
သုတာသည် မြို့ပြ-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်ကို ရှင်းပြသည်။ ပုဿပသည် ဂုတိကာဟုခေါ်သော ပြောင်းလဲနိုင်သည့် အံ့ဩဖွယ်ပစ္စည်းကို ရရှိပြီး မဏိဘဒ္ဒရနှင့် ဆင်တူသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူကာ အယောင်ဆောင်၍ လူမှုရေးအနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်။ တံခါးစောင့် (ṣaṇḍha) ကို အယောင်ဆောင်လာသူကို တားဆီးရန် အမိန့်ပေးထားသော်လည်း မဏိဘဒ္ဒရအစစ် ရောက်လာချိန်တွင် တံခါးဝ၌ ထိုးနှက်ခံရ၍ လူထုက အော်ဟစ်ကာ မတရားမှုကို တိုင်ကြားကြသည်။ ထို့နောက် ပုဿပသည် မဏိဘဒ္ဒရ၏ ရုပ်ဖြင့် ထပ်မံပေါ်လာကာ အမှန်အယောင် ခွဲမရအောင် ရှုပ်ထွေးမှုကို တိုးစေသည်။ အမှုသည် မင်းတော်ရုံးသို့ ရောက်ပြီး မင်းကြီးက မေးမြန်းစစ်ဆေးကာ နောက်ဆုံးတွင် မဏိဘဒ္ဒရ၏ ဇနီးကို လူသက်သေ အဖြစ် ခေါ်ယူသည်။ သူမ၏ သက်သေခံချက်ကြောင့် တရားဝင်ခင်ပွန်းသည် မဏိဘဒ္ဒရအစစ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဝင်ရောက်လှည့်စားသူသည် အယောင်ဆောင်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ မင်းကြီးက လှည့်စားသူကို အပြစ်ပေးရန် အမိန့်ချသည်။ အပြစ်ဒဏ်ခံရမည့်သူက ကာမလိုချင်မှု၏ အန္တရာယ်၊ လှည့်စားမှုကြောင့် လူမှုရေးထိခိုက်မှုများနှင့် ကပ်စီးနည်း၏ အပြစ်ကို ရှည်လျားစွာ သင်ခန်းစာပေးကာ “ဓနသည် ပေးကမ်းခြင်း၊ ခံစားအသုံးချခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးခြင်း” ဟူသော အဆုံးအဖြတ်သုံးမျိုးရှိပြီး စုဆောင်းကပ်စီးခြင်းသည် အကျိုးမဲ့သော တတိယအဆုံးအဖြတ်သို့သာ ဦးတည်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤအဖြစ်အပျက်ကို ဟာဋကေရှ္ဝရ-က்ஷೇತ್ರ မဟာတ္မ்யအတွင်း ထည့်သွင်းကာ သန့်ရှင်းသော မြေဒေသနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည့် ကျင့်ဝတ်နမူနာအဖြစ် ပြီးဆုံးစေသည်။
Verse 1
सूत उवाच । पुष्पोऽपि गुटिके लब्ध्वा भास्कराद्वारितस्करात् । चिराद्भोजनमासाद्य प्रस्थितो वैदिशं प्रति
စူတ မိန့်ဆိုသည်– ပုဿပသည်လည်း ခိုးသူတို့ကို တားဆီးနိုင်သော ဘာස්ကရထံမှ ဂုဋိကာ (ဆေးလုံး) ကို ရရှိပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် အစားအစာကို ရှာဖွေရပြီးမှ ဝိဒိရှာသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 2
ततो वैदिशमासाद्य स पुष्पो हृष्टमानसः । शुक्ला तां गुटिकां वक्त्रे चकारद्विजसत्तमाः
ထို့နောက် ဝိဒိသာမြို့သို့ ရောက်သော် ပုဿပသည် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် အဖြူတောက်ပသော ဆေးလုံးကို ပါးစပ်ထဲ ထည့်လိုက်သည်၊ အို ဒွိဇအမြတ်တော်။
Verse 3
मणिभद्रसमो जातस्तत्क्षणादेव स द्विजः । हट्टमार्गं गते सोऽथ तस्मिन्गत्वाऽथ मंदिरे । प्रविष्टः सहसा मध्ये प्रहृष्टेनांतरात्मना
ထိုဗြာဟ္မဏသည် ခဏချင်းပင် မဏိဘဒြာကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် စျေးလမ်းသို့ သွား၍ ထိုနေရာသို့ ရောက်သော် အိမ်ကြီးတစ်လုံးထဲသို့ ချက်ချင်း ဝင်ရောက်ကာ အလယ်တည့်တည့်သို့ စိတ်အတွင်းပျော်မြူးလျက် ဝင်သွား၏။
Verse 4
ततश्चाकारयामास तं षंढं द्वारमाश्रितम् । तस्य दत्त्वाथ वस्त्राणि पश्चात्षंढमुवाच सः
ထို့နောက် တံခါးနားတွင် ရပ်စောင့်စေ၍ ထိုအင်္ဂါမပြည့်သူကို တာဝန်ပေး၏။ ထို့ပြင် အဝတ်အစားများ ပေးပြီးနောက် ထိုသူအား ထပ်မံ ပြောကြားလေ၏။
Verse 5
षंढकश्चित्पुमानत्र सम्यग्वेषकरो हि सः । मम वेषं समाधाय भ्रमते सकले पुरे
