Adhyaya 63
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 63

Adhyaya 63

အဓ್ಯಾಯ ၆၃ တွင် စုတကာက “စိုးမေရှ္ဝရ” တီရ္ထ၏ မူလအကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ လမင်း (စိုးမ) တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော လင်္ဂတော်တစ်ပါးကို ချီးကျူးဖော်ပြပြီး၊ တစ်နှစ်ပတ်လုံး တနင်္လာနေ့တိုင်း ရှိဝဘုရားကို ဝတ်ပြုသည့် ကာလကန့်သတ် ဝရတကို ပြောထားသည်။ ထိုဝရတကြောင့် ယက္ခမာကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာပျက်ယွင်းစေသော ရောဂါများနှင့် ရေရှည်ရောဂါကြီးများမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ လမင်း၏ အနာရောဂါဖြစ်ပေါ်လာပုံမှာ—စိုးမသည် ဒက္ခ၏ သမီး ၂၇ ယောက် (နက္ခတ်တရား) ကို လက်ထပ်သော်လည်း ရိုဟိဏီကိုသာ အထူးချစ်ခင်ကပ်လှမ်း၍ အခြားသူများက တိုင်ကြားကြသည်။ ဒက္ခက ဓမ္မအရ သတိပေး၍ စိုးမက ပြင်မည်ဟု ကတိပေးသော်လည်း ပြန်လည်ထပ်မံပြုမူသဖြင့် ဒက္ခက ကိုယ်ခန္ဓာယိုယွင်းစေသော အနာရောဂါဖြင့် ကျိန်စာချသည်။ စိုးမသည် ဆေးဝါးနှင့် ဆရာဝန်များကို ရှာဖွေသော်လည်း မအောင်မြင်ဘဲ သာသနာပျော်ရွှင်သည့် စွန့်လွှတ်ခြင်းနှင့် တီရ္ထယာတရားကို လက်ခံကာ ပရဘာသက்ஷೇತ್ರသို့ ရောက်လာပြီး ရောမက မုနိကို တွေ့သည်။ ရောမကက ကျိန်စာကို တိုက်ရိုက်ဖျက်မရသော်လည်း ရှိဝဘုရားအပေါ် ဘက္တိဖြင့် အကျိုးဆက်ကို လျော့နည်းစေနိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်—တီရ္ထများအနှံ့ (၆၈ ဟု ရည်ညွှန်း) လင်္ဂများ တည်ထောင်၍ ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ဝတ်ပြုရန် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ရှိဝဘုရား ပေါ်ထွန်းလာ၍ ဒက္ခနှင့် ညှိနှိုင်းကာ ကျိန်စာ၏ အမှန်တရားကို ထိန်းသိမ်းရင်း ကယ်တင်မှုကို ပေးသည့် စက်ဝိုင်းဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းချက်ကို ချမှတ်သည်—လမင်းသည် ပက္ခအလိုက် တစ်ဝက်တစ်ဝက် တိုးလျော့ (wax and wane) မည်။ စိုးမက တည်ထောင်ထားသော လင်္ဂများတွင် ရှိဝဘုရား ဆက်လက်နီးကပ်တည်ရှိပေးရန် တောင်းဆိုရာ တနင်္လာနေ့တွင် အထူးနီးကပ်မှုကို ပေးအပ်သည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထများအနှံ့ စိုးမေရှ္ဝရ ပေါ်ထွန်းမှုများကို အတည်ပြုဖော်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अथ सोमेश्वराख्यं च तत्र लिंगं सुशोभनम् । अस्ति ख्यातं त्रिलोकेऽत्र स्वयं सोमेन निर्मितम्

စူတက ပြောသည်။ ထိုနေရာတွင် ‘ဆိုမေရှွရ’ ဟု ခေါ်သော လင်္ဂအလွန်လှပတင့်တယ်တစ်ဆူ ရှိ၏။ လောကသုံးပါးလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားပြီး လကိုယ်တော် ဆိုမ (စန္ဒြာ) ကိုယ်တိုင် တည်ထောင်ထားသည်။

Verse 2

सोमवारेण यस्तत्र वत्सरं यावदर्चयेत् । क्षणं कृत्वा स रोगेण दारुणेनापि मुच्यते

ထိုနေရာတွင် တနင်္လာနေ့တိုင်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပူဇော်သူသည်—အနည်းငယ်သာ ဝရတပြုထားသော်လည်း—ကြောက်မက်ဖွယ် ရောဂါကြမ်းတမ်းမှပင် လွတ်မြောက်လေသည်။

