
သုတက ဗိශ්ဝာမိတ္တရ၏ မွေးဖွားရာအကြောင်းနှင့် မင်းမျိုးရိုးအတွင်း အစောပိုင်းဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပြောကြားသည်။ မိခင်သည် တပသ္ယာပြု၍ ဘုရားဖူးခရီးများကို အလေးထားသူဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ကလေးသည် နာမည်ကြီးသူအဖြစ် ကြီးပြင်းလာသည်။ ဖခင် ဂာဓိက မင်းအဖြစ် တင်မြှောက်ပြီးနောက် ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဝေဒပညာလေ့လာမှုနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ရိုသေမှုကို ထိန်းသိမ်းကာ အုပ်ချုပ်သည်။ သို့သော် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တောထဲအမဲလိုက်ခြင်းတွင် စိတ်ဝင်စားလွန်ကဲလာသည်။ နေ့လယ်ခင်းတွင် ဆာလောင်ရေငတ်၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သဖြင့် မဟာတ္မာ ဝသိဋ္ဌ၏ ပုဏ္ဏ အာရှရမသို့ ရောက်လာသည်။ ဝသိဋ္ဌက အရ္ဃျ၊ မဓုပရ္က စသည့် ဧည့်ခံပူဇော်မှုဖြင့် ကြိုဆိုကာ အနားယူပြီး စားသောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ မင်းသည် ဆာလောင်နေသော စစ်သည်များကို စိုးရိမ်သဖြင့် ဝသိဋ္ဌက ကာမဓေနု နန္ဒိနီအားဖြင့် စစ်သည်နှင့် တိရစ္ဆာန်များအားလုံးကို ချက်ချင်း အစားအစာအလုံအလောက် ပေးနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ အံ့ဩသွားသော ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် နန္ဒိနီကို တောင်းယူပြီးနောက် အင်အားဖြင့် သိမ်းယူရန် ကြိုးစားကာ မင်း၏ အခွင့်အရေးဟု ဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက ဓမ္မနှင့် စမృతိအညွှန်းများအရ နွားကို ကုန်ပစ္စည်းကဲ့သို့ မပြုရ၊ အထူးသဖြင့် ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော ဓေနုကို မရောင်းမဝယ်ရဟု တားမြစ်သည်။ မင်း၏လူများက နန္ဒိနီကို ဖမ်းဆီးရိုက်နှက်သည့်အခါ နန္ဒိနီက ရှဘာရ၊ ပုလိန္ဒ၊ မလေစ္ဆ စသည့် လက်နက်ကိုင်အုပ်စုများကို ပေါ်ထွန်းစေ၍ မင်းတပ်ကို ဖျက်ဆီးသည်။ ဝသိဋ္ဌက ထပ်မံအန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် တားဆီးကာ မင်းကို ကာကွယ်ပြီး မန္တရားဖြင့် ချုပ်နှောင်ထားမှုမှ လွှတ်ပေးသည်။ အရှက်ရသဖြင့် ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် က္ෂတ္တရိယအင်အားသည် ဗြဟ္မ-ဗလကို မယှဉ်နိုင်ကြောင်း ဝမ်းနည်းကာ ရာဇာပိုင်ခွင့်ကို စွန့်လွှတ်၍ သား ဗိශ්ဝသဟာကို တင်မြှောက်ပြီး ဗြာဟ္မဏအာဏာရရန် တပသ္ယာကြီးကို စတင်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။
Verse 1
सूत उवाच । गाधेस्तु याऽथ पत्नी च प्राशनाच्चरु कस्य वै । सापि गर्भं दधे तत्र वासरे मन्त्रतः शुभा
သုတက ပြောသည်။ ဂါဓိ၏ ဇနီးသည်လည်း သက္ကာရပြုထားသော ချာရု (caru) အပိုင်းကို စားသုံးပြီး ထိုနေ့တင် မန္တရ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်လေ၏၊ မင်္ဂလာရှိသူတို့။
Verse 2
सा च गर्भसमोपेता यदा जाता द्विजोत्तमाः । तीर्थयात्रापरा साध्वी जाता व्रतपरायणा
ကိုယ်ဝန်ရှိလာသောအခါ၊ ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ထိုသီလရှင်မိန်းမသည် တီရ္ထ (tīrtha) များသို့ ဘုရားဖူးခရီးကို အလေးထားကာ ဝရတ (vrata) များ၌ တည်ကြည်ခိုင်မာလာ၏။
Verse 3
वेदध्वनिर्भवेद्यत्र तत्र हर्षसमन्विता । पुलकांचितसर्वांगी सा शुश्राव च सर्वदा । त्यक्त्वा राज्योचितान्सर्वानलंकारान्सुखानि च
