
ဤအဓျာယတွင် စူတက ပဝိသ္သဒ္ဓ သာသနာမြေဗေဒဆိုင်ရာ အရေးကြီးဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ လိင်္ဂတစ်ခုကို မြေမှနှုတ်ယူသည့်အခါ ပာတာလမှ ဂင်္ဂါ (ဇဟ္နဝီ) ရေသည် ထိုလမ်းကြောင်းမှ ပေါက်ထွက်လာပြီး၊ တီရ္ထမဟာတ္မယ အစဉ်အလာအတိုင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သန့်စင်ပေးနိုင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းပြည့်စုံစေခြင်းဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် စူတက “လောကအံ့ဩဖွယ်” အကြောင်းအရာကို ကြေညာကာ၊ ခဏ္ဍာလ အဆင့်သို့ ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီးနောက် မင်းတော်တစ်ပါးနှင့် သင့်တော်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်ရရှိသည့် မင်း တြိသင်္ကူကို မိတ်ဆက်သည်။ စုဝေးနေသော ရှိများက တြိသင်္ကူ၏ ကျဆင်းရခြင်း အကြောင်းရင်းကို အသေးစိတ် မေးမြန်းကြသည်။ စူတက တြိသင်္ကူကို ဗဟိုထားသည့် ရှေးဟောင်း သန့်စင်ပေးသော ပုံပြင်ကို ပြောမည်ဟု သဘောတူပြီး၊ မင်း၏ မျိုးရိုးနှင့် သီလဂုဏ်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်—နေမင်းမျိုးဆက်၊ ဝသိဋ္ဌ၏ တပည့်၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် ယဇ္ဉကြီးများကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဒက္ခိဏာကို ပြည့်စုံစွာ ပေးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ဂုဏ်သရေရှိ၍ လိုအပ်နေသော ဗြာဟ္မဏများအား အလှူအတန်းကျယ်ပြန့်ခြင်း၊ ဝရတများကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ခိုလှုံလာသူများကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နန်းတော်ဆွေးနွေးခန်းသို့ ပြောင်းလဲကာ တြိသင်္ကူက လက်ရှိကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် ကောင်းကင် (သွဝဂ္ဂ) သို့ တက်နိုင်စေမည့် ယဇ္ဉကို တောင်းဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက မဖြစ်နိုင်ဟု ငြင်းဆိုပြီး၊ ထိုကဲ့သို့သော ကုသိုလ်ကံများဖြင့် သွဝဂ္ဂရောက်ခြင်းသည် အခြားကိုယ်ခန္ဓာရပြီးမှ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကာ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် တက်သွားသည့် နမူနာရှိလျှင် ပြပါဟု စိန်ခေါ်သည်။ တြိသင်္ကူက ရှင်၏ အာနုဘော်ကို ယုံကြည်ကာ ထပ်မံတောင်းဆိုပြီး မငြင်းလျှင် အခြား ပူဇော်ဆောင်ရွက်သူကို ရှာမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်သည်။ ဝသိဋ္ဌက ရယ်မောကာ မိမိစိတ်တိုင်း ဆောင်ရွက်ပါဟု ခွင့်ပြုသည်။ ဤအဓျာယ၏ သင်ခန်းစာမှာ ယဇ္ဉဆိုင်ရာ မဟာမန်တရားလိုလားမှု၊ သဒ္ဓမ္မအကန့်အသတ်နှင့် တီရ္ထရေချိုးခြင်း၏ ပြောင်းလဲစေသော အာနုဘော်တို့၏ တင်းမာမှုကို ပြသခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 1
। सूत उवाच । तस्मिन्नुत्पाटिते लिंगे भूतलाद्द्विजसत्तमाः । पातालाज्जाह्नवीतोयं तेन मार्गेण निःसृतम् । सर्वपापहरं नॄणां सर्वकामप्रदायकम्
စူတက ပြော၏—ထိုလိင်္ဂကို မြေမျက်နှာပြင်မှ အမြစ်ဖြုတ်လိုက်သောအခါ၊ အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ ပာတာလာ (Pātāla) မှ ဂျာဟ္နဝီ (Jāhnavī/ဂင်္ဂါ) ရေသည် ထိုလမ်းကြောင်းအတိုင်း ထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုရေသည် လူတို့၏ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးပြီး လိုရာဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်း၏။