Verse 3

यक्ष्मणापि न संदेहः किं पुनः कुष्ठपूर्वकैः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रोगार्त्तस्तं प्रपूजयेत्

ယက္ခမာ (တီဘီ) ရောဂါဖြစ်သော်လည်း လွတ်မြောက်ခြင်းအပေါ် သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် ကုဋ္ဌ (အနာရောဂါ) စသည့် အခြားရောဂါများဆိုလျှင် ပို၍ပင် မဆိုလိုတော့။ ထို့ကြောင့် ရောဂါဒဏ်ခံနေရသူသည် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ထိုဘုရားကို ထိုနေရာတွင် ပူဇော်သင့်သည်။

Verse 4

तदाराध्य पुरा सोमः क्षयव्याधिसमन्वितः । बभूव नीरुग्देहोऽसौ यथा पांड्यो नराधिपः

ရှေးကာလတွင် ဆိုးမ (စောမ) သည် ချွတ်ယွင်းပျက်စီးရောဂါဖြင့် ခံစားနေရသော်လည်း ထို စောမေရှွရ (Somēśvara) ကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာရောဂါကင်းစင်သကဲ့သို့ ပாண்டယ မင်းကြီးကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 5

ऋषय ऊचुः । ओषधीनामधीशस्य कथं सोमस्य सूतज । क्षयव्याधिः पुरा जाता उपशांतिं कथं गतः

ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်– “ဟေ့ စူတ၏ သားရေ၊ ဆေးပင်အပေါင်း၏ အရှင်ဖြစ်သော စောမသည် ရှေးကာလ၌ အဘယ်ကြောင့် ချွတ်ယွင်းပျက်စီးရောဂါကို ခံရသနည်း။ ထိုရောဂါသည် မည်သို့ သက်သာငြိမ်းသွားသနည်း?”

Verse 6

एतन्नः सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामते । तथा तस्य महीपस्य पांड्यस्यापि कथां शुभाम्

အကြီးမားသော ဉာဏ်ရှိသူရေ၊ ဤအရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ ထို့အပြင် ထို ပாண்டယ မင်းကြီး၏ မင်္ဂလာကောင်းသော ဇာတ်လမ်းကိုလည်း ပြောပြပါ။

Verse 7

सूत उवाच । दक्षस्य कन्यकाः पूर्वं सप्तविंशतिसंख्यया । उपयेमे निशानाथो देवाग्निगुरुसंनिधौ

စူတက ပြောသည်– “ယခင်ကာလ၌ ည၏ အရှင် (စောမ) သည် ဒက္ခ၏ သမီးများကို အရေအတွက် ၂၇ ယောက်ဖြင့် နတ်တို့၊ ယဇ်မီးနှင့် ဂုရုတို့၏ ရှေ့မှောက်တွင် လက်ထပ်ယူခဲ့သည်။”

Verse 8

नक्षत्रसंज्ञिता लोके कीर्त्यंते या द्विजोत्तमैः । दैवज्ञैरश्विनीपूर्वा रूपौदार्यगुणान्विताः

သူတို့ကို လောကတွင် “နက္ခတ်” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ အမြင့်မြတ်သော ဒွိဇတို့နှင့် ဇာတာပညာရှင်များက အရှွိနီမှ စ၍ ချီးမွမ်းကြသည်။ သူတို့သည် အလှအပ၊ ရက်ရောမှုနှင့် ဂုဏ်သတ္တိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကြ၏။

Verse 9

अथ तासां समस्तानां मध्ये तस्य निशापतेः । रोहिणी वल्लभा जज्ञे प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

ထို့နောက် သူတို့အားလုံးအလယ်၌ ရောဟိဏီသည် ည၏အရှင် (လ) ၏ အချစ်တော်ဖြစ်လာ၍၊ သူ၏ အသက်ရှူသက်တမ်းထက်ပင် ပိုမိုချစ်မြတ်နိုးတော်မူ၏။

Verse 10

ततः समं परित्यज्य सर्वास्ता दक्षकन्यकाः । रोहिण्या सह संयुक्तः संबभूव दिवानिशम्

ထို့နောက် ဒက္ခ၏ သမီးတော်များအားလုံးအပေါ် တန်းတူချစ်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်၍၊ ရောဟိဏီနှင့်သာ ပေါင်းစည်းကာ နေ့ညမပြတ် နေထိုင်တော်မူ၏။

Verse 11

ततस्ताः काम संतप्ता दौर्भाग्येन समन्विताः । प्रोचुर्दुःखान्विता दक्षं गत्वा बाष्पप्लुताननाः

