
အဓ್ಯಾಯ ၁၇၃ တွင် ရှိသီတို့၏ မေးမြန်းမှုကို စူတာက ဖြေကြားကာ၊ ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မန္တရအာနုဘော်နှင့် ဆက်နွယ်သော ရှာပအာနုဘော်ကြောင့် စရஸဝတီမြစ်ရေသည် သွေးရေကဲ့သို့ ဖြစ်သွားကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် စိတ်ပူပန်သော စရஸဝတီသည် ဝသိဋ္ဌထံသို့ လာရောက်ကာ မိမိ၏ စီးဆင်းမှုသည် ရက္တောဃ (သွေးစီးကြောင်း) ဖြစ်သဖြင့် တပသီများက ရှောင်ကြဉ်ပြီး အနှောင့်အယှက်ပေးသော သတ္တဝါများက လာရောက်ကြောင်း ပြော၍ သန့်ရေ (salila) အဖြစ် ပြန်လည်ထူထောင်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက ကုသနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုပြီး ပလက္ခသစ်ပင်ရှိရာ၊ စရஸဝတီ ဆင်းသက်ခဲ့သည့် နေရာသို့ သွားသည်။ သမာဓိဝင်ကာ ဝရုဏနှင့် ဆက်နွယ်သော မန္တရဖြင့် မြေကို ထိုးဖောက်၍ ရေများစွာ ထွက်ပေါ်စေသည်။ ထွက်ပေါက်နှစ်ခုအနက် တစ်ခုသည် ပြန်လည်သန့်စင်သော စရஸဝတီဖြစ်ပြီး အားကောင်းသော စီးကြောင်းက သွေးကဲ့သို့သော အညစ်အကြေးကို ဆွဲယူဖယ်ရှားသည်။ အခြားတစ်ခုသည် သီးခြားမြစ်တစ်စင်းဖြစ်ကာ “သာဘ္ရမတီ” ဟု အမည်ရသည်။ အဆုံးတွင် ဤ စရஸဝတီဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်ကို ဖတ်ရွတ် သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် စရஸဝတီ၏ ကရုဏာကြောင့် ဉာဏ်ပညာ (mati) တိုးပွားကြောင်း ဖလရှရုတိဖြင့် သင်ကြားသည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । अहो बत महाश्चर्यं विश्वामित्रस्य सन्मुनेः । मंत्रप्रभावतो येन तत्तोयं रुधिरीकृतम्
ရသီတို့က ဆိုကြသည်။ «အဟို၊ မဟာအံ့ဩဖွယ်ပါလား—သန့်ရှင်းမြတ်သော မုနိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မန္တရအာနုဘော်ကြောင့် ထိုရေသည် သွေးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်!»
Verse 2
ततःप्रभृति संप्राप्तं कथं तोयं प्रकीर्तय । सरस्वत्या महाभाग सर्वं विस्तरतो वद
ထိုအချိန်မှစ၍ ရေသည် မည်သို့ဖြစ်လာသနည်း၊ ကြေညာပေးပါ။ အဘုန်းကံကောင်းသူရေ၊ စရஸဝတီနှင့်ပတ်သက်သမျှကို အသေးစိတ် အကုန်လုံး ပြောပြပါ။
Verse 3
सूत उवाच । बहुकालं प्रवाहः स सरस्वत्या द्विजोत्तमाः । महान्रक्तमयो जातो भूतराक्षससेवितः
စူတာက ဆိုသည်။ «အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ အချိန်အတော်ကြာ စရஸဝတီ၏ ထိုစီးကြောင်းသည် သွေးဖြင့်ပြည့်သော မြစ်ကြီးတစ်စင်း ဖြစ်လာပြီး ဘူတနှင့် ရာက္ခသတို့ လာရောက်လည်ပတ်နေကြ၏။»
Verse 4
कस्यचित्त्वथ कालस्य वसिष्ठो मुनिसत्तमः । अर्बुदस्थस्तया प्रोक्तो दीनया दुःखयुक्तया
