Reva Khanda (Narmada Section)
Reva Khanda
A Narmadā (Revā)–centered sacred-geography unit mapping tīrthas and devotional memory along the river’s banks. The chapter’s frame situates narration at Naimiṣāraṇya (a classical Purāṇic recitation landscape), from which the Revā region is described through hymnic praise, origin inquiry, and tīrtha-oriented questioning.
Adhyayas in Reva Khanda
232 chapters to explore.
Adhyaya 1
Revā-stutiḥ, Naimiṣa-saṃvādaḥ, Purāṇa-prāmāṇya-nirdeśaḥ (Invocation to Revā; Naimiṣa Dialogue; On the Authority of Purāṇa)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍຄໍາອະທິຖານ ແລະ ບົດສັນລະເສີນຍາວ ຍົກຍ້ອງແມ່ນ້ໍາເຣວາ/ນະຣະມະດາ ເປັນຜູ້ຊໍາລະບາບ (dūrīta) ເປັນທີ່ນັບຖືຂອງເທວະດາ ລະສີ ແລະ ມະນຸດ ແລະເປັນແມ່ນ້ໍາສັກສິດທີ່ແມ່ນແຕ່ນັກບໍາເພັນຕະປະກໍປາຖະໜາຈະຢູ່ຕາມຝັ່ງຂອງນາງ. ຕໍ່ມາ ການເລົ່າເລື່ອງຍ້າຍໄປສູ່ກອບສົນທະນາພຸຣານະທີ່ນາຍມິສະ: ຊາວນະກະ ຜູ້ນັ່ງໃນພິທີຍັດຍະ ຖາມສູຕະ ກ່ຽວກັບ “ແມ່ນ້ໍາໃຫຍ່ອັນທີສາມ” ຫຼັງຈາກ ພຣາຫມີ ແລະ ວິສນຸ-ນະດີ ທີ່ຖືກລະບຸວ່າແມ່ນ ຣາວດຣີ—ເຣວາ—ໃຫ້ອະທິບາຍທີ່ຕັ້ງ ກໍາເນີດທີ່ຜູກພັນກັບ ຣຸດຣະ ແລະ ຕີຣຖະຕ່າງໆ ຕາມລໍານ້ໍາ. ສູຕະຊົມເຊີຍຄໍາຖາມ ແລະ ປົກປ້ອງອໍານາດຄວາມຮູ້ຂອງ śruti, smṛti, ແລະ purāṇa ໃຫ້ເປັນສິ່ງເສີມກັນ ຍົກ purāṇa ເປັນຫຼັກຖານໃຫຍ່ (ມັກເອີ້ນ “ເວດທີຫ້າ”) ແລະ ອະທິບາຍ pañcalakṣaṇa. ຕອນທ້າຍມີບັນຊີລາຍຊື່: ມະຫາພຸຣານະ 18 ພ້ອມຈໍານວນຄໍາກະວີ ແລະ ຊື່, ຕາມດ້ວຍ upapurāṇa, ແລະ ສະຫຼຸບດ້ວຍຜົນບຸນວ່າ ການອ່ານ ຫຼື ຟັງ ນໍາໄປສູ່ບຸນກຸສົນຫຼາຍ ແລະ ຄວາມສຸກສະຫງ່າງາມຫຼັງຄວາມຕາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ເປັນຄໍານໍາ: ການສັນລະເສີນແມ່ນ້ໍາສັກສິດ, ກອບເລື່ອງ, ແລະ ດັດຊະນີວັນນະຄະດີພຸຣານະ ເພື່ອຮັບຮອງການບັນທຶກຕີຣຖະຂອງເຣວາທີ່ຈະຕາມມາ.
Adhyaya 2
रेवातीर्थकथाप्रस्तावः — Janamejaya’s Inquiry and the Vindhya Āśrama Prelude
ບົດທີ 2 ເປີດດ້ວຍສູຕະກ່າວວ່າ ການບັນຍາຍຕີຣຖະທັງຫຼາຍຂອງແມ່ນ້ຳນັມມະດາ ກວ້າງໃຫຍ່ຫຼາຍ ແລະຍາກຈະກ່າວໃຫ້ຄົບຖ້ວນ. ນິທານຍ້ອນໄປຫາເຫດການເກົ່າ: ພຣະຣາຊາຈະນະເມຊະຍະ ໃນພິທີຍັດຍະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຖາມພຣະລິສີໄວສັມປາຍະນະ (ສິດຂອງວະຍາສະ) ກ່ຽວກັບການໄປສັກກາລະຕີຣຖະຂອງພານດະວະ ຫຼັງຈາກແພ້ການພະນັນ ແລະຖືກເນລະເທດ. ໄວສັມປາຍະນະຮັບປາກຈະເລົ່າ ໂດຍນອບນ້ອມບູຊາວິຣູປາກສະ (ພຣະສິວະ) ແລະວະຍາສະ. ພານດະວະພ້ອມນາງດຣອບະດີ ແລະພຣາຫມະນະຜູ້ຕິດຕາມ ໄດ້ອາບນ້ຳຕາມຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ ແລ້ວມາຮອດເຂດວິນທະຍະ. ພາບປ່າອາສຣົມຖືກບັນຍາຍລະອຽດດ້ານນິເວດ ເປັນສະຖານທີ່ກົງກັນກັບການບຳເນັດຕະປະ ແລະສັດປ່າບໍ່ຮຸນແຮງ. ພານດະວະໄດ້ພົບພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍະ ຜູ້ມີລິສີຜູ້ມີວິໄນຫຼາຍອົງລ້ອມຮອບ ກຳລັງປະຕິບັດຕະປະຫຼາຍຮູບແບບ. ຍຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງອາຍຸຍືນອັນອັດສະຈັນຂອງທ່ານທີ່ຜ່ານພຣະລະຍະ ແລະຖາມວ່າແມ່ນ້ຳໃດຢູ່ຮອດ ຫຼືສູນຫາຍໃນພຣະລະຍະ. ມາຣະກັນເດຍະສັນລະເສີນປູຣານະທີ່ຮຸດຣະໄດ້ກ່າວ ກ່າວເຖິງຜົນບຸນຂອງການຟັງດ້ວຍສັດທາ ລາຍຊື່ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ໆ ແລະຢືນຢັນວ່າ ແມ່ນ້ຳແລະມະຫາສະໝຸດມີວົງຈອນເສື່ອມສະລາຍ ແຕ່ນັມມະດາຢູ່ຄົງທົນຜ່ານການສິ້ນສຸດກະລະປະ 7 ຄັ້ງ ເພື່ອປູທາງໄປສູ່ການອະທິບາຍຕໍ່ໄປ.
Adhyaya 3
Mārkaṇḍeya’s Account of Yuga-Dissolution and the Matsya-Form Encounter (युगक्षय-वर्णनं मत्स्यरूप-समागमश्च)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ິສີມາຣກັນເດຍ. ຢຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງສະພາບອັນນ່າຢ້ານກົວໃນທ້າຍຍຸກທີ່ມາຣກັນເດຍເຄີຍເຫັນຊ້ຳໆ: ຄວາມແຫ້ງແລ້ງ, ພືດສະໝຸນໄພຫມົດໄປ, ແມ່ນ້ຳແລະອ່າງນ້ຳແຫ້ງ, ແລະສັດທັງຫຼາຍອົບພະຍົບໄປສູ່ໂລກສູງ. ມາຣກັນເດຍຕອບໂດຍວາງສາຍອຳນາດການສືບທອດພຸຣານະ (ສຳພູ → ວາຍຸ → ສະກັນດະ → ວະສິດຖະ → ປະຣາສະຣະ → ຊາຕູກັນຍະ → ິສີອື່ນໆ) ແລະກ່າວວ່າການຟັງພຸຣານະເປັນທາງແຫ່ງການປົດປ່ອຍ ຊຳລະມົນທິນທີ່ສະສົມມາຫຼາຍຊາດ. ຈາກນັ້ນທ່ານບັນຍາຍພາບການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ: ດວງອາທິດ 12 ດວງເຜົາໂລກຈົນກາຍເປັນມະຫາສະໝຸດດຽວ. ໃນຂະນະທີ່ລ່ອງລອຍໃນນ້ຳ ທ່ານເຫັນອົງສູງສຸດອັນສະຫວ່າງໄສແຕ່ເດີມ ແລະຍັງເຫັນມະນູອີກອົງໜຶ່ງກັບລູກຫຼານກຳລັງເຄື່ອນໄປໃນທະເລມືດ. ດ້ວຍຄວາມຢ້ານແລະເມື່ອຍລ້າ ທ່ານພົບປາໃຫຍ່ຮູບມັດສະຍະ ທີ່ຮູ້ວ່າເປັນມະເຫສວະຣະ ແລະຖືກເອີ້ນໃຫ້ເຂົ້າໃກ້. ເລື່ອງຫັນໄປສູ່ພາບອັນອັດສະຈັນ “ແມ່ນ້ຳໃນທະເລ” ແລະຍິງທິບອົງໜຶ່ງ (ອະບະລາ) ຜູ້ອະທິບາຍວ່ານາງເກີດຈາກພຣະກາຍຂອງ ອີສະວະຣະ ແລະເຮືອທີ່ຜູກພັນກັບການປະທັບຢູ່ຂອງ ສັງກະຣະ ແມ່ນທີ່ພຶ່ງອັນປອດໄພ. ມາຣກັນເດຍຂຶ້ນເຮືອກັບມະນູ ແລະຖວາຍບົດສັນລະເສີນແບບໄສວະ ເອີ້ນນາມ ສັດໂຍຊາຕະ, ວາມະເທວະ, ພັດຣະກາລີ, ແລະ ຣຸດຣະ ເປັນເຫດປັດໃຈແຫ່ງສັບພະສິ່ງ. ທ້າຍສຸດ ມະຫາເທວະພໍໃຈ ແລະເຊີນໃຫ້ຂໍພອນ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຄວາມພັກດີແລະການຟັງຕາມສາຍຄຳສອນອັນຖືກຕ້ອງ ແມ່ນຄຳຕອບຕໍ່ຄວາມບໍ່ທຽງຂອງໂລກ.
Adhyaya 4
Origin and Boons of Revā (Narmadā) as Rudra-born River
ບົດນີ້ສະແດງການສົນທະນາຊ້ອນຊັ້ນຕາມສາຍອໍານາດຂອງຄໍາສອນ. ມາຣະກັນເດຍ ບັນຍາຍວ່າທ່ານໄດ້ໄປຮອດຍອດພູຕຣິກູຕ (Trikūṭa) ແລະບູຊາພຣະມະຫາເທວ (Śiva) ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ຕໍ່ມາ ຢຸທິສຖິຣ ຖາມເຖິງຍິງຕາດັ່ງດອກບົວ ທີ່ເຫັນເດີນຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດມືດມົນ ແລະອ້າງວ່າເປັນ “ເກີດຈາກຣຸດຣະ” (Rudra-born)។ ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າວ່າທ່ານເຄີຍຖາມມະນຸ (Manu) ເລື່ອງນີ້ ແລະມະນຸອະທິບາຍວ່າ ພຣະສິວະພ້ອມພຣະອຸມາ (Umā) ໄດ້ປະຕິບັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດຢູ່ພູຣຶກສະໄສລ (Ṛkṣaśaila)। ຈາກເຫື່ອຂອງພຣະສິວະ ເກີດເປັນແມ່ນ້ໍາອັນມີບຸນກຸສົນສູງ ແລະນາງນັ້ນຄື ເຣວາ/ນັຣມະດາ (Revā/Narmadā) ໃນຮູບຍິງຕາດອກບົວ. ໃນກຣິຕະຍຸກ (Kṛtayuga) ແມ່ນ້ໍາໄດ້ບູຊາຣຸດຣະ ແລະຂໍພອນ: ບໍ່ເສື່ອມສູນໃນຍາມປະລະຍະ, ອໍານາດຊໍາລະບາບໜັກດ້ວຍການອາບນ້ໍາດ້ວຍສັດທາ, ສະຖານະ “ຄົງຄາພາກໃຕ້”, ຜົນບຸນຈາກການອາບນ້ໍາເທົ່າກັບພິທີໃຫຍ່, ແລະໃຫ້ພຣະສິວະປະທັບຢູ່ຕາມຝັ່ງຂອງນາງຕະຫຼອດ. ພຣະສິວະປະທານພອນ ແລະກໍານົດຜົນຕ່າງກັນສໍາລັບຜູ້ຢູ່ຝັ່ງເໜືອ-ໃຕ້ ພ້ອມຂະຫຍາຍຄຸນການຊ່ວຍພົ້ນໃຫ້ກວ້າງຂວາງ. ທ້າຍບົດມີບັນຊີຊື່ແມ່ນ້ໍາ/ຫ້ວຍທີ່ກໍາເນີດຈາກຣຸດຣະ ແລະຟະລະສຣຸຕິ (phalaśruti) ສັນຍາບຸນ ແລະຄະຕິສູງຫຼັງຄວາມຕາຍແກ່ຜູ້ອ່ານ-ຜູ້ຟັງທີ່ຈື່ຈໍາຊື່ເຫຼົ່ານັ້ນ.
Adhyaya 5
नर्मदाया उत्पत्तिः, नामकरणं च (Origin and Naming of Narmadā; Kalpa-Framing Discourse)
ບົດນີ້ເປັນການສອບຖາມ-ຕອບທາງທິດສະດີທາງທຳມະ. ພຣະຢຸທິສຖິຣະ ພ້ອມດ້ວຍຫມູ່ລະສີ ປະຫລາດໃຈໃນຄວາມສັກສິດຂອງແມ່ນ້ຳນາຣະມະດາ ແລະຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງເທວີ-ແມ່ນ້ຳຈຶ່ງບໍ່ສູນສິ້ນ ແມ່ນແຕ່ເມື່ອຄົບເຈັດກັລປະ. ພຣະອົງຍັງຂໍໃຫ້ອະທິບາຍການຖອນຄືນຂອງໂລກ, ການຢູ່ໃນສະພາບມະຫາສະຫມຸດ, ການສ້າງໃໝ່ ແລະການຄ້ຳຈຸນ, ພ້ອມທັງເຫດຜົນຂອງນາມຫຼາຍຢ່າງເຊັ່ນ ນາຣະມະດາ, ເຣວາ ແລະນາມສັນລະເສີນອື່ນໆ ລວມທັງການເອີ້ນວ່າ “ໄວສະນະວີ” ຕາມປະເພນີຂອງຜູ້ຮູ້ປຸຣານະ. ມາຣະກັນເດຍະ ຕອບໂດຍວາງຄຳສອນນີ້ໃນສາຍການຖ່າຍທອດ ຈາກມະເຫສະວະຣະ ຜ່ານວາຍຸ ແລະອະທິບາຍການແບ່ງປະເພດກັລປະ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງສະແດງພາບການກໍ່ກຳເນີດຈັກກະວານ: ຈາກຄວາມມືດດັ່ງເດີມ ເກີດຫຼັກການຈັກກະວານ, ໄຂ່ຄຳກໍ່ກຳເນີດ ແລະພຣະພຣະຫມາປາກົດ. ເລື່ອງຈຶ່ງຫັນໄປຫາກຳເນີດຂອງແມ່ນ້ຳ: ທິດາຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ຜູກພັນກັບອຸມາ ແລະຣຸດຣະ ຜູ້ມີຄວາມງາມຈົນເທວະ ແລະອະສຸຣະຕື່ນຕະລຶງ. ພຣະສິວະວາງຫຼັກການແຂ່ງຂັນ ເດັກສາວຫາຍໄປແລ້ວປາກົດອີກໃນທີ່ໄກໆ; ສຸດທ້າຍພຣະສິວະຕັ້ງນາມ “ນາຣະມະດາ” ໂດຍໂຍງກັບ “ນະຣະມະ”/ການຫົວເຮາະ ແລະລີລາອັນເທວະ. ບົດຈົບດ້ວຍການກ່າວວ່າ ນາຣະມະດາຖືກມອບໃຫ້ມະຫາສະຫມຸດ ແລະໄຫຼເຂົ້າສູ່ມັນຈາກພູ, ພ້ອມທັງລະບຸກອບກັລປະທີ່ນາງປາກົດ (ອ້າງອີງ ບຣາຫມ ແລະ ມັດສະຍະ).
