Adhyaya 18

Verse 1

। सूत उवाच । ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपामासमाकुलः । पपात धरणीपृष्ठे पद्भ्यां गत्वा वनांतरम्

Sūta က ဆိုသည် - ထို့နောက် မြေကမ္ဘာကို စောင့်ရှောက်သော ထိုမင်းသည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း ဒုက္ခကို ခံစားရသဖြင့် တောနက်ထဲသို့ ခြေကျင်လျှောက်သွားပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားလေသည်။

Verse 2

अथाऽपश्यद्वियत्स्थानात्स त्रीन्प्रेतान्सु दारुणान् । ऊर्ध्वकेशान्सुरक्ताक्षान्कृष्णदन्तान्कृशोदरान्

ထို့နောက် ကောင်းကင်ယံမှ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပြိတ္တာသုံးကောင်ကို သူမြင်လိုက်ရသည် - ဆံပင်များ ထောင်နေပြီး မျက်လုံးများ သွေးရောင်လွှမ်းကာ သွားများ မည်းနက်လျက် ဝမ်းဗိုက်များ ချပ်ကပ်နေသည်။

Verse 3

तान्दृष्ट्वा भयसंत्रस्तो विशेषेण स भूपतिः । निराशो जीविते कृच्छ्रादिदं वचनमब्रवीत्

၎င်းတို့ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ မင်းကြီးသည် အထူးတလည် ကြောက်လန့်တကြား ဖြစ်သွားလေသည်။ ထိုဒုက္ခကြားတွင် အသက်ရှင်ရန် မျှော်လင့်ချက် ကုန်ဆုံးလျက် ဤစကားများကို ဆိုလေသည်။

Verse 4

के यूयं विकृताकारा मया दृष्टा न कर्हिचित् । एवंविधा नृलोकेऽत्र भ्रमता प्राग्विभीषणाः

"ပုံပျက်ပန်းပျက် ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်ရှိသော သင်တို့သည် မည်သူများနည်း။ သင်တို့ကဲ့သို့သော သတ္တဝါများကို ငါတစ်ခါမျှ မမြင်ဖူးချေ။ ဤမျှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော သူတို့သည် လူ့လောက၌ အဘယ်ကြောင့် လှည့်လည်သွားလာနေကြသနည်း။"

Verse 5

विदूरथो नरेन्द्रोऽहं क्षुत्पिपासातिपीडितः । मृगलिप्सुरिह प्राप्तो वने जन्तुविवर्जिते

"ငါသည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း ဒုက္ခကို ပြင်းစွာ ခံစားနေရသော ဝိဒူရထမင်း ဖြစ်သည်။ သားကောင် ရှာဖွေရင်း သက်ရှိသတ္တဝါများ ကင်းမဲ့နေသော ဤတောအုပ်သို့ ငါရောက်ရှိလာခဲ့သည်။"

Verse 6

ततस्तेषां तु यो ज्येष्ठो मांसादः प्रत्युवाच तम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

ထို့နောက် သူတို့ထဲမှ အကြီးဆုံးဖြစ်သော အသားစားသူက လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချကာ ရပ်လျက် သူ့အား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 7

वयं प्रेता महाराज निवसामोऽत्र कानने । स्वकर्मजनिताद्दोषाद्दुःखेन महता वृताः

«မဟာရာဇာတော်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပရေတများဖြစ်၍ ဤတောအုပ်၌ နေထိုင်ကြပါသည်။ မိမိတို့၏ ကံကြောင့် ဖြစ်သော အပြစ်ဒोषကြောင့် အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေကြပါသည်»။

Verse 8

अहं मांसादकोनाम द्वितीयोऽयं विदैवतः । कृतघ्नश्च तृतीयस्तु त्रयाणामेष पापकृत्

«ကျွန်ုပ်၏အမည်မှာ မာံသာဒ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဤသူကို ဝိဒೈဝတ ဟု ခေါ်သည်။ တတိယမှာ ကృతဃ္န ဖြစ်၍၊ ဤသုံးယောက်လုံးသည် အပြစ်ကို ပြုသူများ ဖြစ်ကြသည်»။

Verse 9

राजोवाच । सर्वेषां देहि नां नाम जायते पितृमातृजम् । किमेतत्कारणं येन सर्वे यूयं स्वनामकाः

ဘုရင်က မေးတော်မူသည်— «ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံး၏ အမည်သည် မိဘထံမှ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ သို့ဖြစ်လျှင် အဘယ်ကြောင့် သင်တို့အားလုံးသည် ကိုယ်တိုင်လုပ်ထားသော အမည်များကို ဆောင်ထားကြသနည်း»။

Verse 10

तच्छ्रुत्वा प्राह मांसादः कर्मनामानि पार्थिव । मिथः कृतानि संज्ञार्थमस्माभिः स्वयमेव हि

ထိုစကားကို ကြားပြီး မာံသာဒက ပြောသည်— «အို ဘုရင်မင်းမြတ်၊ ဤအမည်များသည် ကံအလုပ်မှ ပေါ်ထွန်းသော အမည်များဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အပြုအမူကို သတ်မှတ်ရန် အချင်းချင်း ကိုယ်တိုင်ပင် အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်»။

Verse 11

शृणुष्वाऽवहितो भूत्वा सर्वेषां नः पृथक्पृथक् । कर्मणा येन संजातं प्रेतत्वमिह भूमिप

အို မြေပြင်၏ အရှင်မင်းကြီး၊ သတိထား၍ နားထောင်ပါ။ ငါသည် ဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့ တစ်ဦးချင်းစီ ပရေတဖြစ်လာစေသော ကံအလုပ်များကို အစဉ်လိုက် ပြောပြမည်။

Verse 12

वयं हि ब्राह्मणा जात्या वैदिशाख्ये पुरे नृप । देवरातस्य विप्रस्य गृहे जाता महात्मनः

အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မွေးရာဇာတိအားဖြင့် ဗြာဟ္မဏများဖြစ်၍ “ဝိဒီရှာ” ဟုခေါ်သော မြို့၌ မဟာသတ္တဝါ ဗြာဟ္မဏ ဒေဝရာတ၏ အိမ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ကြသည်။

Verse 13

नास्तिका भिन्नमर्यादाः परदाररताः सदा । पाप कर्मरतास्तत्र शुभकर्मविवर्जिताः

အဲဒီမှာ ကျွန်ုပ်တို့သည် ယုံကြည်မှုမဲ့သူများဖြစ်လာ၍ သင့်တော်သော စည်းကမ်းနယ်နိမိတ်ကို ချိုးဖောက်ကြပြီး၊ အမြဲတမ်း သူတစ်ပါး၏ ဇနီးများကို လိုလားကာ၊ အပြစ်ကံအလုပ်များတွင် မူးယစ်၍ ကုသိုလ်ကံကောင်းမှုများမှ ကင်းလွတ်ခဲ့ကြသည်။

Verse 14

जिह्वालौल्यप्रसंगेन मया भुक्तं सदाऽमिषम् । तेन मे कर्मजं नाम मांसादाख्यं व्यवस्थितम्

