီ (ကောင်းကင်မှ အသံ) ပေါ်ထွန်းပြီး ဒေဝတားတို့သည် စတုရ္မာသျာကာလအတွင်း သစ်ပင်လေးမျိုးကို ပူဇော်ကန်တော့သည့် အခမ်းအနားတကျ ဝတ်ပြုကြသည်။ ထို့နောက် ဟရီနှင့် ဟရ (Hari–Hara) တစ်ရုပ်တည်း (ဟရိဟရာအတ္မက) အဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ ဒေဝတားတို့၏ တာဝန်နယ်ပယ်များကို ပြန်လည်တည်ငြိမ်စေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပါရဝတီသို့ အကြောင်းပြောင်းသည်။ သူမ၏ သာပကြောင့် ထိခိုက်နေသော ဒေဝတားတို့သည် ဘိလွာရွက်များဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့၍ ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းကြသည်။ ပါရဝတီက သာပကို မဖျက်သိမ်းမည်ဟု ဆိုသော်လည်း၊ လူ့လောက၌ လစဉ် ရုပ်တုတည်ရှိမှုများမှတစ်ဆင့် ဒေဝတားတို့ကို လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်စေပြီး လူထုအတွက် ကောင်းချီးပေးသူများ ဖြစ်စေမည့် ကရုဏာတရားဖြင့် တာဝန်ပြန်လည်ခွဲဝေခြင်းဟု ပြန်လည်အဓိပ္ပါယ်ဖော်သည်။ အထူးသဖြင့် အိမ်ထောင်ရေးအခမ်းအနားနှင့် သားသမီးရရှိရေးတို့တွင် ကူညီပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပါရဝတီက ဗိဿဏုနှင့် မဟေရှဝရကို တိုက်ရိုက် ပြောကြား၍ အကျိုးဆက်များကို ထုတ်ဖော်သည်။ ဗိဿဏုသည် ကျောက် (pāṣāṇa) အဖြစ် ဖြစ်ရမည်၊ ရှိဝသည် ဘြာဟ္မဏ သာပဆက်စပ်မှုကြောင့် လင်္ဂနှင့် ဆိုင်သော ကျောက်ရုပ်ကို ခံယူရမည်ဟု ဆိုကာ လူမှုရေးအငြင်းပွားမှုနှင့် ဒုက္ခများ ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဗိဿဏုက ဒေဝီ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍများ (ဂုဏသုံးပါး၊ မာယာ၊ သုံးရုပ်သဘော) ကို စာရင်းပြု၍ စတုတိဖြင့် ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် ပါရဝတီက ကယ်တင်ရာ ဂေဟာဗေဒကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဗိဿဏုသည် ဂဏ္ဍကီမြစ်၏ သန့်ရှင်းသော ရေထဲ၌ «ရှာလဂြာမ» အဖြစ် တည်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ရွှေရောင်တောက်ပမှုနှင့် စက္ကရအမှတ်အသားများကဲ့သို့ ပုရာဏသိသူများ သိမြင်နိုင်သော လက္ခဏာများဖြင့် ဖော်ပြသည်။ တုလစီဖြင့် အထူးပူဇော်ကန်တော့ကာ ကျောက်ရုပ်အဖြစ် ဗိဿဏုကို ဝတ်ပြုလျှင် ဆန္ဒပြည့်စုံ၍ မောက္ခနှင့် နီးစပ်မည်၊ ဒർശနသာ ပြုရုံဖြင့်ပင် ယမ၏ အာဏာနယ်ပယ်မှ ကာကွယ်ခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ရှာလဂြာမ မူလအကြောင်းနှင့် သာပပြီးနောက် ဒေဝတားတို့၏ နေရာချထားမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုကာ ပြီးဆုံးသည်။

Cāturmāsya-vṛkṣa-devatā-nivāsaḥ (Divine Abiding in Trees during Cāturmāsya)
ဤအဓျာယသည် သုဒ္ဒရ မေးမြန်းသူနှင့် ရှင်ဂါလဝ မုနိတို့၏ မေး–ဖြေ ပုံစံဖြင့် စတင်ကာ၊ စာတုရ္မာသျာကာလတွင် နတ်များသည် သစ်ပင်ရုပ်သဏ္ဌာန်ယူ၍ သစ်ပင်များအတွင်း နေထိုင်ကြသည်ဟူသော အံ့ဩဖွယ် သဘောတရားကို မေးမြန်းသည်။ ဂါလဝက ဤကာလတွင် ဘုရားအလိုတော်ကြောင့် ရေကို အမృతကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကြပြီး သစ်ပင်နတ်များက ထိုရေကို “သောက်” သဖြင့် အင်အား၊ တောက်ပမှု၊ အလှအပနှင့် သန်မာမှုတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ရိုးရာပူဇော်ရေးနှင့် သီလကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်များသို့ ပြောင်းလဲသည်။ သစ်ပင်ကို စောင့်ရှောက်ဝန်ဆောင်ခြင်းသည် လတိုင်းကောင်းသော်လည်း စာတုရ္မာသျာတွင် အထူးကောင်းကြောင်း ချီးမွမ်းပြီး၊ နှမ်းရေ (tilodaka) ဖြင့် ရေချခြင်းကို ဆန္ဒပြည့်စေသော ကုသိုလ်ဟု ဆိုသည်။ နှမ်း (tila) ကို သန့်စင်စေသော၊ ဓမ္မနှင့် အာဓာ (artha) ကို ထောက်ပံ့သော၊ ဒါနအရာဝတ္ထုအဖြစ် ထင်ရှားသော အရာဟုလည်း ထင်ဟပ်စေသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ နာဂ၊ စိဒ္ဓ စသည့် အမျိုးအစားများကို သစ်ပင်မျိုးစိတ်အသီးသီးနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသော စာရင်းပုံစံလည်း ပါဝင်သည်။ နိဂုံးတွင် ဘာကတိနှင့် သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးကို ပေါင်းစည်းကာ၊ ပိပ္ပလ/အရှ္ဝတ္ထ နှင့် တုလစီတို့ကို စောင့်ရှောက်ပူဇော်ခြင်းသည် သန့်ရှင်းသော သစ်ပင်လောကတစ်ခုလုံးကို ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။ စာတုရ္မာသျာကာလတွင် ယဇ္ဉအတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့်အခါမှ လွဲ၍ သစ်ပင်ခုတ်ခြင်းကို တားမြစ်သည်။ ဂျမ္ဘူသစ်ပင်အောက်တွင် ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် ထိုသစ်ပင်ကို ပူဇော်ခြင်းသည် စည်းစိမ်နှင့် ပုရုသာရ္ထ လေးပါး ပြည့်စုံမှုကို ပေးကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

शंकरकृतपार्वत्यनुनयः (Śaṅkara’s Appeasement of Pārvatī) — Cāturmāsya-Māhātmya Context
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပါဝတီဒေဝီ၏ အမျက်တော်၊ ကျိန်စာတော်နှင့် ရုဒြ၏ ပုံသဏ္ဍာန်ပျက်ယွင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်ပြီး နောက်တဖန် ဒေဝသဘာဝသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပုံကို မေးမြန်းဆွေးနွေးထားသည်။ ဂါလဝက ဒေဝီကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် ဒေဝတားတို့သည် “မမြင်ရ” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ လူလောကရှိ ရုပ်တု/ပရတိမာများတွင် တည်နေကြပြီး နောက်ဆုံး ဒေဝီက ကရုဏာဖြင့် အကျိုးပေးတော်မူကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဗိဿနုကို လောကမိခင်၊ အပြစ်ဖယ်ရှားသူအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် သင်္ခန်းစာသည် သာသနာ့ကျင့်ဝတ်သို့ ပြောင်းလဲကာ အပြစ်ကျူးလွန်မှုအပေါ် သတိပေးခြင်း၊ အမှားကို တားဆီးပြုပြင်ရမည့် တာဝန် (နိဂ္ဂရဟ) ကို အဖ/သား၊ ဆရာ/တပည့်၊ ခင်ပွန်း/ဇနီး စသည့် အဆင့်အတန်းဆက်ဆံရေးများအတွင်းတောင် လိုက်နာရမည်ဟု ဆိုသည်။ ကုလ-ဓမ္မ၊ ဇာတိ-ဓမ္မ၊ ဒေသ-ဓမ္မတို့ကို စွန့်ပစ်မိခြင်း၏ အန္တရာယ်ကိုလည်း သတိပေးထားသည်။ ပါဝတီဒေဝီသည် ဝမ်းနည်းအမျက်တော်ကို တိုက်ရိုက်စကားဖြင့် ဖော်ပြကာ ရှိဝသည် ဗြာဟ္မဏများကြောင့် ထိခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်တော်မူသည်။ ရှိဝသည် တဖြည်းဖြည်း သဘောတူညီအောင် ဆွေးနွေးကာ ကရုဏာနှင့် အဟിംသာကို အဓိကထားသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝီက စာတုရ္မာသျာ ဝတ်ပြုမှု၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ ဒေဝတားများရှေ့တွင် တာဏ္ဍဝ ကပြခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ပြီး ရှိဝက လက်ခံသဖြင့် ကျိန်စာသည် ကောင်းချီးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည်။ ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူသည် တည်ကြည်မှု၊ အောင်မြင်မှုနှင့် မင်္ဂလာအကာအကွယ်ကို ရရှိမည်ဟု ဖလသြရုတိက ဆိုထားသည်။

चातुर्मास्य-माहात्म्ये हरताण्डवनृत्य-वर्णनम् | Description of Śiva’s Haratāṇḍava Dance within the Glory of Cāturmāsya
ဤအধ্যာယတွင် မေးခွန်းရှင် (ရှုဒ္ဒရဟု ဖော်ပြ) သည် အံ့ဩခြင်းနှင့် ဘက္တိစိတ်ပြင်းပြမှုဖြင့် (၁) မဟာဒေဝသည် ဒေဝတားများဝန်းရံလျက် မည်သို့ ကပြခဲ့သနည်း (၂) စာတုർമಾಸ്യ အကျင့်ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် လက်ခံသင့်သော ဝရတ (၃) ဘုရားကရုဏာ “အနုဂ္ရဟ” မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်သနည်း ကို အသေးစိတ်တောင်းဆိုသည်။ ရှင်ဂါလဝ သည် ကုသိုလ်ပွားစေသော သာသနာတော်သမိုင်းကို ပြောကြား၍ ဖြေကြားသည်။ စာတုർമাস്യ ရောက်လာသော် ဟရ (ရှီဝ) သည် ဘြဟ္မစရိယ-ဝရတ ကို ခံယူပြီး မန္ဒရတောင်သို့ ဒေဝတားနှင့် ရှိများကို ခေါ်ဆောင်ကာ ဘဝါနီကို ပျော်ရွှင်စေရန် Haratāṇḍava ကပြသည်။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစုအဝေးကြီး ပေါ်ပေါက်၍ ဒေဝတား၊ ရှိ၊ စိဒ္ဓ၊ ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္စရာ၊ ဂဏတို့ ပါဝင်ကြသည်။ တူရိယာအမျိုးအစားများ၊ တာလ (လှုပ်ရှားသံစဉ်) များ၊ သီဆိုသံလိုင်းများ စသည့် ဂီတစနစ်ကို အသေးစိတ်ဖော်ပြပြီး၊ ရာဂ (သံစဉ်မုဒ်) များကို ရှီဝမှ ထွက်ပေါ်လာသော ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ အင်အားများအဖြစ်၊ ဇနီးတော်များနှင့်တကွ ဖော်ထုတ်ကာ ချက္ကရာ အညွှန်းများပါဝင်သည့် အလှအပ-သဒ္ဓာဗေဒနှင့် သာသနာတော်အမြင်ကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ရာသီစက်ဝန်း ပြီးဆုံးသော် ပာရဝတီ ပျော်ရွှင်ကာ အနာဂတ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို မိန့်ကြားသည်—ဗြာဟ္မဏ၏ အပစ်တင်ကာ သပိတ်ကြောင့် ကျသွားသော လိင်္ဂတစ်ပါးသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလေးအနက်ခံရပြီး နർമဒါရေများနှင့် ဆက်နွယ်လာမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှီဝ-စတုတ္တရ (stotra) တစ်ပုဒ် လာပြီး ရှီဝက ဖလश्रုတိ ပေးတော်မူသည်—ဘက္တိဖြင့် သီဆိုဖတ်ရွတ်သူသည် မိမိလိုအင်ဆန္ဒနှင့် ခွဲခွာရသော ဒုက္ခမခံရ၊ ဘဝများစွာတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားကာ လောကီအကျိုးကို ခံစားပြီး နောက်ဆုံး ရှီဝလောကသို့ ရောက်မည်။ အဆုံးတွင် ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတားများက ရှီဝ၏ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သဘောကို ချီးမွမ်းကာ ရှီဝနှင့် ဝိෂ္ဏု မခွဲခြားနိုင်ကြောင်း အတည်ပြု၍၊ ဂါလဝ၏ နိဂုံးချုပ် ကယ်တင်စကားဖြင့် ဘုရားရုပ်သဏ္ဌာန်ကို သတိတရားဖြင့် စူးစမ်းသူတို့အတွက် အကျိုးကြီးကြောင်း ဆိုထားသည်။