Adhyaya 6
Narmadā–Revā Utpatti and Nāma-Nirukti (Origin and Etymologies of the River’s Names)
ມາກັນເດຍະມຸນີ ເລົ່າເຖິງການລະລາຍສິ້ນຍຸກ ເມື່ອພຣະມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ຮັບຮູບສາກົນ—ແຕ່ກ່ອນເປັນໄຟອັນແຮງ ແລ້ວຕໍ່ມາເປັນຮູບດັ່ງເມກ—ແລະທໍາໃຫ້ໂລກທັງປວງຈົມລົງໃນມະຫາສະໝຸດອັນດຽວ. ໃນນ້ໍາມືດດັ່ງດັ້ງເດີມນັ້ນ ມີຮູບນົກຍູງສະຫວ່າງໄສປາກົດຂຶ້ນ ຖືກຮູ້ວ່າເປັນພະລັງການຂອງພຣະສິວະ ແລະການສ້າງໃໝ່ກໍເກີດຂຶ້ນຜ່ານຮູບນັ້ນ. ນາງນະຣະມະດາ (ເຣວາ) ຖືກພົບເຫັນເປັນເທວະນາງແຫ່ງແມ່ນ້ໍາອັນເປັນມົງຄຸນ ຜູ້ບໍ່ພິນາດໃນຍາມລະລາຍເນື່ອງຈາກພຣະກະລຸນາ. ພຣະສິວະມີພຣະບັນຊາໃຫ້ຟື້ນຟູໂລກ; ຈາກປີກນົກຍູງເກີດຫມູ່ເທວະ ແລະອະເທວະ, ພູມສັນຖານຖືກສ້າງຄືນດ້ວຍການປາກົດຂອງພູຕຣິກູຏ ແລະການໄຫຼຂອງແມ່ນ້ໍາຕໍ່ໆໄປ. ຕໍ່ມາອະທະຍາຍະ ຈັດລະບົບພຣະສາດສະໜາຂອງນະຣະມະດາຜ່ານບັນຊີນາມ ແລະນິຣຸກຕິ: ມະຫະຕີ, ໂສນາ, ກຣິປາ, ມັນດາກິນີ, ມະຫາອາຣະນະວາ, ເຣວາ, ວິປາປາ, ວິປາຊາ, ວິມະລາ, ຣັນຈະນາ ແລະອື່ນໆ—ແຕ່ລະນາມຜູກກັບຄຸນສົມບັດເຊັ່ນ ຊໍາລະບາບ, ຄວາມເມດຕາກະລຸນາ, ການພາຂ້າມສັງສານ, ແລະຄວາມເປັນມົງຄຸນອັນປາກົດແຈ້ງ. ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງຜົນບຸນວ່າ ຜູ້ຮູ້ນາມແລະທີ່ມາຂອງນາມເຫຼົ່ານີ້ ຈະພົ້ນຈາກການກະທໍາຜິດ ແລະເຂົ້າເຖິງໂລກຂອງຣຸດຣະ.
Adhyaya 7
Kūrma-Prādurbhāva and the Epiphany of Devī Narmadā (Revā’s Manifestation)
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າພາບຈັກກະວານໃນຍາມລະລາຍ: ມີແຕ່ “ເອກາຣະນະວະ” ມະຫາສະມຸດອັນນ່າຢ້ານ ທີ່ກົດກຸມທຸກສິ່ງ ແລະສັດທັງຢູ່ນິ່ງແລະເຄື່ອນໄຫວຫາຍໄປໃນຄວາມມືດ. ພຣະພຣະຫມາ ຢູ່ພຽງຜູ້ດຽວໃນນ້ຳ ໄດ້ເຫັນອົງສະຫວ່າງໃຫຍ່ໃນຮູບ “ກູຣະມະ” (ເຕົ່າ) ມີຄຸນລັກສະນະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງຈັກກະວານ. ພຣະພຣະຫມາ ປຸກຢ່າງອ່ອນໂຍນ ແລະສັນລະເສີນດ້ວຍສະຕຸຕິມົງຄຸນຕາມສຳນວນເວດ ແລະເວດາງຄະ ຂໍໃຫ້ປ່ອຍໂລກທີ່ເຄີຍຖອນກັບຄືນ. ອົງນັ້ນລຸກຂຶ້ນ ປ່ອຍໂລກສາມ ແລະຫມູ່ສັດຕ່າງໆ (ເທວະ, ດານະວະ, ຄັນທະຣະວະ, ຢັກສະ, ນາກ, ຣາກສະສະ) ພ້ອມດ້ວຍດວງດາວແລະດວງສຸລິຍະຈັນທະ. ແຜ່ນດິນປາກົດອີກຄັ້ງດ້ວຍພູ, ທະວີບ, ມະຫາສະມຸດ ແລະໂລກາໂລກ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຫັນໄປສູ່ການປາກົດອັນສັກສິດຂອງແມ່ນ້ຳ: ເທວີນະຣະມະດາ (ເຣວາ) ປາກົດເປັນນາງທີ່ປະດັບດ້ວຍທິບຍະອາພອນ ລຸກຂຶ້ນຈາກນ້ຳ ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ ແລະການເຂົ້າໄປກາບໄຫວ້ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ທ້າຍບົດກ່າວຢືນຢັນວ່າ ການຮຽນຫຼືຟັງເລື່ອງການປາກົດຮູບກູຣະມະນີ້ ຊ່ວຍລ້າງບາບ (ກິລະບິສະ) ໄດ້.
Adhyaya 8
बकरूपेण महेश्वरदर्शनं तथा नर्मदामाहात्म्योपदेशः | Mahādeva as the Crane and the Instruction on Narmadā’s Sanctity
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າເຖິງສະພາບຈັກກະວານອັນນ່າຢ້ານ: ຫຼັງຈາກໂລກຖືກນ້ຳຖ້ວມຈົນຈົບ ທ່ານຢູ່ກາງມະຫາສະໝຸດ ເຫນື່ອຍລ້າຈາກເວລາອັນຍາວນານ ແລະເລີ່ມລະລຶກດ້ວຍສະມາທິຕໍ່ພຣະເທວະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ຂ້າມນ້ຳຖ້ວມໃຫຍ່. ຈາກນັ້ນທ່ານເຫັນນົກສະຫວ່າງໄສ ຮູບຄ້າຍນົກກະຮອກ/ນົກກະສາ ມີລັດສະໝີທິບ ແລະສົນໃຈວ່າເປັນໄປໄດ້ແນວໃດຈຶ່ງປາກົດໃນທະເລອັນນ່າຢ້ານນັ້ນ. ນົກໄດ້ເຜີຍວ່າຕົນແມ່ນ ມະຫາເທວ (ມະເຫສວຣ) ຜູ້ເປັນສະພາບສູງສຸດ ຄອບຄຸມທັງພຣະພຣະຫມາ ແລະ ພຣະວິສນຸ ແລະກ່າວວ່າຈັກກະວານຖືກດຶງກັບເຂົ້າສູ່ການທຳລາຍ (saṃhāra). ທ່ານຖືກເຊີນໃຫ້ພັກຢູ່ໃນປີກ ແລະຮູ້ສຶກຄ້າຍຂ້າມຜ່ານເວລາອັນກວ້າງໃຫຍ່. ສຽງກຳໄລຕີນດັງຂຶ້ນທັນໃດ ເກີດນິມິດ: ສາວງາມສິບນາງປະດັບອາພອນມາຈາກທິດທັງສິບ ບູຊານົກ ແລະເຂົ້າໄປໃນອານາເຂດລັບຄ້າຍພູ. ພາຍໃນມີເມືອງອັນອັດສະຈັນ ແລະແມ່ນ້ຳອັນສະຫວ່າງສົດ ຈົນໄດ້ເຫັນລິງຄະອັນພິສົດຫຼາຍສີ ມີເທວະທັງຫຼາຍຢູ່ໃນສະພາບຖອນກັບ. ຕໍ່ມາ ສາວຮັດສະໝີຜູ້ໜຶ່ງແນະນຳຕົນວ່າແມ່ນ ນັມມະດາ (ເຣວາ) ເກີດຈາກກາຍຂອງຣຸດຣະ ແລະອະທິບາຍວ່າສາວສິບນາງແມ່ນທິດທັງສິບ; ມະຫາເທວເປັນໂຢຄີໃຫຍ່ ນຳລິງຄະມາໃຫ້ບູຊາໄດ້ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມຈັກກະວານຫົດຕົວ. ນາງສອນວ່າ “ລິງຄະ” ແມ່ນສິ່ງທີ່ໂລກທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວລະລາຍເຂົ້າໄປ; ເທວະຖືກຫົດຮວບໂດຍມາຍາ ແຕ່ຈະປາກົດຄືນໃນຍາມສ້າງ. ທ້າຍສຸດ ມີຄຳສອນໃຫ້ອາບນ້ຳ ແລະບູຊາມະຫາເທວໃນນ້ຳນັມມະດາດ້ວຍມັນຕຣາແລະວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ເພື່ອລ້າງບາບ; ນັມມະດາຖືກຍົກຍ້ອງເປັນແມ່ນ້ຳຊຳລະອັນໃຫຍ່ຂອງໂລກມະນຸດ.
Adhyaya 9
युगान्तप्रलयः, वेदापहारः, मत्स्यावतारः, नर्मदामाहात्म्यम् (Yugānta-Pralaya, Veda-Abduction, Matsya Intervention, and Narmadā Māhātmya)
ບົດນີ້ ທີ່ພຣະມາຣະກັນເດຍະເລົ່າ ພາໃຫ້ເຫັນພາບຍຸການຕະປຣະລະຍະ: ໂລກຖືກນ້ຳຖ້ວມທົ່ວ. ພຣະສິວະໃນຖານະອົງສູງສຸດ ສະຖິດໃນສະມາທິໂຍກ ໂດຍມີປຣະກຣິຕິເປັນພື້ນຮອງ ໃຫ້ພຣະລິສີ ແລະ ເທວະດາທັງຫຼາຍຊົມເຊີຍສັນລະເສີນ. ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາຮ້ອງໄຫ້ເພາະວ່າວິເທດທັງສີ່ຖືກຊິງໄປ ແລະກ່າວວ່າວິເທດແມ່ນຫົວໃຈຂອງການສ້າງ ການຈື່ຈຳການເວລາ (ອະດີດ/ປັດຈຸບັນ) ແລະຄວາມຮູ້ທີ່ມີລະບຽບ. ຕາມພຣະສິວະຊີ້ນຳ ນາງນະຣະມະດາ (ເຣວາ) ອະທິບາຍວ່າ ດາຍຕະຍະມະດຸ ແລະ ໄກຕະພະ ອາໄສຊ່ອງໂຫວ່ໃນຍາມທີ່ພຣະອົງຢູ່ໃນພາວະຫຼັບທິບ ແລ້ວນຳວິເທດໄປຊ່ອນໃນທ້ອງທະເລ. ຈາກນັ້ນ ກ່າວເຖິງການແຊກແຊງຂອງພຣະວິສະນຸ: ພຣະອົງອະວະຕານເປັນປາ (ມີນະຣູປ) ລົງໄປປາຕາລາ ຄົ້ນພົບວິເທດ ປະຫານດາຍຕະຍະ ແລະສົ່ງຄືນໃຫ້ພຣະພຣະຫມາ ເພື່ອໃຫ້ການສ້າງເລີ່ມໃໝ່. ທ້າຍບົດຍົກຍ້ອງທິດສະດີແຫ່ງແມ່ນ້ຳ: ຄັງຄາ, ເຣວາ(ນະຣະມະດາ) ແລະ ສະຣະສະວະຕີ ແມ່ນພະລັງສັກສິດອັນດຽວໃນສາມຮູບ. ນະຣະມະດາຖືກສັນລະເສີນວ່າລະອຽດລຶກຊຶ້ງ ຄອບຄຸມທົ່ວ ຊຳລະບາບ ແລະເປັນທາງຂ້າມສັງສາຣ; ການແຕະນ້ຳຂອງນາງ ແລະບູຊາພຣະສິວະຢ່າງເຄົາລົບທີ່ຝັ່ງນາງ ນຳໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຜົນທາງຈິດວິນຍານອັນສູງ.
Adhyaya 10
Revātīra-āśrayaḥ: Kalpānta-anāvṛṣṭi, Ṛṣi-saṅgama, and Narmadā’s Salvific Efficacy (रेवातीराश्रयः)
ບົດນີ້ເລີ່ມດ້ວຍຢຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງເວລາຂອງກັລປະ ແລະການຈັດລຽງດິນແດນຂອງນ້ຳນະມະດາ. ມາຣະກັນເດຍະຕອບໂດຍເລົ່າເຫດການສິ້ນກັລປະໃນອະດີດ: ອະນາວຣິດຕິ (ແຫ້ງແລ້ງຍາວນານ) ເຮັດໃຫ້ແມ່ນ້ຳ ແລະມະຫາສະໝຸດແຫ້ງຫາຍ, ຜູ້ຄົນພາກັນພະເລີນເດີນທາງເນື່ອງຈາກຄວາມຫິວໂຫຍ, ແລະລະບຽບພິທີ-ສັງຄົມພັງທະລາຍ (ຮໍມະ/ບະລິ ແລະກົດຄວາມບໍລິສຸດຖືກລືມ)។ ໃນວິກິດນັ້ນ ນັກບຳເນັດພະຍາຍາມຈຳນວນຫຼາຍ—ຜູ້ຢູ່ກຸຣຸເກດຕຣະ, ວາຍຄານະສະ, ນັກຕະປັດຢູ່ຖ້ຳ—ເຂົ້າມາຂໍຄຳແນະນຳຈາກມາຣະກັນເດຍະ. ທ່ານຊີ້ນຳໃຫ້ຫັນຈາກທິດເໜືອໄປທິດໃຕ້ ແລະໄປຢູ່ຝັ່ງນະມະດາ ອັນມີບຸນກຸສົນແຮງ ແລະມີສິດທະມາຢ້ຽມຢາມເປັນນິດ. ຕໍ່ມາບັນຍາຍເຖິງເຣວາຕະຕະເປັນທີ່ພຶ່ງພາພິເສດ: ສະຖານບູຊາ ແລະອາສຣົມເຈີຣິນ, ອັກນິໂຫຕຣະຍັງດຳເນີນ, ແລະມີການປະພຶດຕະປັດຫຼາຍຮູບແບບ ເຊັ່ນ ປັນຈາກນິ, ອັກນິໂຫຕຣະ, ການອົດອາຫານ, ຈັນດຣາຍະນະ, ແລະກຣິຈຊຣະ. ຄຳສອນທາງທະວີວິທະຍາຮວມການບູຊາມະເຫສະວະຣະຕາມແນວໄສວະ ກັບການລະລຶກນາຣາຍະນະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ; ກ່າວວ່າຄວາມເລື່ອມໃສທີ່ສອດຄ່ອງກັບນິໄສຈະໃຫ້ຜົນຕາມນັ້ນ, ແຕ່ການຍຶດຕິດພຽງ “ກິ່ງ” ບໍ່ແມ່ນ “ຕົ້ນໄມ້” ຈະນຳໃຫ້ວົງວຽນສັງສານດຳລົງຕໍ່. ບົດນີ້ຍັງຍົກຍ້ອງຜົນບຸນຢ່າງແຮງ: ການບູຊາ ແລະຢູ່ຢ່າງມີວິໄນທີ່ຝັ່ງເຣວາອາດນຳໄປສູ່ການບໍ່ກັບມາເກີດອີກ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕາຍໃນນ້ຳນະມະດາກໍຖືກກ່າວວ່າໄດ້ສະຖານະສູງ. ທ້າຍສຸດ ຊື່ນຊົມການອ່ານ/ສະດຸດສະຫຼອງບົດນີ້ວ່າເປັນຄວາມຮູ້ບໍລິສຸດ ສອດຄ່ອງກັບພຣະວາຈາອັນມີອຳນາດຂອງຣຸດຣະ.