လျှာ၏ လိုလားတပ်မက်မှုကြောင့် ငါသည် အမြဲတမ်း အသားကို စားသုံးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ငါ၏ ကံကြောင့် ဖြစ်လာသော အမည်ကို “မာံသာဒ” (အသားစားသူ) ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 15

द्वितीयोऽयं महाराज यस्तिष्ठति तवाऽग्रतः । अनेनाऽन्नं सदा भुक्तमकृत्वा देवतार्चनम्

အို မဟာမင်းကြီး၊ သင်၏ရှေ့တွင် ရပ်နေသော ဤဒုတိယသူသည် အမြဲတမ်း နတ်ဒေဝတာတို့ကို မပူဇော်မီ အစာကို စားသုံးလေ့ရှိသည်။

Verse 16

तेन कर्मविपाकेन प्रेतयोनिं समाश्रितः । विदैवत इति ख्यातो द्वितीयोऽयं सुपापकृत्

ထိုကံအကျိုးပေးမှုကြောင့် သူသည် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ ထို့ကြောင့် သူ့ကို 'ဝိဒေဝတ' ဟု ခေါ်တွင်၏။ ဤဒုတိယလူသည် အလွန်အပြစ်ကြီးသောသူ ဖြစ်သည်။

Verse 17

सदैवाऽनुष्ठिताऽनेन सुपापेन कृतघ्नता । कृतघ्नः प्रोच्यते तेन कर्मणा नृपसत्तम

ဤအပြစ်ကြီးသောသူသည် ကျေးဇူးကန်းခြင်းကို အမြဲပြုကျင့်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ထိုအပြုအမူကြောင့် အို မင်းမြတ်၊ သူ့ကို 'ကတဂ္ဃန' (ကျေးဇူးကန်းသူ) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

Verse 18

राजोवाच । आहारेण नृलोकेऽस्मिन्सर्वे जीवन्ति जन्तवः । युष्माकं कतमो योऽत्र प्रोच्यतां मे सविस्तरम्

မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်မှာ - 'ဤလူ့လောက၌ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် အစာအာဟာရဖြင့် အသက်ရှင်ကြကုန်၏။ သင်တို့အနက် မည်သူသည် ဤနေရာ၌ အသက်ဆက်နိုင်သနည်း၊ မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်နည်း ဟူသည်ကို ငါ့အား အသေးစိတ် ပြောပြလော့။'

Verse 19

मांसाद उवाच । भोज्यकाले गृहे यत्र स्त्रीणां युद्धं प्रवर्तते । अपि मन्त्रौषधीप्रायं प्रेता भुंजति तत्र हि

မံသာဒက ဆို၏ - 'ထမင်းစားချိန်တွင် အမျိုးသမီးများအကြား ရန်ပွဲဖြစ်ပွားသော အိမ်၌၊ မန္တန်များနှင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များဖြင့် စီရင်ထားသော်လည်း ပြိတ္တာတို့သည် ထိုအစားအစာကို စားသုံးကြကုန်၏။'

Verse 20

भुज्यते यत्र भूपाल वेंश्वदेवं विना नरैः । पाकस्याग्रमदत्त्वा च प्रेता भुंजति तत्र च

အို မင်းကြီး၊ ဝေဿဝဒေဝ ယဇ်ပူဇော်ခြင်း မပြုဘဲ စားသောက်ကြသော နေရာနှင့် ချက်ပြုတ်ပြီးသော အစားအစာ၏ ဦးဦးဖျားဖျားကို မလှူဒါန်းသော နေရာတို့၌လည်း ပြိတ္တာတို့သည် ဝင်ရောက် စားသောက်ကြကုန်၏။

Verse 21

रात्रौ यत्क्रियते श्राद्धं दानं वा पर्ववर्जितम् । तत्सर्वं नृपशार्दूल प्रेतानां भोजनं भवेत्

ညအချိန်၌ ပြုလုပ်သော śrāddha သို့မဟုတ် ဒါနကို ပွဲတော်ကာလ (parvan) မလိုက်နာဘဲ ပြုလျှင်၊ အို မင်းတို့ထဲက ကျားသဖွယ်သော မင်းကြီး၊ ထိုအရာအားလုံးသည် ပရေတတို့၏ အစာဖြစ်သွား၏။

Verse 22

यस्मिन्नो मार्जनं हर्म्ये क्रियते नोपलेपनम् । न मांगल्यं च सत्कारः प्रेता भुंजति तत्र हि

အိမ်တစ်အိမ်၌ လှည်းသုတ်ခြင်းသာရှိ၍ လိမ်းပတ်သန့်စင်ထိန်းသိမ်းခြင်း (အလိမ်းအုပ်) မရှိ၊ မင်္ဂလာအကျင့်လည်းမရှိ၊ ဧည့်သည်ကိုလည်း မဂုဏ်ပြုမဆက်ကပ်လျှင်—ထိုနေရာ၌ ပရေတတို့သည် အမှန်တကယ် စားသောက်ကြ၏။

Verse 23

भिन्नभाण्डपरित्यागो यत्र न क्रियते गृहे । न च वेदध्वनिर्यत्र प्रेता भुञ्जंति तत्र हि

အိမ်၌ ကွဲပျက်သော အိုးခွက်များကို မစွန့်ပစ်ဘဲထား၍၊ ဝေဒသံလည်း မကြားရသောနေရာ၌—ထိုနေရာ၌ ပရေတတို့သည် အမှန်တကယ် စားသောက်ကြ၏။

Verse 24

यच्छ्राद्धं दक्षिणाहीनं क्रियाहीनं च वा नृप । तथा रजस्वलादृष्टं तदस्माकं प्रजायते

အို မင်းကြီး၊ dakṣiṇā (ဒက္ခိဏာ) မပါဘဲ သို့မဟုတ် အခမ်းအနားနည်းလမ်း မပြည့်စုံဘဲ ပြုလုပ်သော śrāddha မည်သည့်အရာမဆို၊ ထို့ပြင် ရာဇသွယ် (ရာဇသွယ်မ) ကို မြင်တွေ့ခြင်းကြောင့် မသန့်စင်သွားသော śrāddha သည်လည်း—ထိုအားလုံးသည် ငါတို့ (ပရေတ) အတွက် ဖြစ်လာ၏။

Verse 25

हीनांगा ह्यधिकांगा वा यस्मिञ्च्छ्राद्धे द्विजातयः । भुंजते वृषलीनाथास्तदस्माकं प्रजायते

အင်္ဂါချို့ယွင်းသူ သို့မဟုတ် အင်္ဂါပိုလွန်သူကဲ့သို့ ပူဇော်ပွဲအတွက် မသင့်လျော်သော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) များက စားသောက်ကြသည့် śrāddha၊ ထို့ပြင် မသင့်တော်သော ဆက်နွယ်မှု/အလေ့အကျင့်များအောက်၌ ရှိသူတို့ပါဝင်သည့် śrāddha—ထိုသည် ငါတို့ (ပရေတ) အတွက် ဖြစ်လာ၏။

