
အခန်း ၅၆ သည် စူတက ပြောကြားသည့် တီရ္ထအခြေပြု သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ စာတမ်းအစတွင် စာမ္ဗာဒိတျ/သုရေရှ္ဝရ (နေမင်း) ကို ဒർശန (မြင်တွေ့ကန်တော့ခြင်း) ပြုသူသည် စိတ်ထဲရှိ ဆန္ဒများ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုပြီး၊ အထူးသဖြင့် မာဃ လဆန်း သတ္တမီ (Māgha śukla saptamī) သည် တနင်္ဂနွေနှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်နေ့တွင် ဘုရားကို ရိုသေစွာ ဒർശနပြုလျှင် နရကဂတိကို ရှောင်ရှားနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဥပမာတစ်ရပ်အဖြစ် ဂာလဝ (Gālava) ဟုခေါ်သော ရှင်ရဟန်း-ဗြာဟ္မဏကို မိတ်ဆက်သည်။ သူသည် သင်ယူမှုတွင် စည်းကမ်းရှိ၍ အကျင့်အကြံ တည်ငြိမ်ကာ ယဇ္ဈာပူဇာကျွမ်းကျင်ပြီး ကျေးဇူးသိတတ်သူဖြစ်သော်လည်း သားမရှိဘဲ အသက်ကြီးလာသဖြင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးရသည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စများကို လွှတ်ချပြီး ထိုနေရာတွင် နေမင်းပူဇာကို အချိန်ရှည် ဆောင်ရွက်ကာ pañcarātra နည်းလမ်းအတိုင်း ရုပ်တုတည်ပြီး ရာသီအလိုက် တပသ (အတင်းအကျပ်ကျင့်စဉ်)၊ အာရုံထိန်းချုပ်မှု၊ အစာရှောင်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ နှစ် ၁၅ နှစ်ကြာပြီးနောက် ဗဋ (banyan) ပင်အနီးတွင် နေမင်း ပေါ်ထွန်းလာကာ ဆုတောင်းခွင့်ပေးပြီး သတ္တမီဝရတနှင့် ဆက်စပ်သည့် မျိုးဆက်တိုးစေမည့် သားတစ်ယောက်ကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုသားကို ဗဋအနီးတွင် ပေးသဖြင့် ဗဋေရှ္ဝရ (Vaṭeśvara) ဟု အမည်ပေးကာ နောက်တွင် လှပသော ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ပြီး ဘုရားကို ဗာဋာဒိတျ (Vātāditya) ဟု လူသိများလာကာ သားသမီးပေးတော်မူသူအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ အဆုံးပိုဒ်များတွင် ဖလရှရုတိကို ချဲ့ထွင်၍ သတ္တမီ/တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စနစ်တကျ ပူဇာပြု၍ upavāsa (အစာရှောင်) လျှင် အိမ်ထောင်ရှင်များအတွက် ထူးချွန်သော သားကို ရနိုင်ကြောင်း၊ ဆန္ဒမဲ့ပူဇာသည် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေကြောင်း ဆိုသည်။ နာရဒက ပြောသော ဂါထာကလည်း သားသမီး/မျိုးဆက်အကြောင်းကို ပိုမိုတင်ပြကာ ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် အခြားနည်းလမ်းများထက် ဤဘက်တိကို ဦးစားပေးကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 1
। सूत उवाच । तस्यापि नातिदूरस्थं सांबादित्यं सुरेश्वरम् । दृष्ट्वा कामानवाप्नोति सर्वान्मर्त्यो हृदि स्थितान्
စူတက ပြော၏— ထိုနေရာမှ မဝေးလှသောအရပ်၌ သမ္ဗာဒိတျယ ဟူသော ဒေဝဘုရားရှင် ရှိ၏။ ထိုအရှင်ကို မြင်မြော်ရုံဖြင့် လူသားသည် နှလုံး၌ တည်သော ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံရ၏။
Verse 2
यस्तु माघस्य शुक्लायां सप्तम्यां रविवासरे । भक्त्या संपश्यते मर्त्यो नरकान्न स पश्यति
