
အဓ್ಯಾಯ ၆၄ သည် တီရ္ထအခြေပြု သာသနာရေးအကြောင်းကို စူတက ပြောကြားထားသည်။ အံ့ဖွယ်အာနုဘော်ရှိသော ချမတ်ကာရီ ဒေဝီ (Chamatkārī Devī) ကို “ချမတ်ကာရ နရေန္ဒြ” ဟုခေါ်သော မင်းတစ်ပါးက ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် တည်ထောင်ကာ အသစ်တည်မြို့နှင့် ပြည်သူများကို ကာကွယ်ရန်၊ အထူးသဖြင့် ဘရဟ္မဏများကို စောင့်ရှောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဤအခန်းတွင် ပူဇော်ပွဲနှင့် သီလကျင့်ဝတ်အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ မဟာနဝမီ (Mahānavamī) နေ့တွင် ပူဇော်လျှင် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မကောင်းသော သတ္တဝါများ၊ ရန်သူ၊ ရောဂါ၊ သူခိုးနှင့် အန္တရာယ်မျိုးစုံမှ မကြောက်မရွံ့ ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှုကလာဩဋ္ဌမီ (Śuklāṣṭamī) နေ့တွင် စိတ်တည်ကြည်၍ သန့်ရှင်းသော ဘက်တက ပူဇော်လျှင် လိုရာရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံမည်၊ အကျိုးမလိုသော (niṣkāma) ကျင့်သူသည် ဒေဝီ၏ ကရုဏာဖြင့် သုခနှင့် မုက္ခကို ရမည်ဟု ကတိပေးထားသည်။ ဥပမာဇာတ်လမ်းမှာ ဒသာရဏ (Daśārṇa) နိုင်ငံ၏ စစ်တရရထ (Citraratha) မင်းဖြစ်ပြီး ရှုကလာဩဋ္ဌမီနေ့တိုင်း ပရဒက္ခိဏာ (pradakṣiṇā) ကို အလွန်များစွာ လုပ်ဆောင်သည်။ ဘရဟ္မဏများက အဘယ်ကြောင့် ထူးခြားစွာ အားထုတ်သနည်းဟု မေးသောအခါ မင်းက မိမိအတိတ်ဘဝမှာ ဘုရားစင်အနီးရှိ ကြက်တူရွေးတစ်ကောင်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အိမ်အုံထဲ ဝင်ထွက်စဉ် နေ့စဉ် မသိမသာ လှည့်ပတ်သွားလာခြင်းကြောင့် ထိုနေရာတွင် သေဆုံးပြီး နောက်ဘဝတွင် အတိတ်ကို မှတ်မိသော (jātismara) မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ပရဒက္ခိဏာသည် မတော်တဆဖြစ်သော်လည်း အကျိုးရှိပြီး၊ သဒ္ဓါဖြင့် သိသိသာသာ လုပ်လျှင် ပိုမို အာနုဘော်ကြီးသည်ဟု သင်ခန်းစာပေးသည်။ အဆုံးတွင် ပရဒက္ခိဏာကို ဘက်တဖြင့် ဆက်လက်ကျင့်လျှင် အပြစ်များ ပယ်ဖျက်ကာ လိုရာအကျိုးကို ပေးပြီး မုက္ခရည်မှန်းချက်ကို ထောက်ပံ့သည်ဟု ချုပ်ဆိုသည်။ တစ်နှစ်တိုင်တိုင် ထိန်းသိမ်းကျင့်သူသည် တိရစ္ဆာန်မျိုး (tiryaṅ) ကဲ့သို့ အနိမ့်ဝမ်းတွင် ပြန်မွေးဖွားခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 1
। सूत उवाच । चमत्कारी पुरा देवी तत्रैवास्ति द्विजोत्तमाः । चमत्कारनरेंद्रेण स्थापिता श्रद्धया पुरा
စူတက ပြော၏—အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ထိုနေရာတည်းမှာပင် «စမတ်ကာရီ» ဟု ခေါ်သော ဒေဝီတော် ရှိ၏။ ရှေးကာလ၌ စမတ်ကာရ အမည်ရှိသော မင်းကြီးက ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ထိုဒေဝီတော်ကို တည်ထောင်ပူဇော်ခဲ့၏။
Verse 2
यया स महिषः पूर्वं निहतो दानवो रणे । कौमारव्रतधारिण्या मायाशतसहस्रधृक्
သူမကြောင့် ယခင်က စစ်မြေ၌ ကျွဲရုပ်သဏ္ဌာန် ဒါနဝ (အဆုရ) ကို သတ်ဖြတ်နိုင်ခဲ့၏။ သူမသည် ကုမာရဝရတ (သန့်ရှင်းသော ကညာဝတ်) ကို ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်ပြီး မာယာအင်အား ရာနှင့်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ကိုင်ဆောင်သူဖြစ်၏။