Verse 2
तत्र स्वयमभूत्पूर्वं यत्तद्द्विजवरोत्तमाः । शृणुध्वं वदतो मेऽद्य लोकविस्मयकारकम्
အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးတို့၊ ယနေ့ ငါပြောမည့် အကြောင်းကို နားထောင်ကြလော့—အတိတ်က ထိုနေရာ၌ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်၊ လောကကို အံ့ဩစေသော အကြောင်းပင် ဖြစ်၏။
Verse 3
त्रिशंकुर्नाम राजेंद्रश्चंडालत्वं समागतः । तत्र स्नातः पुनर्लेभे शरीरं पार्थिवोचितम्
တရိရှင်ကု ဟူသော မင်းတပါးသည် ချဏ္ဍာလ အခြေအနေသို့ ကျရောက်ခဲ့၏။ သို့သော် ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီးနောက် မင်းနှင့်သင့်တော်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်ရရှိ하였다။
Verse 4
ऋषयः ऊचुः । चंडालत्वं कथं प्राप्तस्त्रिशंकुर्नृपसत्तमः । एतत्त्वं सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन
ရိရှီတို့က ဆိုကြ၏— “မင်းတို့အထဲ အကောင်းဆုံးဖြစ်သော တရိရှင်ကုသည် ချဏ္ဍာလ အခြေအနေကို မည်သို့ ရောက်ရှိသနည်း။ အို စူတ၏ သားရေ၊ ဤအကြောင်းအရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။”
Verse 5
सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । सर्वपापहरां मेध्यां त्रिशंकुनृपसंभवाम्
စူတက ဆို၏— “အို သင်တို့ရေ၊ ငါသည် ရှေးဟောင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို သင်တို့အား ရွတ်ဆိုပြမည်။ ၎င်းသည် သန့်စင်စေ၍ နားထောင်ရန် သင့်တော်ကာ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပြီး တရိရှင်ကု မင်းနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပုံပြင်ဖြစ်၏။”
Verse 6
सूर्यवंशोद्भवः पूर्वं त्रिशंकुरिति विश्रुतः । आसीत्पार्थिवशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमः
ရှေးကာလ၌ နေမျိုးဆက်မှ မွေးဖွား၍ တရိရှင်ကု ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသော မင်းတပါးရှိ၏။ မင်းတို့အထဲ ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ထက်မြက်၍ ကျား၏ အင်အားနှင့်တူသော သတ္တိဗလကို ပိုင်ဆိုင်၏။
Verse 7
वसिष्ठस्य मुनेः शिष्यो यज्वा दानपतिः प्रभुः । तेनेष्टं च मखैः सर्वैरग्निष्टोमादिभिः सदा
သူသည် မဟာမုနိ ဝသိဋ္ဌ၏ တပည့်ဖြစ်၍ ယဇ္ဍဝါ (ယဇ္ဍ) ပြုသူ၊ ဒါန၏ အရှင်၊ အာဏာရှိသော အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် မခများအပါအဝင် ယဇ္ဍအမျိုးမျိုးကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
Verse 8
संपूर्णदक्षिणैरेव वत्सरं वत्सरं प्रति । तथा दानानि सर्वाणि प्रदत्तानि महात्मना
နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မဟာစိတ်ရှိသော မင်းကြီးသည် ယဇ်ပူဇော်မှုများကို ပူဇော်ကာ ပုရောဟိတ်တို့၏ ဒက္ခိဏာကို ပြည့်စုံစွာ ပေးလှူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အလှူဒါန အမျိုးမျိုးကိုလည်း အကုန်လုံး ပေးကမ်းခဲ့သည်။
Verse 9
ब्राह्मणेभ्यो विशिष्टेभ्यो दीनेभ्यश्च विशेषतः । व्रतानि च प्रचीर्णानि रक्षिताः शरणागताः
