Adhyaya 94
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 94

Adhyaya 94

ဤအဓ್ಯಾಯတွင် သုတက ရှင်တော်တို့၏ မေးခွန်းအရ သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၌ တောက်ပလင်းလက်သော သံတံ (lohayaṣṭi) အကြောင်းကို ပြန်လည်ရှင်းပြသည်။ ပရာရှုရာမ (ရာမ ဘာရ္ဂဝ) သည် ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲများကို ဆောင်ရွက်ပြီး ပင်လယ်သို့ ရေချိုးရန် သွားရာတွင် နေထိုင်ရာ ရှင်တော်များနှင့် ဗြာဟ္မဏများက သူ၏ လက်နက်ဖြစ်သော ကုဋ္ဌာရ (kuṭhāra) ကို စွန့်လွှတ်ရန် တိုက်တွန်းကြသည်။ လက်နက်ကို ကိုင်ထားသရွေ့ ဒေါသဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိနေသဖြင့် ဝရတကို ပြည့်စုံစေပြီးသူအတွက် မသင့်တော်ဟု ဆိုကြသည်။ ပရာရှုရာမက လက်နက်ကို စွန့်လွှတ်လျှင် အခြားသူက ယူသုံးပြီး အပြစ်ပြုနိုင်ကာ ထိုသူကို သူမခံနိုင်သဖြင့် သတ်ရမည့် အကြောင်းဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း စိုးရိမ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏများ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ကုဋ္ဌာရကို ချိုးဖျက်ကာ သံတံတစ်ချောင်း ပြုလုပ်ပြီး ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန် သူတို့ထံ အပ်နှံသည်။ ဗြာဟ္မဏများက ထိုသံတံကို ထိန်းသိမ်းပူဇော်မည်ဟု ကတိပြုကာ ဖလသြရုတိကို ကြေညာသည်—နိုင်ငံဆုံးရှုံးသော မင်းများသည် အာဏာပြန်ရနိုင်၊ ကျောင်းသားနှင့် ဗြာဟ္မဏများသည် အမြင့်မားသော ဗိဇ္ဇာနှင့် တခါတရံ အလုံးစုံသိခြင်းတိုင် ရနိုင်၊ ကလေးမရှိသူများသည် သားသမီးရနိုင်၊ အစာရှောင်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အထူးကောင်းကျိုးရပြီး အာရှွိန လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ပိုမိုထူးခြားသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပရာရှုရာမ ထွက်ခွာသွားပြီး ဗြာဟ္မဏများက သံတံအတွက် ဘုရားကျောင်းတည်ကာ နေ့စဉ်ပူဇော်မှုကို စတင်ကြသဖြင့် ဆုတောင်းချက်များ မြန်မြန်ပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ကုဋ္ဌာရ၏ မူလဖန်တီးမှုကို ဝိශ්ဝကರ್ಮာက မပျက်စီးနိုင်သော သံဖြင့် ရုဒ္ဒရ၏ မီးတောက်အာနုဘော် ထည့်သွင်းကာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । तथान्या लोहयष्टिस्तु तस्मिन्क्षेत्रेऽतिशोभना । मुक्ता परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम्

စူတက ပြောသည်။ ထိုသန့်ရှင်းသောဒေသ၌ ထပ်မံ၍ အလွန်တင့်တယ်လှပသော «သံတံ» (လောဟယဿ္ဋိ) တစ်ခုရှိ၏။ ပရရှုရာမသည် မိမိ၏ ပုဆိန်ကို ချိုးဖျက်ပြီးနောက် ထိုသံတံကို တည်ထောင်ခဲ့လေ၏။

Verse 2

तां दृष्ट्वा मानवः सम्यगुपवासपरायणः । मुच्यते हि स्वकात्पापात्तत्क्षणाद्विजसत्तमाः

အို ဒွိဇမြတ်တို့၊ ထိုသန့်ရှင်းသောတီရ္ထကို မြင်တွေ့သူသည် အစာရှောင်ခြင်း (ဥပဝါသ) ကို စိတ်မှန်ကန်စွာ အားထားလျက်ရှိပါက မိမိ၏ အပြစ်များမှ ထိုခဏချင်း လွတ်မြောက်လေ၏။

