
အခန်း ၁၆၁ တွင် စူတာက ဗြာဟ္မဏများ၏ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုနှင့် ပုဿပ (Puṣpa) အကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ ပုဿပသည် ဇနီးနှင့်အတူ ဒွိဇအစုအဝေးထံ ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ပြီး ဘာස්ကရ (နေဘုရား) အတွက် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာကာ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားစေရန် “Puṣpāditya” ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ရန် တင်ပြသည်။ ဗြာဟ္မဏများက ယခင်ကတည်းက ရှိနေသော အမည်ဂုဏ်သတင်းစဉ်ဆက်ကို ထိန်းသိမ်းရမည်ဟု စိုးရိမ်ကာ သန့်စင်ရေးအတွက် ပရာယာရှ္စိတ္တ (prāyaścitta) နည်းလမ်းများကို သတ်မှတ်ပြီး “လက္ခ” အရေအတွက်ဖြင့် ကြီးမားသော ဟိုးမ (homa) ကို ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ပုဿပက ထိုအမည်ဖြင့် ဘုရားကို အစဉ်မပြတ် ချီးမွမ်းကြရန် တောင်းဆိုသလို၊ ဇနီးကိုလည်း နေရာနှင့် ဆက်နွယ်သော ဒေဝီအမည်ဖြင့် ဂုဏ်ပြုစေလိုကြောင်း တင်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားကို Puṣpāditya ဟု လက်ခံပြီး ဒေဝီကို Māhikā/Māhī ဟု အမည်ပေးကြသည်။ ဖလာရှ္ရုတိတွင် ကလိယုဂ၌ Puṣpāditya ကို ဘက်တိဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် နေ့အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း၊ တနင်္ဂနွေနှင့် သပ္တမီ တိုက်ဆိုင်သည့်နေ့တွင် ဖလ ၁၀၈ ထိ ပူဇော်၍ ပရဒက္ခိဏာ ပြုလျှင် ဆန္ဒပြည့်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဒုရ္ဂါကို Māhikā အဖြစ် ပုံမှန် ဒർശနပြုလျှင် အခက်အခဲများကင်းစေပြီး၊ ချိုင်တရ သုက္လ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ပူဇော်လျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မကောင်းမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။
Verse 1
सूत उवाच । अथ तेन द्विजाः सर्वे ब्रह्मस्थाने निवेशिताः । चातुश्चरणसंज्ञाश्च ततस्तस्य निवेशिताः
စူတက ပြောသည်—ထို့နောက် သူ၏စီမံမှုဖြင့် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) အားလုံးကို ဗြဟ္မာ-သ္ထာန (သန့်ရှင်းသော မဏ္ဍပ) တွင် ထိုင်စေ하였다။ ထို့ပြင် «ချာတုශ්စရဏ» ဝရတအတွက် သတ်မှတ်ထားသူတို့ကိုလည်း သူ့အတွက် နေရာချထား하였다။
Verse 2
सोऽपि केशान्परित्यज्य सर्वगात्रसमुद्भवान् । निजपत्न्या समोपेतः प्रणम्य च द्विजोत्तमान्
သူလည်း ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအားလုံးပေါ်တွင် ပေါက်လာသော ဆံပင်/အမွှေးများကို ဖယ်ရှားကာ၊ မိမိဇနီးနှင့်အတူ လာရောက်ပြီး ဒွိဇအထူးမြတ်တို့အား ဦးချကန်တော့하였다။
Verse 3
कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । भास्करस्यास्य विहितः प्रासादोयं मया द्विजाः
လက်နှစ်ဖက်ကို အန်ဇလီမုဒြာဖြင့် ချုပ်ကပ်၍ သူက ဤစကားကို ပြော၏။ «အို ဒွိဇာတို့၊ ဤဘတ်စကရ (နေဘုရား စူရျ) အတွက် ဤဘုရားကျောင်းကို ငါတည်ဆောက်ခဲ့သည်»။
Verse 4
पुष्पादित्य इति ख्यातिं प्रयातु भुवनत्रये । ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं याज्ञवल्क्यस्य कीर्तिं नेष्यामहे क्षयम्
