Adhyaya 220

Verse 1

ये वांछंति ममाभीष्टं श्राद्धे भुक्त्वाऽथ पैतृके

ငါနှစ်သက်သောအရာကို ဆန္ဒပြုသူတို့သည်—ဘိုးဘွားပူဇော်သော ပိတ္တೃ-ရှရဒ္ဓ၌ ဖိတ်ခေါ်သူတို့ကို အစာကျွေးပြီးနောက်…

Verse 2

आनर्त उवाच । त्रयोदश्यां कृते श्राद्धे कस्माद्वंशक्षयो भवेत् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्त्वं महा मुने । भर्तृयज्ञ उवाच । एषा मेध्यतमा राजन्युगादिः कलिसंभवा । स्नाने दाने जपे होमे श्राद्धे ज्ञेया तथाऽक्षया

အာနတ်တ မင်းကြီးက မေးလေသည်—«ထရယෝဒရှီနေ့တွင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် မည်ကြောင့် မျိုးရိုးဆုတ်ယုတ်မှု ဖြစ်နိုင်သနည်း။ မဟာမုနိ၊ အကျယ်တဝင့် အားလုံးကို ငါ့အား ရှင်းပြပါ»။ ဘရ္တೃယဇ్ఞ က ပြောလေသည်—«မင်းကြီး၊ ဤနေ့သည် အလွန်သန့်စင်စေသောနေ့၊ ကလိယုဂ၌ ပေါ်ထွန်းလာသော ယုဂအစပြုနေ့ ဖြစ်သည်။ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ မန္တရရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်) နှင့် ရှရဒ္ဓတို့၌ ‘အက္ရှယာ’—မပျက်မယွင်းသော फल အဖြစ် သိမှတ်ရမည်»။

Verse 3

अस्यां चेत्तु गजच्छाया तिथौ राजन्प्रजायते । तदाऽक्षयं मघायोगे श्राद्धं संजायते ध्रुवम्

မင်းကြီး၊ ဤတိထိ၌ ‘ဂဇချာယာ’ ဟူသော မင်္ဂလာသင်္ကေတ ပေါ်ထွန်းလာပါက၊ မဃာယိုးဂနှင့် တွဲဖက်သည့်အခါ ရှရဒ္ဓသည် အက္ရှယ—မပျက်မယွင်းသော အကျိုးဖြစ်ကြောင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 4

यः क्षीरं मधुना युक्तं तस्मिन्नहनि यच्छति । पितॄनुद्दिश्य यो मांसं दद्याद्वाध्रीणसं च यः

ထိုနေ့၌ ပျားရည်နှင့် ရောစပ်ထားသော နို့ကို ပူဇော်လှူဒါန်းသူ၊ ထို့ပြင် ပိတ္တೃတို့ကို ဥဒ္ဒိသ၍ အသားကို ပေးလှူသူ—‘ဝါဓ္ရီဏသ’ ၏ အသားကိုပါ ပေးလှူသူ—

Verse 5

वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । त्रिःपिबंत्विंद्रियक्षीणं श्वेतं वृद्धमजापतिम्

‘ဝါဓ္ရီဏသ’ ၏ အသားကြောင့် ပိတ္တೃတို့သည် ဆယ်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် တင်းတိမ်ကျေနပ်ကြသည်။ (လက်ဆင့်ကမ်းစာသားတွင် ထပ်မံဆိုသည်မှာ) «သူတို့သည် သုံးကြိမ် သောက်ကြပါစေ—အင်္ဒြိယအားနည်းသော၊ အဖြူရောင်၊ အိုမင်းသော၊ ‘အဇာပတိ’ ဟူသောအရာ» ဟူ၍ မရှင်းလင်းသော်လည်း ထုံးတမ်းအတိုင်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။

Verse 6

तं तु वाध्रीणसं विद्यात्सर्वयूथाधिपं तथा । खड्गमांसं च वा दद्यात्तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । संजायते न संदेहस्तेषां वाक्यं न मे मृषा

ဝါဓရီဏသ (vādhrīṇasa) ကို အစုအဖွဲ့တိရစ္ဆာန်အပေါင်း၏ အရှင်ဟု သိမှတ်လော့။ သို့မဟုတ် ခဍ္ဂ (khaḍga) အသားကို ပူဇော်လျှင် ပိတೃ (Pitṛs) များအတွက် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျေနပ်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်၊ သံသယမရှိ။ သူတို့၏စကားသည် မမှား၊ ငါ၏စကားလည်း မလိမ်။

Verse 7

आसीद्रथंतरे कल्पे पूर्वं पार्थिवसत्तमः । सिताश्वो नाम पांचालदेशीयःपितृभक्तिमान्

အရင်ခေတ် ရထန္တရ ကလ္ပ (Rathantara Kalpa) တွင် ပဉ္စာလ (Pañcāla) နိုင်ငံသား၊ ပိတೃ (Pitṛs) များကို သဒ္ဓါဖြင့် ချစ်မြတ်နိုးသူ စီတာအရှွ (Sitāśva) အမည်ရှိ အထူးမြတ်သော မင်းတပါး ရှိခဲ့၏။

Verse 8

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन केवलम् । स हि श्राद्धं त्रयोदश्यां कुरु ते पायसेन च