लक्ष्मीनारायणमहिमवर्णनम् (Glorification of Lakṣmī–Nārāyaṇa and Śāligrāma Worship during Cāturmāsya)
အခန်း ၂၅၅ သည် တီရ္ထသဘောတရားကို အိမ်ထောင်ရေးပူဇော်ပွဲညွှန်ကြားချက်များနှင့် ပေါင်းစည်းထားသည်။ Gaṇḍakī မြစ်ရှိ śāligrāma ကို သဘာဝအလိုအလျောက်ပေါ်ပေါက်သော svayaṃbhū ဟု သတ်မှတ်ပြီး Narmadā မြစ်ကို Mahēśvara နှင့် ဆက်စပ်ကာ သဘာဝပေါ်ထွန်းမှုများ၏ သန့်ရှင်းသဘောကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဘုရားသဒ္ဓါနည်းလမ်းများ—နားထောင်ခြင်း၊ အပိုင်းလိုက်ရွတ်ဆိုခြင်း၊ အပြည့်အစုံရွတ်ဆိုခြင်း၊ လိမ်လည်မှုမရှိဘဲ ဖတ်ရှုခြင်း—တို့သည် “အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ” သို့ ရောက်စေပြီး ထိုအခြေအနေကို ဝမ်းနည်းမှုကင်းခြင်းဟု ဆိုသည်။ Cāturmāsya လေးလအတွင်း Gaṇeśa ကို အကျိုးအမြတ်အတွက်၊ Sūrya ကို ကျန်းမာရေးအတွက် အထူးပူဇော်ရန်နှင့် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် pañcāyatana ပူဇော်မှုကို လိုက်နာရန် ပြောကြားပြီး လေးလအတွင်း အကျိုးတိုးပွားကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ အခန်း၏ အဓိကမှာ śāligrāma (dvāravatī-śilā၊ tulasī၊ dakṣiṇāvarta śaṅkha စသည်တို့နှင့်အတူ) ဖြင့် Lakṣmī–Nārāyaṇa ကို ပူဇော်ခြင်းကို ချီးမြှောက်ကာ သန့်စင်မှု၊ စည်းစိမ်တိုးတက်မှု၊ အိမ်တွင် “Śrī” တည်ငြိမ်စေမှုနှင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးများကို ကတိပြုသည်။ နိဂုံးတွင် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်ကို ပူဇော်ခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် တူကြောင်းကြောင့် ဘုရားသဒ္ဓါသည် လူတိုင်းအတွက် လုံလောက်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။

रामनाममहिमवर्णनम् (Glorification of the Name “Rāma” and Mantra-Discipline in Cāturmāsya)
ဤအধ্যာယသည် ကိုင်လာသတောင်ပေါ်တွင် ရုဒ္ရ (ရှီဝ) သည် အုမာနှင့်အတူ ထိုင်နေပြီး ဂဏများစွာ ဝန်းရံကာ အမည်များကို စာရင်းပြုဖော်ပြသဖြင့် သာသနာရေးအခမ်းအနားဆန်သော ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ နန်းတော်ပတ်ဝန်းကျင်ကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ နွေဦးရောက်လာသည့်အခါ အာရုံခံအလှအပနှင့် ကစားပျော်ရွှင်မှုကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားသံများကို ဖော်ပြပြီး ရှီဝက ဂဏများအား ပေါ့ပေါ့ပါးပါးအပြုအမူကို ထိန်းချုပ်ကာ တပစ် (tapas) ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထို့နောက် ပါရဝတီသည် ရှီဝ၏ မာလာ (rosary) ကို တွေ့၍ “အဘယ်ကို ဂျပ် (japa) ပြုနေသနည်း၊ မူလအရှင်ဖြစ်သော်လည်း မည်သည့် အလွန်မြင့်မြတ်သည့် အရာကို စိတ်တည်နေသနည်း” ဟု မေးမြန်းသည်။ ရှီဝက ဟရီ၏ နာမတစ်ထောင်၏ အနှစ်သာရကို အမြဲတမ်း သမาธိပြုနေကြောင်း ဖြေကြားပြီး မန္တရသင်ကြားမှုကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ပ္ရဏဝ (Om) နှင့် ဒွာဒသအက္ခရာ (၁၂ လုံး) မန္တရကို ဝေဒအနှစ်သာရ၊ သန့်ရှင်း၍ လွတ်မြောက်မှုကို ပေးနိုင်သည့် အရာဟု ဆိုကာ စာတုရ္မာသျ (cāturmāsya) ကာလတွင် အထူးထိရောက်ပြီး အပြစ်အကုန်အကျယ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ဖလ (phala) ကို အားကောင်းစွာ ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ပ္ရဏဝ မသုံးစွဲသူများအတွက် လွယ်ကူစွာ လက်လှမ်းမီနိုင်သည့် စည်းကမ်းများကို ချဲ့ထွင်ကာ “ရာမ” နာမကို အက္ခရာနှစ်လုံး မန္တရအဖြစ် အလွန်ထိရောက်ဆုံးဟု အလေးပေးညွှန်ကြားသည်။ အဆုံးတွင် “ရာမ” နာမ၏ မဟိမကို ဆက်တိုက်ချီးမွမ်းကာ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ရောဂါကို ဖယ်ရှားပေးခြင်း၊ အောင်ပွဲပေးခြင်း၊ အားလုံးကို သန့်စင်ပေးခြင်းတို့ကို ဆိုပြီး စာတုရ္မာသျ ကာလတွင် အထူးသဖြင့် နာမကို အားကိုးပါက အတားအဆီးများ လျော့နည်းကာ နောက်ဘဝဒဏ်ခတ်မှုများကိုပါ ပယ်ဖျက်နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။

द्वादशाक्षरनाममहिमपूर्वकपार्वतीतपोवर्णनम् (The Glory of the Twelve-Syllable Mantra and the Account of Pārvatī’s Austerity)
အဓ್ಯಾಯ ၂၅၇ တွင် မန္တရ-အဓိကာရ (ရွတ်ဆိုခွင့်) နှင့် စည်းကမ်းတကျ ဘက္တိအလေ့အကျင့်ကို သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ပါဝတီသည် ဒွါဒသအက္ခရာ မန္တရ၏ မဟိမ၊ မှန်ကန်သော ပုံစံ၊ အကျိုးရလဒ်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို မဟာဒေဝထံ အသေးစိတ် မေးမြန်းသည်။ ရှီဝသည် ဝဏ္ဏ/အာရှရမအလိုက် စည်းမျဉ်းကို ရှင်းပြပြီး ဒွိဇာများအတွက် «oṃ» (ပရာဏဝ) ဖြင့် ရွတ်ဆိုရမည်ဟု ဆိုသည်။ မိန်းမများနှင့် ရှူဒြာများအတွက်တော့ ပရာဏဝ မပါဘဲ နမസ്കာရ စကားဖြင့် စတင်ကာ «namo bhagavate vāsudevāya» ဟူ၍ သင်ကြားရမည်ဟု ပုရာဏ-စမృతိ အဆုံးအဖြတ်ကို ကိုးကားကာ ပြောသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အစဉ် (krama) ကို ချိုးဖောက်ပါက အပြစ်ဖြစ်ပြီး မကောင်းသော အကျိုးဆက်များ ရှိမည်ဟု သတိပေးသည်။ ပါဝတီက မိမိသည် မာတြာ သုံးပါးဖြင့် ပူဇော်နေသော်လည်း ပရာဏဝ-အဓိကာရ မရှိဟု ဆိုခြင်းအပေါ် သဘောတရားဆိုင်ရာ တင်းမာမှုကို မေးမြန်းသည်။ ရှီဝက ပရာဏဝကို အစဉ်အလာအရ အဓိက မူလတရားအဖြစ် မြှင့်တင်ကာ ဘြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ရှီဝ တို့၏ အယူအဆအခြေခံသည်ဟု ဆိုသော်လည်း အဓိကာရသည် တပစ် (tapas) ဖြင့် ရရှိပြီး အထူးသဖြင့် ဟရိ၏ ပျော်ရွှင်မှုအတွက် စာတုర్మာသျ (Cāturmāsya) ဝရတကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ရရှိကြောင်း ပြောသည်။ အခန်းသည် တပစ်-ဘက္တိ ပေါင်းစည်းမှုကို ဖော်ပြပြီး တပစ်သည် ရည်မှန်းချက်နှင့် သီလဂုဏ်များ ပေးသော်လည်း ခက်ခဲကြောင်း၊ တပစ်တိုးတက်မှု၏ အမှန်တကယ် လက္ခဏာမှာ ဟရိဘက္တိ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဘက္တိမပါသော တပစ်ကို လျော့နည်းသည့်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဝိෂ္ဏုကို သတိရခြင်းက စကားကို သန့်စင်စေပြီး ဟရိကထာသည် မီးအလင်းက အမှောင်ကို ဖယ်ရှားသကဲ့သို့ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပါဝတီသည် ဟိမာချလ၌ ဘြဟ္မစရိယနှင့် ရိုးရှင်းမှုဖြင့် စာတုర్మာသျ တပစ်ကို ဆောင်ရွက်ကာ သတ်မှတ်အချိန်များတွင် ဟရိ-ရှင်ကရကို သမాధိပြုသည်။ အဆုံးတွင် ဂာလဝ၏ ချီးမွမ်းစာပိုဒ်က သူမကို ကမ္ဘာလောက မိခင်နှင့် ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်သော ပရကృతిအဖြစ် ချီးကျူးကာ သူမ၏ တပစ်ကို ဤဝရတ-နေရာ အခန်းကဏ္ဍအတွင်း စံပြအဖြစ် တင်ပြသည်။

