Adhyaya 67

Verse 1

। सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो रामो भ्रातृभिरन्वितः । फलानि कन्दमूलानि गृहीत्वाऽश्रमसम्मुखः

စူတက ပြောသည်—ထိုအချိန်တွင် ရာမသည် ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ရောက်လာ၍၊ သစ်သီးများနှင့် အမြစ်ကန်ဒမူလများကို ကိုင်ဆောင်ကာ အာရှရမ်ဘက်သို့ ချဉ်းကပ်လာ하였다။

Verse 2

स दृष्ट्वा स्वाश्रमं ध्वस्तं पुलिन्दैर्बहुशो वृतम् । लकुटाश्मप्रहारैस्तु तां धेनुं जर्जरीकृताम्

သူသည် မိမိအာရှရမ် ပျက်စီးနေသည်ကို မြင်၍၊ ပူလိန္ဒများ အများအပြားက အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံထားသည်ကိုလည်း မြင်သည်။ ထို့ပြင် လက်ကူနှင့် ကျောက်တုံးတို့၏ ထိုးနှက်မှုကြောင့် ကာမဓေနုသည် ထိခိုက်ပျက်စီးနေသည်ကို တွေ့မြင်하였다။

Verse 3

पप्रच्छ किमिदं सर्वं व्याकुलत्वमुपागतम् । आश्रमास्पदमाभीरैः पुलिन्दैश्च समावृतम्

သူက မေးမြန်းသည်—“ဤအရာအားလုံးသည် အဘယ်ကြောင့် ဤမျှ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်လာသနည်း။ အာရှရမ်၏ နေရာကို အာဘီရများနှင့် ပူလိန္ဒများက အဘယ်ကြောင့် ဝိုင်းရံ၍ သိမ်းပိုက်ထားသနည်း။”

Verse 4

केनैषा मामिका धेनुः प्रहारैर्जर्जरीकृता । तापस्यस्तापसाः सर्वे कस्मादेते रुदन्ति च

ငါ၏နွားမအား မည်သူက ဤသို့ရိုက်နှက်ထားသနည်း။ ရသေ့ရဟန်းတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ငိုကြွေးနေကြသနည်း။

Verse 5

क्व स मेऽद्य पिता वृद्धो माता च सुतवत्सला । न मामद्य यथापूर्वं स्नेहाच्चायाति सम्मुखी

ငါ၏အိုမင်းသောဖခင်နှင့် သားကိုချစ်သောမိခင်တို့သည် ယနေ့ အဘယ်မှာနည်း။ ယခင်ကကဲ့သို့ ချစ်ခင်စွာဖြင့် အဘယ်ကြောင့် ငါ့ရှေ့သို့မလာကြသနည်း။

Verse 6

अथ तस्य समाचख्युर्वृत्तांतं सर्वतापसाः । यथादृष्टं सुदुःखार्ता सहस्रार्जुनचेष्टितम्

ထို့နောက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော ရသေ့အပေါင်းတို့သည် သဟဿာဇုနမင်း ပြုလုပ်ခဲ့သော အကြောင်းအရာအလုံးစုံကို မြင်တွေ့ခဲ့သည့်အတိုင်း ပြောပြကြလေသည်။

Verse 7

ततस्ते भ्रातरः सर्वे वज्रपातोपमं वचः । श्रुत्वा दृष्ट्वा च तं शस्त्रैः खंडितं जनकं निजम्

ထိုညီအစ်ကိုများအားလုံးသည် မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့သော စကားကိုကြားရပြီး မိမိတို့၏ဖခင်အား လက်နက်တို့ဖြင့် အပိုင်းပိုင်းခုတ်ဖြတ်ထားသည်ကို မြင်ရသောအခါ အလွန်တုန်လှုပ်ချောက်ချားသွားကြသည်။

Verse 8

मातरं क्षतसर्वाङ्गीं प्राणशेषां व्यथान्विताम् । रुरुदुः शोकसन्तप्ता मुक्त्वा रामं महाबलम्

ဒဏ်ရာအပြည့်ဖြင့် အသက်ငွေ့ငွေ့သာကျန်တော့သော မိခင်ကိုမြင်ရသောအခါ သူတို့သည် ပြင်းစွာသောဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုဖြင့် ငိုကြွေးကြလေသည်။