သို့ရာတွင် မာဃလ၏ သုက္လပက္ခ သတ္တမီနေ့၊ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် (အရှင်ကို) မြင်မြော်သော လူသားသည် နရကများကို မမြင်ရတော့။
Verse 3
आसीत्पूर्वं द्विजो नाम गालवः स महामुनिः । स्वाध्यायनिरतो नित्यं वेदवेदांगपारगः
အတိတ်ကာလ၌ ဂာလဝ ဟူသော ဒွိဇ မဟာမုနိ တစ်ပါး ရှိခဲ့၏။ သူသည် နေ့စဉ် စွာဓျာယ၌ အမြဲတမ်း မနားမနေ အာရုံစိုက်၍ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့ကို ပြည့်စုံစွာ ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်၏။
Verse 4
शुचिव्रतपरः शांतो देवद्विजपरायणः । कृतज्ञश्च सुशीलश्च यज्ञकर्मविचक्षणः
သူသည် သန့်ရှင်းသော ဝရတကို လိုက်နာသူ၊ စိတ်ငြိမ်သက်သူ၊ ဒေဝတားနှင့် ဒွိဇတို့ကို အထူးအလေးထား အားကိုးသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ကျေးဇူးသိတတ်၍ အကျင့်သီလကောင်းကာ ယဇ్ఞကర్మ အခမ်းအနားများတွင် ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသူ ဖြစ်၏။
Verse 5
तस्यैवं वर्तमानस्य संप्राप्तं पश्चिमं वयः । अपुत्रस्य द्विजश्रेष्ठास्ततो दुःखं व्यजायत
ဤသို့နေထိုင်လာစဉ် အို ဒွိဇမြတ်တို့၊ နောက်ဆုံးအရွယ်သို့ ရောက်လာ၏။ သားမရှိသဖြင့် သူ၏နှလုံး၌ ဝမ်းနည်းမှု ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 6
ततः सर्वं परित्यज्य गृहकृत्यं स भक्तिमान् । सूर्यमाराधयामास क्षेत्रेऽत्रैव समाहितः
ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ရေးကိစ္စအလုံးစုံကို စွန့်လွှတ်၍ ဘက္တိရှိသူသည် စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စေကာ ဤသန့်ရှင်းသောကွင်း၌ပင် စူရျ (နေဘုရား) ကို အာရာဓနာပြုလေ၏။
Verse 7
वटवृक्षं समाश्रित्य श्रद्धया परया युतः । स्थापयित्वा रवेरर्चां यथोक्तां पंचरात्रिके
ဝဋ္ဌပင်အောက်၌ ခိုလှုံ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ယုံကြည်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံကာ၊ ပဉ္စရာတြာ သာသနာအတိုင်း ရဝိ (စူရျ) ၏ ပူဇော်ရုပ်တော်ကို တည်ထောင်လေ၏။
Verse 8
वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते जलसंश्रयः । पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे निराहारो जितेन्द्रियः
မိုးရာသီ၌ မိုးကောင်းကင်အောက်တွင် အိပ်စက်၏; ဆောင်းရာသီ၌ ရေကို အားကိုးနေ၏; နွေရာသီ၌ ငါးမီးတပသ (pañcāgni) ကို ကျင့်၏—အစာမစားဘဲ အင်ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူထား၏။
Verse 9
ततः पंचदशे वर्षे संप्राप्ते भगवान्रविः । वटवृक्षं समाश्रित्य समीपस्थमुवाच तम्
ထို့နောက် ဆယ့်ငါးနှစ်မြောက်နှစ် ရောက်လာသောအခါ ဘဂဝန် ရဝိ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ဝဋ္ဌပင်အနီး၌ တည်နေကာ အနီးတွင် ရပ်နေသူအား မိန့်တော်မူလေ၏။
Verse 10
श्रीसूर्य उवाच । वरदोस्म्यद्य भद्रं ते वरं प्रार्थय गालव । अतिदुर्लभमप्याशु तव दास्याम्यसंशयम्
