Adhyaya 117

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भट्टिकाख्या पुरा प्रोक्ता या त्वया सूतनन्दन । कस्मात्तस्याः शरीरान्ताद्दंष्ट्रा नागसमुद्भवाः

ရိရှီတို့က ပြောကြသည်— “အို စူတ၏သားရေ၊ သင်က အရင်က ‘ဘတ်တိကာ’ ဟု အမည်ရသူကို ဆိုခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့် သူမ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအဆုံးပိုင်းမှ နာဂမှ မွေးဖွားသော အစွယ်များ ပေါ်ထွက်လာသနည်း?”

Verse 2

विशीर्णाः किं प्रभावश्च तपसः सूतनन्दन । किं वा मंत्रप्रभावश्च एतन्नः कौतुकं परम्

အို စူတ၏သားရေ၊ အဘယ်အာနုဘော်ကြောင့် ထိုအရာတို့ ပျက်စီးကွဲပြားသနည်း—တပဿ၏ အာနုဘော်လား၊ မန္တရ၏ အာနုဘော်လား။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမြင့်ဆုံး စူးစမ်းလိုစိတ် ဖြစ်သဖြင့် ရှင်းပြပါ။

Verse 3

यन्मानुषशरीरेऽपि विशीर्णास्ता विषोल्बणाः । नागानां तु विशेषेण तस्मात्सर्वं प्रकीर्तय

အဆိပ်ပြင်းထန်သော ထိုအရာတို့သည် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာကိုတောင် ချိုးဖျက်ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ နာဂတို့အတွက်ဆိုလျှင် ပို၍ပင် ထူးခြားလှသည်။ ထို့ကြောင့် အကြောင်းအရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောကြားပါ။

Verse 4

।सूत उवाच । सा पुरा ब्राह्मणी बाल्ये वर्तमाना पितुर्गृहे । वैधव्येन समायुक्ता जाता कर्मविपाकतः

စူတက ပြောသည်— ရှေးကာလတစ်ခါ၊ ဘရာဟ္မဏ မိန်းမတစ်ဦးသည် ကလေးဘဝ၌ ဖခင်အိမ်တွင် နေထိုင်စဉ်၊ အတိတ်ကံ၏ အကျိုးဖြစ်၍ မုဆိုးမ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Verse 5

ततो बाल्येऽपि शुश्राव शास्त्राणि विविधानि च । देवयात्रां प्रचक्रेऽथ तीर्थे स्नाति समाहिता

ထို့နောက် သူမသည် ငယ်ရွယ်စဉ်ပင် သာသနာကျမ်းအမျိုးမျိုးကို နားထောင်လေ့လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် နတ်ဘုရားတို့ထံ ဘုရားဖူးခရီးထွက်၍ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၌ ရေချိုးခဲ့သည်။

Verse 6

तत्र केदारदेवं च गत्वा नित्यं समाहिता । प्रातरुत्थाय गीतं च भक्त्या चक्रे तदग्रतः

ထိုနေရာ၌ သူမသည် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ နေ့စဉ် ကေဒါရသွေဒေဝ (Kedāra) ထံ သွားရောက်လေ့ရှိသည်။ မနက်စောစော ထ၍ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် သူ့ရှေ့တွင် ဘုရားသီချင်းများကို သီဆိုခဲ့သည်။

Verse 7

ततस्तद्गीतलौल्येन पातालात्समुपेत्य च । तक्षको वासुकिश्चैव द्विज रूपधरावुभौ

ထို့နောက် သူမ၏ သီချင်းကို ကြိုက်နှစ်သက်လွန်းသဖြင့် ပာတာလာ (Pātāla) မှ တက္ခက (Takṣaka) နှင့် ဝါစုကိ (Vāsuki) တို့ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။ သူတို့နှစ်ဦးလုံးသည် ဗြာဟ္မဏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူခဲ့ကြသည်။

Verse 8

साऽपि तत्र महद्गीतं तानैः सर्वैरलंकृतम् । मूर्च्छनाभिः समोपेतं सप्तस्वरविराजितम्

သူမလည်း ထိုနေရာ၌ သံလွင်အလှဆင်မှုအမျိုးမျိုးဖြင့် အလှပဆုံး တေးသီချင်းကြီးကို သီဆို하였다။ မူရ္ဍ္ဍချနာ (mūrcchanā) များဖြင့် ပြည့်စုံ၍ သတ္တသွရ (ခုနစ်သံ) ဖြင့် တောက်ပလှသည်။

Verse 9

यतिभिश्च तथा ग्रामैर्वर्णग्रामैः पृथ ग्विधैः । ततं च विततं चैव घनं सुषिरमेव च

ယတိ (yati) ဟုခေါ်သော တိုင်းတာထားသည့် လှုပ်ရှားသံနှင့် ဂြာမ (grāma) များ၊ သံနှင့် အက္ခရာအုပ်စုများ အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တတ (ကြိုးတူရိယာ)၊ ဝိတတ (တင်းကျပ်သော တီးဝိုင်း/တူရိယာ)၊ ဃန (ခဲတူရိယာ) နှင့် သုသိရ (လေတူရိယာ) တို့ဖြင့်လည်း အပြည့်အစုံ ဖြစ်လေသည်။

Verse 10

तालकालक्रियामानवर्धमानादिकं च यत् । अविदग्धापि सा तेषां गीतांगानां द्विजांगना । केवलं कंठसंशुद्ध्या ताभ्यां तोषं समादधे

