
သုတက မင်းတရိသင်္ကူသည် ယခင်က ဝသိဋ္ဌကို တောင်းဆိုပြီးနောက် ဝသိဋ္ဌ၏ သားတော်များထံသို့ သွားရောက်ကာ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်နိုင်ရန် ယဇ်ပူဇော်မှုကို ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်း ရှင်းပြသည်။ သို့ရာတွင် ရှင်တော်များက မတောင်းမရဟု ငြင်းပယ်ကြပြီး မင်းက အခြားပူဇော်သူကို အစားထိုးမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်သော်လည်း ပြင်းထန်သောစကားဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ အန္တျဇ/ချဏ္ဍာလ အဖြစ် လူမှုရေးအရ အနိမ့်ကျသွားစေသော အပျက်အဆီးမင်္ဂလာမဲ့ ကပ်ဆိုးအမိန့်ကို ချမှတ်ကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်အသားများ ပြောင်းလဲခြင်း၊ လူအများရှေ့တွင် အရှက်ခွဲခံရခြင်း၊ နှိပ်စက်နှောင့်ယှက်ခံရခြင်းနှင့် ထုတ်ပယ်ခံရခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ မင်းသည် မိမိမျိုးရိုးစည်းကမ်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ ပျက်စီးသွားခြင်းကို ဝမ်းနည်းကာ မိသားစုနှင့် အားကိုးသူများကို မျက်နှာချင်းဆိုင်ရမည်ကို ကြောက်ရွံ့ပြီး မိမိအလိုဆန္ဒကြီးမှု၏ အကျိုးဆက်ကို စဉ်းစားရင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖျက်ဆီးရန်တောင် စိတ်ကူးမိသည်။ ညအချိန်တွင် လူကင်းသွားသော မြို့တံခါးသို့ ပြန်လာကာ သားတော်နှင့် ဝန်ကြီးများကို ခေါ်ယူပြီး အပျက်အဆီးအကြောင်းကို ပြောပြသည်။ နန်းတော်အဖွဲ့က ငိုကြွေးကာ ရှင်တော်များ၏ တင်းကျပ်မှုကို ဝေဖန်ပြီး မင်း၏ကံကြမ္မာကို မျှဝေခံမည်ဟု ကတိပြုကြသည်။ တရိသင်္ကူသည် အကြီးဆုံးသား ဟရိရှ္ချန္ဒြကို အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ရာဇသက်ဆက်ခံအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ သေခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ကောင်းကင်တက်ခြင်းကို မဖြစ်မနေ လိုက်လံမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကြေညာပြီး တောထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။ ဝန်ကြီးများက ဟရိရှ္ချန္ဒြကို အခမ်းအနားသံများနှင့်အတူ နန်းတင်အုပ်ချုပ်စေကြသည်။
Verse 1
। सूत उवाच । ततः प्रणम्य भूयः स वसिष्ठं मुनिपुंगवम् । ययौ तत्र सुतास्तस्य यत्र ते शतसंख्यकाः
သုတက ပြောသည်။ ထို့နောက် သူသည် မုနိတို့အထဲ၌ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဝသိဋ္ဌအား ထပ်မံ ဦးချကန်တော့ပြီး၊ ထိုမုနိ၏ သားတော်များ ရာချီရှိနေရာသို့ သွားလေ၏။
Verse 2
तानपि प्राह नत्वा स तमेवार्थं नराधिपः । वसिष्ठवचनं कृत्स्नं तस्य तैरपि शंसितम्
သူတို့ကိုလည်း ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် ထိုအကြောင်းတရားတည်းကိုပင် ပြောကြား하였다။ ဝသိဋ္ဌ၏ အမိန့်တော် အပြည့်အစုံကိုလည်း သူတို့ကပါ အတည်ပြု ချီးမွမ်းခဲ့၏။
Verse 3
ततस्तान्स पुनः प्राह युष्माकं जनकोऽधुना । अशक्तो मा दिवं नेतुं सशरीरं विसर्जितः
