
သုတက ရာမသည် ပုရှ္ပကဝိမာနဖြင့် မိမိနေရပ်သို့ ပြန်လည်သွားရာတွင် လေယာဉ်ရထားသည် မမျှော်လင့်ဘဲ ရပ်တန့်သွားသော အဖြစ်ကို ပြောပြသည်။ ရာမက အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းပြီး ဟနုမာန် (ဝါယုသုတ) ကို စုံစမ်းရန် စေလွှတ်သည်။ ဟနုမာန်က အောက်တွင် မင်္ဂလာရှိသော ဟာဋကေရှ္ဝရ က္ෂೇತ್ರ ရှိပြီး ဘြဟ္မာတော် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုကြကာ အာဒိတျများ၊ ဝါစုများ၊ ရုဒြများ၊ အရှွင်များနှင့် စိဒ္ဓသတ္တဝါများ စုဝေးနေသဖြင့် သန့်ရှင်းဓာတ်အလွန်ထူထပ်ကာ ပုရှ္ပကသည် ထိုနေရာကို မကျော်နိုင်ကြောင်း တင်ပြသည်။ ရာမသည် ဝါနရများနှင့် ရာက္ခသများနှင့်အတူ ဆင်းသက်ကာ တီရ္ထနှင့် ဘုရားကျောင်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှု၍ (ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော ကုဏ္ဍတစ်ခုကိုလည်း ရည်ညွှန်းကာ) ရေချိုးသန့်စင်ပြီး သန့်စင်ပူဇော်မှုများ၊ ပိတೃကရိယာ (ဘိုးဘွားပူဇော်) ကို ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် က္ෂೇತ್ರ၏ အံ့ဖွယ်ပုဏ္ဏာကို တွေးတောကာ ကေရှဝ၏ ရှေးပုံစံနှင့် ဆက်နွယ်သည့် နည်းဖြင့် လိင်္ဂတော် တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်သွားသည်ဟု ဖော်ပြသော လက္ခ္မဏကို အမှတ်တရ ပြုလိုသည်; စီတာနှင့်အတူ မြင်သာမင်္ဂလာသော ပုံသဏ္ဍာန်ကိုလည်း ရည်ရွယ်သည်။ ရာမသည် သဒ္ဓါဖြင့် ပရသာဒ ၅ ခု တည်ထောင်ပြီး အခြားသူများလည်း မိမိတို့၏ လိင်္ဂများကို တည်ထောင်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိ—မနက်တိုင်း ဒർശနပြုခြင်းသည် ရာမாயဏ နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရစေပြီး အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် ရာမ၏ လုပ်ရပ်များကို ရွတ်ဆိုဖတ်ကြားခြင်းသည် အရှွမေဓယဇ္ဉ၏ အကျိုးနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။
Verse 1
सूत उवाच । संप्रस्थितस्य रामस्य स्वकीयं सदनं प्रति । यदाश्चर्यमभून्मार्गे श्रूयतां द्विजसत्तमाः
စူတက ပြော၏— ရာမသည် မိမိ၏ နေအိမ်သို့ ထွက်ခွာစဉ် လမ်းခရီးတွင် အံ့ဩဖွယ် အဖြစ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ နားထောင်ကြလော့၊ ဒွိဇသတ္တမတို့၊ နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့။
Verse 2
नभोमार्गेण गच्छत्तद्विमानं पुष्पकं द्विजाः । अकस्मादेव सञ्जातं निश्चलं चित्रकृन्नृणाम्
ဟေ့ ဗြာဟ္မဏတို့၊ ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားနေသော ပုષ္ပက ဝိမာနသည် အကြောင်းမဲ့သကဲ့သို့ ချက်ချင်း တည်ငြိမ်၍ ရပ်တန့်သွားကာ လူတို့အတွက် အံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 3
अथ तन्निश्चलं दृष्ट्वा पुष्पकं गगनांगणे । रामो वायुसुतस्येदं वचनं प्राह विस्मयात्
ထို့နောက် ကောင်းကင်ပြင်၌ ပုષ္ပက ဝိမာန မလှုပ်မယှက် ရပ်နေသည်ကို မြင်သော် ရာမသည် အံ့ဩလျက် လေဘုရား၏ သား (ဟနုမာန်) ထံသို့ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။
Verse 4
त्वं गत्वा मारुते शीघ्रं भूमिं जानीहि कारणम् । किमेतत्पुष्पकं व्योम्नि निश्चलत्वमुपागतम्
အို မာရုတီ၊ အလျင်အမြန် သွား၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် အကြောင်းရင်းကို သိလာပါ။ အဘယ်ကြောင့် ကောင်းကင်၌ရှိသော ပုဿပက ဝိမာနသည် မလှုပ်မရှား ဖြစ်နေသနည်း။
Verse 5
