Adhyaya 186

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भूय एव महाभाग वद माहात्म्यमुत्तमम् । अतिथेः कृत्यमस्माकं विस्तरेण च सूतज

ရသီတို့က ဆိုကြသည်– «အလွန်ကံကောင်းမြတ်သူရေ၊ ဤအမြင့်မြတ်သော မာဟာတ္မယ (ဂုဏ်သတင်း) ကို ထပ်မံ မိန့်ကြားပါ။ ထို့ပြင် စူတ၏သားရေ၊ အတိသီ (ဧည့်သည်) အပေါ် ထိုက်တန်သော တာဝန်ကို အသေးစိတ် ရှင်းလင်းပေးပါ»။

Verse 2

सूत उवाच । शृण्वन्तु मुनयः सर्वे माहात्म्यमिदमुत्तमम् । येन संश्रुतमात्रेण नश्येत्पापं दिनोद्भवम्

သုတက ပြော၏ — «မုနိအပေါင်းတို့သည် ဤအလွန်မြတ်သော မဟာတ္မယကို နားထောင်ကြပါစေ။ ဤကို ကြားရုံမျှဖြင့် နေ့စဉ်ပေါ်ပေါက်သော အပြစ်သည် ပျောက်ကွယ်သွားမည်»။

Verse 3

यन्मया च श्रुतं पूर्वं सकाशात्स्वपितुः शुभम्

ထို့ပြင် အကျွန်ုပ်သည် ယခင်က မိမိ၏ဖခင်ထံမှ ကိုယ်တိုင်အနီးကပ်၍ ကြားသိခဲ့သော အမင်္ဂလာကင်း၍ အကျိုးရှိသော အကြောင်းအရာကိုလည်း—

Verse 4

गृहस्थानां परो धर्मो नान्योऽस्त्यतिथिपूजनात् । अतिथेर्न च दोषोस्ति तस्यातिक्रमणेन च

အိမ်ထောင်ရှင်တို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသော ဓမ္မသည် ဧည့်သည်ကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုခြင်းမှတပါး မရှိ။ ဧည့်သည်၌ အပြစ်မရှိ၊ အပြစ်သည် သူ့အပေါ် တာဝန်ကို လွန်ကျူးဖောက်ဖျက်သူ၌သာ ရှိ၏။

Verse 5

अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिवर्तते । स दत्त्वा दुष्कृतं तस्मै पुण्यमादाय गच्छति

ဧည့်သည်တစ်ဦးသည် မျှော်လင့်ချက်ပျက်ကွက်၍ မည်သူမဆို၏ အိမ်မှ ပြန်လှည့်သွားလျှင်၊ သူသည် မိမိ၏ ဒုက္ကရိယာ(အကုသိုလ်)ကို ထိုအိမ်ရှင်ထံ ပေးအပ်ကာ၊ အိမ်ရှင်၏ ကုသိုလ်ကို ယူဆောင်၍ ထွက်ခွာသွားသည်။

Verse 6

सत्यं शौचं तपोऽधीतं दत्तमिष्टं शतं समाः । तस्य सर्वमिदं नष्टमतिथिं यो न पूजयेत्

သစ္စာတရား၊ သန့်ရှင်းမှု၊ တပသ(အကျင့်တရား)၊ ဗေဒသင်ယူခြင်း၊ ဒါန၊ ယဇ္ဉပူဇော်ခြင်း—ဤသို့သော အကျင့်ကို နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် ပြုခဲ့သော်လည်း ဧည့်သည်ကို မပူဇော်မဂုဏ်ပြုသူအတွက် အားလုံးပျက်စီးသွားသည်။

Verse 7

दूरादतिथयो यस्य गृहमायांति निर्वृताः । स गृहस्थ इति प्रोक्तः शेषाश्च गृहरक्षिणः

အဝေးမှပင် ဧည့်သည်တို့ ဝမ်းမြောက်စွာ လာရောက်သော အိမ်ကို ပိုင်ရှင်သည်သာ တကယ့် «ဂृहಸ್ಥ» ဟု ခေါ်ကြ၏။ အခြားသူတို့သည် အိမ်ကိုသာ စောင့်ရှောက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 8

न पुराकृतपुण्यानां नराणामिह भूतले । त्रीनेतान्प्रतिहन्यंते श्राद्धं दानं शुभा गिरः

ဤမြေပြင်ပေါ်၌ အတိတ်က ကုသိုလ်မပြုခဲ့သော လူတို့အတွက် အရာသုံးပါးသည် တားဆီးခံရ၏—ရှ్రာဒ္ဓ (ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲ), ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း), နှင့် မင်္ဂလာစကား (ကောင်းချီးပေးသောစကား)။

Verse 9

तुष्टेऽतिथौ गृहस्थस्य तुष्टाः स्युः सर्वदेवताः । विमुखे विमुखाः सर्वा भवंति च न संशयः