Verse 26

अतिथिर्यत्र संप्राप्तः श्राद्धकाल उपस्थिते । अपूजितो गृहाद्याति तच्छ्राद्धं प्रेततृप्तिदम्

မမျှော်လင့်ထားသော ဧည့်သည်တစ်ဦးသည် ශြာဒ္ဓ (ဘိုးဘွားကန်တော့ပွဲ) ပြုလုပ်ချိန်တွင် ရောက်ရှိလာပြီး အိမ်မှ ဂုဏ်ပြုမခံရဘဲ ပြန်သွားပါက၊ ထိုပွဲသည် ပြိတ္တာများကိုသာ ကျေနပ်စေသော ပွဲဖြစ်လာသည်။

Verse 27

किं वा ते बहुनोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप । अस्माकं भोजनं नित्यं यत्त्वं श्रुत्वा विगर्हसि

အို မင်းကြီး၊ စကားအများကြီးပြောနေလို့ ဘာအကျိုးရှိမှာလဲ။ အကျဉ်းချုပ် နားထောင်ပါ။ အသင် ကြားလိုက်လျှင် စက်ဆုပ်ရွံရှာမည့် အရာသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အစားအစာ ဖြစ်ပါသည်။

Verse 28

यदन्नं केशसूत्रास्थिश्लेष्मादिभिरुपप्लुतम् । हीनजात्यैश्च संस्पृष्टं तदस्माकं प्रजायते

ဆံပင်၊ ခြည်မျှင်၊ အရိုး၊ သလိပ်တို့ဖြင့် ညစ်ညမ်းသော အစာနှင့် ဇာတ်နိမ့်သူတို့ ထိတွေ့သော အစာသည် ကျွန်ုပ်တို့ (ပြိတ္တာများ) ၏ အစာ ဖြစ်လာသည်။

Verse 29

राजोवाच । केन कर्मविपाकेन प्रेतत्वं जायते नृणाम् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व मांसाद मम पृच्छतः

မင်းကြီးက ဆို၏ - "အို လူသားစားသူ၊ မည်သည့် ကံအကျိုးပေးကြောင့် လူသားတို့သည် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရှိရပါသနည်း။ ကျွန်ုပ် မေးမြန်းသည်ကို အလုံးစုံ ဖြေကြားပါလော့။"

Verse 32

परदाररतश्चैव परवित्तापहारकः । परापवादसंतुष्टः स प्रेतो जायते नरः

သူတစ်ပါးမယားကို မွေ့လျော်သူ၊ သူတစ်ပါးဥစ္စာကို ခိုးယူသူ၊ သူတစ်ပါးအား ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချခြင်း၌ ပျော်မွေ့သူသည် ပြိတ္တာ ဖြစ်လာရ၏။

Verse 33

कन्यां यच्छति वृद्धाय नीचाय धनलिप्सया । कुरूपाय कुशीलाय स प्रेतो जायते नरः

ငွေကြေးလောဘကြောင့် သမီးကို အိုမင်းသူ၊ နိမ့်ကျသူ၊ ရုပ်ဆိုးသူ၊ အကျင့်ဆိုးသူထံ ပေးအပ်သူသည် ပရေတအဖြစ် မွေးဖွားရ၏။

Verse 34

कुले जातां विनीतां च धर्मपत्नीं सुखोच्छ्रिताम् । यस्त्यजेद्दोषनिर्मुक्तां स प्रेतो जायते नरः

မိသားစုကောင်း၌ မွေးဖွား၍ ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ကာ သက်သာချမ်းသာစွာ နေထိုင်သော အပြစ်ကင်းသည့် တရားဝင်ဇနီးကို စွန့်ပစ်သူသည် ပရေတအဖြစ် မွေးဖွားရ၏။

Verse 35

देवस्त्रीगुरुवित्तानि यो गृहीत्वा न यच्छति । विशेषाद्ब्राह्मणस्वं च स प्रेतो जायते नरः

နတ်ဘုရား၏ ဥစ္စာ၊ မိန်းမ၏ ဥစ္စာ၊ သို့မဟုတ် ဆရာဂုရု၏ ဥစ္စာကို ယူပြီး မပြန်ပေးသူ—အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မွေးဖွားရ၏။

Verse 36

परव्यसनसंतुष्टः कृतघ्नो गुरुतल्पगः । दूषको देवविप्राणां स प्रेतो जायते नरः

သူတစ်ပါး၏ ဒုက္ခကို ပျော်ရွှင်သူ၊ ကျေးဇူးမသိသူ၊ ဂုရု၏ အိပ်ရာကို ဖောက်ဖျက်သူ၊ နတ်ဘုရားနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို အပြစ်တင်စော်ကားသူ—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မွေးဖွားရ၏။

Verse 37

दीयमानस्य वित्तस्य ब्राह्मणेभ्यः सुपापकृत् । विघ्नमारभते यस्तु स प्रेतो जायते नरः

ဗြာဟ္မဏတို့အား ငွေကြေးပေးလှူနေစဉ် အတားအဆီးများ ဖန်တီးသူ မဟာအပြစ်သားသည် ပရေတအဖြစ် မွေးဖွားရ၏။

Verse 38

शूद्रान्नेनोदरस्थेन ब्राह्मणो म्रियते यदि । स प्रेतो जायते राजन्यद्यपि स्यात्षडंगवित्

အို မင်းကြီး၊ ဗြာహ్မဏတစ်ဦးသည် ရှုဒြာထံမှရသော အစာကို ဝမ်းတွင်း၌ရှိလျက် သေဆုံးပါက၊ ဗေဒခြောက်ပါးကို တတ်ကျွမ်းသူဖြစ်စေကာမူ ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရလေ၏။

Verse 39

कुलदेशोचितं धर्मं यस्त्यक्त्वाऽन्यत्समाचरेत् । कामाद्वा यदि वा लोभात्स प्रेतो जायते नरः

မိမိ၏ အမျိုးအနွယ်နှင့် ဒေသတို့နှင့် သင့်လျော်သော တရားကို စွန့်ပယ်၍ အခြားတရားကို ကျင့်သုံးသောသူသည် တပ်မက်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ လောဘကြောင့်ဖြစ်စေ ပြိတ္တာဘဝ၌ ဖြစ်ရလေ၏။

Verse 40

एतत्ते सर्वमाख्यातं मया पार्थिवसत्तम । येन कर्मविपाकेन प्रेतः संजायते नरः

အို မင်းတို့တွင် အမြတ်ဆုံးသောမင်း၊ ကံ၏ အကျိုးပေးမှုကြောင့် လူသားသည် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရှိပုံကို အသင်မင်းကြီးအား ငါအပြည့်အစုံ ပြောပြခဲ့ပြီ။

Verse 41

राजोवाच । कृतेन कर्मणा येन न प्रेतो जायते नरः । तन्मे कीर्तय मांसाद विस्तरेण विशेषतः

မင်းကြီးက မေးလေ၏ - "အို မံသာဒ၊ မည်သည့်အမှုတို့ကို ပြုလုပ်လျှင် လူသည် ပြိတ္တာမဖြစ်သနည်း။ ထိုအကြောင်းကို အကျွန်ုပ်အား ရှင်းလင်းစွာ၊ အသေးစိတ် အတိအကျ ပြောပြပါလော့။"