လှုပ်ရှားသံစဉ်၊ အချိန်ကာလ၊ သီဆိုနည်းလမ်း၊ အတိုင်းအတာနှင့် အလှဆင်မှုတို့နှင့် ဆိုင်သမျှ—တရားဝင်မသင်ကြားခဲ့သော်လည်း ထိုဗြာဟ္မဏမိန်းမသည် လည်ချောင်းသံ၏ သန့်ရှင်းမှုတစ်ခုတည်းဖြင့် နာဂနှစ်ပါးကို ကျေနပ်စေ하였다။

Verse 12

ततस्तद्गीतलोभेन सर्वे तत्पुरवासिनः । प्रातरुत्थाय केदारं समागच्छंति कौतुकात् । कस्य चित्त्वथ कालस्य नागौ तौ स्वपुरं प्रति । निन्युर्बलात्समुद्यम्य सर्वलोकस्य पश्यतः

ထိုသီချင်းကို လိုလားတမ်းတစွာကြောင့် မြို့သူမြို့သားအားလုံး မနက်စောစောထ၍ ကေဒါရသို့ စိတ်လှုပ်ရှားစွာ လာရောက်ကြသည်။ သို့သော် အချိန်အနည်းငယ်ကြာသော် နာဂနှစ်ပါးသည် လူအပေါင်းတို့ မြင်နေစဉ် မိန်းမကို အင်အားဖြင့် မြှောက်ယူကာ မိမိတို့မြို့သို့ ဆောင်သွားကြသည်။

Verse 13

नागरूपं समाधाय रौद्रं जनविभीषणम् । भोगाग्र्येण च संवेष्ट्य पातालतलमभ्ययुः

နာဂသည် လူတို့ကို ကြောက်လန့်စေသော ရက်စက်သည့် မြွေရုပ်ကို ခံယူ၍ မိမိခန္ဓာ၏ အထူးကောင်းမွန်သော အလိမ်အဝိုင်းများဖြင့် သူမကို ပတ်လည်ချုပ်ကာ ပာတားလာ (အောက်လောက) ၏ အလွှာများသို့ ဆင်းသက်သွား하였다။

Verse 14

अथ तां स्वगृहं नीत्वा प्रोचतुः कामपीडितौ । भवावाभ्यां विशालाक्षि भार्या धर्मपरायणा । एतदर्थं समानीता त्वं पाताले महीतलात्

ထို့နောက် သူမကို မိမိအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး ကာမတဏှာကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်နေသူက ပြောသည်—“မျက်လုံးကျယ်သော မိန်းမရေ၊ သင်သည် ငါတို့နှစ်ဦး၏ ဓမ္မကို အလေးထားသော သာသနာတော်မူသော ဇနီးဖြစ်ရမည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် သင်ကို မြေပြင်မှ ပာတားလာသို့ ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။”

Verse 15

भट्टिकोवाच । यत्त्वं तक्षक मां शांतामनपेक्षां रतोत्सवे । आनैषीरपहृत्याशु ब्राह्मणान्वय संभवाम्

ဘှတ်တိကာက ပြောသည်—“တက္ခကာရေ၊ ကာမရမ္မက်၏ မူးယစ်မှုအတွင်း သင်သည် ငြိမ်းချမ်း၍ မလိုလားသူ ငါကို အလျင်အမြန် ဖမ်းဆီးခေါ်ယူသွားခဲ့သည်၊ ငါသည် ဗြာဟ္မဏ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူဖြစ်သော်လည်း။”

Verse 16

मानुषं रूपमास्थाय पुरा मां त्वं समाश्रितः । कामोपहृतचित्तात्मा तस्मान्मर्त्यो भविष्यसि

ရှေးယခင်က သင်သည် လူယောင်ဖန်ဆင်း၍ ငါ့ထံသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့၏။ သင်၏ စိတ်နှလုံးသည် တပ်မက်မှုနောက်သို့ ပါသွားခဲ့ပြီ။ ထို့ကြောင့် သင်သည် သေမျိုးဖြစ်ရလတ္တံ့။

Verse 17

यदि मां त्वं दुराचार धर्षयिष्यसि वीर्यतः । शतधा तव मूर्धाऽयं सद्य एव भविष्यति

အို ယုတ်မာသောသူ၊ သင်သည် ငါ့ကို အနိုင်အထက် ပြုကျင့်ရန် ကြိုးစားလျှင်၊ သင်၏ ဤဦးခေါင်းသည် ချက်ချင်းပင် အစိတ်တစ်ရာ ကွဲအံ့။

Verse 18

तं श्रुत्वा सुमहाशापं तस्याः स भयविह्वलः । ततः प्रसादयामास कृतांजलिपुटः स्थितः

ထိုသူသည် သူမ၏ ကြီးမားသော ကျိန်စာကို ကြားရသောအခါ ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်လေ၏။ ထို့နောက် လက်အုပ်ချီလျက် သူမအား ကျေနပ်စေရန် တောင်းပန်လေ၏။

Verse 19

मया त्वं कामसक्तेन समानीता सुमोहतः । तस्मात्कुरु प्रसादं मे शापस्यांतो यथा भवेत्

တပ်မက်မှု၏ ကျွန်ဖြစ်၍ အလွန် တွေဝေမိုက်မဲသော ငါသည် သင့်ကို ဤနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ခဲ့မိပြီ။ ထို့ကြောင့် ကျိန်စာပြယ်စေရန် ငါ့အား သနားကရုဏာ ပြပါလော့။