«လောကသုံးပါး၌ ‘ပုဿပာဒိတျ’ ဟူသော နာမကီर्ति ရစေသတည်း» ဟုဆို၏။ ဗြာဟ္မဏတို့က «ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၏ ကီर्तिကို ကျဆင်းစေမည် မဟုတ်» ဟု ပြောကြ၏။
Verse 5
प्रायश्चित्तं प्रदास्यामश्चित्तस्य हृदयंगमम् । अन्ये च ब्राह्मणाः प्रोचुः केचिन्मध्यस्थवृत्तयः
«နှလုံးသားထိရောက်စေ၍ စိတ်ကို ပြုပြင်ပေးနိုင်သော ပရာယශ්ချိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ကို ငါတို့ သတ်မှတ်ပေးမည်» ဟုဆို၏။ ထို့ပြင် အခြား ဗြာဟ္မဏတို့လည်း ပြောကြပြီး အချို့မှာ မျှတတည်ငြိမ်သော သဘောထားရှိကြ၏။
Verse 6
वृत्त्यर्थमस्य देवस्य लक्षं होमेऽत्र कल्प्यताम् । लक्षं तु सर्वविप्राणां प्रायश्चित्तविशुद्धये
«ဤဒေဝတား၏ ဝတ်ပြုထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ဤနေရာ၌ ဟိုးမ (မီးပူဇော်) ကို တစ်သိန်း ပြုလုပ်စီစဉ်ပါစေ။ ထိုတစ်သိန်းကိုပင် ဗိပရအားလုံး၏ ပရာယශ්ချိတ္တ သန့်စင်ရေးအတွက်လည်း ပူဇော်စေ» ဟုဆို၏။
Verse 7
पुष्प उवाच । तस्मात्सर्वे द्विजश्रेष्ठा मन्नाम्ना कीर्तयंत्विमम् । पुष्पादित्यमिति ख्यातिं कीर्तयंतु तथानिशम्
ပုဿပက ပြော၏။ «ထို့ကြောင့် ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ဤအရာကို ငါ့နာမဖြင့် အားလုံးက ချီးမွမ်းကြပါစေ။ ‘ပုဿပာဒိတျ’ ဟူသော ကီर्तिကိုလည်း အမြဲမပြတ် ရွတ်ဆိုချီးမြှောက်ကြပါစေ»။
Verse 8
अनया भार्यया मह्यं मान्या या स्थापिता पुरा । दुर्गाऽस्याश्चात्र नाम्ना वै भूयात्ख्याताऽत्र सत्पुरे
«ဤဂုဏ်ပြုထိုက်သော ဒေဝီကို ဤဇနီးသည်က ငါ့အတွက် ယခင်က ဤနေရာ၌ တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤမြို့မြတ်၌ “ဒုရ္ဂါ” ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားကျော်ကြားပါစေ»။
Verse 9
ब्राह्मणा ऊचुः । दुःशीलेन पुराऽकारि प्रासादो हरसंभवः । दुर्वासःस्थापितस्यापि भवद्भिस्तुष्ट मानसैः
ဗြာဟ္မဏာတို့က ဆိုကြသည်– «ယခင်က အကျင့်ဆိုးသူတစ်ဦးက ဟရ (ရှီဝ) နှင့် ဆက်နွယ်သော ဘုရားကျောင်းကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဒုရ္ဝာသက တည်ထောင်ထားသည့် အရာအတွက်ပင် သင်တို့၏ စိတ်များသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ အတည်ပြုသဘောတူလာကြသည်»။
Verse 10
तथाप्यस्य तु दीनस्य प्रासादः क्रियतां द्विजाः
«သို့သော်လည်း၊ အို ဒွိဇာ (ဗြာဟ္မဏာ) တို့၊ ဤဆင်းရဲသူအတွက် ဘုရားကျောင်းတစ်ဆောင် ဆောက်လုပ်ပေးကြပါစေ»။
Verse 11
नाममात्रेण देवस्य दुःशीलेन यया पुरा । अनेनाराधितः पूर्वं स्वमांसैरेष भास्करः
«ယခင်က အကျင့်ဆိုးသူက ဤဒေဝတাকে နာမတော်ကိုသာ ခေါ်ဆို၍ ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထို့မတိုင်မီကပင် ဤဘ္ဟာစ్కရ (နေမင်း) ကိုလည်း သူ၏ ကိုယ်အသားဖြင့်ပင် ပူဇော်၍ ကျေနပ်စေခဲ့သည်»။
Verse 12
तस्मान्न क्षतिरस्याथ दत्ते नाम्नि यथा पुरा । नाम्ना माहिकया नाम माहीत्येव च सा भवेत्
«ထို့ကြောင့် ယခင်ကကဲ့သို့ နာမတော်ကို ပေးအပ်ခြင်းမှာ အန္တရာယ်မရှိ။ “မာဟိကာ” ဟူသော နာမဖြင့် နាងသည် အမှန်တကယ် “မာဟီ” ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်သိကြားမည်»။