«ထို့နောက် အချိန်တစ်ခဏကြာသော် အာရ္ဘုဒ၌ နေထိုင်သော မုနိအထွတ်အမြတ် ဝသိဋ္ဌကို သူမ—ဝမ်းနည်းဒုက္ခရောက်သူ—က ဒုက္ခနှင့်ပြည့်စုံစွာ ပြောဆိုလေ၏။»
Verse 5
तवार्थाय मुने शप्ता विश्वामित्रेण कोपतः । रुधिरौघवहाजाता तपस्विजनवर्जिता
«မုနိရေ၊ သင်၏အကျိုးအတွက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ဒေါသဖြင့် ကျွန်မကို ကျိန်စာချခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်မသည် သွေးရေစီးကြောင်းကို သယ်ဆောင်သူ ဖြစ်လာပြီး တပသီတို့ကလည်း ရှောင်ကြဉ်သွားကြသည်။»
Verse 6
तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्यात्सलिलं पुनः । प्रवाहे मम विप्रेन्द्र प्रयाति रुधिरं क्षयम्
ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်ရှင်၊ ကျွန်ုပ်အား ကရုဏာတော်ပြုပါ; ရေသည် ပြန်လည်ပေါ်လာစေ၍၊ ကျွန်ုပ်၏ စီးဆင်းရာ၌ သွေးသည် ပျောက်ကွယ်ကုန်ဆုံးပါစေ။
Verse 7
त्रैलोक्यकरणे विप्र संक्षये वा स्थितौ हि वा । नाशक्तिर्विद्यते काचित्तव सर्वमुनीश्वर
အို ဗြာဟ္မဏရှင်၊ လောကသုံးပါးကို ဖန်ဆင်းရာ၌ဖြစ်စေ၊ ပျက်စီးရာ၌ဖြစ်စေ၊ ထိန်းသိမ်းရာ၌ဖြစ်စေ—မဟာမုနိတို့၏ အရှင်၊ သင်၌ မစွမ်းနိုင်မှု တစ်စုံတစ်ရာ မရှိပါ။
Verse 8
वसिष्ठ उवाच । तथा भद्रे करिष्यामि यथा स्यात्सलिलं पुनः । प्रवाहे तव निर्याति सर्वं रक्तं परिक्षयम्
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—“ကောင်းမြတ်သူမ၊ ထိုသို့ပင် ဖြစ်စေမည်။ ရေသည် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ငါဆောင်ရွက်မည်၊ သင်၏ စီးဆင်းရာ၌ သွေးအားလုံးသည် ထွက်ခွာ၍ အဆုံးတိုင် ပျောက်ကွယ်စေမည်။”
Verse 9
एवमुक्त्वा स विप्रर्षिरवतीर्य धरातले । गतः प्लक्षतरुं यस्मा दवतीर्णा सरस्वती
ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏ-ရိရှီသည် မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်ကာ၊ သရသွတီ မိမိကိုယ်ထင်ရှား၍ ဆင်းသက်ခဲ့ရာ ပလက္ခပင်သို့ သွားရောက်하였다။
Verse 10
समाधिं तत्र संधाय निविष्टो धरणीतले । संभ्रमं परमं गत्वा विश्वामित्रस्य चोपरि
ထိုနေရာ၌ သူသည် မြေပြင်ပေါ် ထိုင်လျက် သမာဓိသို့ ဝင်ရောက်하였다။ ထို့နောက် အလွန်မြင့်မားသော ဓမ္မစိတ်အားထက်သန်မှုသို့ ရောက်ကာ၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ အထက်တန်းကိုပင် ကျော်လွန်하였다။
Verse 11
वारुणेन तु मन्त्रेण वीक्ष यन्वसुधातलम् । ततो निर्भिद्य वसुधां भूरितोयं विनिर्गतम्
ဝါရုဏမန်တရကို ရွတ်ဆိုကာ မြေမျက်နှာပြင်ကို စူးစမ်းကြည့်ပြီးနောက် မြေကို ခွဲဖောက်သဖြင့် ရေများစွာ တိုးထွက်လာ၏။
Verse 12
