
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ပါဝတီသည် ဓျာနယောဂကို ရရှိ၍ ထိုမှတစ်ဆင့် ဉာဏယောဂနှင့် အမတသဘောသို့ ရောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းကို အီශ්ဝရထံ တောင်းခံသည်။ အီශ්ဝရက “မန္တရရာဇ” ဟုခေါ်သော အက္ခရာ ၁၂ လုံးပါ မန္တရကို ဗေဒပုံစံအတိုင်း ṛṣi၊ chandas၊ devatā၊ viniyoga တို့နှင့်တကွ ဖော်ပြပြီး၊ အက္ခရာတစ်လုံးချင်းစီကို အရောင်၊ ဓာတ်ဘီဇ၊ ဆက်စပ်သော ရှင်တော်များနှင့် အသုံးချမှုများအဖြစ် အသေးစိတ် ချိတ်ဆက်ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် မန္တရအက္ခရာများကို ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ deha-nyāsa အဖြစ် ခြေ၊ ချက်၊ နှလုံး၊ လည်ချောင်း၊ လက်၊ လျှာ/ပါးစပ်၊ နား၊ မျက်စိ၊ ခေါင်း တို့တွင် တင်ထားသည့် နည်းကို ပြောပြီး၊ liṅga၊ yoni၊ dhenu မုဒြာသုံးမျိုးကိုလည်း ရိတုအလေ့အကျင့်၏ ကိုယ်တိုင်အခြေပြု သဒ္ဒါအဖြစ် ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ ထိုရိတုဖွဲ့စည်းပုံမှ စိတ်တည်ငြိမ်သဘောသို့ ကူးပြောင်းကာ ဓျာနသည် အပြစ်ပျက်ကင်းစင်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုအတွက် အဆုံးအဖြတ်ပေးသော နည်းလမ်းဟု ဆိုပြီး၊ ယောဂကို နှစ်မျိုးခွဲသည်—ရုပ်ပုံအထောက်အကူရှိသော ဓျာနက နာရာယဏကို မြင်တွေ့ခြင်းသို့ ဦးတည်စေပြီး၊ အထောက်အကူမဲ့ ဉာဏယောဂက အရုပ်မဲ့၊ မတိုင်းတာနိုင်သော ဘြဟ္မန်သို့ ဦးတည်စေသည်။ နိရဝိကల్ప၊ နိရဉ္ဇန၊ စာက္ခီမာတရ စသည့် အဒွိတလက္ခဏာများကို အလေးပေးသော်လည်း သင်ကြားရေးအတွက် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် စိတ်တည်စေခြင်းကို ခွင့်ပြုထားပြီး၊ အထူးသဖြင့် ခေါင်း (śiras) ကို ယောဂအာရုံတည်ရာ အဓိကနေရာဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့ပြင် cāturmāsya (လေးလ) ကာလတွင် ဓျာန၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်း ဆိုသည်။ မသိက္ခာမရှိသူ၊ မကောင်းစိတ်ရှိသူတို့အား မဖော်ပြရဘဲ၊ သဒ္ဓါရှိ၍ ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ သန့်ရှင်းသူတို့အား လူမှုအမျိုးအစားမရွေး ပေးနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ အဆုံးတွင် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကမ္ဘာလောက၏ မိုက်ခရိုကော့စမ်အဖြစ်—ဒေဝတား၊ မြစ်များ၊ ဂြဟများ တည်နေရာများပါဝင်ကြောင်း ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး၊ nāda အာရုံစိုက်မှုနှင့် ဗိṣṇုကို ဗဟိုထားသော ဓျာနအားဖြင့် မုက္ခကို ရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Verse 1
पार्वत्युवाच । ध्यानयोगमहं प्राप्य ज्ञानयोगमवाप्नुयाम् । तथा कुरुष्व देवेश यथाहममरी भव
ပါဝတီက မိန့်တော်မူသည်– «သမาธိဓျာနယောဂကို ရရှိပြီးနောက်၊ အမှန်တရား၏ ဉာဏယောဂကိုလည်း ရရှိပါစေ။ အို ဒေဝတို့၏ အရှင်၊ ကျွန်မ အမရဖြစ်နိုင်အောင် စီမံပေးတော်မူပါ»။
Verse 2
प्रत्युक्तोऽयं मंत्रराजो द्वादशाक्षरसंज्ञितः । जप्तव्यः सुकुमारांगि वेदसारः सनातनः
ဤမန်ထရရာဇာသည် “အက္ခရာတစ်ဆယ်နှစ်လုံး” ဟု ကြေညာထားသည်။ အင်္ဂါရပ်နူးညံ့သော မိန်းမရေ၊ ဂျပ်ပ (japa) ဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆိုရမည်။ ၎င်းသည် ဝေဒ၏ အနှစ်သာရ အနန္တဖြစ်သည်။
Verse 3
प्रणवः सर्ववेदाद्यः सर्वब्रह्मांडयाजकः । प्रथमः सर्वकार्येषु सर्वसिद्धिप्रदायकः
ပရဏဝ (အိုံ) သည် ဝေဒအားလုံး၏ အစမှာ တည်ရှိပြီး ဘြဟ္မာဏ္ဍအတွင်းရှိ လောကအားလုံးကို သန့်စင်ပူဇော်စေသည်။ လုပ်ငန်းတိုင်းတွင် အဓိကအဖြစ် ရှေ့ဆုံးတည်ပြီး စိဒ္ဓိအားလုံးကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 4
सितवर्णो मधुच्छंदा ऋषिर्ब्रह्मा तु देवता । परमात्मा तु गायत्री नियोगः सर्वकर्मसु
၎င်း၏ အရောင်မှာ ဖြူစင်သည်။ ၎င်း၏ ချန္ဒ (မီတာ) သည် မဓု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ ရှိ (seer) သည် ဘြဟ္မာ ဖြစ်ကာ ဘြဟ္မာပင် အဓိဋ္ဌာနဒေဝတာ ဖြစ်သည်။ ပရမాత్మာသည် ဂါယတြီရূপဖြစ်၍ ၎င်း၏ အသုံးချမှုသည် ကర్మအားလုံးတွင် ဖြစ်သည်။
Verse 5
वेदवेदांग तत्त्वाख्यं सदसदूपमव्ययम्
ဤအရာသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့၏ တတ္တဝ-သစ္စာဟု ခေါ်ကြပြီး၊ မပျက်မယွင်း အမြဲတည်ကာ၊ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်း နှစ်မျိုးသဘောကို ဆောင်၏။
Verse 6
नकारः पीतवर्णस्तु जलबीजः सनातनः । बीजं पृथ्वी मनश्छन्दो विषहा विनियोगतः
«န» (na) သဒ္ဒါသည် အဝါရောင်ဖြစ်၍ ရေဓာတ်၏ အနန္တဘီဇ မျိုးစေ့တော် ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဘီဇဆက်နွယ်မှုမှာ မြေဓာတ်၊ ချန္ဒ (meter) မှာ «မနသ» ဖြစ်ပြီး၊ သတ်မှတ်ထားသော ဝိနိယောဂအရ «ဝိဿဟာ»—အဆိပ်နှင့် ဒုက္ခပျောက်စေသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 7
मोकारः पृथिवी बीजो विश्वामित्रसमन्वितः । रक्तवर्णो महातेजा धनदो विनियोजितः
«မို» (mo) သဒ္ဒါကို ပૃထဝီ-ဘီဇ (မြေဓာတ်မျိုးစေ့) ဟု ကြေညာထားပြီး ဗိශ්ဝာမိတ္တရ ဋ္ဌာနရှင်နှင့် ဆက်နွယ်သည်။ အနီရောင်ဖြစ်၍ တောက်ပကြီးမားကာ၊ ဓနပေးသူအဖြစ် အသုံးချရသည်။
Verse 8
भकारः पंचवर्णस्तु जलबीजः सनातनः । मरीचिना समायुक्तः पूजितः सर्वभोगदः
«ဘ» (bha) သဒ္ဒါသည် အရောင်ငါးမျိုးပါဝင်၍ ရေဓာတ်၏ အနန္တဘီဇ မျိုးစေ့တော် ဖြစ်သည်။ မရီချိ ရှင်နှင့် ပေါင်းစည်းကာ ပူဇော်လျှင် အပျော်အပါးနှင့် စည်းစိမ်ချမ်းသာ အလုံးစုံကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 9
गकारो हेमरक्ताभो भरद्वाजसमन्वितः । वायुबीजो विनिर्योगं कुर्वतामादिभोगदः
«ဂ» (ga) သဒ္ဒါသည် ရွှေရောင်နှင့် အနီရောင်ရောသကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ ဘရဒ္ဝာဇ ရှင်နှင့် ဆက်နွယ်သည်။ ၎င်းသည် လေဓာတ်၏ ဘီဇဖြစ်ပြီး၊ သင့်လျော်သော ဝိနိယောဂဖြင့် အသုံးချသူတို့အား အစဉ်အလာအရ အဓိကဘောဂနှင့် အောင်မြင်မှုများကို ပေးတော်မူသည်။
Verse 10
वकारः कुन्दधवलो व्योमबीजो महाबलः । ऋषिमंत्रिपुरस्कृत्य योजितो मोक्षदायकः
အက္ခရာ «ဝ» သည် မယ်လီပန်းကဲ့သို့ ဖြူစင်၍ အာကာသဓာတ်၏ အင်အားကြီးသော ဘီဇမန်တရ ဖြစ်သည်။ ရှိသီများနှင့် မန်တရတို့ကို စည်းကမ်းတကျ ရှေ့တန်းတင်၍ အသုံးချလျှင် မောက္ခပေးသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 11
तकारो विद्युद्विकारः सोमबीजं महत्स्मृतम् । अंगिरावर्द्धमूलं च वर्जितं कर्मका मिकम् १
အက္ခရာ «တ» သည် မိုးကြိုးလက်သကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ဆိုမ၏ အကြီးမားဆုံး ဘီဇဟု မှတ်ယူကြသည်။ အင်္ဂိရသ မူလရင်းမြစ်တွင် အမြစ်ချ၍ အခြေခံကို တိုးပွားစေသော်လည်း လောကီကာမနှင့် ကర్మကာဏ္ဍလိုလားသူတို့အတွက် ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
Verse 13
सुकारश्चाक्षरो नित्यं जपाकुसुम भास्वरः । मनो बीजं दुर्विषह्यं पुलहाश्रितमर्थिदम्
အက္ခရာ «စု» သည် အမြဲတမ်း မပျက်မယွင်းသော သံတော်ဖြစ်၍ ဇပာပန်းကဲ့သို့ တောက်ပသည်။ ၎င်းသည် စိတ်၏ ဘီဇဖြစ်ပြီး ခံနိုင်ရခက်ကာ ပုလဟ မူလတည်ရာ၌ အားထားလျက် လိုအင်ဆန္ဒတို့ကို ပေးစွမ်းသည်။
Verse 14
सिद्धिबीजं महासत्त्वं क्रतौ क्रतुनियोजितम्
ဤသည်မှာ စိဒ္ဓိ (siddhi) ၏ ဘီဇဖြစ်၍ မဟာသတ္တဝါတန်ခိုးကို ပိုင်ဆိုင်သည်။ ယဇ္ဉ၌ ပိဋကတ်စည်းကမ်းအတိုင်း သင့်ရာနေရာတွင် ထည့်သုံးရမည်။
Verse 15
वाकारो निर्मलो नित्यं यजमानस्तु बीजभृत् । प्रचेताश्रियमाश्रेयं मोक्षे मोक्षप्रदायकम्
အက္ခရာ «ဝါ» သည် အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သည်။ ယဇ္ဉပြုသူသည် ၎င်းကို ဘီဇအဖြစ် ကိုင်ဆောင်၏။ ပရချေတသ၏ သာယာဝပြောမှုကို အားကိုးရာယူလျက် မောက္ခ၏ လမ်း၌ မောက္ခပေးသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 16
यकारस्य महाबीजं पिंगवर्णश्च खेचरी । भूचरी च महासिद्धिः सर्वदा भूविचिन्तनम्
«ယ» သရအက္ခရာအတွက် မဟာဗီဇမန်တရရှိ၏။ အရောင်မှာ အဝါညိုဖြစ်၍ ကောင်းကင်၌ လှုပ်ရှားသွားလာသော ခေချရီ ဖြစ်သည်။ မြေပြင်၌လည်း လှုပ်ရှားနိုင်၍ မဟာစိဒ္ဓိ ဖြစ်ကာ အမြဲတမ်း လောက/မြေတလွှားကို စိတ်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 17
भृगुयन्त्रे समाश्रांतिनियोगे सर्वकर्मकृत् । गायत्रीछंद एतेषां देहन्यासक्रमो भवेत्