သူသည် ထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏတို့အားလည်းကောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသူတို့အားလည်းကောင်း အလှူပေးကမ်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဝရတ (သစ္စာကတိ) များကို လိုက်နာကာ ခိုလှုံလာသူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
Verse 10
पुत्रवल्लालिता लोकाः शत्रवश्च निषूदिताः । भ्रांतानि भूतले यानि तीर्थान्यायतनानि च । तपस्विभ्यो यथाकामं यच्छता वांछितं धनम्
ပြည်သူတို့ကို မိမိသားသမီးကဲ့သို့ ချစ်ခင်စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး ရန်သူတို့ကိုလည်း နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ဖြတ်ကူးရာ) များနှင့် ဘုရားကျောင်းအာယတနများကို လှည့်လည်ဖူးမြော်ကာ တပသီတို့လိုသမျှ ဆန္ဒအတိုင်း ငွေကြေးဥစ္စာကို ပေးကမ်းခဲ့သည်။
Verse 11
कस्यचित्त्वथ कालस्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तेन प्रोक्तः सभामध्ये संस्थितो नतिपूर्वकम्
ထို့နောက် အချိန်တစ်ခါတွင် မြတ်စွာသော မုနိ ဝသိဋ္ဌကို သူက စကားပြောကြားခဲ့သည်။ မင်းတော်အမတ်များ စုဝေးရာ အစည်းအဝေးအလယ်၌ ရိုသေလေးစားစွာ ရပ်တည်ကာ ပြောဆိုလေ၏။
Verse 12
त्रिशंकुरुवाच । भगवन्यष्टुमिच्छामि तेन यज्ञेन सांप्रतम् । गम्यते त्रिदिवं येन सशरीरेण सत्वरम्
တိရ္သင်္ကူက ပြောသည်— “အရှင်ဘုရား၊ ယခုအခါ ကျွန်ုပ်သည် ထိုယဇ်ကို ပြုလုပ်လိုပါသည်။ ထိုယဇ်ကြောင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ လျင်မြန်စွာ သုဝဏ္ဏဘုံ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ရောက်နိုင်ပါသည်။”
Verse 13
तस्मात्कुरु प्रसादं मे संभारानाहर द्रुतम् । तस्य यज्ञस्य सिद्ध्यर्थं यथार्हान्ब्राह्मणांस्तथा
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်အား ကရုဏာတော်ပြုပါ။ လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို အမြန်တကာ စုဆောင်းယူလာပါ၊ ထိုယဇ်ပူဇော်မှု အောင်မြင်စေရန်လည်း သင့်တော်သည့် ဗြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ခေါ်ပါ။
Verse 14
वसिष्ठ उवाच । न स कश्चित्क्रतुर्येन गम्यते त्रिदिवं नृप । अनेनैव शरीरेण सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्
ဝသိဋ္ဌက ပြော၏— “အို မင်းကြီး၊ ဤကိုယ်ခန္ဓာတည်းဟူသော ကိုယ်ဖြင့် တိရ္ဒိဝ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ရောက်စေသော ယဇ်ပူဇော်မှု မရှိပါ။ ဤသည်ကို အမှန်တရားအဖြစ် ငါပြောသည်။”
Verse 15
अग्निष्टोमादयो यज्ञा ये प्रोक्ताः प्राक्स्वयंभुवा । अन्यदेहांतरे स्वर्गः प्राप्यते तैः कृतैर्नृप
အို မင်းကြီး၊ အဂ္နိဋ္ဌောမ စသည့် ယဇ်များကို ရှေးက စွယ်ယံဘူ (ဗြဟ္မာ) က သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်လျှင် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ဦးတည်စေသော်လည်း၊ ထိုကောင်းကင်ဘုံကို ရရှိခြင်းမှာ အခြားကိုယ်ခန္ဓာသို့ ဝင်ပြီးနောက်၊ အနက်အားဖြင့် သေပြီးနောက်မှသာ ဖြစ်သည်။
Verse 16
यदि वा पृथिवीपाल त्वया यज्ञप्रभावतः । पार्थिवो वा द्विजो वाथ वैश्यो वान्यतरोऽपि वा