ဝေဒသံ မြည်ဟည်းရာရာသို့ သူမသည် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်စွာ သွားရောက်၏။ ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံး ပူလကဖြစ်၍ ရင်ခုန်လှုပ်ရှားကာ အမြဲနားထောင်လေ၏—အာဏာရှင့်တော်နှင့် သင့်တော်သော အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် အပျော်အပါးတို့ကို စွန့်လွှတ်ပြီးနောက်။
Verse 4
अथ सापि द्विजश्रेष्ठा दशमे मासि संस्थिते । सुषुवे सुप्रभं पुत्रं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम्
ထို့နောက်၊ ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ဆယ်လမြောက်ရောက်သော် ထိုမြင့်မြတ်သောမိန်းမသည် တောက်ပသောသားတော်ကို မွေးဖွားလေ၏။ သူသည် ဘြာဟ္မဏသိရိနှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာတို့ဖြင့် ဝန်းရံလျက်ရှိ၏။
Verse 5
विश्वामित्रस्तथा ख्यातस्त्रैलोक्ये सचरा चरे । ववृधे स महाभागो नित्यमेवाधिकं नृणाम्
ထို့ကြောင့် ဝိශ්ဝာမိတ္တရဟု ခေါ်ကြသောသူသည် လောကသုံးပါးတစ်လျှောက်၊ လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာတို့အကြား၌ပင် ကျော်ကြားလာ၏။ ထိုကံကောင်းကြီးသူသည် လူတို့အလယ်၌ နေ့စဉ် ပိုမိုမြင့်မားလာ၏။
Verse 6
शुक्लपक्षं समासाद्य तारापतिरिवांबरे । यदासौ यौवनोपेतः संजातो द्विजसत्तमाः
ကောင်းကင်၌ ကြယ်တို့၏အရှင် လကဲ့သို့ လင်းပက္ခသို့ ရောက်သကဲ့သို့၊ ထိုသူလည်း ယောဝနအရွယ်သို့ ရောက်လာ၏၊ အကောင်းဆုံးသော ဒွိဇတို့ရေ။
Verse 7
राज्यक्षमस्तदा राज्ये गाधिना स नियोजितः । अनिच्छमानः स्वं राज्यं पितृपैतामहं महत्
မင်းအုပ်ချုပ်နိုင်စွမ်း ပြည့်စုံသော်လည်း ထိုအခါ ဂာဓိက သူ့ကို နန်းတက်စေ၏။ သို့ရာတွင် သူသည် မိမိ၏ အဖနှင့် ဘိုးဘွားမှ ဆက်ခံလာသော ကြီးမြတ်သည့် နိုင်ငံတော်ကို မလိုလားခဲ့။
Verse 8
वेदाध्ययनसंपन्नो नित्यं च पठते हि सः । ब्राह्मणोचितमार्गेण गच्छमानो दिवानिशम्
သူသည် ဝေဒပညာကို ပြည့်စုံစွာ လေ့လာထား၍ နေ့စဉ် မန္တရားများကို အမြဲ ရွတ်ဖတ်၏။ ဗြာဟ္မဏအတွက် သင့်တော်သော လမ်းစဉ်အတိုင်း နေ့ည မပြတ် လိုက်နာလျက် နေ၏။
Verse 9
संस्थाप्याथ सुतं राज्ये बभूव वनगोचरः । सकलत्रो महाभागो वानप्रस्थाश्रमे रतः
ထို့နောက် သားကို နိုင်ငံတော်၌ တင်မြှောက်၍ ထိုကံကောင်းကြီးသူသည် တောသို့ ဝင်ရောက်သွား၏။ ဇနီးနှင့်အတူ ဝါနပရස්ထ အာရှရမကို အလွန်စိတ်ဝင်စား၍ အပ်နှံနေ၏။
Verse 10
विश्वामित्रोऽपि राज्यस्थो द्विजसंपूजने रतः । द्विजैः सर्वैश्चचाराथ स्नानजाप्यपरायणः
ဝိශ්ဝာမိတ္တရည်း နိုင်ငံတော်၌ တည်ရှိနေစဉ်ပင် ဒွိဇတို့ကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုရာ၌ ပျော်ရွှင်၏။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏတို့နှင့်အတူ လှည့်လည်သွားလာကာ ရေချိုးကာရိယာနှင့် ဂျပ် (japa) ရွတ်ဆိုခြင်းကို အဓိကထား၏။
Verse 11
कस्यचित्त्वथ कालस्य पापर्द्धिं समुपागतः । प्रविवेश वनं रौद्रं नानामृगसमाकुलम्
တစ်ခါတစ်ရံ၌ အပြစ်ကံတိုးပွားလာသဖြင့် သူသည် တိရစ္ဆာန်မျိုးစုံဖြင့် ပြည့်နှက်သော ကြမ်းတမ်းသည့် တောအုပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွား하였다။
Verse 12
जघान स वने तत्र वराहान्संबरान्गजान् । तरक्षांश्च रुरून्खड्गानारण्यान्महिषांस्तथा
ထိုတောအုပ်၌ သူသည် တောဝက်များ၊ ဆမ္ဗရသမင်များ၊ ဆင်များကို သတ်ခဲ့ပြီး ထို့ပြင် ဟိုင်နာများ၊ သမင်များ၊ ကြံ့များနှင့် တောကျွဲများကိုလည်း သတ်ခဲ့သည်။
Verse 13
सिंहान्व्याघ्रान्महासर्पाञ्छरभांश्च द्विजोत्तमाः । मृगयासक्तचित्तः स भ्रममाणो महावने
အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ မုဆိုးလုပ်ခြင်း၌ စိတ်ကပ်လျက် သူသည် တောကြီးအတွင်း လှည့်လည်သွားလာရာတွင် ခြင်္သေ့များ၊ ကျားများ၊ မြွေကြီးများနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ရှရဘများအကြား၌ ဖြစ်하였다။
Verse 14
मध्याह्नसमये प्राप्ते वृषस्थे च दिवाकरे । क्षुत्पिपासापरिश्रांतो विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः
နေ့လယ်အချိန် ရောက်လာ၍ နေမင်းသည် ဝೃಷဘ ရာသီ၌ တည်နေစဉ်၊ ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ အားကုန်သွားသည်၊ အို ဒွိဇိုတ္တမ။
Verse 15
आससादाश्रमं पुण्यं वसिष्ठस्य महात्मनः । वसिष्ठोऽपि समालोक्य विश्वामित्रं नृपो त्तमम्
သူသည် မဟာात्मာ ဝသိဋ္ဌ၏ သန့်ရှင်းသော အာရှရမ်သို့ ရောက်ရှိ하였다။ ဝသိဋ္ဌလည်း ထိုအခါ ဗိශ්ဝာမိတ္တရ—ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးကို မြင်လျှင်—
Verse 16
निजाश्रमे तु संप्राप्तं सानन्दं सम्मुखो ययौ । दत्त्वा तस्मै तदार्घ्यं च मधुपर्कं च भूभुजे
မိမိ၏အာရှရမ်သို့ ရောက်လာသောအခါ ဝသိဋ္ဌသည် ဝမ်းမြောက်စွာ ရှေ့ထွက်ကြိုဆို၍ မင်းကြီးအား အရ္ဃျ (ကြိုဆိုရေ) နှင့် မဓုပရ္က (ပျားရည်နို့စပ်) ကို ပူဇော်တင်ဆက်하였다။
Verse 17
अब्रवीच्च ततो वाक्यं स्वागतं ते महीपते । वद कृत्यं करोम्येव गृहायातस्य यच्च ते
ထို့နောက် သူက ဤသို့ မိန့်ကြား하였다— “မဟာမင်းကြီး၊ ကြိုဆိုပါ၏။ ဤအိမ်တော်သို့ ရောက်လာသော သင်အတွက် လိုအပ်သမျှကို ပြောပါ; ငါသည် အမှန်တကယ် ဆောင်ရွက်ပေးမည်။”
Verse 18
विश्वामित्र उवाच । मृगयायां परिश्रांतः पिपासाव्याकुलेन्द्रियः । पानार्थमिह संप्राप्त आश्रमे ते मुनीश्वर
ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ပြောသည်— “အမဲလိုက်ရာမှ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ရေငတ်ခြင်းကြောင့် အာရုံများလည်း ခက်ခဲနေသည်။ အို မုနိရှင်မြတ်၊ သောက်ရေအတွက် သင်၏အာရှရမ်သို့ ငါရောက်လာခဲ့သည်။”
Verse 19
तत्पीतं शीतलं तोयं वितृष्णोऽहं व्यवस्थितः । अनुज्ञां देहि मे ब्रह्मन्येन गच्छामि मंदिरम्
“အေးမြသော ရေကို သောက်ပြီးနောက် ငါ၏ ရေငတ်မှု ပြေလျော့ကာ စိတ်လည်း တည်ငြိမ်လာပြီ။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ငါ့ကို ခွင့်ပြုပါ၊ ငါသည် မိမိ၏ နန်းတော်သို့ ထွက်ခွာမည်။”
Verse 20
वसिष्ठ उवाच । मध्याह्न समयो रौद्रः सूर्योऽतीव सुतापदः । तत्कृत्वा भोजनं राजन्नपराह्णे व्यवस्थिते । गन्तासि निजमावासं भुक्त्वान्नं मम चाश्रमे
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်— “နေ့လယ်အချိန်သည် ပြင်းထန်၍ နေမင်းသည် အလွန်ပူလောင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီး၊ အစာစားပါ။ နေ့လယ်ကျော်၍ အပူလျော့သည့်အခါ၊ ငါ၏အာရှရမ်၌ အစာစားပြီးနောက် သင်သည် မိမိ၏ နန်းတော်သို့ သွားရမည်။”
Verse 21
राजोवाच । चतुरंगेण सैन्येन मृगयामहमागतः
မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်— «ကျွန်ုပ်သည် စစ်တပ်လေးမျိုးပါဝင်သော တပ်မတော်နှင့်အတူ အမဲလိုက်ရန် လာရောက်ခဲ့သည်»။
Verse 22
तवाश्रमस्य द्वारस्थं मम सैन्यं व्यवस्थितम् । बुभुक्षितेषु भृत्येषु यः स्वामी कुरुतेऽशनम्
«သင်၏ အာရှရမ်တံခါးဝ၌ ကျွန်ုပ်၏ စစ်တပ် တည်နေရာယူထားသည်။ အမှုထမ်းတို့ ဆာလောင်နေစဉ် မည်သည့်သခင်က တစ်ယောက်တည်း အစာစားနိုင်မည်နည်း»။
Verse 23
स याति नरकं घोरं त्यज्यते च गुणैर्द्रुतम् । तस्मादाज्ञापय क्षिप्रं मां मुने स्वगृहाय भोः