ဂृहस्थ၏ ဧည့်သည် ပျော်ရွှင်ကျေနပ်လျှင် နတ်ဘုရားအားလုံးလည်း ကျေနပ်ကြ၏။ ဧည့်သည် မကျေနပ်၍ မျက်နှာလွှဲသွားလျှင် နတ်အားလုံးလည်း မျက်နှာလွှဲကြသည်—သံသယမရှိ။

Verse 10

तस्मात्तोषयितव्यश्च गृहस्थेन सदाऽतिथिः । अप्यात्मनः प्रदानेन यदीच्छेत्पुण्यमात्मनः

ထို့ကြောင့် ဂृहस्थသည် ဧည့်သည်ကို အမြဲတမ်း ကျေနပ်စေဖို့ ကြိုးစားရမည်။ မိမိ၏ အပိုင်းအစကိုပင် ပေးလှူရသော်လည်း မိမိအတွက် ကုသိုလ်တရားကို လိုလားလျှင် ထိုသို့ ပြုရမည်။

Verse 11

त्रिविधस्त्वतिथिः प्रोक्तो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः । तस्याहं वच्मि वः कालं शृणुध्वं सुसमाहिताः

အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ဂृहस्थတို့အတွက် ဧည့်သည်သည် သုံးမျိုးရှိသည်ဟု ဆိုထား၏။ ထိုသူတို့၏ သင့်လျော်သော အချိန်ကာလကို ငါ သင်တို့အား ပြောမည်—စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ နားထောင်ကြလော့။

Verse 12

श्राद्धीयो वैश्वदेवीयः सूर्योढश्च तृतीयकः । ये चान्ये भोजनार्थीयास्ते सामान्याः प्रकीर्तिता

အဓိကဧည့်သည် သုံးမျိုးမှာ—ရှရဒ္ဓ (śrāddha) အတွက်ဧည့်သည်၊ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (vaiśvadeva) အတွက်ဧည့်သည်၊ နှင့် တတိယအဖြစ် စူရျိုဍ္ဍ (sūryoḍha) ဧည့်သည် ဖြစ်သည်။ အစားအစာသာ ရှာဖွေ၍ လာသူတို့ကို သာမန်ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 13

सांकल्पे विहिते श्राद्धे पितॄणां भोजनोद्भवे । समागच्छति यः काले तस्मिञ्छ्राद्धीय एव सः

ပိတೃများ (Pitṛs) ကို အစာကျွေးရန် ရည်မှန်း၍ စံကల్ప (saṅkalpa) ဖြင့် ရှရဒ္ဓကို စီမံထားသည့်အခါ၊ ထိုအချိန်တိတိတွင် ရောက်လာသူ မည်သူမဆို ရှရဒ္ဓဧည့်သည်ဟု သတ်မှတ်ရမည်။

Verse 14

दूराध्वानं पथि श्रांतं वैश्वदेवांत आगतम् । अतिथिं तं विजानीयान्नातिथिः पूर्वमागतः

လမ်းခရီးဝေးဝေး သွားလာ၍ လမ်းပေါ်တွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (vaiśvadeva) ပူဇော်ပွဲပြီးနောက် အချိန်တွင် ရောက်လာသူကိုသာ အမှန်တကယ် ဧည့်သည်ဟု သိမှတ်ရမည်။ အရင်က ရောက်လာသူကို ဤအဓိပ္ပါယ်ဖြင့် atithi မဟုတ်။

Verse 15

प्रियो वा यदि वा द्वेष्यो मूर्खः पंडित एव वा । वैश्वदेवे तु संप्राप्तः सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः

ချစ်သူဖြစ်စေ မုန်းသူဖြစ်စေ၊ မိုက်မဲသူဖြစ်စေ ပညာရှိဖြစ်စေ—ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ (vaiśvadeva) အချိန်တွင် ရောက်လာလျှင် သူသည် ဧည့်သည်ပင် ဖြစ်သည်။ သူကို ဂုဏ်ပြုကျွေးမွေးခြင်းသည် ကောင်းကင်သို့ ကူးလမ်း ဖြစ်လာသည်။

Verse 16

न पृच्छेद्गोत्रचरणं न स्थानं वेदमेव च । दृष्ट्वा यज्ञोपवीतं च भोजयेत्तं प्रभक्तितः

ဂိုत्र၊ စရဏ (ဝေဒသခွဲ) ကို မမေးရ၊ နေရာထိုင်ခင်း သို့မဟုတ် မည်သည့် ဝေဒကို လိုက်နာသည်ကိုပင် မမေးရ။ ယဇ္ဉောပဝီတ (yajñopavīta) သန့်ရှင်းကြိုးကို မြင်လျှင် စိတ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် အစာကျွေးရမည်။

Verse 17

श्राद्धे वा वैश्वदेवे वा यद्यागच्छति नातिथिः । घृताहुतिं ततो दद्यात्तन्नाम्ना च हविर्भुजि