“လဆန်း/လဆုတ် တစ်ဆယ့်သုံးရက်နေ့တွင် śrāddha ကို ပြုလော့။ ပျားရည်၊ kālaśāka (အမဲရောင် အရွက်ဟင်း) နှင့် khaḍga အသားကိုသာ ပူဇော်လော့။ ထို့ပြင် pāyasa (ချိုဆန်) ကိုလည်း ပြင်ဆင်၍ ပူဇော်လော့။”

Verse 9

सोमवंशं समुद्दिश्य श्राद्धं यच्छति भक्तितः

“သဒ္ဓါဖြင့် သူသည် śrāddha ကို ပူဇော်ကာ စောမဝံသ (Somavaṃśa) — လဝంశသို့ အနုမောဒနာအဖြစ် ဥဒ္ဒိသ ပြု၏။”

Verse 10

अथ तैर्बाह्मणैः सर्वैः स भूयः कौतुकान्वितैः । कस्यचित्त्वथ कालस्य पृष्टो भुक्त्वा यथेच्छया

“ထို့နောက် ထိုဗြာဟ္မဏ (brāhmaṇa) အားလုံးသည် စိတ်ကြိုက် စားသောက်၍ ကျေနပ်သွားကြ၏။ အချိန်အနည်းငယ် ကုန်လွန်ပြီးနောက် စူးစမ်းလိုစိတ် ပြည့်ဝသော သူတို့အားလုံးက သူ့ကို ထပ်မံ မေးမြန်းကြ၏။”

Verse 11

श्राद्धादनंतरं राजन्दृष्ट्वा तं श्रद्धयाऽन्वितम् । पादावमर्द्दनपरं प्रणिपातपुरः सरम्

«အရှင်မင်းကြီး၊ ရှရဒ္ဓာပြီးချင်းပင်၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါပြည့်ဝသော သူကို မြင်၍၊ ခြေဖိနှိပ်ကာ ဆောင်ရွက်လိုစိတ်ရှိပြီး၊ ဦးစွာပင် ဦးချကန်တော့ရန် ရှေ့တန်းတက်သူအဖြစ် (သူ့အား ပြောကြားကြသည်…)»

Verse 12

ब्राह्मणा ऊचुः । कृत्वा श्राद्धं महाराज प्रदातव्याऽथ दक्षिणा । ब्राह्मणेभ्यस्ततः श्राद्धं पितॄणां चोपतिष्ठति

ဗြာဟ္မဏတို့က ပြောကြသည်– «မဟာမင်းကြီး၊ ရှရဒ္ဓာကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်ခ) ကို ထပ်မံပေးအပ်သင့်သည်။ ဗြာဟ္မဏတို့ထံ ပေးအပ်လျှင် ထိုရှရဒ္ဓာသည် ပိတೃဘိုးဘွားတို့ထံသို့လည်း မှန်ကန်စွာ ရောက်ရှိကာ အကျိုးပြုသည်»

Verse 13

सा त्वया कल्पिताऽस्माकं वितीर्णाद्यापि नो नृप । कुप्याकुप्यं परित्यज्य तां देहि नृप मा चिरम्

«အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သင်ကတိပြုထားသော ဒက္ခိဏာသည် ယနေ့တိုင် မပေးအပ်သေးပါ။ တန်ဖိုးရှိမရှိ ဆိုသည့် အတွေးကို ပယ်ဖျက်၍ မင်းကြီး၊ မနှောင့်နှေးဘဲ ပေးအပ်ပါ»

Verse 14

भर्तृयज्ञ उवाच । तच्छ्रुत्वा च नृपः प्राह संप्रहृष्टेन चेतसा । धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि विप्रैरद्य न संशयः

ဘရ္တೃယဇ్ఞက ပြောသည်– «ထိုစကားကို ကြားသော် မင်းကြီးသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်၍ ပြောလေသည်– ‘ငါသည် ကံကောင်းသူပင်၊ ယနေ့ ဗြာဟ္မဏတို့၏ ကရုဏာကို အမှန်တကယ် ရရှိပြီ၊ သံသယမရှိ’»

Verse 15

तस्माद्ब्रूत महाभागा युष्मभ्यं किं ददाम्यहम्

«ထို့ကြောင့် မဟာဂုဏ်ရှိသူတို့၊ ပြောကြပါ—ကျွန်ုပ်သည် သင်တို့အား ဘာကို ပေးရမည်နည်း»

Verse 16

वर न्नागान्मदोन्मत्तान्भद्रजातिसमुद्भवान् । किं वा सप्तिप्रधानांश्च मनोमारुतरंहसः

«မြတ်သော ဘဒြာမျိုးရိုးမှ ပေါက်ဖွား၍ မတ်အရက်မူးသကဲ့သို့ မဒိုန်မတ်ဖြစ်နေသော ဆင်ကောင်းများကို ပေးရမလား၊ သို့မဟုတ် လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သော အဓိကမြင်းကောင်းများကို ပေးရမလား?»