ထို့နောက် မပြည့်မီသော ကာမဆန္ဒကြောင့် ပူလောင်ကာ ကံမကောင်းခြင်းနှင့် တွဲဖက်နေသော မိန်းကလေးများသည် မျက်နှာတစ်ပြင်လုံး မျက်ရည်စိုစွတ်လျက် ဒက္ခထံသို့ သွားပြီး ဝမ်းနည်းစွာ ပြောကြ၏။

Verse 12

वयं यस्मै त्वया दत्ताः पत्न्यर्थं तात पापिने । ऋतुमात्रमपि प्रीत्या सोऽस्माकं न प्रयच्छति

«အဖေရှင်၊ အဖေက ကျွန်မတို့ကို အပြစ်ရှိသူအဲဒီလူထံ မယားအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော် သူသည် ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် ရာသီတစ်ခါ (ṛtu) မျှတောင် မပေး၊ ကျွန်မတို့ထံ မနီးကပ်ပါ» ဟုဆိုကြ၏။

Verse 14

सूत उवाच । तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षो दुःखसमन्वितः । सर्वास्ताः स्वयमादाय जगाम शशिसंनिधौ

စူတက ပြော၏—သူတို့၏ စကားကို ကြားသော် ဒက္ခသည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်၊ သူတို့အားလုံးကို ကိုယ်တိုင်ခေါ်ဆောင်ကာ သရှင် (လ) ၏ အနီးတော်သို့ သွားတော်မူ၏။

Verse 15

ततः प्रोवाच सोऽन्वक्षं तासां दक्षः प्रजापतिः । भर्त्सयन्परुषैर्वाक्यैर्निशानाथं मुहुर्मुहुः

ထို့နောက် ဒက္ခ ပ္ရဇာပတိသည် သူတို့ရှေ့တွင် ရပ်ကာ၊ ည၏အရှင် နိသာနာထ (လ) ကို ကြမ်းတမ်းသောစကားများဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ဆူပူကဲ့ရဲ့하였다။

Verse 16

किमिदं युज्यते कर्तुं त्वया रात्रिपतेऽधम । कर्म मूढ सतां बाह्य धर्मशास्त्रविगर्हितम्

«အို ည၏အရှင်၊ အောက်တန်းကျသူရေ—ဤအရာကို သင်လုပ်ခြင်းသည် မည်သို့ သင့်လျော်သနည်း? အို မောဟသူရေ၊ ဤလုပ်ရပ်သည် သဒ္ဓါရှိသူတို့၏ အကျင့်မှ ပြင်ပဖြစ်၍ ဓမ္မရှာသ္တရများက ကဲ့ရဲ့ထားသည်» ဟု ဆို၏။

Verse 17

ऋतुकालेऽपि संप्राप्ते सुता मम समुद्भवाः । यन्न संभाषसि प्रीत्या धर्मशास्त्रं न वेत्सि किम्

«သင့်တော်သော ရာသီကာလ ရောက်လာသော်လည်း၊ ငါမှ မွေးဖွားလာသော သမီးတို့နှင့် သင်သည် ချစ်ခင်စွာ မပြောဆိုပါ။ ဓမ္မရှာသ္တရကို မသိသလော?»

Verse 18

ऋतु स्नातां तु यो भार्यां संनिधौ नोपगच्छति । घोरायां भ्रूणहत्यायां युज्यते नात्र संशयः

«ṛtu-ရာသီတွင် ရေချိုးသန့်စင်၍ အဆင်သင့်ဖြစ်နေသော မယားကို နီးကပ်ရှိသော်လည်း မချဉ်းကပ်သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် သန္ဓေသတ်罪နှင့် တူသော အပြစ်ကို ခံရသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ»။

Verse 19

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सलज्जो रात्रिनायकः । प्रोवाचाधोमुखो दक्षं प्रकरिष्ये वचस्तव

ထိုစကားကို ကြားသော် ည၏နာယက နိသာနာထသည် ရှက်ကြောက်လာ၍ မျက်နှာချကာ ဒက္ခအား «သင်၏အမိန့်ကို ကျွန်ုပ် ဆောင်ရွက်ပါမည်» ဟု ပြော하였다။

Verse 20

ततो हृष्टमना दक्षः सुताः सर्वा हिमद्युते । निवेद्यामंत्र्य तं पश्चाज्जगाम निजमंदिरम्