Verse 3
यदा तन्निर्मितं तत्र पुरं तेन महात्मना । तस्य संरक्षणार्थाय तदा सा स्थापिता द्विजाः
ထိုမဟာအတ္မာက ထိုနေရာ၌ မြို့ကို တည်ဆောက်သောအခါ၊ အို ဒွိဇတို့၊ ထိုမြို့ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဒေဝီတော်ကို ထိုအချိန်တွင်ပင် တည်ထောင်ထားခဲ့၏။
Verse 4
पुरस्य तस्य रक्षार्थं तथा तत्पुरवासिनाम् । सर्वेषां ब्राह्मणेंद्राणां भक्त्या भावितचेतसाम्
ထိုမြို့ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ထိုမြို့နေသူတို့ကိုလည်း ကာကွယ်ရန်—အထူးသဖြင့် ဘက္တိဖြင့် စိတ်နှလုံး သန့်စင်ပြုပြင်ထားသော ဗြာဟ္မဏအကြီးအကဲတို့အားလုံးအတွက်—ဒေဝီသည် ထိုနေရာ၌ တည်မြဲစွာ ရပ်တည်တော်မူ၏။
Verse 5
यस्तामभ्यर्चयेत्सम्यङ्महानवमिवासरे । कृत्स्नं संवत्सरं तस्य न भयं जायते क्वचित्
မဟာနဝမီနေ့၌ နာမတော်ကို မှန်ကန်စွာ ပူဇော်သူသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ကြောက်ရွံ့မှု မပေါ်ပေါက်တော့။
Verse 6
भूतप्रेतपिशाचेभ्यः शत्रुतश्च विशेषतः । रोगेभ्यस्तस्करेभ्यश्च दुष्टेभ्योऽन्येभ्य एव च
ဘူတ၊ ပရေတ၊ ပိသာချတို့မှလည်းကောင်း—အထူးသဖြင့် ရန်သူတို့မှလည်းကောင်း—ရောဂါများ၊ သူခိုးများနှင့် အခြားသော မကောင်းဆိုးဝါးတို့မှလည်းကောင်း ကာကွယ်ခံရ၏။
Verse 7
यंयं काममभिध्यायञ्छुक्लाष्टम्यां नरः शुचिः । तां पूजयति सद्भक्त्या स तमाप्नोत्यसंशयम्
သန့်ရှင်းသောသူသည် မည်သည့်ဆန္ဒကိုမဆို စိတ်တွင်တင်ထား၍ လဆန်းရှစ်ရက် (Śuklāṣṭamī) တွင် နာမတော်ကို စစ်မှန်သောဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လျှင် ထိုဆန္ဒကို မသံသယဘဲ ရရှိမည်။
Verse 8
निष्कामः सुखमाप्नोति मोक्षं नास्त्यत्र संशयः । तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम्
ဆန္ဒကင်းသော ဘက္တသည် သုခကို ရရှိ၏; မောက္ခအကြောင်းလည်း ဤနေရာ၌ သံသယမရှိ။ ထိုဒေဝီ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဤစကားကို ငါသည် အမှန်တရားအဖြစ် ဆိုခဲ့၏။
Verse 9
तामाराध्य गताः पूर्वं सिद्धिं भूरिर्महीभुजः । ब्राह्मणाश्च तथान्येऽपि योगिनः परमेश्वरीम्
အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာဒေဝီကို ပူဇော်ပန်ကြား၍ ရှေးကာလတွင် မင်းများအများအပြားသည် အောင်မြင်မှုကို ရရှိကြ၏။ ထို့အတူ ဘြာဟ္မဏများနှင့် အခြားသူများ—ယောဂီများလည်း—ဝိညာဉ်ရေး စိဒ္ဓိကို ရောက်ရှိကြ၏။
Verse 11
तस्या आयतने पूर्वमाश्चर्यमभवन्महत् । यत्तद्वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः
ယခင်က သူမ၏ သန့်ရှင်းရာ အာယတန၌ အံ့ဩဖွယ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့၏။ ထိုအကြောင်းကို သင်တို့အား ငါ ပြောကြားမည်—စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ နားထောင်ကြလော့။
Verse 12
आसीच्चित्ररथोनाम पूर्वं पार्थिवसत्तमः । दशार्णाधिपतिः ख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः
ရှေးကာလတွင် စိတ္တရထ (Citraratha) ဟူသော အထူးကောင်းမြတ်သည့် မင်းတစ်ပါး ရှိခဲ့၏။ ဒဿာဏ (Daśārṇa) နိုင်ငံ၏ အုပ်စိုးရှင်ဟု ကျော်ကြားပြီး ရန်သူအားလုံးကို ချေမှုန်းသူ ဖြစ်၏။
Verse 13
शुक्लाष्टम्यां सदा भक्त्या स तस्याः श्रद्धयान्वितः । अष्टोत्तरशतं यावत्प्रचकार प्रदक्षिणाम्
လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမီနေ့တိုင်း သူသည် ဘက်တိနှင့် သဒ္ဓါတည်ကြည်စွာ လာရောက်၍ ထိုဒေဝီကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ ၁၀၈ ကြိမ်တိုင်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့၏။
Verse 14
ततः प्रणम्य तां देवीं संप्रयाति पुनर्गृहम् । सैन्येन चतुरंगेण समंतात्परिवारितः
ထို့နောက် ထိုဒေဝီကို ဦးချ၍ နမတ်ပြုကာ အိမ်သို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာ၏။ လေးမျိုးတပ် (စစ်တပ်) ဖြင့် အရပ်ရပ်မှ ဝိုင်းရံလိုက်ပါလာကြ၏။
Verse 15
एवं तस्य नरेंद्रस्य प्रदक्षिणरतस्य च । जगाम सुमहान्कालो देव्या भक्तिरतस्य च
ဤသို့ပင် ထိုမင်းသည် ပရဒက္ခိဏာပြုခြင်း၌ အမြဲတမ်းသဒ္ဓါရှိ၍ ဒေဝီမယ်တော်အားလည်း ဘက္တိဖြင့်တည်ကာ အချိန်ကြီးမားစွာ ကုန်လွန်သွား하였다။
Verse 16
कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा तत्र संगतः । अपश्यद्ब्राह्मणश्रेष्ठान्देवीगृहसमाश्रितान्
ထို့နောက် အချိန်တစ်ခါတွင် ထိုမင်းသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၍ ဒေဝီမယ်တော်၏ ဘုရားအိမ်ဝင်းအတွင်း၌ နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 17
अग्रस्थांस्तान्द्विजान्सर्वान्नमश्चक्रे समाहितः
စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထား၍ အရှေ့ဆုံး၌ ရပ်နေသော ဗြာဟ္မဏတို့အားလုံးကို မင်းသည် နမസ്കာရပြု하였다။
Verse 18
ततस्तैः सहितैस्तत्र सहासीनः कथाः शुभाः । राजर्षीणां पुराणानां विप्रर्षीणां चकार ह
ထို့နောက် သူတို့နှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ ထိုင်ကာ မင်္ဂလာရှိသော ဆွေးနွေးမှုများ—ရှေးက ရာဇဣသီတို့၏ ပုရာဏကഥာများနှင့် ဗြာဟ္မဏဣသီတို့၏ အကြောင်းအရာများကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 19
ततः कस्मिन्कथांते स पृष्टस्तैर्द्विजसत्तमैः । कौतूहलसमोपेतैर्विनयावनतः स्थितः
ထို့နောက် ဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ်၏ အဆုံးတွင် စူးစမ်းလိုစိတ်ပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့က မင်းကို မေးမြန်းကြ၍ မင်းသည် ယဉ်ကျေးစွာ ဦးညွှတ်ရပ်နေ하였다။
Verse 20
राजन्पृच्छामहे सर्वे त्वां वयं कौतुकान्विताः । तस्मात्कीर्तय चेद्गुह्यं न तत्तव व्यवस्थितम्
«အရှင်မင်းမြတ်၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး စိတ်ဝင်စားမှုဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် မင်းကို မေးမြန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့်—မင်းအတွက်သာ ထိန်းသိမ်းထားရမည့် လျှို့ဝှက်ချက် မဟုတ်လျှင်—ပြောကြားပါ»။