Verse 13
सूत उवाच । पुष्पेण दाने दत्तेऽथ संमतेनाग्रजन्मनाम् । मध्यमेन कृतं नाम पुष्पादित्य इति श्रुतम्
သုတက ပြောသည်။ ပုဿပာက အမြင့်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏများ၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဒါနကို ပူဇော်လှူဒါန်းပြီးနောက်၊ အလယ်တန်းက စီစဉ်တည်ထောင်သော အမည်ကို «ပုဿပာဒိတျ» ဟု ကြားရ၏။
Verse 14
तत्पत्न्या चापि या तत्र दुर्गा देवी द्विजोत्तमाः । नाम्ना माहिकया नाम माहीत्येव च साऽभवत्
ထို့အပြင် ထိုနေရာ၌ သူ၏ ဇနီးတော်ဖြစ်သော ဒုရ္ဂါဒေဝီကို၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တော်တို့၊ «မာဟိကာ» ဟူသော နာမဖြင့်ပင် «မာဟီ» ဟု အမှန်တကယ် ခေါ်ဝေါ်လာ၏။
Verse 15
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । पुष्पा दित्यो यथा जातो याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः
သုတက ပြောသည်။ အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူ ဗြာဟ္မဏအမြတ်တော်တို့၊ သင်တို့ မေးမြန်းသမျှကို အပြည့်အစုံ ငါ ပြောကြားပြီးပြီ—ပုဿပာဒိတျ မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း၊ ယာဇ္ဉဝလ္က്യက မည်သို့ အဘိသေက၍ တည်ထောင်ပေးသနည်း ဟူသည်။
Verse 16
अद्यापि कलिकाले स दृष्टो भक्त्या सुरेश्वरः । नाशयेद्दिनजं पापं नराणां नात्र संशयः
ယနေ့တိုင် ကလိယုဂ၌ပင် ထို ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို ဘက္တိဖြင့် မြင်တွေ့ရသည်။ လူတို့၏ နေ့စဉ် ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးသည်မှာ သံသယမရှိ။
Verse 17
तथा च सप्तमीयुक्ते रवेर्वारे द्विजोत्तमाः । अष्टोत्तरशतंयावत्फलहस्तः करोति यः । प्रदक्षिणां च सद्भक्त्या स लभेद्वांछितं फलम्
ထို့ပြင် အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူတို့၊ စပ္တမီနှင့် တိုက်ဆိုင်သော တနင်္ဂနွေနေ့၌ လက်ထဲတွင် အသီးများကို ၁၀၈ လုံးအထိ ကိုင်ဆောင်ကာ စစ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် ပရဒက္ခိဏာ ပြုသူသည် မိမိလိုလားသော အကျိုးကို ရရှိမည်။
Verse 18
माहीकामपि यो दुर्गां नित्यमेव प्रपश्यति । न स पश्यति कष्टानि तस्मिन्नहनि कर्हिचित्
မြေပြင်ပေါ်၌ တည်သော မာဟီကာ ဒုရ္ဂါဒေဝီကို အစဉ်မပြတ် ကြည့်ရှုမြင်သူသည် ထိုနေ့၌ မည်သည့်အချိန်မဆို ဒုက္ခခက်ခဲမှုတို့ကို မတွေ့ကြုံရ။
Verse 19
चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां यस्तां पूजयते नरः । तस्य संवत्सरंयावन्नापत्संजायते क्वचित्
ချိုင်တြလ၏ သုက္လပက္ခ စတုဒသီ (၁၄ ရက်) နေ့တွင် ထိုဒုရ္ဂါဒေဝီကို ပူဇော်သူသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မည်သည့်နေရာ၌မဆို ဘေးအန္တရာယ် မဖြစ်ပေါ်လာ။
Verse 161
इति श्रीस्कांदेमहापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် ရှရီ စ္ကန္ဒ မဟာပုရာဏ၏ အရှစ်တစ်ထောင်တစ်ရာ (၈၁,၀၀၀) ဂါထာပါဝင်သော သံဟိတာအတွင်း၊ ဆဋ္ဌမ နာဂရခဏ္ဍရှိ ဟာဋကေရှွရ က္ෂೇತ್ರမဟာတ္မ్యంలో «ပုෂ္ပာဒိတျ၏ မဟာတ္မကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အခန်း ၁၆၁ ပြီးဆုံး၏။