ထို့နောက် ဒက္ခသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် အေးမြသောရောင်ခြည်ရှိသည့် လမင်းထံသို့ မိမိသမီးတို့အားလုံးကို ဆက်ကပ်ပေး၏။ ထိုသူအား ရိုသေလေးစားကာ နှုတ်ဆက်ပြီးနောက် မိမိအိမ်တော်သို့ ပြန်သွားလေ၏။

Verse 21

चन्द्रोऽपि पूर्ववत्सर्वास्ताः परित्यज्य दक्षजाः । रोहिण्या सह संसर्गं प्रचकारानुरागतः

သို့ရာတွင် လမင်းသည် ယခင်ကကဲ့သို့ပင် ဒက္ခ၏သမီးတို့အားလုံးကို စွန့်ပစ်၍ ကာမရာဂဖြင့် လွန်စွာချစ်မြတ်နိုးကာ ရိုဟိဏီနှင့်သာ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုကို ဆက်လက်ပြုလေ၏။

Verse 22

अथ ता दुःखिता भूयो जग्मुर्यत्र पिता स्थितः । प्रोचुश्च बाष्पपूर्णाक्षास्तत्कालसदृशं वचः

ထို့နောက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော သူတို့သည် ဖခင်ရှိရာသို့ ထပ်မံသွားကြ၏။ မျက်လုံးများ မျက်ရည်ပြည့်လျက် ထိုအခိုက်အတန့်၏ ဒုက္ခနှင့် ကိုက်ညီသော စကားကို ပြောကြလေ၏။

Verse 23

एतत्तात महद्दुःखमस्माकं वर्तते हृदि । यद्दौर्भाग्यं प्रसंजातं सर्वस्त्रीजनगर्हितम्

«အဖေကြီးရေ၊ ကျွန်မတို့နှလုံးထဲတွင် အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းနည်းမှုတစ်ရပ် တည်ရှိနေပါသည်။ ကျွန်မတို့အပေါ် မကောင်းကံဆိုးကြီး ကျရောက်လာ၍ မိန်းမအပေါင်းတို့က ရှုတ်ချသည့် အရှက်အကြောက် ဖြစ်လာပါပြီ»။

Verse 24

यत्पुनस्त्वं कृतस्तेन कामुकेन दुरात्मना । व्यर्थश्रमोऽप्रमाणीव कृतेऽस्माकं गतः स्वयम्

«ထို့ပြင် ကာမလိုလားသော အကျင့်ဆိုးသူကြောင့် အဖေ၏ ကြိုးပမ်းမှုသည် အလဟဿဖြစ်သကဲ့သို့၊ အဖေ၏ အာဏာစကားလည်း မလေးစားခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပါပြီ—ကျွန်မတို့အတွက် အဖေက လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း»။

Verse 25

तद्दुःखं न वयं शक्ता हृदि धर्तुं कथंचन । रमते स हि रोहिण्या चंद्रमाः सहितोऽनिशम्

«ထိုဝမ်းနည်းခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့၏နှလုံးထဲတွင် မည်သို့မျှ မခံနိုင်ပါ—လမင်းသည် ရိုဟိဏီနှင့်သာ အမြဲတမ်း ပျော်မြူးလျက် ရှိနေသည်»။

Verse 26

विशेषात्तव वाक्येन निषिद्धो रात्रिनायकः । अनुज्ञां देहि तस्मात्त्वमस्माकं तत्र सांप्रतम् । दौर्भाग्यदुःखसंतप्तास्त्यजामो येन जीवितम्

«အထူးသဖြင့် သင်၏အမိန့်ကြောင့် ည၏အရှင်ကို တားမြစ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုအခါ ထိုနေရာသို့ သွားရန် ခွင့်ပြုပါ—ကံဆိုးဒုက္ခကြောင့် ပူလောင်နေသဖြင့် ထိုနည်းဖြင့် အသက်ကို စွန့်လွှတ်မည်»။

Verse 27

सूत उवाच । तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः कोपसमन्वितः । शशाप शर्वरीनाथं गत्वा तत्संनिधौ ततः

စူတက ပြောသည်—«သူတို့၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ဒက္ခသည် ဒေါသပြည့်ဝလျက် ထိုသူ၏ရှေ့သို့ သွားကာ ထို့နောက် ည၏အရှင်ကို ကျိန်စာတင်하였다»။

Verse 28

यस्मात्पाप न मे वाक्यं त्वया धर्मसमन्वितम् । कृतं तस्मात्क्षयव्याधिस्त्वां ग्रसिष्यति दारुणः