ဘೃဂုယန္တရ၌ ဤတို့ကို သတ်မှတ်ထားသော အစီအစဉ်နှင့် အသုံးချနည်းအတိုင်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုလျှင် ကర్మအမျိုးမျိုးကို အကုန်လုံး ပြီးမြောက်စေသည်။ ၎င်းတို့၏ ချန်ဒ်မှာ ဂါယတ်ရီ ဖြစ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာနျာသကို လျော်ကန်သော အစဉ်အတိုင်း ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 18
ओंकारं सर्वदा न्यस्यन्नकारं पादयोर्द्वयोः । मोकारं गुह्यदेशे तु भकारं नाभिपंकजे
နျာသဖြင့် «အိုးမ်» ကို ကိုယ်ပေါ်၌ အမြဲတမ်း ထားရမည်။ «န» ကို ခြေထောက်နှစ်ဖက်၌၊ «မော» ကို လျှို့ဝှက်အင်္ဂါဒေသ၌၊ «ဘ» ကို နာဘိပဒ్మ (နာဗီပန်း) ပေါ်၌ ထားရမည်။
Verse 19
गकारं हृदये न्यस्य वकारः कण्ठ मध्यगः । तेकारं दक्षिणे हस्ते वाकारो वामहस्तगः
နျာသဖြင့် «ဂ» ကို နှလုံး၌ ထား၍ «ဝ» ကို လည်ချောင်းအလယ်၌ ထားရမည်။ «တေ» ကို လက်ယာ၌ ထားပြီး «ဝါ» ကို လက်ဝဲ၌ ထားရမည်။
Verse 20
सुकारं मुखजिह्वायां देकारः कर्णयोर्द्वयोः । वाकारश्चक्षुषोर्द्वन्द्वे यकारं मस्तके न्यसेत्
«စု» ကို ပါးစပ်နှင့် လျှာပေါ်၌ ထားရမည်။ «ဒေ» ကို နားနှစ်ဖက်၌ ထားရမည်။ «ဝါ» ကို မျက်စိနှစ်လုံးပေါ်၌ ထား၍ «ယ» ကို ခေါင်းပေါ်၌ နျာသဖြင့် ထားရမည်။
Verse 21
लिंगमुद्रा योनिमुद्रा धेनुमुद्रा तथा त्रयम् । सकलं कृतमेतद्धि मंत्ररूपे बिजाक्षरम्
လိင်္ဂမုဒြာ၊ ယောနိမုဒြာ၊ ထို့အတူ ဓေနုမုဒြာ—ဤသုံးပါး။ ဤတို့ကြောင့် အခမ်းအနားတစ်ရပ်လုံး ပြီးစီးသော်လည်းကောင်း၊ ဘီဇအက္ခရာသည် မန္တရပုံစံဖြင့် တည်မြဲလာသည်။
Verse 22
योजयेत्प्रत्यहं देवि न स पापैः प्रलिप्यते । एतद्द्वादशलिंगारं कूर्मस्थं द्वादशाक्षरम्
ဒေဝီရေ၊ ဤကို နေ့စဉ် ယောဇနာပြုသူသည် အပြစ်တို့ဖြင့် မလိမ်းကပ်ရ။ ဤသည်မှာ လိင်္ဂပုံသဏ္ဍာန် ဒွါဒသပါးဖြစ်သော ဒွါဒသအက္ခရာ မန္တရဖြစ်၍ ကူර්မ (လိပ်) အထောက်အထား၌ တည်နေသည်။
Verse 23
शालग्रामशिलाश्चैव द्वादशैव हि पूजिताः । ताभिः सहाकरैरेभिः प्रत्यक्षैः सह संसदि
ထို့ပြင် သာလဂြာမကျောက်တုံး ဒွါဒသပါးကိုလည်း အမှန်တကယ် ပူဇော်ရမည်။ ထိုတို့နှင့်အတူ—ဤရုပ်သဏ္ဍာန်များနှင့် ထင်ရှားသော တည်ရှိမှုများနှင့်အတူ—ပူဇော်ပွဲ အစည်းအဝေးအတွင်း၌။
Verse 24
यथावर्णमनुध्यानैर्मुनिबीजसमन्वितैः । विनियोगेन सहितैश्छन्दोभिः समलंकृतैः
အက္ခရာတစ်လုံးချင်းစီနှင့် ကိုက်ညီသော အနုဓျာနာများဖြင့်၊ ရှိ (ṛṣi) နှင့် ဘီဇ (bīja) တို့ပါဝင်လျက်၊ သတ်မှတ်ထားသော ဝိနိယောဂ (viniyoga) နှင့် တွဲဖက်၍၊ သင့်လျော်သော ချန္ဒသ် (chandas) များဖြင့် အလှဆင်ကာ—ဤသို့ မန္တရကို အသုံးပြုရမည်။
Verse 26
अयं हि ध्यानकर्माख्यो योगो दुष्प्राप्य एव हि । ध्यानयोगं पुनर्वच्मि शृणुष्वैकाग्रमानसा
ဤသည်မှာ ဓျာနကမ္မဟု ခေါ်သော ယောဂဖြစ်၍ အမှန်တကယ် ရရှိရန် ခက်ခဲ၏။ ထို့ကြောင့် ဓျာနယောဂကို ထပ်မံ ဟောပြောမည်—စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စူးစိုက်၍ နားထောင်လော့။
Verse 27
ध्यानयोगेन पापानां क्षयो भवति नान्यथा । जपध्यानमयो योगः कर्मयोगो न संशयः
ဓျာနယောဂဖြင့်သာ အပြစ်တို့ ပျက်ကွယ်သွားသည်—အခြားနည်းမရှိ။ ဂျပ (မန္တရရွတ်) နှင့် ဓျာနာတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော ယောဂသည် အမှန်တကယ် ကမ္မယောဂ ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။
Verse 28
शब्दब्रह्मसमुद्भूतो वेदेन द्वादशाक्षरः । ध्यानेन सर्वमाप्नोति ध्यानेनाप्नोति शुद्धताम्
သဗ္ဒဗြဟ္မ (Śabda-Brahman) မှ ပေါ်ထွန်း၍ ဝေဒပေါ်တွင် တည်သော အက္ခရာ ၁၂ လုံး မန္တရ—ဓျာနာဖြင့် အရာအားလုံးကို ရရှိသည်; ဓျာနာဖြင့် သန့်ရှင်းမှုကိုလည်း ရရှိသည်။
Verse 29
ध्यानेन परमं ब्रह्म मूर्त्तौ योगस्तु ध्यानजः । सावलम्बो ध्यानयोगो यन्नारायणदर्शनम्
ဓျာနာဖြင့် အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မကို သိမြင်ရသည်။ မူရ္တိ (ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်) နှင့် ဆက်နွယ်၍ ဓျာနာမှ ပေါ်ထွန်းသော ယောဂကို သင်ကြားထားသည်။ အာလမ္ဗ (အထောက်အကူရှိသော အရာ) ပါသော ဓျာနယောဂသည် နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကို မြင်တွေ့ခြင်းသို့ ရောက်ဆုံးသည်။
Verse 30
द्वितीयो निखिलालम्बो ज्ञानयोगेन कीर्तितः । अरूपमप्रमेयं यत्सर्वकायं महः सदा
