
ရသေ့များက စူတာအား စော်ရာဋ္ဌ/အာနရတနှင့် ဆက်နွယ်သည့် မင်းဆက်ဇာတ်ကြောင်း၏ မူလအကြောင်းနှင့် ဟိမဝန္တာအတွင်း ကေဒါရကဲ့သို့ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှု ပေါ်ပေါက်လာပုံကို မေးမြန်းကြသည်။ စူတာက စစ်ပွဲနှင့် နယ်ပြောင်းနေရသည့်ကာလတွင် နိုင်ငံတော်၌ “က்ஷေမ” (အကျိုးချမ်းသာ၊ အေးချမ်းမှု) ပေါ်ထွန်းလာသဖြင့် က္ෂေမင်္ကရီ ဟူ၍ အမည်ပေးခဲ့သည့် မွေးဖွားရာဇဝင်ကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် မင်း ရိုင်ဝတနှင့် က္ෂေမင်္ကရီတို့၏ အိမ်ထောင်ရေးသို့ ပြောင်းလဲကာ စည်းစိမ်တိုးတက်သော်လည်း အမွေဆက်ခံသူ မရှိခြင်းကြောင့် စိတ်ပူပန်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ သူတို့သည် အုပ်ချုပ်ရေးကို ဝန်ကြီးများထံ အပ်နှံပြီး တပသ္ယာ ပြုကာ ကာတ်ယာယနီ (မဟိသာသုရမရ္ဒိနီ) ကို တည်ထောင်ပူဇော်ကြရာ သားတော် က္ෂေမဇစ် ကို ချီးမြှင့်တော်မူသည်။ သူသည် မင်းဆက်တိုးတက်စေသူ၊ ရန်သူနှိမ်နင်းသူဟု ဖော်ပြထားသည်။ သားတော်ကို နန်းတင်ပြီးနောက် မင်း ရိုင်ဝတသည် ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷေတရသို့ သွားကာ အလုံးစုံသော အလှည့်အပြောင်းများကို စွန့်လွှတ်ပြီး ရှိဝလင်္ဂ တည်ထောင်၍ ဘုရားကျောင်းအစုအဝေးကို ဖန်တီးသည်။ ထိုလင်္ဂသည် ရိုင်ဝတေရှ္ဝရ ဟု ခေါ်ကြပြီး “မြင်ရုံဖြင့် အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးစေသူ” ဟု ချီးကျူးထားသည်။ က္ෂေမင်္ကရီကလည်း ထိုနေရာရှိပြီးသား ဒုရ္ဂါအတွက် သီးသန့်အဆောင် တည်ဆောက်ကာ နတ်မကို က္ෂေမင်္ကရီ အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားစေသည်။ ချိုင့်တရားအဖြစ် ချိုင့်လ (စိုက်တရ) လ၏ သုက္လပက္ခ အဋ္ဌမီနေ့တွင် နတ်မကို ဖူးမြင်လျှင် လိုရာအောင်မြင်မှု ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । यत्त्वया सूतज प्रोक्तं तक्षकः संभविष्यति । सौराष्ट्रविषये राजा रैवताख्यो महाबलः
ရိရှီတို့က ပြောသည်—“အို စူတ၏ သားတော်၊ သင် ပြောခဲ့သကဲ့သို့ တက္ခက (Takṣaka) ဟူသောသူ ပေါ်ပေါက်လာမည်။ ထို့ပြင် ဆော်ရာෂ္ဋရ ဒေသ၌ ရဲဝတ (Raivata) ဟူသော အင်အားကြီးမားသော ဘုရင်တစ်ပါး ရှိလာမည်”။
Verse 2
तथा तस्य प्रिया भार्यो नाम्ना क्षेमंकरीति या । आनर्ताधिपतेर्हर्म्ये संभविष्यति भामिनी
ထို့အတူ သူ၏ချစ်မြတ်နိုးသောဇနီး—က்ஷေမံကရီ ဟူသောနာမရှိသူမ—သည် အာနရတ၏အရှင်၏နန်းတော်၌ တောက်ပလှပသောမိန်းမအဖြစ် မွေးဖွားလာမည်။
Verse 3
ताभ्यां सर्वं समाचक्ष्व वृत्तांतं सूतनंदन । अत्र नः कौतुकं जातं विचित्रं जल्पतस्तव
အို စူတ၏သားရေ၊ ထိုနှစ်ဦးအကြောင်း အဖြစ်အပျက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ ပြောပြပါ။ သင်၏အကြောင်းပြောခြင်းသည် အံ့ဩဖွယ်ကောင်း၍ မျိုးစုံလှသဖြင့် ဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့၏စိတ်ဝင်စားမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 4
केदारश्च श्रुतोऽस्माभिः सूतपुत्र हिमाचले । स कथं तत्र संजातः सर्वं विस्तरतो वद