«အပြစ်ရှိသူရေ၊ ဓမ္မနှင့်ညီသော ငါ၏စကားကို သင်မလိုက်နာခဲ့သဖြင့် ထို့ကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ခန္ဓာပျက်ယွင်းရောဂါက သင့်ကို ဖမ်းဆီးလိမ့်မည်»။

Verse 29

एवमुक्त्वा ययौ दक्षश्चन्द्रोऽपि द्विजसत्तमाः । तत्क्षणाद्यक्ष्मणाश्लिष्टः क्षयं याति दिने दिने

ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဒက္ခသည် ထွက်ခွာသွား၏။ ထို့အတူ လမင်းလည်း—အို ဒွိဇအထူးမြတ်တို့—ထိုခဏမှစ၍ ယက္ခမာရောဂါက ဖက်တွယ်ကာ နေ့စဉ် နေ့တိုင်း ပို၍ ပျက်ယွင်းသွားလေသည်။

Verse 30

ततोऽसौ कृशतां प्राप्तः संपरित्यज्य रोहिणीम् । अशक्तः सेवितुं कामं वभ्राम जगतीतले

ထို့နောက် သူသည် အလွန်ပိန်လှီလာ၍ ရိုဟိဏီကို စွန့်ခွာကာ ကာမသုခကို မလိုက်နိုင်သဖြင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် လှည့်လည်သွားလာ하였다။

Verse 31

क्षयव्याधिप्रणाशाय पृच्छ मानश्चिकित्सकान् । औषधानि विचित्राणि प्रकुर्वाणो जितेन्द्रियः

ပိန်လှီပျက်စီးစေသောရောဂါကို ဖျက်ဆီးရန် ဆရာဝန်များကို မေးမြန်းကာ၊ အင်ဒြိယကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူအဖြစ် ဆေးဝါးမျိုးစုံကို ပြုလုပ်하였다။

Verse 32

तथापि मुच्यते नैव यक्ष्मणा स निशापतिः । दक्षशापेन रौद्रेण क्षयं याति दिनेदिने

သို့သော်လည်း ည၏အရှင် (လ) သည် ယက္ခမာဟုခေါ်သော ပိန်လှီရောဂါမှ မလွတ်မြောက်နိုင်။ ဒက္ခ၏ ပြင်းထန်သော ကျိန်စာကြောင့် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပျက်စီးယုတ်လျော့သွားသည်။

Verse 33

ततो वैराग्यमापन्नस्तीर्थयात्रापरायणः । बभूव श्रद्धयायुक्तस्त्यक्त्वा भेषजमुत्तमम्

ထို့နောက် သူသည် ဝိုင်ရာဂျျ (အလိုမရှိခြင်း) သို့ ရောက်ကာ တီရ္ထယာတရာ (ဘုရားသန့်နေရာသို့ ခရီး) ကို အဓိကထားသူ ဖြစ်လာသည်။ ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝ၍ အကောင်းဆုံးဆေးဝါးကိုတောင် စွန့်ထား하였다။

Verse 34

अथासौ भ्रममाणस्तु तीर्थान्यायतनानि च । संप्राप्तो ब्राह्मणश्रेष्ठाः प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

ထို့ကြောင့် တီရ္ထများနှင့် သန့်ရှင်းသော ဘုရားကျောင်းအာယတနများကို လှည့်လည်သွားလာရင်း၊ အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့၊ အလွန်မြင့်မြတ်သော က్షೇತ್ರ ဖြစ်သည့် ပရဘာသသို့ ရောက်ရှိလာ하였다။

Verse 35

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा प्रभासं वीक्ष्य रात्रिपः । यावत्संप्रस्थितोन्यत्र तावदग्रे व्यवस्थितम्

ထိုနေရာ၌ ရေချိုးကာ သန့်ရှင်းသွားပြီးနောက်၊ ည၏အရှင်သည် ပရဘာသ (Prabhāsa) ကို မြင်တော်မူ၏။ အခြားနေရာသို့ ထွက်ခွာမည်အချိန်တွင် မိမိရှေ့၌ တစ်ဦးတစ်ယောက် ရပ်နေသည်ကို တွေ့မြင်၏။

Verse 36

अपश्यद्रोमकंनाम स मुनि संशितव्रतम् । तपोवीर्यसमोपेतं सर्वसत्त्वानुकम्पकम्

ထိုအခါ ရောမက (Romaka) ဟု အမည်ရသော မုနိတစ်ပါးကို မြင်၏။ သူသည် ဝတ်ပြုသစ္စာကို တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်းသူ၊ တပဿ၏ အာနုဘော်ဖြင့် ပြည့်စုံသူ၊ သတ္တဝါအားလုံးကို ကရုဏာထားသူ ဖြစ်၏။