Verse 42

मांसाद उवाच । मातृवत्परदारान्यः परद्रव्याणि लोष्टवत् । यः पश्यत्यात्मवज्जंतून्न प्रेतो जायते नरः

မံသာဒက ဆို၏ - "သူတစ်ပါး၏ မယားကို မိခင်ကဲ့သို့၊ သူတစ်ပါး၏ ပစ္စည်းဥစ္စာကို မြေခဲကဲ့သို့၊ သတ္တဝါအပေါင်းကို မိမိကိုယ်ကဲ့သို့ သဘောထားသူသည် ပြိတ္တာဘဝ၌ မဖြစ်ရပေ။"

Verse 43

अन्नदानपरो नित्यं विशेषेणातिथिप्रियः । स्वाध्यायव्रतशीलो यो न प्रेतो जायते नरः

အစာဒါနကို အမြဲပြုသူ၊ အထူးသဖြင့် ဧည့်သည်ကို ချစ်မြတ်နိုး၍ ဧည့်ဝတ်ပြုသူ၊ စွာဓျာယနှင့် ဝရတကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းသူ—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မမွေးဖွားရ။

Verse 44

समः शत्रौ च मित्रे च समलोष्टाश्मकांचनः । समो मानापमानेषु न प्रेतो जायते नरः

ရန်သူနှင့် မိတ်ဆွေတို့အပေါ် စိတ်တည်ငြိမ်တူညီသူ၊ မြေတုံး၊ ကျောက်နှင့် ရွှေကို တူညီဟုမြင်သူ၊ ဂုဏ်တင်ခြင်းနှင့် အရှက်ခွဲခြင်း၌လည်း တူညီနေသူ—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မမွေးဖွားရ။

Verse 46

यूकामत्कुणदंशादीन्सर्वसत्त्वानि यो नरः । पुत्रवत्पालयेन्नित्यं न प्रेतो जायते नरः

လိပ်ပြာကောင်၊ ပိုးကောင်နှင့် ကိုက်တတ်သော သတ္တဝါငယ်များအပါအဝင် သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိသားသမီးကဲ့သို့ အမြဲကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မမွေးဖွားရ။

Verse 47

सदा यज्ञक्रियोपेतः सदा तीर्थपरायणः । शास्त्रश्रवणसंयुक्तो न प्रेतो जायते नरः

ယဇ္ဉကိရိယာနှင့် သာသနာရေးအခမ်းအနားများကို အမြဲပြုလုပ်သူ၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) များကို အမြဲအားထားသူ၊ ရှာစတြာ (ကျမ်း) နာကြားခြင်းနှင့် တွဲဖက်နေသူ—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မမွေးဖွားရ။

Verse 48

वापीकूपतडागानामारामाणां विशे षतः । आरोपकः प्रपाणां च न प्रेतो जायते नरः

ရေကန်၊ ရေတွင်း၊ တဒာဂ (ကန်) များကို ဆောက်လုပ်စေသူ၊ အထူးသဖြင့် ဥယျာဉ်များကို စိုက်ပျိုးတည်ဆောက်သူနှင့် သောက်ရေစခန်းများကို ထူထောင်သူ—ထိုသူသည် ပရေတအဖြစ် မမွေးဖွားရ။

Verse 49

दानधर्मप्रवृत्तानां धर्ममार्गा नुयायिनाम् । प्रोत्साहं वर्धयेद्यस्तु न प्रेतो जायते नरः

ဒါနနှင့် ဓမ္မကို ကျင့်သုံးသူများ၊ ဓမ္မလမ်းကို လိုက်နာသူများ၏ စိတ်အားထက်သန်မှုကို မြှင့်တင်အားပေးသူသည် ပရေတအဖြစ် မမွေးဖွားရ။

Verse 50

गत्वा गयाशिरः पुण्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् । श्राद्धं देहि महीपाल त्रयाणामपि सादरम्

အို မြေကိုကာကွယ်သော မဟီပာလ၊ သန့်ရှင်းသော ဂယာရှီရသို့ သွားပြီး တစ်ဦးချင်းစီအတွက် သီးသန့် သြရဒ္ဓကို ဆောင်ရွက်ပါ၊ သုံးဦးလုံးအတွက်လည်း ရိုသေစွာ ပြုလုပ်ပါ။

Verse 51

प्रेतत्वं याति येनेदं त्वत्प्र सादात्सुदारुणम् । नाऽन्यथा मुक्तिरस्माकं भविष्यति कथंचन

သင်၏ကရုဏာကြောင့် ဤအလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် အခြေအနေသည် ပရေတအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွား၏။ ငါတို့အတွက် မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သည် အခြားနည်းလမ်းဖြင့် မဖြစ်နိုင်ပါ။

Verse 52

राजोवाच । ईदृग्जातिस्मृतिर्यस्यां प्रेतयोनौ च खे गतिः । धर्माधर्मपरिज्ञानं तच्च कस्मात्प्रनिंदसि

ဘုရင်က မေးတော်မူသည်– “ပရေတအခြေအနေ၌ အတိတ်ဘဝများကို မှတ်မိခြင်း၊ ကောင်းကင်ထဲသို့ သွားလာနိုင်ခြင်း၊ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်းတို့ ရှိနေသော်လည်း၊ အဘယ်ကြောင့် သင်က ထိုအခြေအနေကို အပြစ်တင်သနည်း?”

Verse 53

मांसाद उवाच । प्रेतयोनिरियं राजन्नवमी देवसंज्ञिता । गुणत्रयसमायुक्ता शेषैर्दोषैः समंततः

မాంసာဒါက ပြောသည်– “အို ဘုရင်၊ ဤပရေတအခြေအနေကို ‘ကိုးမြောက်’ ဟု ခေါ်ကြပြီး ‘ဒေဝ’ ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ဂုဏ်သုံးပါးနှင့် ပြည့်စုံသော်လည်း အခြားအပြစ်အနာအဆာများက အနှံ့အပြား ဝိုင်းရံနေသည်။”

Verse 54

एका जातिस्मृतिः सम्यगस्यामेवप्रजायते । खेचरत्वं तथैवान्यद्धर्माधर्मविनिश्चयः

ဤအခြေအနေ၌ပင် အထူးဂုဏ်သုံးပါး ပေါ်ထွန်းသည်—အတိတ်ဘဝများကို မှန်ကန်စွာ မှတ်မိခြင်း၊ ကောင်းကင်၌ လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်ခြင်း၊ နှင့် ဓမ္မ–အဓမ္မကို ပြတ်သားစွာ ခွဲခြားဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း။

Verse 55

एतद्गुणत्रयं प्रोक्तं प्रेतयोनौ नृपोत्तम । दोषानपि च ते वच्मि ताञ्च्छृणुष्व समाहितः

အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ပရေတာအခြေအနေ၌ ဤဂုဏ်သုံးပါးကို ဆိုခဲ့ပြီ။ ယခု ထိုအခြေအနေ၏ ချို့ယွင်းချက်များကိုလည်း ငါပြောမည်—စိတ်ကို စုစည်း၍ နားထောင်လော့။