ထိုသို့ပြုသူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ ကျရောက်ပြီး သီလဂုဏ်တို့ကလည်း လျင်မြန်စွာ စွန့်ပစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် မုနိရေ၊ ချက်ချင်း အမိန့်ပေး၍ ကျွန်ုပ်ကို သင်၏ နေအိမ်သို့ ခေါ်ဆောင်ပါ။
Verse 24
वसिष्ठ उवाच । यदि ते सेवकाः संति द्वारदेशे बुभुक्षिताः । सर्वानिहानय क्षिप्रं तृप्तिं नेष्याम्यहं परम्
ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်— «သင်၏ အမှုထမ်းတို့ တံခါးဝ၌ ဆာလောင်လျက် ရှိနေပါက၊ အားလုံးကို ဒီနေရာသို့ ချက်ချင်း ခေါ်လာပါ။ ငါသည် သူတို့ကို အပြည့်အဝ တင်းတိမ်စေမည်»။
Verse 25
अस्ति मे नन्दिनीनाम कामधेनुः सुशोभना । वांछितं यच्छते सर्वं तपसा पार्थिवोत्तम
ကျွန်ုပ်ထံ၌ နန္ဒိနီဟု အမည်ရသော လှပမြင့်မြတ်သည့် ကာမဓေနု နွားရှိသည်။ တပဿာ၏ အာနုဘော်ကြောင့်၊ အလိုရှိသမျှကို ပေးသနားတတ်သည်၊ အို မင်းမြတ်ရေ။
Verse 26
तृप्तिं नेष्यति ते सर्वं सैन्यं पार्थिवसत्तम । तस्मादानीयतां क्षिप्रं पश्य मे धेनुजं फलम्
အို မင်းမြတ်တော်၊ သူမသည် သင်၏စစ်တပ်အလုံးစုံကို ကျေနပ်တင်းတိမ်စေမည်။ ထို့ကြောင့် အလျင်အမြန် ခေါ်ယူလာစေပါ—ကျွန်ုပ်၏ သန့်ရှင်းသော နွားမမှ ပေါက်ဖွားသော အကျိုးကို ကြည့်ရှုပါ။
Verse 27
तच्छ्रुत्वा चानयामास सर्वं सैन्यं महीपतिः । स्नातश्च कृतजप्यश्च सन्तर्प्य पितृदेवताः
ထိုစကားကို ကြားသော် မင်းသည် စစ်တပ်အလုံးစုံကို ခေါ်ယူလာ၏။ ရေချိုးပြီး မန္တန်ရွတ်ဆိုခြင်းကို ပြီးစီးကာ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားတို့အား တင်းတိမ်စေသော ပူဇော်မှုကို ပြု၍ ထိုအတိုင်း ဆက်လက်ဆောင်ရွက်၏။
Verse 28
ब्राह्मणान्वाचयित्वा च सिंहासनसमाश्रितः । एतस्मिन्नंतरे धेनुः समाहूता च नंदिनी
ဗြာဟ္မဏများအား ဝေဒမန်တန်နှင့် မင်္ဂလာစကားများကို ရွတ်ဆိုစေပြီး မင်းသည် စင်္ဟာသနပေါ်၌ ထိုင်၏။ ထိုအချိန်အတွင်း နွားမ နန္ဒိနီကို ခေါ်ယူလာခဲ့သည်။
Verse 29
वसिष्ठेन समाहूता विश्वामित्रपुरःस्थिता । अब्रवीच्च तता वाक्यं वसिष्ठमृषि सत्तमम्
ဝသိဋ္ဌက ခေါ်ယူသဖြင့် သူမသည် လာရောက်ကာ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ရှေ့တွင် ရပ်တည်၏။ ထို့နောက် သူမသည် အမြတ်ဆုံး ရှင်ရသီ ဝသိဋ္ဌအား ဤစကားများကို ပြော၏။
Verse 30
आदेशो दीयतां मह्यं किं करोमि प्रशाधि माम्
ကျွန်ုပ်အား အမိန့်ပေးပါ—ကျွန်ုပ် ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ ကျွန်ုပ်ကို ညွှန်ကြား၍ ကရုဏာပြုပါ။
Verse 31
वसिष्ठ उवाच । पादप्रक्षालनाद्यं तु कुरुष्व वचनान्मम । विश्वामित्रस्य राजर्षेर्यावद्भोजनसंस्थितिम्
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်။ ငါ၏စကားအတိုင်း ခြေသုတ်လျှော်ခြင်းမှစသော ဝတ်ပြုစီမံမှုတို့ကို ပြုလုပ်၍ ရာဇဣသီ ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို အစာစားပြီးဆုံးသည်အထိ စောင့်ရှောက်ပူဇော်လော့။
Verse 32
खाद्यैः सर्वैस्तथा लेह्यैश्चोष्यैः पेयैः पृथविधैः । कुरुष्व तृप्तिपर्यन्तं ससैन्यस्य महीपतेः । अश्वानां च गजानां च घासादिभिर्यथाक्रमम्
အစာခဲအမျိုးမျိုး၊ လျှာဖြင့်လိမ်းစားသည့်အရသာများ၊ စုပ်စားရသည့်အစာများနှင့် သောက်စရာအမျိုးစုံတို့ဖြင့် မဟီပတိ မင်းကြီးနှင့် စစ်တပ်တော်တစ်စုလုံးကို အပြည့်အဝတင်းတိမ်သည်အထိ ပေးကမ်းလော့။ ထို့ပြင် မြင်းနှင့် ဆင်တို့အတွက်လည်း အစာမြက်စသည်တို့ကို အစဉ်လိုက်ပေးလော့။
Verse 33
सूत उवाच । बाढमित्येव साप्युक्त्वा ततस्तत्ससृजे क्षणात् । यत्प्रोक्तं तेन मुनिना भृत्यानां चायुतं तथा