Verse 21
मासिमासि सदाष्टम्यां त्वं शुक्लायां सुदूरतः । आगत्य देवतायाश्च प्रकरोषि प्रदक्षिणाम्
«လတစ်လပြီးတစ်လ၊ လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမီနေ့တိုင်း မင်းသည် အလွန်ဝေးရာမှ လာရောက်၍ ဒေဝီမယ်တော်ကို ပရဒက္ခိဏာ (ပတ်လည်လှည့်ဝတ်ပြု) ပြုလုပ်သည်»။
Verse 22
यत्नेनान्याः परित्यज्य सर्वाः पूजादिकाः क्रियाः । नूनं वेत्सि फलं कृत्स्नं यत्प्रदक्षिणसंभवम्
«ကြိုးစားအားထုတ်၍ အခြားသော ပူဇော်ပွဲနှင့် ဝတ်ပြုရေး အမှုအရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ပရဒက္ခိဏာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးဖလကို မင်းသည် အပြည့်အဝ သိရှိနေသည်မှာ သေချာသည်»။
Verse 23
राजोवाच सत्यमेतद्द्विजश्रेष्ठा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । रहस्यमपि वक्तव्यं युष्माकं सांप्रतं मया
မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်—«အမြတ်ဆုံးသော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များရေ၊ သင်တို့ ပြောကြားသမျှသည် မှန်ကန်ပါသည်။ ယခု ငါသည် သင်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ရပ်ကိုလည်း ပြောကြားရမည်»။
Verse 24
अहमास शुकः पूर्वमस्मिन्नायतने शुभे । देव्याः पश्चिमदिग्भागे कुलायकृतसंश्रयः
«အတိတ်ကာလ၌ ဤမင်္ဂလာရှိသော ဘုရားရုံ၌ ငါသည် ရှုက (ကြက်တူရွေး) ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဒေဝီမယ်တော်၏ အနောက်ဘက်၌ အုံတည်၍ နေထိုင်ခဲ့သည်»။
Verse 25
तत्र निर्गच्छतो नित्यं कुर्वतश्चप्रवेशनम् । प्रदक्षिणाभवद्देव्या नित्यमेव द्विजोत्तमाः
အဲဒီနေရာမှာ နေ့စဉ် ထွက်သွားလည်းကောင်း ဝင်လာလည်းကောင်း ပြုနေစဉ်၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ ထိုထွက်ဝင်ခြင်းသည် အမြဲတမ်း မဟာဒေဝီကို ပတ်လည်လှည့်ပူဇော်ခြင်း (ပရဒက္ခိဏာ) ဖြစ်လာ၏။
Verse 26
ततः कालेन मे मृत्युः संजातोऽत्रैव मंदिरे । तत्प्रभावेण संजातो राजा जातिस्मरोऽत्र हि
အချိန်ကြာလာသော် ငါသည် ဤဘုရားကျောင်းအတွင်း၌ပင် သေဆုံးခဲ့၏။ ထိုအာနုဘော်ကြောင့် ငါသည် ဤနေရာတည်းမှာပင် အတိတ်ဘဝကို မှတ်မိနိုင်သော ဘုရင်အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာ၏။
Verse 27
एतस्मात्कारणाद्दूरात्समभ्येत्य प्रदक्षिणाम् । करोम्यस्या द्विजश्रेष्ठा देवतायाः समाहितः
ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် အဝေးမှပင် လာရောက်၍၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့၊ ငါသည် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဤမဟာဒေဝီ၏ ပရဒက္ခိဏာကို ပြုလုပ်ပူဇော်၏။
Verse 28
पुरा भक्तिविहीनेन कुलाये वसता मया । कृता प्रदक्षिणा देव्यास्तेन जातोऽस्मि भूपतिः
အရင်က ငါသည် ဘက္တိမရှိဘဲ အိမ်မြှောင်ကဲ့သို့ အုံတစ်ခုတွင်သာ နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ မဟာဒေဝီ၏ ပရဒက္ခိဏာကို ပြုခဲ့၏။ ထိုကြောင့်ပင် ငါသည် ဘုရင်ဖြစ်လာ၏။