Verse 9

रुदित्वाथ चिरं कालं विप्रलप्य मुहुर्मुहुः । अन्त्येष्टिं चक्रिरे तस्य वेदोक्तविधिना ततः

ကြာမြင့်စွာ ငိုကြွေးမြည်တမ်းပြီးနောက် ဗေဒကျမ်းများတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ သူ၏ နောက်ဆုံးဈာပနအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

Verse 10

अथ दाहावसाने ते कृत्वा गर्तां यथोचिताम् । मुक्त्वा रामं ददुस्तोयं पितुः पुत्रास्तिलान्वितम्

မီးသင်္ဂြိုဟ်ခြင်း ပြီးဆုံးသောအခါ ထုံးစံအတိုင်း ကျင်းတူးကြလေ၏။ ရာမမှတစ်ပါး သားတို့သည် ခမည်းတော်အား နှမ်းစေ့ရောသော ရေကို လှူဒါန်းကြကုန်၏။

Verse 11

अथान्यैस्तापसैः प्रोक्तो रामः शस्त्रभृतां वरः । न प्रयच्छसि कस्मात्त्वं प्रेतपित्रे जलांजलिम्

ထို့နောက် အခြားသော ရသေ့တို့သည် လက်နက်ကိုင်ဆောင်သူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ရာမအား "သင်သည် ကွယ်လွန်သူ ဖခင်အား အဘယ်ကြောင့် ရေအလှူကို မပေးသနည်း" ဟု မေးမြန်းကြကုန်၏။

Verse 12

अथासौ बहुधा प्रो क्तस्तापसैर्जमदग्निजः । प्रहारान्गणयन्मातुः शितशस्त्रविनिर्मितान्

ဤသို့လျှင် ရသေ့တို့ အဖန်ဖန် မေးမြန်းခံရသော ဇမဒဂ္ဂနိ၏ သားသည် မိခင်ဖြစ်သူ ခံစားခဲ့ရသော ထက်မြက်သော လက်နက်ဒဏ်ရာများကို ရေတွက်စပြုလေ၏။

Verse 13

ततस्तानब्रवीद्रामो विनिःश्वस्य मुनीश्वरान् । निषेधस्तोयदानस्य श्रूयतां यन्मया कृतः

ထို့နောက် ရာမသည် ပြင်းစွာ သက်ပြင်းချလျက် မြင့်မြတ်သော ရသေ့တို့အား "အကျွန်ုပ်သည် ရေအလှူကို မပေးဘဲ နေခဲ့ရသည့် အကြောင်းရင်းကို နားထောင်ကြပါလော့" ဟု ဆိုလေ၏။

Verse 14

अपराधं विना तातः क्षत्रियेण हतोमम । एकविंशतिः प्रहाराणां मातुरंगे स्थिता मम

«အပြစ်မရှိဘဲပင် ငါ့အဖေကို က္ṣatriya တစ်ဦးက သတ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ငါ့အမေ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် ငါ့အတွက် အကြိမ်နှစ်ဆယ်တစ် ချက်ရိုက်ဒဏ်ရာများ ကျန်ရှိနေသည်»။

Verse 15

तस्मान्निःक्षत्रियामुर्वीं यद्यहं न करोमि वै । प्रहारसंख्यया विप्रास्तन्मे स्यात्सर्वपातकम्

«ထို့ကြောင့် အို ဘြာဟ္မဏတို့၊ ထိုဒဏ်ရာအရေအတွက်အတိုင်း ငါသည် မြေကြီးကို က္ṣatriya များကင်းစင်အောင် မလုပ်နိုင်လျှင် ငါ့အတွက် အပြစ်အကုန်လုံး၏ ပျက်စီးကျဆုံးခြင်း ဖြစ်လိမ့်မည်»။

Verse 16

पितृमातृवधाज्जातं यत्कृतं तेन पाप्मना । क्षत्रियापसदेनात्र तथान्यदपि कुत्सितम्

«ဤနေရာ၌ ထိုအပြစ်သားက ပြုလုပ်ခဲ့သမျှ—အဖေမိခင်ကို သတ်ခြင်း၏ အပြစ်မှ ပေါက်ဖွားလာသူ—က္ṣatriya မျိုးထဲက အနိမ့်ကျ အပယ်သားဖြစ်သူက ပြုခဲ့သမျှနှင့် အခြား အရှက်ဖွယ် အကျင့်များလည်း…»။