သူတကာ (စူတ) ပြောသည်။ သူမက “ကောင်းပြီ” ဟုပဲဆိုပြီးနောက် ခဏချင်းအတွင်း ထိုမုနိက ပြောကြားသမျှကို တိတိကျကျ ဖန်ဆင်းပေးခဲ့ပြီး အမှုထမ်းတစ်သောင်းလည်း ထပ်မံပေါ်ထွန်းလာ하였다။
Verse 34
ततस्ते सर्वमादाय भृत्या भोज्यं ददुस्तथा । एकैकस्य पृथक्त्वेन प्रतिपत्तिपुरःसरम्
ထို့နောက် အမှုထမ်းတို့သည် အရာအားလုံးကိုယူဆောင်လာကာ သင့်လျော်သလို အစားအစာကို ပေးအပ်ကြသည်။ လူတစ်ဦးချင်းစီကို သီးသန့်စီမံ၍ ဂုဏ်ပြုအလေးထားခြင်းနှင့် စနစ်တကျပြင်ဆင်မှုတို့ကို ရှေ့တန်းတင်လျက်။
Verse 35
एवं तया क्षणेनैव तृप्तिं नीतो महीपतिः । ससैन्यः सपरीवारो गजोष्ट्राश्वैर्वृषैः सह
ဤသို့ ခဏတစ်ခဏအတွင်းပင် မင်းကြီးသည် စစ်တပ်တော်နှင့် အဖွဲ့အပါအဝင် အပြည့်အဝတင်းတိမ်သွားခဲ့သည်။ ဆင်၊ ကုလားအုတ်၊ မြင်းနှင့် နွားထီးတို့ပါ အတူတကွဖြစ်၏။
Verse 36
ततस्तु कौतुकं दृष्ट्वा विश्वामित्रो महीपतिः । सामात्यो विस्म याविष्टो मन्त्रयामास च द्विजाः
ထို့နောက် အံ့ဖွယ်အမှုကို မြင်သော် မဟာရာဇာ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် မင်းတော်အမတ်တို့နှင့်အတူ အံ့အားသင့်လွန်စွာ ဖြစ်၍ ဗြာဟ္မဏတို့နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလေ၏။
Verse 37
अहो चित्रमहो चित्रं ययाऽकस्माद्वरूथिनी । तृप्तिं नीतेयमस्माकं क्षुत्पिपासासमाकुला
«အို အံ့ဖွယ်တကား—အံ့ဖွယ်တကယ်ပင်! သူမကြောင့် တစ်ခဏတည်းမှာပင် ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် ပူပန်နေသော ကျွန်ုပ်တို့၏ တပ်မဟာတစ်ရပ်လုံး စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြည့်ဝသွားလေပြီ»။
Verse 38
तस्मात्संनीयतामेषा स्वगृहं धेनुरुत्तमा । किं करिष्यति विप्रोऽयं निर्भृत्यो वनसंस्थितः
«ထို့ကြောင့် ဤအထူးမြတ်သော နွားကို ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်တော်သို့ ခေါ်ယူကြစို့။ အမှုထမ်းမရှိဘဲ တောထဲတွင် နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏဤသူသည် သူမကို ဘာအတွက် အသုံးချနိုင်မည်နည်း»။
Verse 39
ततो वसिष्ठमाहूय वाक्यमेतदुवाच सः । नंदिनी दीयतां मह्यं किं करिष्यसि चानया
ထို့နောက် ဝသိဋ္ဌကို ခေါ်ယူ၍ သူက ဤစကားကို ဆိုလေ၏— «နန္ဒိနီကို ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ။ သင်သည် သူမနှင့် ဘာလုပ်မည်နည်း»။
Verse 40
त्वमेको वनसंस्थस्तु निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः । अथवा तव दास्यामि व्ययार्थे मुनिसत्तम । वरान्ग्रामांश्च हस्त्यश्वानन्यांश्चापि यथेप्सितान्
«သင်သည် တောထဲတွင် တစ်ဦးတည်း နေထိုင်၍ အငြင်းပွားမှုကင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှုကင်း ဖြစ်၏။ သို့မဟုတ်လည်း အမြတ်ဆုံး မုနိမြတ်ကြီးရေ၊ သင်၏ အသုံးစရိတ်အတွက် ကောင်းမွန်သော ရွာများ၊ ဆင်နှင့် မြင်းများ၊ ထို့ပြင် သင်လိုသမျှ အခြားအရာများကိုလည်း ငါပေးမည်»။
Verse 41
वसिष्ठ उवाच । होमधेनुरियं राजन्नस्माकं कामदोहिनी । अदेया गौर्महाराज सामान्यापि द्विजन्मनाम्
ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဟိုးမ (ယဇ္ဈ) အတွက် သက္ကာရဂေါ၊ ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော နွားမ ဖြစ်သည်။ မဟာမင်းကြီး၊ ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် သာမန်နွားမတောင် ပေးအပ်မသင့်»။
Verse 42
किं पुनर्नंदिनी यैषा सर्वकामप्रदायिनी । अपरं शृणु राजेंद्र स्मृतिवाक्यमनुत्तमम्
«ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးစွမ်းသော ဤ နန္ဒိနီ အတွက်ဆိုလျှင် ပို၍ပင် မဖြစ်သင့်ပေ။ ထို့ပြင် မင်းတို့၏ အရှင်ဘုရား၊ စ್ಮృతိ၏ အထူးမြတ်သော စကားကို နားထောင်ပါ»။
Verse 43
गवां हि विक्रयार्थे च यदुक्तं मनुना स्वयम् । गवां विक्रयजं वित्तं यो गृह्णाति द्विजोत्तमः
မနုကိုယ်တိုင်က နွားရောင်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဤသို့ ကြေညာထားသည်– နွားရောင်း၍ ရသော ငွေကြေးကို လက်ခံယူသော အမြတ်ဆုံး ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ခံရသည်။
Verse 44
अन्त्यजः स परिज्ञेयो मातृविक्रयकारकः । तस्मान्नाहं प्रदास्यामि नन्दिनीं तां महीपते
ထိုသို့သောသူကို အန့်တျဇ (အပြင်ပန်းလူ) ဟု သိရမည်၊ မိမိမိခင်ကို ရောင်းသူနှင့် တူ၏။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီး၊ ငါသည် ထို နန္ဒိနီကို မပေးအပ်နိုင်။
Verse 45
न साम्ना नैव भेदेन न दानेन कथंचन । न दण्डेन महाराज तस्माद्गच्छ निजालयम्
မေတ္တာစကားဖြင့်လည်း မဟုတ်၊ ခွဲခြားလှည့်ကွက်ဖြင့်လည်း မဟုတ်၊ မည်သည့် လှူဒါန်းမှုဖြင့်မဆို မဟုတ်၊ အင်အားဒဏ်ဖြင့်လည်း မဟုတ်ပါ၊ မဟာမင်းကြီး။ ထို့ကြောင့် သင်၏ နေအိမ်သို့ ပြန်သွားပါ။
Verse 46
विश्वामित्र उवाच । यत्किंचिद्विद्यते रत्नं पार्थिवस्य क्षितौ द्विज । तत्सर्वं राजकीयं स्यादिति वित्तविदो विदुः
ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ပြောသည်။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ မင်း၏နယ်မြေတွင် မြေပြင်ပေါ်ရှိ ရတနာတန်ဖိုးရှိသမျှသည် အားလုံး မင်း၏ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်၏ဟု နိုင်ငံရေးနှင့် ဥစ္စာပညာရှင်တို့ ဆိုကြသည်။
Verse 47
रत्नभूता ततो धेनुर्ममेयं नंदिनी स्थिता । दण्डेनापि ग्रहीष्यामि साम्ना यच्छसि नो यदि
ဤနွားသည် ကိုယ်တိုင် ရတနာတန်ဖိုးဖြစ်သဖြင့် ဤနန္ဒိနီသည် ငါ၏ပိုင်ဆိုင်ရာ ဖြစ်၏။ သင်သည် ငြိမ်းချမ်းသောစကားဖြင့် မပေးလျှင် ငါသည် အင်အားဖြင့်ပင် ဖမ်းယူမည်။
Verse 48
एवमुक्त्वा वसिष्ठं स विश्वामित्रो महीपतिः । आदिदेश ततो भृत्यान्नदिनीयं प्रगृह्यताम्
ဤသို့ ဝသိဋ္ဌအား ပြောပြီးနောက် မဟီပတိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက အမှုထမ်းတို့အား အမိန့်ပေးသည်—“ဤနန္ဒိနီကို ဖမ်းယူကြလော့၊ ခေါ်ဆောင်ကြလော့။”
Verse 49
अथ सा भृत्यवर्गेण नीयमाना च नंदिनी । हन्यमाना प्रहारैश्च पाषाणैर्लकुटैरपि
ထို့နောက် နန္ဒိနီကို အမှုထမ်းအုပ်စုက ဆွဲခေါ်သွားစဉ် ထိုးနှက်မှုများဖြင့် ထိခိုက်စေကာ ကျောက်တုံးများနှင့် တုတ်များဖြင့်ပင် ရိုက်နှက်ကြသည်။
Verse 50
अश्रुपूर्णेक्षणा दीना प्रहारैर्जर्जरीकृता । कृच्छ्रादुपेत्य तं प्राह वसिष्ठं मुनिसत्तमम्
မျက်ရည်ပြည့်နေသော မျက်လုံးများဖြင့် ဝမ်းနည်းညှိုးငယ်ကာ ထိုးနှက်မှုများကြောင့် ချိုးဖျက်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေပြီး၊ အခက်အခဲဖြင့် ချဉ်းကပ်ကာ မုနိအထွဋ်အမြတ် ဝသိဋ္ဌအား ပြောလေသည်။
Verse 51
किं दत्तास्मि मुनिश्रेष्ठ त्वयाहं चास्य भूपतेः । येन मां कालयंत्यस्य पुरुषाः स्वामिनो यथा
အို မုနိမြတ်ရှင်၊ ကျွန်မကို ဤဘုရင်ထံ ပေးအပ်ထားသလား။ ထို့ကြောင့်ပင် သူ၏လူများက ကျွန်မကို မိမိတို့သခင်၏ပိုင်ဆိုင်ရာကဲ့သို့ မောင်းနှင်သလား။
Verse 52
वसिष्ठ उवाच । न त्वां यच्छाम्यहं धेनो प्राणत्यागेऽपि संस्थिते । तद्रक्षस्व स्वयं धेनो आत्मानं मत्प्रभावतः
ဝသಿಷ್ಠက မိန့်တော်မူသည်။ အို နွားမ၊ ငါသည် အသက်ကိုပင် စွန့်ရမည်ဆိုသော်လည်း သင့်ကို မပေးအပ်ပါ။ ထို့ကြောင့် အို နွားမ၊ ငါ၏ တပဿာတေဇောဓာတ်၏ အာနုဘော်ဖြင့် အားတိုးကာ မိမိကိုယ်ကို မိမိအင်အားဖြင့် ကာကွယ်လော့။