ဤနေရာတွင် အင်္ဂါမပြည့်သူတစ်ဦးရှိသည်၊ သူသည် ဝတ်စားပုံစံပြောင်းလဲ၍ အလွန်ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၏။ ငါ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်ဝတ်ဆင်ကာ မြို့တစ်မြို့လုံးတွင် လှည့်လည်နေ၏။
Verse 6
सांप्रतं मद्गृहे सोऽथ लोभनायागमिष्यति । स च कृत्रिम वेषेण निषेद्धव्यस्त्वया हि सः । स तथेति प्रतिज्ञाय द्वारदेशं समाश्रितः
ယခုအခါ သူသည် လှည့်ဖြားလှုံ့ဆော်ရန် ငါ့အိမ်သို့ လာမည်။ ထို့ပြင် အတုအယောင် ဝတ်စားပုံဖြင့် လာသဖြင့် သင်က မဖြစ်မနေ တားဆီးရမည်။ “အဲဒီလိုပဲ” ဟု ကတိပြုကာ တံခါးနားတွင် နေရာယူလေ၏။
Verse 7
पुष्पोऽपि चाब्रवीद्भार्यां माहिकाख्यां ततः परम् । माहिकेद्य मया दृष्टः स्वतातः स्वपुरः स्थितः
ထို့နောက် ပုဿပသည် မာဟိကာဟု အမည်ရသော မိမိဇနီးအား ပြော၏— «မာဟိကာရေ၊ ယနေ့ ငါသည် ငါ့အဖကို သူ့မြို့တော်၌ ရပ်နေသည်ကို မြင်ခဲ့၏»။
Verse 8
वीरभद्रः सुदुःखार्तो मलिनांबरसंवृतः । अब्रवीच्च ततः कोपान्मामेवं परुषाक्षरम्
ဝီရဘဒ္ဒရသည် အလွန်အမင်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ အညစ်အကြေးကပ်သော အဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်လျက်၊ ထို့နောက် ဒေါသဖြင့် ငါ့အား ကြမ်းတမ်းသော စကားများဖြင့် ပြောဆို၏။
Verse 9
धिग्धिक्पाप त्वया कन्यातीव रूपवती सदा । वंचयित्वा जनेतारमुदूढा सा सुमध्यमा
«အို၊ အို—ပാപသားရေ! အမြဲတမ်း အလွန်လှပသော ထိုမိန်းကလေးကို သူမ၏ ဖခင် (မွေးဖွားပေးသူ) ကို လှည့်ဖြားပြီးနောက် လက်ထပ်ပို့လိုက်ကြပြီ—ခါးသေးသေးသော သူမကို»။
Verse 10
न दत्तं तत्पितुः किंचिन्न तस्या अथ पुत्रक । विधवां यादृशीं तां च श्वेतांबरधरां सदा
«သူမ၏ အဖထံသို့ မည်သည့်အရာမျှ မပေးခဲ့ကြ—တကယ်တမ်း မပေးခဲ့ကြပါ၊ သားရေ။ ထိုမိန်းမသည် မုဆိုးမကဲ့သို့ အမြဲတမ်း အဖြူရောင် အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်နေ၏»။
Verse 11
संधारयसि पापात्मन्नेष्टं भोज्यं प्रयच्छसि । तस्मात्तस्याः पितुर्देहि त्वं सुवर्णायुतं ध्रुवम्
«ပാപစိတ်ရှိသူရေ၊ သင်သည် သူမကို ထောက်ပံ့ကာ သူမလိုချင်သော အစာကို ပေး၏။ ထို့ကြောင့် သူမ၏ အဖထံသို့ ရွှေတစ်သောင်းကို မလွဲမသွေ ပေးရမည်»။
Verse 12
भूषणं वांछितं तस्या यत्तद्वै रुचिपूर्वकम् । येन संधारयेद्भार्या साऽनंदं परमं गता
သူမလိုချင်သော တန်ဆာပလာကို စေတနာကောင်းဖြင့် ပေးကမ်းလော့။ သို့မှသာ ဇနီးသည်သည် မြတ်နိုးခံရပြီး ထောက်ပံ့ခံရမည်ဖြစ်ကာ အထွတ်အထိပ် ပျော်ရွှင်မှုကို ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 13
निरानंदा यतो नारी न गर्भं धारयेत्स्फुटम् । निःसंतानो यतो वंशः स्वर्गादपि क्षितिं व्रजेत्
အကြောင်းမူကား အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ပျော်ရွှင်မှုကင်းမဲ့သောအခါ ကိုယ်ဝန်ကို ကောင်းစွာမထိန်းသိမ်းနိုင်ပေ။ မျိုးဆက်သည် သားသမီးမရှိသောအခါ ကောင်းကင်ဘုံမှပင် မြေကြီးသို့ ကျဆင်းရလေသည်။
Verse 14
स पतिष्यत्यसंदिग्धं कुलांगारेण च त्वया । सा त्वमानय वस्त्राणि गृहमध्याच्छुभानि च
မိသားစု၏ အမည်းစက်ဖြစ်သော သင်ကြောင့် သူသည် မုချကျဆုံးလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် အိမ်ထဲမှ မင်္ဂလာရှိသော အဝတ်အစားများကို ယူခဲ့လော့။
Verse 15
यानि दत्तानि भूपेन व्यवहारैस्तदा मम । पञ्चांगश्च प्रसादो यो मया प्राप्तश्च तैः सह
ထိုစဉ်က တရားဥပဒေအရ ဖြေရှင်းမှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဘုရင်က ငါ့အား ပေးသနားတော်မူသော ပစ္စည်းများ၊ ငါးပါးသော တန်ဆာပလာများနှင့် ထိုအရာများနှင့်အတူ ငါရရှိခဲ့သော မျက်နှာသာပေးမှုများ...