Verse 20

सूत उवाच । एवं प्रसादिता तेन तक्षकेण द्विजात्मजा । ततः प्रोवाच तं नागं बाष्पव्याकुललोचना

သုတက ဆို၏။ တက္ခကနဂါးမင်း၏ ဤသို့ တောင်းပန်မှုကို ခံရသောအခါ မျက်ရည်စများဖြင့် မျက်လုံးများ ဝေဝါးနေသော ပုဏ္ဏားသမီးသည် ထိုနဂါးမင်းအား ပြောကြားလေ၏။

Verse 21

यदि मां मर्त्यलोके त्वं भूयो न यसि तक्षक । तत्र शापस्य पर्यंतं करिष्यामि न संशयः

«ငါ့အတွက် မရဏလောကသို့ ထပ်မသွားလျှင်၊ အို တက္ခသက၊ ထိုကျိန်စာ၏ အဆုံးကို ငါပြုမည်—သံသယမရှိ»။

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे ज्ञात्वा मानुषीं स्वगृहागताम् । तक्षकेण समानीतां कामोपहतचे तसा

ထိုအချိန်တွင် လူမိန်းမတစ်ဦးသည် သူ၏အိမ်သို့ ရောက်လာကြောင်းကို သိကြပြီး—ကာမစိတ်ကြောင့် စိတ်မောသွားသော တက္ခသကက ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။

Verse 23

ततस्तस्य कलत्राणि महेर्ष्यासंश्रितानि च । तस्या नाशार्थमाजग्मुः कोपरक्तेक्षणानि च

ထို့နောက် မနာလိုစိတ်ကြောင့် မဟာဋ္ဌိရ်သီထံ အားကိုးခိုလှုံခဲ့သော သူ၏မယားများသည် ဒေါသကြောင့် မျက်လုံးနီရဲကာ၊ သူမကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်၍ လာကြသည်။

Verse 24

अथ तासां परिज्ञाय तक्षकः स विचेष्टितम् । वाञ्छञ्छापस्य पर्यंतं तत्पार्श्वाद्भयसंयुतः

သူတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လှုပ်ရှားမှုကို သိမြင်သဖြင့် တက္ခသကသည် ကြောက်ရွံ့ကာ၊ ကျိန်စာ၏ အဆုံးကို ရှာလို၍ ကာကွယ်မှုအတွက် သူမ၏ဘေးသို့ ဆုတ်ကပ်သွားသည်။

Verse 25

वज्रां नामास्मरद्विद्यां तस्या गात्रं ततस्तया । योजयामास रक्षार्थं प्राप्ता चाथ भुजंगमी

သူမသည် «ဝဇ္ရာ» ဟုခေါ်သော မန္တရဗိဒ္ဓာကို သတိရ၍၊ ထိုအานุభావဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ကာကွယ်ရန် စည်းကပ်တပ်ဆင်하였다; ထို့နောက် မြွေမ (နာဂမိ) သည် နီးကပ်လာသည်။

Verse 26

अदशत्तां ततः क्रुद्धा ब्राह्मणस्य सुतां सतीम् । सपत्नीं मन्यमानोच्चैः शीर्णदंष्ट्रा व्यजायत

ထို့နောက် ဒေါသထွက်လျက် သီလပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏ၏ သမီးကို မိမိ၏ ပြိုင်ဘက်မယားဟု ထင်ကာ ကိုက်ခဲသဖြင့်၊ သူမ၏ အဆိပ်သွားများ ပျက်စီးကျိုးကြေသွား၏။

Verse 27

अथ तामपि सा क्रुद्धा शशाप द्विजसंभवा । दृष्ट्वा सापत्न्यजैर्भावैर्वर्तमानां सहेर्ष्यया

ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏမျိုးနွယ်မှ မွေးဖွားသော မိန်းမသည် ဒေါသထွက်ကာ သူမကိုလည်း ကျိန်စာတင်၏။ ပြိုင်ဘက်မယား၏ မနာလိုစိတ်ဖြင့် ပြုမူနေသည်ကို မြင်၍ပင်။

Verse 28

यस्मात्त्वं दोषहीनां मां सदोषामिव मन्यसे । तस्माद्भव द्रुतं पापे मानुषी दुःखभागिनी

«အပြစ်မရှိသော ငါ့ကို အပြစ်ရှိသကဲ့သို့ ထင်မြင်သောကြောင့်၊ အို အပြစ်သားမ၊ ချက်ချင်း လူမိန်းမဖြစ်၍ ဒုက္ခကို ခံစားရသူ ဖြစ်စေ» ဟု။

Verse 29

अथ तां संगृहीत्वा स तक्षको नागसत्तमः । केदारायतने तस्मिन्नर्धरात्रे मुमोच ह

ထို့နောက် နာဂတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး တက္ခကသည် သူမကို ချီယူကာ၊ အလယ်ညတွင် ထို ကေဒါရာယတန၌ လွှတ်ပေးလေ၏။

Verse 30

ततः प्रोवाच तां देवीं कृतां जलिपुटः स्थितः । शापांतं कुरु मे साध्वि स्वगृहं येन याम्यहम्

ထို့နောက် သူသည် လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်နေကာ ထိုမြတ်နိုးဖွယ် မဟာဒေဝီအား ပြော၏— «အို သီလရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ ကျိန်စာကို အဆုံးသတ်ပေးပါ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် မိမိ၏ နေရာသို့ ပြန်နိုင်ပါစေ» ဟု။