Verse 17

किं वा स्थानानि चित्राणि ग्रामाणि नगराणि च । पितॄनुद्दिश्य यत्किंचिन्नादेयं विद्यते यतः

«သို့မဟုတ် စိတ်ပျော်ရွှင်စေသော အိမ်ယာမြေယာများ—ရွာများနှင့် မြို့များတိုင်အောင် ပေးရမလား။ ဘိုးဘွားပိတೃတို့ကို ရည်စူး၍ ပေးလျှင် ‘မပေးသင့်’ ဟူသော အရာတစ်စုံတစ်ရာ မရှိသေးပါ»

Verse 18

ब्राह्मणा ऊचुः । नास्माकं वाजिभिः कार्यं न रत्नैर्न च हस्तिभिः । न देशैर्ग्राममुख्यैर्वा नान्येनापि च केनचित्

ဗြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်– «ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မြင်းများမလို၊ ရတနာများမလို၊ ဆင်များလည်းမလို။ နယ်မြေများ၊ အဓိကရွာများလည်းမလို၊ အခြားမည်သည့်အရာမျှ မလိုပါ»

Verse 19

यदर्थेन महाराज पृष्टोस्माभिर्यतो भवान् । तस्मान्नो दक्षिणां देहि संदेहघ्नां तपोत्तम

«အို မဟာရာဇာ၊ ဤအကြောင်းအရာအတွက်ပင် ကျွန်ုပ်တို့က မင်းကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သံသယကို ဖျက်ဆီးပေးသော ဒက္ခိဏာကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးသနားပါ၊ တပေါ်အထွတ်အမြတ်ရှင်»

Verse 20

यां पृच्छामो वयं सर्वे कौतूहलसमाहिताः

«ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးက စူးစမ်းလိုစိတ်ပြင်းပြ၍ စိတ်ကို တစ်နေရာတည်း စုစည်းကာ မေးမြန်းသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်မှာ…»

Verse 21

राजोवाच । उपदेशाधिकारोऽस्ति ब्राह्मणानां महात्मनाम् । दातुं नैव ग्रहीतुं च नी चजात्यस्य वैदिकाः

မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်– "သွန်သင်ဆုံးမပိုင်ခွင့်သည် မြင့်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏတို့၏ အရာသာတည်း။ ဗေဒကျမ်းတတ်သူတို့သည် အကျင့်ယုတ်ညံ့သူ၊ ဇာတ်နိမ့်သူတို့အား ပေးကမ်းခြင်း၊ ၎င်းတို့ထံမှ လက်ခံခြင်း မပြုရာ။"

Verse 22

सोऽहं राजा न सर्वज्ञो यो यच्छामि द्विजोत्तमाः । उपदेशं हि युष्मभ्यं सर्वज्ञेभ्यो विचक्षणाः

"အို မွန်မြတ်သော ဒွိဇတို့၊ ငါသည် မင်းဖြစ်သော်လည်း အလုံးစုံကို သိသူမဟုတ်ပါ။ သို့သော် သင်တို့သည် ဉာဏ်ပညာကြီးမား၍ အလုံးစုံသိသူကဲ့သို့ ဖြစ်သော်ငြားလည်း ငါသည် သင်တို့အား အကြံဉာဏ်ပေးပါအံ့။"

Verse 23

ब्राह्मणा ऊचुः । गुरुशिष्यसमुत्थोऽयमुपदेशो महीपते । प्रार्थयामो वयं किंचिन्मा भयं त्वं समाविश

ဗြာဟ္မဏတို့က လျှောက်တင်သည်– "အရှင်မင်းကြီး၊ ဤဆုံးမစကားသည် ဆရာနှင့် တပည့်တို့၏ မှန်ကန်သော ဆက်ဆံရေးမှ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ အရှင်မင်းကြီးထံမှ တစ်စုံတစ်ခုကို တောင်းခံလိုပါသည်၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိပါစေနှင့်။"

Verse 24

वयं च प्रश्नमेकं हि पृच्छामो यदि भूपते । ब्रूषे कौतुकयुक्तानां सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

"အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မေးခွန်းတစ်ခုတည်းကိုသာ မေးမြန်းလိုပါသည်။ အကယ်၍ ဖြေကြားမည်ဆိုပါက သိလိုစိတ်ပြင်းပြနေကြသော ဒွိဇအားလုံးအတွက် ဖြေကြားပေးတော်မူပါ။"

Verse 25

तस्माद्वद महाभाग यदि जानासि तत्त्वतः । न चेद्गुह्यतमं किंचित्पृच्छामस्त्वां कुतूहलात्

"ထို့ကြောင့် ကံကောင်းခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော အရှင်၊ အကယ်၍ အမှန်တရားကို သိပါက မိန့်ကြားတော်မူပါ။ သို့မဟုတ်ပါက ကျွန်ုပ်တို့သည် မွန်မြတ်သော သိလိုစိတ်ဖြင့် အလွန်လျှို့ဝှက်သော အရာကို မေးမြန်းပါရစေ။"

Verse 26

राजोवाच । यदि वः संशयो विप्रा युष्मत्प्रश्नमसंशयम् । कथयिष्याभि चेद्गुह्यं तद्वद्ध्वं गप्ल ज्वराः

မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်။ «ဗြာဟ္မဏတို့၊ သင်တို့တွင် သံသယရှိလျှင် သံသယမရှိသကဲ့သို့ မေးခွန်းကို ထုတ်ဖော်ပြောကြလော့။ ငါက လျှို့ဝှက်သော သာသနာတရားကို ပြောရမည်ဆိုလျှင်လည်း ထင်ရှားစွာ ပြောကြလော့…»

Verse 27

ब्राह्मणा ऊचुः । अन्नेषु च विचित्रेषु लेह्येषु विविधेषु च । अमृतेष्वेषु सर्वेषु तथा पेयेषु पार्थिव