Verse 16
त्वं संधारय गात्रैः स्वैः शीघ्रं रसवतीं कुरु । भोजनायैव शीघ्रं तु त्वया सार्धं करोम्यहम्
သင့်ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ထိုအရာများကို ဝတ်ဆင်လော့။ အရသာရှိသော အစားအစာကို အမြန်ပြင်ဆင်လော့။ အစာစားရန်အတွက် ငါသည် သင်နှင့်အတူ အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်မည်။
Verse 17
एकस्मिन्नपि पात्रे च तदादेशादसंशयम् । सापि सर्वं तथा चक्रे यदुक्तं तेन हर्षिता
ခွက်တစ်လုံးတည်း၌ပင် သူ၏အမိန့်တော်အတိုင်း သံသယမရှိဘဲ သူပြောသည့်အတိုင်း သူမသည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ပြုလုပ်လေ၏။
Verse 18
भोजनाच्छादनं चैव निर्विकल्पेन चेतसा । ततः कामातुरः पुष्पो मैथुनायोपचक्रमे
တွန့်ဆုတ်ခြင်းကင်းသော စိတ်ဖြင့် သူမသည် အစားအစာနှင့် အဝတ်အထည်များကို ပေးကမ်း၏။ ထို့နောက် ရာဂမီးလောင်ကျွမ်းနေသော ပုပ္ဖ (Puṣpa) သည် ကာမဆက်ဆံရန် စတင်လေ၏။
Verse 19
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो मणिभद्रः समुत्सुकः । क्षुत्क्षामः स पिपासार्तो व्यवहारोत्थलिप्सया
ထိုအချိန်တွင် မဏိဘဒြ (Maṇibhadra) ရောက်ရှိလာ၏။ သူသည် ဆာလောင်မှုကြောင့် ပိန်လှီကာ၊ ရေငတ်မွတ်မှုကြောင့် ပင်ပန်းဆင်းရဲပြီး လောကီစီးပွားရေးရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော လောဘစိတ်ဖြင့် မောင်းနှင်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။
Verse 20
प्रवेशं कुरुते यावद्गृहमध्ये समुत्सुकः । निषिद्धस्तेन षण्ढेन भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः
အိမ်ထဲသို့ ဝင်ရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကြိုးစားနေစဉ် ထိုမိန်းမလျှာသည် သူ့ကို တားဆီးပြီး အကြိမ်ကြိမ် ဆူပူကြိမ်းမောင်းလေ၏။
Verse 21
हठाद्यावत्प्रवेशं स चकार निजमंदिरे । तावच्च दण्डकाष्ठेन मस्तके तेन ताडितः
သို့သော် ခေါင်းမာမှုကြောင့် မိမိအိမ်ထဲသို့ အတင်းဝင်ရောက်သောအခါ ထိုခဏ၌ပင် တုတ်ဖြင့် ခေါင်းကို ရိုက်ခြင်းခံရလေ၏။
Verse 22
अथ संपतितो भूमौ मूर्छया संपरिप्लुतः । कर्तव्यं नैव जानाति तत्प्रहारप्रपीडितः
ထို့နောက် သူသည် မြေပေါ်သို့ လဲကျ၍ မူးဝေသတိလစ်ကာ ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။ ထိုထိုးနှက်မှုကြောင့် ဖိနှိပ်ခံရ၍ ဘာလုပ်ရမည်ကို မသိတော့။
Verse 23
ततः कोलाहलो जातस्तस्य द्वारे गृहस्य च । जनस्य संप्रयातस्य हाहाकारपरस्य च
ထို့နောက် ထိုအိမ်၏ တံခါးဝတွင် ဆူညံသံကြီး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ လူများ စုပေါင်းရောက်လာကာ ဒုက္ခဖြင့် အော်ဟစ်ကြသည်။
Verse 24
पप्रच्छुस्तं जनाः केचि द्धिक्पाप किमिदं कृतम् । वृत्तिभंगः कृतोऽनेन अथ त्वं व्यंतरार्दितः
လူအချို့က သူ့ကို မေးကြသည်—“အို အပြစ်သား၊ အရှက်ကင်းလှ! ဒီဟာကို ဘာကြောင့် လုပ်တာလဲ။ ဒီလုပ်ရပ်ကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပျက်စီးသွားပြီ။ ဒါမှမဟုတ် မင်းကို လှည့်လည်နေသော ဝိညာဉ် (ဗျန္တရ) က နှိပ်စက်နေတာလား?”
Verse 25
इमामवस्थां यन्नीतः संप्राप्तोऽसि नृपाद्वधम्
“သူ့ကို ဒီအခြေအနေထိ ရောက်အောင် လုပ်ခဲ့သောကြောင့် မင်းသည် ဘုရင်၏ အမိန့်ဖြင့် သတ်ဒဏ်ကို ခံရမည်ဖြစ်သည်။”
Verse 26
षंढ उवाच । न वृत्तिर्गर्हिता तेन नाहं व्यंतरपीडितः । मणिभद्रो न चैष स्यादेष वेषकरः पुमान्
Ṣaṇḍha က ပြောသည်—“သူ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသည် အပြစ်တင်စရာ မဟုတ်၊ ငါလည်း ဝိညာဉ်တစ်စုံတစ်ရာကြောင့် မနှိပ်စက်ခံရ။ ထို့ပြင် ဒီလူက မဏိဘဒ္ဒရ (Maṇibhadra) မဟုတ်၊ အဝတ်အစားပုံစံပြောင်းကာ လှည့်စားနေသော မျက်နှာဖုံးသမားသာ ဖြစ်သည်။”
Verse 27
माणिभद्रं वपुः कृत्वा संप्राप्तो याचितुं धनम् । हठात्प्रविश्यमानस्तु स मया मूर्ध्नि ताडितः
မဏိဘဒ္ဒရ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ယူဆောင်ကာ ငွေကြေးတောင်းရန် လာ၏။ သို့ရာတွင် အတင်းဝင်ရန် ကြိုးစားသဖြင့် ငါက သူ၏ ခေါင်းကို ထိုးနှက်လိုက်၏။
Verse 28
मणिभद्रो गृहस्यांतर्भुक्त्वा शयनमाश्रितः । संतिष्ठते न जानाति वृत्तांतमिदमा स्थितम्
ထိုအချိန်တွင် မဏိဘဒ္ဒရသည် အိမ်အတွင်း၌ စားသောက်ပြီးနောက် အိပ်ရာသို့ ဝင်နား၏။ ဖြစ်ပျက်သမျှကို မသိဘဲ ထိုနေရာ၌ပင် နေထိုင်လျက်ရှိ၏။
Verse 29
ततः पुष्पोऽपि तच्छ्रुत्वा तं च कोलाहलं बहिः । मणिभद्रस्य रूपेण द्वारदेशं समागतः
ထို့နောက် ပုෂ္ပသည်လည်း အပြင်ဘက်ရှိ ဆူညံသံကို ကြားသဖြင့် မဏိဘဒ္ဒရ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် တံခါးဝသို့ ရောက်လာ၏။
Verse 30
अब्रवीन्नित्यमभ्येति मम रूपेण चाधमः । एष वेषधरः कश्चिद्याचितुं धनमेव हि
သူက ပြော၏—“ဤအောက်တန်းကျသောကောင်သည် ငါ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် အမြဲလာတတ်၏။ ဤသူသည် ဝတ်စုံဖုံးကွယ်ထားသော လိမ်လည်သူတစ်ယောက်သာ ဖြစ်ပြီး ငွေကြေးတောင်းရန်သာ လာသည်။”
Verse 31
एतेनापि च षंढेन न च भद्रमनुष्ठितम् । यत्कुब्जोऽयं हतो मूर्ध्नि याचितुं समु पस्थितः
“ထို့ပြင် ဤ ဩဏ္ဍ (Ṣaṇḍha) ကြောင့်လည်း ကောင်းမှုမရှိခဲ့။ အကြောင်းမူကား ငွေကြေးတောင်းရန် လာသော ဤကျောကွေးကို ခေါင်းပေါ်တွင် ထိုးနှက်ထားခဲ့သည်။”
Verse 32
एतस्मिन्नन्तरे सोऽपि चेतनां प्राप्य कृत्स्नशः । वीक्षते पुरतो यावत्तावदात्मसमः पुमान्
ထိုအခိုက်တွင် သူလည်း အာရုံပြန်လည်ရရှိ၍ အပြည့်အဝသတိပြန်လာ၏။ ရှေ့သို့ကြည့်ရာတွင် မိမိနှင့်တစ်ထပ်တည်းတူသော လူတစ်ယောက်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင်မြင်၏။
Verse 33
सर्वतः स तमालोक्य ततो वचनमब्रवीत्
သူ့ကို အရပ်ရပ်မှ စူးစမ်းကြည့်ပြီးနောက် ထိုစကားများကို ပြောလေ၏။
Verse 34
क्व चोरः संप्रविष्टो मे मम रूपेण मंदिरे । भेदयित्वा तु षण्डाख्यमेवं दत्त्वा च वाससी
“ငါ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုယူကာ ငါ့အိမ်ထဲဝင်လာသော သူခိုးက ဘယ်မှာနည်း? ‘ဆဏ္ဍ’ ဟုခေါ်သူကို ဖောက်ခွဲ၍ ထိုသို့ အဝတ်အစားများကို ယူကာ ပေးကမ်းသွားခြင်း… ဤအပြစ်ကြီးကို ကျူးလွန်၏!”