हरशापः (Haraśāpaḥ) — “The Curse upon Hara / Śiva”
ဤအধ্যာယသည် ရှင်တော်များ၏ ဆွေးနွေးမေးမြန်းပုံစံဖြင့် စတင်ပြီး ဂာလဝ၏ မေးခွန်းက အကြောင်းအရာကို ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။ ပါဝတီ (ရှိုင်လပုတရီ) သည် ပြင်းထန်သော တပဿာကျင့်နေစဉ်၊ ရှီဝသည် ကာမစိတ်ကြောင့် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ကာ သက်သာရာရှာ၍ ယမုနာမြစ်သို့ ချဉ်းကပ်သည်။ သူ၏ တပဿာတေဇောဓာတ်က မြစ်ရေကို ပြောင်းလဲစေ၍ ရေသည် မှောင်မိုက်လာကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် အပြစ်အနာဂတ်များစွာ ပျက်စီးကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် သန့်ရှင်းရာတီရ္ထအဖြစ် တည်ထောင်ကာ “ဟရတီရ္ထ” ဟု ခေါ်လာသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော သာသနာရှင်ပုံစံဖြင့် ကစားကာ ရှင်တော်များ၏ အာရှရမများအတွင်း လှည့်လည်သွားလာသည်။ ထိုကြောင့် ရှင်တော်တို့၏ ဇနီးများ စိတ်နှလုံးကပ်ငြိလာပြီး လူမှုရေးအနှောင့်အယှက် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ရှင်တော်များသည် အကြောင်းရင်းကို မသိမမြင်ဘဲ ဒေါသထွက်ကာ အရှက်ခွဲသည့် အပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ကျိန်စာချသည်။ ကျိန်စာသည် ရှီဝ၏ ကိုယ်ခန္ဓာတွင် ကြောက်မက်ဖွယ် ရောဂါအဖြစ် ပေါ်ထွက်ကာ လောကဓာတ် မတည်ငြိမ်မှုနှင့် သတ္တဝါ၊ ဒေဝတို့၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖြစ်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှင်တော်များသည် မိမိတို့၏ သိမြင်မှုချို့ယွင်းမှုကို ဝမ်းနည်းကာ ရှီဝ၏ အလွန်မြင့်မြတ်သော သဘောတရားကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ဒေဝီကို အလုံးစုံပြည့်ဝ၍ လောကလုပ်ငန်းများ၏ မူလအမြစ်ဟု ချီးမွမ်းသီချင်းတစ်ပိုဒ် ပါဝင်ပြီး၊ ရှီဝသည် ကျိန်စာ၏ အကျိုးဆက်မှ ပြန်လည်သက်သာရန် တောင်းခံသည်။ ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထတည်ထောင်ခြင်း၊ အလျင်အမြန် အပြစ်တင်မဆုံးဖြတ်ရန် သတိပေးခြင်းနှင့် ဘုရား၏ အတွင်းရှိမှု/အလွန်ကျော်လွန်မှုကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း သင်ကြားပေးသည်။

अमरकण्टक-नर्मदा-लिङ्गप्रतिष्ठा तथा नीलवृषभ-स्तुति (Amarakantaka–Narmadā Liṅga स्थापना and the Praise of Nīla the Bull)
အဓ್ಯಾಯ ၂၅၉ သည် တီရ္ထမဟာတ္မယ အကြောင်းအရာများကို အပိုင်းပိုင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ရှင်သန်တော်မူသော ရှင်ရသေ့များသည် လဲကျနေသော လိင်္ဂကြီးတစ်ခုကို တွေ့မြင်ကာ အချိန်အလွန်ရှည်လျားစွာ စုဆောင်းလာသော အာနုဘော်တန်ခိုး ပျံ့နှံ့နေသည်ကို သိမြင်ကြပြီး မြေကြီးသည် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသကဲ့သို့ ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရသေ့များက လိင်္ဂကို ရိုးရာပူဇော်ပွဲဖြင့် ပြန်လည်တည်ထောင်ကာ သန့်ရှင်းသော မြစ်၏ အတ္တလက္ခဏာကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက် သတ်မှတ်သည်—ရေသည် နర్మဒါ (ရေဝါ) ဖြစ်လာပြီး လိင်္ဂသည် အမရကဏ္ဍကနှင့် ဆက်စပ်သော အမည်ကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် အကျင့်အခြေပြု အကျိုးကျေးဇူးများကို ရေတွက်ဖော်ပြသည်—နর্মဒါရေတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ရေသောက်ခြင်း၊ ပိတೃ-တရ္ပဏ (ဘိုးဘွားအတွက် ရေဖြည့်ပူဇော်ခြင်း) နှင့် နর্মဒါနှင့် ဆက်စပ်သော လိင်္ဂများကို ပူဇော်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် Cāturmāsya ကာလအတွင်း liṅga-pūjā, Rudra-japa, Harā-pūjā, pañcāmṛta ဖြင့် abhiṣeka, ပျားရည်ပူဇော်ခြင်းနှင့် dīpa-dāna တို့ကို အလေးပေးထားသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာ၏ အသံက စကြဝဠာအနှောင့်အယှက်အပေါ် ရသေ့များ၏ စိုးရိမ်မှုကို ချပြပြီး ဒေဝတများက ဗြာဟ္မဏများကို ရှည်လျားစွာ ချီးမွမ်းကာ vāg (စကား) ၏ သာသနာတန်ခိုးနှင့် ဗြာဟ္မဏအမျက်ကို မနှိုးဆော်ရမည့် သီလတရားကို သတိပေးသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Goloka သို့ ပြောင်းလဲကာ ရသေ့များနှင့် ဒေဝတများသည် စုရဘီ၏ သားဖြစ်သော နွား “နီလာ” ကို အမည်ပေးထားသော နွားများအလယ်တွင် မြင်တွေ့ကြသည်။ “နီလာ” ဟု ခေါ်ရသည့် အကြောင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး သူ့ကို ဓမ္မနှင့် ရှိဝနှင့် ဆက်စပ်စေသည်။ ရသေ့များက နီလာကို စကြဝဠာကို ထောက်တည်သော အခြေခံနှင့် ဓမ္မရုပ်အဖြစ် ချီးမွမ်းကာ သန့်ရှင်းသော နွား/ဓမ္မကို လွန်ကျူးလျှင် ဖြစ်မည့် အန္တရာယ်များနှင့် သေဆုံးသူအတွက် vṛṣabha မလွှတ်ပေးပါက śrāddha ဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် နီလာကို chakra နှင့် śūla နိမိတ်များဖြင့် အင်္ဂါရပ်တပ်ဆင်ပေးကာ နွားအုပ်အတွင်း ပြန့်နှံ့စေပြီး ရေဝါရေထဲတွင် ကျိန်စာ၊ ဘက္တိနှင့် ကျောက်ဖြစ်ပြောင်းလဲမှုကို ဆက်စပ်သည့် ပိတ်သိမ်းကဗျာဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

Cāturmāsya Māhātmya and the Worship of Śālagrāma-Hari and Liṅga-Maheśvara (Paijavana-upākhyāna context)
ဤအခန်းသည် «Śālagrāma» ပုံပြင် (śālagrāma-kathānaka) အတွင်း စတင်ထားသော သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ကို ဆက်လက်တင်ပြပြီး၊ မဟေရှ္ဝရ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် လိင်္ဂပုံသဏ္ဍာန် အကြောင်းအရာကို ပြန်လည်သတိရစေသည်။ ဟရီကို Śālagrāma ပုံစံဖြင့် ဘက်တော်ပူဇော်ရန်နှင့် ဟရီ–ဟရ (Hari–Hara) တို့ကို တွဲဖက်ကာ ရိုသေဘက်တော်ပူဇော်ရန်ကို အထူးသဖြင့် cāturmāsya ကာလအတွင်း အလေးထားညွှန်ကြားသည်။ ပူဇော်မှုကို ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ပေးနိုင်သည့် အလွန်အင်အားကြီးသော လမ်းကြောင်းဟု ဖော်ပြပြီး၊ vedokta karma (ဝေဒအညွှန်းအတိုင်း တာဝန်ကမ္မ), pūrta/ iṣṭa ကုသိုလ်လုပ်ငန်းများ၊ pañcāyatana ပူဇော်မှု၊ သစ္စာတရားနှင့် လောဘကင်းခြင်းတို့ကို ထောက်ခံသည့် စံနှုန်းတရား–ရိုးရာအခြေခံများအဖြစ် ရှင်းလင်းထားသည်။ ထို့ပြင် အရည်အချင်းနှင့် သီလတည်ဆောက်မှုကို ဆွေးနွေးကာ viveka ကဲ့သို့ စည်းကမ်းတကျသော ဂုဏ်သတ္တိများ၊ brahmacarya နှင့် dvādaśākṣara မန္တရားကို စိတ်အာရုံပြုခြင်းတို့ကို အဓိကဟု ဆိုသည်။ ပူဇော်ပွဲကို upacāra ၁၆ မျိုးဖြင့် မန္တရားမပါဘဲပင် ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ညကာလကုန်လွန်ပြီး အဖွဲ့များ ခွဲခွာသွားသည့် နိဒါန်းပြောင်းလဲမှုနှင့်၊ ဤပိုဒ်ကို နားထောင်ခြင်း၊ ဖတ်ရွတ်ခြင်း၊ သင်ကြားခြင်းတို့ကြောင့် ကုသိုလ်မလျော့ကြောင်း phalaśruti ဖြင့် အတည်ပြုထားသည်။

ध्यानयोगः (Dhyāna-yoga) — Cāturmāsya Māhātmya within Brahmā–Nārada Dialogue
ဤအধ্যာယတွင် Nāgara Khaṇḍa ၏ တီရ္ထအခြေပြုဘောင်အတွင်း၌ ဘြဟ္မာ–နာရဒ သာသနာရေးဆွေးနွေးခန်းကို ဖော်ပြသည်။ နာရဒက အမြဲမင်္ဂလာရှိသော သမီးတော် ပါရဝတီသည် စာတုర్మာသျ (လေးလ) ကာလအတွင်း မန္တရရာဇ (အက္ခရာ ၁၂ လုံး) ဖြင့် ယောဂအောင်မြင်မှုကြီးကို မည်သို့ရရှိသနည်းဟု မေးသည်။ ဘြဟ္မာက ဟရိ၏ ကောစမိကအိပ်စက်ချိန်တွင် ပါရဝတီ၏ ဝရတတည်ကြည်မှု—စိတ်၊ ကိုယ်၊ နှုတ်ဖြင့် ဘက္တိပြုခြင်း၊ ဒေဝများ၊ ဒွိဇများ၊ အဂ္ဂိ၊ အရှဝတ္ထ၊ ဧည့်သည်တို့ကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ရှိဝ (ပိနာကင်) ညွှန်ကြားသည့် မန္တရာဇပတ်ခြင်း—ကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဝိෂ္ဏုသည် လေးလက်၊ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂရုဍစီး၍ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလင်းရောင်ဖြင့် တေဇောမယ သရုပ်တော်အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ပါရဝတီက ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မဖြစ်စေသော သန့်ရှင်းသိမြင်မှုကို တောင်းလျှောက်ရာ ဝိෂ္ဏုက အဆုံးသတ်သင်ကြားချက်ကို ရှိဝထံသို့ လွှဲပြောင်းကာ အမြင့်ဆုံးတရားသည် အတွင်းအပြင် သက်သေဖြစ်ပြီး ဓမ္မ၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ရှိဝရောက်လာသော် ဝိෂ္ဏုသည် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းကာ ရှိဝက ဒိဗ္ဗယာနဖြင့် ပါရဝတီကို ဒိဗ္ဗမြစ်နှင့် Śaravana ဆန်သော တောအုပ်သို့ ခေါ်ဆောင်ပြီး ကೃတ္တိကာများက အလင်းတောက်ပသော ခြောက်မျက်နှာကလေး—ကာရ္တ္တိကေယ—ကို ထုတ်ဖော်ပြသရာ ပါရဝတီက ချစ်ခင်စွာ ဖက်လှမ်းသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒွီပများနှင့် သမုဒ္ဒရာများကို ဖြတ်သန်းသည့် ကောစမိုဂရဖီခရီးစဉ်ဖြင့် “Śveta” ဒေသနှင့် အလင်းရောင်တောင်ထိပ်သို့ ရောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရှိဝက သြရုတိကို ကျော်လွန်သည့် လျှို့ဝှက်သင်ကြားချက်—ပရဏဝပါဝင်သော မန္တရနှင့် ဓျာနနည်းလမ်း (ထိုင်ပုံ၊ အတွင်းပူဇော်၊ မျက်စိပိတ်၊ မုဒြာ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပုရုෂကို မြင်ကွင်းဖန်တီးခြင်း)—ကို ပေးကာ စာတုರ್ಮာသျကာလအတွင်း အနည်းငယ်သာ စိတ်ကူးတင်သော်လည်း အညစ်အကြေးလျော့နည်း၍ သန့်စင်စေကြောင်း ဆိုသည်။