ဗြာဟ္မဏတို့က ပြောကြသည်။ «အို မင်းကြီး၊ အစားအစာအမျိုးမျိုးထဲတွင်လည်းကောင်း၊ လျှာဖြင့်လိမ်းစားရသော အချိုပွဲအမျိုးမျိုးထဲတွင်လည်းကောင်း၊ အမృతကဲ့သို့သော အစားအစာအားလုံးထဲတွင်လည်းကောင်း၊ ထို့အတူ သောက်စရာများထဲတွင်လည်းကောင်း…»

Verse 28

तस्मादद्य दिने ब्रूहि मधु यच्छसि गर्हितम् । वर्तते च यथाऽभक्ष्यं ब्राह्मणानां विशेषतः

ထို့ကြောင့် ယနေ့တွင် မင်းကြီးက အပြစ်တင်ခံရသော ပျားရည်ကို အဘယ်ကြောင့် ပူဇော်ပေးသနည်းဟု ပြောပြပါ။ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် မစားသင့်သော အရာဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။

Verse 29

तथा विचित्र मासेषु संस्थितेषु नराधिप । खङ्गमांसं निरास्वादं कस्माद्यच्छसि केवलम्

ထို့ပြင် လူတို့၏ အရှင်မင်းကြီး၊ ကောင်းမြတ်သော လများ များစွာ ရှိနေသော်လည်း အရသာမရှိသော ခင်္ဂအသားကိုသာ အဘယ်ကြောင့် ပေးသနည်း?

Verse 30

संति शाकानि राजेन्द्र पावनीयानि सर्वशः । सुष्ठु स्वादु कराण्यत्र व्यञ्जनार्थं महीपते

အို မင်းတို့၏ အထွဋ်အမြတ်၊ ဒီမှာ အစုံအလင် သန့်စင်စေသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ရှိပါသည်။ အရသာကောင်း၍ ဟင်းလျာအဖြစ် ချက်ပြုတ်ရန် သင့်တော်ပါသည်၊ အို မြေကြီး၏ အရှင်။

Verse 31

कालशाकं सकटुकं मुखाऽधिजनकं महत् । कस्माद्यच्छसि चास्माकं भक्त्या परमया युतः । न श्राद्धे प्रतिषेधश्च प्रकर्तव्यः कथंचन

အဘယ်ကြောင့် သင်သည် ကာလရှာက (kālaśāka) ဟူသော စပ်၍ ပါးစပ်ကို အလွန်အမင်း ယားယံစေသည့် အစာကို၊ အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံနေသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးအပ်သနည်း။ Śrāddha ပူဇော်ပွဲတွင် မသင့်လျော်မှုကို မည်သို့မျှ မထည့်သွင်းသင့်။

Verse 32

न च त्याज्यं समुच्छिष्टं तेन भुंजामहे ततः । तदत्र कारणेनैव गुरुणा भाव्यमेव हि । येन त्वं यच्छसि प्राय एतत्सिद्धिर्भवेत्स्थिता

ထို့ကို ‘ကျန်ရစ်သောအစာ’ ဟုဆို၍လည်း မပစ်ပယ်သင့်သဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအစာကို စားသုံးကြသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် အလွန်အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းတစ်ခု ရှိရမည်—သင်သည် အမြဲတမ်း ထိုအရာကို ပေးအပ်နေသဖြင့်—ဤရည်ရွယ်သည့် ကရိယာသည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံအောင်မြင်စေလိုခြင်းကြောင့်ပင်။

Verse 33

तस्मात्कथय नः सर्वं परं कौतूहलं हि नः । निःस्वादितं यथा दद्यादीदृक्छ्राद्धे विगर्हितम्

ထို့ကြောင့် အရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ—ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် အလွန်ကြီးမားပါသည်—အရသာမရှိ၍ śrāddha တွင် ကဲ့ရဲ့ခံရသော အစာမျိုးကို မည်သို့ ပေးအပ်နိုင်သနည်း။

Verse 34

यथा त्वं नृपशार्दूल श्रद्धया संप्रयच्छसि

အဘယ်သို့နည်း၊ အို မင်းတို့အကြား ကျားတော်ကြီး၊ သင်သည် ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် (ဤအရာကို) ပေးအပ်သနည်း။

Verse 35

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां ब्राह्मणानां महात्मनाम् । स वैलक्ष्यस्मितं प्राह सलज्जं पृथिवीपतिः

ထိုမဟာသတ္တိရှိသော ဘြာဟ္မဏတို့၏ စကားကို ကြားသော် မြေကြီး၏ အရှင် မင်းသည် အရှက်ရ၍ မျက်နှာပျော့သည့် အပြုံးဖြင့် ပြန်လည်ဆို하였다။

Verse 36

गुह्यमेतन्महाभागा अस्माकं यदि संस्थितम् । अवाच्यमपि वक्ष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

အို မဟာဘဂါတို့၊ ဤအရာသည် ကျွန်ုပ်၏အသက်နှင့်ပင် ဆက်နွယ်သော လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်သည်။ မပြောသင့်သော်လည်း ပြောမည်။ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ နားထောင်ကြပါ။