Verse 31

भट्टिकोवाच । सौराष्ट्रविषये राजा त्वं भविष्यसि पन्नग । भूमौ रैवतको नाम भोगानां भाजनं सदा

ဘတ္တိကာက ပြော၏ — «အို နဂါးမြွေ၊ သင်သည် စော်ရာဋ္ဌရဒေသ၌ မင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ မြေပြင်ပေါ်ရှိ ‘ရైవတက’ ဟူသော အရပ်သည် အမြဲတမ်း စည်းစိမ်နှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့၏ အိုးအိမ် ဖြစ်လိမ့်မည်»။

Verse 32

ततश्चैव तनुं त्यक्त्वा क्षेत्रेष्वाश्रममध्यतः । संप्राप्स्यसि निजं स्थानं तत्क्षेत्रस्य प्रभावतः

ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರအတွင်း၊ အာရှရမ်အလယ်၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ပြီး၊ ထိုက္ෂೇತ್ರ၏ အာနုဘော်ကြောင့် မိမိ၏ အမှန်တကယ်သော နေရာသို့ ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 33

तक्षक उवाच । एषा मम प्रिया कांता त्वया शापेन योजिता । या सा भवतु मे भार्या मानुषत्वेऽपि वर्तिते

တက္ခကာက ပြော၏ — «ဤသူမသည် ကျွန်ုပ်၏ ချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးဖြစ်ပြီး သင်၏ ကျိန်စာကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသည်။ လူ့အဖြစ်၌ နေထိုင်နေရသော်လည်း သူမကို ကျွန်ုပ်၏ ဇနီးအဖြစ် ဖြစ်စေပါစေ»။

Verse 34

एत त्कुरु प्रसादं मे दीनस्य परियाचतः । माऽस्या भवतु चान्येन पुरुषेण समागमः

«ဒုက္ခရောက်နေသော ကျွန်ုပ်က တောင်းပန်ပါ၏—ဤကျေးဇူးကို ပြုပါ။ သူမသည် အခြားယောက်ျားနှင့် မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံစေပါနှင့်»။

Verse 35

भट्टिकोवाच । आनर्ताधिपतेरेषा भवित्री दुहिता शुभा । ततः पाणिग्रहं प्राप्य भार्या तव भविष्यति

ဘတ္တိကာက ပြော၏ — «သူမသည် အာနရတ၏ အရှင်မင်း၏ မင်္ဂလာရှိသော သမီးအဖြစ် မွေးဖွားလိမ့်မည်။ ထို့နောက် လက်ထပ်ပွဲ (လက်ကိုင်ယူခြင်း) ကို ရရှိပြီး သင်၏ ဇနီး ဖြစ်လိမ့်မည်»။

Verse 36

क्षेमंकरीति विख्याता रूपयौवनशालिनी । त्वया सार्धं बहून्भोगान्भुक्त्वाऽथ पृथिवीतले । परलोके पुनस्त्वां वै चानुयास्यति शोभना

«က்னေမံကရီ» ဟုကျော်ကြား၍ အလှအပနှင့် ယောဝနပြည့်စုံသော မိန်းမသည် မြေပြင်လောက၌ သင်နှင့်အတူ လောကီသုခများစွာကို ခံစားမည်။ ထို့နောက် ပရလောက၌လည်း ထိုတောက်ပသောသူမသည် သင့်နောက်လိုက်မည်။

Verse 37

सूत उवाच । एवं च स तया प्रोक्तः क्षम्यतामिति सादरम् । प्रणिपत्य जगामाऽथ निजं स्थानं प्रहर्षितः

စူတက ပြောသည်– ထိုသို့ သူမက ပြောဆိုသဖြင့် သူသည် လေးစားစွာ «ခွင့်လွှတ်ပါစေ» ဟုဆို하였다။ ထို့နောက် ဦးချ၍ မိမိနေရာသို့ ဝမ်းမြောက်လျက် ပြန်သွား하였다။

Verse 38

साऽपि प्राप्ते निशाशेषे केदारस्य पुरः स्थिता । पुनश्चक्रे च तद्गीतं श्रुतिसौख्यकरं परम्

ညအဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ သူမလည်း ကေဒါရ၏ ရှေ့၌ ရပ်တည်၍ ထိုသီချင်းကို ထပ်မံ သီဆို하였다။ ထိုသီချင်းသည် နားထောင်သူ၏ နားကို အလွန်ပျော်ရွှင်စေသော အမြင့်မြတ်သော သံစဉ်ဖြစ်သည်။

Verse 39

अथ तस्य समायाताः केदारस्य दिदृक्षवः । पुनः केदारभक्त्याढ्या ब्राह्मणाः शतशः परम्

ထို့နောက် ကေဒါရကို မြင်လိုသောသူတို့ ရောက်လာကြသည်။ ကေဒါရဘက်တီဖြင့် ပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏများသည် ရာချီ ရာချီ အလွန်များစွာ ထပ်မံ ရောက်လာကြ၏။

Verse 40

ते तां दृष्ट्वा समायातां भट्टिंकां तां द्विजोद्भवाम् । विस्मयेन समायुक्ताः पप्रच्छुस्तदनंत रम्