ထို့နောက် သူသည် သူတို့အား ထပ်မံ ပြောသည်– «သင်တို့၏ အဖေသည် ယခုအခါ တာဝန်မှ လွှတ်ထားခံရပြီ။ ဤကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ငါ့ကို ကောင်းကင်သို့ မပို့ဆောင်နိုင်သဖြင့် ဖြစ်သည်»။
Verse 4
तस्माद्यदि न मां यूयं याजयिष्यथ सांप्रतम् । परित्यज्य करिष्यामि शीघ्रमन्यं पुरोहितम्
«ထို့ကြောင့် ယခုချိန်တွင် သင်တို့က ငါ့ယဇ်ပူဇော်ပွဲကို မဆောင်ရွက်ပေးလျှင်၊ သင်တို့ကို စွန့်ပစ်၍ အခြား ပုရောဟိတ်တစ်ဦးကို အမြန် ခန့်အပ်မည်»။
Verse 5
यो मां यज्ञप्रभावेन नयिष्यति सुरालयम् । अनेनैव शरीरेण सहितं गुरुपुत्रकाः
«အို ဆရာ၏သားတို့၊ ယဇ္ဉ၏အာနုဘော်ဖြင့် ငါ့ကို နတ်တို့၏အိမ်တော်သို့ ဤကိုယ်ခန္ဓာတည်းဟူသောအတူတကွ ပို့ဆောင်နိုင်သူရှိလျှင်—ငါသည် ထိုသူထံသို့ မျက်နှာမူမည်»။
Verse 6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते मुनिसत्तमाः । परं कोपं समाविष्टास्तमूचुः परुषाक्षरैः
သူ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် ထိုမုနိအမြတ်တို့အားလုံးသည် အလွန်ပြင်းထန်သော ဒေါသဝင်ရောက်ကာ သူ့အား ကြမ်းတမ်းသောစကားလုံးများဖြင့် ပြောကြား하였다။
Verse 7
यस्मात्त्वया गुरुस्त्यक्तो हितकृत्पापवानसि । तस्माद्भवाधुना पाप चंडालो लोकनिंदितः
«သင်သည် သင့်အကျိုးကို ရည်ရွယ်သော ဆရာကို စွန့်ပစ်ခဲ့သဖြင့် အပြစ်ရှိသူဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် အို အပြစ်သား၊ ယခုမှစ၍ လောကက မထီမဲ့မြင်ပြုသော ချဏ္ဍာလာ ဖြစ်လေစေ»။
Verse 8
अथ तद्वचनांते स तत्क्षणात्पृथिवीपतिः । बभूवांत्यजरूपाढ्यो विकृताकारदेहभृत्
ထိုစကားအဆုံးတွင် မြေကြီး၏အရှင်ဖြစ်သော မင်းသည် ချက်ချင်းပင် အောက်တန်းသူ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ကာ ကိုယ်အင်္ဂါပုံပန်းသဏ္ဌာန် ပျက်ယွင်းသော ခန္ဓာကိုယ်ဖြင့် ဖြစ်လာ하였다။
Verse 9
यवमध्यः कृशग्रीवः पिंगाक्षो भुग्ननासिकः । कृष्णांगः शंकुवर्णश्च दुर्गंधेन समावृतः
ခါးသေး၍ လည်ပင်းပါး၊ မျက်လုံးအဝါညို၊ နှာခေါင်းကျိုး; ကိုယ်အင်္ဂါများမည်း၍ အရောင်ဖျော့ဖျော့ဖြစ်ကာ အနံ့ဆိုးကြီးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ하였다။
Verse 10
अथात्मानं समालोक्य विकृतं स नराधिपः । चण्डालधर्मिणं सद्यो लज्जयाऽधोमुखः स्थितः
ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အသွင်ပြောင်းသွားသည်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ စန္ဒာလကဲ့သို့ နေထိုင်ရသော ဘုရင်သည် ရှက်ရွံ့စွာဖြင့် မျက်နှာအောက်ချလျက် ရပ်နေလေ၏။
Verse 11
याहियाहीति विप्रैस्तैर्भर्त्स्यमानो मुहुर्मुहुः । सर्वतः सारमेयैश्च क्लिश्यमानो निरर्गलैः । काककोकिलसंकाशो जीर्णवस्त्रावगुंठितः
ပုဏ္ဏားတို့က "သွားလော့၊ သွားလော့" ဟု အကြိမ်ကြိမ် မောင်းထုတ်ခြင်းကို ခံရပြီး အရပ်ရပ်မှ ခွေးများ၏ ရန်ပြုခြင်းကို ခံရသော သူသည် ကျီးကန်း သို့မဟုတ် ဥဩငှက်ကဲ့သို့ စုတ်ပြတ်သော အဝတ်များကို ဝတ်ဆင်ထားလေသည်။
Verse 12
ततः स चिन्तयामास दुःखेन महता वृतः । किं करोमि क्व गच्छामि कथं शांतिर्भविष्यति