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कुतः परशुरामेण भंक्त्वा निजकुठारकम् । निर्मिता लोहयष्टिः सा तत्रोत्सृष्टा च सा कुतः

ရိရှီတို့က မေးကြသည်။ ပရရှုရာမသည် မိမိ၏ ပုဆိန်ကို ချိုးဖျက်ပြီးနောက် အဘယ်ကြောင့် ထိုသံတံကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ထိုနေရာ၌ စွန့်ပစ်ထားခဲ့သနည်း။

Verse 4

सूत उवाच । यदा रामो ह्रदं कृत्वा तर्पयित्वा निजान्पितॄन् । गतामर्षो द्विजेन्द्राणां दत्त्वा यज्ञे वसुन्धराम्

စူတက ပြောသည်။ ရာမ (ပရရှုရာမ) သည် သန့်ရှင်းသော ရေကန်တစ်ကန်ကို တည်ဆောက်၍ မိမိ၏ ပိတೃများအား တර්ပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ပြုကာ၊ ဒွိဇဣန္ဒြများအပေါ်ရှိ အမျက်ကို ချထားပြီးနောက် ယဇ్ఞ၌ မြေပြင်ကို ဒါနအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သောအခါ—

Verse 5

ततः संप्रस्थितो हृष्टो धृत्वा मनसि सागरम् । स्नानार्थं तं समादाय कुठारं भास्करप्रभम्

ထို့နောက် သူသည် ဝမ်းမြောက်စွာ ထွက်ခွာ၍ စိတ်ထဲတွင် သမုဒ္ဒရာကို ရည်မှန်းရာအဖြစ် တည်စေ၏။ ရေချိုးရန်အတွက် နေကဲ့သို့ တောက်ပသော ပုဆိန်ကို ယူဆောင်ခဲ့၏။

Verse 6

तदा स मुनिभिः प्रोक्तः सर्वैस्तत्क्षेत्रवासिभिः । वांछद्भिस्तु हितं तस्य सदा शमपरायणैः

ထိုအခါ ထိုသန့်ရှင်းသောဒေသ၌ နေထိုင်သော မုနိအပေါင်းတို့က—အမြဲတမ်း ငြိမ်းချမ်းမှုကို အားထားသူများဖြစ်၍ သူ၏အကျိုးကို လိုလားသူများက—သူ့အား မိန့်ကြားကြ၏။

Verse 7

रामराम महाभाग यद्धारयसि पाणिना । शस्त्रं पूर्णे प्रतिज्ञोऽपि तन्न युक्तं भवेत्तव

«ရာမ၊ ရာမ၊ မဟာဘဂါရေ—သင်လက်၌ ကိုင်ထားသည်မှာ လက်နက်ပင်။ သင်၏ သစ္စာကတိ ပြည့်စုံပြီးသော်လည်း ထိုလက်နက်ကို ကိုင်ထားခြင်းသည် သင့်အတွက် မသင့်တော်» ဟုဆိုကြ၏။

Verse 9

अनेन करसंस्थेन तव कोपः कथंचन । न यास्यति शरीरस्थस्तस्मादेनं परित्यज

«ဤအရာသည် သင်၏လက်၌ ရှိနေသရွေ့၊ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ ကိန်းနေသော သင်၏ဒေါသသည် မည်သို့မျှ မပျောက်ကွယ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ဤကို စွန့်ပစ်လော့» ဟုဆို၏။

Verse 12

यदि चैनं मया मुक्तं कुठारं च द्विजोत्तमाः । ग्रहीष्यति परः कश्चिन्मम वध्यो भविष्यति

(ပရရှုရာမက ဆိုသည်) «ဒွိဇအုတ်တမတို့ရေ—ဤပုဆိန်ကို ငါစွန့်လွှတ်ပါက အခြားသူတစ်ဦးက ယူဆောင်သွားနိုင်သည်။ ထိုအခါ ထိုသူသည် ငါသတ်ရမည့်သူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်»။

Verse 13

नापराधमिमं शक्तः सोढ़ुं चाहं कथंचन । अपि ब्राह्मणमुख्यस्य जनस्यान्यस्य का कथा

(ပရာရှုရာမက) «ဤအပြစ်ကို မည်သို့မျှ ငါမခံနိုင်။ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တစ်ဦးအပေါ် ကျူးလွန်လျှင်ပင်—အခြားသူများအပေါ်ဆိုလျှင် မည်သို့ဆိုရမည်နည်း»