သူတို့သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာသော ဗြာဟ္မဏမိန်းမ ဘဋ္ဋိင်္ကာကို မြင်ကြသောအခါ အံ့ဩခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ထိုနောက်ချက်ချင်းပင် သူမကို မေးမြန်းကြ၏။

Verse 42

कस्मात्पुनः प्रमुक्ताऽसि सर्वं वद यथातथम् । अत्र नः कौतुकं जातं सुमहत्तव कारणात्

«နင်ကို ဘာကြောင့် ထပ်မံလွတ်မြောက်ခွင့်ရသနည်း။ ဖြစ်ပျက်သမျှကို အမှန်အတိုင်း ပြောပြလော့။ နင့်အံ့ဩဖွယ်အကြောင်းကြောင့် ငါတို့တွင် အလွန်ကြီးမားသော စူးစမ်းလိုစိတ် ပေါ်ပေါက်လာသည်»။

Verse 43

सूत उवाच । ततः सा कथयामास सर्वं तक्षकसंभवम् । वृत्तांतं नागसंभूतं शापानुग्रहजं तथा

စူတက ပြောသည်—ထို့နောက် သူမသည် တက္ခစကကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသမျှကို အကုန်လုံး ပြန်လည်ပြောပြ하였다။ နာဂမှ ပေါက်ဖွားသော အဖြစ်အပျက်နှင့် ကျိန်စာနှင့် ကရုဏာအနုဂ्रहကြောင့် ဖြစ်လာသော အစဉ်အဆက်ကိုလည်း ထည့်သွင်းပြော하였다။

Verse 44

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तं सर्वं तस्याः कुटुम्बकम् । रोरूयमाणं दुःखार्तं श्रुत्वा तां तत्र चागताम्

ထိုအချိန်အတွင်းမှာပင် သူမ၏ မိသားစုအားလုံး ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြသည်။ သူမလာရောက်နေကြောင်း ကြားသိသဖြင့်—သူတို့ကိုယ်တိုင်ကလည်း ငိုကြွေး၍ ဝမ်းနည်းဒုက္ခထိခိုက်နေစဉ်—ထိုနေရာသို့ အလျင်အမြန် ပြေးလာကြသည်။

Verse 45

अथ सा जननी तस्या वाष्प पर्याकुलेक्षणा । सस्वजे तां तथा चान्याः सख्यः स्निग्धेन चेतसा

ထို့နောက် သူမ၏ မိခင်သည် မျက်လုံးများ မျက်ရည်ဖြင့် မိုးမှိုင်းနေကာ သူမကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဖက်လှုပ်하였다။ ထို့အတူ အခြားမိန်းမများ—သူမ၏ မိတ်ဆွေမိန်းကလေးများ—လည်း ချစ်ခင်နွေးထွေးသော စိတ်ဖြင့် သူမကို ဖက်လှုပ်ကြသည်။

Verse 46

ततो निन्युर्गृहं स्वं च शृण्वंतश्च मुहुर्मुहुः । नागलोकोद्भवां वार्तां विस्य याविष्टचेतसः

ထို့နောက် သူတို့သည် သူမကို မိမိတို့အိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြပြီး နာဂလောကမှ ပေါ်ပေါက်လာသော သတင်းအကြောင်းကို မကြာခဏ ထပ်ထပ်နားထောင်ကြသည်။ အံ့ဩတုန်လှုပ်ကာ စိတ်တို့သည် ထိုအကြောင်း၌သာ လုံးဝ စူးစိုက်နေကြသည်။

Verse 47

अथ तत्र पुरे पौराः सर्वे प्रोचुः परस्परम् । अयुक्तं कृतमेतेन ब्राह्मणेन दुरात्मना

ထို့နောက် ထိုမြို့၌ မြို့သူမြို့သားအားလုံး အချင်းချင်း ပြောကြသည်– «ဤစိတ်ဆိုးသော ဗြာဟ္မဏက မသင့်လျော်သော အမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်»။

Verse 48

यदानीता सुतरुणी परहर्म्योषिता तया । अन्येषामपि विप्राणां संति नार्यो ह्यनेकशः

«အကြောင်းမူကား သူမသည် အခြားသူ၏ ဇနီးဖြစ်သွားသော အလွန်ငယ်ရွယ်သည့် မိန်းကလေးတစ်ဦးကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ အခြားဗြာဟ္မဏများအတွက်လည်း ထိုသို့သော မိန်းမများ များစွာ ရှိနေသည်»။

Verse 49

तरुण्यो रूपवत्यश्च वैधव्येन समन्विताः । तासामपि च सर्वासामेष न्यायो भविष्यति । योनिसंकरजो नूनं तस्मान्निर्वास्यतामिति

«ငယ်ရွယ်၍ လှပသည့် မုဆိုးမများလည်း ရှိသည်။ သူတို့အားလုံးအတွက်လည်း ဤတရားနည်းတူပင် စံနမူနာဖြစ်လာမည်။ သူသည် မသန့်ရှင်းသော မျိုးရိုးရောနှောမှုမှ မွေးဖွားသူဖြစ်မည်မလွဲ၊ ထို့ကြောင့် နယ်နှင်ထုတ်ကြစို့» ဟု သူတို့ပြောကြသည်။

Verse 50

एकीभूय ततः सर्वे ब्राह्मणं तं द्विजोत्तमाः । सामपूर्वमिदं वाक्यं प्रोचुः शास्त्र समुद्भवम्