ဒုတိယလမ်းကို ဉာဏယောဂဖြင့် “အရာအားလုံးကို ထောက်ပံ့သော လမ်း” ဟု ကြေညာထားသည်။ ၎င်းသည် အစဉ်တည်သော မဟာအလင်းတရား—ရုပ်မဲ့၊ တိုင်းတာမရ၊ ကိုယ်ခန္ဓာအားလုံးကို လွှမ်းခြုံနေသည်။
Verse 31
तडित्कोटिसमप्रख्यं सदोदितमखंडितम् । निष्कलं सकलं वापि निरंजनमयं वियत्
လျှပ်စီး တစ်ကုဋေတစ်ကုဋေ မျှ တောက်ပသကဲ့သို့ ထွန်းလင်းသည်—အစဉ်ထွန်းတောက်၍ မပြတ်မခွဲ။ အစိတ်အပိုင်းမရှိဟုလည်း၊ အစိတ်အပိုင်းရှိဟုလည်း နားလည်နိုင်သော်လည်း၊ ကောင်းကင်အာကာသကဲ့သို့ အညစ်အကြေးကင်းစင်သည်။
Verse 32
तत्स्वरूपं भोगरूपं तुर्यातीतमनोपमम् । विभ्रांतकरणं मूर्तं प्रकृतिस्थं च शाश्वतम्
ထိုတတ္တဝါသည် မိမိ၏အမှန်တကယ်သဘောတရားဖြစ်ပြီး၊ အတွေ့အကြုံခံစားမှု (ဘောဂ) ၏ရုပ်သဘောအဖြစ်လည်း ပေါ်ထွန်းသည်။ ၎င်းသည် တုရိယကိုတောင် ကျော်လွန်သော စိတ်နှင့်တူသော်လည်း၊ အာရုံကိရိယာများဖြင့် လုပ်ဆောင်ကာ ပရကృతိ၌ တည်နေသော ရုပ်တရားဟု ဆိုကြပြီး အမြဲတမ်းတည်မြဲသည်။
Verse 33
दृश्यादृश्यमजं चैव वैराजं सततोज्ज्वलम् । बहुलं सर्वजं धर्म्यं निर्विकल्पमनीश्वरम्
၎င်းသည် မြင်ရသကဲ့သို့ မမြင်ရလည်း ဖြစ်၏; မမွေးဖွားသော အဇ; စကြဝဠာတော် (ဝိရာဇ) ဖြစ်၍ အစဉ်တောက်ပလင်းလက်၏။ အလွန်ကျယ်ဝန်းကာ အရာအားလုံး၏ မူလဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မ၏ အခြေခံတည်ရာ—စိတ်ကူးယဉ်ခွဲခြားမှုကင်း၍ သာမန်နားလည်သည့် အရှင်အာဏာကိုလည်း ကျော်လွန်သည်။
Verse 34
अगोत्रं वरणं वापि ब्रह्मांडशतकारणम् । निरीहं निर्ममं बुद्धिशून्यरूपं च निर्मलम्
၎င်းသည် ဂိုတ်ရ (မျိုးရိုး) မရှိ၊ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုနှင့် လူမှုအကာအရံတို့ကို ကျော်လွန်၏; စကြဝဠာအနန္တများ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်၏။ ဆန္ဒကင်း၍ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်း၊ ဉာဏ်အတွေးကို ကျော်လွန်သော ရုပ်သဘောရှိပြီး အလွန်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သည်။
Verse 35
तदीशरूपं निर्देहं निर्द्वंद्वं साक्षिमात्रकम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं ध्यातृध्येयविवर्जितम् । नोपमेयमगाधं त्वं स्वीकुरुष्व स्वतेजसा
ထိုအရှင်တတ္တဝါသည် ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့၊ ဒွန္ဒ္ဝ (နှစ်ဖက်ဆန့်ကျင်) အားလုံးကို ကျော်လွန်၍ သက်သက်သက်သက် သက်သေ-သတိ (စాక్షီ) သာဖြစ်၏။ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ကြည်လင်သည့် စဖတိက (ကြည်လင်ကျောက်) ကဲ့သို့—တရားထိုင်သူနှင့် တရားထိုင်ရာအရာ၏ ခွဲခြားမှုမရှိ။ အို ဒေဝီ၊ မိမိ၏ အတွင်းအလင်းတော်ဖြင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်၍ အနက်မဆုံးသော သစ္စာကို မိမိအတွင်း၌ လက်ခံပါ။
Verse 36
पार्वत्युवाच । तत्कथं प्राप्यते सम्यग्ज्ञानं योगिस्वरूपिणम् । नारायणममूर्तं च स्थानं तस्य वद प्रभो
ပါရဝတီက မေးလျှောက်သည်– «ယောဂီ၏သဘောတရားတော်အဖြစ်ရှိသော ပြည့်စုံသည့် ဉာဏ်တော်ကို မည်သို့မှန်ကန်စွာ ရရှိနိုင်ပါသနည်း။ ထို့ပြင် အို प्रभု၊ ရုပ်မဲ့ နာရာယဏ၏ ‘တည်ရာ’ ကိုလည်း မိန့်ကြားပါ»။
Verse 37
ईश्वर उवाच । शिरः प्रधानं गात्रेषु शिरसा धार्यते महान्
ဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်– ကိုယ်အင်္ဂါတို့အနက် ခေါင်းသည် အဓိကအမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။ ခေါင်းပေါ်တွင်ပင် အကြီးမားသော ဝန်—ကိုယ်တစ်လုံးလုံး—ကို ထမ်းဆောင်ထားရ၏။
Verse 38
शिरसा पूजितो देवः पूजितं सकलं जगत् । शिरसा धार्यते योगः शिरसा ध्रियते बलम्
ခေါင်းငုံ့၍ ဒေဝတော်ကို ပူဇော်လျှင် ကမ္ဘာလောက အလုံးစုံကို ပူဇော်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ခေါင်းကြောင့် ယောဂသည် တည်တံ့၏; ခေါင်းကြောင့် အင်အားသည် ထောက်တည်၏။
Verse 39
शिरसा ध्रियते तेजो जीवितं शिरसि स्थितम् । सूर्यः शिरो ह्यमूर्त्तस्य मूर्तस्यापि तथैव च
တေဇော (ရောင်ခြည်တောက်ပမှု) သည် ခေါင်းကြောင့် ထိန်းထားရ၏။ အသက်သည်လည်း ခေါင်း၌ တည်၏။ နေမင်းသည် အမူရ္တ (ရုပ်မဲ့) သတ္တဝါ၏ ‘ခေါင်း’ ဖြစ်သကဲ့သို့၊ မူရ္တ (ရုပ်ရှိ) သတ္တဝါ၏လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။