Verse 35
यावद्भूपगृहं गत्वा त्वां षंढेन समन्वितम् । वधाय योजयाम्येव तावद्द्रुततरं व्रज
“ငါ မင်းနန်းတော်သို့ သွားပြီး သင့်ကို—ဆဏ္ဍနှင့်အတူ—သတ်ဒဏ်အတွက် ချည်နှောင်စေမီ၊ အခုချက်ချင်း ပိုမိုလျင်မြန်စွာ ထွက်သွားလော့!”
Verse 36
पुष्प उवाच । मम रूपं समाधाय त्वमायातो गृहे मम । शून्यं मत्वा ततो ज्ञातस्त्वयाऽहं गृहसंस्थितः
ပုဿပက ပြော၏— “ငါ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူ၍ သင်သည် ငါ့အိမ်သို့ ဝင်လာ၏။ အိမ်ကို လွတ်လပ်ဗလာဟု ထင်ရာမှ၊ ငါက သင်ကို ငါ အိမ်အတွင်းရှိနေကြောင်း သိမြင်စေခဲ့၏။”
Verse 37
ततो नृपाय दास्यामि वधार्थं च न संशयः । नो चेद्गच्छ द्रुतं पाप यदि जीवितुमिच्छसि
ထို့နောက် မင်းထံသို့ သင်ကို သေဒဏ်အတွက် လွှဲအပ်မည်—သံသယမရှိ။ မဟုတ်လျှင် အပြစ်သားရေ၊ အသက်ရှင်လိုပါက မြန်မြန်ထွက်သွားလော့။
Verse 38
सूत उवाच । एवमुक्त्त्वा ततस्तौ च बाहुयुद्धेन वै मिथः । युध्यमानौ नरैरन्यैः कृच्छ्रेण तु निवारितौ
စူတက ပြောသည်—«ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ထိုနှစ်ယောက်သည် လက်မောင်းစစ်ပွဲဖြင့် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ကြ၏။ တိုက်ပွဲဖြစ်နေစဉ် အခြားလူများက အလွန်ခက်ခဲစွာ တားဆီးနိုင်ခဲ့ကြ၏»။
Verse 39
ततस्ते स्वजना ये तु मणिभ द्रस्य चागताः । परिजानंति नो द्वाभ्यां विशेषं माणिभद्रकम्
ထို့နောက် အဲဒီနေရာသို့ ရောက်လာသော သူ၏ကိုယ်ပိုင်လူများသည် နှစ်ဦးအကြား ကွာခြားချက်ကို မသိနိုင်ကြ။ မည်သူက အမှန်တကယ် မာဏိဘဒ္ရ (Māṇibhadra) ဖြစ်သည်ကို မဆုံးဖြတ်နိုင်ကြ။
Verse 40
वालिसुग्रीवयोर्युद्धं तारार्थे युध्यमानयोः । एवं विवदमानौ तु क्रोधताम्रा यतेक्षणौ
တာရာအတွက် တိုက်ခိုက်ကြသော ဝါလီနှင့် စုဂရీవတို့၏ စစ်ပွဲကဲ့သို့ပင်—ဤနှစ်ဦးလည်း အငြင်းပွားရင်း ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးများ နီရဲလာကြ၏။
Verse 41
राजद्वारं समासाद्य स्थितौ स्वजनसंवृतौ । द्वाःस्थेन सूचितौ राज्ञे सभातलमुपस्थितौ
သူတို့နှစ်ဦးသည် မင်းတံခါးသို့ ရောက်လာ၍ ကိုယ်ပိုင်လူများ ဝိုင်းရံလျက် ရပ်နေကြ၏။ တံခါးစောင့်က မင်းထံ သတင်းပို့ပြီးနောက် သူတို့သည် နန်းတော်အစည်းအဝေးခန်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ရှေ့တော်၌ ပေါ်လာကြ၏။
Verse 42
चौरचौरेति जल्पन्तौ पर स्परवधैषिणौ । भूभुजा वीक्षितौ तौ च द्विजौ तु द्विजसत्तमाः
သူတို့နှစ်ဦးသည် «သူခိုး! သူခိုး!» ဟုအော်ဟစ်ကာ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် သတ်လိုစိတ်ဖြင့် ရန်ပြုနေကြသည်။ ထိုနှစ်ဦးကို မင်းကြီးက မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး၊ သူတို့သည် ဒွိဇတို့အနက် အထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦး ဖြစ်ကြသည်။
Verse 43
न विशेषोऽस्ति विश्लेषस्तयोरेकोपिकायतः । ततश्च व्यवहारेषु समती तेषु वै तदा
သူတို့နှစ်ဦးအကြား ခွဲခြားနိုင်သည့် ကွာခြားချက် မရှိဘဲ၊ နှစ်ဦးလုံး တစ်ပုံတည်း တူညီသကဲ့သို့ ထင်ရှားနေ하였다။ ထို့ကြောင့် ထိုအမှုအခင်းတွင် မင်းကြီးသည် သူတို့အပေါ် တန်းတူညီမျှ စိတ်ထားဖြင့် ရပ်တည်하였다။
Verse 44
पृष्टौ गुह्येषु सर्वेषु प्रत्यक्षेषु विशेषतः । वदतस्तौ यथावृत्तं पृथक्पृथग्व्यवस्थितम्
အရာအားလုံးအကြောင်း—လျှို့ဝှက်သောကိစ္စများနှင့် အထူးသဖြင့် မျက်မြင်ထင်ရှားသောအရာများအကြောင်း—မေးမြန်းသောအခါ၊ ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦးသည် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အတိအကျ ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ တစ်ဦးချင်းစီက မိမိအလိုက် သီးခြားသက်သေခံချက်ကို ထုတ်ဖော်하였다။
Verse 45
ततस्तु स्वजनैः सर्वैरेको नीत्व थ चान्यतः । पृष्टो गोत्रान्वयं सर्वं द्वितीयस्तु ततः परम्