Verse 14

तथापि नास्ति ते शांतिर्मुक्तेऽप्यस्मिन्द्विजोत्तमाः । गृहीतेऽपि च युष्माभिस्तस्माद्रक्ष्यः प्रयत्नतः

(ပရာရှုရာမက) «သို့သော်လည်း၊ ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်တို့၊ ဤအရာကို လွှတ်ပေးသော်လည်း သင်တို့၌ ငြိမ်းချမ်းမှု မရှိနိုင်။ သင်တို့က ကိုင်ယူထားသော်လည်း ထို့ကြောင့် အားထုတ်၍ ကာကွယ်ရမည်»

Verse 15

ब्राह्मणा ऊचुः । यद्येवं त्वं महाभाग रक्षार्थं संप्रयच्छसि । अस्माकं तत्र भंक्त्वाशु पिंडं कृत्वा समर्पय

ဗြာဟ္မဏတို့က ပြောကြသည်– «ထိုသို့ဖြစ်လျှင် မဟာဘဂ္ဂ၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ရန် အရာတစ်ခု ပေးအပ်မည်ဆိုပါက၊ ထိုနေရာတွင် ချက်ချင်း ချိုးဖျက်၍ တစ်တုံးတစ်ခဲအဖြစ် ပြုလုပ်ကာ ကျွန်ုပ်တို့ထံ ဆက်ကပ်ပါ»

Verse 16

येन रक्षामहे सर्वे परमं यवमाश्रिताः । न च गृह्णाति वा कश्चिद्गते कालांतरेऽपि च

«ထိုအရာအားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး ကာကွယ်ခံရစေမည်—အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သန့်ရှင်းမှု၌ ခိုလှုံလျက်—အချိန်ကာလ ကြာသွားသော်လည်း မည်သူမျှ မယူဆောင်နိုင်အောင်»

Verse 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा रामः शस्त्रभृतां वरः । चक्रे लोहमयीं यष्टिं तं भंक्त्वा स कुठारकम्

သူတို့၏စကားကို ကြားသော် ရာမ—လက်နက်ကိုင်တို့အနက် အထွတ်အမြတ်—သည် မိမိ၏ ပုဆိန်ကို ချိုးဖျက်ကာ ထိုမှ သံတံတားတစ်ချောင်းကို ပြုလုပ်하였다

Verse 18

ततः स ब्राह्मणेंद्राणामर्पयामास सादरम् । रक्षार्थं भार्गवश्रेष्ठो विनयावनतः स्थितः

ထို့နောက် ဘာရ္ဂဝမျိုး၏ အမြတ်ဆုံးသူသည် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် အထွတ်အမြတ် ဘြာဟ္မဏတို့ထံသို့ ရိုသေစွာ ဆက်ကပ်၍ နှိမ့်ချလေးစားစိတ်ဖြင့် ရပ်နေ하였다။

Verse 19

ब्राह्मणा ऊचुः । लोहयष्टिमिमां राम त्वत्कुठारसमुद्भवाम् । वयं संरक्षयिष्यामः पूजयिष्याम एव हि

ဘြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်– “အို ရာမ၊ သင်၏ ကုဋာရ (ပုဆိန်) မှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဤ သံတံတားကို ကျွန်ုပ်တို့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မည်၊ ထို့ပြင် အမှန်တကယ် ပူဇော်မည်။”

Verse 20

यथा शक्तिमयी कीर्तिः स्कन्दस्यात्र प्रतिष्ठिता । लोहयष्टिमयी तद्वत्तव राम भविष्यति

“ဤနေရာ၌ စကန္ဒ၏ ကီရ్తိ (ဂုဏ်သတင်း) သည် သက္တိ (လှံ) အဖြစ် ရုပ်ထင်ကာ တည်ထောင်ထားသကဲ့သို့၊ အို ရာမ၊ သင်၏ ကီရ్తိလည်း သံတံတားအဖြစ် ဤနေရာ၌ တည်ထောင်လိမ့်မည်။”