Adhyaya 11
Śraddhā, Narmadā-tīra Sādhanā, and the Pāśupata-Oriented Ethical Code (श्रद्धा–रेवातीरसाधना–पाशुपतधर्मः)
ບົດທີ 11 ເປັນການສົນທະນາເລີ່ມຈາກຄໍາຖາມຂອງຍຸທິສຖິຣະ ວ່າເປັນຫຍັງການປະຕິບັດອັນສັກສິດ ແລະສະຖານທີ່ຕີຣຖະບາງແຫ່ງ ຍັງຄົງມີພະລັງທາງວິນຍານ ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມວິກິດທ້າຍຍຸກ, ແລະພວກຩີບັນລຸມົກຂະໂດຍນິຍະມະ (ວິໄນ) ແນວໃດ. ມາຣກັນເດຍະຕອບໂດຍຍົກ “ສຣັດທາ” ເປັນຕົ້ນທາງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້: ບໍ່ມີສຣັດທາ ພິທີກຳຖືກກ່າວວ່າບໍ່ເກີດຜົນ; ມີສຣັດທາ ຈຶ່ງບັນລຸພັກຕິຕໍ່ພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ ຫຼັງສະສົມບຸນຫຼາຍຊາດ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ເນັ້ນຝັ່ງນ້ຳນຣະມະດາ (ເຣວາ) ເປັນສະຖານທີ່ເຮັດໃຫ້ສິດທິເກີດໄວ: ການບູຊາພຣະສິວະ ໂດຍສະເພາະລິງຄະປູຊາ, ອາບນ້ຳເປັນປະຈຳ, ແລະທາບະສະມະ (ຂີ້ເທົ່າສັກສິດ) ຖືກກ່າວວ່າຊໍາລະບາບໄດ້ຢ່າງຮວດເລັວ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີອະດີດບໍ່ດີ. ມີຄໍາເຕືອນດ້ານຈັນຍາບັນຢ່າງລະອຽດເກືອບກັບການພຶ່ງພາອາຫານບໍ່ຄວນ—ໂດຍພິເສດ “śūdrānna” ໃນກອບຄວາມຄິດເລື່ອງຄວາມບໍລິສຸດ—ເຊື່ອມການກິນກັບຜົນກຳ ແລະຄວາມເສື່ອມທາງວິນຍານ. ຂໍ້ຄວາມຍັງປຽບທຽບການປະຕິບັດແນວປາສຸປະຕະທີ່ຈິງໃຈ ກັບຄວາມຫຼອກລວງ, ຄວາມໂລບ, ແລະການອວດອ້າງ ໂດຍກ່າວວ່າຄວາມຜິດເຫຼົ່ານີ້ອາດລົບລ້າງຜົນຂອງຕີຣຖະ. ຊ່ວງທ້າຍມີຄໍາຊັກຊວນຄ້າຍບົດສັນລະເສີນ (ໃນບົດບາດຂອງນັນດິນ) ໃຫ້ລະທິ້ງຄວາມໂລບ, ຕັ້ງໝັ້ນໃນພັກຕິຕໍ່ພຣະສິວະ, ຈັບປະກອບຈະປະມະມັນຕຣະ “ປັນຈາກສະຣີ”, ແລະພຶ່ງພາຄວາມສັກສິດຂອງເຣວາ. ບົດຈົບດ້ວຍການກ່າວຜົນຂອງການຈັບປະກອບແລະການສວດ: ການສວດຣຸດຣະອັດຍາຍ, ພາກວິດ, ແລະປູຣານະໃກ້ນ້ຳນຣະມະດາ ພ້ອມວິໄນ ນໍາໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຄວາມເກີດພົບພູມສູງ; ແລະເຫດການແຫ້ງແລ້ງທ້າຍຍຸກທີ່ພວກຩີພາກັນໄປພຶ່ງພາຝັ່ງນ້ຳນຣະມະດາ ຢືນຢັນເຣວາເປັນທີ່ພັກພິງອັນຖາວອນ ແລະ “ແມ່ນ້ຳທີ່ດີທີ່ສຸດ” ເພື່ອປະໂຫຍດສູງສຸດ.
Adhyaya 12
नर्मदास्तोत्रम् (Narmadā-Stotra) — Hymn of Praise to the Revā
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າໃນກອບເລື່ອງທີ່ກະສັດເປັນຜູ້ຟັງ ວ່າ ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຄຳສອນກ່ອນໜ້າ ບັນດາລະສີທີ່ຊຸມນຸມກັນກໍຍິນດີ ແລະພາກັນປະນົມມືສັນລະເສີນ ນະຣະມະດາ (ເຣວາ)। ບົດນີ້ເປັນສະໂຕຕຣະຕໍ່ເນື່ອງ ຍົກຍ້ອງແມ່ນ້ຳເປັນພະລັງທິບ: ນ້ຳຊຳລະບາບ, ຜູ້ລົບລ້າງຄວາມຜິດ, ທີ່ພຶ່ງຂອງຕີຣຖະທັງປວງ, ແລະເກີດຈາກອົງກາຍຂອງຣຸດຣະ (rudrāṅga-samudbhavā)។ ສະໂຕຕຣະຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການສຳຜັດນ້ຳນະຣະມະດາ ຊ່ວຍປົກປ້ອງ ແລະຊຳລະຜູ້ທີ່ຖືກທຸກຂ໌ ຫຼືຜິດພາດທາງສິນທຳ। ມັນປຽບທຽບການພະເນຈອນໃນສະພາບເຈັບປວດ ກັບການຫຼຸດພົ້ນຈາກການໄດ້ຮັບພຣະພອນແຫ່ງນ້ຳນີ້; ແມ່ນແຕ່ໃນຍຸກກາລີ ນະຣະມະດາກໍຍັງເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ມັ່ນຄົງ ໃນຂະນະທີ່ນ້ຳອື່ນໆຖືກກ່າວວ່າຫຼຸດຄຸນ ຫຼືປົນເປື້ອນ। ຕອນທ້າຍ ຟະລະຊຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ທີ່ສະດຸດສະໂຕຕຣະນີ້ ຫຼືຟັງດ້ວຍສັດທາ—ໂດຍສະເພາະຫຼັງອາບນ້ຳນະຣະມະດາ—ຈະໄດ້ຊະຕາກຳທີ່ບໍລິສຸດ ແລະເຂົ້າໃກ້ມະເຫສະວະຣ/ຣຸດຣະ ດ້ວຍພາບພະຍານດີວະພາຫະນະ ແລະເຄື່ອງປະດັບສະຫວັນ। ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ເປັນທັງພິທີບູຊາ ແລະຄຳສອນດ້ານຈິດທຳ-ເທວະວິທະຍາ ວ່າດ້ວຍພັກຕິ, ການເຄົາລົບທຳມະຊາດອັນສັກສິດ, ແລະການປະຕິບັດເພື່ອມຸ່ງສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ।
Adhyaya 13
नर्मदाया दिव्यदर्शनं कल्पान्तरस्थैर्यं च (Narmadā’s Divine Epiphany and Her Continuity Across Kalpas)
ບົດທີ 13 ນຳເສີນເຫດການທາງເທວະວິທະຍາທີ່ມຸ່ງໄປຫາ ນັມມະດາ/ເຣວາ ໃນຖານະອຳນາດສັກສິດຜູ້ປົກປ້ອງ ແລະດຳລົງຢູ່ຂ້າມກັນຫຼາຍກັລປະ. ມາຣກັນເດຍ ເລົ່າວ່າ ເທວີຜູ້ຖືກລະດົມສັນລະເສີນໂດຍລິສີ ໄດ້ຕັ້ງໃຈປະທານພອນ ແລະປາກົດໃນຄວາມຝັນຍາມຄືນ ເພື່ອປອບໃຈ ແລະເຊີນໃຫ້ຢູ່ໃກ້ນາງໂດຍບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ ຫຼືຄວາມຂາດແຄນ. ຕໍ່ມາ ມີການປາກົດອັນອັດສະຈັນ ໂດຍສະເພາະປາຈຳນວນຫຼາຍໃກ້ອາສຣົມ ເປັນໝາຍແຫ່ງພຣະກຸນ ແລະຫຼ້ຽງຊຸມຊົນນັກຕະປະ. ພາບຍາວໄກສະແດງວ່າ ລິສີພັກອາໄສຕາມຝັ່ງນັມມະດາ ປະຕິບັດ ຈະປະ, ຕະປະ ແລະພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ-ເທວະຕາ; ຝັ່ງນ້ຳສະຫວ່າງໄສດ້ວຍສະຖານລິງກະຫຼາຍແຫ່ງ ແລະພຣາຫມັນຜູ້ມີວິໄນ. ໃນກາງຄືນອີກຄັ້ງ ນາງປາກົດເປັນສາວນ້ອຍສະຫວ່າງຈ້າ ລຸດຂຶ້ນຈາກນ້ຳ ຖືຕຣິສູນ ແລະສວມງູເປັນສາຍສັກສິດ ກະຕຸ້ນໃຫ້ລິສີຜູ້ມີຄອບຄົວເຂົ້າໄປໃນນາງ (ແມ່ນ້ຳ) ເພື່ອຄຸ້ມຄອງ ເນື່ອງຈາກປຣະລະຍະກຳລັງໃກ້. ບົດນີ້ຍັງຍືນຢັນຄວາມຕໍ່ເນື່ອງພິເສດຂອງນັມມະດາຂ້າມຫຼາຍກັລປະ ໂດຍລະບຸນາງເປັນ Śaṅkarī-śakti ແລະກ່າວເຖິງກັລປະທີ່ນາງບໍ່ພິນາດ ເຮັດໃຫ້ແມ່ນ້ຳເປັນທັງພູມສັກສິດ ແລະຫຼັກການຈັກກະວານ.
Adhyaya 14
नीललोहितप्रवेशः तथा रौद्रदेव्याः जगत्संहारवर्णनम् | Entry into the Śaiva State and the Description of the Fierce Devī in Cosmic Dissolution
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະຍຸທິສຖິຣະ ແລະ ິສີມາຣກັນເດຍ. ພຣະຍຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງເຫດການອັນພິເສດຫຼັງຈາກບັນດາິສີທີ່ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນຣະມະດາໄດ້ໄປສູ່ໂລກສູງ. ມາຣກັນເດຍຈຶ່ງເລົ່າວິກິດຈັກກະວານອັນຮຸນແຮງ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຣາວດຣະ-ສັມຫາຣ. ບັນດາເທວະດາ ນຳໂດຍພຣະພຣະຫມາ ແລະ ພຣະວິສນຸ ໄດ້ໄປຍັງເຂົາໄກລາສ ເພື່ອສັນລະເສີນພຣະມະຫາເທວະຜູ້ນິລັນດອນ ແລະຂໍໃຫ້ເກີດການລະລາຍໂລກໃນທ້າຍວົງຈອນເວລາອັນຍາວນານ. ຄຳສອນຍືນຢັນວ່າ ພຣະອົງດຽວປາກົດເປັນ ບຣາຫມີ (ການສ້າງ), ວາຍສນະວີ (ການຄຸ້ມຄອງ), ແລະ ສາຍວີ (ການລະລາຍ) ແລ້ວນຳໄປສູ່ “ປະທະ” ສາຍວະອັນເກີນພົ້ນທາດທັງຫຼາຍ. ຕໍ່ມາ ພຣະມະຫາເທວະສັ່ງໃຫ້ເທວີລະທິ້ງຮູບອ່ອນໂຍນ ແລະຮັບຮູບດຸຮ້າຍຕາມຣຸດຣະ. ເທວີແຕ່ກ່ອນປະຕິເສດເນື່ອງຈາກຄວາມເມດຕາ ແຕ່ພຣະວາຈາອັນກ້າວກະໂດດຂອງພຣະສິວະເຮັດໃຫ້ນາງກາຍເປັນຮູບຄ້າຍກາລາຣາຕຣີ. ມີການພັນລະນາຮູບລັກອັນນ່າຢ້ານ, ການແຜ່ອອກເປັນຮູບນັບບໍ່ຖ້ວນ, ມີຄະນະກະນະຕິດຕາມ ແລະການສັ່ນຄອນ-ເຜົາຜານສາມໂລກຢ່າງເປັນຂັ້ນຕອນ ຊີ້ວ່າການລະລາຍໂລກເປັນກະບວນການຕາມທຳນຽມເທວະ ບໍ່ແມ່ນໄພພິບັດບັງເອີນ.
Adhyaya 15
Amarāṅkaṭa at the Narmadā: Kālarātri, the Mātṛgaṇas, and Śiva’s Yuga-End Vision (अमरंकट-माहात्म्य तथा संहारा-दर्शनम्)
ມາຣະກັນເດຍເລົ່າທັດສະນະອັນນ່າສະພຶງກົວດຸດດັ່ງວາລະສິ້ນຍຸກ: ກາລາຣາຕຣີ (Kālarātri) ຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍມາຕຣຶກະນະຜູ້ດຸຮ້າຍ ລຸກລານຄອບງຳໂລກທັງຫຼາຍ. ບັນດາແມ່ທັງນັ້ນຖືກພັນລະນາເປັນພະລັງອັນປະສົມກິ່ນອາຍຂອງ ພຣະພຣະຫມາ–ວິສນຸ–ສິວະ ແລະເປັນກຳລັງທີ່ສອດຄ່ອງກັບທາດ ແລະເທວະດາປະຈຳທິດທັງສິບ. ພວກນາງເຄື່ອນໄຫວໄປທົ່ວສິບທິດ ຖືອາວຸດ ສຽງຮ້ອງແລະຝີຕີນເຜົາຜານສາມໂລກ; ຄວາມພິນາດຂະຫຍາຍໄປຮອດທະວີບເກາະ 7 ດ້ວຍພາບການດື່ມເລືອດ ແລະການກິນກືນສັດຕະວະ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນລັກສະນະການລະລາຍຂອງສາກົນ. ຫຼັງຈາກຄວາມພິນາດຂຶ້ນສູ່ຈຸດສູງ ເລື່ອງກໍກັບຄືນສູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ: ການປະທັບຢູ່ຂອງພຣະສິວະທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ໃນບ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ ອະມະຣາງກະຕະ (Amarāṅkaṭa) ໂດຍອະທິບາຍນາມຕາມຄຳ “ອະມະຣາ” ແລະ “ກະຕະ”. ພຣະສັງກະຣະຢູ່ກັບອຸມາ ແລະຫມູ່ຄະນະ (gaṇa, mātṛ) ຮວມທັງ ມຣິຕຍຸ (ຄວາມຕາຍ) ໃນຮູບບຸກຄົນ ຮ່ວມຟ້ອນລຳດ້ວຍຄວາມປິຕິ—ຮູບພາບຂອງຣຸດຣະທີ່ເປັນທັງຄວາມນ່າຢ້ານ ແລະທີ່ພຶ່ງ. ແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາຖືກສັນລະເສີນເປັນແມ່ນ້ຳແມ່ທີ່ໂລກນັບຖື ມີຮູບແບບຮຸນແຮງ ແລະກະແສກວນ. ບົດທ້າຍຍົກຂຶ້ນສູ່ທິວະພາບອັນສູງ: ລົມພາຍຸສັມວັຣຕະ (Saṃvarta) ອອກຈາກປາກຂອງຣຸດຣະ ເຮັດໃຫ້ມະຫາສະໝຸດແຫ້ງ. ພຣະສິວະຖືກພັນລະນາດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍປ່າຊ້າ ແລະລັດສະໝີສາກົນ ປະກອບການລະລາຍແຫ່ງສັບພະສິ່ງ ແຕ່ຍັງເປັນອົງບູຊາສູງສຸດຂອງກາລາຣາຕຣີ ມາຕຣຶ ແລະຄະນະ. ຄຳກອນປິດທ້າຍເປັນສະຕຸຕິປົກປ້ອງ ສັນລະເສີນຮະຣິ–ຮະຣະ/ສິວະ ເປັນເຫດປັດໃຈສາກົນ ແລະເປັນຈຸດໝາຍໃຫ້ລະລຶກຢູ່ເສມອ.