Verse 56

यदि तावद्वनादस्माद्यामोन्यत्र वयं नृप । अदृष्टमुद्गराघातैर्नूनं हन्यामहे ततः

အို မင်းကြီး၊ ဤတောမှ ထွက်၍ အခြားနေရာသို့ သွားရန် ကြိုးစားလျှင်၊ မမြင်ရသော မတ်စ်တံဖြင့် ထိုးနှက်သကဲ့သို့ အမှန်တကယ် ထိုနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့ ပြိုလဲရမည်။

Verse 57

तथा धर्मक्रियाः सर्वा मानुषाणामुदाहृताः । न प्रेतानां न देवानां नान्येषां मानुषं विना

ထို့အတူ ဓမ္မကိစ္စအားလုံးသည် လူသားတို့အတွက်ဟု ကြေညာထားသည်။ ပရေတာတို့အတွက်မဟုတ်၊ ဒေဝတို့အတွက်မဟုတ်၊ အခြားသူတို့အတွက်လည်းမဟုတ်—လူ့ခန္ဓာရှိခြင်းသာ ဓမ္မပြုရာ နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။

Verse 58

पश्यामो दूरतो राजञ्जलपूर्णाञ्जला शयान् । पिपासाकुलिताः श्रांता भास्करे वृषसंस्थिते

အို မင်းကြီး၊ အဝေးမှ ကျွန်ုပ်တို့သည် အခြားသူတို့ကို မြင်ရသည်—လက်နှစ်ဖက်ကို အန်ဂျလီကာကာ ရေဖြည့်ထားလျက် လဲလျောင်းနေကြပြီး၊ ရေငတ်ခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ၊ နေမင်းသည် ဝృషဘရာသီ၌ တည်နေချိန်ဖြစ်သည်။

Verse 59

गच्छामः संनिधौ तेषां यदि पार्थिवसतम । अदृष्टमुद्गराघातैर्वयं हन्यामहे ततः

အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သူတို့အနီးသို့ ကျွန်ုပ်တို့ သွားလျှင် ထိုနေရာ၌ပင် မမြင်ရသော ဂဒါတုတ်ထိုးချက်များကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ ထိခိုက်ကျဆုံးရ၏။

Verse 60

तथा रसवती सिद्धाः पश्यामो दूरसंस्थिताः । क्षुधाविष्टा गृहस्थानां गृहेषु विविधा नृप

ထိုနည်းတူပင် အို မင်းကြီး၊ အဝေးမှ အိမ်ထောင်ရှင်တို့၏ အိမ်အမျိုးမျိုးတွင် ပြင်ဆင်ထားသော အရသာပြည့်ဝ အစားအစာများကို မြင်ရသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် အမျိုးမျိုးသော ဆာလောင်မှုကြောင့် ဖမ်းဆီးခံနေရ၏။

Verse 61

तथा सुफलिनो वृक्षान्कलपक्षिभिरावृतान् । स्निग्धान्सच्छाययोपेतान्सेवितुं न लभामहे

ထိုနည်းတူပင် အသီးအပွင့်ပြည့်ဝသော သစ်ပင်များ—ငှက်အုပ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်း၍ စိမ်းလန်းသစ်လွင်ကာ အေးမြသော အရိပ်ရသော သစ်ပင်များအောက်တွင် နားခိုရန် အခွင့်အရေးကို ကျွန်ုပ်တို့ မရနိုင်ပါ။

Verse 62

किंवा ते बहुनोक्तेन यद्यत्कर्म विगर्हितम् । क्लेशदं च तदस्माकं स्वयमेवोपतिष्ठते

သို့ရာတွင် အများကြီး ပြောဆိုခြင်းက ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။ အပြစ်တင်ရသော၊ ဒုက္ခပေးသော အလုပ်အမှု မည်သည့်အရာမဆို ထိုအရာတည်းက ကျွန်ုပ်တို့ထံသို့ ကိုယ်တိုင်ပင် ရောက်လာ၏။

Verse 63

न च्छिद्रेण विनाऽस्माकं प्राणयात्रा प्रजायते । न जलानि न च च्छाया न यानं न च वाहनम्

«အပေါက်အဟ» တစ်စုံတစ်ရာ မရှိလျှင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အသက်ရှင်ရေးပင် မဆက်လက်နိုင်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ရေမရှိ၊ အရိပ်မရှိ၊ ယာဉ်မရှိ၊ စီးနင်းရန် သတ္တဝါလည်း မရှိပါ။

Verse 64

एतस्मात्कारणान्नित्यं भ्रमामश्छिद्रहेतवे । प्राप्ते रात्रिमुखे राजन्न प्रातर्न च वासरे

ဤအကြောင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲမပြတ် လှည့်လည်သွားလာကာ “ပေါက်ကွဲရာ” (သက်သာရာ/အထောက်အကူ) ကို ရှာဖွေနေကြသည်။ ညဦးရောက်လာသော် အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မနက်မရှိ၊ နေ့လည်း မရှိ။

Verse 65

यत्त्वं शंससि चाऽस्माकं खेचरत्वं महीपते । व्यर्थं तदपि न श्रेयः शृणु तत्रापि कारणम्

ထို့ပြင် မင်းကြီးက ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် ချီးမွမ်းသော “ကောင်းကင်သွားနိုင်ခြင်း” ဟူသည့် သဘောတရားသည်လည်း၊ အို မြေရှင်မင်း၊ အကျိုးမရှိဘဲ အမှန်တကယ် ကောင်းကျိုးမဖြစ်။ ထိုအကြောင်းရင်းကိုလည်း နားထောင်ပါ။

Verse 66

क्रियते खेचरत्वेन किंकिं धर्मं विनिश्चयैः । यतो न सिध्यते मोक्षो जाति स्मृत्यादिकं तथा

“ကောင်းကင်သွားနိုင်ခြင်း” တစ်ခုတည်းဖြင့် အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ထားသော ဓမ္မတရားအဘယ်အရာကို ပြီးမြောက်စေနိုင်သနည်း။ ထိုအရာကြောင့် မောက္ခ မရနိုင်သကဲ့သို့၊ မွေးဖွားမှုကို မှတ်မိခြင်း စသည့်အရာများပင် မအောင်မြင်နိုင်။

Verse 67

तस्माद्दोषादिमे राजन्गुणा यद्यपि कीर्तिताः । प्रेतानां यान्समाश्रित्य काचित्सिद्धिर्न जायते

ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ ဤ “ဂုဏ်ရည်” များကို ပြောဆိုကြသော်လည်း ထိုချို့ယွင်းချက်ကြောင့် ထိုအရာများကို အားကိုးနေသော ပရေတများအတွက် မည်သည့် အောင်မြင်မှုမျှ မပေါ်ပေါက်။