कदाचिद्धार्यते नास्य गतिः कुत्रापि केनचित् । ब्रह्मदृष्टिप्रसूतस्य पुष्पकस्य महात्मनः
မည်သည့်အခါမျှ မည်သူမဆို မည်သည့်နေရာတွင်မဆို ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုကို တားဆီးမထားနိုင်—ဗြဟ္မာ၏ ဒృష్టိမှ ပေါ်ပေါက်လာသော မဟာပုဿပက ဝိမာန၏ အကြောင်းဖြစ်သည်။
Verse 6
बाढमित्येव स प्रोच्य हनूमान्धरणीतलम् । गत्वा शीघ्रं पुनः प्राह प्रणिपत्य रघूत्तमम्
“အဲဒီအတိုင်းပါ” ဟုဆိုကာ ဟနုမာန်သည် မြေပြင်သို့ အလျင်အမြန် ဆင်းသွား၏။ ထို့နောက် ပြန်လာ၍ ရဃူတ္တမ (ရာမ) ကို ဦးချပြီး ထပ်မံ လျှောက်တင်၏။
Verse 7
अत्रास्याधः शुभं क्षेत्रं हाटकेश्वर संज्ञितम् । यत्र साक्षाज्जगत्कर्ता स्वयं ब्रह्मा व्यवस्थितः
ဤအောက်ဘက်တွင် ဟာဋကေရှ္ဝရ ဟုခေါ်သော မင်္ဂလာရှိသည့် သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ တစ်ခု ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ လောကကို တိုက်ရိုက် ဖန်ဆင်းသူ ဗြဟ္မာသည် ကိုယ်တိုင် တည်ရှိနေ၏။
Verse 8
आदित्या वसवो रुद्रा देववैद्यौ तथाश्विनौ । तत्र तिष्ठन्ति ते सर्वे तथान्ये सिद्धकिन्नराः
ထိုနေရာ၌ အာဒိတျများ၊ ဝသုများ၊ ရုဒ္ဒရများနှင့် တရားဝင် နတ်ဆရာဝန် အရှ္ဝိန် နှစ်ပါးတို့ အားလုံး တည်ရှိကြ၏။ ထို့အပြင် အခြားသော သိဒ္ဓများ၊ ကိန္နရများလည်း ရှိကြ၏။
Verse 9
एतस्मात्कारणान्नैतदतिक्रामति पुष्पकम् । तत्क्षेत्रं निश्चलीभूतं सत्यमेतन्मयोदितम्
ဤအကြောင်းကြောင့် ပုဿပက (Puṣpaka) သည် ဤနေရာကို မကျော်လွန်နိုင်။ ထိုကေတ္တရ (kṣetra) ပေါ်တွင် တည်ငြိမ်သက်သာသွားသည်—ဤသည်ကို ငါပြောသော သစ္စာတရားဖြစ်၏။
Verse 11
सर्वैस्तैर्वानरैः सार्धं राक्षसैश्च पृथग्विधैः । अवतीर्य ततो हृष्टस्तस्मिन्क्षेत्रे समन्ततः
ထို့နောက် သူသည် ဝါနရတို့အားလုံးနှင့်အတူ၊ အမျိုးမျိုးသော ရာက္ခသတို့နှင့်လည်း ပူးပေါင်းကာ ထိုနေရာသို့ ဆင်းသက်하였다။ ထိုကေတ္တရမြတ်၌ အရပ်ရပ်တစ်ဝိုက် လွန်စွာ ဝမ်းမြောက်လေ၏။
Verse 12
तीर्थमालोकयामास पुण्यान्यायतनानि च । ततो विलोकयामास पितामहविनिर्मिताम् । चामुण्डां तत्र च स्नात्वा कुण्डे कामप्रदायिनि
သူသည် ပုဏ္ဏတီရ္ထ (tīrtha) ကိုလည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော သန့်ရှင်းရာ အာယတနများကိုလည်းကောင်း ကြည့်ရှုလေ၏။ ထို့နောက် ပိတామဟ (ဗြဟ္မာ) တည်ထောင်သည်ဟု ဆိုကြသော ချာမုဏ္ဍာ (Cāmuṇḍā) ကို မြင်လေ၏။ ထိုနေရာ၌ ဆန္ဒပေးကူဏ္ဍ (kuṇḍa) တွင် ရေချိုးကာ တီရ္ထ၏ သန့်စင်ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်လေ၏။
Verse 13
ततो विलोकयामास पित्रा तस्य विनिर्मितम् । रामः स्वमिव देवेशं दृष्ट्वा देवं चतुर्भुजम्
ထို့နောက် ရာမ (Rāma) သည် ဖခင်တော်က တည်ထောင်ထားသည်ဟု ဆိုကြသော ဒေဝေရှ (ဘုရားတို့၏ အရှင်) ကို ကြည့်ရှုလေ၏။ လေးလက်တော်နှင့် တောက်ပသော ထိုဒေဝတရားရုပ်ကို မြင်ပြီး၊ မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင် အရှင်အဖြစ် လေးစားပူဇော်လေ၏။
Verse 14
राजवाप्यां शुचिर्भूत्वा स्नात्वा तर्प्य निजान्पितॄन् । ततश्च चिन्तयामास क्षेत्रे त्र बहुपुण्यदे
သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာပြီးနောက် သူသည် ရာဇဝါပီ (Rājavāpī) တွင် ရေချိုးကာ မိမိ၏ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) များအား တർပဏ (tarpana) ပူဇော်လေ၏။ ထို့နောက် အလွန်ပုဏ္ဏတရားပေးသော ထိုကေတ္တရ၌ စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူလေ၏။