ज्ञानयोगकथनम् (Jñānayoga-kathana) — Discourse on the Yoga of Knowledge
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ပါဝတီသည် ဓျာနယောဂကို ရရှိ၍ ထိုမှတစ်ဆင့် ဉာဏယောဂနှင့် အမတသဘောသို့ ရောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းကို အီශ්ဝရထံ တောင်းခံသည်။ အီශ්ဝရက “မန္တရရာဇ” ဟုခေါ်သော အက္ခရာ ၁၂ လုံးပါ မန္တရကို ဗေဒပုံစံအတိုင်း ṛṣi၊ chandas၊ devatā၊ viniyoga တို့နှင့်တကွ ဖော်ပြပြီး၊ အက္ခရာတစ်လုံးချင်းစီကို အရောင်၊ ဓာတ်ဘီဇ၊ ဆက်စပ်သော ရှင်တော်များနှင့် အသုံးချမှုများအဖြစ် အသေးစိတ် ချိတ်ဆက်ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် မန္တရအက္ခရာများကို ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ deha-nyāsa အဖြစ် ခြေ၊ ချက်၊ နှလုံး၊ လည်ချောင်း၊ လက်၊ လျှာ/ပါးစပ်၊ နား၊ မျက်စိ၊ ခေါင်း တို့တွင် တင်ထားသည့် နည်းကို ပြောပြီး၊ liṅga၊ yoni၊ dhenu မုဒြာသုံးမျိုးကိုလည်း ရိတုအလေ့အကျင့်၏ ကိုယ်တိုင်အခြေပြု သဒ္ဒါအဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ထိုရိတုဖွဲ့စည်းပုံမှ စိတ်တည်ငြိမ်သဘောသို့ ကူးပြောင်းကာ ဓျာနသည် အပြစ်ပျက်ကင်းစင်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုအတွက် အဆုံးအဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်းဟု ဆိုပြီး၊ ယောဂကို နှစ်မျိုးခွဲသည်—ရုပ်ပုံအထောက်အကူရှိသော ဓျာနက နာရာယဏကို မြင်တွေ့ခြင်းသို့ ဦးတည်စေပြီး၊ အထောက်အကူမဲ့ ဉာဏယောဂက အရုပ်မဲ့၊ မတိုင်းတာနိုင်သော ဘြဟ္မန်သို့ ဦးတည်စေသည်။ နိရဝိကల్ప၊ နိရဉ္ဇန၊ စာက္ခီမာတရ စသည့် အဒွိတလက္ခဏာများကို အလေးပေးသော်လည်း သင်ကြားရေးအတွက် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် စိတ်တည်စေခြင်းကို ခွင့်ပြုထားပြီး၊ အထူးသဖြင့် ခေါင်း (śiras) ကို ယောဂအာရုံတည်ရာ အဓိကနေရာဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် cāturmāsya (လေးလ) ကာလတွင် ဓျာန၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်း ဆိုသည်။ မသိက္ခာမရှိသူ၊ မကောင်းစိတ်ရှိသူတို့အား မဖော်ပြရဘဲ၊ သဒ္ဓါရှိ၍ ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ သန့်ရှင်းသူတို့အား လူမှုအမျိုးအစားမရွေး ပေးနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ အဆုံးတွင် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကမ္ဘာလောက၏ မိုက်ခရိုကော့စမ်အဖြစ်—ဒေဝတား၊ မြစ်များ၊ ဂြဟများ တည်နေရာများပါဝင်ကြောင်း ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး၊ nāda အာရုံစိုက်မှုနှင့် ဗိṣṇုကို ဗဟိုထားသော ဓျာနအားဖြင့် မုက္ခကို ရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။

मत्स्येन्द्रनाथोत्पत्तिकथनम् (Origin Account of Matsyendranātha)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဣශ්ဝရ၏ ကမ္မ၊ ဉာဏ၊ ယောဂ သဘောတရားသင်ကြားမှုဖြင့် စတင်သည်။ စိတ်သန့်ရှင်း၍ မကပ်လှုပ်မယှက်၊ ဘက္တိဖြင့် ဟရီ/ဗိෂ္ဏုထံ အပ်နှံကာ ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်ကံများသည် ချည်နှောင်မှုမဖြစ်တော့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် śama (စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှု), vicāra (စူးစမ်းစဉ်းစားမှု), santoṣa (ကျေနပ်တင်းတိမ်မှု), sādhu-saṅga (သဒ္ဓါရှိသူတို့နှင့် ပေါင်းသင်းမှု) ကို မောက္ခလမ်းကို “မြို့ပုံသဏ္ဍာန်” ဟု ဥပမာပြုရာတွင် “တံခါးစောင့်လေးပါး” ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ဂုရု၏ ဩပဒေသသည် အသက်ရှင်စဉ်ပင် ဗြဟ္မဘဝ (brahma-bhāva) ကို သိမြင်ကာ jīvanmukti ရရန် အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ မန်တရအခြေပြု အကြောင်းအရာတွင် dvādaśākṣara (အက္ခရာ ၁၂ လုံး) မန်တရကို သန့်စင်စေသော မျိုးစေ့နှင့် သမဓိအာရုံအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ Cāturmāsya ကာလကို မင်္ဂလာကာလဟု ဆိုကာ ထိုကာလတွင် ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးခြင်းနှင့် ဓမ္မနာကြားခြင်းက စုဆောင်းထားသော အပြစ်အနာအဆာများကို လောင်ကျွမ်းစေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဗြဟ္မာ၏ ပြောကြားချက်အဖြစ် ဟရ (ရှီဝ) သည် အံ့ဖွယ် ငါးသတ္တဝါတစ်ပါးကို တွေ့၍ မေးမြန်းရာ၊ ငါးသည် မျိုးရိုးအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင့် စွန့်ပစ်ခံရခြင်းနှင့် ကြာရှည်စွာ ပိတ်မိနေခြင်းကို ပြောပြီး၊ ရှီဝ၏ ဝစနာကြောင့် ဉာဏ-ယောဂ ပွင့်လင်းလာကြောင်း ချီးကျူးသည်။ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် Matsyendranātha ဟု အမည်ပေးကာ မနာလိုမရှိ၊ အဒွైతသဘော၊ သံယောဇဉ်ဖြတ်တောက်မှု၊ ဗြဟ္မကို ဆည်းကပ်မှုတို့ဖြင့် ထင်ရှားသော အထွတ်အထိပ် ယောဂီဟု ဖော်ပြပြီး၊ အထူးသဖြင့် Cāturmāsya အတွင်း ဤဇာတ်လမ်းကို နာကြားခြင်း၏ ကုသိုလ်သည် Aśvamedha ကဲ့သို့ မဟာယဇ္ဉ်၏ အကျိုးနှင့် တူညီကြောင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

तारकासुरवधः (Tārakāsura-vadha) — The Slaying of Tārakāsura
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် တိုက်ပွဲသမိုင်းကဗျာဆန်သော ပုံပြင်နှင့် မောက္ခသို့ ဦးတည်သည့် သင်ကြားချက်တို့ကို အလွှာလိုက် ပေါင်းစည်းဖော်ပြထားသည်။ ပထမ၌ ဘြဟ္မာသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းနား၌ ပါရဝတီနှင့် ရှိဝအနီးတွင် ကလေးရွယ် စကန္ဒ/ကာရ္တိကေယ၏ ဒေဝလီလာကို ဖော်ပြကာ သန့်ရှင်းသော မြေပြင်နှင့် ဘုရား၏ နီးကပ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ တာရကာအဆုရကြောင့် ဒေဝများ စိတ်ပူပန်သဖြင့် ရှင်ကရာကို တောင်းပန်ကြရာ စကန္ဒကို စေနာပတိအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး ဒေဝသံချီးမွမ်းသံများ၊ တူရိယာများနှင့် အဂ္နိ၏ သက္တိကဲ့သို့ ကောသမစ်အကူအညီတို့ဖြင့် ထောက်ပံ့သည်။ ထို့နောက် တာမ္ရဝတီဟု အမည်ရသော နေရာ၌ စကန္ဒ၏ သင်္ခေါင်းသံက ရန်ဘက်တပ်ကို ခေါ်ထုတ်ကာ ဒေဝနှင့် အဆုရတို့ အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်ကြပြီး ရှုံးနိမ့်မှုနှင့် ပျက်စီးမှုများကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တာရကာ ပျက်စီးသွားပြီး အောင်ပွဲပူဇော်ပွဲများ ကျင်းပကာ ပါရဝတီသည် စကန္ဒကို ချစ်ခင်စွာ ဖက်လှုပ်သည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးချက်သည် လက်ထပ်ခြင်း (ပါဏိဂ္ရဟဏ) သို့ လှည့်ကာ ရှိဝက မေးမြန်းသော် စကန္ဒက ဉာဏ-ဝိုင်ရာဂျယ အမြင်ဖြင့် မကပ်မငြိ၊ အလုံးစုံကို တစ်မျိုးတည်းမြင်ခြင်းနှင့် ဉာဏ်သည် ရှားပါး၍ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ အလုံးစုံပြည့်ဝသော ဘြဟ္မန်ကို သိမြင်လျှင် ယောဂီအတွက် ကမ္မများ ရပ်တန့်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း၊ ကပ်ငြိလွယ်သော စိတ်နှင့် သမာဓိတည်ငြိမ်သော စိတ်ကို နှိုင်းယှဉ်ကာ ဉာဏ်ကို အဆုံးဖြတ်သော ခက်ခဲသည့် ရရှိမှုဟု ထားသည်။ စကန္ဒသည် ကရောဉ္စပရဝတသို့ သွား၍ တပသ၊ မန္တရဇပ (ဒွါဒသာက္ခရာ ဘီဇ)၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှုနှင့် စိဒ္ဓိအာရုံလွဲမှုများကို ကျော်လွှားခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်သည်။ အဆုံးတွင် ရှိဝက ပါရဝတီကို နှစ်သိမ့်စကားဖြင့် သင်ကြားကာ စာတုရ္မာသျ မဟာတ္မယကို အပြစ်ပျောက်စေသည့် အကျိုးတရားဟု ဖော်ပြပြီး၊ စူတကလည်း ပုရာဏဆန်သော ဆွေးနွေးဘောင်ကို ထိန်းသိမ်းကာ နောက်ထပ် နားထောင်ရန် ဖိတ်ခေါ်၍ ပိတ်သည်။