Verse 37

अहमासं पुरा पापो लुब्धकश्चान्य जन्मनि । निहंता सर्वजंतूनां तथा भक्षयिता पुनः

အတိတ်ကာလတွင် အခြားဘဝတစ်ဘဝ၌ ကျွန်ုပ်သည် အပြစ်ရှိသော မုဆိုးဖြစ်ခဲ့သည်။ သတ္တဝါမျိုးစုံကို သတ်သူဖြစ်သကဲ့သို့ ထပ်မံ၍ စားသောက်သူလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 38

पर्यटामि तदारण्ये धनुषा मृगयारतः । सिंहो व्याघ्रो गजेन्द्रो वा शरभो वा द्विजो त्तमाः

အို ဒွိဇအထမတို့၊ ထိုတောအုပ်၌ ကျွန်ုပ်သည် လေးကိုင်လျက် မုဆိုးကစားကို နှစ်သက်ကာ လှည့်လည်ခဲ့သည်—ခြင်္သေ့ဖြစ်စေ၊ ကျားဖြစ်စေ၊ ဆင်မင်းဖြစ်စေ၊ သာရဘ သတ္တဝါကြမ်းတမ်းဖြစ်စေ။

Verse 39

मद्बाणगोचरं प्राप्तो न जीवत्यपि कर्हिचित् । कस्यचित्त्वथ कालस्य भ्रममाणो महीतले

ကျွန်ုပ်၏မြားရောက်နိုင်သည့် အကွာအဝေးသို့ ရောက်လာသမျှသည် မည်သည့်အခါမျှ မရှင်မသန်နိုင်ခဲ့။ ထို့နောက် အချိန်တစ်ခဏကြာပြီး မြေပြင်ပေါ်၌ လှည့်လည်နေစဉ်

Verse 40

संप्राप्तोऽहं महाभागा अग्नि वेशस्य सन्मुनेः । आश्रमे समनुप्राप्तो निशीथे क्षुत्पिपासितः

အို မဟာဘဂါတို့၊ ကျွန်ုပ်သည် သဒ္ဓါတော်ရှိသော မုနိ အဂ္နိဝေသ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ အလယ်ညတွင် ရောက်ပြီး ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ပင်ပန်းနေခဲ့သည်။

Verse 41

तावत्तत्र सशिष्याणां श्राद्धकर्मविधिं वदन् । संस्थितो वेष्टितः शिष्यैः समन्ताद्द्विजसत्तमाः

ထိုအခါ အို ဗြာဟ္မဏအထူးမြတ်တို့၊ သူသည် ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်ကာ သင်တန်းသားများအား śrāddha (ရှရဒ္ဓ) ပူဇော်ပွဲ၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သင်ကြားပြောကြား၍၊ သင်တန်းသားများက အရပ်လေးမျက်နှာမှ ဝိုင်းရံထားကြ၏။

Verse 42

अग्निवेश उवाच । ऋक्षे पित्र्ये यदा चन्द्रो हंसश्चापि करे व्रजेत् । त्रयोदशी तु सा च्छाया विज्ञेया कुञ्जरोद्भवा

အဂ္နိဝေရှက ပြောသည်— လသည် ပိတೃ (Pitṛ) ဆိုင်ရာ နက္ခတ်၌ ရှိနေစဉ်၊ ဟံသ (Haṃsa) ကြယ်စုလည်း ကရ (Kara) သို့ ဝင်ရောက်လျှင်၊ ထိုအရိပ်ကို “ဆင်မွေးဖွား” အနိမိတ်ဟု သိရမည်၊ ထိုနေ့သည် တိထိ ၁၃ (trayodaśī) ဖြစ်၏။

Verse 43

पित्र्ये यदास्थितश्चेन्दुर्हंसश्चापि करे स्थितः । तिथिर्वैश्रवणी या च सा च्छाया कुञ्जरस्य च

လသည် ပိတೃ (Pitṛ) ဆိုင်ရာ နက္ခတ်၌ တည်နေပြီး၊ ဟံသ (Haṃsa) လည်း ကရ (Kara) ၌ တည်နေသော်၊ “ဝိုင်ශ්ရဝဏီ” ဟု ခေါ်သော ထိုတိထိကိုလည်း ဆင်၏ “အရိပ်” အနိမိတ်ဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 44

सैंहिकेयो यदा चंद्रं ग्रसते पर्वसंधिषु । हस्तिच्छाया तु सा ज्ञेया तस्यां श्राद्धं समाचरेत्

စိုင်ṃဟိကေယ (ရာဟု) သည် လဆန်းလကွယ် အစပ်အဆက်များ၌ လကို ဖမ်းစားသည့်အခါ (လကြတ်ချိန်) ထိုအရာကို “ဆင်အရိပ်” (hasti-chāyā) ဟု သိရမည်၊ ထိုအခါ၌ śrāddha ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 45

तस्यां यः कुरुते श्राद्धं जलैरपि प्रभक्तितः । यावद्द्वादश वर्षाणि पितरस्तस्य तर्पिताः

ထိုအခါ၌ မည်သူမဆို śrāddha ကို ရေတစ်မျိုးတည်းဖြင့်ပင် ဖြစ်စေ၊ သဒ္ဓါနှင့် အလွန်ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်လျှင်၊ သူ၏ ပိတရ် (ဘိုးဘွား) တို့သည် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်အောင် ကျေနပ်တော်မူကြ၏။

Verse 46

वनस्पतिगते सोमे या च्छाया पूर्वतोमुखी । गजच्छाया तु सा ज्ञेया पितॄणां दत्तमक्षयम्