Verse 29
अधुना श्रद्धया युक्तो यत्करोमि प्रदक्षिणाम् । किं मे भविष्यति श्रेयस्तन्न वेद्मि द्विजोत्तमाः
ယခုအခါ ငါသည် ယုံကြည်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံ၍ ပရဒက္ခိဏာကို ပြုလုပ်ပူဇော်နေ၏။ ထို့ထက်မြတ်သော ကောင်းကျိုးသည် ငါ့အတွက် ဘာဖြစ်လာမည်နည်း—မသိနိုင်သေးပါ၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့။
Verse 30
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तस्य ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुवादं तथा चक्रुस्तस्य भूपस्य हर्षिताः
သုတက ပြော၏။ မင်း၏စကားကို ကြားသော် ထိုဗြာဟ္မဏတို့သည် အံ့ဩ၍ မျက်စိကျယ်လာကာ ဝမ်းမြောက်စွာ ထိုဘုရင်ကို ချီးမွမ်းစကားများ ပြောကြ၏။
Verse 31
ततः स पार्थिवः सर्वान्प्रणम्य द्विजसत्तमान् । अनुज्ञाप्य ययौ तूर्णं स्वगृहाय ससैनिकः
ထို့နောက် ထိုဘုရင်သည် ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့အားလုံးကို ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ သူတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူပြီး စစ်သည်တို့နှင့်အတူ မိမိနန်းတော်သို့ အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 32
अधुना श्रद्धया युक्तो यः करोति प्रदक्षिणाम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम्
ယခုကာလ၌ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ပရဒက္ခိဏာ (ဝိုင်းလှည့်ပူဇော်) ပြုသူသည် အပြစ်အကုန်မှ လွတ်ကင်း၍ မိမိလိုလားသော အကျိုးफलကို ရရှိ၏။
Verse 33
ततः प्रभृति ते विप्राः सर्वे भक्तिपुरःसराः । तस्याः प्रदक्षिणां चक्रुस्तथान्ये मुक्तिहेतवे
ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုဗြာဟ္မဏတို့အားလုံးသည် ဘက္တိကို ရှေ့တန်းထား၍ သူမ၏ ပရဒက္ခိဏာကို ပြုကြ၏။ အခြားသူတို့လည်း မောက္ခအတွက် ထိုသို့ပင် ပြုကြ၏။
Verse 34
प्राप्ताश्च परमां सिद्धिं वांछितां तत्प्रभावतः । इह लोके परे चैव दुर्लभां त्रिदशैरपि
ထိုအာနုဘော်ကြောင့် သူတို့သည် မိမိလိုလားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရရှိကြ၏—ဤလောက၌လည်း၊ ပရလောက၌လည်း—ထိုအရာသည် နတ်တို့အတွက်ပင် ရခက်သော အောင်မြင်မှုဖြစ်၏။
Verse 35
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तां देवीमिह संश्रयेत् । सर्वकामप्रदां नृणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताम्
ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ဤနေရာ၌ ထိုဒေဝီမယ်တော်ကို ခိုလှုံရမည်။ သန့်ရှင်းသောကွင်း၌ တည်ရှိ၍ လူတို့၏ ဆန္ဒအလုံးစုံကို ပေးသနားတော်မူ၏။
Verse 6410
यस्तस्याः श्रद्धयोपेतः प्रकरोति प्रदक्षिणाम् । नित्यं संवत्सरं यावत्तिर्यग्योनौ न स व्रजेत्
ယုံကြည်ခြင်းနှင့်ပြည့်စုံ၍ ထိုဒေဝီမယ်တော်ကို နေ့စဉ် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ပြုသူသည် တိရစ္ဆာန်ယိုးနီသို့ မသွားရ။