Verse 37

तं दृष्ट्वा स प्रणम्योच्चै स्ततः प्रोवाच सादरम् । क्षयव्याधियुतश्चन्द्रो निर्वेदाद्द्विजसत्तमाः

သူ့ကို မြင်လျှင် ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက် လေးစားစွာ ပြော၏။ ခန္ဓာပျက်ယွင်းစေသော ရောဂါဖြင့် ခံစားနေရသည့် စန္ဒြ (Candra) သည် အလွန်စိတ်ပျက်အားငယ်မှုကြောင့် «ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးပါး» ဟု ဆိုကာ မိန့်၏။

Verse 38

परिक्षीणोऽस्मि विप्रेंद्र क्षयव्याधिप्रभावतः । तस्मात्कुरु प्रतीकार महं त्वां शरणं गतः

«ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အရှင်ကြီး (Viprendra) ရေ၊ ဤခန္ဓာပျက်ယွင်းစေသော ရောဂါ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ပင် ချို့ယွင်းကုန်ပြီ။ ထို့ကြောင့် ကုထုံးတစ်ရပ် ပြုပါလော့—ကျွန်ုပ်သည် သင့်ထံသို့ ခိုလှုံလာပါပြီ» ဟု ဆို၏။

Verse 39

मया चिकित्सकाः पृष्टास्तैरुक्तं भेषजं कृतम् । अनेकधा महाभाग परिक्षीणो दिनेदिने

«ကျွန်ုပ်သည် ဆရာဝန်များကို မေးမြန်းခဲ့ပြီး၊ သူတို့ညွှန်ကြားသော ဆေးဝါးများကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် သုံးစွဲခဲ့ပါသည်။ သို့သော် မဟာဘဂ (Mahābhāga) ရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပို၍ ပျက်ယွင်းလျက်ရှိပါသည်» ဟု ဆို၏။

Verse 40

यदि नैवोपदेशं मे कञ्चित्त्वं संप्रदास्यसि । व्याधिनाशाय तत्तेन त्यक्ष्याम्यद्य कलेवरम्

ဤရောဂါကိုဖျက်ဆီးရန် အကြံဉာဏ်တစ်စုံတစ်ရာကို မပေးလျှင် ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ယနေ့ ငါသည် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်မည်။

Verse 41

रोमक उवाच । अन्यस्यापि निशानाथ न शापः कर्तुमन्यथा । शक्यते किं पुनस्तस्य दक्षस्यामिततेजसः

ရောမက ပြောသည်– အို ည၏အရှင်၊ အခြားသူ၏ ကျိန်စာတောင် မပြောင်းလဲအောင် မလုပ်နိုင်ပေ—အလင်းတန်ခိုး အဆုံးမရှိသော ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကိုတော့ ဘယ်လိုပြောမလဲ။

Verse 42

तस्मादत्रोपदेशं ते प्रयच्छामि सुसंमतम् । येन ते स्यादसंदिग्धं क्षयव्याधि परिक्षयः

ထို့ကြောင့် ဤနေရာတွင် သင့်အား ကောင်းမွန်၍ အတည်ပြုထားသော အကြံဉာဏ်ကို ငါပေးမည်။ ထိုအကြံဉာဏ်ကြောင့် သင်၏ ခန္ဓာပျက်ယွင်းရောဂါသည် သံသယမရှိဘဲ အဆုံးသတ်လိမ့်မည်။

Verse 43

नादेयं किंचिदस्तीह देवदेवस्य शूलिनः । संप्रहृष्टस्य तद्वाक्यात्तस्मादाराधयस्व तम्

ဤနေရာတွင် နတ်တို့၏နတ် ရှူလင်သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူသော် မပေးရမည့်အရာဟူ၍ မရှိ။ ထို့ကြောင့် ထိုကတိစကားအပေါ် အားထား၍ ထိုဘုရားကို ပူဇော်ပါ။

Verse 44

अष्टषष्टिषु तीर्थेषु सत्यं वासः सदा क्षितौ । तेषु संस्थाप्य तल्लिंगं तस्य नाशाय रात्रिप

အမှန်တကယ်ပင် တီရ္ထ ၆၈ ခုအတွင်း မြေပြင်ပေါ်၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသော အာဝါသရှိသည်။ အို ည၏ဘုရင်၊ ထိုဒုက္ခကို ဖျက်ဆီးရန် ထိုလင်္ဂကို ထိုတီရ္ထများတွင် တည်ထောင်လော့။