လသည် ဝနသပတိ၌ ရောက်နေ၍ အရိပ်သည် အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျှင် ထိုအရိပ်ကို «ဆင်အရိပ်» (ဂဇချာယာ) ဟု သိရမည်။ ထိုအချိန်၌ ဘိုးဘွားပိတೃတို့အား ပူဇော်သမျှသည် မပျက်မယွင်း အကျိုးမကုန်။

Verse 47

सा भवेच्च न सन्देहः पुण्यदा पैतृकी तिथिः । तस्यां श्राद्धं प्रकर्तव्यं संभाराः संभृताश्च ये

ထိုနေ့သည် သံသယမရှိဘဲ ကုသိုလ်ပေးသော ဘိုးဘွားပိတೃ တိသီ ဖြစ်၏။ ထိုနေ့တွင် စုဆောင်းထားသော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် śrāddha ကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 48

प्रभाते तु न सन्देहः पितॄणां परितृप्तये । शाकैस्तथैंगुदैर्बिल्वैर्बदरैश्चिर्भटैरपि

မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် သံသယမရှိဘဲ ပိတೃတို့သည် အပြည့်အဝ ကျေနပ်ကြ၏—အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ iṅguda သီးများ၊ bilva သီး၊ badara (jujube) သီးများ သို့မဟုတ် cirbhaṭa ဖရုံမျိုးဖြင့်ပင် ပူဇော်လျှင်လည်း ဖြစ်သည်။

Verse 49

यदन्नं पुरुषोऽश्नाति तदन्नास्तस्य देवताः । बाढमित्येव ते प्रोच्य गताः स्वंस्वं निकेतनम्

«လူတစ်ယောက် စားသည့် အစာမည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ထိုအစာတည်းဟူသောအရာသည် သူနှင့်ဆက်နွယ်သော ဒေဝတားတို့အတွက်လည်း လက်ခံနိုင်သော အစာဖြစ်သည်» ဟု ဆိုကြ၏။ «ကောင်းပြီ» ဟု သဘောတူကာ တစ်ဦးချင်းစီ မိမိနေရာသို့ ပြန်သွားကြ၏။

Verse 50

सर्वे शिष्या महाभागाः नारायणपुरोगमाः । अग्निवेश्योऽपि सुष्वाप समामन्त्र्य द्विजोत्तमान्

နာရာယဏကို ဦးဆောင်သော ကံကောင်းသည့် တပည့်အားလုံးသည် ထိုနေရာ၌ နေကြ၏။ အဂ္နိဝေရှျာလည်း အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒွိဇတို့အား လေးစားစွာ နှုတ်ဆက်ပြီးနောက် အိပ်ပျော်သွား၏။

Verse 51

तेन संकथ्यमानं च रात्रौ तच्च श्रुतं मया । अहं चापि करिष्यामि प्रातः श्राद्धमसंशयम्

ညအချိန်၌ သူရှင်းပြသမျှကို ငါလည်း ကြားနာခဲ့၏။ ငါလည်း မနက်ခင်း၌ သြာဒ္ဓ (śrāddha) ကို မသံသယဘဲ ပြုလုပ်မည်။

Verse 52

निहत्य खड्गमादाय तस्य मांसं सुपुष्कलम् । तथा मधु समादाय कालशाकं विशेषतः

ကြံ့ကို သတ်ပြီး ဓားကိုင်ကာ ၎င်း၏ အသားကို များစွာ ယူခဲ့၏။ ထို့ပြင် ပျားရည်ကိုလည်း ရယူ၍ အထူးသဖြင့် ကာလရှာက (kālaśāka) အရွက်စိမ်းနှင့်အတူ (ပူဇော်ပွဲအတွက်) ပြင်ဆင်하였다။

Verse 53

स्वजातीयेभ्य आदाय तर्पयिष्यामि तान्पितॄन्

ဤအရာများကို မိမိ၏ မျိုးရိုးဆွေမျိုးတို့ထံမှ ယူကာ၊ ပိတೃ (pitṛs) များကို တර්ပဏ (tarpaṇa) ဖြင့် ကျေနပ်စေမည်။

Verse 54

एवं निश्चित्य मनसा प्रसुप्तोऽहं द्विजोत्तमाः । ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले

ဤသို့ စိတ်၌ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ငါသည် အိပ်ပျော်သွား၏၊ အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော မနက်ခင်း၌ နေရောင်ဝိုင်း ထွက်ပေါ်လာသောအခါ၊

Verse 55

मधुजालानि भूरीणि गृहीतानि मया ततः । कालशाकं तथा लब्धं स्वेच्छया द्विजसत्तमाः

ထို့နောက် ငါသည် ပျားအုံများကို များစွာ စုဆောင်းယူခဲ့၏။ ထို့အပြင် ကာလရှာက (kālaśāka) အရွက်စိမ်းကိုလည်း ငါလိုသမျှအတိုင်း ရရှိခဲ့၏၊ အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့။

Verse 56

ततः सर्वं समादाय श्रपितं तत्क्षणान्मया । स्नात्वा च निजवर्गाणां पितॄनुद्दिश्य चात्मनः । प्रदत्तं लुब्धकानां च भक्तिपूर्वं द्विजोत्तमाः