अशून्यशयनव्रतमाहात्म्यवर्णन (The Māhātmya of the Aśūnya-Śayana Vrata)
ဤအধ্যာယတွင် သင်ကြားချက်နှစ်ပိုင်းကို ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ရှိသီများက “ကိုယ်ခန္ဓာအားနည်းသူ၊ နူးညံ့သူတို့သည် စည်းကမ်းများနှင့် ဝရတများကို မည်သို့လိုက်နာနိုင်သနည်း” ဟု မေးမြန်းရာ စူတက ကာတ္တိကလ (အလင်းဖက်) ဧကာဒశီနေ့မှ စတင်သော ငါးရက်တာ “ဘီရှ္မ-ပဉ္စက” ကို လွယ်ကူသည့် အကျင့်တရားအဖြစ် ညွှန်ပြသည်။ မနက်ပိုင်း သန့်စင်ခြင်း၊ ဝါစုဒေဝကို ဦးတည်သည့် နိယမများ၊ အစာရှောင်ခြင်း သို့မဟုတ် မဖြစ်နိုင်လျှင် အလှူဖြင့် အစားထိုးခြင်း၊ ဟဝိစ်အစာကို ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးထံ ပူဇော်ခြင်း၊ “ဇလာရှာယီ” ရုပ်ဖြင့် ဟೃရှီကေရှကို သင်းပျံ့၊ အနံ့၊ နေဝေဒျာတို့ဖြင့် ပူဇော်၍ ညလုံးပေါက် ဂါရဝပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ခြောက်ရက်မြောက်နေ့တွင် ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုကာ ပဉ္စဂဝျာ အစီအစဉ်ပြီးနောက် ကိုယ်တိုင် စားသောက်၍ အဆုံးသတ်သည်။ နေ့စဉ် ပန်း/ရွက် ပူဇော်ပစ္စည်းများ (ဥပမာ ဧကာဒശီတွင် ဇာတိပန်း၊ ဒွာဒသီတွင် ဘီလ္ဝရွက် စသည်) နှင့် အရဃျမန်တရကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ရှိသီများက အင်ဒြာက စက္ကရပာဏိကို ပျော်ရွှင်စေရန် ယခင်က ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော “အရှုည-ရှယန ဝရတ” ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ မေးမြန်းကြသည်။ စူတက စတင်ချိန်ကို ရှရဝဏီပြီးနောက် ဒုတိယနေ့၊ ဗိષ્ણုနှင့် ဆက်နွယ်သော နက္ခတ်အောက်တွင် သတ်မှတ်ပြီး စာသားအတွင်း လူမှုကန့်သတ်ချက်အဖြစ် “အပြစ်ရှိသူ/ကျဆုံးသူ/မလေစ္ဆ” တို့နှင့် စကားမပြောရန် သတိပေးသည်။ မွန်းတည့်တွင် ရေချိုးသန့်စင်၍ သန့်ရှင်းသော အဝတ်ဝတ်ကာ ဇလာရှာယီကို ပူဇော်ပြီး အိမ်ထောင်စည်းစိမ်၊ ဘိုးဘွားများ၊ မီးပူဇော်၊ ဒေဝတာများနှင့် အိမ်ထောင်ရေး ဆက်တည်မှု မပျက်စီးစေရန် ဆုတောင်းသည်—လက္ရှ္မီ-ဗိષ્ણု တစ်လုံးတည်းဖြစ်မှုနှင့် “အိပ်ရာမလွတ်” ဟူသော အိမ်ထောင်ဓမ္မကို အဓိကထားသည်။ ဝရတကို ဘာဒြပဒ၊ အာရှွိန၊ ကာတ္တိက လများတစ်လျှောက် ဆီရှောင်ခြင်း စသည့် အစားအသောက်ကန့်သတ်ချက်များဖြင့် ဆက်လက်ပြုလုပ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သစ်သီး/ဆန်နှင့် အဝတ်အစားပါသော အိပ်ရာကို အလှူပေးကာ ရွှေကို ဒက္ခိဏာအဖြစ် ပေးသည်။ ဖလသြရုတိတွင် အစာရှောင်သူ၏ ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်း၊ ဘုရားသခင်၏ ကျေနပ်မှု ဆက်လက်ရရှိခြင်း၊ စုဆောင်းအပြစ်များ ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် မိန်းမများအတွက် သန့်စင်မှု၊ စိတ်တည်ငြိမ်မှု၊ မိန်းကလေးအတွက် အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းမှုတို့ကို ကတိပြုသည်။ ဆန္ဒမရှိသူအတွက်လည်း စာတုရ္မာသျာကာလ အကျင့်တရား၏ အကျိုးကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။

शिवारात्रिमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Śivarātri)
အခန်း ၂၆၆ တွင် ရှင်တော်များက တီရ္ထများနှင့် ဒർശနဖြင့် အပြည့်အဝ ပုဏ္ဏားရစေသော လင်္ဂအထင်ကရများကို စာရင်းပြု၍ မေးမြန်းကြသည်။ စူတက မင်္ကဏေရှဝရ၊ စိဒ္ဓေရှဝရ စသည့် လင်္ဂများကို ဖော်ပြပြီး မင်္ကဏေရှဝရသို့ သီဝရာထရီ ဝ్రတ အတူ သွားရောက်ကာ ပူဇော်လျှင် ရရှိမည့် အကျိုးကို အထူးအလေးပေးတင်ပြသည်။ သီဝရာထရီကို မာဃလ၏ ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီညဟု သတ်မှတ်ပြီး ထိုညတွင် သီဝဘုရားသည် လင်္ဂအားလုံးတွင် “ဝင်ရောက်ပျံ့နှံ့” သည်ဟု ဆိုသည်။ အရှဝစေန မင်းက ဘဟရ္တၱြယဇ్ఞ ရှင်တော်ထံ ကလိယုဂတွင် လွယ်ကူသော်လည်း ပုဏ္ဏားကြီးမားသော ဝ్రတ ကို မေးရာ၊ ရှင်တော်က တစ်ညတည်း စောင့်နိုးခြင်းဖြင့် ဒါန၊ ပူဇော်ခြင်း၊ ဇပတို့ကို “မပျက်မယွင်း” ဖြစ်စေသော သီဝရာထရီကို ညွှန်ပြသည်။ ဒေဝတများက လူသားသန့်စင်ရေးအတွက် တစ်နေ့တစ်ညတည်းသော အကျင့်တရားကို တောင်းဆိုကြပြီး သီဝဘုရားက ထိုကာလညတွင် ဆင်းသက်မည်ဟု ကတိပြုကာ ပဉ္စဝက္တရ မန္တရအစဉ်နှင့် ပူဇော်နည်း (အর্ঘျ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ ဗြာဟ္မဏကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ဘက္တိကထာနားထောင်ခြင်း၊ သီချင်းနှင့် အက) ကို သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် သူခိုးတစ်ယောက်က လင်္ဂအနီး သစ်ပင်ပေါ်တွင် မတော်တဆ စောင့်နိုးနေပြီး ရွက်များကျသွားသော်လည်း မသန့်စင်သော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်ပင် ဝ్రတ အကျိုးရကာ ကောင်းမွန်သော မွေးဖွားခြင်းနှင့် နောက်တစ်ခါ ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ခြင်းသို့ ရောက်ကြောင်း ဥပမာပြသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် သီဝရာထရီကို အမြင့်ဆုံး တပစ်နှင့် သန့်စင်သူအဖြစ် ချီးမွမ်းကာ ဖတ်ရွတ်နားထောင်သူ၏ ဖလသဒ္ဓာကို ဖော်ပြထားသည်။

तुलापुरुषदानमाहात्म्यवर्णनम् | Tula-Puruṣa Donation: Procedure and Merit (Siddheśvara Context)
ဤအধ্যာယတွင် ဆူတာ၏ဘောင်ဆက်စကားပြောအတွင်း သာသနာရေးနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ပေါင်းစည်းဖော်ပြထားသည်။ ဆူတာက ရှီဝရာထရီကဲ့သို့သော ဝ്രတများသည် လောကနှစ်ပါးတွင် အကျိုးလိုသူတို့အတွက် အလွန်တန်ဖိုးရှိကြောင်း အတည်ပြုသည်။ နားထာ (Ānarta) သည် ရှီဝရာထရီနှင့် မင်္ကဏေရှဝရ (Maṅkaṇeśvara) ဆိုင်ရာ ချီးမွမ်းချက်များကို ကြားပြီးနောက် စိဒ္ဓေရှဝရ (Siddheśvara) ပေါ်ထွန်းလာပုံကို အပြည့်အစုံ မေးမြန်းသည်။ ဘဟတ်တရိယဇ္ဉ (Bhartṛyajña) က စိဒ္ဓေရှဝရကို တွေ့မြင်ရခြင်း၏ လက်တွေ့အကျိုးကို အဓိကထား၍ စကြဝတိအာဏာ (cakravartitva) သဘောတရားကို ထောက်ပြပြီး ချီးမွမ်းခံရသော တူလာ-ပုရုရှ ဒါန (Tulā-Puruṣa) ကို အကြံပြုသည်။ ထို့နောက် ဝိဓိကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်—ကောင်းမွန်သောအချိန်များ (နေ/လ ကြတ်တောက်ခြင်း၊ နေတိုင်/ညတိုင်၊ ညီမျှနေ့ည) ကို ရွေးချယ်ခြင်း၊ မဏ္ဍပ်နှင့် ဝေဒိကာများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဗြဟ္မဏများကို ရွေးချယ်၍ သင့်တော်သလို ခွဲဝေပေးခြင်း။ သတ်မှတ်ထားသော မင်္ဂလာသစ်သားများဖြင့် တိုင်များတပ်ဆင်ထားသော တူလာ (ချိန်ခွင်) ကို တင်ပြီး တူလာကို သန့်ရှင်းသော သဘောတရားအဖြစ် မန္တရဖြင့် ဖိတ်ခေါ်သည်။ ဒါနရှင်သည် မိမိကိုယ်ကို ရွှေ၊ ငွေ သို့မဟုတ် လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများနှင့် ချိန်တင်ကာ ရေနှင့် နှမ်းတို့ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်လှူဒါန်းသည်။ ဖလश्रုတိတွင် လှူဒါန်းပမာဏနှင့် အချိုးကျ အပြစ်အနာဂတ်များ ပျက်စီးခြင်း၊ အန္တရာယ်နှင့် ဒုက္ခများမှ ကာကွယ်ခြင်း၊ စိဒ္ဓေရှဝရရှေ့တွင် လှူလျှင် ကုသိုလ်အကျိုး «တစ်ထောင်ဆ» တိုးပွားကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဤက்ஷೇತ್ರသည် တီရ္ထများနှင့် သန့်ရှင်းရာဌာနများ အများအပြား တစ်နေရာတည်းတွင် စုပေါင်းတည်ရှိသည့် ပေါင်းစည်းသန့်ရှင်းမှုရှိကြောင်း၊ စိဒ္ဓေရှဝရကို ဒർശန၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်းတို့က အကျိုးပြည့်စုံစေကြောင်း အတည်ပြုသည်။

पृथ्वीदानमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory and Procedure of the Earth-Gift)
အခန်း ၂၆၈ တွင် အာနာရတ (Ānarta) က ဘဟတ္တရယဇ္ဉ (Bhartṛyajña) ထံသို့ စကြဝတိ (cakravartin) အဖြစ် ကမ္မအကြောင်းရင်းများနှင့် ထိုအဆင့်သို့ ရောက်ရန် နည်းလမ်းကို မေးမြန်းသည့် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးခန်း ဖြစ်သည်။ ဘဟတ္တရယဇ္ဉက မင်းအာဏာသည် ရှားပါး၍ ကုသိုလ်အပေါ် မူတည်ကြောင်း ပြောပြီး၊ ဂေါတမေရှဝရ (Gautameśvara) ရှေ့တွင် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်သော မြေကမ္ဘာပုံ (hiraṇmayī pṛthvī) ကို လှူဒါန်းသူ မင်းသည် စကြဝတိ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း၊ မာန္ဓာတာ၊ ဟရိශ්ချန္ဒြ၊ ဘရတ၊ ကာရ္တဝီရျယ စသည့် မင်းကြီးများကို ဥပမာပြု၍ ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို အသေးစိတ် သတ်မှတ်သည်။ မြေကမ္ဘာပုံကို အလေးချိန်တိုင်းတာ၍ ပြုလုပ်ရ며 ဥစ္စာတွင် လိမ်လည်မှု မရှိစေရ။ ကမ္ဘာဗေဒကို သမုဒ္ဒရာ ၇ ခု (ဆား၊ ကြံရည်၊ အရက်၊ ဂီ၊ နို့ချဉ်၊ နို့၊ ရေ)၊ ဒွီပ ၇ ခု၊ မေရုတောင်နှင့် အခြားတောင်တန်းများ၊ အထူးသဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ် စသည့် မြစ်ကြီးများဖြင့် ကိုယ်စားပြုရသည်။ မဏ္ဍပ၊ ကုဏ္ဍများ၊ တိုရဏများ၊ အလယ်ဗေဒီ တည်ဆောက်ပြီး pañcagavya နှင့် သန့်ရေဖြင့် အဘိသေက ပြုလုပ်ကာ မန္တရနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရေချိုး၊ အဝတ်ကပ်၊ အမွှေးအကြိုင်၊ အာရတိက၊ စပါးသီးနှံ ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရသည်။ လှူဒါန်းသူသည် မြေမိခင်ကို လောကထောက်တိုင်အဖြစ် ချီးမွမ်း၍ လှူဒါန်းပွဲအတွက် ရောက်ရှိပါစေဟု တောင်းဆိုပြီး၊ လှူဒါန်းမှုကို ရေထဲသို့ သင်္ကေတအဖြစ် လွှဲပြောင်းရသည် (မြေပေါ်မချ၊ လက်ထဲမထည့်)။ ထို့နောက် ဂုဏ်ပြုစွာ ပြန်လည်နှုတ်ဆက်၍ ဘြာဟ္မဏများထံ ခွဲဝေသည်။ ဖလသရုတိတွင် မင်းဆက်တည်မြဲ၍ နိုင်ငံမဆုံးရှုံး၊ ကြားနာရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ပျက်စီး၊ ဂေါတမေရှဝရ၌ ပြုလုပ်လျှင် ဘဝများစွာ အကျိုးရှိကာ ဗိဿနု၏ မပျက်စီးသော နေရာသို့ နီးကပ်ရကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အခြားသူ လှူထားသော မြေကို မသိမ်းယူရဟု သီလတရားအဖြစ် တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်ထားသည်။