ထို့နောက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒွိဇများအားလုံး စည်းလုံးညီညွတ်၍ ထိုဗြာဟ္မဏထံ သွားကာ အရင်ဆုံး သဘောတူညီစေသော စကားဖြင့် စတင်၍ သာသနာကျမ်းမှ ထွက်ပေါ်သော အဆိုကို ပြောကြသည်။

Verse 51

एषा तव सुता विप्र तरुणी रूपसंयुता । सानुरागेण नागेण पाताले च समाहृता

«ဤသည်မှာ သင်၏ သမီးဖြစ်သည်၊ ဗြာဟ္မဏရေ—ငယ်ရွယ်၍ အလှတရားပြည့်စုံ၏။ သူမကို အလိုတပ်မက်မှုဖြင့် ပြည့်နေသော နာဂတစ်ကောင်က ပာတာလာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်»။

Verse 52

तद्वक्ष्यति प्रमुक्ताहं निर्दोषा तेन रागिणा । न श्रद्धां याति लोकोऽयं शुद्धैषा समुदाहृता

သူမက ပြောလိမ့်မည်— «ငါ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီ၊ ငါမှာ အပြစ်မရှိ—ကာမရာဂ်ကြောင့် မူးယစ်နေသူက ပြုခဲ့သော်လည်း»။ သို့ရာတွင် ဤလောကသည် သူမကို မယုံကြည်ကြ၊ သန့်ရှင်းသည်ဟု ကြေညာထားသော်လည်း။

Verse 53

तस्माच्छुद्धिं द्विजेद्राणां प्रयच्छतु द्विजोत्तम । येनान्येषामपि प्राज्ञ विनश्यंति न योषितः

ထို့ကြောင့်၊ နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောသူရေ၊ နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့၏ ခေါင်းဆောင်များအတွက် သန့်စင်ခြင်း၏ နည်းလမ်းကို ပေးသနားပါ။ ဉာဏ်ရှိသူရေ၊ အခြားမိန်းမများလည်း သံသယနှင့် အပြောအဆိုကြောင့် မပျက်စီးစေရန်။

Verse 54

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततस्तां विजने सुताम् । पप्रच्छ यदि ते दोषः कश्चिदस्ति प्रकीर्तय

သူက «ကောင်းပြီ» ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ လူမရှိရာတွင် သမီးကို ခေါ်ကာ မေးလေသည်— «နင်မှာ အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင် ထင်ရှားစွာ ပြောကြားပါ»။

Verse 55

नो चेत्प्रयच्छ संशुद्धिं ब्राह्मणानां प्रतुष्टये

မဟုတ်လျှင်၊ ဗြာဟ္မဏတို့ အပြည့်အဝ ကျေနပ်စေရန် အပြည့်အစုံ သန့်စင်ခြင်းကို ပေးသနားပါ။

Verse 56

भट्टिकोवाच । युक्तमुक्तं त्वया तात तथान्यैरपि च द्विजैः । युक्ता स्याद्योषितः शुद्धिर्द्वारातिक्रमणादपि

ဘဋ္ဋိကာက ပြောသည်— «အဖေချစ်ရေ၊ သင်ပြောသောစကားသည် သင့်လျော်သည်၊ အခြားဗြာဟ္မဏတို့ကလည်း ထိုသို့ပင် ဆိုကြသည်။ အမှန်တကယ် မိန်းမ၏ သန့်စင်ခြင်းသည် တံခါးကန့်သတ်ကို ဖြတ်ကျော်ရုံသာဖြစ်စေကာမူ တရားသဖြင့် လိုအပ်နိုင်သည်»။

Verse 57

किं पुनः परदेशं च गताया रागिणा सह । तस्मादहं न संदेहः प्रातः स्नाता हुताशनम्

«ပို၍ပင်ဖြစ်သည်» ဟု သူမက ဆက်ပြော၏—«ကာမရာဂဖြင့် မောင်းနှင်သော ယောက်ျားနှင့်အတူ နိုင်ငံခြားသို့ သွားသူ၏ အမှု၌ ပို၍ပင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါမသံသယရှိ—မနက်အရုဏ်တွင် ရေချိုးပြီးနောက် သန့်ရှင်းသော အဂ္နိမီးတော်ထံ ချဉ်းကပ်မည်»။

Verse 58

प्रविश्य सर्वविप्राणां शुद्धिं दास्याम्य संशयम् । अहमत्र च पानं च यच्चान्यदपि किंचन । प्राशयिष्यामि संप्राप्य शुद्धिं चैव हुताशनात्

«အခမ်းအနားသင့်ရာသို့ ဝင်ရောက်ပြီးနောက်» ငါသည် သံသယမရှိဘဲ ဗြာဟ္မဏများအားလုံးကို သန့်စင်မှု ပေးမည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ သောက်ရည်နှင့် အခြားရှိသမျှကို ပူဇော်မည်။ သန့်ရှင်းသော အဂ္နိမီးတော်ထံမှ သန့်စင်မှု ရပြီးနောက် သူတို့ကိုလည်း အစာကျွေးမည်»။

Verse 59

एवमुक्तस्तया सोऽथ हर्षेण महतान्वितः । प्रातरुत्थाय दारूणि पुरबाह्ये न्ययोजयत्

သူမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် သူသည် အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ မနက်စောစော ထပြီး မြို့ပြင်၌ မီးဖိုအတွက် ထင်းများကို စီစဉ်တင်ထားလေ၏။