Adhyaya 16
Saṃvartaka-Kāla Nṛtya and Mahādeva-Stotra (Cosmic Dissolution Motif)
ອັດຍາຍ 16 ນຳເສີນລຳດັບທາງເທວະວິທະຍາອັນສູງ ໂດຍມາກັນເດຍເປັນຜູ້ເລົ່າ: ພຣະສິວະ (ຊູລີ/ຮະຣະ/ຊັມພູ) ຟ້ອນຢ່າງນ່າຢ້ານກາງຫມູ່ພູຕະຄະນະ ນຸ່ງຫຸ້ມດ້ວຍໜັງຊ້າງ ມີພາບຄວັນ ປະກາຍໄຟ ແລະປາກອ້າກວ້າງດັ່ງວະດະວາມຸຂະ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນບັນຍາກາດແຫ່ງການລະລາຍສະກົນ (ສຳວັດຕະການ/ສຳຫາຣະ)। ສຽງຫົວເຮາະອັນນ່າສະພຶງ (ອັດຕະຫາສະ) ສັ່ນສະເທືອນທິດທັງປວງ ກະທົບທະເລ ແລະໄປຮອດພຣະພຣົມໂລກ ຈົນພວກຣິສີຕົກໃຈໄປຖາມພຣະພຣົມ। ພຣະພຣົມອະທິບາຍວ່າ ປາກົດການນີ້ແມ່ນ “ກາລະ” (ເວລາ) ເອງ ຖືກພັນລະນາຜ່ານວົງຈອນປີ (ສຳວັດສະຣະ, ປະຣິວັດສະຣະ ແລະອື່ນໆ) ຄວາມລະອຽດຈົນເຖິງອະນຸ ແລະອຳນາດເປັນຈອມເທວະ ເພື່ອແປຄວາມຢ້ານໃຫ້ເປັນຄວາມເຂົ້າໃຈທາງອະຕະວິທະຍາ। ຕໍ່ມາເປັນບົດສະໂຕຕຣະ: ພຣະພຣົມສັນລະເສີນພຣະມະຫາເທວະດ້ວຍມັນຕຣະ ຢືນຢັນວ່າພຣະອົງຄອບຄຸມທັງສັງກະຣະ, ວິສະນຸ ແລະຫຼັກການຜູ້ສ້າງ ແລະຢູ່ເນືອຄຳເວົ້າກັບຈິດໃຈ। ພຣະມະຫາເທວະປອບໃຈ ໃຫ້ເບິ່ງໂລກທີ່ “ລຸກໄໝ້” ກຳລັງຖືກປາກຫຼາຍປາກດຶງເຂົ້າ ແລ້ວກໍຫາຍໄປ। ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງຫຼືສວດບົດນີ້ຈະໄດ້ສິຣິມົງຄຸນ ພົ້ນຄວາມຢ້ານ ແລະໄດ້ການຄຸ້ມຄອງໃນອັນຕະລາຍ (ສົງຄາມ, ໂຈນ, ໄຟ, ປ່າ, ທະເລ) ໂດຍພຣະສິວະເປັນຜູ້ພິທັກທີ່ໄວ້ໃຈໄດ້।
Adhyaya 17
रुद्रवक्त्रप्रलयवर्णनम् (Description of the Dissolution Imagery from Rudra’s Mouth)
ອັດຍາຍນີ້ນຳເສີນພາບການລະລາຍສິ້ນໂລກອັນຮຸນແຮງ ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງລະສີ ແລະ ພະມະຫາກະສັດ. ພຣະລະສີມາຣກັນເດຍ ພັນລະນາວ່າ ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນອົງສາກົນ ຊົງຖອນຄືນ (saṃjahāra) ໂລກທີ່ປາກົດຂຶ້ນ ໃນຂະນະທີ່ເທວະ ແລະ ລະສີທັງຫຼາຍ ສັນລະເສີນພຣະອົງ. ເນື້ອໃນເນັ້ນໄປທີ່ “ໃບໜ້າທາງໃຕ້” ອັນນ່າຢ້ານຂອງມະຫາເທວະ: ດວງຕາເປັນໄຟ, ເຂົ້ວຟັນໃຫຍ່, ອົງປະກອບດັ່ງງູ, ແລະ ລີ້ນທີ່ກືນກິນ. ໂລກຖືກຈິນຕະນາວ່າໄຫຼເຂົ້າສູ່ປາກນັ້ນ ເຫມືອນແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍໄຫຼລົງສູ່ມະຫາສະໝຸດ. ຈາກປາກນັ້ນ ໄຟອັນດຸຮ້າຍປະທຸອອກ ແລະ ຕໍ່ມາເກີດການປາກົດຂອງພຣະອາທິດ 12 ພຣະອົງ (dvādaśa ādityas) ທີ່ເຜົາໄໝ້ພື້ນດິນ, ພູເຂົາ, ທະເລ, ແລະ ໂລກໃຕ້ດິນ ຮວມທັງ 7 ປາຕາລາ ແລະ ໂລກນາກ. ແຕ່ທ່າມກາງການເຜົາໄໝ້ທົ່ວສາກົນ ແລະ ການແຕກສະລາຍຂອງພູໃຫຍ່ໆ ແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ (ເຣວາ) ຖືກຈື່ຈຳຢ່າງຊັດວ່າບໍ່ຖືກທຳລາຍ ເພື່ອຢືນຢັນພູມສາດທາງທີຣຖະອັນສັກສິດ.
Adhyaya 18
Saṃvartaka-megha-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of the Saṃvartaka Clouds) / Cosmic Inundation and the Search for Refuge
ບົດທີ 18 ທີ່ພຣະມາຣກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວ ພາບພິມພິມຂອງການລະລາຍໂລກຖືກບັນຍາຍຢ່າງນ່າສະພຶງ. ໂລກຖືກແຜດເຜົາໂດຍອໍານາດແຫ່ງດວງອາທິດ ແລ້ວຕໍ່ມາ ເມກສໍາວັດຕະກະ ປາກົດຈາກແຫຼ່ງທິບພະ ມີສີສັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະຮູບຮ່າງມະຫາໃຫຍ່ ດັ່ງພູ ດັ່ງຊ້າງ ດັ່ງປ້ອມປະການ ມີຟ້າຜ່າແລະຟ້າຮ້ອງກັງວານ. ຝົນຕົກຫນັກຈົນເຕັມທົ່ວທຸກພູມ ທໍາໃຫ້ທະເລ ເກາະ ແມ່ນ້ໍາ ແລະພື້ນດິນທັງປວງ ກາຍເປັນນ້ໍາຜືນດຽວ (ekārṇava)។ ເມື່ອນັ້ນ ການເຫັນພັງທະລາຍ ດວງອາທິດ ດວງຈັນ ແລະດາວທັງຫຼາຍບໍ່ປາກົດ ມີແຕ່ຄວາມມືດ ແລະລົມສງົບ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຫຼົງທາງຂອງຈັກກະວານ. ໃນສະພາບນັ້ນ ຜູ້ບັນຍາຍໄດ້ສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງ (śaraṇya) ແລະຄິດຄໍານຶງວ່າ ທີ່ພຶ່ງແທ້ຢູ່ໃສ. ດ້ວຍການລະລຶກ ສະມາທິ ແລະຄວາມສັດທາ ຈິດໃຈຈຶ່ງຕັ້ງມັ່ນ ແລະຂ້າມນ້ໍາໄດ້ດ້ວຍພຣະກະລຸນາ. ບົດນີ້ສອນວ່າ ເມື່ອທີ່ພຶ່ງພາພາຍນອກຫາຍໄປ ການລະລຶກຢ່າງມີວິໄນ ແລະການພຶ່ງພາພຣະເຈົ້າແມ່ນທາງຕອບທາງທໍາ-ວິນຍານ.
Adhyaya 19
एकोर्णवप्रलये नर्मदागोरूपिण्या रक्षणम् तथा वाराहावतारवर्णनम् | Markandeya’s Rescue by Narmadā (Cow-Form) and the Varāha Cosmogony
ອັດທະຍາຍ 19 ເປັນເລື່ອງທາງທິດສະດີສອງພາກ ໂດຍມີພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ເປັນຜູ້ເລົ່າດ້ວຍຕົນເອງ. (1) ໃນຍາມປຣະລະຍະ «ເອກາຣະນະວະ» ໂລກກາຍເປັນມະຫາສະໝຸດດຽວ ທ່ານລິສີເມື່ອອ່ອນແຮງໃກ້ຈະສິ້ນຊີວິດ ໄດ້ເຫັນງົວສະຫວ່າງໄສເດີນເທິງນ້ຳ. ງົວນັ້ນປອບໃຈວ່າ ໂດຍພຣະມະຫາເທວະ ຄວາມຕາຍຈະບໍ່ເກີດ ໃຫ້ຈັບຫາງໄວ້ ແລະປະທານນ້ຳນົມທິບ ລົບຄວາມຫິວໂຫຍ ແລະຟື້ນພະລັງອັນອັດສະຈັນ. ນາງເຜີຍວ່າເປັນ ນາຣະມະດາ ທີ່ຣຸດຣະສົ່ງມາຊ່ວຍພຣາຫມະນະ ຊູ້ວ່າແມ່ນ້ຳເປັນຜູ້ກູ້ໄພມີຈິດ ແລະເປັນພາຫະນະແຫ່ງພຣະກະຣຸນາແນວໄສວະ. (2) ຕໍ່ມາເລື່ອງປ່ຽນເປັນວິໄສທັດກໍາເນີດໂລກ: ຜູ້ເລົ່າເຫັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດຢູ່ໃນນ້ຳ ຄຽງຄູ່ອຸມາ ແລະສັກຕິແຫ່ງຈັກກະວານ; ພຣະອົງຕື່ນຂຶ້ນ ແລະຮັບຮູບວະຣາຫະ ເພື່ອຍົກແຜ່ນດິນທີ່ຈົມນ້ຳຂຶ້ນ. ຄໍາສອນຍ້ຳວ່າ ໃນຄວາມໝາຍສູງສຸດ ຣຸດຣະ–ຫຣິ ແລະພະລັງສ້າງສັນ ບໍ່ແຕກຕ່າງ ແລະເຕືອນບໍ່ໃຫ້ແບ່ງຝ່າຍດ້ວຍຄວາມຮຸນແຮງທາງຄວາມເຫັນ. ທ້າຍສຸດເປັນຟະລະສຣຸຕິ: ອ່ານ ຫຼືຟັງທຸກມື້ ຊໍາລະຈິດໃຈ ແລະນໍາໄປສູ່ຄວາມສຸກດີຫຼັງຄວາມຕາຍໃນພູມສະຫວັນ.
Adhyaya 20
Pralaya-lakṣaṇa, Dvādaśa-Āditya Vision, and the Revelation of Revā (Narmadā) as Refuge
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ເມື່ອຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ມາຣກັນເດຍ ອະທິບາຍພຣະອານຸພາບ (prabhāva) ຂອງ ສາຣັງກະທັນວັນ (ພຣະວິສນຸ). ມາຣກັນເດຍ ເລົ່າສັນຍານແຫ່ງປຣະລະຍະ: ດາວຕົກ, ແຜ່ນດິນໄຫວ, ຝົນຝຸ່ນ, ສຽງນ່າຢ້ານ ແລະການລະລາຍຫາຍໄປຂອງສັດທັງຫຼາຍ ແລະພູຜາປ່າໄມ້. ຕໍ່ມາລາວເຫັນນິມິດ “ອາທິຕະ 12” ເຜົາໂລກທັງປວງ ແລະບໍ່ມີສິ່ງໃດບໍ່ໄໝ້ ນອກຈາກ ເຣວາ ແລະຕົນເອງ. ເມື່ອຖືກຄວາມຫິວນ້ຳບີບຄັ້ນ ລາວຂຶ້ນໄປພົບທີ່ພັກອາໄສຈັກກະວານອັນກວ້າງໃຫຍ່ ປະດັບປະດາງາມ ແລະເຫັນ “ປຸຣຸໂສຕຕະມະ” ບັນທົມຢູ່ ພ້ອມຄຸນລັກສະນະເທວະ ເຊັ່ນ ສັງຂະ-ຈັກກະ-ຄະດາ. ລາວຖວາຍສັນລະເສີນຍາວ ຍົກພຣະວິສນຸເປັນຖານຮອງຮັບໂລກ, ເວລາ, ຍຸກ, ການສ້າງ ແລະການທຳລາຍ. ຕໍ່ມາມີອີກອົງໜຶ່ງ (ຮະຣະ/ຊິວະ) ປາກົດ ແລະການປາກົດຂອງເທວີ ນຳໄປສູ່ປັນຫາຈິດທຳ ເລື່ອງການດື່ມນົມແມ່ເພື່ອຊ່ວຍຊີວິດເດັກ. ບົດສົນທະນາໄດ້ກ່າວເຖິງຫຼັກສຳສະກາຣະຂອງພຣາຫມັນ (ລາຍການຈົນເຖິງ 48 ສຳສະກາຣະ) ເພື່ອຊີ້ຄວາມເໝາະສົມຂອງພິທີ, ແຕ່ເທວີເຕືອນວ່າການລະເລີຍຊີວິດເດັກແມ່ນບາບໜັກ. ທ້າຍສຸດ ເທວີເປີດເຜີຍອັດຕະລັກ: ຜູ້ບັນທົມແມ່ນ ກຣິສນະ/ວິສນຸ, ອົງທີສອງແມ່ນ ຮະຣະ, ໄຫສີ່ໃບແມ່ນມະຫາສະໝຸດ, ເດັກແມ່ນ ພຣະພຣະຫມາ, ແລະນາງແມ່ນແຜ່ນດິນມີ 7 ທະວີບ; ເຣວາຖືກເອີ້ນວ່າ ນັຣມະດາ ແລະບໍ່ຖືກທຳລາຍໃນປຣະລະຍະ. ບົດນີ້ປິດທ້າຍດ້ວຍການຍືນຢັນຄຸນຄ່າຊຳລະບາບຂອງການຟັງເລື່ອງນີ້ ແລະເຊີນໃຫ້ຖາມຕໍ່ໄປ.
Adhyaya 21
अमरकण्टक-रेवा-माहात्म्य तथा कपिला-नदी-उत्पत्ति (Amarakantaka and Revā Māhātmya; Origin of the Kapilā River)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ມາຣະກັນເດຍ. ຕອນຕົ້ນຍົກຍ້ອງຄວາມບໍລິສຸດອັນພິເສດຂອງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ/ນັຣມະດາ ໂດຍປຽບທຽບກັບຄວາມສັກສິດທີ່ຈຳກັດຕາມສະຖານທີ່ (ເຊັ່ນ ຄົງຄາ) ແຕ່ເຣວາສັກສິດທຸກແຫ່ງ. ຕໍ່ມາອະທິບາຍພູມສັນຖານສັກສິດຮອບ ອະມະຣະກັນຕະກະ ເປັນສິດທິ-ເກດຣະ ທີ່ເທວະ, ຄັນທະຣະວະ ແລະ ຣິສິ ມາເຢື້ອນຢາມ; ຕີຣຖະທັງສອງຝັ່ງມີຫຼາຍຈົນເກືອບບໍ່ໝົດສິ້ນ. ມີການລຽນຊື່ສະຖານທີ່ສັກສິດຝັ່ງເໜືອແລະຝັ່ງໃຕ້ ເຊັ່ນ Charukā-saṅgama, Charukeśvara, Dārukeśvara, Vyatīpāteśvara, Pātāleśvara, Koṭiyajña ແລະກຸ່ມລິງຄະໃກ້ Amareśvara; ອີກທັງ Kedāra-tīrtha, Brahmeśvara, Rudrāṣṭaka, Sāvitra, Soma-tīrtha. ບົດນີ້ຍັງໃຫ້ຄຳແນະນຳພິທີ: ອາບນ້ຳດ້ວຍວິໄນ, ອົບອາຫານ, ພຣະຫມະຈັນຣະຍະ, ແລະພິທີບັນພະບຸລຸດ (ຕັຣປະນະດ້ວຍນ້ຳງາ, ຖວາຍປິນດະ) ພ້ອມຜົນບຸນເຊັ່ນ ສຸກໃນສະຫວັນຍາວນານ ແລະ ການເກີດໃໝ່ອັນມົງຄຸນ. ກ່າວວ່າກຳມະພິທີທີ່ເຮັດທີ່ນັ້ນໄດ້ຜົນ “ໂກຕິ-ຄຸນ” ເພາະພຣະອີສະວະຣະປະທານພອນ; ແມ່ນແຕ່ຕົ້ນໄມ້ແລະສັດທີ່ຖືກນ້ຳນັຣມະດາກໍມີສ່ວນໃນຄຸນຄ່າແຫ່ງການຊ່ວຍພົ້ນ. ຍັງເອີ້ນເຖິງນ້ຳສັກສິດອື່ນໆ ເຊັ່ນ Viśalyā. ຕອນທ້າຍເປັນຕຳນານກຳເນີດແມ່ນ້ຳ Kapilā: ເມື່ອ ພຣະສິວະ ແລະ ດາກສາຍະນີ (ພາຣະວະຕີ) ຫຼິ້ນນ້ຳໃນນັຣມະດາ, ນ້ຳທີ່ບີບອອກຈາກຜ້າອາບນ້ຳຂອງນາງໄດ້ກາຍເປັນ Kapilā ແລະສະຖາປະນາຄຸນບຸນອັນພິເສດຂອງມັນ.