Verse 21

भ्रष्टराज्यस्तु यो राजा एनामाराधयिष्यति । स्वं राज्यमचिरात्प्राप्य स प्रतापी भविष्यति

“မိမိနိုင်ငံမှ ကျဆုံးသွားသော မင်းတစ်ပါးက ဤအရာကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလျှင် မကြာမီ မိမိ၏ နိုင်ငံကို ပြန်လည်ရရှိကာ တန်ခိုးတောက်ပသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်။”

Verse 22

विद्याकृते द्विजो वा यः सदैनां पूजयिष्यति । स विद्यां परमां प्राप्य सर्वज्ञत्वं प्रपत्स्यते

“သို့မဟုတ် ပညာအတွက်ဟု ဆိုကာ ဤအရာကို အမြဲတမ်း ပူဇော်သော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တစ်ဦးသည် အမြင့်ဆုံးသော ဗိဒ္ယာကို ရရှိပြီး အလုံးစုံသိမြင်မှုသို့ ရောက်လိမ့်မည်။”

Verse 23

अपुत्रो वा नरो योऽथ नारी वा पूजयिष्यति । एतां यष्टिं त्वदीयां च पुत्रवान्स भविष्यति

သားမရှိသော ယောက်ျားဖြစ်စေ မိန်းမဖြစ်စေ သင်၏ဤတောင်ဝှေးကို ရိုသေကန်တော့ပူဇော်လျှင် ကလေးသားသမီးရသော ကောင်းချီးကို ရရှိမည်။

Verse 24

उपवासपरो भूत्वा यश्चैनां पूजयिष्यति । आश्विनस्यासिते पक्षे चतुर्दश्यां विशेषतः

ထို့ပြင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို အလေးထား၍ ဤတောင်ဝှေးကို ပူဇော်သူသည် အာရှွိနလ၏ အမည်းပက္ခ၌ စတုဒသီ (၁၄ ရက်) နေ့တွင် အထူးသဖြင့် ကုသိုလ်ထူးကို ရရှိမည်။

Verse 25

एवं श्रुत्वा ततो रामस्तेषामेव द्विजन्मनाम् । प्रणम्य प्रययौ तूर्णं समुद्रसदनं प्रति

ဤသို့ ကြားသိပြီးနောက် ရာမသည် ထိုဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ဗြာဟ္မဏများအား ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ ပင်လယ်၏ နေရာတော်သို့ အလျင်အမြန် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 26

तेऽपि विप्रास्ततस्तस्याश्चक्रुः प्रासादमुत्तमम् । तत्र संस्थाय तां चक्रुस्ततः पूजासमाहिताः

ထိုဗြာဟ္မဏများလည်း ထို့နောက် သူမအတွက် အလွန်ကောင်းမြတ်သော ပရသာဒ (ဘုရားကျောင်း) ကို တည်ဆောက်၍ ထိုနေရာ၌ ထားတင်ပူဇော်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်သဒ္ဓာဖြင့် ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်하였다။

Verse 27

प्राप्नुवंति च तत्पार्श्वात्कामानेव हृदि स्थितान् । सुस्तोकेनाऽपि कालेन दुर्लभास्त्रिदशैरपि

ထိုသန့်ရှင်းသော အနီးအနားမှပင် လူတို့သည် မိမိတို့၏ နှလုံးသား၌ တည်ရှိသော ဆန္ဒများကို အချိန်အနည်းငယ်အတွင်း ရရှိကြသည်—ထိုကောင်းချီးများသည် နတ်တို့အတွက်တောင် ရခက်ခဲသော အရာများပင် ဖြစ်သည်။

Verse 94

कुठारश्चैव विप्रेंद्रा रुद्रतेजोद्भवेन च । लोहेन निर्मितः पूर्वमक्षयो विश्वकर्मणा

အို ဗြာဟ္မဏတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးတို့၊ ရုဒ္ဒရ၏ မီးတောက်တန်ခိုးမှ ပေါက်ဖွားလာသော သံဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စစ်ပုဆိန်တစ်လက်ကိုလည်း ယခင်က ဝိශ්ဝကರ್ಮာက မပျက်မယွင်းအဖြစ် ဖန်တီးခဲ့သည်။