Verse 60

भट्टिकाऽपि ततः स्नात्वा शुक्लांबरधरा शुचिः । सर्वैः परिजनैः सार्धं तथा निज कुटुंबकैः

ထို့နောက် ဘဋ္ဋိကာလည်း ရေချိုးပြီး သန့်စင်ကာ အဖြူရောင်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၏။ ထို့ပြင် အမှုထမ်းအပေါင်းနှင့် မိမိ၏ မိသားစုဝင်များနှင့်အတူ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 61

प्रसन्नवदना हृष्टा विष्णुध्यानपरायणा । जगाम तत्र यत्रास्ते सुमहान्दारुपर्वतः

မျက်နှာပြုံးရွှင်၍ စိတ်နှလုံးဝမ်းမြောက်ကာ ဗိဿဏုကို ဓ్యာနပြုခြင်း၌ အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်လျက်၊ နာရီမီးဖိုအတွက် ထင်းတောင်ကြီးကဲ့သို့ စုပုံထားရာ နေရာသို့ သွားလေ၏။

Verse 62

ततो वह्निं समाधाय स्वयं तत्र द्विजोत्तमाः । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा प्राह चैव कृतांजलिः

ထို့နောက် ဒွိဇောတ္တမသည် ထိုနေရာ၌ မီးကို ကိုယ်တိုင်ပူဇော်ထွန်းညှိ၍၊ မီးကို သုံးကြိမ် ပတ်လည်လှည့်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ပြောဆို하였다။

Verse 63

यदि मेऽस्ति क्वचिद्दोषः कामजोऽल्पोऽपि गात्रके । कृतो वाऽपि बलात्तेन तक्षकेण दुरात्मना

«ငါ့အတွင်း၌ မည်သည့်နေရာ၌မဆို အပြစ်အနာတရတစ်စုံတစ်ရာ ရှိလျှင်—ကာမတဏှာမှ ပေါက်ဖွားသော အနည်းငယ်ပင် ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်၌ရှိလျှင်—သို့မဟုတ် အကျင့်ဆိုးသော တက္ခကက အားဖြင့် အတင်းအကျပ် ပြုလုပ်ထားလျှင်…»

Verse 64

अन्येनापि च केनापि भविष्यत्यथवा परः । तस्मात्प्रदहतु क्षिप्रं समिद्धोऽयं हुताशनः

«အခြားသူတစ်ဦးကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အခြားနည်းလမ်းတစ်စုံတစ်ရာကြောင့်ဖြစ်စေ ဖြစ်လာမည်ဆိုလျှင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါစေ။ ထို့ကြောင့် မီးတောက်ကောင်းကောင်း ထွန်းညှိထားသော ဤဟုတాశန မီးသန့်သည် ဤကိုယ်ကို လျင်မြန်စွာ လောင်ကျွမ်းစေပါစေ။»

Verse 65

एवमुक्त्वाऽथ सा साध्वी प्रविष्टा निजहर्म्यवत् । सुसमिद्धो हुतो वह्निर्जातो जलमयः क्षणात्

ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ထိုသီလဝတီမိန်းမသည် မိမိအိမ်တော်သို့ ဝင်သကဲ့သို့ ဝင်ရောက်하였다။ မီးပူဇော်သည် ကောင်းကောင်းလောင်ကျွမ်းနေသော်လည်း ပူဇော်ပြီးချင်း တစ်ခဏအတွင်း ရေသဘောသို့ ပြောင်းလဲသွား하였다။

Verse 66

पपाताऽथ महावृष्टिः कुसुमानां नभस्तलात्

ထို့နောက် ကောင်းကင်ပြင်မှ ပန်းများ၏ မိုးကြီးတစ်ရပ် ကျလာ하였다။

Verse 67

देवदूतो विमानस्थ इदं वाक्यमुवाच ह । शुद्धासि त्वं महाभागे चारित्रै र्निजगात्रजैः

ကောင်းကင်ရထားပေါ်၌ ထိုင်နေသော ဒေဝဒူတက ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။ «မဟာဘဂေ၊ သင်သည် မိမိအကျင့်သီလမှ ပေါက်ဖွားသော ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် သန့်ရှင်းပါ၏»။

Verse 68

न त्वया सदृशी चान्या काचिन्नारी भविष्यति । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च यानि लोमानि मानुषे । प्रभवंति महाभागे सर्वगात्रेषु सर्वदा

«သင်နှင့်တူညီသော မိန်းမတစ်ယောက်မျှ မဖြစ်လာနိုင်။ မဟာဘဂေ—လူ့ခန္ဓာကိုယ်၌ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအားလုံးတွင် အမြဲပေါက်လာသော အမွှေးအမျှင်တို့သည် သုံးကုဋေ နှင့် တစ်ဝက်ကုဋေ ဖြစ်၏»။

Verse 69

तेषां मध्ये न ते साध्वि पापमेकमपि क्वचित् । तस्माच्छीघ्रं ग्रहं गच्छ निजं बांधवसंयुता

«အဲဒီအရာများအတွင်း၌၊ သီလရှင်မ၊ သင်၏ အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာမျှ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိ။ ထို့ကြောင့် မိမိအိမ်သို့ အမြန်သွားလော့၊ မိမိဆွေမျိုးတို့နှင့်အတူ»။