श्राद्ध သို့မဟုတ် ဝိုင်ශ්ဝဒေဝ ပူဇော်ပွဲအတွင်း ဧည့်သည်မလာလျှင် မီးအတွင်း ဂျီ(ထောပတ်) ဟုတီကို ထည့်ပူဇော်၍ ထိုဧည့်သည်၏ အမည်ကို ရွတ်ဆိုကာ ဟဝိစားသူ အဂ္နိ ထံသို့ ရောက်စေသင့်သည်။

Verse 18

अशक्त्या भोज्यदानस्य देयं भक्त्या ततः परम् । तस्यान्नमपि तु स्तोकं येन तुष्टिं प्रगच्छति

အပြည့်အဝ အစာကျွေးဒါန မပေးနိုင်သော်လည်း သဒ္ဓါဖြင့် တတ်နိုင်သမျှ ပေးလှူရမည်။ အနည်းငယ်သော အစာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပင်ဖြစ်စေ ဧည့်သည် စိတ်ကျေနပ်စေရာ ဖြစ်၏။

Verse 19

तथान्यश्च तृतीयस्तु सूर्योढोऽतिथिरुच्यते । कृते तु भोजने यस्तु रात्रौ वा चाधिगच्छति । तस्य शक्त्या प्रदातव्यं सस्यं च गृहमेधिना

နောက်တစ်မျိုးသော တတိယဧည့်သည်ကို “နေဝင်ဧည့်သည်” ဟု ခေါ်သည်။ အိမ်သူအိမ်သားတို့၏ အစာကို ပြင်ဆင်ပြီးနောက် နေဝင်ချိန် သို့မဟုတ် ညအချိန်တွင် ရောက်လာသူ ဖြစ်၏။ ထိုဧည့်သည်အား အိမ်ထောင်ရှင်သည် တတ်နိုင်သမျှ စပါးသီးနှံနှင့် စားနပ်ရိက္ခာကို ပေးအပ်သင့်သည်။

Verse 21

तृणानि भूमिरुदकं वाक्चतुर्थी च सूनृता । एतान्यपि सतां गेहे नोच्छिद्यंते कदाचन

ထိုင်ရန် မြက်ခင်း၊ ထိုင်ရာ မြေပြင်၊ သောက်ရေ၊ နှင့် စတုတ္ထအဖြစ် နူးညံ့၍ အမှန်တရားပြောသော စကား—ဤအရာတို့သည် သီလရှိသူတို့၏ အိမ်၌ မည်သည့်အခါမျှ မပျောက်ကွယ်ကြ။

Verse 22

स्वागतेनाग्नयस्तृप्तिं गृहस्थस्य प्रयांति च । आसनेन व्रजेत्तुष्टिं स्वयंभूः प्रपितामहः

လေးစားစွာ ကြိုဆိုခြင်းဖြင့် အိမ်ထောင်ရှင်၏ သန့်ရှင်းသော မီးများသည် ကျေနပ်ကြ၏။ ထိုင်ခုံပေးခြင်းဖြင့်လည်း ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပေါ်သူ ပရပိတာမဟာ ဘြဟ္မာသည် ပျော်ရွှင်စွာ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 23

अर्घेण शंभुः पाद्येन सर्वे देवाः सवासवाः । भोज्यदानेन विष्णुः स्यात्सर्वदेवमयोऽतिथिः

အर्घ्य ပူဇာဖြင့် သမ္ဘုကို ဂုဏ်ပြု၏; ခြေဆေးရေ ပူဇာဖြင့် အိန္ဒြာနှင့်တကွ နတ်အားလုံးကို ဂုဏ်ပြု၏; အစာလှူဒါန်းခြင်းဖြင့် ဝိෂ္ဏုကို ဂုဏ်ပြု၏—ဧည့်သည်သည် နတ်အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသောသူ ဖြစ်၏။

Verse 24

तस्मात्पूज्यः सदा विप्रा भोजनीयो विशेषतः । नामाप्युच्चार्य भोज्योऽन्यो ब्राह्मणो गृहमेधिना

ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို အမြဲတမ်း ပူဇာဂုဏ်ပြုရမည်၊ အထူးသဖြင့် အစာကျွေးရမည်။ အမည်ကို ခေါ်ဆို၍ပင် အိမ်ရှင်သည် အခြား ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကိုလည်း ကျွေးမွေးရမည်။

Verse 186

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाट केश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽतिथिमाहात्म्यवर्णनंनाम षडशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိ စ္ကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ အရှစ်တစ်ထောင် (၈၁,၀၀၀) ဂါထာပါဝင်သော သံဟိတာ၌၊ ဆဋ္ဌမခဏ္ဍဖြစ်သော နာဂရခဏ္ဍအတွင်း၊ သီရိဟာဋ၏ ကေရှဝရက்ன္တရ မာဟာတ္မ్యంలో «ဧည့်သည်၏ မဟိမကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်းသည် အခန်း ၁၈၆ အဖြစ် ပြီးဆုံး၏။