Adhyaya 22
Viśalyā–Kapilā-hrada Māhātmya (The Etiology of the ‘Arrowless/Healed’ Tīrtha)
ພຣະມາຣະກັນເດຍ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຳເນີດຂອງ «ວິສະລະຍາ» ແລະຄວາມສັກສິດຂອງ ກະປິລາ ຫຣະດາ ດ້ວຍເລື່ອງລາວຫຼາຍຊັ້ນ. ພຣະອັກນິ ຜູ້ເປັນໄຟເວດສຳຄັນ ແລະຖືກກ່າວວ່າເກີດຈາກຈິດຂອງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ແລະໄດ້ຮັບພອນຈາກພຣະມະຫາເທວະ: ແມ່ນ້ຳນັມມະດາ ແລະອີກ 15 ແມ່ນ້ຳ ກາຍເປັນຄູ່ຄອງຂອງທ່ານ ຮຽກຮວມວ່າ «ທີສນີ» (ເມຍແມ່ນ້ຳ) ແລະລູກຫຼານຂອງນາງໆ ຖືກນັບເປັນໄຟບູຊາຍັດ (ອັດວະຣ-ອັກນິ) ທີ່ຈະດຳລົງຢູ່ຈົນກວ່າໂລກຈະລະລາຍ. ຈາກນັມມະດາ ເກີດລູກຊາຍຜູ້ມີອຳນາດ ຊື່ ທີສນີນທຣາ. ຕໍ່ມາເກີດສົງຄາມໃຫຍ່ລະຫວ່າງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ (ກ່ຽວພັນກັບ ມາຍະຕາຣະກະ) ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງໄປຂໍພຶ່ງພາພຣະວິສນຸ. ພຣະວິສນຸເອີ້ນ ພາວະກະ (ໄຟ) ແລະ ມາຣຸຕະ (ລົມ) ມາຊ່ວຍ ແລະສັ່ງໃຫ້ ທີສນີ/ພາວະເກນທຣາ ເຜົາຜານອະສຸຣະນັມມະເດຍທີ່ດຸຮ້າຍ. ສັດຕູພະຍາຍາມໃຊ້ອາວຸດເທວະປົກຄຸມພຣະອັກນິ ແຕ່ພຣະອັກນິ ແລະ ວາຍຸ ກັບກືນກິນອາວຸດເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະຂັບໄລ່ສັດຕູຈຳນວນຫຼາຍໃຫ້ຫລົບເຂົ້ານ້ຳໃຕ້ດິນ. ຫຼັງຊະນະ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ສັກກາລະບູຊາພຣະອັກນິຜູ້ໜຸ່ມ ລູກຂອງນັມມະດາ. ເມື່ອກັບມາ ພຣະອັກນິຖືກບາດເຈັບ ແລະມີອາວຸດປັກຄາຢູ່ (ສະສັລຍະ) ຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາແມ່. ນັມມະດາກອດລູກ ແລະເຂົ້າໄປໃນ ກະປິລາ ຫຣະດາ; ນ້ຳທີ່ນັ້ນກຳຈັດ «ສັລຍະ» (ຄວາມທຸກທົນຈາກຂອງແທງ) ທັນທີ ເຮັດໃຫ້ທ່ານເປັນ «ວິສັລຍະ» (ພົ້ນຈາກລູກສອນ/ບາດແຜ). ບົດສຸດທ້າຍຍົກຍ້ອງວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ ຈະພົ້ນຈາກ «ປາປະ-ສັລຍະ» (ບາບທີ່ເຫມືອນຂອງແທງ) ແລະຜູ້ຕາຍຈະໄດ້ໄປສູ່ສະຫວັນ—ເປັນທີ່ມາຂອງນາມ ແລະກິດຕິຄຸນການຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນທຸກຂອງສະຖານທີ່ນີ້.
Adhyaya 23
Viśalyā–Saṅgama Māhātmya (Glory of the Viśalyā Confluence) — Chapter 23
ມາຣະກັນເດຍ ສອນກະສັດເຖິງຄຸນຄ່າແຫ່ງການສິ້ນຊີວິດດ້ວຍຄວາມສັດທາຢ່າງສູງສຸດທີ່ສັງຄົມ (ຈຸດບັນຈົບຂອງແມ່ນ້ຳ) ແລະຍົກຍ້ອງຄວາມບໍລິສຸດພິເສດຂອງນ້ຳເຣວາ (ນະຣະມະດາ). ບົດນີ້ຈັດລຳດັບຜົນ: ຜູ້ລະຊີວິດທີ່ສັງຄົມດ້ວຍພັກຕິສູງ ໄດ້ຮັບຄວາມເຖິງທີ່ສູງສຸດ; ຜູ້ສະຫຼະກາຍແບບນັກບວດ ລະທິ້ງເຈດຈຳນົງ ເຂົ້າໄປໃກ້ອະມະເຣສະວະຣະ ແລ້ວພັກຢູ່ເທວະໂລກ; ຜູ້ລະຮ່າງທີ່ໄສເລນດຣະ ຈະຂຶ້ນຍານອາກາດສີດັ່ງຕາເວັນ ໄປອະມະຣາວະຕີ ມີອັບສະຣາຮ້ອງສັນລະເສີນ. ຕໍ່ມາ ມີການຈັດອັນດັບນ້ຳສັກສິດ: ແມ່ນແມ່ນວ່ານັກຮູ້ບາງພວກກ່າວວ່າ ສະຣະສະວະຕີ ແລະ ຄັງຄາ ເທົ່າກັນ ແຕ່ຜູ້ຊຳນານການຍົກນ້ຳເຣວາເຫນືອກວ່າ ແລະບໍ່ຄວນໂຕ້ຖຽງເລື່ອງຄວາມເຫນືອກວ່ານັ້ນ. ດິນແດນເຣວາຖືກພັນລະນາວ່າມີວິດຍາທະຣະ ແລະສັດຄ້າຍກິນນະຣະ; ຜູ້ທີ່ນຳນ້ຳເຣວາວາງເທິງສີສະເພື່ອຄວາມເຄົາລົບ ຈະໃກ້ອານາເຂດຂອງອິນດຣະ. ບົດສອນຈັນຍາກ່າວໃຫ້ຮັບໃຊ້ນະຣະມະດາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເພື່ອບໍ່ໄດ້ເຫັນທະເລອັນນ່າຢ້ານຂອງສັງສາຣະອີກ; ແມ່ນ້ຳນີ້ຊຳລະລ້າງໂລກທັງສາມ ແລະການຕາຍໃນຂອບເຂດຂອງນາງກໍໄດ້ສະຖານະ gaṇeśvarī (ຜູ້ຕິດຕາມທິບ). ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າຝັ່ງແມ່ນ້ຳຖືກລ້ອມຮອບດ້ວຍສະຖານທີ່ບູຊາຍັນຫຼາຍຢ່າງ ແລະແມ່ນແຕ່ຄົນບາບກໍຂຶ້ນສະຫວັນໄດ້ເມື່ອຕາຍທີ່ນັ້ນ. ບົດນີ້ເອີ້ນຊື່ ກະປິລາ ແລະ ວິຊາລະຍາ ເປັນການສ້າງເກົ່າຂອງອີສະວະຣະເພື່ອປະໂຫຍດສາກົນ ແລະກຳນົດໃຫ້ອາບນ້ຳພ້ອມອົດອາຫານ ແລະຄວບຄຸມອິນຊີ ໄດ້ຜົນເທົ່າອັດສະວະເມດະ. ການປະພຶດອະນາສະກະ (ບໍ່ຮູ້ສຶກຫິວ) ທີ່ຕີຣະຖະນີ້ ລຶບບາບທັງໝົດ ແລະນຳໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກຂອງພຣະສິວະ; ແລະການອາບນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວທີ່ວິຊາລະຍາ-ສັງຄົມ ເທົ່າກັບຜົນຂອງການອາບນ້ຳແລະໃຫ້ທານທົ່ວແຜ່ນດິນຈົນເຖິງມະຫາສະໝຸດ.
Adhyaya 24
Kara–Narmadā Saṅgama Māhātmya (The Glory of the Kara–Narmadā Confluence at Māndhātṛpura)
ອັດຍາຍນີ້ ທີ່ພຣະມາຣະກັນເດຍໄດ້ກ່າວ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣຖະອັນສຳຄັນ: ສັງກະມະ (ຈຸດບັນຈົບ) ຂອງແມ່ນ້ຳກາຣາ ກັບ ນະຣະມະດາ (ເຣວາ) ທີ່ເມືອງມານດະຫາຕຣິ. ທ່ານໄດ້ວາງແນວປະຕິບັດພິທີຢ່າງກະຊັບ: ໄປຫາສັງກະມະ ປະກອບສນານ (ອາບນ້ຳພິທີ) ແລະ ປະຕິບັດພັກຕິຕໍ່ພຣະວິສນຸ—ການບູຊາ ແລະ ການລະລຶກນາມ—ເພື່ອຊຳລະຈິດໃຈ. ຕໍ່ມາເປັນນິທານອະທິບາຍຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່: ພຣະວິສນຸປາດຖະນາຈະປະຫານໄດຕະຍະ ໄດ້ຖືຈັກຣະ; ຈາກເຫື່ອ (ສເວດະ) ຂອງພຣະອົງ ເກີດແມ່ນ້ຳອັນປະເສີດ ແລະ ໄຫຼມາບັນຈົບກັບເຣວາທີ່ນັ້ນ. ອັດຍາຍສຸດທ້າຍກ່າວຢ່າງຊັດວ່າ ການອາບນ້ຳທີ່ຈຸດບັນຈົບນີ້ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບທັງປວງ.
Adhyaya 25
Revā–Nīlagāṅgā Saṅgama Māhātmya (Confluence Theology and Ritual Fruits)
ໃນອະວັນຕີຂັນດາ ບົດນີ້ (ບົດທີ 25) ທ່ານມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວເຖິງສັງຄົມນ້ຳອັນມີຊື່ສຽງ ຢູ່ດ້ານຕາເວັນອອກຂອງ ໂອມກາຣະ ທີ່ແມ່ນ້ຳເຣວາ (ນະມະດາ) ມາພົບກັບ ນີລະກາງກາ. ເນື້ອຫາຖືກຈັດເປັນການກຳນົດຕີຣະຖະ ແລ້ວຕາມດ້ວຍຄຳກ່າວເຖິງຜົນບຸນ (phala) ຢ່າງກະທັດຮັດ. ກ່າວວ່າ ການອາບນ້ຳຊຳລະ (snāna) ແລະ ການສວດມົນ/ຈະປະ (japa) ທີ່ສັງຄົມນີ້ ຊ່ວຍໃຫ້ຄວາມປາດຖະໜາໃນໂລກສຳເລັດ ແລະຊູ້ວ່າສະຖານທີ່ນີ້ເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງພິທີກຳທີ່ມີິດ. ຍັງສັນຍາວ່າ ຫຼັງຄວາມຕາຍຈະໄດ້ພັກອາໄສອັນສັກສິດໃນ ນີລະກັນຖະປຸຣະ ເປັນເວລາ 60,000 ປີ ເຊື່ອມພູມສັນຖານທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າກັບໂລກສັກສິດຂອງພຣະສິວະ. ດ້ານຈັນຍາບັນສາຍຕະກູນ ບົດນີ້ກ່າວວ່າ ໃນພິທີ śrāddha ຖ້າເຮັດ tarpaṇa ແກ່ບັນພະບຸລຸດ ໂດຍໃຊ້ນ້ຳປົນງາ (tila-miśra jala) ຜູ້ປະຕິບັດຈະຍົກຂຶ້ນໄດ້ 21 ຄົນພ້ອມກັບຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ເປັນດັ່ງດັດຊະນີພິທີ-ພູມສາດ: ສະຖານທີ່ → ການກະທຳທີ່ແນະນຳ → ຜົນບຸນທີ່ລະບຸໄວ້ຊັດເຈນ.
Adhyaya 26
Jāleśvara Tīrtha-प्रशंसा, Tripura-उपद्रवः, तथा Madhūkā (Lalitā) Vrata-विधानम् | Praise of Jāleśvara, the Tripura crisis, and the Madhūkā vow
ບົດນີ້ເປັນການອະທິບາຍທາງທິດສະດີທາງສາສະໜາຢ່າງເປັນຊັ້ນໆ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມ ມາຣະກັນເດຍ ວ່າ ຕີຣຖະ «ຈາເລສະວະຣະ» ທີ່ເຄີຍກ່າວໄວ້ ໃຫ້ບຸນກຸສົນພິເສດແນວໃດ ແລະເປັນທີ່ນັບຖືຂອງສິດທະ ແລະ ຣິສີ. ມາຣະກັນເດຍ ຍົກຍ້ອງຈາເລສະວະຣະເປັນຕີຣຖະທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລ້ວເຊື່ອມໄປຫາເຫດການລະດັບຈັກກະວານ: ເທວະ ແລະ ຣິສີ ຖືກບານະ ແລະ ອະສຸຣະຜູ້ພັນພົວກັບ «ຕຣິປຸຣະ» ທີ່ແຂງກ້າ ແລະ ເຄື່ອນທີ່ໄດ້ ກໍ່ກວນ. ພວກເຂົາໄປພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ກ່າວວ່າ ບານະເກືອບຈະບໍ່ອາດຖືກຊະນະ ນອກຈາກໂດຍພຣະສິວະ; ແລ້ວຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາມະຫາເທວະ ພ້ອມບົດສັນລະເສີນທີ່ຍ້ຳເຖິງຮູບພຣະສິວະຫຼາຍປະການ (ປັນຈາກສະຣະ, ປັນຈະວັກຕຣະ, ອັດຖະມູຣຕິ). ພຣະສິວະຮັບປາກວ່າຈະແກ້ໄຂ ແລະ ເອີ້ນນາຣະດະມາເປັນຜູ້ຊ່ວຍສຳຄັນ. ນາຣະດະຖືກສົ່ງໄປຕຣິປຸຣະເພື່ອກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມແຕກຕ່າງພາຍໃນດ້ວຍ «ທຳຫຼາຍຢ່າງ». ລາວເຂົ້າເຖິງນະຄອນອັນຮຸ່ງເຮືອງຂອງບານະ ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບດ້ວຍກຽດ ແລະ ສົນທະນາກັບບານະພ້ອມພຣະມະເຫສີ. ຈາກນັ້ນເນື້ອຫາຫັນໄປສູ່ຄຳສອນວ່າດ້ວຍວຣະຕະ/ທານສຳລັບແມ່ຍິງຕາມຕິຖິຂອງດວງຈັນ ພ້ອມລາຍການຂອງຖວາຍ (ອາຫານ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ເກືອ, ນ້ຳມັນເນີຍ ແລະອື່ນໆ) ແລະ ຜົນທີ່ໄດ້ (ສຸຂະພາບ, ມົງຄຸນ, ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງຕະກູນ). ສ່ວນສຳຄັນອະທິບາຍ «ມະທູກາ/ລະລິຕາ ວຣະຕະ» ເລີ່ມໃນເດືອນໄຈຕຣະ ຂ້າງຂຶ້ນ ວັນທີ 3: ຕິດຕັ້ງຮູບຕົ້ນມະທູກາພ້ອມພຣະສິວະ-ອຸມາ, ບູຊາອະວະຍະວະຕາມມັນຕຣະ, ຖວາຍອັຣຄະຍະ ແລະ ທານກະຣະກະຕາມສູດ, ວິນັຍປະຈຳເດືອນ, ແລະ ພິທີອຸດຍາປະນະປະຈຳປີພ້ອມຖວາຍແກ່ຄູ/ອາຈານ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ກຳຈັດເຄາະຮ້າຍ, ເພີ່ມຄວາມກົມເກືອນໃນຄູ່ຄອງ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີ, ພ້ອມການເກີດໃໝ່ອັນມົງຄຸນຕາມຫຼັກສິນທຳ-ພິທີກຳ.