Verse 68

विषादो जायते भूयो गुणैरेतैर्नराधिप । अशक्ताः प्रेतयोगाद्वै सर्वस्य शुभकर्मणः

အစားထိုး၍ အို လူတို့၏ အုပ်စိုးရှင်၊ ဤ “အကျိုးကျေးဇူး” များကြောင့်ပင် ဝမ်းနည်းမှု ပိုမိုတိုးပွားသည်။ ပရေတအခြေအနေတွင် ချည်နှောင်ခံထားရသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်းမြတ်သော ကုသိုလ်ကံ အားလုံးကို လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း မရှိကြ။

Verse 69

राजोवाच यदि यास्यामि भूयोऽहं गृहमस्मान्महावनात् । तत्करिष्यामि सर्वेषां गयाश्राद्धमसंशयम्

မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်—ဤမဟာတောကြီးမှ အိမ်သို့ ထပ်မံပြန်ရောက်နိုင်လျှင်၊ သံသယမရှိဘဲ သူတို့အားလုံးအတွက် ဂယာ-ရှရဒ္ဓ (Gayā-śrāddha) ကို ကျင်းပမည်။

Verse 70

तारयिष्यामि सर्वांश्च सर्वपापैः प्रयत्नतः । अप्यात्मदेहदानेन सत्येनात्मानमालभे

သူတို့အားလုံးကို အပြစ်အကုန်မှ လွတ်မြောက်စေရန် ငါ ကြိုးစားမည်။ ကိုယ်ခန္ဓာကိုပင် လှူဒါန်းရသော်လည်း၊ သစ္စာတရားဖြင့် ဤအဓိဋ္ဌာန်ကို ငါကတိပြုမည်။

Verse 71

यस्माद्धृद्गतशंका मे हृता युष्माभिरद्य वै । येन तत्प्राप्य युष्माकमुपकारं करोम्यहम्

ယနေ့ သင်တို့က ငါ့နှလုံးထဲက သံသယကို အမှန်တကယ် ဖယ်ရှားပေးခဲ့သောကြောင့်၊ ယခု ငါသည် ထိုအခွင့်အလမ်းကို ရရှိပြီး သင်တို့၏ ကျေးဇူးကို ပြန်လည်ဆပ်ကာ ကူညီပံ့ပိုးမည်။

Verse 72

मांसाद उवाच । इतः स्थानान्महाराज नातिदूरे जलाशयः । अस्ति नानाद्रुमोपेतश्चित्ताह्लादकरः परः

မာṃသာဒ က ပြောသည်—“အို မဟာမင်းကြီး၊ ဤနေရာမှ မဝေးလှသောအရပ်တွင် ရေကန်တစ်ကန်ရှိသည်။ သစ်ပင်မျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထား၍ စိတ်ကို အလွန်ပင် ကြည်နူးစေသော မြင်ကွင်းဖြစ်သည်။”

Verse 73

तस्मादुदङ्मुखो गच्छ यत्र ते जलपक्षिणः । दृश्यंते व्योममार्गेण प्रगच्छतः समंततः

ထို့ကြောင့် မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ သွားလော့။ အဲဒီနေရာတွင် ရေငှက်တို့ကို ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ပျံသန်းကာ အရပ်ရပ်တွင် ဝိုင်းဝန်းပျံနေသည်ကို မြင်ရလိမ့်မည်။

Verse 74

सूत उवाच । अथासौ नृपशार्दूलः समुत्थाय शनैःशनैः । सौम्यां दिशं समुद्दिश्य प्रतस्थे स तु दुःखितः

သုတက ပြောသည်။ ထိုအခါ မင်းတို့အထဲက ကျားတော်ကဲ့သို့သော မင်းသည် ဖြည်းဖြည်း ထ၍ မြောက်ဘက် သာယာသော အရပ်သို့ မျက်နှာမူကာ ထွက်ခွာသော်လည်း စိတ်၌ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေ하였다။

Verse 76

एवं प्रगच्छता तेन क्षुत्पिपासाकुलेन च । अदूरादेव संदृष्टं नीलं द्रुमकदंबकम् । भ्रममाणैर्बकैर्हंसैः सारसैर्मद्गुभिस्तथा

ထိုသို့ ဆက်လက်သွားလာစဉ် ဗိုက်ဆာရေငတ်ကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော်လည်း မဝေးလှသောနေရာ၌ အပြာမဲရောင် သစ်ပင်တောအုပ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ရပြီး၊ ဘကာငှက်များ၊ ဟံသာများ၊ စာရသငှက်များနှင့် မဒ္ဂုငှက်များလည်း ဝိုင်းပတ်ပျံသန်းနေ하였다။

Verse 77

अथाऽपश्यन्मनोहारि सौम्यसत्त्वनिषेवितम् । आश्रमं ह्रदतीरस्थं तापसैः सर्वतो वृतम्

ထို့နောက် သူသည် စိတ်ကိုဆွဲဆောင်သော အာရှရမ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ရ၏။ သာယာသဘောရှိသော သတ္တဝါများ လာရောက်နေထိုင်လေ့ရှိပြီး ရေကန်ကမ်းနား၌ တည်ရှိကာ တပသီများက အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံထား하였다။

Verse 78

पुष्पितैः फलितैर्वृक्षैः समंतात्परिवेष्टितम् । विचित्रैर्मधुरारावैर्नादितं विहगोत्तमैः

ထိုအာရှရမ်သည် ပန်းပွင့်၍ အသီးသီးသော သစ်ပင်များဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းပတ်ထားပြီး၊ အလွန်ကောင်းမြတ်သော ငှက်များ၏ မျိုးစုံသော ချိုမြိန်သံများကြောင့် နေရာအနှံ့ သံလွင်လွင်မြည်နေ하였다။

Verse 79

तत्रापश्यन्नगाधस्तात्तपस्विगणसेवितम् । शिवधर्मपरं शांतं जैमिनिं मुनिसत्तमम्

ထိုနေရာ၌ သူသည် မုနိတို့အထဲက အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဇိုင်မိနီမုနိကို မြင်တွေ့ရ၏။ သူသည် ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်၍ သီဝဓမ္မကို အထူးအလေးထားသူဖြစ်ကာ တပသီအစုအဝေးများက ဝန်းရံစောင့်ရှောက်နေသည်၊ ချစ်သူရေ။

Verse 80

अथ गत्वा स राजेंद्रः प्रणिपत्य मुनीश्वरम् । तथान्यानपि तच्छिष्यान्निपपात धरातले

ထို့နောက် မင်းမြတ်သည် ချဉ်းကပ်သွား၍ မုနိရှင်ကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ၊ ထိုမုနိ၏ တပည့်အခြားတို့ရှေ့တွင်လည်း မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျ၍ ရိုသေဝတ်ပြု하였다။

Verse 81

ते दृष्ट्वाऽदृष्टपूर्वं तं राजलक्षणलक्षितम् । धूलिधूसरितांगं च भस्मावृतमिवाचलम्

သူတို့သည် မမြင်ဖူးသေးသော ထိုသူကို မြင်ကြရာ၌၊ မင်းတော်၏ လက္ခဏာများဖြင့် ထင်ရှားလျက်ရှိပြီး၊ ကိုယ်အင်္ဂါများသည် ဖုန်မှုန့်ကြောင့် မီးခိုးရောင်ဖြစ်ကာ ပြာဖုံးနေသော တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည်။