ထို့နောက် ဆွေမျိုးသားချင်းအားလုံး ရှေ့မှောက်တွင် တစ်ဦးကို သီးခြားခေါ်ထုတ်ကာ၊ သူ၏ ဂိုတြ၊ မျိုးရိုးနှင့် မိသားစုဆက်စပ်မှုအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ မေးမြန်း하였다။ ထို့နောက် ဒုတိယဦးကိုလည်း ထိုနည်းတူ မေးမြန်း하였다။
Verse 46
तेषामपि तथा सर्वं यथासम्यङ्निवेदितम् । अथ राजा बृहत्सेनः सर्वांस्तानि दमब्रवीत्
သူတို့ဘက်မှလည်း အရာအားလုံးကို ထိုနည်းတူ တိတိကျကျနှင့် အစဉ်အလာတကျ တင်ပြ하였다။ ထို့နောက် မင်းကြီး ဘృဟတ္စေန သည် ထိန်းချုပ်သဘောရှိသော တရားမျှတသည့် စကားတော်များကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 47
पत्नी चानीयतां तस्य मणिभद्रस्य वै गृहात् । निजकान्तस्य विज्ञाने सा प्रमाणं भविष्यति
မဏိဘဒ္ဒရ၏ အိမ်မှ သူ၏ ဇနီးကို ခေါ်လာကြလော့။ မိမိ၏ အချစ်တော်အမှန်ကို သိမြင်သတ်မှတ်ရာတွင် သူမသည် အဆုံးအဖြတ် သက်သေဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 48
ततो गत्वा च सा प्रोक्ता पुरुषैर्नृपसंभवैः । आगच्छ कांतं जानीहि त्वं प्रमाणं भविष्यसि
ထို့နောက် မင်း၏လူများ သွားရောက်၍ သူမအား ပြောကြားသည်—“လာပါ၊ သင်၏ အချစ်တော်ကို သိမှတ်ပါ။ ဤကိစ္စတွင် သင်သည် သက်သေဖြစ်လိမ့်မည်။”
Verse 49
ततः सा व्रीडया युक्ता प्रच्छादितशिरास्ततः । नृपाग्रे संस्थिता प्रोचे विद्धिसम्यङ्निजं प्रियम्
ထို့နောက် သူမသည် ရှက်ကြောက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ခေါင်းကို ဖုံးကာ မင်းရှေ့တွင် ရပ်လျက် ပြောသည်—“ကျွန်မ၏ ကိုယ်ပိုင် အချစ်တော်အမှန်ကို မှန်ကန်စွာ သိပါစေ။”
Verse 50
न वयं निश्चयं विद्मो न चैते स्वजनास्तव
“ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှန်တကယ် သေချာမှုကို မသိကြ၊ ထို့ပြင် ဤသူတို့သည် သင်၏ ဆွေမျိုးသားချင်း မဟုတ်ကြပါ။”
Verse 51
ततः सा चिन्तयामास निजचित्ते वरांगना । मणिभद्रेण दग्धाहमीर्ष्यावह्निगताऽनिशम्
ထို့နောက် ထိုမိန်းမမြတ်သည် မိမိနှလုံးအတွင်း စဉ်းစားသည်—“မဏိဘဒ္ဒရကြောင့် ငါသည် လောင်ကျွမ်းနာကျင်ရပြီး၊ မနာလိုမှု၏ မီးဖြင့် အစဉ်မပြတ် စားသုံးခံနေရသည်။”
Verse 52
वंचयित्वा तु पितरं गृहीतास्मि ततः परम् । न किंचित्पाप्मना दत्तं जल्पयित्वा धनं बहु
အဖေကို လှည့်စားပြီးနောက် ငါကို ခေါ်ဆောင်သွားကြ၏။ စကားဖြင့်သာ ငွေကြေးများစွာ ကတိပေးသော်လည်း အပြစ်အညစ်ကပ်နေသဖြင့် အမှန်တကယ် မပေးခဲ့ကြ။
Verse 53
द्वितीयेन तु मे पुंसा मर्त्यलोके सुखं कृतम् । दत्त्वा वस्त्राणि चित्राणि तथैवाभरणानि च
သို့သော် ဒုတိယယောက်ျားက မရဏလောက၌ ငါ့အတွက် ချမ်းသာသုခကို ပြုစုပေး၏။ လှပသော အဝတ်အစားများနှင့် အလှဆင်အဆင်တန်ဆာများကိုလည်း ပေးအပ်၏။
Verse 54
प्रदास्यति च तातस्य सुवर्णं कथितं च यत् । यद्गृह्णामि स्वहस्तेन मणिभद्रं द्वितीयकम्
ထို့ပြင် အဖေက ပေးမည်ဟု ပြောထားသော ရွှေကိုလည်း—ငါ့လက်ဖြင့် ကိုယ်တိုင် လက်ခံရသောအရာသည် ဤ ဒုတိယ မဏိဘဒ္ဒြ ဖြစ်၏။
Verse 55
एवं निश्चित्य मनसा दृष्ट्वा रक्तपरिप्लुतम् । प्रथमं मणिभद्रं सा जगृहेऽथ द्वितीयकम्
ဤသို့ စိတ်ထဲ၌ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ သွေးနီဖြင့် စိုစွတ်နေသော ပထမ မဏိဘဒ္ဒြ ကို မြင်လျက်၊ ထို့နောက် ဒုတိယကို လက်ခံယူ하였다။
Verse 56
अब्रवीच्च ततो वाक्यं सर्वलोकस्य शृण्वतः । अहं तातेन दत्तास्य विवाहे अग्निसंनिधौ
ထို့နောက် လူအပေါင်းတို့ ကြားနေရစဉ် နာမည်တော်မိန်းမက ဤစကားကို ပြော၏—“မင်္ဂလာပွဲ၌ သန့်ရှင်းသော မီး (အဂ္နိ) ရှေ့မှောက်တွင် အဖေက ငါကို သူ့ထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်” ဟု။
Verse 57
द्वितीयोऽयं दुराचारो वेषकर्ता समा गतः । मां च प्रार्थयते गुप्तां नानाचारैः पृथग्विधैः
«ဤဒုတိယသူသည် အကျင့်ဆိုးသူ၊ ရုပ်ဖျက်တတ်သူ ဖြစ်၍ ဤနေရာသို့ ရောက်လာပြီး၊ မသင့်လျော်သော နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် လျှို့ဝှက်စွာ ငါ့ကို တောင်းဆိုရှာဖွေသည်»။