Verse 17

ततस्तस्यैव चान्येषां क्षत्रियाणां दुरात्मनाम् । रुधिरैः पूरयित्वेमां गर्तां पितृजलोचिताम् । तर्पयिष्यामि रक्तेन पितरं नाहमंभसा

«ထို့ကြောင့် ထိုသူ၏ သွေးနှင့် အခြား မကောင်းသော က္ṣatriya များ၏ သွေးဖြင့် ဘိုးဘွားတို့အတွက် ရေတర్పဏ ပူဇော်ရန် သင့်တော်သော ဤအပေါက်ကို ဖြည့်ပြီး၊ ငါသည် ရေမဟုတ်ဘဲ သွေးဖြင့်ပင် ငါ့အဖေကို တర్పယမည်»။

Verse 19

सूत उवाच । श्रुत्वा ते दारुणां तस्य प्रतिज्ञां तापसोत्तमाः । परं विस्मयमापन्ना नोचुः किंचित्ततः परम्

စူတက ပြောသည်— «သူ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ကတိသစ္စာကို ကြားသော် တပသီအထွတ်အမြတ်တို့သည် အလွန်အံ့ဩသွားကြပြီး ထို့နောက် မည်သည့်စကားမျှ မပြောကြတော့»။

Verse 20

सर्वैस्तैः शबरैः सार्धं पुलिन्दैर्मेदकैस्तथा । बद्धगोधांगुलित्राणैर्वरबाणधनुर्धरैः

ထိုရှဗရတို့အားလုံးနှင့်အတူ၊ ပုလိန္ဒ၊ မေဒကတို့လည်းပါဝင်၍—မြားနှင့်လေးကိုင်ဆောင်သော မြားပစ်ကျွမ်းကျင်သူများ၊ အိဂွာနာအရေဖြင့် ချည်ထားသော လက်ချောင်းကာများကို ဝတ်ဆင်ကြ၏။

Verse 21

तथाऽर्जुनोऽपि तं श्रुत्वा समायातं भृगूत्तमम् । सैन्येन महता युक्तं प्रतिज्ञाधारिणं तथा

အာర్జုနလည်း ထိုသတင်းကို ကြားသိ၍—ဘೃဂုမျိုးရိုး၏ အမြတ်ဆုံး ရှင်ရသီ ရောက်လာသည်၊ ကတိသစ္စာကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်ပြီး စစ်တပ်ကြီးနှင့်အတူ လာသည်ဟု သိကာ—သင့်လျော်သကဲ့သို့ ပြင်ဆင်လေ၏။

Verse 22

ततस्तु सम्मुखो दृष्टो युद्धार्थं स विनिर्ययौ । सार्धं नानाविधैर्योधैः सर्वैर्देवासुरोपमैः

ထို့နောက် ရန်သူကို မျက်နှာချင်းဆိုင် မြင်သဖြင့် သူသည် စစ်ပွဲအတွက် ထွက်ခွာလေ၏။ နတ်နှင့် အသူရတို့ကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော မျိုးစုံသော စစ်သည်များနှင့်အတူ လိုက်ပါလာကြ၏။

Verse 23

अथाभवन्महायुद्धं पुलिन्दानां द्विजोत्तमाः । हैहयाधिपतेर्योधैः सार्धं देवासुरोपमैः

ထို့နောက်၊ အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ပုလိန္ဒတို့နှင့် ဟೈဟယာမင်း၏ စစ်သည်များအကြား—နတ်နှင့် အသူရတို့ကဲ့သို့ အင်အားကြီးသော တိုက်ခိုက်သူများကြားတွင်—စစ်ပွဲကြီး ပေါ်ပေါက်လေ၏။

Verse 24

ततस्ते हैहयाः सर्वे शरैराशीविषोपमैः । वध्यन्ते शबरैः संख्ये गर्जमानैर्मुहुर्मुहुः

ထို့နောက် ဟೈဟယာတို့အားလုံးကို စစ်မြေပြင်၌ ရှဗရတို့က အဆိပ်ပြင်းမြွေကဲ့သို့သော မြားများဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ဟိန်းဟောက်လျက် တိုက်ခိုက်၍ ချေမှုန်းလေ၏။