ထို့နောက် အရာအားလုံးကို စုစည်းယူ၍ ချက်ချင်း ချက်ပြုတ်လိုက်၏။ ရေချိုးပြီးနောက် မိမိမျိုးရိုး၏ ပိတೃဘုရားများကို ရည်ညွှန်းကာ မိမိအကျိုးအတွက်လည်း အပ်နှံ၍၊ ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် မုဆိုးတို့ထံသို့ပါ ပေးလှူခဲ့၏၊ အမြတ်ဆုံး ဒွိဇတို့ရေ။

Verse 57

एवं मया पुरा दत्तं पितॄ नुद्दिश्य तान्निजान् । नान्यत्किंचिन्मया दत्तं कदाचित्कस्यचिद्विजाः

ဤသို့ပင် အတိတ်ကာလ၌ မိမိ၏ ပိတೃဘုရားများကို ရည်ညွှန်းကာ ထိုအလှူကို ငါပေးလှူခဲ့၏။ အို ဘြာဟ္မဏတို့ရေ၊ မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို အခြားအရာတစ်စုံတစ်ရာကို မည်သူ့ကိုမျှ ငါမပေးခဲ့ဖူး။

Verse 58

ततः कालेन महता मृत्युं प्राप्तोऽस्म्यहं द्विजाः । तद्दानस्य प्रभावेन पार्थिवीं योनिमाश्रितः

ထို့နောက် အချိန်အတော်ကြာပြီးနောက် ငါသည် သေခြင်းကို ကြုံတွေ့ရ၏၊ ဒွိဇတို့ရေ။ သို့သော် ထိုအလှူ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါသည် လူ့လောက၌ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိခဲ့၏။

Verse 59

एवं जातिस्मरत्वं च सञ्जातं मे द्विजोत्तमाः । ते च मे तर्पितास्तेन खड्गमांसेन माक्षिकैः

ဤသို့ပင် ဒွိဇအမြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ အတိတ်ဘဝများကို မှတ်မိနိုင်သော အစွမ်း (ဇာတိသ္မရ) သည် ငါ၌ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုအမှုကြောင့် ငါ၏ ပိတೃဘုရားတို့သည် ခဍ္ဂအသားနှင့် ပျားရည်ဖြင့် တర్పဏ ခံယူ၍ စိတ်ကျေနပ်ခြင်းကို ရရှိကြ၏။

Verse 60

संप्राप्ताः परमां प्रीतिं ततो द्वाशवार्षिकीम् । एतस्मात्कारणाच्छ्राद्धं प्रकरोमि द्विजोत्तमाः

ထို့နောက် သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော ပီတိကို ရရှိ၍ ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် တည်မြဲခဲ့၏။ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ဒွိဇအမြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ ယခု ငါသည် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်နေ၏။

Verse 61

खड्गमांसेन मधुना कालशाकेन भूरिशः । विधिहीनं द्विजैर्हीनं तिलदर्भैर्विवर्जितम्

ခဍ္ဂအသား၊ ပျားရည်နှင့် ကာလ-ရှာက အရွက်များစွာဖြင့်—ထုံးတမ်းမပြည့်စုံ၊ ဗြာဟ္မဏမရှိ၊ နှမ်းနှင့် ဒರ್ಭမြက်မပါသော ရှရဒ္ဓပူဇာ ဖြစ်၏။

Verse 62

मया तद्विहितं श्राद्धं तस्यैतत्फलमागतम् । सांप्रतं विधिना सम्यग्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

ထိုရှရဒ္ဓကို ငါပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထို၏အကျိုးဖလည်း ဤသို့ရောက်လာ၏။ ယခုမူ ထုံးတမ်းအတိုင်း မှန်ကန်စွာ၊ ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏတို့ဖြင့် ပြုလုပ်နေပြီ။

Verse 63

उपविष्टैः करोम्येव यच्छ्राद्धं श्रद्धयान्वितः । दर्भैस्तिलैः समोपेतं मन्त्रवच्च द्विजोत्तमाः

သူတို့ထိုင်နေစဉ် ငါသည် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်၏—ဒರ್ಭမြက်နှင့် နှမ်းတို့ဖြင့် ပြည့်စုံကာ မန္တရများနှင့်တကွ၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့။

Verse 64

नो जानामि फलं किं वा सांप्रतं च भविष्यति । तस्मादेवं परिज्ञाय यूयं चैव द्विजोत्तमाः

ယခုအခါ ဘယ်လိုအကျိုးဖလ ဖြစ်လာမည်ကို ငါမသိ။ ထို့ကြောင့် ဤသို့သိမြင်ပြီးနောက်၊ သင်တို့လည်း အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့—

Verse 65

संतर्पयध्वं च पितॄन्निजान्गजदिने स्थिते । छायायां चैव जातायां कुञ्जरस्य द्विजोत्तमाः

သင်တို့လည်း မိမိတို့၏ ပိတೃတို့ကို စိတ်ကျေနပ်စေကြလော့၊ အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်တို့။ ဂဇနေ့ (Gaja-day) ရောက်သောအခါ—ဆင်၏ အရိပ်ပင် ပေါ်လာသောအခါ ဖြစ်၏။

Verse 66

येन संजायते तृप्तिः पितॄणां द्वादशाब्दिकी । युष्माकं च गतिः श्रेष्ठा यथा जाता ममाधुना