Verse 15
लिंगं संस्थापयाम्येव यद्वत्तातेन केशवः । तथा मे दयितो भ्राता लक्ष्मणो दिवमाश्रितः
«အဖေက ကေရှဝကို တည်ထောင်ခဲ့သကဲ့သို့ ငါလည်း လိင်္ဂကို အမှန်တကယ် တည်ထောင်မည်။ ငါချစ်မြတ်နိုးသော ညီအစ်ကို လက္ခ္မဏသည် ယခု ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်နှင့်ပြီ»။
Verse 16
यस्तस्य नामनिर्दिष्टं लिंगं संस्थापयाम्यहम् । तं चापि मूर्तिमंतं च सीतया सहितं शुभम् । क्षेत्रे मेध्यतमे चात्र तथात्मानं दृषन्मयम्
«သူ၏နာမတော်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော လိင်္ဂကို ငါတည်ထောင်မည်။ ထို့ပြင် ဤအလွန်သန့်စင်စေသော က္ṣေတရ၌ စီတာနှင့်အတူ မင်္ဂလာရှိသော ရုပ်တော်ကိုလည်း တည်ထောင်မည်။ ထို့အတူ ငါ့ကိုယ်တိုင်၏ ကျောက်ဖြင့်ဖွဲ့သော ရုပ်တော်ကိုလည်း တည်ထောင်မည်»။
Verse 17
एवं स निश्चयं कृत्वा प्रासादानां च पंचकम् । स्थापयामास सद्भक्त्या रामः शस्त्रभृतां वरः
ဤသို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ခိုင်မာစွာ ချမှတ်ပြီးနောက်၊ လက်နက်ကိုင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ရာမသည် စစ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် ဘုရားကျောင်း ငါးလုံးကို တည်ထောင်하였다။
Verse 18
ततस्ते वानराः सर्वे राक्षसाश्च विशेषतः । लिंगानि स्थापयामासुः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्
ထို့နောက် ဝါနရတို့အားလုံးနှင့် အထူးသဖြင့် ရာက္ခသတို့သည် မိမိမိမိ၏ လိင်္ဂများကို သီးသန့်သီးသန့် တည်ထောင်ကြ하였다။
Verse 19
तत्रैव सुचिरं कालं स्थितास्ते श्रद्धयाऽन्विताः । ततो जग्मुरयोध्यायां विमानवरमाश्रिताः
ထိုနေရာ၌ပင် သူတို့သည် ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝစွာဖြင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ကြ하였다။ ထို့နောက် အထူးကောင်းမွန်သော ကောင်းကင်ယာဉ်ကို စီးနင်း၍ အယောဓျာသို့ သွားကြ하였다။
Verse 20
एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा रामेश्वरो महान् । लक्ष्मणेश्वरसंयुक्तस्तस्मिंस्तीर्थे सुशोभने
ဤအရာအားလုံးကို သင်တို့အား ငါပြောပြပြီးပြီ—လက္ခ္မဏေရှ్వరနှင့် ပေါင်းစည်းသော မဟာ ရာမေရှ్వరသည် ထိုတီရ္ထအလှပတွင် ထင်ရှားတောက်ပနေသည်ဟူ၍။
Verse 21
यस्तौ प्रातः समुत्थाय सदा पश्यति मानवः । स कृत्स्नं फलमाप्नोति श्रुते रामायणेऽत्र यत्
မနက်အရုဏ်တက်ချိန်၌ ထ၍ အမြဲတမ်း ထိုဘုရားနှစ်ပါးကို ကြည့်ရှုသူ မည်သူမဆို၊ ဤနေရာ၌ ရာမာယဏကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် ကြေညာထားသော အကျိုးတရား အပြည့်အစုံကို ရရှိသည်။
Verse 22
अथाष्टम्यां चतुर्दश्यां यो रामचरितं पठेत् । तदग्रे वाजिमेधस्य स कृत्स्नं लभते फलम्
အဋ္ဌမီနေ့နှင့် စတုဒ္ဒသီနေ့တို့တွင် ရာမചരိတကို ရွတ်ဖတ်သူ မည်သူမဆို၊ ထိုအရှေ့၌ အશ્વမေဓယဇ္ဉ၏ အကျိုးတရားကို အပြည့်အစုံ ရရှိသည်။
Verse 102
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कौतूहलसमवितः । पुष्पकं प्रेरयामास तत्क्षेत्रं प्रति राघवः
စူတက ပြောသည်—ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် အံ့ဩစိတ်နှင့် စူးစမ်းလိုစိတ် ပြည့်ဝသော ရာဃဝသည် ပုෂ္ပက လေယာဉ်ရထားကို ထိုက்ஷೇತ್ರသန့်ရှင်းရာသို့ ဦးတည်၍ လှုပ်ရှားစေ하였다။