အို စူတ၏သားရေ၊ ဟိမဝန္တတောင်တန်း၌ ကေဒါရကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြားဖူးသည်။ ထိုနေရာ၌ မည်သို့ တည်ထောင်ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။ အားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။
Verse 5
दिने त्रयोदशे प्राप्ते नाम तस्या यथोचितम् । विहितं भूभुजा तेन विप्राणां पुरतो द्विजाः
တစ်ဆယ့်သုံးရက်မြောက်နေ့ ရောက်လာသောအခါ၊ ဘုရင်သည် သင့်လျော်သကဲ့သို့ သူမ၏ အမည်ပေးပွဲကို ဗြာဟ္မဏများ၏ရှေ့တွင် စီစဉ်ကျင်းပ하였다၊ အို ဒွိဇတို့။
Verse 6
सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि सर्वं ब्राह्मणसत्तमाः । यथा मया श्रुतं पूर्वं निजतातमुखाद्द्विजाः
စူတက ပြောသည်—အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့၊ ဤနေရာ၌ သင်တို့အား အားလုံးကို ငါ ပြန်လည်ဖော်ပြမည်။ အို ဒွိဇတို့၊ ယခင်က ငါ့ကိုယ်ပိုင်အဖ၏နှုတ်မှ ကြားခဲ့သကဲ့သို့ တိတိကျကျပင်။
Verse 7
आनर्त्ताधिपतेश्चापि संजाता तनया गृहे । तस्याश्चापि सुविख्यातं नाम जातं धरातले
အာနရတ္တ၏ အရှင်၏ အိမ်တော်၌ သမီးတစ်ဦး မွေးဖွားလာ၏။ မြေပြင်ပေါ်တွင်လည်း သူမ၏ နာမတော်သည် ကျယ်ပြန့်စွာ ကျော်ကြားလာ၏။
Verse 8
क्षेमंकरीति विप्रेन्द्राः कर्मणा प्रकटीकृतम् । आनर्ताधिपतिः पूर्वमासीद्राजा प्रभंजनः
«က္ရှေမံကရီ» ဟူ၍—အို ဗြာဟ္မဏတို့အထွတ်အမြတ်တို့၊ သူမ၏ အမည်သည် သူမ၏ ကုသိုလ်ကံနှင့် လုပ်ရပ်များကြောင့် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၏။ ယခင်က အာနရတ္တ၏ အုပ်စိုးရှင်မှာ ဘုရင် ပရဘဉ္ဇန ဖြစ်၏။
Verse 9
तस्य वैरं समुत्पन्नं बहुभिः सह भूमिपैः । ततो निर्वास्यते देशो नीयते पशवो बलात् । शत्रुभिर्जायते युद्धं दिवा नक्तं द्विजोत्तमाः
သူနှင့် အခြားဘုရင်များ များစွာတို့အကြား ရန်ငြိုးပေါက်ဖွားလာ၏။ ထို့နောက် သူ၏ နိုင်ငံကို ထွက်ပြေးနေရပြီး၊ တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း အင်အားဖြင့် ဆွဲယူသွားကြ၏။ ရန်သူတို့နှင့် စစ်ပွဲသည် နေ့ညမပြတ် ဖြစ်ပွား၏၊ အို ဒွိဇိုတ္တမတို့။
Verse 10
ततः कतिपयाहस्य तस्य भार्या प्रियंवदा । ऋतुस्नाता दधाराथ गर्भं पुण्यं निजोदरे
အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ သူ၏ မိဖုရား ပရိယံဝဒါသည် သင့်လျော်သော ရာသီအခါ၌ ရေချိုးသန့်စင်ပြီး၊ မိမိဝမ်းအတွင်း၌ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော သန့်ရှင်းမြတ်သော ကိုယ်ဝန်ကို ဆောင်ယူလေ၏။
Verse 12
यतः प्रभृति तस्याः स गर्भोऽभूदुदराश्रयः । ततः प्रभृति राष्ट्रस्य क्षेमं जातं तथा पुरे । एके संख्ये जिता स्तेन शत्रवोऽपि सुदुर्जयाः । निहताश्च तथैवान्ये मित्रभावं समाश्रिताः
ထို သန္ဓေကလေးသည် သူမ၏ ဝမ်းအတွင်း၌ အားကိုးတည်နေသည့် အချိန်မှစ၍၊ ထိုအချိန်မှစ၍ နိုင်ငံနှင့် မြို့တော်တို့၌ ချမ်းသာသုခနှင့် လုံခြုံမှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ရန်သူအချို့သည် မအနိုင်ယူလွယ်သော်လည်း စစ်မြေ၌ အနိုင်ရခဲ့ကြ၏; အချို့ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ အချို့သည် မိတ်သဘောကို ခံယူလာကြ၏။
Verse 18