Verse 40
उरस्तु पृथिवीलोकः पादश्चैव रसातलम् । अयं ब्रह्मांडरूपे च मूर्त्तामूर्त्तस्वरूपतः
ရင်ဘတ်သည် ပೃഥိဝီလောက (Pṛthivī-loka) ဖြစ်၍၊ ခြေထောက်တို့သည် ရသာတလ (Rasātala) လောက ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဗြဟ္မာဏ္ဍ (Brahmāṇḍa) အာကာသဥဏ္ဍ၏ ရုပ်တော်အဖြစ်၊ ရုပ်ရှိရုပ်မဲ့ နှစ်မျိုးသဘောဖြင့် တည်ရှိ၏။
Verse 41
विष्णुरेव ब्रह्मरूपो ज्ञानयोगाश्रयः स्वयम् । सृजते सर्वभूतानि पालयत्यपि सर्वशः
ဗိဿ္ဏုသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ဗြဟ္မာရုပ် ဖြစ်၍၊ ဉာဏယောဂ၏ အားကိုးရာ ဖြစ်တော်မူ၏။ သတ္တဝါအလုံးစုံကို ဖန်ဆင်းတော်မူပြီး၊ အလုံးစုံကို နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူ၏။
Verse 42
विनाशयति सर्वं हि सर्वदेवमयो ह्ययम् । सर्वमासेष्वाधिपत्यं यस्य विष्णोः सनातनम्
ထိုဗိဿနုသည် အရာအားလုံးကို ပျက်သိမ်းစေတတ်၏၊ အကြောင်းမှာ အရှင်သည် နတ်ဘုရားအားလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်၏။ လအပေါင်းတို့အပေါ် အနန္တအာဏာပိုင်မှုသည် ထိုဗိဿနု၏ ဖြစ်၏။
Verse 43
तस्मात्सर्वेषु मासेषु सर्वेषु दिवसेष्वपि । सर्वेषु यामकालेषु संस्मरन्मुच्यते हरिम्
ထို့ကြောင့် လအပေါင်းတို့၌လည်း၊ နေ့ရက်အပေါင်းတို့၌လည်း၊ အချိန်၏ ယာမကာလတိုင်း၌လည်း ဟရိကို အမြဲအမှတ်ရသူသည် ချုပ်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်၏။
Verse 44
चातुर्मास्ये विशेषेण ध्यानमात्रात्प्रमुच्यते । अमूर्त्तसेवनं गंगातीर्थध्यानाद्वरं परम्
ချာတုർമាសျာကာလ၌ အထူးသဖြင့် တရားသတိဖြင့် ဓ్యာနသာမက လွတ်မြောက်နိုင်၏။ အမူရ္တ—ရုပ်မဲ့အရှင်—ကို ဆည်းကပ်ခြင်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးကောင်းကျိုးဖြစ်၍ ဂင်္ဂါတီရ္ထကို ဓ్యာနပြုခြင်းထက်ပင် မြတ်၏။
Verse 45
सर्वदानोत्तरं चैव चातुर्मास्ये न संशयः । सर्वमासकृतं पापं चातुर्मास्ये शुभाशुभम्
ချာတုർമាសျာ၌ (ကုသိုလ်) သည် ဒါနအပေါင်းတို့ထက် မြင့်မားသည်ဟု မသံသယရှိ။ လအပေါင်းတို့တွင် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များသည် ‘ကောင်း’ သို့မဟုတ် ‘မကောင်း’ ဟူသော လုပ်ရပ်များမှ ဖြစ်လာသော်လည်း ချာတုർമាសျာ၌ ထိရောက်စွာ ဖြေရှင်းခံရ၏။
Verse 46
अक्षय्यं तद्भवेद्देवि नात्र कार्या विचारणा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञानयोगो बहूत्तमः
ဒေဝီအို၊ ထိုအကျိုးသည် မပျက်မယွင်း အက္ခယ ဖြစ်လာ၏—ဤတွင် သံသယ သို့မဟုတ် အငြင်းပွားရန် မလို။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ဉာဏယောဂသည် အထူးမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 48
न कथ्येयं यस्य कस्य सुतस्याप्य परस्य च । अदांतायाथ दुष्टाय चलचित्ताय दांभिके
ဤသို့သောဓမ္မကို မည်သူမဆိုအား မလွယ်ကူစွာ မသင်ကြားရ၊ ကိုယ့်သားတောင် မဟုတ်သလို အခြားသူကိုတော့ ပို၍မပြောရ။ စည်းကမ်းမရှိသူ၊ မကောင်းသူ၊ စိတ်မတည်သူ၊ ဟန်ဆောင်သူတို့အား မပြောရ။
Verse 49
स्ववाक्च्युताय निंद्याय न वाच्या योगजा कथा । नित्यभक्ताय दांताय शमादि गुणिने तथा
ယောဂမှ ပေါက်ဖွားသောကထာကို ကိုယ့်စကားသစ္စာမှ လွဲကျသွားသူ၊ သို့မဟုတ် အပြစ်တင်ထိုက်သူအား မပြောရ။ သို့ရာတွင် နေ့စဉ်ဘုရားကိုးကွယ်သူ၊ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ ငြိမ်းချမ်းမှုစသော ဂုဏ်သတ္တိများရှိသူအား ပြောရ။
Verse 50
विष्णुभक्ताय दातव्या शूद्रायापि द्विजन्मने । अभक्तायाप्यशुचये ब्रह्मस्थानं न कथ्यते
ဤလျှို့ဝှက်သင်ခန်းစာကို ဗိဿနုကို ဘက်တော်ထားသောသူအား ပေးအပ်ရမည်—သူသည် ရှူဒြာဖြစ်သော်လည်း ဝိညာဉ်ရေးသင်တန်းဖြင့် ဒွိဇဖြစ်သူတည်း။ သို့သော် ယုံကြည်မှုမရှိ၍ မသန့်ရှင်းသူအား အမြင့်ဆုံး ‘ဗြဟ္မ၏ အာသန’ ကို မဖော်ပြရ။
Verse 51
मद्भक्त्या योगसिद्धिं त्वं गृहाणाशु तपोधने । अभूतं ज्ञानगम्यं तं विद्धि नारायणं परम्
အို တပဿ၏ ရတနာတော်၊ ငါ့အပေါ် ဘက္တိဖြင့် ယောဂစိဒ္ဓိကို အမြန်လက်ခံယူလော့။ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းအားလုံးထက် ကျော်လွန်၍ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိမြင်နိုင်သော အမြင့်ဆုံး နာရာယဏကို သိမှတ်လော့။