Verse 53
एवमुक्ता तदा धेनुर्वसिष्ठेन महात्मना । कोपाविष्टा ततश्चक्रे हुंकारान्दारुणांस्तथा
ထိုသို့ မဟာအတ္တမ ဝသಿಷ್ಠ၏ စကားကို ကြားရသော် နွားမသည် ဒေါသဝင်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ပြင်းထန်သော ဟုန်ကာသံများကို ထုတ်လွှတ်လေ၏။
Verse 54
तस्या हुंकारशब्दैश्च निष्क्रांताः सायुधा नराः । शबराश्च पुलिंदाश्च म्लेच्छाः संख्याविवर्जिताः
သူမ၏ ဟုန်ကာသံကြောင့် လက်နက်ကိုင် ယောကျ်ားများ ပေါ်ထွက်လာကြ၏။ သဗရများ၊ ပုလိန္ဒများလည်း ပါဝင်ပြီး ရေတွက်မရအောင် မလေစ္ဆများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 55
तैश्च भृत्या हताः सर्वे विश्वामित्रस्यभूपतेः । ततः कोपाभिभूतोऽसौ विश्वामित्रो महीपतिः
ထိုစစ်သည်များကြောင့် ဘုရင် ဝိශ්ဝာမိတ္တ၏ အမှုထမ်းအားလုံး သတ်ဖြတ်ခံရကြ၏။ ထို့နောက် အရှင်ဘုရင် ဝိශ්ဝာမိတ္တသည် ဒေါသကြီးစွာ လွှမ်းမိုးခံရလေ၏။
Verse 56
सज्जं कृत्वा स्वसैन्यं तु चतुरंगं प्रकोपतः । युद्धं चक्रे च तैः सार्धं मरणे कृतनिश्चयः
ဒေါသထန်စွာဖြင့် မိမိ၏ စတုရင်္ဂ စစ်တပ်ကို ပြင်ဆင်ကာ သူတို့နှင့်အတူ စစ်ပွဲကို ဆင်နွှဲ၍ သေခြင်းတိုင်အောင် ဆုံးဖြတ်ထား하였다။
Verse 57
अथ ते सैनिका स्तस्य ते गजास्ते च वाजिनः । पश्यतो निहताः सर्वे पुरुषैर्धेनुसंभवैः
ထို့နောက် သူ၏ စစ်သည်များ—သူ၏ ဆင်များနှင့် မြင်းများပါ—သူ့မျက်စိရှေ့တင်ပင် နွားမှ မွေးဖွားသော လူတို့က အားလုံးကို သတ်ဖြတ်လိုက်ကြသည်။
Verse 58
विश्वामित्रं परित्यज्य शेषं सर्वं निपातितम् । तं दृष्ट्वा वेष्टितं म्लेच्छैर्यु ध्यमानं महीपतिम्
ဝိශ්ဝာမိတ္တရကို မထိခိုက်စေဘဲ ချန်ထား၍ ကျန်သမျှအားလုံးကို လဲကျအောင် ချေမှုန်းလိုက်ကြသည်။ မလေစ္ဆာတို့က ဝိုင်းရံထားသည့်အတွင်း တိုက်ခိုက်နေသော ဘုရင်ကို မြင်လျှင်—
Verse 59
कृपां कृत्वा वसिष्ठस्तु नन्दिनीमिदमब्रवीत् । रक्ष नंदिनि भूपालं म्लेच्छैरेतैः समावृतम्
ကရုဏာဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ဝသိဋ္ဌက နန္ဒိနီအား ဤသို့ မိန့်ကြားသည်—“အို နန္ဒိနီ၊ ဤမလေစ္ဆာတို့က ဝိုင်းရံထားသော ဘုရင်ကို ကာကွယ်ပါ။”
Verse 60
राजा हि यत्नतो रक्ष्यो यत्प्रसादादिदं जगत् । सन्मार्गे वर्तते सर्वं न चामार्गे प्रवर्तते
ဘုရင်ကို အစွမ်းကုန် ကြိုးစားကာ ကာကွယ်ရမည်။ သူ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဤလောကသည် တည်တံ့နေသည်။ သူကြောင့် အရာအားလုံးသည် သမ္မာလမ်း၌ လှုပ်ရှား၍ မမှားလမ်းသို့ မလှည့်ကြ။
Verse 61
ततस्तु नंदिनीं यावन्निषेधयितुमागताम् । विश्वामित्रोऽसिमुद्यम्य प्रहर्तुमुपचक्रमे
ထို့နောက် နန္ဒိနီသည် သူ့ကိုတားဆီးရန် ရှေ့သို့လာသောအခါ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဓားကိုမြှောက်ကာ ထိုးခတ်ရန် စတင်လေ၏။
Verse 62
वसिष्ठोऽपि समालोक्य वध्यमानां च तां तदा । बाहुं संस्तंभयामास खड्गं तस्य च भूपतेः
ဝသိဋ္ဌသည်လည်း ထိုအခါ သူမကို တိုက်ခိုက်နေသည်ကိုမြင်၍ မင်း၏လက်မောင်းနှင့် သူ၏ဓားကိုပါ တစ်ပြိုင်နက် မလှုပ်နိုင်အောင် တားဆီးလေ၏။
Verse 63
अथ वैलक्ष्यमापन्नो विश्वामित्रो महीपतिः । प्रोवाच व्रीडया युक्तो वसिष्ठं मुनिसत्तमम्
ထို့နောက် အရှက်ကွဲသွားသော မဟီပတိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် အရှက်နှင့်ပြည့်စုံကာ မုနိတို့အထွဋ် ဝသိဋ္ဌအား ပြောလေ၏။
Verse 64