रन्ध्रद्वयेन विप्रेन्द्रा लोचनाभ्यां निरीक्षणात् । एकस्य सलिलं क्षिप्रं यत्र जाता सरस्वती
အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့၊ မျက်စိနှစ်ဖက်၏ အပေါက်နှစ်ပေါက်မှ စူးစမ်းကြည့်ရာတွင် အပေါက်တစ်ဖက်မှ ရေသည် လျင်မြန်စွာ ထွက်ပေါ်လာ၍ စရஸဝတီ ပေါ်ထွန်းရာ အရပ်ဖြစ်လာ၏။
Verse 13
प्लक्षमूले ततस्तस्य वेगेनापहृतं बलात् । तद्रक्तं तेन संपूर्णं ततस्तेन महानदी
ထို့နောက် ပလက္ခသစ်ပင်အမြစ်၌ သူမ၏ သွေးသည် စီးဆင်းသန်မာသော ရေစီးကြောင့် အင်အားဖြင့် ဆွဲယူသွား၏။ ထိုသွေးဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ထိုမှ မြစ်ကြီးတစ်စင်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 14
द्वितीयस्तु प्रवाहो यः संभ्रमा त्तस्य निर्गतः । सा च साभ्रमती नाम नदी जाता धरातले
သို့ရာတွင် ဒုတိယရေစီးသည် သူမ၏ ရုတ်တရက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ထွက်ပေါ်လာကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် “သာဘ္ရမတီ” ဟု အမည်ရသော မြစ်ဖြစ်လာ၏။
Verse 15
एवं प्रकृतिमापन्ना भूय एव सरस्वती । यत्पृष्टोऽस्मि महाभागाः सरस्वत्याः कृते द्विजाः
ဤသို့ဖြင့် စရஸဝတီသည် မူလသဘာဝသို့ ထပ်မံပြန်လည်ရောက်ရှိ၏။ ယခု အို ကံကောင်းသော ဗြာဟ္မဏတို့၊ စရஸဝတီအကြောင်း သင်တို့မေးမြန်းသမျှကို ငါ ဖြေကြားပြီးပြီ။
Verse 16
एतत्सारस्वतं नाम व्याख्यानमतिबुद्धिदम् । यः पठेच्छ्रणुयाद्वापि मतिस्तस्य विवर्द्धते । सरस्वत्याः प्रसादेन सत्यमेतन्म योदितम्
ဤအနက်ဖွင့်ဆိုချက်ကို «သာရသွဝတ» ဟု ခေါ်ကြပြီး ဉာဏ်ပညာထက်မြက်မှုကို ပေးစွမ်းသည်။ ဖတ်သူဖြစ်စေ ကြားသူဖြစ်စေ သူ၏နားလည်မှု တိုးပွားလာသည်။ သရသွတီဒေဝီ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဤသည်မှာ ငါကြေညာသမျှ အမှန်တရားပင် ဖြစ်သည်။
Verse 173
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्या संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सरस्वत्युपाख्याने सरस्वती शापमोचनसाभ्रमत्युत्पत्तिवृत्तान्तवर्णनंनाम त्रिसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် စ္ကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ «အေကာရှီတိသာဟသရီ သံဟိတာ» အတွင်း၊ ဆဋ္ဌမ နာဂရခဏ္ဍ၏ «သရီဟာဋကေရှွရ က్షೇತ್ರ မာဟာတ္မ്യ» ထဲရှိ သရသွတီ အုပ်ခယာနတွင် «သရသွတီ၏ ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် သာဘ္ရမတီ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ဖော်ပြသော အကြောင်းအရာ» ဟူသော တစ်ရာခုနစ်ဆယ်သုံးမြောက် အခန်းသည် ဤနေရာတွင် အဆုံးသတ်၏။