ထို့နောက် သူသည် ကြီးစွာသော ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုဖြင့် လွှမ်းခြုံလျက် စိုးရိမ်တကြီး တွေးတောမိသည်မှာ "ငါ ဘာလုပ်ရမလဲ။ ငါ ဘယ်ကို သွားရမလဲ။ ငါ့ဆီကို ငြိမ်းချမ်းမှု ဘယ်လို ရောက်လာမလဲ။"
Verse 13
किं मयैतत्सुमूर्खेण वांछितं दुर्लभं पदम् । तत्प्रभावेन विभ्रष्टः कुलधर्मोऽपि मे स्वकः
"ငါကဲ့သို့သော လူမိုက်သည် ရခဲသော ထိုအရာကို အဘယ်ကြောင့် တောင့်တခဲ့သနည်း။ ထိုဆန္ဒ၏ အရှိန်ကြောင့် ငါ၏ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် ဓမ္မသည်ပင် ငါ့ထံမှ လွတ်ကင်းသွားလေပြီ။"
Verse 14
किं जलं प्रविशाम्यद्य किं वा दीप्तं हुताशनम् । भक्षयामि विषं किं वा कथं स्यान्मृत्युरद्य मे
"ယနေ့ ငါသည် ရေထဲသို့ ဆင်းရမည်လော။ သို့တည်းမဟုတ် တောက်လောင်နေသော မီးထဲသို့ ခုန်ချရမည်လော။ အဆိပ်ကို သောက်ရမည်လော။ ယနေ့ ငါ့ထံသို့ သေခြင်းတရားသည် မည်သို့သော နည်းလမ်းဖြင့် ရောက်လာမည်နည်း။"
Verse 15
अनेन वपुषा दारान्वीक्षयिष्यामि तान्कथम् । तादृशेन शरीरेण याभिः संक्रीडितं मया
ဤကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ငါသည် ထိုဇနီးများကို မည်သို့ မျက်နှာချင်းဆိုင်ကြည့်နိုင်မည်နည်း—ယခင်က ထိုကဲ့သို့သော ကိုယ်ဖြင့် ငါက သူတို့နှင့် ပျော်ကစားခဲ့သူများကို?
Verse 16
कथं पुत्रांस्तथा पौत्रान्सुहृत्संबंधिबांधवान् । वीक्षयिष्यामि तान्भूयस्तथान्यं सेवकं जनम्
ငါသည် သားများ၊ မြေးများ၊ မိတ်ဆွေများ၊ ဆွေမျိုးသားချင်းများနှင့် အမျိုးအနွယ်တို့ကို ထပ်မံ၍ မည်သို့ မျက်နှာချင်းဆိုင်ကြည့်နိုင်မည်နည်း—ထို့အပြင် ငါ့ကို ဝန်ဆောင်သော အခြားသူများကိုလည်း?
Verse 17
तेऽद्य मामीदृशं श्रुत्वा हर्षं यास्यंति निर्भयाः
ငါသည် ဤသို့ဖြစ်လာကြောင်း ကြားသိလျှင် သူတို့သည် ယနေ့တွင် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘဲ ဝမ်းမြောက်ကြလိမ့်မည်။
Verse 18
ये मया तर्पिता दानैर्ब्राह्मणा वेदपारगाः । तेऽद्य मामीदृशं श्रुत्वा संभविष्यंति दुःखिताः
ငါက ဒါနဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေခဲ့သော ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်သည့် ဗြာဟ္မဏများသည် ယနေ့ ငါသည် ဤသို့ဖြစ်လာကြောင်း ကြားသိလျှင် အမှန်တကယ် ဝမ်းနည်းကြလိမ့်မည်။
Verse 19
तथा ये सुहृदोऽभीष्टा नित्यं मम हिते रताः । कामवस्थां प्रयास्यन्ति दृष्ट्वा मां स्थितमीदृशम्
ထို့ပြင် ငါ့အကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း စိတ်ပါဝင်စားနေသော ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေများသည် ငါကို ဤသို့သော အခြေအနေဖြင့် ရပ်နေသည်ကို မြင်လျှင် စိတ်ဒုက္ခကြီးစွာသို့ ကျရောက်ကြလိမ့်မည်။
Verse 20
भद्रजात्या गजा ये मे मदान्धाः षष्टिहायनाः । मया विना मिथो युद्धे कस्तानद्य नियोक्ष्यति
ငါ၏ မျိုးရိုးမြင့် ဆင်များသည် မတ်မော၍ မူးမောကာ အသက်ခြောက်ဆယ်ရှိကြသည်။ အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ကြသော် ယနေ့ ငါမရှိဘဲ မည်သူက ထိန်းချုပ်၍ စစ်တန်းချမည်နည်း။