कपालमोचन-ईश्वर-उत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Kapālamocaneśvara: Origin and Glory of the Skull-Release Lord)
ဤအধ্যာယာတွင် စူတာက ကပာလမောစနဣရှ္ဝရ (Kapālamocaneśvara) ၏ မဟာတ္မယကို မိတ်ဆက်ကာ၊ ကြားရုံသာဖြင့်ပင် သန့်စင်စေသည်ဟုဆိုသည်။ ရှိများက ကပာလေရှ္ဝရကို မည်သူတည်ထောင်သနည်း၊ ဒർശနနှင့် ပူဇာ၏ အကျိုးရလဒ်များ၊ အင်ဒြာ၏ ဘြဟ္မဟတ္ယာ ဘယ်လိုဖြစ်ပေါ်ပြီး ဘယ်လိုဖယ်ရှားသနည်း၊ ထို့ပြင် “ပာပ-ပုရုရှ” (အပြစ်၏ သင်္ကေတရုပ်) ကို မန္တရနှင့် ကိရိယာများဖြင့် မည်သို့ပူဇာပေးအပ်ရမည်ကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက အင်ဒြာသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာမှ လွတ်မြောက်ရန် ဤဒေဝတাকে တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်းရှင်းပြသည်။ နောက်တစ်ဖန် အကြောင်းရင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြရာတွင်၊ တ்வရှ္ဋြမှ မွေးဖွားသော ဝೃထ္ရသည် ဘြဟ္မာ၏ အာရှီဝါဒကြောင့် ဘြာဟ္မဏအဆင့်ရပြီး ဘြာဟ္မဏများကို သဒ္ဓါဖြင့် ဂရုတစိုက်ဖြစ်လာသည်။ ဒေဝများနှင့် ဒာနဝများအကြား စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး၊ ဘృဟஸ္ပတိက အင်ဒြာကို မဟာဗျူဟာလှည့်ကွက်အသုံးပြုရန် အကြံပေးသည်။ ထို့နောက် ဒဓီစိ၏ အရိုးများကို ရယူကာ ဝဇ္ရကို ဖန်တီးရန်လည်း ညွှန်ကြားပြီး၊ အင်ဒြာက ဘြဟ္မ-ဘူတဟု ဖော်ပြသော ဝೃထ္ရကို သတ်သဖြင့် ဘြဟ္မဟတ္ယာက တေဇောလျော့နည်းခြင်းနှင့် အညစ်အကြေးနံ့ဆိုးခြင်းအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ဘြဟ္မာက အင်ဒြာကို တီရ္ထများကို လှည့်လည်ရေချိုးကာ သန့်စင်ရန်၊ မန္တရဖြင့် ရွှေဖြင့်လုပ်သော ကိုယ်ရုပ် (ပာပ-ပုရုရှ) ကို ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးထံ ဒါနပြုရန်၊ ထို့ပြင် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರတွင် ကပာလကို တည်ထောင်ပူဇာရန် အမိန့်ပေးသည်။ အင်ဒြာသည် ဝိශ්ဝာမိတ္ရ-ဟ္ရဒ၌ ရေချိုးရာ ကပာလကျသွားပြီး၊ ဟရ၏ မျက်နှာငါးပါးနှင့် ဆက်နွယ်သော မန္တရငါးပါးဖြင့် ပူဇာပြုကာ အညစ်အကြေးပျောက်ကင်းသည်။ ဝာတကဟု အမည်ရ ဘြာဟ္မဏက ရွှေပြစ်ရုပ်ကို လက်ခံသော်လည်း လူမှုရေးအပြစ်တင်ခံရပြီး၊ ဆွေးနွေးမှုက လက်ခံခြင်း၏ သီလနှင့် ထိုဒေသ၏ ရိုးရာအာဏာတည်မြဲမှု၊ ကပာလမောစနဟု တီရ္ထ၏ ကျော်ကြားမှုကို ခန့်မှန်းသည်။ နိဂုံးတွင် ဤဇာတ်ကြောင်းကို ကြား/ဖတ်ဆိုခြင်းသည် အပြစ်ဖျက်စီးပြီး၊ တီရ္ထသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာကို ဖယ်ရှားရာ အထူးသတ္တိရှိကြောင်း ထပ်မံဆိုထားသည်။

पापपिण्डप्रदानविधानवर्णनम् | Procedure for the Donation of the Pāpa-Piṇḍa (Sin-Effigy)
အခန်း ၂၇၀ တွင် မသိမှု၊ ပျက်ကွက်မှု၊ ဆန္ဒကြောင့် သို့မဟုတ် မပြည့်စုံသေးသောအရွယ်ကြောင့် pāpa (အပြစ်) ပြုမိပြီး ပုံမှန် prāyaścitta (အပြစ်လျော့ပွဲ) မလုပ်နိုင်သူအတွက် အပြစ်ပယ်ဖျက်နည်းကို သဒ္ဓါတရားအရ အစီအစဉ်တကျ ဖော်ပြထားသည်။ Ānarta က ချက်ချင်းသက်သာမှုရစေပြီး အပြစ်ဒုက္ခကို ဖျက်နိုင်သောနည်းကို မေးမြန်းရာ Bhartṛyajña က ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်သော “pāpa-piṇḍa” (ပလာ ၂၅ ပမာဏရှိ ရွှေတုံး) ကို လှူဒါန်းသည့် ပွဲတော်ကို ရှင်းပြသည်။ ဤပွဲကို apara-pakṣa (လဆုတ်ကာလ) တွင် ပြုလုပ်ရပြီး snāna (ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း)၊ သန့်ရှင်းသောအဝတ်အစား၊ maṇḍapa/vedi (မဏ္ဍပ်/ပူဇော်ခုံ) စီမံပြင်ဆင်မှုတို့ လိုအပ်သည်။ လှူဒါန်းသူသည် ကမ္ဘာလောကအစီအစဉ်အတိုင်း tattva များကို မြေဓာတ်မှစ၍ ဓာတ်များနှင့် အာရုံခံကိရိယာများအထိ အစဉ်လိုက် မန္တရားဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့သည်။ ထို့နောက် ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂ (Vedāṅga) ကို ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏကို ကြိုဆိုကာ ခြေသုတ်ပေးခြင်း၊ အဝတ်အစားနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် ဂုဏ်ပြုခြင်း ပြုလုပ်ပြီး “mūrti” (ရုပ်ပုံ/အတု) ကို ပေးအပ်ကာ မန္တရားဖြင့် ယခင် pāpa ကို လှူဒါန်းသည့် ရုပ်ပုံပေါ်သို့ လွှဲပြောင်းကြောင်း ကြေညာသည်။ ဘြာဟ္မဏက pratigraha (လက်ခံမန်တရား) ကို ရွတ်ဆို၍ လွှဲပြောင်းမှုကို လက်ခံကြောင်း အတည်ပြုပြီးနောက် dakṣiṇā (အလှူကြေး) ပေးကာ ဂုဏ်ပြု၍ ပြန်လွှတ်သည်။ အခန်းတွင် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ့ပါးခြင်း၊ အရောင်တောက်ပလာခြင်း၊ မင်္ဂလာအိပ်မက်များကဲ့သို့ အတွေ့အကြုံလက္ခဏာများကို ဖော်ပြပြီး ဤနည်းလမ်းကို ကြားရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် Kāpāleśvara အခြေအနေတွင် အကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားပြီး Gāyatrī ဖြင့် homa (မီးပူဇော်) ပြုရန် အကြံပြုထားသည်။

Liṅgasaptaka-pratiṣṭhā and Indradyumna’s Fame: The Hāṭakeśvara-kṣetra Narrative (लिङ्गसप्तक-माहात्म्यं तथा इन्द्रद्युम्न-कीर्तिः)
အခန်း ၂၇၁ တွင် စူတာက အလွန်ကောင်းကျိုးကြီးမားသော လိင်္ဂ ၇ ပါးစု (လိင်္ဂသပ္တက) ကို ဖော်ပြသည်။ မနက်ခင်းတွင် ဒർശနနှင့် ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အသက်ရှည်ခြင်း၊ ရောဂါကင်းခြင်း၊ အပြစ်ပယ်ဖျက်ခြင်းတို့ ရရှိနိုင်ကြောင်းဆိုသည်။ အမည်ဖော်ပြသည့် လိင်္ဂများမှာ မာရကဏ္ဍေရှ್ವರ၊ အိန္ဒြဒျုမ္နேရှ्वर၊ ပါလေရှ्वर၊ ဃဏ္ဍာရှိဝ၊ ကလသေရှ्वर (ဝါနရေရှ्वरနှင့် ဆက်နွယ်) နှင့် ဣရှာန/က்ஷೇತ್ರေရှ्वर တို့ဖြစ်သည်။ ရှိသီများက လိင်္ဂတစ်ပါးချင်းစီကို မည်သူတည်ထောင်သနည်း၊ မည်သို့သော ဝတ်ပြုကာရိယာနှင့် ဒါနများကို ပြုရမည်နည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ ထို့နောက် စူတာက ဘုရင် အိန္ဒြဒျုမ္န၏ ဥပမာဇာတ်ကို ရှည်လျားစွာ ပြောပြသည်။ ယဇ్ఞနှင့် ဒါနများ များစွာပြုခဲ့သော်လည်း မြေပြင်ပေါ်ရှိ ကီर्ति လျော့နည်းသဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံအဆင့်တောင် ထိခိုက်မည့်အန္တရာယ် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ကီर्ति ပြန်လည်တိုးပွားစေရန် သန့်ရှင်းသော လုပ်ငန်းများပြုရန် ပြန်လာပြီး၊ အချိန်အလွန်ရှည်လျားသည့်ကာလအတွင်း မိမိအတ္တသိက္ခာကို အတည်ပြုရန် မာရကဏ္ဍေယ၊ ကရိန်းကဲ့သို့သော ဘက/နာဍီဇင်္ဃ၊ ဥလူက (အော်လ်)၊ ဂൃဓ္ရ (လင်းတ)၊ ကူရ္မ/မန္ထရက (လိပ်) နှင့် နောက်ဆုံး လောမရှ ရှိသီတို့ထံ ဆက်တိုက် မေးမြန်းသည်။ သူတို့သည် ရှိဝဘုရားကို ဗိလ္ဝရွက်ပူဇော်ခြင်း စသည့် ဘက္တိနှင့် ကာရိယာများကြောင့် အသက်ရှည်ကြောင်း၊ တိရစ္ဆာန်ရုပ်ဖြစ်ရခြင်းမှာ တပသ်၏ ကျိန်စာကြောင့်ဟု ရှင်းပြကြသည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် ဘဟရ္တೃယဇ్ఞ နှင့် သံဝရ္တ တို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် ညွှန်ကြားချက်များသို့ ရောက်ပြီး၊ လက်တွေ့ဖြေရှင်းချက်အဖြစ် ဟာဋကေရှවර က္ෂેત્રတွင် လိင်္ဂ ၇ ပါး တည်ထောင်ရန်နှင့် “တောင်တန်းဒါန” ပုံစံ ဒါန ၇ မျိုး (မေရု၊ ကိုင်လာသ၊ ဟိမာလယ၊ ဂန္ဓမာဒန၊ သုဝေလ၊ ဝိန္ဓျ၊ သೃင်္ဂီ) ကို သတ်မှတ်ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ရန် ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအဖြစ် မနက်ခင်းတွင် လိင်္ဂ ၇ ပါးကို ဒർശနသာ ပြုလျှင် မသိမသာပြစ်တောင် လွတ်ကင်းကြောင်း၊ သတ်မှတ်ပူဇော်မှုနှင့် ဒါနများကို ပြုလျှင် ရှိဝဘုရား၏ နီးကပ်မှု (ဂဏတ്വ)၊ ရှည်လျားသော ကောင်းကင်ဘုံခံစားမှုနှင့် နောက်နောက်ဘဝများတွင်ပါ မြင့်မားသော အာဏာစိုးမိုးမှု ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။