သီရိနေမင်းက မိန့်တော်မူသည်– «ယနေ့ ငါသည် သင်အား ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏၊ သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ ဂာလဝာရေ၊ ကောင်းချီးတစ်ပါးကို တောင်းလော့။ အလွန်ရှားပါး၍ ရယူရန်ခက်ခဲသော်လည်း ငါသည် မသံသယဘဲ မြန်မြန်ပေးမည်»။
Verse 11
गालव उवाच । अपुत्रोऽहं सुरश्रेष्ठ पश्चिमे वयसि स्थितः । तस्माद्देहि सुतं मह्यं वंशवृद्धिकरं परम्
ဂာလဝာက မိန့်သည်– «အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရှင်၊ ကျွန်ုပ်မှာ သားမရှိဘဲ အိုမင်းသည့်အရွယ်သို့ ရောက်နေပါပြီ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်အား မျိုးဆက်တိုးပွားစေမည့် အထွတ်အမြတ် သားတော်တစ်ပါးကို ပေးသနားပါ»။
Verse 15
सप्तम्यश्च द्विजश्रेष्ठ निराहारस्तु भक्तितः या । स प्राप्स्यति न संदेहः पुत्रं वंशविवर्धनम्
အို ဒွိဇအမြတ်ဆုံး၊ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် စပ္တမီနေ့တွင် အစာမစားဘဲ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို စောင့်ထိန်းသူသည် မသံသယဘဲ မျိုးဆက်တိုးပွားစေမည့် သားတော်ကို ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 16
एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः । गालवोऽपि प्रहृष्टात्मा जगाम निजमंदिरम्
ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက်၊ ခုနှစ်မြင်းစီး နေမင်း ဒိဝါကရသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ ဂာလဝာလည်း စိတ်ပျော်ရွှင်လျက် မိမိအိမ်တော်သို့ ပြန်သွားလေသည်။
Verse 17
नातिदीर्घेण कालेन ततस्तस्याभव तत्सुतः । यथोक्तस्तेन देवेन सर्वलक्षणलक्षितः
မကြာမီကာလအတွင်း သူ့ထံ၌ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏—ထိုနတ်ဘုရား မိန့်တော်မူသကဲ့သို့ပင်။ ထိုသားတော်သည် မင်္ဂလာလက္ခဏာ အစုံအလင်ဖြင့် ပြည့်စုံလေသည်။
Verse 18
ततश्चक्रे पिता नाम वटेश्वर इति स्वयम् । वटस्थेन यतो दत्तः संतुष्टेनांशुमालिना
ထို့နောက် ဖခင်က ကိုယ်တိုင်ပင် «ဝဋေရှ္ဝရ» ဟု အမည်ပေး하였다။ အကြောင်းမှာ ဝဋပင်အောက်၌ နေထိုင်စဉ် စိတ်တော်ကျေနပ်သော အံရှုမာလီ (နေမင်း) ထံမှ ပေးအပ်ခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 19
वटेश्वरसुतान्दृष्ट्वा पौत्रांश्च द्विजसत्तमाः । गालवः सूर्यमापन्नः कृत्वा सुविपुलं तपः
အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ ဝဋေရှ္ဝရ၏ သားများနှင့် မြေးများကို မြင်ပြီးနောက် ဂာလဝသည် အလွန်ကြီးမားသော တပဿ (အာစီတပ) ကို ပြုလုပ်ကာ နေမင်းထံသို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 20
वटेश्वरोऽपि संज्ञाय पित्रा संस्थापितं रविम् । तदर्थं कारयामास प्रासादं सुमनोहरम्
ဝဋေရှ္ဝရလည်း ဖခင်က ရဝိ (နေမင်း) ကို ထိုနေရာ၌ တည်ထောင်ထားသည်ကို သိမြင်ပြီး ထိုအကြောင်းအတွက်ပင် အလွန်လှပသော ပရသာဒ် (ဘုရားကျောင်း) ကို ဆောက်လုပ်စေ하였다။