Verse 25

ब्रह्महत्यासमुत्थेन पातकेन ततश्च ते । जाता निस्तेजसः सर्वे प्रपतंति धरातले

ထို့နောက် ဗြဟ္မဟတ္တျာ (ဗြာဟ္မဏကို သတ်ခြင်း) မှ ပေါ်လာသော အပြစ်ကြောင့် သူတို့အားလုံး အလင်းရောင်ကင်းမဲ့ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားကြသည်။

Verse 26

न कश्चित्पौरुषं तत्र संप्रदर्शयितुं क्षमः । पलायनपरा सर्वे वध्यन्ते निशितैः शरैः

အဲဒီနေရာမှာ မည်သူမျှ ရဲရင့်မှုကို ပြသနိုင်ခြင်း မရှိ။ ထွက်ပြေးရန်သာ အာရုံစိုက်နေကြသဖြင့် ချွန်ထက်သော မြားများဖြင့် ဖြတ်သတ်ခံရကြသည်။

Verse 27

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा हैहयाधिपतिः क्रुधा । स्वचापं वाञ्छयामास सज्यं कर्तुं त्वरान्वितः । शक्नोति नारोपयितुं सुयत्नमपि चाश्रितः

သူ၏တပ်အင်အား ပျက်စီးသွားသည်ကို မြင်လျှင် ဟိုင်းဟယာမင်းသည် ဒေါသထွက်ကာ ကိုယ့်လေးကို အလျင်အမြန် ကြိုးတင်ရန် ကြိုးစားသည်။ သို့သော် အလွန်ကြိုးပမ်းသော်လည်း မြားကို တင်မရနိုင်ခဲ့။

Verse 28

ततश्चाकर्षयामास खङ्गं कोशात्सुनिर्मलम् । आक्रष्टुं न च शक्रोति वैलक्ष्यं परमं गतः

ထို့နောက် သူသည် အလွန်သန့်ရှင်းသော ဓားကို ဓားအိမ်မှ ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း မဆွဲထုတ်နိုင်ဘဲ အလွန်အမင်း အရှက်ရသွားသည်။

Verse 29

गदया निर्जितो रौद्रो रावणो लोकरावणः । यया साप्यपतद्धस्तात्तत्क्षणात्पृथिवीतले

အဲဒီ ဂဒါကြောင့် ကမ္ဘာလောကကို ကြောက်ရွံ့စေသော ရာဝဏ မာန်ကြီးရက်စက်သူသည် အနိုင်ယူခံရသည်။ ထိုဂဒါပင် လက်မှ လျှောကျကာ ချက်ချင်း မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားသည်။

Verse 30

नर्मदायाः प्रवाहो यैः सहस्राख्यैः करैः शुभैः । विधृतस्तेन ते सर्वे बभूवुः कम्पविह्वलाः

နာမဒာမြစ်၏ စီးဆင်းမှုကို ကောင်းမြတ်သော လက်များ—«တစ်ထောင်» ဟု ရေတွက်နိုင်သည့်—ဖြင့် တားဆီးထားသူတို့ အားလုံးသည် တုန်လှုပ်၍ ကြောက်ရွံ့ကာ လှုပ်ရှားသွားကြ၏။

Verse 31

न शस्त्रं शेकुरुद्धर्तुं दैवयोगात्कथंचन । दिव्यास्त्राणां तथा सर्वे मन्त्रा विस्मृतिमागताः

ကံကြမ္မာ၏ လှည့်ကွက်ကြောင့် သူတို့သည် မည်သို့မျှ လက်နက်ကိုတောင် မမြှောက်နိုင်ကြ; ထို့အပြင် ဒေဝအာယုဓများအတွက် မန္တရားတို့လည်း အားလုံး၏ မှတ်ဉာဏ်မှ လွတ်ကျသွား၏။

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे रामः संप्राप्तः क्रोधमूर्छितः । तीक्ष्णं परशुमुद्यम्य ततस्तं प्राह निष्ठुरम्

ထိုအချိန်တွင် ရာမသည် ဒေါသကြောင့် မူးမောသကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ ရောက်လာ၏။ ထက်မြက်သော ပုရသု (ပုဆိန်) ကို မြှောက်၍ ထို့နောက် သူ့အား ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆို၏။

Verse 33

हैहयाधिपते पाप यैः करैर्जनको मम । त्वया विनिहतस्तान्मे शीघ्रं दर्शय सांप्रतम्

«ဟဲဟယတို့၏ အရှင်၊ အပြစ်သားရေ! ငါ့အဖေ ဇနကကို သင်သတ်ခဲ့သော လက်များကို ယခုပင် အမြန် ငါ့အား ပြပါ!»