ततस्तां यौवनोपेतां रैवताय महीपतिः । ददौ सौराष्ट्रनाथाय काले वैवाहिके शुभे
ထို့နောက် မိန်းကလေးသည် ယောဝနအရွယ်သို့ ရောက်လာသောအခါ မဟာဘုရင်သည် သောရాష్ట్ర၏ အရှင် ရైవတအား မင်္ဂလာအိမ်ထောင်ကာလ၌ ပေးအပ်တော်မူ၏။
Verse 20
या तूढा रामरूपेण नागराजेन धीमता । पुत्रपौत्रवती जाता सौभाग्यमदगर्विता
ရာမ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ဉာဏ်ပညာရှိ နာဂရာဇာက လက်ထပ်ပေးခဲ့သော သူမသည် သားမြေးများဖြင့် ပြည့်စုံလာသော်လည်း ကံကောင်းခြင်း၏ မူးယစ်မှုကြောင့် မာနထောင်လွှားလာ၏။
Verse 21
न च ताभ्यां सुतो जातः कथंचिदपि वंशजः । वयसोंऽतेऽपि विप्रेंद्रास्ततो दुःखं व्यजायत
သို့ရာတွင် သူတို့နှစ်ဦးထံ၌ မည်သို့မျှ သားတော်မမွေးဖွား၊ မျိုးဆက်အမွေဆက်ခံသူ မပေါ်ပေါက်ခဲ့။ အို ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်တို့၊ အသက်အရွယ်အဆုံး၌ပင် ထိုကြောင့် ဝမ်းနည်းခြင်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 22
अथ तौ मंत्रिवर्गस्य राज्यं सर्वमशेषतः । अर्पयित्वा तु पुत्रार्थं तपोऽर्थमिह चागतौ
ထို့နောက် သူတို့နှစ်ဦးသည် နိုင်ငံတော်အာဏာအားလုံးကို မကျန်မလပ် မန်တရီအဖွဲ့ထံ အပ်နှံပြီး၊ သားတော်ရလိုသည့် အလိုဖြင့် တပသ္ယာပြုရန် ဤနေရာသို့ လာရောက်ကြ၏။
Verse 23
ततः स्वमाश्रमं गत्वा स्थितौ तत्र समाहितौ । देवीं कात्यायनीं स्थाप्य तदाराधनतत्परौ
ထို့နောက် မိမိတို့၏ အာရှရမ်သို့ သွားရောက်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကြ၏။ ဒေဝီ ကာတျာယနီကို တည်ထောင်ပူဇော်ပြီး၊ ထိုအာရాధနာ၌ အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်ကြ၏။
Verse 24
यया विनिहतो रौद्रो महिषाख्यो महासुरः । कौमारव्रतधारिण्या तस्मिन्विन्ध्ये महाचले
ကညာဝ్రတကို ထိန်းသိမ်းသော ထိုဒေဝီသည် ဗိန္ဓျာ မဟာတောင်၌ မဟိષာဟု ခေါ်သော ကြမ်းတမ်းသည့် မဟာအဆုရကို သတ်နှိမ်ခဲ့၏။ ထိုဒေဝီကိုပင် သူတို့က ပူဇော်ကန်တော့ခဲ့ကြ၏။
Verse 25
ततस्ताभ्यां ददौ तुष्टा सा पुत्रं वंशवर्धनम् । नाम्ना क्षेमजितं ख्यातं परपक्षक्षया वहम्
ထို့နောက် သူတို့အပေါ် စိတ်တော်ပျော်ရွှင်သဖြင့် ထိုဒေဝီသည် မျိုးဆက်တိုးပွားစေမည့် သားတော်တစ်ပါးကို ပေးတော်မူ၏။ အမည်မှာ က္ရှေမဇိတ ဟု ကျော်ကြား၍ ရန်သူဘက်ကို ချေမှုန်းပျက်စီးစေသူ ဖြစ်၏။
Verse 26
ततः स्वं राज्यमासाद्य भूयोऽपि स महीपतिः । स्वपुत्रं वर्धयामास हर्षेण महतान्वितः
ထို့နောက် ထိုမြေရှင်မင်းသည် မိမိ၏ နိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်ရရှိပြီး၊ ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် မိမိသားတော်ကို ထပ်မံ ပြုစုကြီးပြင်းစေ၏။
Verse 27
यदा स यौवनोपेतः सञ्जातः क्षेमजित्सुतः । तं च राज्ये नियोज्याऽथ स्वस्थानं स पुनर्ययौ
က္ရှေမဇိတ၏ သားတော်သည် လူရွယ်အရွယ်သို့ ရောက်လာသောအခါ၊ သူ့ကို နန်းတော်အုပ်ချုပ်ရာ၌ ခန့်အပ်ပြီးနောက်၊ မင်းသည် မိမိ၏ နေရာတော်သို့ ပြန်လည်သွားရောက်၏။
Verse 28
हाटकेश्वरजं क्षेत्रं तदेतद्द्विजसत्तमाः । भार्यया सहितस्त्यक्त्वा शेषमन्यं परिच्छदम्