युगस्वरूपवर्णनम् (Description of the Nature of the Yugas and Measures of Time)
ဤအধ্যာယသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ရှေးက ဖော်ပြခဲ့သော ဣရှာနနှင့် မင်းတစ်ပါးနှင့် ဆက်စပ်သော “နေ့” ၏ အတိုင်းအတာကို ရှင်တော်များက မေးမြန်းကြသည်။ စူတမုနိက အနည်းဆုံး သိမြင်နိုင်သည့် အချိန်ယူနစ်များမှ စ၍ နေ့–ည၊ လ၊ ရာသီ၊ အယန (နေကြောင်းပြောင်းကာလ) နှင့် နှစ်အထိ အချိန်အဆင့်ဆင့်ကို နည်းပညာဆန်စွာ ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ထို့နောက် ယုဂသဘောတရားသို့ ပြောင်းလဲကာ ကෘတ၊ တ్రေတா၊ ဒ్వာပရ၊ ကလိ ယုဂများကို ဓမ္မနှင့် ပါပ အချိုးအစား၊ လူမှု–ကျင့်ဝတ်အခြေအနေများနှင့် ယဇ္ဈပူဇာယဉ်ကျေးမှု (ယဇ္ဈလုပ်ဆောင်မှုနှင့် ကောင်းကင်ရောက်မှု) အပေါ် မူတည်၍ ဖော်ပြသည်။ ကလိယုဂတွင် လောဘ၊ ရန်လိုမှု၊ ပညာနှင့် အကျင့်ပျက်ယွင်းမှု၊ ရှားပါးမှုအကြောင်းအရာများနှင့် ဘဝအဆင့်အတန်းများ ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို စာရင်းပြု၍ သရုပ်ဖော်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အနာဂတ်က ကෘတယုဂ ပြန်လည်ရောက်လာမည့် စက်ဝိုင်းသဘောကို ပြပြီး၊ ဤအတိုင်းအတာများကို ဘြဟ္မာ၏ နေ့/နှစ်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ရှိဝ–ရှက္တိ ကောစမစ်ရုပ်ပုံများဖြင့် တိုးချဲ့ဖော်ပြသည်။ ကော်လိုဖွန်တွင် Nāgarakhaṇḍa ၏ Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya အတွင်းရှိကြောင်းနှင့် အခန်းအမည်ကို “Yugasvarūpavarṇana” ဟု ဖော်ပြထားသည်။

युगप्रमाणवर्णनम् (Yuga-Pramāṇa Varṇana) — Description of Cosmic Time Measures
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ စူတာသည် ယုဂ (yuga)၊ မန်ဝန္တရ (manvantara) နှင့် သက္ကရာ (Śakra/အိန္ဒြာ) တို့၏ တာဝန်အဆင့်အတန်းများနှင့် ဆက်စပ်သော ကောသမစ်အချိန် “ပရမာဏ” ကို သဘောတရား-နည်းပညာဆန်စွာ ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ သက္ကရာများကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြပြီး ယခုသက္ကရာကို “ဇာယန္တ” (Jāyanta) ဟု သတ်မှတ်ကာ ယခုမနုကို “ဝိုင်ဝသွဝတ” (Vaivasvata) ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အနာဂတ်သက္ကရာ “ဗလိ” (Bali) ကို ကြိုတင်ဖော်ပြပြီး၊ ၎င်း၏ အပ်နှံခြင်းသည် ဝာစုဒေဝ၏ ကရုဏာ (Vāsudeva-prasāda) နှင့် နောက်မန်ဝန္တရတွင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးမည်ဟူသော အရင်က ကတိတော်နှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်း ဆိုသည်။ အချိန်တွက်ချက်မှုတွင် ဘြဟ္မာ၏ အချိန်စာရင်းနှင့် အလုပ်သုံးတိုင်းတာချက် ၄ မျိုး—နေအခြေပြု (saura)၊ နေ့ရေတွက် (sāvana)၊ လအခြေပြု (cāndra)၊ နက္ခတ်/ကြယ်စုအခြေပြု (nākṣatra/ārkṣa) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ရာသီဥတု၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မဟာယဇ္ဈများသည် နေအခြေပြုနှင့် ကိုက်ညီပြီး၊ လူမှုရေးအရောင်းအဝယ်နှင့် မင်္ဂလာကိစ္စများသည် sāvana နှင့် ကိုက်ညီသည်။ လအခြေပြုတွင် အဓိမాస (adhimāsa) ဖြည့်သွင်းရပြီး၊ ဂြိုဟ်တွက်ချက်မှုများသည် နက္ခတ်အခြေပြုကို အားထားရသည်။ နိဂုံးတွင် ဤယုဂ/အချိန်ပရမာဏများကို ဘက္တိဖြင့် ရွတ်ဆိုပါက ကာကွယ်ပေးပြီး အချိန်မတော်သေခြင်း၏ ကြောက်ရွံ့မှုမှ လွတ်ကင်းစေကြောင်း ဖလသြုတိအဖြစ် ဆိုထားသည်။

Durvāsas-स्थापित-त्रिनेत्र-लिङ्गमाहात्म्य (The Glory of the Trinetra Liṅga Established by Durvāsas)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စူတ–ရိရှီ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်ကာ ရိရှီ ဒုర్వာသ သည် တည်ထောင်ထားသော သုံးမျက်စိရှိ သီဝလင်္ဂ (တရိနေတရ လင်္ဂ) ၏ မဟာတ್ಮကို ဖော်ပြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းခေါင်းဆောင်တစ်ဦးသည် လင်္ဂပူဇာကို ပြုလုပ်သော်လည်း အရောင်းအဝယ်ဆန်ဆန် လုပ်ငန်းများမှ ရလာသော ငွေကြေးကို လောဘဖြင့် စုဆောင်းကာ ရွှေကို သော့ခတ်သေတ္တာထဲတွင် သိမ်းထားသည်။ သူခိုး ဒုဟ်ရှီလာ သည် သာသနာဝင်သကဲ့သို့ ဟန်ဆောင်ကာ ကျောင်းထဲဝင်ပြီး သီဝဒိက္ခာကို လက်ခံကာ အခွင့်အရေးကို စောင့်နေသည်။ ခရီးထွက်စဉ်နှင့် သန့်ရှင်းသော မုရာလာ မြစ်အနီးတွင် နားချိန်၌ ဂုရု၏ ယုံကြည်မှု တိုးလာပြီး သေတ္တာကို ခဏတာ လွယ်ကူစွာ ထားမိသဖြင့် ဒုဟ်ရှီလာ သည် ရွှေကို ခိုးယူကာ ထွက်ပြေးသွားသည်။ နောက်ပိုင်း အိမ်ထောင်ရှင်ဖြစ်လာသော သူသည် ဘုရားဖူးရာနေရာတွင် ရိရှီ ဒုర్వာသ ကို တွေ့ကာ လင်္ဂရှေ့တွင် အကနှင့် သီချင်းဖြင့် ဘက္တိပြုခြင်းကို မြင်တွေ့သည်။ ဒုర్వာသ သည် မဟေရှဝရ သည် ထိုသို့သော ဘက္တိကို နှစ်သက်သဖြင့် လင်္ဂကို တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြပြီး အပြစ်ဖြေ–ကျင့်ဝတ်အစီအစဉ်ကို သတ်မှတ်သည်—ကృష్ణာဇိန (အနက်ရောင် သမင်အရေ) လှူဒါန်းခြင်း၊ ရွှေနှင့်အတူ တီလာပാത്ര (နှမ်းထည့်အိုး) ကို ပုံမှန်ပေးကမ်းခြင်း၊ မပြီးသေးသော ပရာသာဒ (ဘုရားကျောင်း) ကို ဂုရုဒက္ခိဏာအဖြစ် ပြီးစီးစေခြင်းနှင့် ပူဇာ၊ ပန်း၊ ဘက္တိအနုပညာများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအရ—ချိုင်တြ လတွင် ဒർശနပြုလျှင် တစ်နှစ်စာ အပြစ်ပျောက်ကင်း၊ ရေချိုး/အဘိသေက ပြုလျှင် ဆယ်စုနှစ်များစာ အပြစ်လျော့၊ လင်္ဂရှေ့တွင် အကနှင့် သီချင်းဖြင့် ဘက္တိပြုလျှင် ဘဝတစ်လျှောက် အပြစ်မှ လွတ်ကင်းကာ မောက္ခသို့ ဦးတည်သော ကုသိုလ်ရရှိနိုင်ကြောင်း ဆိုထားသည်။

Nimbēśvara–Śākambharī Utpatti Māhātmya (Origin-Glory of Nimbēśvara and Śākambharī)
သုတက ဤအဓ್ಯಾಯတွင် အကြောင်းရင်းဖော်ပြသည့် ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြသည်။ ဒုဟ္ရှီလဟုခေါ်သော လူတစ်ဦးသည် အကျင့်မပြည့်စုံသော်လည်း မိမိဂုရု၏နာမဖြင့် ရှိဝဘုရားကျောင်းတစ်ခုကို တည်ထောင်ကာ ထိုဘုရားကျောင်းကို «နိမ္ဗေရှ္ဝရ» ဟုခေါ်ကြပြီး တောင်ဘက်ဦးတည်ရာတွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဂုရု၏ခြေတော်ကို အမြဲသတိရ၍ ပြင်းထန်သော ဘက္တိဖြင့် အခြေခံတည်ဆောက်မှုကို ဆောင်ရွက်သည်။ သူ၏ဇနီးကို «ရှာကမ္ဘဟရီ» ဟုမှတ်တမ်းတင်ထားပြီး မိမိနာမဖြင့် ဒုရ္ဂါမယ်တော်ရုပ်တုကို တင်သွင်းကာ ရှိဝ–ဒေဝီ အတွဲသန့်ရှင်းရာနေရာအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ကျန်ရှိသည့် ငွေကြေးကို ပူဇော်ပွဲများအတွက် ခွဲဝေကာ ဒေဝတာများနှင့် ဗြာဟ္မဏများထံ လှူဒါန်းပြီးနောက် ဆွမ်းခံဘဝဖြင့် နေထိုင်ကြသည်။ နောက်ပိုင်း ဒုဟ္ရှီလ သေဆုံးသော် ရှာကမ္ဘဟရီသည် စိတ်ဓာတ်မလှုပ်ရှားဘဲ သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုင်ဆောင်ကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်ထဲ ဝင်ရောက်သည် (ဥပဒေမဟုတ်ဘဲ သာသနာရေး ဥပမာအဖြစ် ဖော်ပြခြင်း)။ ထို့နောက် နှစ်ဦးစလုံးကို အပစရာများအတူ ကောင်းကင်ယာဉ်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြသည်ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ဤ «အလွန်ကောင်းမွန်သော» ဒုဟ္ရှီလဇာတ်ကြောင်းကို ဖတ်သူသည် မသိမှုကြောင့် ဖြစ်သော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဖလရှရုတိက ဆိုသည်။