Verse 34

ब्रह्मतेजोहतः सोऽपि प्रोक्तस्तेन सुनिष्ठुरम् । नोवाच चोत्तरं किंचिदालेख्ये लिखितो यथा

ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆိုခံရသော်လည်း၊ ဗြဟ္မတေဇော၏ အလင်းရောင်ကြောင့် ထိခိုက်ကျဆုံးသွားသူသည် အဖြေတစ်စုံတစ်ရာ မပြောဘဲ နံရံပေါ် ပန်းချီရုပ်ပုံကဲ့သို့ တိတ်ဆိတ်နေ၏။

Verse 35

ततो भुजवनं तस्य रामः शस्त्रभृतां वरः । मुहुर्मुहुर्विनिर्भर्त्स्य प्रचकर्त शनैःशनैः

ထို့နောက် လက်နက်ကိုင်ဆောင်သူတို့တွင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ရာမသည် သူ့ကို အကြိမ်ကြိမ် ပြစ်တင်ရှုတ်ချပြီး သူ၏လက်မောင်းတောအုပ်ကို ဖြည်းညှင်းစွာ ခုတ်ထွင်လေ၏။

Verse 36

ततश्छित्त्वा शिरस्तस्य कुठारेण भृगूद्वहः । जग्राह रुधिरं यत्नात्प्रहारेभ्यः स्वयं द्विजाः

ထို့နောက် Bhrigu မျိုးနွယ်သည် ပုဆိန်ဖြင့် သူ၏ခေါင်းကို ဖြတ်လေ၏။ ထိုဒွိဇသည် ဒဏ်ရာများမှ ထွက်သောသွေးကို ဂရုတစိုက် စုဆောင်းလေသည်။

Verse 37

पूरयित्वा महाकुम्भाञ्छबरेभ्यो ददौ ततः । म्लेच्छेभ्यो लुब्धकेभ्यश्च ततः प्रोवाच सादरम्

ကြီးမားသော အိုးများကို ဖြည့်ပြီးနောက် ၎င်းတို့ကို Shabara လူမျိုးများ၊ Mleccha လူမျိုးများနှင့် မုဆိုးများအား ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် သူတို့ကို လေးစားစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 38

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे गर्ता मे भ्रातृभिः कृता । पितृसंतर्पणार्थाय सलिलेन परिप्लुता

"Hatakesvara ၏ မြင့်မြတ်သောနယ်မြေတွင် ဘိုးဘေးများကို ကျေနပ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ရေဖြည့်ထားသော ကျင်းတစ်ခုကို ငါ့ညီအစ်ကိုများက ငါ့အတွက် ပြုလုပ်ထားသည်။"

Verse 39

प्रक्षिपध्वं द्रुतं गत्वा तस्यां रक्तमिदं महत् । पापस्यास्य सपत्नस्य ममादेशादसंशयम्

"အလျင်အမြန်သွား၍ ဤအပြစ်ရှိသော ရန်သူ၏ များပြားလှသော သွေးကို ငါ၏အမိန့်ဖြင့် ထိုကျင်းထဲသို့ မလွဲမသွေ ပစ်ချလော့။"

Verse 40

येन तातं निजं भक्त्या तर्पयित्वा विधानतः । ऋणस्य मुक्तिर्भवति येन मे पैतृकस्यच

ဤနည်းဖြင့် မိမိ၏ဖခင်ကို သဒ္ဓါဖြင့် စည်းကမ်းတကျ တရပဏပြု၍ ကျေနပ်စေသော် အကြွေးမှ လွတ်မြောက်ရ၏၊ ထို့အတူ ငါ၏ ဘိုးဘွားဆိုင်ရာ တာဝန်အကြွေးမှလည်း လွတ်မြောက်ရ၏။