Verse 21
ततःप्रभृति लोके च स वटादित्यसंज्ञितः । पुत्रप्रदो ह्यपुत्राणां विख्यातो भुवनत्रये
ထိုအချိန်မှစ၍ လောက၌ သူသည် «ဝဋာဒိတျ» ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး သားမရှိသူတို့အား သားပေးတော်မူသူဟူ၍ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားလေ၏။
Verse 22
सप्तम्यां सूर्यवारेण उपवासपरायणः । यस्तं पूजयते भक्त्या सप्तर्मार्द्वादश क्रमात् । स प्राप्नोति सुतं श्रेष्ठं स्ववंशस्य विवर्धनम्
စပ္တမီသည် တနင်္ဂနွေနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်သောအခါ အစာရှောင်ခြင်းကို အဓိကထားသူက သူ့ကို ဘက္တိဖြင့် သင့်လျော်သော အစဉ်အလာအတိုင်း (ခုနစ်မျိုးသော ပူဇော်ပွဲနှင့် တစ်ဆယ့်နှစ်မျိုးသော အစဉ်) ပူဇော်လျှင် မိမိမျိုးရိုးကို တိုးပွားစေမည့် အလွန်ကောင်းမြတ်သော သားကို ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 23
निष्कामो वा नरो यस्तु तं पूजयति मानवः । स मोक्षमाप्नुयान्नूनं दुर्लभं त्रिदशैरपि
သို့ရာတွင် ဆန္ဒကင်းသော လူတစ်ယောက်က ထိုဘုရားကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လျှင်၊ ထိုသူသည် မုက္ခကို အမှန်တကယ် ရရှိမည်၊ ထိုအရာသည် နတ်တို့အတွက်တောင် ရခက်ခဲ၏။
Verse 24
अथ गाथा पुरा गीता नारदेन सुरर्षिणा । दृष्ट्वा पुत्रप्रदं देवं वटादित्यं सुरेश्वरम्
ယခု နတ်တို့အတွင်းရှိ ရှင်ရသီ နာရဒက၊ သားပေးတော်မူသော အရှင်ဗဋာဒိတျ (Vaṭāditya) နတ်မင်းကို မြင်တွေ့သဖြင့် ရှေးက သီဆိုခဲ့သော ဂါထာတစ်ပုဒ် ရှိ၏။
Verse 25
अपि वर्षशता नारी वंध्या वा दुर्भगापि वा । सांबसूर्यप्रसादेन सद्यो गर्भवती भवेत्
မိန်းမတစ်ယောက်သည် နှစ်တစ်ရာတိုင်တိုင် မမွေးဖွားနိုင်သူဖြစ်စေ၊ မျိုးမပွားသူဖြစ်စေ၊ ကံမကောင်းသူဖြစ်စေ၊ စာမ္ဗသူရျ (Sāmbasūrya) ၏ ကရုဏာကြောင့် ချက်ချင်း ကိုယ်ဝန်ရှိလာနိုင်၏။
Verse 26
किं दानैः किं व्रतैर्ध्यानैः किं जपैः सोपवासकैः । पुत्रार्थं विद्यमानेऽथ सांबसूर्ये सुरेश्वरे
သားရလိုခြင်းအတွက် ဤနေရာ၌ နတ်တို့အရှင် စာမ္ဗသူရျ (Sāmbasūrya) ရှိနေသော်၊ အလှူဒါနများ၊ ဝရတများ၊ ဓ്യာနများ၊ အစာရှောင်နှင့်တကွ ဂျပ်များကို ဘာလိုအပ်မည်နည်း။
Verse 27
वर्षमेकं नरो भक्त्या यः पश्येत्सूर्यवासरे । कृतक्षणोऽत्र पुत्रं स लभते चोत्तमं सुखम्
ယောကျ်ားတစ်ယောက်သည် ဘက္တိဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း (ဘုရားကို) ဖူးမြင်လျှင်၊ ဤနေရာ၌ သူ၏အချိန်သည် အကျိုးရှိသွားပြီး၊ သားတစ်ယောက်နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ချမ်းသာကို ရရှိ၏။
Verse 28
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं देवं यत्नतो द्विजाः । पश्येदात्महितार्थाय स्ववंशपरिवृद्धये
ထို့ကြောင့်၊ ဒွိဇတို့အို၊ အားထုတ်မှုအားလုံးနှင့် သတိပြုစောင့်ရှောက်ကာ ထိုဘုရားကို ဖူးမြင်သင့်သည်။ မိမိအကျိုးချမ်းသာနှင့် မိမိမျိုးရိုးတိုးပွားစေရန်အတွက် ဖြစ်၏။