ဤနေရာသည် ဟာဋကေရှ္ဝရနှင့် ဆက်နွယ်သော သန့်ရှင်းသည့် က్షೇತ್ರ ဖြစ်သည်ဟု၊ ဒွိဇအမြတ်တို့။ မိဖုရားနှင့်အတူ ကျန်ရှိသမျှ ပစ္စည်းပစ္စယနှင့် အသုံးအဆောင်တို့ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့၏။
Verse 29
तत्र संस्थापयामास लिंगं देवस्य शूलिनः । प्रासादं च मनोहारि ततश्चक्रे समाहितः
ထိုနေရာ၌ သုံးမြှားကိုင်ရှင် (ရှီဝ) ဘုရား၏ လင်္ဂကို တည်ထောင်၍ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ လှပသော ဘုရားကျောင်းကိုလည်း ဆောက်လုပ်하였다။
Verse 30
रैवतेश्वरमित्युक्तं सर्वपातक नाशनम् । दर्शनादेव सर्वेषां देहिनां द्विजसत्तमाः
၎င်းကို «ရైవတေရှွရ» ဟု ခေါ်ကြပြီး အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်သိမ်းသူ ဖြစ်သည်။ အမြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏတို့ရေ၊ သန့်ရှင်းသော ဒർശန (မြင်တွေ့ခြင်း) တစ်ခါတည်းဖြင့်ပင် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံး၏ အပြစ်အနာကို ပယ်ဖျက်ပေးသည်။
Verse 31
या पूर्वं स्थापिता दुर्गा तस्मिन्क्षेत्रे महीभुजा । तस्याः क्षेमंकरी चक्रे प्रासादं श्रद्ध यान्विता
ထိုသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ မင်းကြီးက ယခင်ကတည်းက ဒုရ္ဂါဒေဝီကို တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် သူမအတွက် ဘုရားကျောင်းကို ဆောက်စေကာ «ခ္ရှေမံကရီ»—ကောင်းကျိုးနှင့် ကာကွယ်မှု ပေးသည့် မယ်တော်အဖြစ် ထင်ရှားစေ하였다။
Verse 32
सापि क्षेमंकरीनाम ततः प्रभृति कीर्त्यते । कात्यायन्यपि या प्रोक्ता महिषासुरमर्दिनी
ထိုအချိန်မှစ၍ သူမကိုလည်း «ခ္ရှေမံကရီ» ဟူသော နာမဖြင့် ချီးကျူးကာ သီဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် သူမကို «ကာတျာယနီ» ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး မဟိရှာသုရ အဆုရကို သတ်ဖြတ်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 33
यस्तां चैत्रसिते पक्षे संप श्येदष्टमीदिने । तस्याभीष्टा भवेत्सिद्धिः सर्वदैव द्विजोत्तमाः
အမြတ်ဆုံး နှစ်ကြိမ်မွေးတို့ရေ၊ ချိုင်တြ လ၏ အမဲဖက် (ကృష్ణပက္ခ) အဋ္ဌမီနေ့တွင် သူမကို ဒർശန ပြုသူသည် မိမိလိုအင်ဆန္ဒတို့ ပြည့်စုံသော စိဒ္ဓိကို ရရှိမည်၊ အောင်မြင်မှုသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည်။
Verse 34
एतद्वः सर्वमाख्यातं रैवतेश्वरवर्णनम् । क्षेमंकर्याः प्रभावं च सर्वपातकनाशनम्
ဤသို့ သင်တို့အား ရိုင်ဝတေရှွရ၏ အကြောင်းအရာကို အပြည့်အစုံ ပြောကြားပြီး၊ က္ရှေမံကရီ၏ အာနုဘော်ကိုလည်း ဆိုပြသည်—ထိုအာနုဘော်သည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသည်။
Verse 118
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये क्षेमंकरीरैवतेश्वरोत्पत्तितीर्थ माहात्म्यवर्णननामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ သီရိ စ္ကန္ဒ မဟာပုရာဏ၌—ဧကာရှီတိသာဟသရီ သံဟိတာအတွင်း၊ ဆဋ္ဌမစာအုပ် နာဂရခဏ္ဍ၌—ဟာဋကေရှွရ က္ရှೇತ್ರ မာဟာတ္မ്യ၌ “က္ရှေမံကရီနှင့် ရိုင်ဝတေရှွရ ပေါ်ပေါက်ရာ တီရ္ထ မာဟာတ္မ്യ အကြောင်းဖော်ပြခြင်း” ဟူသော အခန်း ၁၁၈ သည် ပြီးဆုံး၏။