Adhyaya 27
Dāna-viveka and Pati-dharma Assertion (दानविवेकः पतिधर्मप्रतिज्ञा च)
ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຄໍາຂອງນາຣະດະ (Nārada) ພຣະມະຫາລາຊິນີໄດ້ຈັດຖວາຍທານຢ່າງຫຼາຍ—ຄໍາ, ແກ້ວມະນີ, ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມດີ ແລະຂອງຫາຍາກ. ແຕ່ນາຣະດະບໍ່ຮັບເພື່ອຄວາມຮັ່ງມີສ່ວນຕົວ ແລະໄດ້ນໍາໃຫ້ຫັນທານໄປຫາພຣາຫມັນຜູ້ຂັດສົນ (kṣīṇa-vṛttayaḥ) ໂດຍກ່າວວ່າ ນັກບໍລິສຸດດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍພັກຕິ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການສະສົມຊັບສິນ. ພຣະມະຫາລາຊິນີຈຶ່ງເອີ້ນພຣາຫມັນທີ່ທຸກຍາກ ແຕ່ຊໍານານໃນເວດ ແລະເວດາງຄະ (Vedāṅga) ມາຮັບທານຕາມທີ່ນາຣະດະແນະນໍາ ແລະປະກາດວ່າ ການໃຫ້ນີ້ເພື່ອໃຫ້ພຣະຫຣິ (Hari) ແລະພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ພໍໃຈ. ທັນທີນັ້ນນາງຍືນຢັນຄໍາສັດຂອງພັນລະຍາ: ພຣະບານະ (Bāṇa) ແມ່ນເທວະດາພຽງອົງດຽວຂອງນາງ ແລະຂໍໃຫ້ທ່ານມີອາຍຸຍືນ ພ້ອມຢູ່ຄູ່ກັນທຸກຊາດ. ນາຣະດະຂໍລາແລ້ວຈາກໄປ; ຫຼັງນັ້ນບັນດາຍິງຖືກພັນລະນາວ່າ ຊີດເຊົາ ແລະຂາດປະກາຍ ດຸດດັ່ງຖືກ “ເຮັດໃຫ້ຫຼົງ” ໂດຍນາຣະດະ—ເປັນສັນຍານຂອງຈຸດຫັນເລື່ອງ ແລະອໍານາດຂອງຖ້ອຍຄໍານັກິສີທີ່ປ່ຽນໃຈຄົນແລະຜົນທາງສັງຄົມ.
Adhyaya 28
दग्धत्रिपुरप्रसङ्गः, बाणस्तोत्रम्, अमरकण्टक-ज्वालेश्वरमाहात्म्यम् (Burning of Tripura, Bāṇa’s Hymn, and the Māhātmya of Amarakāṇṭaka–Jvāleśvara)
ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ພຣະຣຸທຣະປະທັບຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ ພ້ອມພຣະອຸມາ ແລະໄດ້ຮັບຂ່າວຈາກນາຣະດະເກືອບກັບບານະ ແລະວັງຂອງລາວ. ພຣະສິວະຄິດເຖິງສົງຄາມຕຣິປຸຣະ ແລະສ້າງລົດສົງຄາມຈັກກະວານ ໂດຍຈັດໃຫ້ເທວະດາ, ເວດ, ສັນທະ(ສຳນວນສັນຕິ), ແລະຫຼັກການຈັກກະວານ ເປັນອົງປະກອບຂອງລົດ ແລະອາວຸດ. ເມື່ອເມືອງທັງສາມມາຕົງກັນ ພຣະອົງຍິງລູກສອນ ທຳລາຍຕຣິປຸຣະໃຫ້ພິນາດ; ລາງຮ້າຍ ແລະພາບໄຟພິບັດ ບັນຍາຍຄວາມວຸ້ນວາຍໃນເມືອງນັ້ນ. ບານະເຫັນຄວາມຜິດທາງທຳ ແລະຄວາມພິນາດທີ່ເກີດຈາກຕົນ ຈຶ່ງເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສິວະ ດ້ວຍບົດສັນລະເສີນ(ສໂຕຕຣະ) ອັນຍາວ ຍົກພຣະອົງເປັນພື້ນຖານອັນແຜ່ຊຶມຂອງເທວະດາ ແລະທາດທັງປວງ. ຄວາມໂກດຂອງພຣະສິວະສົງບົບ; ພຣະອົງປະທານການຄຸ້ມຄອງ ແລະສະຖານະໃຫ້ບານະ ພ້ອມຢຸດໄຟທຳລາຍບາງສ່ວນ. ຕໍ່ມາ ເສດຊິ້ນທີ່ຕົກລົງແລະຍັງໄໝ້ ຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບສະຖານທີ່ສັກສິດເຊັ່ນ ສຣີໄສລະ ແລະອະມະຣະການຕະກະ ອະທິບາຍນາມ «ຊວາເລສະວະຣະ» ແລະວາງຫຼັກທຳຂອງການເດີນທາງຈາລິກ. ມາຣະກັນເດຍຍັງກຳນົດວິທີປະຕິບັດຢ່າງມີລະບຽບ (ກຣິຈຈຣະ, ຈະປະ, ໂຮມະ, ບູຊາ) ສຳລັບພິທີ «ປາຕະນະ» ທີ່ອະມະຣະການຕະກະ ແລະລຽງລາຍຊື່ຕີຣຖະໃກ້ໆ ທາງຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳເຣວາ ເນັ້ນການຮັກສາວິໄນ, ພິທີບູຊາບັນພະບຸຣຸດ, ແລະການລົບລ້າງມົນທິນ.
Adhyaya 29
Kāverī–Narmadā Saṅgama Māhātmya (Kubera’s Observance and the Fruits of Tīrtha-Discipline)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບທາງທຳມະ: ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມເຖິງກຽດຊື່ຂອງແມ່ນ້ຳກາເວຣີ ແລະຜົນບຸນຢ່າງແນ່ນອນຈາກການເຫັນ, ການແຕະຕ້ອງ, ການອາບນ້ຳ, ການສວດສະຫຼອງ, ການໃຫ້ທານ, ແລະການອົດອາຫານໃນບ່ອນຕີຣຖະອັນສັກສິດ. ມາຣະກັນເດຍ ຕອບໂດຍຍົກຍ້ອງຈຸດບັນຈົບຂອງກາເວຣີ–ນະຣະມະດາ ເປັນຕີຣຖະທີ່ມີຊື່ສຽງກວ້າງຂວາງ ແລະຢືນຢັນອຳນາດດ້ວຍເລື່ອງຕົວຢ່າງ. ກຸເບຣະ ຜູ້ນຳຢັກສະຜູ້ມີອຳນາດ ປະຕິບັດຕະປະສະຍາຢ່າງຍາວນານທີ່ຈຸດບັນຈົບນັ້ນ: ຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດພິທີ, ບູຊາມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ຢ່າງມີວິໄນ, ແລະຝຶກວຣະຕະການກິນອາຫານແບບຂັ້ນຕອນ—ກຳນົດປະລິມານ, ອົດອາຫານເປັນຄາບ, ແລະວຣະຕະທີ່ເຂັ້ມງວດ. ພຣະສິວະປາກົດ ແລະປະທານພອນ; ກຸເບຣະຂໍຄວາມເປັນຫົວໜ້າເຫນືອຢັກສະ ພ້ອມຄວາມພັກດີຖາວອນ ແລະຈິດໃຈທີ່ມັ້ນຄົງຕໍ່ທຳມະ; ພຣະສິວະຮັບຮອງ. ຕໍ່ມາເປັນການກ່າວຜົນບຸນແບບຟະລະສຣຸຕິ: ຈຸດບັນຈົບນີ້ທຳລາຍບາບ ແລະເປັນທາງເຂົ້າສູ່ສະຫວັນ; ການຖວາຍທານແກ່ບັນພະບຸລຸດຖືກຍົກຍ້ອງ; ແລະມີການປຽບທຽບຄຸນບຸນກັບຍັດຍາການບູຊາໃຫຍ່. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງນິເວດສັກສິດ: ຄະເຊຕຣະປາລະ, ການຄຸ້ມຄອງຂອງແມ່ນ້ຳ, ແລະລິງຄະທີ່ມີນາມໃນເຂດອະມະເຣສະວະ; ພ້ອມເຕືອນວ່າການກະທຳຜິດໃນເຂດສັກສິດຈະມີຜົນຫນັກເປັນພິເສດ. ທ້າຍສຸດຢືນຢັນຄວາມສູງສົ່ງຂອງກາເວຣີ ແລະຄວາມສັກສິດທີ່ສືບມາຈາກຣຸດຣະ.
Adhyaya 30
Dārutīrtha-māhātmya (The Glory of Dārutīrtha on the Narmadā)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາ ໃນນັ້ນ ພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄໍາຖາມຂອງພຣະຍຸທິສຖິຣະ ກ່ຽວກັບຕີຣະຖະອັນມີຊື່ສຽງຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍານັຣມະດາ ຄື «ດາຣຸຕີຣະຖະ». ບົດນີ້ລະບຸວ່າ ຜູ້ເປັນນາມຂອງຕີຣະຖະນີ້ຄື ດາຣຸ ຢູ່ໃນສາຍພັນບຣາກະວະ ເປັນພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ວິຊາ ຊໍານານໃນເວດ ແລະ ເວດາງຄະ. ຊີວິດຂອງທ່ານຖືກບັນຍາຍຕາມລໍາດັບອາສຣະມະ (ພຣະຫມະຈາຣິຍະ, ຄຣະຫັດສະຖະ, ວານະປຣະສະຖະ) ແລະສຸດທ້າຍເຂົ້າສູ່ວິນັຍຂອງຍະຕິທັມ. ເນື້ອເລື່ອງເນັ້ນການພິຈາລະນາສະມາທິຕໍ່ເນື່ອງຕໍ່ພຣະມະຫາເທວະ ແລະການບໍາເນັດຕະປະສະຍາຈົນສິ້ນອາຍຸ ເຮັດໃຫ້ຕີຣະຖະນີ້ມີຊື່ສຽງ «ໃນສາມໂລກ». ຕໍ່ມາມີຂໍ້ກໍາຊັບ: ອາບນ້ໍາຕາມພິທີ ແລະບູຊາປິຕຣະກັບເທວະ. ຄຸນທໍາເຊັ່ນ ຄວາມສັດຈິງ, ການຄວບຄຸມຄວາມໂກດ, ແລະຄວາມເມດຕາຕໍ່ສັດທັງປວງ ຖືກຄູ່ກັບຜົນສໍາເລັດຕາມປາຖະໜາ. ການອົດອາຫານຖືກເຊື່ອມກັບສັດຍະ ແລະ ຄວາມສະອາດ (śauca) ແລະການສະທ້ອນເວດ (Ṛg, Sāma, Yajus) ໃຫ້ «ຜົນອັນດີເລີດ». ທ້າຍສຸດມີຄໍາກ່າວແນວຜົນບຸນວ່າ ຕາມພຣະສັງກະຣະ ຜູ້ສະຫລະຊີວິດຢູ່ນັ້ນດ້ວຍການປະພຶດຖືກຕ້ອງ ຈະໄດ້ຮັບ «ອະນິວັດຕິກາ ຄະຕິ»—ເສັ້ນທາງທີ່ບໍ່ຫວນກັບ.
Adhyaya 31
ब्रह्मावर्ततीर्थमाहात्म्य — The Glory of the Brahmāvarta Tīrtha
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ບອກແກ່ພະຣາຊາຜູ້ຟັງ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ “ພຣະຫມາວັຣຕະ” ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າຊໍາລະມົນທິນທັງປວງ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາຢູ່ປະຈໍາ ປະພຶດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ດໍາລົງຊີວິດຢ່າງຄວບຄຸມ ແລະເພ່ງສະມາທິໃນພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ). ບົດນີ້ຍັງຊີ້ນໍາວ່າ ຄວນອາບນໍ້າຕາມພິທີ ຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸຣຸດ ແລະເທວະດາ ແລ້ວບູຊາອີສານ (ພຣະສິວະ) ຫຼື ພຣະວິສນຸ ເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ. ຜົນບຸນຂອງຕີຣຖະນີ້ ເທົ່າກັບການປະກອບຍັຊະນະຢ່າງຖືກຕ້ອງພ້ອມທານອັນຄວນ. ພຣະຄໍາສອນຍ້ໍາວ່າ ສະຖານທີ່ບໍ່ກາຍເປັນສັກສິດສໍາລັບມະນຸດໂດຍບໍ່ມີຄວາມພາກພຽນ; ຄວາມຕັ້ງໃຈ ຄວາມສາມາດ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ ນໍາໄປສູ່ຄວາມສໍາເລັດ ແຕ່ຄວາມປະມາດ ແລະຄວາມໂລບ ນໍາໄປສູ່ຄວາມຕົກຕໍ່າ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ບ່ອນໃດທີ່ມຸນີຜູ້ສໍາລວມຕົນຢູ່ ບ່ອນນັ້ນເທົ່າກັບທົ່ງສັກສິດໃຫຍ່ໆ ເຊັ່ນ ກຸຣຸເກສະຕຣະ, ໄນມິສະ, ປຸສະກະຣະ.
Adhyaya 32
पत्त्रेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Patreśvara Tīrtha Māhātmya)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ມາຣະກັນເດຍ. ຢຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງສິດທະຜູ້ມີອຳນາດທີ່ກ່ຽວກັບຕີຣຖະລ້າງບາບຊື່ ປັດເຣສະວະຣະ (Patreśvara). ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ມີຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ເປັນບຸດຂອງ ຈິຕຣ/ຈິຕຣາ ຮູ້ຈັກໃນນາມ ປັດເຣສະວະຣະ ຫຼື ຊະຍະ. ໃນສະພາເທວະດາ ເມື່ອ ເມນະກາ ຟ້ອນລຳ ລາວເກີດຄວາມຫຼົງໄຫຼ ສູນເສຍການຄວບຄຸມຕົນ; ອິນທຣະເຫັນແລ້ວຈຶ່ງສາບໃຫ້ຕ້ອງຢູ່ໃນພົນມະນຸດດົນນານ ເພື່ອເປັນຄຳເຕືອນເລື່ອງ ajitendriyatā (ອິນທຣີຍະບໍ່ຖືກຊະນະ)។ ເພື່ອແກ້ຄຳສາບ ລາວໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳໃຫ້ປະພຶດພຣະຕະປະຢ່າງມີວິໄນ 12 ປີ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ (ເຣວາ). ລາວອາບນ້ຳ ສວດມົນ ບູຊາ ສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ແລະບຳເນັດຕະປະ ຮວມທັງ ປັນຈາກນິ ຕະປະ. ພຣະສິວະປາກົດ ແລະປະທານພອນ; ພອນທີ່ຂໍແມ່ນໃຫ້ພຣະອົງປະທັບຢູ່ທີ່ຕີຣຖະນັ້ນໃນນາມຂອງຜູ້ບູຊາ ເພື່ອສ້າງສະຖານສັກສິດ ປັດເຣສະວະຣະ ໃຫ້ໂດ່ງດັງໃນສາມໂລກ. ຕອນທ້າຍກ່າວຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວກໍລ້າງບາບ; ບູຊາທີ່ນັ້ນໄດ້ຜົນບຸນດຸດດັ່ງອັສວະເມດະ, ໄດ້ສຸກສະຫວັນ, ເກີດດີ, ອາຍຸຍືນ, ພົ້ນໂລກພະຍາດແລະຄວາມໂສກ ພ້ອມທັງຈື່ຈຳນ້ຳສັກສິດໄວ້ໃນໃຈ។
Adhyaya 33
अग्नितीर्थमाहात्म्य — Agnitīrtha Māhātmya (The Glory of Agni-Tīrtha)
ພຣະມາຣກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນຳພຣະຢຸທິສຖິຣ ໃຫ້ໄປຍັງ ອັກນິຕີຣຖ (Agnitīrtha) ແລະເປີດຄຳສອນທາງເທວະວິທະຍາ ວ່າພຣະອັກນິ “ປະທັບຢູ່” ໃນສະຖານທີ່ໜຶ່ງໄດ້ ເນື່ອງຈາກຄວາມປາຖະໜາ ແລະເຫດປັດໃຈທາງສັງຄົມ-ຈັນຍາບັນ. ໃນກຣິຕະຍຸກ ມີກະສັດຊື່ ທຸຣຍໂອທະນະ ປົກຄອງຢູ່ເມືອງ ມາຫິສມະຕີ ແລະມີສາຍສຳພັນກັບ ນະຣະມະດາ ຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດທິດາ ຊື່ ສຸດັຣຊະນາ. ເມື່ອນາງເຕີບໃຫຍ່ ພຣະອັກນິປາກົດໃນຮູບພຣາຫມັນຍາກຈົນ ມາຂໍແຕ່ງງານ ແຕ່ກະສັດປະຕິເສດ ໂດຍອ້າງວ່າບໍ່ສົມກັບຊັບສິນ ແລະສະຖານະ. ຕໍ່ມາ ພຣະອັກນິຫາຍໄປຈາກໄຟຍັດ ເຮັດໃຫ້ພິທີບູຊາຂັດຂ້ອງ ແລະພຣາຫມັນທັງຫຼາຍຕົກໃຈ. ຫຼັງການສືບສວນ ແລະການພາວະນາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ພຣະອັກນິເຜີຍໃນຄວາມຝັນວ່າ ການປະຕິເສດນັ້ນເປັນເຫດໃຫ້ພຣະອົງຖອນຕົວ. ພຣາຫມັນຈຶ່ງແຈ້ງເງື່ອນໄຂ: ຖ້າກະສັດຍົກທິດາໃຫ້ ໄຟອັກນິຈະລຸກໂຊນອີກໃນພະຣາຊວັງ. ກະສັດຍອມຮັບ ຈັດພິທີມົງຄຸນ ແລະພຣະອັກນິປະທັບຢູ່ມາຫິສມະຕີຢ່າງຖາວອນ. ຄຳພີເອີ້ນສະຖານທີ່ນັ້ນວ່າ “ອັກນິຕີຣຖ” ແລະກ່າວເຖິງອານຸສົງ: ອາບນ້ຳແລະໃຫ້ທານໃນຊ່ວງຕໍ່ຂອງສອງປັກ (ປັກສັນທິ), ບູຊາບັນພະບຸລຸດແລະເທວະດາ, ໃຫ້ທອງມີຜົນເທົ່າກັບການໃຫ້ດິນ, ແລະຖືອົດອາຫານຈະໄດ້ເສວຍສຸກໃນໂລກຂອງພຣະອັກນິ. ທ້າຍບົດຍົກຍ້ອງວ່າ ຕີຣຖນີ້ບໍລິສຸດ ແລະເກີດປະໂຫຍດ ແມ່ນແຕ່ໄດ້ຍິນເລື່ອງກໍມີຜົນ (ຜົນແຫ່ງການຟັງ).