Verse 82

मन्यमाना महीपालं विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । प्रोचुश्च मधुरैर्वाक्यैराशीर्वादपुरःसरैः

သူတို့သည် သူ့ကို မင်းမြတ်ဟု ထင်မှတ်ကာ အံ့ဩမှုကြောင့် မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်လျက်၊ ကမ္ဘာမြေကို ကာကွယ်သူထံသို့ ချိုမြိန်သော စကားများဖြင့် မင်္ဂလာဆုတောင်းကို အရင်တင်၍ ပြောကြသည်။

Verse 84

पार्थिवस्येव लिंगानि दृश्यंते तव भूरिशः । न विद्मो निश्चयं तस्माद्वदागमनकारणम्

အို အင်အားကြီးမြတ်သူ၊ မင်းတော်၏ လက္ခဏာများကဲ့သို့သော အမှတ်အသားများသည် သင့်အပေါ်၌ ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။ သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မသေချာနိုင်သဖြင့် သင်ရောက်လာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ပြောပြပါ။

Verse 85

अथोवाच नृपः कृच्छ्रात्पिपासा मां प्रबाधते । तस्माद्वदत पानीयं यत्पीत्वा कीर्तयाम्यहम्

ထို့နောက် မင်းမြတ်သည် အခက်အခဲနှင့် ပြောဆိုလျက်—“ရေငတ်ခြင်းက ကျွန်ုပ်ကို နှိပ်စက်နေသည်။ ထို့ကြောင့် သောက်ရမည့် ရေကို ပြောပြပါ; သောက်ပြီးလျှင် ၎င်း၏ ဂုဏ်တော်ကို ကျွန်ုပ် ချီးမွမ်းကြေညာမည်” ဟု ဆို하였다။

Verse 86

ततस्तैर्दर्शितं तोयं समीपे यन्महीपतेः । सोऽपि पीत्वाऽवगाह्याथ वितृष्णः समपद्यत

ထို့နောက် သူတို့သည် မင်းကြီးအနီးရှိ ရေကို ပြသကြ၏။ မင်းကြီးလည်း ထိုရေကို သောက်၍ ရေချိုးဆင်းကာ ရေငတ်ခြင်းမှ လွတ်ကင်းသွား၏။

Verse 87

ततः फलानि पक्वानि तरूणां पतितान्यधः । सुमृष्टानि समादाय भक्षयामास वांछया

ထို့နောက် သစ်ပင်အောက်သို့ ကျသွားသော အသီးမှည့်များကို ယူကာ သန့်စင်ကောင်းကောင်း ပြုလုပ်ပြီး မိမိလိုသလို စားသုံးလေ၏။

Verse 88

ततस्तृप्तिं परां प्राप्य गत्वा जैमिनिसंनिधौ । उपविष्टः प्रणम्योच्चैस्तथान्यांश्च मुनीन्क्रमात्

ထို့နောက် အပြည့်အဝ ကျေနပ်တင်းတိမ်မှုကို ရရှိပြီး ဂျိုင်မိနိ မုနိ၏ အနီးသို့ သွားလေ၏။ ထိုနောက် လေးစားစွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ထိုင်ကာ အခြား မုနိများကိုလည်း အစဉ်လိုက် ကန်တော့လေ၏။

Verse 89

उवाच च निजां वार्तां कृतांजलिपुटः स्थितः । स पृष्टस्तापसैः सर्वैः सुविस्मयसमन्वितैः

ထို့နောက် လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ရပ်နေကာ မိမိ၏ အကြောင်းအရာကို ပြောကြားလေ၏။ အံ့ဩခြင်းကြီးစွာဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော တပသီအားလုံးက မေးမြန်းသဖြင့် ထိုသို့ ပြောပြရခြင်းဖြစ်၏။

Verse 90

विदूरथो महीपोऽहं माहिष्मत्यां कृतास्पदः । मृगलिप्सुर्वने घोरे प्रविष्टः सैनिकैः सह

«ကျွန်ုပ်သည် မာဟိရှ္မတီမြို့၌ အခြေချသော မင်းကြီး ဝိဒူရထ ဖြစ်၏။ တိရစ္ဆာန်ကို လိုလား၍ ကြောက်မက်ဖွယ် တောအုပ်ထဲသို့ စစ်သည်များနှင့်အတူ ဝင်ရောက်ခဲ့၏» ဟု ဆို၏။

Verse 91

ततो मे भ्रममाणस्य प्रणष्टाः सर्वसैनिकाः । गुल्मैरंतरिताश्चाऽन्ये न जानेऽहं कथं स्थिताः

ထို့နောက် ငါ လှည့်လည်သွားလာနေစဉ် ငါ၏ စစ်သည်အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားကြ၏; အချို့သည် တောပင်တောမြက်ထူထပ်မှုကြောင့် ခွဲကွာတားဆီးခံရ၍—သူတို့ ဘယ်လိုဖြစ်သွားသည်ကို ငါ မသိ။

Verse 92

आसीद्धयो ममाऽधस्ताज्जात्यः सर्वगुणान्वितः । सोऽपि कर्मविपाकेन पञ्चत्वं समुपस्थितः ।ा

ငါ့အောက်၌ ငါ၏မြင်းရှိ၏—မျိုးကောင်း၍ ကောင်းဂုဏ်အလုံးစုံနှင့် ပြည့်စုံ၏။ သို့သော် ကမ္မ၏ အကျိုးပွင့်ရင့်မှုကြောင့် ထိုမြင်းပင်လည်း အဆုံးသို့ရောက်ကာ ဓာတ်ငါးပါးသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွား၏။

Verse 93

कुतस्त्वमनुसंप्राप्तो वनेऽस्मिञ्जनवर्जिते । एकाकी सुकुमारांगः पदातिः श्रमविह्वलः

ဤလူမရှိသော တောအတွင်းသို့ သင် ဘယ်ကနေ ရောက်လာသနည်း။ တစ်ယောက်တည်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါနူးညံ့၍ ခြေလျင်သွားလာကာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် မောဟိုက်နေသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။

Verse 94

ततस्ते तापसाः प्रोचुर्विद्महे न वयं पुरीम् । त्वां च देशं च ते राजन्कोऽयं देशश्च कीर्त्यते

ထို့နောက် တပသီတို့က ပြောကြ၏—“မြို့များကို ကျွန်ုပ်တို့ မသိပါ။ အို မင်းကြီး၊ သင်နှင့် သင်၏ပြည်နယ်ကိုလည်း မသိပါ—ဤဒေသသည် မည်သည့်ဒေသနည်း၊ မည်သည့်နာမဖြင့် ကျော်ကြားသနည်း”

Verse 95

नरेन्द्रैर्नैव नः कार्यं न दिशैर्न पुरैर्नृप । वनेचरा वयं नित्यं शिवाराधनतत्पराः

အို မင်းကြီး၊ မင်းများနှင့်လည်း မဆိုင်၊ အရပ်ဒေသနှင့် နယ်မြေတို့နှင့်လည်း မဆိုင်၊ မြို့များနှင့်လည်း မဆိုင်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲတမ်း တောတွင်နေထိုင်၍ သီဝ (Śiva) ကို အာရాధနာပြုခြင်း၌သာ စိတ်တည်ကြ၏။