Verse 21
अश्वास्तित्तिरकल्माषाः सुदांताः सादिभिर्दृढैः । कस्तांश्चित्रपदन्यासैर्नियाम्यति मया विना
ငါ၏ မြင်းများသည် တိတ္တိရနှင့် ကလ္မာෂ အရောင်ဖြစ်၍ ကောင်းစွာလေ့ကျင့်ထားကာ ကြိုးကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းထားသည်။ ငါမရှိဘဲ လှပသော ခြေလှမ်းများဖြင့် မည်သူက ဦးဆောင်၍ ထိန်းညှိမည်နည်း။
Verse 22
तथा मे भृत्यवर्गास्ते कुलीना युद्धदुर्मदाः । मां विना कस्य यास्यंति समीपेऽद्य सुदुःखिताः
ထို့အပြင် ငါ၏ အမှုထမ်းအစုအဝေးတို့သည် မျိုးရိုးကောင်း၍ စစ်ပွဲ၌ မာန်ကြီးသူများ။ ငါမရှိဘဲ ယနေ့ သူတို့သည် အလွန်ဝမ်းနည်းလျက် မည်သူ၏ အနီးသို့ သွားကြမည်နည်း။
Verse 23
संख्याहीनस्तथा कोशस्तादृङ्मे बहुरत्नभाक् । कस्य यास्यति संभोगं मया हीनस्तु रक्षितः
ထို့အပြင် ငါ၏ ဘဏ္ဍာတိုက်သည်လည်း ရတနာများစွာဖြင့် ပြည့်ဝခဲ့သော်လည်း လျော့နည်းသွားမည်။ ငါကင်းမဲ့လျက် မည်သူ၏ ကာကွယ်မှုအောက်တွင် လုံခြုံ၍ သုံးစွဲပျော်ရွှင်နိုင်မည်နည်း။
Verse 24
तथा मे संख्यया हीनं धान्यं गोजाविकं महत् । भविष्यति कथं हीनं मयाभीष्टैस्तु रक्षितम्
ထို့အတူ ငါ၏ သိုလှောင်ထားသော အရာကြီးများ—စပါးသီးနှံ၊ နွားနှင့် ဆိတ်သိုးအစုကြီး—လည်း အရေအတွက် လျော့နည်းလာမည်။ ငါနှင့် ငါယုံကြည်သူတို့က ကာကွယ်ထားသည့်အရာသည် မည်သို့နည်းဖြင့် ထိုသို့ ချို့တဲ့သွားနိုင်မည်နည်း။
Verse 25
एवं बहुविधं राजा स विलप्य च दुःखितः । जगाम नगराभ्याशं पद्भ्यामेव शनैःशनैः
ဤသို့ မျိုးစုံနည်းဖြင့် ငိုကြွေးဝမ်းနည်းကာ ဒုက္ခကြီးစွာ ခံစားနေသော မင်းသည် မြို့အနီးအနားသို့ ခြေလျင်ဖြင့် တဖြည်းဖြည်း လှမ်းလှမ်းသွားလေ၏။
Verse 26
ततो रात्रौ समासाद्य स्वं पुरं जनवर्जितम् । द्वारे स्थित्वा समाहूय पुत्रं मंत्रिभिरन्वितम्
ထို့နောက် ညအချိန်တွင် လူသူကင်းမဲ့သွားသော မိမိ၏မြို့သို့ ရောက်လာ၏။ တံခါးဝတွင် ရပ်ကာ ဝန်ကြီးများနှင့်အတူရှိသော သားကို ခေါ်ယူလေ၏။
Verse 27
कथयामास वृत्तांतं सर्वं शापसमुद्भवम् । दूरे स्थितः स पुत्राणां वसिष्ठस्य महात्मनः
ထို့နောက် ကျိန်စာမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အဖြစ်အပျက်အားလုံးကို အစအဆုံး ပြောပြလေ၏။ ထိုအခါ မဟာအတ္တမ ဝသိဋ္ဌ၏ သားများထံမှ မိမိကိုယ်ကို အဝေးတွင် ထားလျက်ရှိ၏။
Verse 28
वज्रपातोपमं वाक्यं तेऽपि तस्य निशम्य तत् । बाष्पपर्याकुलैरास्यै रुरुदुः शोकसंयुताः
မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့သော သူ၏စကားကို ကြားသော် သူတို့လည်း ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့်အတူ မျက်နှာပေါ် မျက်ရည်များဖြင့် ရှုပ်ထွေးကာ ငိုကြွေးလေ၏။
Verse 29
हा नाथ हा महाराज हा नित्यं धर्मवत्सल । त्वया हीना भविष्यामः कथमद्य सुदुःखिताः
“အို အရှင်၊ အို မဟာမင်းကြီး—ဓမ္မကို အမြဲချစ်မြတ်နိုးသူ။ သင်မရှိလျှင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ယနေ့ ဤမျှ ဝမ်းနည်းကြေကွဲနေစဉ် ဘယ်လို အသက်ရှင်ရမည်နည်း?”