အို မြေကြီးကို ကာကွယ်သူ၊ ယဇ်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်စေကာမူ၊ သင်သည် မင်းဖြစ်စေ၊ ဗြာဟ္မဏဖြစ်စေ၊ ဝိုင်ရှျဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အခြားမည်သူမဆို ဖြစ်စေ၊ ထိုကဲ့သို့သော အကျိုးကို ရှာဖွေလိုပါက…
Verse 17
स्वयं दृष्टः श्रुतो वापि संजातोऽत्र धरातले । स्वर्गं गतः शरीरेण सहितस्तत्प्रकीर्तय
သင်ကိုယ်တိုင် မြင်ဖူးသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ကြားဖူးသော်လည်းကောင်း—ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် မွေးဖွားသူ တစ်ဦးက မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်တကွ ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်ဟု—ရှိလျှင် ထိုဥပမာကို ထင်ရှားစွာ ပြောကြားပါ။
Verse 18
त्रिशंकुरुवाच । नासाध्यं विद्यते ब्रह्मंस्तवाहं वेद्मि तत्त्वतः । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्यान्मनसेप्सितम्
တြိသင်္ကူက ပြော၏— အို ဗြဟ္မဏ (ဝသိဋ္ဌ) ရေ၊ သင်အတွက် မဖြစ်နိုင်သောအရာ မရှိကြောင်းကို ငါ အမှန်တကယ် သိ၏။ ထို့ကြောင့် ငါ့အား ကရုဏာတော် ပြုပါ၊ ငါ့စိတ်အလို ဆန္ဒ ပြည့်စုံစေပါ။
Verse 19
वसिष्ठ उवाच । अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि हि जिह्वया । तस्मान्नास्ति मखः कश्चित्सत्यं त्वं यष्टुमिच्छसि
ဝသိဋ္ဌက ပြော၏— ငါ့လျှာသည် ယခင်ကတည်းက မုသားကို မပြောခဲ့ဖူး၊ လွတ်လပ်သည့်အခိုက်အတန့်များတွင်ပင် ထိုသို့ပင်။ ထို့ကြောင့် သင်ရှာသော ယဇ္ဈနာမျိုး မရှိချေ; အမှန်အားဖြင့် သင်သည် မသင့်လျော်သော အရာကို ရည်ရွယ်သည့် ရိတုကို ပြုလို၏။
Verse 20
त्रिशंकुरुवाच । यदि मां विप्रशार्दूल न त्वं याजयितुं क्षमः । स्वर्गप्रदेन यज्ञेन वपुषानेन वै विभो
တြိသင်္ကူက ပြော၏— အို ဗြဟ္မဏတို့အနက် ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ထက်မြက်သူရေ၊ သင်သည် ကောင်းကင်ကို ပေးစွမ်းသော ယဇ္ဈနာဖြင့် ငါ့အတွက် အမှုဆောင်၍ မရနိုင်လျှင်— ဤကိုယ်ခန္ဓာတည်းဟူသော အဖြစ်ဖြင့်ပင် ငါ ကောင်းကင်သို့ ရောက်လိုသည်၊ အို မဟာတန်ခိုးရှင်—
Verse 21
तत्किं ते तपसः शक्त्या ब्राह्मणस्य विचक्षण । अपरं शृणु मे वाक्यं यद्ब्रवीमि परिस्फुटम् । शृण्वतां मुनिवृन्दानां तथान्येषां द्विजोत्तम
အို ဉာဏ်ပညာရှိသော ဗြဟ္မဏရေ၊ သင်၏ တပဿာအင်အားသည် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ ယခု ငါပြောမည့် စကားတစ်ခွန်းကို ထပ်မံ နားထောင်လော့၊ ငါသည် အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ပြောမည်— မုနိအစုအဝေးတို့နှင့် အခြားသူတို့ နားထောင်နေစဉ်၊ အို နှစ်ကြိမ်မွေးမြတ်သူ။
Verse 22
यदि मे न करोषि त्वं वचनं वदतोऽसकृत् । तेन यज्ञेन यक्ष्येऽहं तत्कृत्वान्यं द्विजं गुरुम्
ငါက အကြိမ်ကြိမ် ပြောနေသော်လည်း သင်သည် ငါ့တောင်းဆိုချက်ကို မလုပ်ဆောင်ပေးလျှင်၊ ထိုယဇ္ဈနာကို ငါသည် အခြား ဗြဟ္မဏတစ်ဦးအား ဂုရုအဖြစ် ခန့်ထား၍ သူ့အားဖြင့် ပြုလုပ်မည်။
Verse 23
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठो भगवांस्ततः । तमुवाच विहस्योच्चैः कुरुष्वैवं महीपते
သုတက ပြောသည်။ ထိုသူ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် မြတ်သော ဝသိဋ္ဌ မုနိသည် အော်ဟစ်ရယ်မောကာ မင်းကြီးအား «အဲဒီလိုပဲ လုပ်ပါ၊ မဟာမင်း» ဟု ဆို၏။