रक्ष मां त्वं मुनिश्रेष्ठ वध्यमानं सुदारुणैः । म्लेच्छैः कुरुष्व मे बाहुं स्तम्भेन तु विवर्जितम्
«အို မုနိရှ္ဌ၊ ကြမ်းတမ်းသော မလေစ္ဆများက သတ်ဖြတ်နေသည့် ငါ့ကို ကာကွယ်ပါ။ ငါ့လက်မောင်းကို ပြန်လည်ပေးပါ၊ သို့သော် စတမ္ဘ (မလှုပ်နိုင်ခြင်း) အပြစ်မှ ကင်းလွတ်စေပါ» ဟုဆို၏။
Verse 65
ममापराधात्संनष्टं सर्वं सैन्यमनन्तकम् । तस्माद्यास्याम्यहं हर्म्यं न युद्धेन प्रयोजनम्
«ငါ့အပြစ်ကြောင့်ပင် အဆုံးမရှိသကဲ့သို့သော ငါ့စစ်တပ်အားလုံး ပျက်စီးသွားပြီ။ ထို့ကြောင့် ငါသည် နန်းတော်သို့ ပြန်မည်၊ စစ်ပွဲတွင် အကျိုးမရှိ» ဟုဆို၏။
Verse 66
दुर्विनीतः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव च । न तिष्ठति चिरं युद्धे यथाहं मदगर्वितः
စည်းကမ်းမရှိသူသည် စည်းစိမ်၊ ပညာနှင့် အာဏာကို ရရှိသော်လည်း စစ်မြေပြင်၌ ကြာရှည်မတည်နိုင်၊ မာနမူးနေသော ငါကဲ့သို့ပင်။
Verse 67
सूत उवाच । एवमुक्तो वसिष्ठस्तु विश्वामित्रेण भूभुजा । चकार तं भुजं तस्य स्तंभदोषविवर्जितम्
စူတက ပြောသည်—ဘုရင် ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဝသိဋ္ဌသည် သူ၏ လက်မောင်းကို ပြန်လည်ပြုပြင်ကာ မလှုပ်ရှားနိုင်သော အနာ (စတမ္ဘ) မှ ကင်းစင်စေ하였다။
Verse 68
अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं विधाय स शुभं करम् । गच्छ राजन्विमुक्तोऽसि स्तंभदोषेण वै मया
လက်ကို မင်္ဂလာရှိအောင် ပြုလုပ်၍ ပြည့်စုံစေပြီးနောက် ဝသိဋ္ဌသည် နူးညံ့စွာ ပြုံးရယ်ကာ—“သွားပါ မင်းကြီး၊ ငါက သင့်ကို စတမ္ဘရောဂါမှ လွတ်မြောက်စေပြီ” ဟု ဆို하였다။
Verse 69
माकार्शीर्ब्राह्मणैः सार्धं विरोधं भूय एव हि । अनुज्ञातः स तेनाथ विश्वामित्रो महीपतिः
“ဗြာဟ္မဏတို့နှင့် ထပ်မံ ရန်မဖြစ်စေနှင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထို့နောက် သူ၏ ခွင့်ပြုချက်ရသဖြင့် မဟီပတိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 71
प्रलापमकरोत्तत्र बाष्पपर्याकुलेक्षणः । धिग्बलं क्षत्रियाणां च धिग्वीर्यं धिक्प्रजीवितम्
အဲဒီနေရာတွင် မျက်ရည်ဝဲကာ ငိုကြွေးလျက်—“ခ္ෂတ္တရိယတို့၏ အင်အားကို သက်သက်ရှုတ်ချ! သတ္တိကိုလည်း ရှုတ်ချ! ဒီအသက်ရှင်နေခြင်းကိုပါ ရှုတ်ချ!” ဟု ညည်းတွား하였다။
Verse 72
श्लाघ्यं ब्रह्मबलं चैकं ब्राह्म्यं तेजश्च केवलम्
ဗြဟ္မာမှ ပေါက်ဖွားသော အင်အားတစ်ပါးတည်းသာ အမှန်တကယ် ချီးမွမ်းထိုက်၏—ဗြာဟ္မဏ တေဇောဓာတ်တစ်ပါးတည်းသာ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 74
एतत्कर्म मया कार्यं यथा स्याद्ब्रह्मजं बलम् । त्यक्त्वा चैव निजं राज्यं चरिष्यामि महत्तपः । एवं स निश्चयं कृत्वा राज्ये संस्थाप्य वै सुतम् । नाम्ना विश्वसहं ख्यातं प्रजगाम तपोवनम्
«ဗြဟ္မာမှ ပေါက်ဖွားသော အင်အားသည် ငါ့အတွင်း ပေါ်ထွန်းလာစေရန် ဤကိစ္စကို ငါလုပ်ရမည်။ ငါ့နိုင်ငံကို စွန့်၍ မဟာတပဿာကို ကျင့်မည်» ဟုဆို၏။ ထိုသို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်၊ “ဝိශ්ဝသဟ” ဟူ၍ နာမည်ကျော်သော သားကို ထီးနန်းပေါ် တင်ကာ တပောဝနသို့ ထွက်ခွာသွား၏။
Verse 167
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रराज्यपरित्यागवर्णनं नाम सप्तषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် ဂုဏ်တော်မြတ်သော စကန္ဒ မဟာပုရာဏ၌—ရှစ်သောင်းတစ်ထောင် သ్లోကပါဝင်သော သံဟိတာအတွင်း၊ ဆဋ္ဌမစာအုပ် နာဂရခဏ္ဍ၌၊ သန့်ရှင်းသော ဟာဋကေရှ್ವರ က్షೇತ್ರ မာဟာတ္မ்ய၌—“ဝိશ્વာမိတ္တရ၏ နန်းစွန့်ခြင်း အကြောင်းဖော်ပြချက်” ဟူသော အခန်း၊ အခန်း ၁၆၇ သည် ပြီးဆုံး၏။