Verse 58
ततस्तु पार्थिवः क्रुद्धस्तस्य शाखावलंबनम् । आदिदेश द्विजश्रेष्ठा मणिभद्रस्य दुर्मतेः
ထို့နောက် ဘုရင်သည် ဒေါသထွက်၍ စိတ်ဆိုးယုတ်သော မဏိဘဒ္ဒရကို သစ်ကိုင်းပေါ်တွင် ချိတ်ဆွဲစေဟု အမိန့်ပေး၏—အို၊ ဒွိဇအထူးမြတ်တို့။
Verse 59
एतस्मिन्नंतरे सोऽथ वधकानां समर्पितः । तं वृक्षं नीयमानस्तु श्लोकानेतांस्तदापठत्
အဲဒီအချိန်တွင် သူကို သတ်ဒဏ်ဆောင်ရွက်သူများထံ လွှဲအပ်လိုက်ကြ၏။ ထိုသစ်ပင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားစဉ် သူသည် ထိုအခါ ဤဂါထာများကို ရွတ်ဖတ်하였다။
Verse 60
निर्दयत्वं तथा द्रोहं कुटिलत्वं विशेषतः । अशौचं निर्घृणत्वं च स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः
«ရက်စက်မှု၊ သစ္စာဖောက်မှု၊ အထူးသဖြင့် လှည့်ကွက်ကောက်ကျစ်မှု; မသန့်ရှင်းမှုနှင့် ကရုဏာမဲ့မှု—ဤအရာတို့သည် သဘာဝမှ ပေါက်ဖွားသော မိန်းမတို့၏ အပြစ်ဟု ဆိုကြသည်»။
Verse 61
अन्तर्विषमया ह्येता बहिर्भागे मनोरमाः । गुञ्जाफलसमाकारा योषितः सर्व दैवहि
«အတွင်း၌ အဆိပ်ပြည့်နေသော်လည်း အပြင်၌ လှပစွာ ထင်ရသည်; မိန်းမတို့သည် ဂုဉ္ဇာသီးကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြ၏—အို၊ နတ်ဘုရားအပေါင်းတို့»။
Verse 62
उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः । मन्वादयस्तथान्येऽपि स्त्रीबुद्धेस्तत्र किंच न
ဥရှနာ သိသော သာသ္တရနှင့် ဗြဟ္စပတိ သိသော အရာတို့၊ မနုနှင့် အခြားသူတို့ သိသမျှပင်—မိန်းမ၏ စိတ်ကို အမှန်တကယ် မဖုံးလွှမ်းနိုင်။
Verse 63
पीयूषमधरे वासं हृदि हालाहलं विषम् । आस्वाद्यतेऽधरस्तेन हृदयं च प्रपीड्यते
နှုတ်ခမ်းပေါ်တွင် အမృతရည် နေသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း၊ နှလုံးအတွင်း၌ ဟာလာဟလာ အဆိပ် ရှိ၏။ နှုတ်ခမ်းကို မြည်းစမ်းသော်လည်း နှလုံးကိုတော့ ဖိနှိပ်ကာ နာကျင်စေသည်။
Verse 64
अलक्तको यथा रक्तो नरः कामी तथैव च । हृतसारस्तथा सोऽपि पादमूले निपा त्यते
လက်(လက်)ဆေးရောင် လိမ်းထားလျှင် လူသည် နီမြန်းသကဲ့သို့၊ ကာမရဂါ လိုက်သူလည်း ဆန္ဒကာမဖြင့် အရောင်တင်ခံရ၏။ အတွင်းအနှစ်သာရ လုယူခံရသဖြင့် ထိုကာမ၏ ခြေဖျား၌ပင် လဲကျကာ နိမ့်ကျသွားသည်။
Verse 65
संसारविषवृक्षस्य कुकर्मकुसुमस्य च । नरकार्तिफलस्योक्ता मूलमेषा नितंबिनी
တင်ပါးလှပ၍ ဆွဲဆောင်သော ဤမိန်းမသည် သံသရာ အဆိပ်ပင်၏ အမြစ်ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုပင်၏ ပန်းမှာ မကောင်းကံများ၊ အသီးမှာ နရကဒုက္ခ၏ ညှဉ်းပန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 66
कस्य नो जायते त्रासो दृष्ट्वा दूरा दपि स्त्रियम्
အဝေးကပင် မိန်းမကို မြင်ရလျှင် ဘယ်သူ မကြောက်မလဲ။
Verse 67
संसारभ्रमणं नारी प्रथमेऽपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणन्यायव्याजेनैव प्रदर्शयेत्
ပထမဆုံးပေါင်းစည်းမှုတင်ပင် မိန်းမသည် မီးပတ်လည်လှည့်ရသော ထုံးတမ်းကို အကြောင်းပြု၍ ယောကျာ်းအား သံသရာလှည့်လည်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။
Verse 68
एतास्तु निर्घृणत्वेन निर्दय त्वेन नित्यशः । विशेषाज्जाड्यकृत्येन दूषयंति कुलत्रयम्
ဤမိန်းမတို့သည် အမြဲတမ်း ကြမ်းတမ်းမှုနှင့် ကရုဏာမဲ့မှုကြောင့်၊ အထူးသဖြင့် မိုက်မဲ၍ အနိမ့်ကျသော အပြုအမူကြောင့် မိသားစုသုံးဆက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပျက်စီးစေသည်။
Verse 69
कुलत्रयगृहं कीर्त्या निजया धवलीकृतम् । कृष्णं करोत्यकृ त्येन नारी दीपशिखेव तु
မိန်းမသည် မသင့်လျော်သော အပြုအမူကြောင့် ကိုယ့်ဂုဏ်သတင်းဖြင့် ဖြူဝင်းတောက်ပခဲ့သော မိသားစုသုံးဆက်၏ အိမ်ကို မီးအလင်းတိုင်၏ မီးလျှံက မီးခိုးထွက်၍ အမည်းတင်သကဲ့သို့ မှောင်မိုက်စေနိုင်သည်။