एकादशरुद्रोत्पत्ति-वर्णनम् | Origin Account of the Eleven Rudras (at Hāṭakeśvara-kṣetra)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဆူတာနှင့် ရှိများအကြား ဆွေးနွေးမေးမြန်းပုံစံဖြင့် ရုဒြ၏သဘောတရားကိုရှင်းလင်းသည်။ ရှိများက “ရုဒြတစ်ပါးသာရှိပြီး ဂေါရီကို မဟာဒေဝ၏ အဖော်အဖြစ်၊ စကန္ဒကို သားအဖြစ် ဆိုကြသော်လည်း ရုဒြ ၁၁ ပါးဟု မည်သို့ဆိုနိုင်သနည်း” ဟု မေးကြသည်။ ဆူတာက ရုဒြ၏ တစ်ပါးတည်းသော အဓိကတရားကို အတည်ပြုပြီး အခြေအနေအလိုက် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားလာခြင်းကို ရှင်းပြသည်။ ဝါရာဏသီ၌ ဟာဋကေရှ္ဝရကို ပထမဆုံး ဒർശနရရန် တပသီများက သစ္စာပြုကြရာမှ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် စည်းကမ်းတစ်ရပ် ပေါ်လာသည်—ပထမမမြင်နိုင်သူက အားလုံး၏ ပင်ပန်းမှုမှ ဖြစ်သော အပြစ်ကို ခံယူရမည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သီဝက ပြိုင်လိုစိတ်ကို သိမြင်သော်လည်း ဘက်တော်မူသော ဘက္တိကို လေးစား၍ နာဂပေါက်မှတဆင့် မြေအောက်မှ ထွက်ပေါ်လာကာ တြိရှူလကိုင်၊ မျက်စိသုံးလုံး၊ ကပရ္ဒာဆံထုံးဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသော ၁၁ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူသည်။ တပသီများက ဦးချကန်တော့၍ ကမ္ဘာ့ဦးတည်ရာများနှင့် ကာကွယ်ရေးအာဏာများနှင့် ဆက်နွယ်သော ရုဒြများကို ချီးမွမ်းသီချင်းများဖြင့် ပူဇော်ကြသည်။ သီဝက “ငါသည် ၁၁ မျိုးဖြစ်၏” ဟု ကြေညာကာ အပေးအယူတစ်ရပ် ပေးတော်မူသည်။ တပသီများက ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷေတရကို “တီရ္ထအားလုံး၏ စုဝေးရာ” ဟု ယူဆ၍ ၁၁ မူရတိအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ သီဝက သဘောတူပြီး ပုံသဏ္ဌာန်တစ်ပါးသည် ကైలားသ၌ ကျန်မည်ဟု ဆိုကာ ပူဇော်နည်းစဉ်ကို သတ်မှတ်သည်—ဝိශ්ဝာမိတ္တရ-ဟ္ရဒ၌ ရေချိုး၍ အမည်ဖြင့် မူရတိများကို ပူဇော်ရန်၊ ထိုပူဇော်မှုက ပုဏ္ဏာတရားကို တိုးမြှင့်ပေးမည်ဟု သိရန်။ ဖလသြရုတိတွင် ဝိညာဉ်တက်လှမ်းခြင်း၊ ဆင်းရဲသူအတွက် စည်းစိမ်၊ ကလေးမရှိသူအတွက် သားသမီး၊ နာသူအတွက် ကျန်းမာရေး၊ ရန်သူအပေါ် အောင်မြင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး၊ ဒိက္ခာခံသူများ၏ အရှ်မရေချိုးသဘောတရားနှင့် ṣaḍakṣara မန္တရဖြင့် အနည်းငယ်ပူဇော်သော်လည်း အကျိုးကြီးမားကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ရုဒြ ၁၁ ပါးသည် မဟာဒေဝ၏ ကိုယ်တော်ပုံသဏ္ဌာန်များဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ချိုက်တရ လပြည့်ဘက် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပူဇော်လျှင် အထူးအကျိုးရှိကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။

एकादशरुद्रसमीपे दानमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory of Donations in the Presence of the Eleven Rudras)
ဤအধ্যာယသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် သာသနာရေးဆွေးနွေးချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ရှင်တော်များက ကာသီ (ဝါရာဏသီ) တွင် ရုဒြနှင့်ဆက်နွယ်သော ဗြာဟ္မဏဆိုင်ရာ အမည်သတ်မှတ်ချက် ၁၁ မျိုးကို မည်သည်တို့နည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ ပြောကြားသူက မೃဂဗျာဓ၊ သရဝဇ్ఞ၊ နိန္ဒိတ၊ မဟာယသ၊ အဇာဣကပါဒ၊ အဟိရ္ဗုဓ္နျ၊ ပိနာကီ၊ ပရံတပ၊ ဒဟန၊ ဣရှ္ဝရ၊ ကပါလီ ဟူသော အမည်များကို ရွတ်ဆိုပြီး၊ ဟရိ၏ အမိန့်တော်အရ ရုဒြရုပ်သဏ္ဍာန်များဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှင်တော်များက သင့်လျော်သော ဒါန (လှူဒါန်းမှု) နှင့် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော ဇပ (မန္တရရွတ်) အကြောင်း လမ်းညွှန်တောင်းကြသည်။ ပြောကြားသူက စနစ်တကျ ဒါနပုံစံကို သတ်မှတ်ပြီး၊ မြင်သာထင်ရှားသော အမှန်တကယ် နွား (pratyakṣā dhenu) များကို အစဉ်လိုက် လှူရမည်ဟု ဆိုသည်။ နွားတစ်ကောင်စီသည် သကြားတုံး/ဂျဂ္ဂရီ၊ ထောပတ်၊ ဂီ၊ ရွှေ၊ ဆား၊ ရသာ/အရည်ချို၊ အစားအစာ၊ ရေ စသည့် အရင်းအမြစ်ပစ္စည်းများနှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ အဆုံးတွင် ဤဒါနများကို ပြုသူသည် စကြဝတိန် (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မင်း) ဖြစ်မည်ဟု ဖလသရုတိပြောပြီး၊ သန့်ရှင်းသော နေရာအနီးတွင် လှူသောအခါ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားကြောင်း အထူးပြောသည်။ မပြည့်စုံလှူနိုင်လျှင်လည်း ရုဒြအားလုံးအတွက် ရည်ရွယ်၍ ကြိုးစားကာ နွားတစ်ကောင်ကို အနည်းဆုံး လှူရန် တိုက်တွန်းသည်။

द्वादशार्कोत्पत्तिरत्नादित्योत्पत्तिमाहात्म्ये याज्ञवल्क्यवृत्तान्तवर्णनम् (Origin of the Twelve Suns and the Ratnāditya: Account of Yājñavalkya)
အခန်း ၂၇၈ တွင် စူတာက ရှိသီများအား “ကောင်းကင်၌ နေမင်းတစ်ပါးသာ မြင်ရသော်လည်း ဟာဋကေရှဝရ-က்ஷೇತ್ರ၌ နေမင်းပုံစံ ၁၂ မျိုးကို အခမ်းအနားအတွက် အဘိသေကတည်ထောင်ထားရခြင်း” ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ထိုနေမင်းတည်ထောင်မှုများကို ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၏ အဘိသေကနှင့် ဆက်စပ်စေပြီး၊ ဆာဝိတြီ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဘြဟ္မာ ဆင်းသက်လာရခြင်းနှင့် ထိုမှတဆင့် အိမ်ထောင်ရေးအစဉ်အလာ၊ ယဇ္ဉာပွဲအကျင့်သိက္ခာတို့အပေါ် ဓမ္မရေးရာတင်းမာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ယာဇ္ဉဝလ္က്യနှင့် သူ၏ဂုရု ရှာကလျ၏ ပဋိပက္ခသို့ လှည့်ကာ၊ မင်းများက ရှာန္တိကရမများကို ထပ်ခါတလဲလဲ တောင်းဆိုရာမှ မလေးစားမှု၊ ငြင်းပယ်မှုနှင့် ဂုရု-ရှిష္ယ အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပေါ်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ယာဇ္ဉဝလ္က्यက ယခင်သင်ကြားမှုကို သင်္ကေတအဖြစ် “ထုတ်ပယ်” လိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ယာဇ္ဉဝလ္က्यသည် စူရျကို တပသ္ယာနှင့် ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ကာ နေမင်းမူရတိ ၁၂ ပါးကို ဖန်တီးတည်ထောင်၍ သာမန်မဟုတ်သော စာရင်းအမည်များဖြင့် အမည်ပေးကာ ပူဇော်သကာများဖြင့် ဝတ်ပြုသည်။ စူရျသည် ပေါ်ထွန်း၍ အလိုတော်ပြည့်စုံစေသော ပရသဒကို ပေးကာ “နေမြင်း၏ နား၌ သင်ယူခြင်း” ဟူသော အံ့ဖွယ်သင်ကြားပုံစံဖြင့် ဝေဒပညာကို ပြန်လည်ပေးအပ်၍ ယာဇ္ဉဝလ္က्य၏ ဝေဒအရည်အချင်းကို အတည်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် ထိုသင်ကြားမှုကို မျှဝေကြောင်း၊ ဘုရားဖူးခြင်း၏ အကျိုး (အပြစ်လွတ်ခြင်း၊ မြင့်တက်ခြင်း၊ မောက္ခ) ကို ဖော်ပြပြီး တနင်္ဂနွေနေ့ ဒർശနသည် အထူးထိရောက်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။

पुराणश्रवणमाहात्म्यवर्णन (Glorification of Listening to the Purāṇa)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ စူတာက သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်ဖြင့် စကန္ဒပုရာဏ၏ အာဏာတရားကို တည်ထောင်သည်။ စကန္ဒက ပုရာဏကို ဘൃဂု (ဗြဟ္မာ၏ သားဟု သတ်မှတ်) ထံ သင်ကြားပြီး ထိုမှ အင်္ဂိရသ၊ စျဝန၊ ရိစီက တို့သို့ ဆက်လက်လွှဲပြောင်းသွားသည့် ပရမ္ပရာ (ဆက်ခံသင်ကြားမှု) ကို မော်ဒယ်အဖြစ် ပြသထားသည်။ ထို့နောက် ဖလရှရုတိ အပိုင်းသို့ ပြောင်းကာ သီလဝါဒသူတော်ကောင်းများ၏ စည်းဝေးရာတွင် စကန္ဒပုရာဏကို နားထောင်ခြင်းသည် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အညစ်ကို ဖယ်ရှားပေးပြီး အသက်ရှည်စေကာ လူမှုအခန်းကဏ္ဍမျိုးစုံအတွက် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ မာဟာတ္မယ၏ ကုသိုလ်သည် တိုင်းတာမရအောင် ကြီးမားကြောင်း၊ ထိုဓမ္မမာဟာတ္မယကို ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား လှူဒါန်းပါက ရှည်လျားသော ကောင်းကင်ဘုံဆုလာဘ်ကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ သားရခြင်း၊ ဥစ္စာတိုးပွားခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးအခွင့်အလမ်းကောင်းခြင်း၊ ဆွေမျိုးပြန်လည်တွေ့ဆုံခြင်း၊ မင်းတော်၏ အောင်ပွဲ စသည့် လက်တွေ့အကျိုးကျေးဇူးများကိုလည်း စာရင်းပြုထားသည်။ နိဂုံးတွင် ဟောပြောသူ/ဆရာကို ဂုဏ်ပြုခြင်းသည် ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒ္ရ တို့ကို ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် တူကြောင်း သတ်မှတ်ပြီး၊ သင်ကြားမှုအနည်းငယ်တောင် ငွေကြေးဖြင့် မလျော်ကန်စွာ မပြန်ဆပ်နိုင်သဖြင့် ထုံးတမ်းအတိုင်း လှူဒါန်းမှုနှင့် ဧည့်ခံမှုဖြင့် ဆရာကို ထောက်ပံ့ရမည်ဟု အလေးပေးသည်။ နားထောင်ခြင်းတစ်ခုတည်းကပင် တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးပြီး မျိုးဘဝများစွာ၏ အပြစ်ဒုက္ခကို ငြိမ်းစေသည်ဟု ဆိုထားသည်။
The place is presented as an ascetic forest in Ānarta where a crisis triggered by the falling of Śiva’s liṅga becomes the basis for establishing liṅga worship as uniquely authoritative; the site’s “glory” lies in being a setting where cosmic disorder is resolved through proper devotion and reinstatement of the liṅga.
Merit is framed through devotional correctness: sustained, faith-filled liṅga-pūjā (including tri-kāla worship) is said to lead to elevated spiritual outcomes (“parā gati”), and the act of honoring the liṅga is treated as honoring the triad of Śiva, Viṣṇu, and Brahmā.
The core legend is Śiva’s wandering after Satī’s separation, the ascetics’ curse causing the liṅga to fall into the earth and enter Pātāla, the ensuing cosmic omens, and the devas’ intervention culminating in the installation and worship of a golden liṅga named Hāṭakeśvara.