Verse 52
नादरूपेण शिरसि तिष्ठंतं सर्वदेहिनाम् । स एव जीवशिरसि वर्त्तते सूर्यबिंबवत्
နာဒ (အတွင်းသံ) အဖြစ်ဖြင့် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံး၏ ခေါင်းထက်၌ တည်နေသော ထိုအမှန်တရားသည်ပင် သက်ရှိတစ်ဦးချင်း၏ ခေါင်းထက်၌ နေရောင်ပြန်လင်းသကဲ့သို့ တည်ရှိနေသည်။
Verse 53
सदोदितः सूक्ष्मरूपो मूर्त्तो मूर्त्या प्रणीयते । अभ्यासेन सदा देवि प्राप्यते परमात्मकः
အမြဲတမ်းထွန်းလင်းနေ၍ အလွန်သိမ်မွေ့သောရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိတော်မူသော အရှင်သည် ရုပ်ရှိသူကို ရုပ်အားဖြင့်ပင် ချဉ်းကပ်နိုင်၏။ အို ဒေဝီ၊ အမြဲမပြတ် လေ့ကျင့်အားထုတ်ခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ကို ရရှိနိုင်၏။
Verse 54
शरीरे सकला देवा योगिनो निवसंति हि । कर्णे तु दक्षिणे नद्यो निवसंति तथाऽपराः
အမှန်တကယ်ပင် နတ်တော်အပေါင်းနှင့် ယောဂီတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ နေထိုင်ကြ၏။ ထို့အတူ ညာဘက်နားအတွင်း၌လည်း မြစ်များနှင့် အခြားသော သန့်ရှင်းသော စီးကြောင်းတို့ နေထိုင်ကြသည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 55
हृदये चेश्वरः शंभुर्नाभौ ब्रह्मा सनातनः । पृथ्वी पादतलाग्रे जलं सर्वगतं तथा
နှလုံးအတွင်း၌ အရှင်ဣश्वर ရှမ္ဘုရှိတော်မူ၏။ ဗိုက်ချက်၌ ထာဝရ ဘြဟ္မာရှိတော်မူ၏။ ခြေဖဝါးအဆုံး၌ မြေဓာတ်ရှိ၍ ရေဓာတ်သည် အရာရာ၌ ပျံ့နှံ့နေ၏။
Verse 56
तेजो वायुस्तथाऽकाशं विद्यते भालमध्यतः । हस्ते च पंच तीर्थानि दक्षिणे नात्र संशयः
နဖူးအလယ်၌ မီးဓာတ်၊ လေဓာတ်နှင့် အာကာသဓာတ် ရှိ၏။ ထို့ပြင် ညာလက်၌ တီရ္ထ (tīrtha) ငါးပါး ရှိသည်မှာ သံသယမရှိ။
Verse 57
सूर्यो यद्दक्षिणं नेत्रं चन्द्रो वाममुदाहृतम् । भौमश्चैव बुधश्चैव नासिके द्वे उदाहृते
နေမင်းသည် ညာမျက်စိဟု ကြေညာထားပြီး၊ လမင်းသည် ဘယ်မျက်စိဟု ဆို၏။ အင်္ဂါနှင့် ဗုဒ္ဓတို့ကိုလည်း နှာခေါင်းပေါက် နှစ်ပေါက်ဟု ကြေညာထား၏။
Verse 58
गुरुश्च दक्षिणे कर्णे वामकर्णे तथा भृगुः । मुखे शनैश्चरः प्रोक्तो गुदे राहुः प्रकीर्तितः
ဂုရု (ဗြဟස්ပတိ) သည် ညာဘက်နား၌ တည်၏။ ဘယ်ဘက်နား၌လည်း ဘೃဂု (သုကြ) ရှိ၏။ ပါးစပ်၌ စနေရှ္စရ (စနေ) ဟု ဆိုကြ၏။ အနောက်ပေါက်၌ ရာဟု တည်သည်ဟု ကြေညာ၏။
Verse 59
केतुरिंद्रियगः प्रोक्तो ग्रहाः सर्वे शरीरगाः । योगिनो देहमासाद्य भुवनानि चतुर्दश
ကေတုသည် အာရုံအင်္ဂါများအတွင်း လှုပ်ရှားသည်ဟု ဆို၏။ အမှန်တကယ် ဂြဟများအားလုံးသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း နေထိုင်ကြ၏။ ယောဂီတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို အားကိုး၍ (လေ့ကျင့်ရာကွင်းအဖြစ်) ကမ္ဘာလောက ဆယ့်လေးပါးကို သိမြင်ရ၏။
Verse 60
प्रवर्त्तंते सदा देवि तस्माद्योगं सदाभ्यसेत् । चातुर्मास्ये विशेषेण योगी पापं निकृन्तति
ဒေဝီမယ်တော်၊ လောကီစိတ်လှုပ်ရှားမှုတို့၏ လှိုင်းစီးကြောင်းသည် အမြဲတမ်း ပေါ်ထွန်းနေသဖြင့် ထို့ကြောင့် ယောဂကို အစဉ်အမြဲ လေ့ကျင့်သင့်၏။ အထူးသဖြင့် စာတုർമាសျာ ကာလတွင် ယောဂီသည် အပြစ်ကို ဖြတ်တောက်ပစ်၏။
Verse 61
मुहूर्त्तमपि यो योगी मस्तके धारयेन्मनः । कर्णै पिधाय पापेभ्यो मुच्यतेऽसौ न संशयः
ယောဂီတစ်ဦးသည် မုဟူရ္တတစ်ခဏသာဖြစ်စေ ခေါင်းထိပ်၌ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းထားနိုင်ပြီး နားကို ပိတ်ကာ အပြင်အာရုံမှ ကင်းဝေးလျှင်၊ ထိုသူသည် အပြစ်တို့မှ လွတ်မြောက်သည်—သံသယမရှိ။
Verse 62
अंतरं नैव पश्यामि विष्णोर्योगपरस्य वा । एकोऽपि योगी यद्गेहे ग्रासमात्रं भुनक्ति च
ဗိဿနုနှင့် ယောဂကို အလွန်အမင်း အားထုတ်သူအကြား မည်သည့်ကွာခြားမှုမျှ မမြင်ရ။ အိမ်တစ်အိမ်၌ ယောဂီတစ်ဦးတည်းပင် ဝင်ရောက်၍ အစာတစ်ကိုက်သာ စားသော်လည်း ထိုနေရာကို သန့်ရှင်းစေ၏။
Verse 63
कुलानि त्रीणि सोऽवश्यं तारयेदात्मना सह । यदि विप्रो भवेद्योगी सोऽवश्यं दर्शनादपि
သူသည် မိမိနှင့်အတူ မျိုးရိုးသုံးဆက်ကို မလွဲမသွေ ကယ်တင်ပေး၏။ ယောဂီသည် ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်လျှင် မျက်မြင်ဒർശနသာဖြင့်ပင် အကျိုးကျေးဇူးကို သေချာပေါက် ပေးနိုင်၏။
Verse 64