Verse 70

कुरु कृत्यानि पुण्यानि समाराधय केशवम् । एतच्चैव चितेः स्थानं त्वदीयं जलपूरितम्

«ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကို ပြုလုပ်လော့၊ ကေရှဝ (ဗိဿဏု) ကို ကောင်းစွာ ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလော့။ ထို့ပြင် ဤမီးသင်္ချိုင်းနေရာသည် သင်၏အဖြစ် ဖြစ်လာပြီး ရေဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏»။

Verse 71

तव नाम्ना सुविख्यातं तीर्थं लोके भविष्यति । येऽत्र स्नानं करिष्यंति शयने बोधने हरेः

«သင်၏နာမဖြင့် ကမ္ဘာလောက၌ ထင်ရှားသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) တစ်ခု ဖြစ်လာမည်။ ဟရီ၏ အိပ်စက်ခြင်း (သယန) နှင့် နိုးထခြင်း (ဘောဓန) အခမ်းအနားကာလ၌ ဤနေရာတွင် ရေချိုးသူတို့သည်…»

Verse 72

ते यास्यंति परां सिद्धिं दुष्प्राप्या याऽमरैरपि । उक्त्वैवं विरता वाणी देवदूतसमुद्भवा

“သူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော စိတ်ဝိညာဉ်အောင်မြင်မှုကို ရရှိမည်—နတ်တို့အတွက်တောင် ရခက်ခဲသော အရာပင် ဖြစ်၏။” ဟုဆိုပြီးနောက်၊ နတ်တမန်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော အသံသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။

Verse 73

भट्टिका तु ततो हृष्टा प्रणम्य जनकं निजम् । नाहं गृहं गमिष्यामि किं करिष्याम्यहं गृहे

ထို့နောက် ဘဋ္ဋိကာသည် ဝမ်းမြောက်လျက် မိမိအဖေကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ပြော၏—“ကျွန်မ အိမ်မပြန်တော့ပါ။ အိမ်ထောင်ရေးအိမ်မှာ ကျွန်မ ဘာလုပ်နိုင်မလဲ။”

Verse 74

अत्रैवाराधयिष्यामि निजतीर्थे सदाऽच्यु तम् । तथा तपः करिष्यामि भिक्षान्नकृतभोजना

“ဒီမှာပဲ၊ ကျွန်မ၏ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၌ အချိန်တိုင်း အချျုတ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်ကန်တော့မည်။ ထို့ပြင် ဒီမှာပဲ တပသ်ကို ကျင့်မည်—ဘိက္ခာဖြင့် ရသော အစာကိုသာ စားသောက်၍ အသက်မွေးမည်။”

Verse 75

तस्मात्तात गृहं गच्छ स्थिताऽहं चाग्र संश्रये

“ထို့ကြောင့် အဖေချစ်ရေ၊ အိမ်ကို ပြန်သွားပါ။ ကျွန်မကတော့ ဒီမှာပဲ နေမည်—ဤအမြင့်မြတ်ဆုံးသော သန့်ရှင်းရာဌာနကို အားကိုးခိုလှုံလျက်။”

Verse 76

ततः स जनकस्तस्यास्ते वाऽपि पुरवासिनः । संप्रहृष्टा गृहं जग्मुः शंसतस्तां पृथक्पृथक्

ထို့နောက် သူမ၏အဖေတင်မက မြို့သူမြို့သားတို့လည်း စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် မိမိတို့အိမ်သို့ ပြန်သွားကြ၏—တစ်ယောက်ချင်းစီ သီးသန့်စီကာ သူမ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် အကျင့်ကို ချီးမွမ်းပြောဆိုကြ၏။

Verse 77

तया त्रैविक्रमी तत्र प्रतिमा प्राग्विनिर्मिता । पश्चान्माहेश्वरं लिंगं कृत्वा प्रासादमुत्तमम्

သူမက အဲဒီနေရာမှာ ပထမဦးစွာ သန့်ရှင်းသော တ్రိဝိက్రమ (Trivikrama) ရုပ်တော်ကို ထုလုပ်တည်ဆောက်하였다။ ထို့နောက် မာဟေရှဝရ လင်္ဂကို တည်ထောင်ပြီး မြတ်သော ဘုရားကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်하였다။

Verse 78

ततः परं तपश्चक्रे भिक्षान्नकृतभोजना । शस्यमाना जनैः सर्वैश्चमत्कारपुरोद्भवैः

ထို့နောက် သူမသည် ဘိက္ခာအစာကိုသာ အားထား၍ တပသ (austerities) ကို ဆောင်ရွက်하였다။ အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်ရပ်များကြောင့် အံ့အားသင့်သွားသော လူအပေါင်းတို့က သူမကို အလွန်ချီးမွမ်း하였다။

Verse 79

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । यथा तस्या दृढं कायमभेद्यं संस्थितं सदा

စူတက ပြောသည်—“အို ဗြာဟ္မဏ အထူးမြတ်တို့၊ သင်တို့ မေးမြန်းသမျှကို ငါ အကုန်လုံး ပြောပြပြီးပြီ။ သူမ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် အမြဲတမ်း ခိုင်မာ၍ မကွဲမပြတ်၊ မဖောက်ဖျက်နိုင်အောင် တည်ရှိနေသကဲ့သို့ပင်”။

Verse 80

सा च पश्यति चात्मानं जलमध्यगतां शुभा

ထိုကောင်းမြတ်သော မိန်းမသည် မိမိကိုယ်ကို ရေ၏အလယ်၌ တည်ရှိနေသည်ကို မြင်တွေ့하였다။