Verse 45

आराधय ततो नित्यं श्रद्धापूतेन चेतसा । संप्राप्स्यसि न संदेहः क्षयव्याधि परिक्षयम्

ထို့ကြောင့် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် စိတ်ကို သန့်စင်ကာ နေ့စဉ် မပြတ်မနား ဘုရားကို ပူဇော်ပါ။ သံသယမရှိဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ချွတ်ယွင်းစေသော ရောဂါ၏ အဆုံးသတ်ကို အပြည့်အဝ ရရှိမည်။

Verse 46

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संप्रहृष्टो निशापतिः । तस्मिन्प्रभासके क्षेत्रे दिव्यलिंगानि शूलिनः । संस्थाप्य पूजयामास स्वनामांकानि भक्तितः

စူတာက ပြောသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် ည၏အရှင် (စန္ဒြာ) သာယာဝမ်းမြောက်လေ၏။ ပရဘာသ သန့်မြတ်ဒေသ၌ သုံးချွန်ကိုင်ရှင် (ရှီဝ) ၏ ဒိဗ္ဗလိင်္ဂများကို တည်ထောင်ကာ မိမိနာမတံဆိပ်ပါသော လိင်္ဂများကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လေ၏။

Verse 47

ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य संदर्शनं गतः । प्रोवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

ထို့နောက် မဟာဒေဝသည် ကျေနပ်တော်မူ၍ သူ့အား ဒർശနပေးကာ “ငါသည် အပေးအယူကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏။ သင်လိုချင်သမျှ ဆုတောင်းလော့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 48

चन्द्र उवाच । परं क्षीणोऽस्मि देवेश यक्ष्मणाहं पदांतिकम् । प्राप्तस्तस्मात्परित्राहि नान्यत्संप्रार्थयाम्यहम्

စန္ဒြာက ပြောသည်။ အို နတ်တို့၏အရှင်၊ ကျွန်ုပ်သည် အလွန်အမင်း အားနည်းသွားပါပြီ။ ယက္ခမာ (အဆုတ်ယား) ရောဂါကြောင့် အဆုံးစွန်အထိ ရောက်လာပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်ပါ; အခြားအရာ မတောင်းဆိုပါ။

Verse 49

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः । दक्षमाहूय तत्रैव ततः प्रोवाच सादरम्

သူ၏စကားကို ကြားသော် နွားတံခွန်တင်ရှင် ဘုရားသခင် (ဝೃಷဘဓွဇ) သည် ထိုနေရာ၌ပင် ဒက္ခကို ခေါ်ယူကာ ထို့နောက် လေးစားစွာ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 50

एष चंद्रस्त्वया शप्तो जामाता न कृतं शुभम् । तस्मादनुग्रहं चास्य मम वाक्यात्समाचर

ဤလမင်းသည် သင်၏သားမက်ဖြစ်၍ သင်က ကျိန်စာတင်ထားသဖြင့် ကောင်းမွန်စွာ မပြုခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် ငါ၏စကားအတိုင်း လိုက်နာကာ သူ့ကို ကရုဏာအနုဂ्रह ပေးပါ။

Verse 51

दक्ष उवाच । मया धर्म्यमपि प्रोक्तो वाक्यमेष कुबुद्धिमान् । नाकरोन्मे पुरः प्रोच्य करिष्यामीत्य सत्यवाक्

ဒက္ခက ပြောသည်။ ငါသည် ဓမ္မနှင့်ညီသော စကားကိုလည်း သူ့အား ပြောခဲ့သော်လည်း ဤမိုက်မဲသူသည် မလုပ်ဆောင်ခဲ့။ ငါ့ရှေ့တွင် “လုပ်မည်” ဟု ကတိပေးပြီး စကားမတည်သူ ဖြစ်သွား၏။

Verse 52

तेन शप्तस्तु कोपेन सुतार्थे वृषभध्वज । हास्येनापि मया प्रोक्तं नान्यथा संप्रजायते

အို နွားအလံတော်ရှင်၊ သမီးအတွက်ကြောင့် သူသည် ဒေါသဖြင့် လမင်းကို ကျိန်စာတင်ခဲ့၏။ ငါက ဟာသသဘောဖြင့် ပြောခဲ့သော်လည်း အခြားသို့ မဖြစ်နိုင်—ငါ၏စကားသည် မလွဲမသွေ အကျိုးပေါ်ရမည်။