Adhyaya 34
Āditya’s Manifestation at a Narmadā Tīrtha and the Stated Fruits of Worship (आदित्य-तत्त्व एवं तीर्थफल-प्रशंसा)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທີ່ພຣະລິສີ ມາຣກັນເດຍ ເລົ່າເລື່ອງເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບພຣະອາທິຕະຍະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ຕີຣຖະຂ້າງແມ່ນ້ຳນະມະດາ. ພຣະຍຸທິສຖິຣະ ຟັງແລ້ວອັດສະຈັນ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບຄຳອະທິບາຍວ່າ ພຣະອາທິຕະຍະແຜ່ຊຶມຢູ່ທົ່ວສັບພະສິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍພົ້ນທຸກ. ມີພຣາຫມັນຜູ້ມີສັດທາ ຈາກສາຍກຸລິກະ ຕັ້ງໃຈຈາລິກທີ່ເຂັ້ມງວດ ເດີນທາງດົນໂດຍບໍ່ກິນອາຫານ ແລະດື່ມນ້ຳເພີຍນ້ອຍ. ພຣະອາທິຕະຍະປາກົດໃນຄວາມຝັນ ສອນໃຫ້ຜ່ອນຄາຍວັດຖຸປະສົງຂອງວຣະຕະ ແລະຊີ້ວ່າ ພຣະເທວະສະຖິດຢູ່ໃນໂລກທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ. ເມື່ອໄດ້ຮັບສິດຂໍພອນ ພຣາຫມັນຂໍໃຫ້ພຣະອາທິຕະຍະປະທັບຢູ່ຖາວອນທີ່ຝັ່ງເໜືອຂອງນະມະດາ ແລະຂໍໃຫ້ຜູ້ທີ່ລະລຶກຫຼືບູຊາແມ່ນແຕ່ຢູ່ໄກ ພ້ອມທັງຜູ້ພິການ ໄດ້ຮັບພຣະເມດຕາ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງຜົນຕີຣຖະ: ອາບນ້ຳແລະຖວາຍບູຊາໄດ້ບຸນເທົ່າອັກນິສໂຕມ; ການກະທຳຍາມສິ້ນຊີວິດທີ່ນັ້ນນຳໄປສູ່ອັກນິໂລກ ຫຼືວຣຸນໂລກ ຫຼືເກຍດຍົດຍາວນານໃນສະຫວັນ; ແລະການລະລຶກພຣະພາສກະຣະທຸກເຊົ້າຕອນຮຸ່ງ ຊ່ວຍລ້າງບາບທີ່ເກີດຈາກຊີວິດ.
Adhyaya 35
मेघनादतीर्थ-प्रादुर्भावः (Origin and Merit of Meghnāda Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ: ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າເປັນຫຍັງ ພຣະມະຫາເທວ (ພຣະສິວະ) ຈຶ່ງປະດິດຢູ່ກາງນ້ຳ ບໍ່ແມ່ນຢູ່ຝັ່ງໃດຝັ່ງໜຶ່ງ; ມາຣະກັນເດຍ ຈຶ່ງເລົ່າຕຳນານກຳເນີດຕີຣຖະເພື່ອອະທິບາຍ. ໃນຍຸກເຕຣຕາ ຣາວະນະ ໄດ້ພົບ ດານະວະ ມາຍາ ທີ່ເຂດວິນທະຍະ ແລະຮູ້ວ່າ ມັນໂດທະຣີ ລູກສາວຂອງມາຍາ ກຳລັງບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດເພື່ອໄດ້ສາມີ. ຣາວະນະ ຂໍແລະໄດ້ນາງເປັນມະເຫສີ; ຕໍ່ມາມີບຸດຜູ້ມີສຽງຄຳຮ້ອງກຶກກ້ອງສັ່ນສະເທືອນໂລກ, ພຣະພຣະຫມາ ຕັ້ງນາມວ່າ «ເມກນາດ». ເມກນາດ ຖືວຣະຕະ ແລະບູຊາ ພຣະສັງກະຣະ ພ້ອມພຣະອຸມາ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ລາວນຳລິງຄະສອງອົງຈາກໄກລາສ ເດີນທາງລົງໃຕ້ ແລະທີ່ແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ໄດ້ອາບນ້ຳແລະບູຊາ. ເມື່ອຈະຍົກລິງຄະໄປລັງກາ ລິງຄະໃຫຍ່ອົງໜຶ່ງຕົກລົງກາງນ້ຳນັຣມະດາ ແລະປະດິດຢູ່ກາງສາຍນ້ຳ; ມີສຽງກ່າວໃຫ້ລາວໄປຕໍ່. ເມກນາດ ກໍກົ້ມນົບແລະອອກເດີນທາງ. ນັບແຕ່ນັ້ນ ຕີຣຖະນີ້ຈຶ່ງໂດງດັງວ່າ «ເມກນາດ» (ເກົ່າເອີ້ນ «ກັຣຊະນ»). ຜົນບຸນກ່າວວ່າ: ອາບນ້ຳແລະພັກຄ້າງມື້-ຄືນ ໄດ້ບຸນດຸດດັ່ງອັສວະເມທ; ຖວາຍປິນດະແກ່ບັນພະບຸຣຸດ ເທົ່າຜົນສັດຕຣະ; ເລີ້ຍງພຣາຫມະນດ້ວຍອາຫານຫົກລົດ ໄດ້ບຸນບໍ່ເສື່ອມ; ແລະຜູ້ສະຫມັກໃຈສິ້ນຊີວິດທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ຢູ່ໃນໂລກຂອງພຣະສັງກະຣະ ຈົນກວ່າການລະລາຍໂລກຈະມາເຖິງ.
Adhyaya 36
दारुतीर्थमाहात्म्य (Darutīrtha Māhātmya) — Origin Narrative and Pilgrimage Merits
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແນວສອນທຳ. ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄຳຖາມຂອງ ຢຸທິສຖິຣະ ກ່ຽວກັບ “ດາຣຸຕີຣຖະ” ຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງໃນແມ່ນ້ຳ ນັຣມະດາ. ຕອນຕົ້ນເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ: ມາຕະລີ ຜູ້ຂັບລົດສົງຄາມຂອງ ອິນດຣະ ໄດ້ສາບແຊ່ງລູກຊາຍໃນເຫດການເກົ່າ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ນັ້ນທຸກທໍລະມານ ແລະໄປຂໍພຶ່ງພາອິນດຣະ. ອິນດຣະຈຶ່ງຊີ້ນຳໃຫ້ຢູ່ບຳເນັດຕະປະສະຍາຍາວນານທີ່ຝັ່ງນັຣມະດາ ບູຊາມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ແລະພະຍາກອນວ່າຈະເກີດໃໝ່ເປັນດຸລະພະສີ “ດາຣຸກະ” ຜູ້ມີຊື່ສຽງ; ພ້ອມທັງຈະປູກຝັງພັກຕິຕໍ່ພຣະອົງສູງສຸດທີ່ຖື ສັງຂະ-ຈັກຣະ-ຄະດາ ເພື່ອໄດ້ສິດທິ ແລະຄະຕິດີຫຼັງຄວາມຕາຍ. ຕອນຫຼັງກ່າວເຖິງວິທີປະຕິບັດແລະຜົນບຸນ. ຜູ້ແສວງບຸນທີ່ອາບນ້ຳຢ່າງຖືກຕ້ອງ ປະກອບສັນທະຍາ ບູຊາພຣະສິວະ ແລະຮຽນວິດຍາເວດ ຈະໄດ້ບຸນໃຫຍ່ເທົ່າກັບພິທີອັສວະເມທະ. ການເລີ້ຍງພຣາຫມັນໄດ້ຜົນສູງ; ແລະການອາບນ້ຳ, ທານ, ຈະປະ, ໂຮມະ, ສະວາດຫຍາຍ, ການບູຊາເທວະ ຈະສຳເລັດຜົນຢ່າງເຕັມທີ່ ເມື່ອເຮັດດ້ວຍໃຈບໍລິສຸດ.
Adhyaya 37
देवतीर्थमाहात्म्यम् (Devatīrtha Māhātmya: The Glory of Devatīrtha on the Narmadā)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະຫວ່າງິສີມາຣະກັນເດຍ ແລະ ພຣະຍຸທິສຖິຣ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຳເນີດ ແລະ ພິທີກຳຂອງ “ເທວະຕີຣຖະ” ຕີຣຖະອັນຍອດເຢັ້ນໃນແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ (ເຣວາ)। ເລື່ອງເລີ່ມດ້ວຍການຊີ້ນຳໃຫ້ໄປຢ້ຽມເທວະຕີຣຖະ ໂດຍກ່າວວ່າ ເທວະ 33 ອົງ ໄດ້ບັນລຸຄວາມສຳເລັດສູງສຸດຫຼັງຈາກອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ। ພຣະຍຸທິສຖິຣຖາມວ່າ ເທວະທີ່ເຄີຍພ່າຍແພ້ແກ່ໄດຕະຍະຜູ້ແຂງແຮງ ຈະກັບຄືນສຳເລັດໄດ້ແນວໃດດ້ວຍການອາບນ້ຳນັ້ນ। ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ພຣະອິນທຣະ ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍ ຖືກຕີແຕກໃນສົງຄາມ ມີຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະ ແຍກຈາກຄອບຄົວ ຈຶ່ງໄປພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ। ພຣະພຣະຫມາຊີ້ວ່າ ວິທີແກ້ໄຂເພື່ອຕໍ່ຕ້ານໄດຕະຍະ ແມ່ນການບຳເນັດຕະປະ (tapas) ຢູ່ຝັ່ງນຣະມະດາ; ຕະປະແມ່ນພະລັງສູງສຸດ ແລະ ບໍ່ມີມັນຕຣະ ຫຼື ການກະທຳໃດເທົ່າທັນອຳນາດຊຳລະບາບຂອງນ້ຳເຣວາ ທີ່ທຳລາຍບາບທັງປວງ। ເທວະນຳໂດຍພຣະອັກນີ ໄປບຳເນັດຕະປະຢ່າງຫນັກ ໄດ້ສິດທິ ແລະ ຈາກນັ້ນສະຖານທີ່ນີ້ໂດງດັງໃນສາມໂລກວ່າ “ເທວະຕີຣຖະ” ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງໝົດ। ຕໍ່ມາບົດນີ້ກຳນົດຂໍ້ປະພຶດ ແລະ ຜົນ: ຜູ້ສຳລວມອິນຊີ ອາບນ້ຳດ້ວຍສັດທາ ໄດ້ຜົນດັ່ງໄຂ່ມຸກ; ການເລີ້ຍງພຣາຫມະນະເພີ່ມພຸນຍະຫຼາຍເທົ່າ; ການມີຫີນສັກສິດ (devaśilā) ຍິ່ງເພີ່ມບຸນ। ພິທີກ່ຽວກັບຄວາມຕາຍບາງຢ່າງ (ສະຫລະຊີວິດດ້ວຍການສະຫລະ, ເຂົ້າໄຟ) ຖືກກ່າວເຖິງວ່ານຳໄປສູ່ຄວາມເປັນຢູ່ອັນຍືນຍາວ ຫຼື ສູງສົ່ງ। ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ການອາບນ້ຳ, ຈະປະ, ໂຮມະ, ສະວາດຫຍາຍ ແລະ ການບູຊາ ມີຜົນ “ບໍ່ເສື່ອມສູນ”。 ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ຜູ້ອ່ານ ຫຼື ຟັງເລື່ອງທີ່ຊຳລະບາບນີ້ ຈະພົ້ນທຸກ ແລະ ໄປສູ່ໂລກເທວະ।
Adhyaya 38
गुहावासी-नर्मदेश्वर-उत्पत्ति (Guhāvāsī and the Origin of Narmadeśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ເມື່ອ ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມ ມາຣະກັນເດຍ ວ່າ ເປັນຫຍັງ ພຣະມະຫາເທວະ ຜູ້ຖືກນັບຖືເປັນ jagad-guru ຈຶ່ງຢູ່ໃນຖ້ຳ (guhā) ດົນນານ. ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າເຫດການໃນສະໄໝ ກຣິຕະຍຸກະ ທີ່ອາສຣົມໃຫຍ່ໃນປ່າ ດາຣຸວະນະ ມີນັກປະພຶດພຣະທຳຢ່າງມີວິໄນ ຕາມອາສຣົມະທັງຫຼາຍ. ພຣະສິວະ ເດີນທາງກັບ ພຣະອຸມາ; ຕາມຄຳຊັກຊວນຂອງນາງ ພຣະອົງປ່ຽນເປັນຮູບນັກບວດແນວ ກາປາລິກະ—ຜົມກະຈຸກ, ທາຂີ້ເທົ່າ, ຫຸ້ມໜັງເສືອ, ຖ້ວຍກະໂຫຼກ, ແລະ ḍamaru—ເຂົ້າປ່າ ຈົນໃຈຂອງຍິງໃນອາສຣົມຖືກກະທົບ. ເມື່ອພຣາຫມະນະຣິສີກັບມາເຫັນຄວາມວຸ້ນວາຍ ພວກເຂົາໃຊ້ satya-prayoga (ອຳນາດແຫ່ງສັດຈະ) ໃຫ້ລິງຄະຂອງພຣະສິວະຕົກ ເກີດຄວາມສັ່ນສະເທືອນທົ່ວຈັກກະວານ. ເທວະທັງຫຼາຍໄປຂໍພຣະພຣະຫມາ; ຣິສີກໍແນະນຳພຣະສິວະເຖິງພະລັງຕະປະສະ ແລະຄວາມໂກດຂອງພຣາຫມະນະ ຈົນເກີດການປະສານຄືນ ແລະການສັກສິດຄືນໃໝ່. ຕໍ່ມາ ພຣະສິວະ ໄປຍັງຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ ປະຕິບັດວຣະຕະສູງສຸດໃນນາມ “ກຸຫາວາສີ” ແລະສ້າງລິງຄະໄວ້ທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ນະຣະມະເທສວະຣະ”. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ຕີຣຖະ: ບູຊາ, ອາບນ້ຳ, ຖວາຍແກ່ບັນພະບຸລຸດ, ເລີ້ຍງພຣາຫມະນະ, ໃຫ້ທານ, ອົດອາຫານໃນວັນຈັນທະຄະຕິບາງວັນ ແລະອື່ນໆ; ກ່າວວ່າການອ່ານ ແລະຟັງດ້ວຍສັດທາ ກໍໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ.