ဤအမှုကြောင့် ပိတೃများသည် တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်အောင် စိတ်ကျေနပ်ခြင်းကို ရရှိကြပြီး၊ သင်တို့၏ သွားရာလမ်း (ဂတိ) လည်း ယခုအခါ ငါ့၏ကဲ့သို့ အထူးမြတ်ကောင်းလာမည်။

Verse 67

भर्तृयज्ञ उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते ब्राह्मणोत्तमाः । संतुष्टाः साधुवादांश्च ददुस्तस्य महीपतेः

ဘရ္တೃယဇ္ဉ ကဆိုသည်—သူ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ထိုအထက်မြတ်သော ဘြာဟ္မဏများအားလုံး စိတ်ကျေနပ်ကာ ထိုမဟာရာဇာအား ချီးမွမ်းစကားနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ ပေးကြ၏။

Verse 68

ततःप्रभृति चक्रुस्ते श्राद्धानि द्विजसत्तमाः । त्रयोदश्यां नभस्यस्य कृष्णायां भक्तितत्पराः

ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုဒွိဇသတ္တမ ဘြာဟ္မဏများသည် ဘက္တိဖြင့် နဘသျ (ဘဟာဒ్రပဒ) လ၏ ကృష్ణပက္ခ တြယောဒశီ (လဆန်း/လဆုတ် ၁၃ ရက်) တွင် ရှရဒ္ဓ အခမ်းအနားများကို စတင်ပြုလုပ်ကြ၏။

Verse 69

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन तर्पिताः । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं विमानवरमास्थिताः

ပျားရည်၊ ကာလ-ရှာက အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ကြံ့အသားတို့ဖြင့် တర్పိတ (ကျေနပ်) ခံရသောသူတို့သည် အထူးကောင်းသော ဝိမာန (ကောင်းကင်ယာဉ်) ပေါ်တက်စီးကာ အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိကို ရောက်ကြ၏။

Verse 70

स्पर्धंते सहिता दैवैः पितरश्च विशेषतः । वंशजेन प्रदत्तस्य प्रभावात्सुरसत्तमाः

အို ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ပိတೃများသည် အထူးသဖြင့် ဒေဝများနှင့်အတူ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်မှာ မျိုးဆက်သားက ပူဇော်သည့် အလှူ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 71

श्राद्धार्थं संपरिज्ञाय मन्त्रं चक्रुः परस्परम् । आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यावपि पार्थिव

Śrāddha အခမ်းအနား၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်သိမြင်ပြီးနောက်၊ သူတို့သည် အချင်းချင်း တိုင်ပင်ကာ မန္တရတစ်ပုဒ်ကို စီမံဖန်တီးကြ၏—အို မင်းကြီး—Āditya များ၊ Vasu များ၊ Rudra များနှင့် Nāsatya နှစ်ပါး (Aśvin) တို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 72

यथा न भवति श्राद्धं तस्मिन्नहनि भूतले । यत्प्रभावाद्वयं सर्वे मानुषैः श्राद्धमाश्रितैः । न यामोऽभिभवस्थानं तस्माच्छप्स्यामहे च तान्

“ထိုနေ့၌ မြေပြင်ပေါ်တွင် Śrāddha မဖြစ်စေရန်—Śrāddha ကို အားကိုးသော လူသားတို့၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါတို့အားလုံး မအနိုင်ယူခံရသော အခြေအနေသို့ မရောက်နိုင်သဖြင့်—ထို့ကြောင့် သူတို့ကို ကျိန်စာတင်မည်” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 73

अद्यप्रभृति यः श्राद्धं त्रयोदश्यां करिष्यति । कन्यासंस्थे सहस्रांशौ तस्य स्याद्वंशसंक्षयः

“ယနေ့မှစ၍ trayodaśī (တရယောဒသီ) နေ့တွင် နေရောင်တစ်ထောင်ရှိသော နေမင်းသည် Kanyā (Virgo) ရာသီ၌ တည်နေချိန် Śrāddha ကို ပြုလုပ်သူ၏ မျိုးဆက်ဝংশသည် ပျက်စီးလိမ့်မည်” ဟု ဆို၏။

Verse 74

इति शापेन देवानां निर्दग्धेयं महातिथिः

ထို့ကြောင့် နတ်တို့၏ ကျိန်စာကြောင့် ဤမဟာတိထိ (လပြက္ခဒိန်နေ့) သည် “လောင်ကျွမ်း” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အခမ်းအနားအတွက် မသင့်တော်သွားလေ၏။

Verse 76

ततःप्रभृति नैतस्या क्रियते श्राद्धमुत्तमम् । यः प्रमादेन कुरुते तस्य स्याद्वंश संक्षयः

ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုတိထိ၌ အထူးမြတ်သော Śrāddha ကို မပြုလုပ်ကြတော့။ မေ့လျော့ပေါ့ဆ၍ ပြုလုပ်သူ၏ မျိုးဆက်ဝংশသည် ပျက်စီးလိမ့်မည်။

Verse 220

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे गजच्छायामाहात्म्यवर्णनंनाम विंशत्युत्तरद्विशत तमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် Śrī Skanda Mahāpurāṇa ၏ Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā အတွင်း၊ ဆဋ္ဌမ Nāgara Khaṇḍa ရှိ Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya ထဲက Śrāddha-kalpa တွင် «Gajacchāyā ၏ မဟာဂုဏ်တော်ဖော်ပြချက်» ဟု အမည်ရ အခန်း ၂၂၀ သည် ပြီးဆုံး၏။