Verse 30
किमेतद्युज्यते तेषां वासिष्ठानां दुरात्मनाम् । शापं ददुः स्वयाज्यस्य विशेषाद्विनतस्य च
စိတ်ထားယုတ်မာသော ထိုဝါသိဋ္ဌအနွယ်ဝင်တို့သည် မိမိတို့၏ ယဇ်ပူဇော်ပွဲများကို ရိုသေကိုင်းရှိုင်းသူအား ကျိန်စာတိုက်ခြင်းသည် အဘယ်သို့ သင့်လျော်ပါမည်နည်း။
Verse 31
ते वयं राजशार्दूल परित्यज्य गृहादिकम् । अन्त्यजत्वं गमिष्यामस्त्वया सार्धमसंशयम्
ထို့ကြောင့် မင်းတို့၏ထိပ်ခေါင် ဖြစ်တော်မူသော အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အိမ်ရာနှင့် အခြားအရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ အနိမ့်ကျဆုံးသော စွန့်ပစ်ခံဘဝသို့ ရောက်ရစေကာမူ အရှင်နှင့်အတူ မုချလိုက်ပါပါမည်။
Verse 32
त्रिशंकुरुवाच । भक्तिश्चेदस्ति युष्माकं ममोपरि निरर्गल । तन्मे पुत्रस्य मंत्रित्वं सर्वे कुरुत सांप्रतम्
တြိသင်္ကုမင်းက "ငါ့အပေါ်ထားရှိသော သင်တို့၏ သစ္စာတရားသည် အမှန်တကယ် မယိမ်းယိုင်ပါက ငါ့သားကို ချက်ချင်း ခန့်အပ်ကြလော့။ သင်တို့အားလုံး ယခုပင် သူ့ကို ဝန်ကြီးအဖြစ် တင်မြှောက်ကြလော့" ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 33
हरिश्चंद्रः सुपुत्रोयं मम ज्येष्ठः सुवल्लभः । नियोजयध्वमव्यग्राः पदव्यां मम सत्वरम्
"ဤ ဟရိစ္စန္ဒြ သည် ငါ၏ မြတ်သောသား၊ သားကြီးဩရသ နှင့် အချစ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။ မဆိုင်းမတွဘဲ သူ့ကို ငါ၏ ရာထူးနေရာ၌ အမြန်ဆုံး တင်မြှောက်ကြလော့။"
Verse 34
अहं पुनः करिष्यामि यन्मे मनसि संस्थितम् । मृत्युं वा संप्रयास्यामि सदेहो वा सुरालयम्
"ငါမူကား ငါ့စိတ်ထဲ၌ ပိုင်းဖြတ်ထားသည့်အတိုင်း ဆောင်ရွက်မည်။ သေခြင်းသို့ ရောက်လျှင်ရောက်၊ သို့မဟုတ် ဤခန္ဓာကိုယ်ဖြင့်ပင် နတ်တို့၏ ဘုံဗိမာန်သို့ တက်လှမ်းမည်။"
Verse 35
एवमुक्त्वा परित्यज्य सर्वांस्तान्स महीपतिः । जगामारण्यमाश्रित्य पद्भ्यामेव शनैः शनैः
ဤသို့မိန့်ကြားပြီးနောက် မင်းကြီးသည် ထိုသူတို့အားလုံးကို စွန့်လွှတ်ကာ တောကို အားကိုးရာအဖြစ်ယူ၍ ခြေဖြင့်ပင် တဖြည်းဖြည်း အဆင့်ဆင့် သွားလေ၏။
Verse 36
तेपि सन्मंत्रिणस्तूर्णं पुत्रं तस्य सुसम्मतम् । राज्ये नियोजयासमासुर्नादवादित्रनिःस्वनैः
ထိုသမာဓိရှိသော အမတ်များလည်း ချက်ချင်းပင် မင်းကြီးနှစ်သက်အတည်ပြုထားသော သားတော်ကို နန်းတော်၌ တင်မြှောက်ကြ၍ တူရိယာသံ၊ ဗာဒိတရသံများ ကြွကြွရွရွ မြည်ဟည်းလေ၏။