सर्वेषां प्राणिनां देवि पापराशि निषूदकः । सक्रियो ब्रह्मनिरतः सच्छूद्रो योगभाग्यदि
ဒေဝီမယ်၊ သတ္တဝါအားလုံးအတွက် သူသည် အပြစ်အစုအပုံများကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်လာ၏။ အလုပ်လုပ်နေသော (အိမ်ထောင်ရှင်) ရှုဒ္ဒရတစ်ဦးပင် သန့်ရှင်းသောအကျင့်ရှိ၍ ဗြဟ္မကို အာရုံစိုက်ကာ ယောဂကံကောင်းခြင်း ရရှိလျှင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။
Verse 65
भवेत्सद्गुरुभक्तो वा सोऽप्यमूर्त्तफलं लभेत् । यो योगी नियताहारः परब्रह्म समाधिमान्
သို့မဟုတ် စစ်မှန်သော ဆဒ္ဂုရုကို ဘက်တော်မူလျှင် သူလည်း မမြင်နိုင်သော (အမူရ္တ) အကျိုးကို ရရှိ၏။ အစာကို ထိန်းညှိစားသောက်၍ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မ၌ သမာဓိတည်နေသော ယောဂီသည် အလွန်ကံကောင်းသူ ဖြစ်၏။
Verse 66
चातुर्मास्ये विशेषेण हरौ स लयभाग्भवेत् । यथा सिद्धकरस्पर्शाल्लोहं भवति कांचनम्
အထူးသဖြင့် စာတုർമាសျ၌ သူသည် ဟရိ၌ လယ (ပျော်ဝင်ခြင်း) ကို ရရှိ၏။ စိဒ္ဓ၏ လက်ထိတွေ့မှုကြောင့် သံသည် ရွှေဖြစ်သကဲ့သို့ပင်။
Verse 67
तथा मूर्त्तं हरिप्रीत्या मनुष्यो लयमाव्रजेत् । यथा मार्गजलं गंगापतितं त्रिदशैरपि
ထို့အတူ ဟရိကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကြောင့် လူသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိနေစဉ်ပင် (ဟရိ၌) လယကို ရောက်နိုင်၏။ လမ်းဘေးရေ သာမန်တစ်စက်ပင် ဂင်္ဂါသို့ ကျရောက်သွားလျှင် နတ်တို့ကပင် သန့်ရှင်းဟု ခံယူသကဲ့သို့။
Verse 68
सेवितं सर्वफलदं तथा योगी विमुक्तिदः । यथा गोमयमात्रेण वह्निर्दीप्यति सर्वदा
ဤတီရ္ထကို ဆည်းကပ်ပြုစုလျှင် အကျိုးဖလအားလုံးကို ပေးတတ်၏။ ထိုနည်းတူ ယောဂီသည် မောက္ခကို ပေးတတ်၏။ မီးသည် အမြဲတမ်း တောက်လောင်သကဲ့သို့၊ နွားချေးအနည်းငယ်ကိုပင် လောင်စာအဖြစ် ထည့်လျှင်လည်း ထွန်းလင်း၏။
Verse 69
देवतानां मुखं तद्धि कीर्त्यते याज्ञिकैः सदा । एवं योगी सदाऽभ्यासाज्जायते मोक्षभाजनम्
ယဇ္ဉပြုသူတို့က ထိုအရာကို အမြဲတမ်း “ဒေဝတားတို့၏ ပါးစပ်” ဟု ခေါ်ဆိုကြ၏။ ထိုနည်းတူ အမြဲမပြတ် လေ့ကျင့်မှုကြောင့် ယောဂီသည် မောက္ခကို ခံယူထိုက်သော အိုးအိမ် (အာခံ) ဖြစ်လာ၏။
Verse 70
योगोऽयं सेव्यते देवि ज्ञानासिद्धिप्रदः सदा । सनकादिभिराचार्यैर्मुमुक्षुभिरधीश्वरैः
အို ဒေဝီ၊ ဤယောဂသည် အမြဲတမ်း လေ့ကျင့်ထိုက်၏၊ အကြောင်းမူကား စစ်မှန်သော ဉာဏ်နှင့် စိတ်ဝိညာဉ်ဆိုင်ရာ စိဒ္ဓိတို့ကို မလွဲမသွေ ပေးတတ်၏။ စနကာတို့ကဲ့သို့ ဂုရုအာချာရျများ၊ မောက္ခကို ဆန္ဒပြင်းသော မုမုက္ရှုများနှင့် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သော မဟာအရှင်တို့ကလည်း ဤယောဂကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ကြ၏။
Verse 71
प्रथमं ज्ञानसंपत्तिर्जायते योगिनां सदा । तेषां गृहीतमात्रस्तु योगी भवति पार्वति
ပထမဦးစွာ ယောဂီတို့အတွက် စစ်မှန်သော ဉာဏ်၏ ဓနသည် အမြဲတမ်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။ အို ပါရဝတီ၊ ထိုလမ်းစဉ်/စည်းကမ်းကို လက်ခံကိုင်စွဲရုံမျှဖြင့်ပင် ထိုသူသည် ယောဂီဟူ၍ ဖြစ်လာ၏။
Verse 72
ततस्तु सिद्धयस्तस्य त्वणिमाद्याः पुरोगताः । भवन्ति तत्रापि मनो न दद्याद्योगिनां वरः
ထို့နောက် သူ၏ စိဒ္ဓိများ—အဏိမာ စသည်တို့—သည် သူ့ရှေ့တွင် ပေါ်ထွက်လာကြ၏။ သို့ရာတွင် ထိုအရာများ၌ပင် ယောဂီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် စိတ်ကို မပေးမိသင့်၊ မကပ်ငြိသင့်။
Verse 73
सर्वदानक्रतुभवं पुण्यं भवति योगतः । योगात्सकलकामाप्तिर्न योगाद्भुवि प्राप्यते
ယောဂအားဖြင့် အလှူတော်အမျိုးမျိုးနှင့် ယဇ္ဈပူဇာအမျိုးမျိုးမှ ပေါက်ဖွားသကဲ့သို့ ကုသိုလ်ပုဏ္ဏား ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ယောဂမှ အလိုဆန္ဒနှင့် ရည်မှန်းချက်အားလုံး ပြည့်စုံလာ၍ မြေပြင်ပေါ်၌ ယောဂမရနိုင်သော အရာမရှိ။
Verse 74
योगान्न हृदयग्रंथिर्न योगान्ममता रिपुः । न योगसिद्धस्य मनो हर्त्तुं केनापि शक्यते
ယောဂအားဖြင့် နှလုံးသား၏ ချည်ကွင်း (ဂရန္ထိ) ပြတ်တောက်သည်။ ယောဂအားဖြင့် ‘ငါ့ဟာ’ ဟုခေါ်သော ရန်သူ မပေါ်ပေါက်။ ယောဂစिद्ध ဖြစ်သူ၏ စိတ်ကို မည်သူမျှ မည်သည့်အရာမျှ မခိုးယူနိုင်။