Verse 70
धर्मवृक्षस्य वाताली चित्तपद्मशशिप्रभा । सृष्टा कामार्णवग्राही केन मोक्षदृढार्गला
ဓမ္မသစ်ပင်ကို လေမုန်တိုင်းကဲ့သို့ လှုပ်ခတ်စေသူ၊ စိတ်ပဒုမ္မကို လမင်းအလင်းကဲ့သို့ တောက်ပစေသူ၊ ကာမသမုဒ္ဒရာ၌ မိကျောင်းကဲ့သို့ ဖမ်းဆုပ်သူ၊ မောက္ခတံခါးပေါ်၌ ခိုင်မာသော တံခါးတံကဲ့သို့ တားဆီးသူ—သူမကို ဘယ်သူ ဖန်ဆင်းသနည်း။
Verse 71
कारा संतानकूटस्य संसारवनवागुरा । स्वर्गमार्गमहागर्ता पुंसां स्त्री वेधसा कृता
ဖန်ဆင်းရှင် (ဝေဓသ) သည် ယောကျာ်းတို့အတွက် မိန်းမကို သားသမီးအစုအဝေး၏ အကျဉ်းခန်း၊ သံသရာတောအတွင်း ထောင်ချောက်၊ ကောင်းကင်လမ်းပေါ်ရှိ အကြီးမားသော ချိုင့်ဝှမ်းအဖြစ် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။
Verse 72
वेधसा बंधनं किंचिन्नृणामन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोऽपि पाशोऽयं सुदृढः कृतः
လူတို့အတွက် အခြားသော ချည်နှောင်မှု မတွေ့သဖြင့် ဖန်ဆင်းရှင် (ဗေဓသာ) သည် မိန်းမရုပ်ဖြင့် အလွန်တင်းကျပ်သော ကြိုးကွင်းကို ဖန်တီးခဲ့သည်။
Verse 73
इत्येवं बहुधा सोऽपि विललाप सुदुःखितः । स्त्रीचिन्तां बहुधा कृत्वा आत्मानं चाप्यगर्हयत्
ဤသို့ပင် သူသည် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကာ နည်းမျိုးစုံဖြင့် ငိုကြွေးလျက်ရှိ၏။ မိန်းမကို ထပ်ခါထပ်ခါ စဉ်းစားပြီး မိမိကိုယ်ကိုလည်း အပြစ်တင်လေ၏။
Verse 74
अहो कुबुद्धिना नैव लब्धं संसारजं फलम् । न कदाचिन्मया दत्तं तृष्णाव्याकुलचेतसा
အိုဟယ်—မိုက်မဲသော ဉာဏ်ကြောင့် လောကီဘဝ၏ အကျိုးစစ်ကို မရခဲ့ပါ။ တဏှာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားနေသဖြင့် အလှူဒါနကို တစ်ကြိမ်တောင် မပေးခဲ့။
Verse 75
ऐश्वर्येऽपि स्थिते भूरि न मया सुकृतं कृतम् । कदाचिन्नैव जप्तं च न हुतं च हुताशने
စည်းစိမ်အလွန်များစွာရှိသော်လည်း ကုသိုလ်ကောင်းမှု တစ်စုံတစ်ရာ မပြုခဲ့။ မန္တရားကိုလည်း မရွတ်ဖူး၊ သန့်ရှင်းသော မီးပူဇော် (ဟောမ) ထဲသို့ အဟုတိကိုလည်း မပူဇော်ဖူး။
Verse 76
अथवा सत्यमेवोक्तं केनापि च महात्मना । कृपणेन समो दाता न भूतो न भविष्यति । अस्पृष्ट्वापि च वित्तं स्वं यः परेभ्यः प्रयच्छति
သို့မဟုတ် မဟာတမားတစ်ဦးက ပြောခဲ့သကဲ့သို့ အမှန်တရားပင်ဖြစ်သည်—ကပ်စီးနှင့်တူသော အလှူရှင် မရှိခဲ့၊ မရှိလာမည်လည်း မဟုတ်။ မိမိ၏ ဥစ္စာကို မခံစားရသေးဘဲ အခြားသူတို့ထံ ပေးအပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 77
शरणं किं प्रपन्नानां विषवन्मारयंति किम् । न दीयते न भुज्यंते कृपणेन धनानि च
ခိုလှုံရန်လာသူတို့အတွက် ကပ်စေးနည်းသူသည် အဘယ်သို့သော အားကိုးရာနည်း? အဆိပ်ကဲ့သို့ သတ်ပစ်သလော? ကပ်စေးနည်းသူ၏ ဥစ္စာသည် မလှူဒါန်းရ၊ မခံစားသုံးစွဲရပင် ဖြစ်၏။
Verse 78
दानं भोगो नाशस्तिस्रो गतयो भवंति वित्तस्य । यो न ददाति न भुंक्ते तस्य तृतीया गतिर्भवति
ဥစ္စာ၏ လမ်းကြောင်း သုံးပါးရှိ၏—လှူဒါန်းခြင်း၊ ခံစားသုံးစွဲခြင်း၊ နှင့် ပျက်စီးခြင်း။ မလှူလည်းမသုံးသူ၏ ဥစ္စာသည် တတိယလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ပျက်စီးခြင်းသို့သာ ရောက်၏။
Verse 79
धनिनोप्यदानविभवा गण्यंते धुरि दरिद्राणाम् । नहि हंति यत्पिपासामतः समुद्रोऽपि मरुरेव
ဥစ္စာရှိသော်လည်း လှူဒါန်းစိတ်မရှိသူတို့ကို ဆင်းရဲသူတို့၏ အတန်းထဲတွင်ပင် ရေတွက်ကြ၏။ ရေငတ်ကို မပျောက်စေနိုင်သမျှ—ထို့ကြောင့် သမုဒ္ဒရာတောင် မရုကန္တာရကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်၏။
Verse 80
अत्युपयुक्ताः सद्भिर्गतागतैरहरहः सुनिर्विण्णाः । कृपणजनसंनिकाशं संप्राप्यार्थाः स्वपंतीह
သူတော်ကောင်းတို့က အစဉ်အမြဲ သွားလာကာ ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် လှူဒါန်းခြင်း၌ အလွန်အသုံးချသဖြင့် ဥစ္စာသည် နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာ၏။ သို့သော် ကပ်စေးနည်းသူ၏ အနီးအနားသို့ ရောက်လျှင် ဥစ္စာသည် ဤလောက၌ အိပ်ပျော်သကဲ့သို့ တိတ်ဆိတ်၍ အကျိုးမထွက်။