Verse 53

देवदेव उवाच । अद्यप्रभृति सर्वास्ताः सुता एष निशाकरः । समाः संवीक्षते नित्यं मम वाक्यादसंशयम्

ဒေဝဒေဝက မိန့်တော်မူသည်။ “ယနေ့မှစ၍ ဤလမင်းသည် ထိုသမီးတို့အားလုံးကို တန်းတူညီမျှဟု အမြဲမြင်ရမည်။ ငါ၏အမိန့်ကြောင့် မသံသယရှိစေ။”

Verse 54

तस्मात्पक्षं क्षयं यातु पक्षं वृद्धिं प्रगच्छतु । येन ते स्याद्वचः सत्यं मत्प्रसादसमन्वितम्

ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်လဝက်သည် လျော့ပါစေ၊ အခြားဖက်လဝက်သည် တိုးပါစေ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သင်၏စကားသည် ငါ၏အနုဂ्रहနှင့်အတူ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာမည်။

Verse 55

ततो दक्षस्तथेत्युक्त्वा जगाम निजमन्दिरम् । देवोऽपि शंकरो भूयः प्रोवाच शशलांछनम्

ထို့နောက် ဒက္ခသည် «အဲဒီအတိုင်းပဲ» ဟုဆိုကာ မိမိအိမ်တော်သို့ ပြန်သွား၏။ သင်္ကရဘုရားလည်း ထပ်မံ၍ တန့်ဆာယအမှတ်ပါသော လကို ခေါ်၍ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 56

भूयोऽपि प्रार्थयाभीष्टं मत्तस्त्वं शशलांछन । येन सर्वं प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

အို တန့်ဆာယအမှတ်ပါသော လရေ၊ သင်လိုချင်သမျှကို ငါထံမှ ထပ်မံတောင်းလော့။ ထိုနည်းဖြင့် ငါသည် အလွန်ရှားပါး၍ ရခက်သော်လည်း အရာအားလုံးကို ပေးအပ်မည်။

Verse 57

चन्द्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तत्स्थापितेषु लिंगेषु मया सर्वेषु सर्वदा । संनिधानं त्वया कार्यं लोकानां हित काम्यया

လက ပြော၏— «အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ သင်နှစ်သက်တော်မူလျှင်၊ ငါ့အား ပေးမည့် အရှင့်ကရုဏာတော်ရှိလျှင်— ငါတည်ထောင်ထားသော လိင်္ဂအားလုံး၌ အစဉ်အမြဲ သင်၏ သန့်ရှင်းသော နီးကပ်တည်ရှိမှုကို လောကအကျိုးကို မျှော်ကိုး၍ ထင်ရှားစေပါ» ဟု။

Verse 58

देव उवाच । अष्टषष्टिषु लिंगेषु स्थापितेषु त्वया विभो । सोमवारेण सांनिध्यं करिष्ये वचनात्तव

ဘုရားမိန့်တော်မူ၏— «အို အင်အားကြီးသူ၊ သင်တည်ထောင်ထားသော လိင်္ဂ ခြောက်ဆယ်ရှစ်ပါး၌ သင်၏စကားအတိုင်း တနင်္လာနေ့များတွင် ငါ၏ အထူးနီးကပ်တည်ရှိမှုကို ပြုမည်» ဟု။

Verse 59

एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । चन्द्रोऽपि हर्षसंयुक्तः समं पश्यति तास्ततः

ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဒေဝတို့၏ အရှင်သည် မျက်စိမြင်ရာမှ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ လလည်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံကာ ထို့နောက် ထိုလိင်္ဂတို့အားလုံးကို တန်းတူတူ မြင်ကြည့်၏။

Verse 60

सुता दक्षस्य विप्रेंद्रा शंकरस्य वचः स्मरन् । ततो हर्ष समायुक्ता वभूवुस्तदनंतरम्

အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ ဒက္ခ၏ သမီးများသည် ရှင်ကရ (သီဝ) ၏ မိန့်တော်ကို သတိရလျက်၊ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းမှုဖြင့် ပြည့်ဝလာကြ၏။

Verse 61

एवं सोमेश्वरास्तत्र बभूवुर्द्विजसत्तमाः । अष्टषष्टिषु तीर्थेषु तथान्येषु ततः परम्

အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ ထို့ကြောင့် ထိုနေရာ၌ ဆိုမေရှ္ဝရများ ပေါ်ပေါက်လာကြ၏—တီရ္ထ ၆၈ ခုနှင့် ထို့ထက်လွန်သော အခြားနေရာများတွင်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်လာ၏။