Verse 75
स एव विमलो योगी यच्चित्तं शिरसि स्थितम् । स्थिरीभूतव्यथं नित्यं दशमद्वारसंपुटे
ခေါင်းထိပ်၌ စိတ်တည်နေသော ယောဂီသာ အမှန်တကယ် သန့်ရှင်း (ဝိမလ) ဖြစ်သည်။ အမြဲတည်ငြိမ်၍ လှုပ်ရှားဝေဒနာ ပျောက်ကင်းကာ ‘ဒသမတံခါး’ ၏ အကာအကွယ်အတွင်း၌ နေထိုင်သည်။
Verse 76
कणौं पिधाय मर्त्यस्य नादरूपं विचिन्वतः । तदेव प्रणवस्याग्रं तदेव ब्रह्म शाश्वतम्
သေမျိုးသည် နားကိုပိတ်၍ နာဒ (အသံရုပ်) ကို စူးစမ်းသုံးသပ်လျှင် ထိုအတွင်းအသံတော်သည်ပင် ပ္ရဏဝ (အိုမ်) ၏ အမြင့်ဆုံး အနှစ်သာရ ဖြစ်ပြီး ထိုသည်ပင် အနန္တကာလ ဘြဟ္မန် ဖြစ်သည်။
Verse 77
तदेवानंतरूपाख्यं तदेवामृतमुत्तमम् । घ्राणवायौ प्रघोषोऽयं जठराग्नेर्महत्पदम्
ထိုသည်ပင် ‘အနန္တ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်’ ဟု ခေါ်သည်။ ထိုသည်ပင် အမြင့်ဆုံး အမృత ဖြစ်သည်။ ဤမြည်သံသည် နှာခေါင်းရှိ အသက်ရှူလေထဲ၌ ကြားရပြီး ဝမ်းဗိုက်မီး (ဇဋရအဂ္နိ) ၏ မဟာအဆင့်တည်ရာ ဖြစ်သည်။
Verse 78
पंचभूतं निवासं यज्ज्ञानरूपमिदं पदम् । पदं प्राप्य विमुक्तिः स्याज्जन्मसंसारबंधनात्
ဓာတ်ငါးပါးကို အာသ్రయအဖြစ်ထား၍ ဉာဏ်သဘောဖြစ်သော ဤပဒကို ရောက်လျှင် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သံသရာလှည့်လည်မှု၏ ချည်နှောင်မှုမှ မောက္ခကို ရရှိမည်။
Verse 79
यदाप्तिर्दुलभा लोके योगसिद्धिप्रदायिका
ထိုရရှိခြင်းသည် လောက၌ ရှားပါး၍ ယောဂစိဒ္ဓိကို ပေးအပ်သော အကျိုးပေးသူ ဖြစ်သည်။
Verse 80
एवं ब्रह्ममयं विभाति सकलं विश्वं चरं स्थावरं विज्ञानाख्यमिदं पदं स भगवान्विष्णुः स्वयं व्यापकः । ज्ञात्वा तं शिरसि स्थितं बहुवरं योगेश्वराणां परं प्राणी मुंचति सर्पवज्जगतिजां निर्मोकमायाकृतिम्
ဤသို့ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးသည် ဗြဟ္မန်အဖြစ် တောက်ပလင်းလက်သည်။ «ဗိဇ္ဉာန» ဟုခေါ်သော ဤပဒသည် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော ဘဂဝန် ဝိષ્ણု ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။ ယောဂဣရှ္ဝရတို့ထက်ပင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်၍ ခေါင်းထိပ်၌ တည်နေသော ထိုအရှင်ကို သိမြင်လျှင် သတ္တဝါသည် မာယာက ပြုလုပ်ထားသော လောကမွေး အဖုံးအလွှာကို မြွေက အရေခွံချွတ်သကဲ့သို့ ချွတ်ပစ်သည်။
Verse 112
वाकारो धूम्रवर्णश्च सूर्यबीजं मनोजवम् । पुलस्त्यर्षिसमायुक्तं नियुक्तं सर्वसौख्यदम्
«ဝ» ဟူသော အက္ခရာသည် မီးခိုးရောင်ဖြစ်၍ နေဘုရား၏ ဘီဇမန်တရား၊ စိတ်ကဲ့သို့ လျင်မြန်သည်။ ပုလတ္စျ ရှင်ရသီနှင့် ပေါင်းစည်းကာ သင့်တော်စွာ အသုံးချလျှင် အမျိုးမျိုးသော ချမ်းသာကောင်းကျိုးကို ပေးသည်။
Verse 258
ध्यानैजपैः पूजितैश्च भक्तानां मुनिसत्तम । मोक्षो भवति बन्धेभ्यः कर्मजेभ्यो न संशयः
အို မုနိတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးရေ၊ သဒ္ဓါရှိသော ဘက္တတို့သည် ဓျာန၊ ဇပ (မန္တရားထပ်ဆိုခြင်း) နှင့် ပူဇာဖြင့် ကိုးကွယ်လျှင် ကမ္မမှ ပေါက်ဖွားသော ချည်နှောင်မှုများမှ လွတ်မြောက်သည့် မောက္ခသည် မသံသယဘဲ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 262
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहरस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये ज्ञानयोगकथनं नाम द्विषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီရိ စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၌၊ ဧကာရှီတိ-သာဟသရီ သံဟိတာအတွင်း၊ ဆဋ္ဌမ နာဂရခဏ္ဍ၌—ဟာဋကေရှွရ က్షೇತ್ರမဟာတ္မ്യ၊ ရှေရှသာယီ အုပ်ခယာန၊ ဘြဟ္မာ–နာရဒ သမ္ဗာဒနှင့် ချာတုർമಾಸျ မဟာတ္မ្យတို့တွင် ပါဝင်သော «ဉာဏယောဂ သင်ကြားခြင်း» ဟူသော အခန်း ၂၆၂ သည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 407
सेवितो विष्णुरूपेण ब्रह्ममोक्षप्रदायकः । शृणुष्वावहिता भूत्वा मूर्त्तामूर्ते स्थितिं शुभे
ဗိဿနုရုပ်ဖြင့် ပူဇော်ဆည်းကပ်လျှင်၊ ဘြဟ္မသဘောကို သိမြင်စေ၍ မောက္ခကို ပေးတော်မူ၏။ အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာထား၍ ရုပ်ရှိခြင်းနှင့် ရုပ်မရှိခြင်း နှစ်မျိုးလုံး၌ တည်နေသော သူ၏ သန့်ရှင်းသော သဘောတရားကို နားထောင်လော့။