Verse 81
प्राप्तान्न लभंते ते भोगान्भोक्तुं स्वकर्मणा कृपणाः । मुखपाकः किल भवति द्राक्षापाके बलिभुजानाम्
ကပ်စေးနည်းသူတို့သည် မိမိတို့၏ ကံကြမ္မာကြောင့် ရရှိထားသော အပျော်အပါးကို အမှန်တကယ် ခံစားရန် မရနိုင်ကြ။ အလှူပူဇော်စာကို စားသုံးသူတို့အတွက်ပင် စပျစ်သီးကို ချက်နေသော်လည်း “ပါးစပ်လောင်ခြင်း” ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့—ကံကြောင့် ချိုမြိန်သည့်အရာတောင် နာကျင်မှုဖြစ်လာတတ်၏။
Verse 82
दातव्यं भोक्तव्यं सति विभवे संचयो न कर्तव्यः । पश्येह मधुकरीणां संचितमर्थं हरंत्यन्ये
စွမ်းအားရှိသော် လှူဒါန်းရမည်၊ ခံစားသုံးစွဲရမည်၊ စုဆောင်းသိုလှောင်မလုပ်သင့်။ ကြည့်ပါ—ပျားများ စုထားသော ဥစ္စာကို အခြားသူများ ယူဆောင်သွားတတ်သည်။
Verse 83
याचितं द्विजवरे न दीयते संचितं क्रतुवरे न योज्यते । तत्कदर्यपरिरक्षितं धनं चौरपार्थिवगृहेषु भुज्यते
မြတ်သော ဗြာဟ္မဏက တောင်းဆိုသော် မပေး၊ စုထားသော်လည်း မြတ်သော ယဇ္ဉပူဇာတွင် မသုံး။ ကပ်စီးမှုက ကာကွယ်ထားသော ဥစ္စာသည် နောက်ဆုံးတွင် သူခိုးနှင့် မင်းတို့အိမ်၌သာ ခံစားသုံးစွဲခံရသည်။
Verse 84
त्यागो गुणो वित्तवतां वित्तं त्यागवतां गुणः । परस्परवियुक्तौ तु वित्त त्यागौ विडम्बनम्
ချမ်းသာသူတို့အတွက် စွန့်ကြဲလှူဒါန်းခြင်းသည် အမှန်တကယ်သော ဂုဏ်တရား၊ စွန့်ကြဲသူတို့အတွက် ဥစ္စာပင် ဂုဏ်တရားဖြစ်လာသည်။ သို့ရာတွင် ဥစ္စာနှင့် ဒါန ခွဲကွာသွားလျှင် ချမ်းသာနှင့် စွန့်လွှတ်မှုတို့သည် ရယ်စရာသာ ဖြစ်သည်။
Verse 85
किं तया क्रियते लक्ष्म्या या वधूरिव केवला । या न वेश्येव सामान्या पथिकैरपि भुज्यते
မထိမခံထားသည့် သတို့သမီးကဲ့သို့ သာမန်တင်ထားရုံဖြစ်သော ‘လက္ရှ္မီ’ (ဥစ္စာ) သည် ဘာအကျိုးရှိသနည်း။ လမ်းသွားလမ်းလာတောင် မခံစားရအောင် သာမန်ပျော်ပါးမိန်းမကဲ့သို့လည်း မမျှဝေပါက။
Verse 86
अर्थोष्मणा भवेत्प्राणो भवेद्भक्ष्यैर्विना नृणाम् । यतः संधार्यते भूमिः कृपणस्योष्मणा हि सा
လူ၏အသက်သည် ဥစ္စာ၏ ‘အပူ’ ကြောင့် အစာမရှိဘဲတောင် ဆက်လက်တည်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အကြောင်းမှာ ကပ်စီးသူ၏ အပူကြောင့်ပင် မြေကြီးသည် ‘ထိန်းထား’ ခံရသည်—သူသည် ဥစ္စာကို မြေတွင်း၌ မြှုပ်ထားသောကြောင့်။
Verse 87
कृपणानां प्रसादेन शेषो धारयते महीम् । यतस्ते भूगतं वित्तं कुर्वते तस्य चोष्मणा
ကပ်ပါးသူတို့၏ «ကျေးဇူး» ကြောင့်ပင် Śeṣa သည် မြေကြီးကို ထမ်းဆောင်နေသည်ဟု ဆို၏။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ဥစ္စာကို မြေထဲသို့ ဖိနှိပ်ကာ မြေကြီးသည် ထိုကွယ်ဝှက်ထားသော ဥစ္စာ၏ «အပူ» ဖြင့် ပူနွေးလာသဖြင့် ဖြစ်သည်။
Verse 88
एवं बहुविधा वाचः प्रलपन्मणिभद्रकः । नीत्वा तैः पार्थिवोद्दिष्टैः पुरुषैः परुषाक्षरम् । बहुधा प्रलपं श्चैव कृतः शाखावलंबनः
ဤသို့ မဏိဘဒ္ဒရ (Maṇibhadra) သည် စကားမျိုးစုံ ပြောလျက်ရှိ၏။ ထို့နောက် မင်းက ခန့်အပ်ထားသော လူတို့က ကြမ်းတမ်းသော စကားသံများကြားတွင် သူ့ကို ခေါ်ဆောင်သွားကြပြီး၊ သူသည် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ငိုကြွေးနေသော်လည်း သစ်ခက်တစ်ခက်မှ ဆွဲချိတ်၍ ချိတ်ဆွဲခံရ၏။
Verse 158
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मणिभद्रोपाख्याने मणिभद्रनिधनवर्णनंनामाष्टपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် Śrī Skanda Mahāpurāṇa ၏ အရှစ်ဆယ့်တစ်ထောင် ဂါထာပါဝင်သော သံဟိတာအတွင်း၊ ဆဋ္ဌမ Nāgara-khaṇḍa တွင်၊ Hāṭakeśvara က్షೇತ್ರ မာဟာတ္မ్యంలో၊ Maṇibhadra အုပ်ပခ္ခာန၌ «Maṇibhadra သေဆုံးခြင်းဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်း၊ အခန်း ၁၅၈ သည် အဆုံးသတ်၏။