Verse 96

सर्वे शीर्णानि वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च । भक्षयामोऽथ पत्राणि शरी रस्थितिहेतुना

ကျွန်ုပ်တို့သည် သစ်ပင်မှ ကျသွားသော ပန်းနှင့် သီးတို့ကိုသာ စားသုံးပြီး၊ ထို့နောက် ကိုယ်ခန္ဓာတည်တံ့ရေးအတွက်သာ ရွက်များကိုပါ စားသုံးကြသည်။

Verse 97

मानुषैः सह संसर्गं संभाषं च नराधिप । न कुर्मो न च पश्यामो गच्छामोऽन्यत्र दूरतः

အို လူတို့၏အရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သာမန်လူများနှင့် မပေါင်းသင်း၊ မစကားပြောကြ၊ မကြည့်တောင်မကြည့်ဘဲ အဝေးတစ်နေရာသို့ ထွက်ခွာကြသည်။

Verse 98

एकैकस्य तरोर्मूले दिवसं वा दिनद्वयम् । तिष्ठामो न भवेद्येन ममत्वं तत्समुद्भवम्

သစ်ပင်တစ်ပင်ချင်း၏ အမြစ်အောက်တွင် တစ်နေ့ သို့မဟုတ် အများဆုံး နှစ်နေ့သာ နေကြသည်၊ ထိုနေရာကို “ငါ့ဟာ” ဟူသော မမတဖြစ်ပေါ်မလာစေရန် ဖြစ်သည်။

Verse 99

कारणात्तव राजेंद्र निशामेतां वनस्पतौ । नेष्यामोऽन्यत्र यास्यामः प्रभा तेऽन्यत्र कानने

သို့သော် သင်၏အကျိုးအတွက်၊ အို ဘုရင်တို့၏ဘုရင်၊ ဤညကို ဤသစ်ပင်အနီး၌ ကျွန်ုပ်တို့ ဖြတ်သန်းမည်။ မိုးလင်းသော် အခြားနေရာသို့ သွားမည်၊ သင်၏တေဇောဓာတ်သည် အခြားတောအုပ်၌ ထွန်းလင်းလိမ့်မည်။

Verse 101

एकाकी पार्थिवेन्द्रोऽयं नेष्यति च कथं निशाम् । वनेऽस्मिन्मंत्रयित्वैवं ततोऽत्रैव व्यवस्थिताः

“ဤဘုရင်မင်းမြတ်သည် တစ်ယောက်တည်းဖြစ်လျက် ဤတောထဲတွင် ညကို မည်သို့ ဖြတ်သန်းမည်နည်း” ဟု တောအတွင်း ဆွေးနွေးပြီးနောက် ထိုနေရာ၌ပင် နေထိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြသည်။

Verse 102

तस्मादत्रैव नेष्यामः समेताः शर्वरीमिमाम् । गंतव्यं प्रातरुत्थाय ततः सर्वैर्यदृच्छया

ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ပင် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး အတူတကွ နေ၍ ဤညကို ဖြတ်သန်းကြစို့။ နံနက်အိပ်ရာထပြီးနောက် မိမိမိမိ ကံကြမ္မာအလိုက် သွားနိုင်ကြသည်။

Verse 103

एवं संवदतां तेषां भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । अस्ताचलमनुप्राप्तः कुंकुमक्षोदसंनिभः

သူတို့ ထိုသို့ ပြောဆိုနေစဉ် အလင်းရောင်စူးရှသော ဘုရားသခင်—နေမင်း—သည် နေဝင်တောင်သို့ ရောက်လာ၍ ကုန်ကွမ်(စဖရန်)မှုန့်ကဲ့သို့ ရောင်ဝါထင်ရှားနေ하였다။

Verse 104

अथ तास्तापसान्राजा प्रोवाच प्रणतः स्थितः । संध्याकालः समायातः सांप्रतं मुनिसत्तमाः । तस्मात्संध्याविधिः कार्यः सर्वैरेव यथोचितः

ထို့နောက် မင်းကြီးသည် လေးစားနှိမ့်ချစွာ ရပ်နေ၍ တပသီတို့အား ပြော하였다—“အို မုနိအမြတ်တို့၊ ယခု သန္ဓျာကာလ ရောက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့် သန္ဓျာဝိဓိကို အားလုံးက သင့်လျော်သလို ဆောင်ရွက်ကြပါ။”

Verse 105

अथ ते मुनयः सर्वे स च राजा तथा द्विजाः । चक्रुः सायंतनं कर्म यथोद्दिष्टं पुरातनैः

ထို့နောက် မုနိတို့အားလုံးနှင့် မင်းကြီး၊ ဒွိဇတို့သည် ပုရాణအာစရိယတို့ ညွှန်ကြားထားသကဲ့သို့ ညနေခင်းကာမ (စိုင်ယန္တန ကర్మ) ကို တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်ကြ하였다။

Verse 106

कामिभिः कामिनीलोकैः प्रियोक्तैरभिवां छिता । असत्स्त्रीभिर्विशेषेण संप्राप्ता रजनी ततः

ထို့နောက် ညဉ့်ရောက်လာသည်—ကာမလိုလားသူ ယောက်ျားများနှင့် လောကီကာမမက်သော မိန်းမအစုတို့က မျှော်လင့်တမ်းတနေသော ည၊ ချိုမြိန်လှည့်ဖြားသော စကားများကြောင့် ရှာဖွေလိုသော ည—အထူးသဖြင့် အကျင့်မကောင်းသော မိန်းမများအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 107

पीयूषार्णववेलेव विषवृक्षलतेव च । उलूकैश्चक्रवाकैश्च युगपद्या विलोक्यते

၎င်းကို တစ်ချိန်တည်းတွင် ဆန့်ကျင်သည့် အမြင်နှစ်မျိုးဖြင့် မြင်ရသည်—အမృతပင်လယ်၏ ကမ်းခြေကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အဆိပ်ပင်ပေါ်က လျားပင်ကဲ့သို့လည်းကောင်း—အူလူကာ (ညဉ့်ငှက်) များနှင့် စက္ကရဝါက ငှက်များက တပြိုင်နက်တည်း မြင်ကြသည်။

Verse 108

उलूका राक्षसाश्चौराः कामिनः कुलटांऽगनाः । यां वांछंति सदा सोत्काः सुवृष्टिमिव कर्षुकाः

အူလူကာ (ညဉ့်ငှက်) များ၊ ရာක්ෂသများ၊ ခိုးသူများ၊ ကာမလိုလားသူ ယောက်ျားများနှင့် ကုလဋာ မိန်းမများသည် ထို(ည)ကို အမြဲတမ်း စိတ်လှုပ်ရှားစွာ တောင့်တကြသည်—လယ်သမားများက မိုးကောင်းကို တောင့်တသကဲ့သို့။