Adhyaya 39
कपिलातीर्थमाहात्म्य (Kapilā-tīrtha Māhātmya: The Glory and Origin of Kapilā Tīrtha)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການຖາມຂອງພຣະຍຸທິສຖິຣະ ແລະຄໍາອະທິບາຍຂອງລະສີມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບກະປິລາ-ຕີຣຖະ ຢູ່ແມ່ນ້ໍານຣະມະດາ (ເຣວາ)។ ຕອນຕົ້ນມີຟະລາສຣຸຕິສັ້ນໆວ່າ ການອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະນີ້ ດ້ວຍສັດທາຄວາມເຄົາລົບ ແມ່ນສາມາດຊໍາລະມົນທິນທີ່ສະສົມມາໄດ້. ພຣະຍຸທິສຖິຣະຈຶ່ງຂໍໃຫ້ເລົ່າກໍາເນີດຂອງຕີຣຖະ ແລະຄວາມສຳພັນກັບຄວາມສັກສິດຂອງນຣະມະເທສວະຣະ/ນຣະມະດາ। ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ໃນຍາມເຊົ້າຂອງກຣິຕະຍຸກ ພຣະພຣະຫມາກໍາລັງປະກອບສະມາທິແລະພິທີ ໄດ້ເຫັນຮູບກະປິລາອັນສະຫວ່າງໄສ ມີລັກສະນະເປັນໄຟ ເກີດຂຶ້ນຈາກກຸນດະທີ່ລຸກໂຊນ. ພຣະພຣະຫມາສັນລະເສີນນາງໂດຍລະບຸວ່າ ກະປິລາເປັນພະລັງອໍານາດຫຼາຍປະການ ແລະເປັນມາດຕາເວລາ ອັນແຜ່ຊຶມທົ່ວສາກົນ. ນາງພໍໃຈ ແລະພຣະພຣະຫມາມອບໝາຍໃຫ້ນາງລົງສູ່ໂລກມະນຸດເພື່ອປະໂຫຍດສັດທັງຫຼາຍ; ກະປິລາໄປຫາແມ່ນ້ໍານຣະມະດາ ບໍາເນັດຕະປະສະຍາທີ່ຝັ່ງ ແລະສ້າງຕີຣຖະໃຫ້ດໍາລົງຢູ່ຕະຫຼອດໄປ. ຕໍ່ມາເປັນການຕອບຄໍາຖາມວ່າ “ໂລກ” ແລະເທວະດາຕ່າງໆ ສະຖິດຢູ່ໃນກາຍຂອງກະປິລາແນວໃດ. ມີການຈັດແຜນທີ່ກາຍ-ຈັກກະວານ: ໂລກຫຼາຍຊັ້ນຢູ່ເທິງຫຼັງນາງ ແລະຫຼັກການຈັກກະວານຢູ່ຕາມອະວັຍະວະ (ໄຟຢູ່ປາກ, ສະຣັສວະຕີຢູ່ລີ້ນ, ລົມຢູ່ບ່ອນດັງ, ພຣະສິວະຢູ່ໜ້າຜາກ). ທ້າຍບົດຍົກຍ້ອງການບູຊາກະປິລາໃນເຮືອນ, ການເດີນວຽນຮອບ ແລະການຖວາຍບູຊາ; ກໍານົດພິທີອາບນ້ໍາ, ອຸປະວາສະ (ອົດອາຫານ) ແລະຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດ ພ້ອມຄໍາສັນຍາວ່າຜົນບຸນຈະຄຸ້ມຄອງທັງບັນພະບຸລຸດແລະລູກຫຼານ; ແລະຢືນຢັນວ່າ ການຟັງເລື່ອງນີ້ເອງກໍເປັນການຊໍາລະໃຈໄດ້.
Adhyaya 40
Karañjeśvara Tīrtha Māhātmya (करञ्जेश्वरतीर्थमाहात्म्य) / The Glory of the Karañjeśvara Pilgrimage-Site
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໂດຍພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄໍາຖາມຂອງພຣະຍຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບສິດທະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ຜູກພັນກັບຕີຣຖະ ກະຣັນເຈສະວະຣະ. ເລື່ອງຖືກວາງໄວ້ໃນສາຍວົງສາບູຮານ: ໃນຍຸກກຣິຕະ ມີລິສີມາຣີຈິເກີດຈາກໃຈ, ຕໍ່ມາເກີດກາສະຍະປະ ແລະກ່າວເຖິງລູກສາວຂອງທັກສະ (ອະດິຕິ, ດິຕິ, ດະນຸ ແລະອື່ນໆ) ເພື່ອສ້າງກອບວົງສາ. ຈາກສາຍຂອງດະນຸ ເກີດດາຍຕະຊື່ ກະຣັນຈະ ຜູ້ມີໝາຍມົງຄຸນ ແລະປະພຶດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍານັຣມະດາ ດ້ວຍການຖືສິນອົດທົນຍາວນານ ແລະຄວບຄຸມອາຫານຕາມວິນັຍ. ພຣະສິວະ (ຕຣິປຸຣານຕະກະ) ພ້ອມພຣະອຸມາ ໄດ້ປະທານພອນ; ກະຣັນຈະຂໍໃຫ້ລູກຫຼານຂອງຕົນເປັນຜູ້ເອົາໃຈໃສ່ທຳມະ. ຫຼັງຈາກພຣະເທວະເສດັດໄປ ລາວສ້າງສະຖານບູຊາພຣະສິວະໃນນາມຂອງຕົນ ຄື “ກະຣັນເຈສະວະຣະ”. ບົດຍັງກ່າວຖຶງຜົນບຸນ: ອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະນີ້ລ້າງບາບ; ຖວາຍບູຊາແກ່ບັນພະບຸລຸດໄດ້ບຸນເທົ່າກັບອັກນິສໂຕມ; ຕະປະສະຢາບາງຢ່າງ (ຮວມອົດອາຫານ) ນໍາໄປສູ່ຣຸດຣະໂລກ. ການຕາຍໃນໄຟ ຫຼື ໃນນ້ໍາທີ່ນັ້ນ ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າໄດ້ຢູ່ຍາວນານໃນພຣະສິວະທີ່ສະຖິດ ແລະເກີດໃໝ່ຢ່າງມົງຄຸນມີປັນຍາ ສຸຂະພາບ ແລະຄວາມຮັ່ງມີ. ທ້າຍສຸດ ຍົກຍ້ອງການອ່ານ/ຟັງ ແລະການອ່ານໃນພິທີສຣາດທະ ວ່າໃຫ້ບຸນອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ.
Adhyaya 41
कुण्डलेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Kundaleśvara Tīrtha Māhātmya)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະຫວ່າງລິສີແລະພະຣາຊາ. ພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳພະຣາຊາຢຸທິສຖິຣະ ໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດ ກຸນດະເລສະວະຣະ ແລະເລົ່າປະຫວັດຢືນຢັນຄວາມສັກສິດ: ໃນຍຸກເຕຣຕາ ວິສຣະວາ (ສາຍພຸລັສຕະຍະ) ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງໜັກ ແລະໃຫ້ກຳເນີດ ທະນະດະ (ໄວສຣະວະນ/ກຸເບຣ) ຜູ້ໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງເປັນຜູ້ພິທັກຊັບສິນ ແລະເປັນໂລກະປາລະ. ຈາກສາຍນັ້ນເກີດຢັກສະ ກຸນດາ/ກຸນດະລາ ຜູ້ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພໍ່ແມ່ ແລ້ວໄປບຳເນັດຕະປະສະທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ ດ້ວຍການອົດທົນຄວາມຮ້ອນ ຝົນ ຄວາມໜາວ ຝຶກລົມຫາຍໃຈ ແລະອົດອາຫານຍາວນານ. ພຣະສິວະ (ວຣິສະວາຫະນ) ພໍໃຈ ແລະປະທານພອນໃຫ້ກຸນດະລາເປັນຜູ້ຕິດຕາມທີ່ບໍ່ມີໃຜຊະນະໄດ້ ເຄື່ອນໄຫວໄດ້ອິດສະລະຕາມພຣະອະນຸເຄາະຂອງຈອມຢັກສະ. ເມື່ອພຣະສິວະເສດັດກັບໄປໄກລາສ ກຸນດະລາໄດ້ສ້າງຕັ້ງພຣະເທວະເປັນ “ກຸນດະເລສະວະຣະ” ປະດັບແລະບູຊາລິງຄະ ພ້ອມທັງຖວາຍອາຫານແລະທານແກ່ພຣາຫມັນ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ອົດອາຫານແລະບູຊາທີ່ຕີຣຖະນີ້ລ້າງບາບ; ທານໃຫ້ຄວາມສຸກໃນສະຫວັນ; ອາບນ້ຳແລະສະດຸດີຣິກແມ່ນແຕ່ບົດດຽວກໍໄດ້ຜົນຄົບ; ຖວາຍງົວໄດ້ຢູ່ສະຫວັນຍາວນານຕາມຈຳນວນຂົນງົວ ແລະສຸດທ້າຍເຂົ້າເຖິງໂລກຂອງມະເຫສະ.
Adhyaya 42
पिप्पलादचरितं पिप्पलेश्वरतीर्थमाहात्म्यं च | Pippalāda’s Account and the Māhātmya of Pippaleśvara Tīrtha
ມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄໍາຖາມຂອງ ຢຸທິສຖິຣະ ໂດຍເລົ່າຕົ້ນກໍາເນີດຂອງ ຕີຣຖະ ພິບພະເລສວະຣະ. ເລື່ອງເລີ່ມຈາກ ຢາຊະຍະວັລກະຍະ ປະພຶດຕະປະສະຍາ ແລະເກີດຄວາມຊັບຊ້ອນທາງຈັນຍາບັນໃນຄອບຄົວກັບນ້ອງສາວແມ່ຫມ້າຍ ຈົນມີເດັກເກີດຂຶ້ນ ແລະຖືກປະຖິ້ມໄວ້ໃຕ້ຕົ້ນອັສວັດຖະ (ພິບພະລະ). ເດັກນັ້ນຢູ່ລອດ ແລະເຕີບໃຫຍ່ເປັນ “ພິບພະລາດ”. ຕໍ່ມາເກີດການພົບພາກັນທາງຈັກກະວານ-ຈັນຍາບັນກັບ ສະໄນສຈະຣະ (ດາວເສົາ) ຜູ້ມາຂໍໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມໂກດຂອງພິບພະລາດ; ຈຶ່ງກໍານົດຂອບເຂດວ່າ ດາວເສົາຈະບໍ່ທໍາຮ້າຍເດັກນ້ອຍຈົນອາຍຸ 16 ປີ. ຄວາມໂກດຂອງພິບພະລາດຍັງກໍ່ໃຫ້ເກີດ “ກຣິຕຍາ” ອັນທໍາລາຍ ເພື່ອຈົ່ມຕີຢາຊະຍະວັລກະຍະ; ລະສີຈຶ່ງຫາທີ່ພຶ່ງພາຕາມໂລກເທວະດາຫຼາຍຊັ້ນ ຈົນສຸດທ້າຍໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງຈາກ ພຣະສິວະ ແລະເລື່ອງຖືກຄລີ່ຄາຍ. ພິບພະລາດ ບໍາເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງຫນັກໜ່ວງທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍານັຣມະດາ ແລະຂໍໃຫ້ພຣະສິວະປະທັບຢູ່ທີ່ຕີຣຖະນັ້ນຕະຫຼອດໄປ ພ້ອມສ້າງການບູຊາ. ທ້າຍບົດມີຄໍາແນະນໍາການເດີນທາງບຸນ: ສະນານ, ຕັຣປະນະ, ໃຫ້ອາຫານແກ່ພຣາຫມະນ, ແລະ ສິວະປູຊາ; ພ້ອມຄໍາກ່າວເຖິງບຸນຜົນ (ເທົ່າອັສວະເມດະ) ແລະຟະລະສຣຸຕິວ່າ ການອ່ານຫຼືຟັງຈະທໍາລາຍບາບ ແລະຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມຝັນຮ້າຍ.
Adhyaya 43
Vimalēśvara–Puṣkariṇī–Dīvakara-japa and Revā/Narmadā Purificatory Doctrine (विमलेश्वर-तीर्थमाहात्म्यं तथा दिवाकरजपः)
ບົດນີ້ເປັນການສອນແບບສົນທະນາ ທີ່ມາຣະກັນເດຍ ອະທິບາຍໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະ ຟັງເຖິງການປະພຶດຕາມຕີຣຖະ ແລະຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້. ຕອນຕົ້ນໃຫ້ໄປວິມະເລສະວະຣະ ໂດຍຍົກຂຶ້ນ “ເທວະສິລາ” ຫີນສັກສິດທີ່ວ່າສ້າງໂດຍເທວະດາ; ການອາບນ້ຳ ແລະການນົບນ້ອມພຣາຫມະນະ ທຳໃຫ້ບຸນບໍ່ໝົດ ແມ່ນແຕ່ຖວາຍນ້ອຍໆ. ຕໍ່ມາລຽນລຳດັບທານທີ່ແນະນຳ—ຄຳ, ເງິນ, ທອງແດງ, ແກ້ວມະນີ/ໄຂ່ມຸກ, ທີ່ດິນ, ງົວ—ເປັນການຊຳລະບາບ. ຈາກນັ້ນກ່າວເຖິງຜົນຢ່າງແຮງ: ຜູ້ຕາຍທີ່ຕີຣຖະນີ້ ຈະໄດ້ຢູ່ໂລກຂອງຣຸດຣະ ຈົນຮອດການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ; ແລະການຕາຍຢ່າງມີວິໄນ (ອົດອາຫານ, ເຂົ້າໄຟ, ຫຼືເຂົ້ານ້ຳ) ຖືກກ່າວວ່ານຳໄປສູ່ສະຖານະສູງສຸດ. ຕໍ່ມາຂະຫຍາຍໄປຫາການບູຊາພຣະອາທິດທີ່ພຸສກະຣິນີອັນບໍລິສຸດ ໂດຍກຳນົດການຈະປະ (japa) ແມ່ນແຕ່ທ່ອນຣິກພຽງບົດດຽວ ຫຼືພະຍາງດຽວ ກໍໄດ້ຜົນແບບເວດ ແລະພົ້ນມົນທິນ; ບຸນຈະເພີ່ມເປັນໂກຕິຄູນ ເມື່ອປະພຶດຖືກຕ້ອງ. ຊ່ວງຫຼັງໃຫ້ຫຼັກຈັນຍາບັນໃນວາລະສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ ຕາມວັນນະ: ພຣາຫມະນະ, ກະສັດ, ໄວສະຍະ, ຊູດຣະ; ເນັ້ນການຫ້າມໃຈຈາກກາມແລະໂກຣດ, ການເຊື່ອຟັງຊາສຕຣະ, ແລະການຮັບໃຊ້ພຣະເທວະ. ການເບື້ອນອອກຈາກທາງນີ້ ຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບນະຣົກ ແລະການເກີດຕ່ຳ. ທ້າຍສຸດຍົກຍ້ອງແມ່ນ້ຳເຣວາ/ນະຣະມະດາ ວ່າເກີດຈາກຣຸດຣະ ແລະຊ່ວຍກູ້ທຸກຜູ້; ພ້ອມມະນຕຣະປະຈຳວັນ ໃຫ້ຜູ້ຕື່ນນອນແລ້ວແຕະພື້ນດິນຕາມພິທີ ເພື່ອນົບນ້ອມແມ່ນ້ຳຜູ້ຊຳລະບາບ.
Adhyaya 44
शूलभेदतीर्थमाहात्म्य (Śūlabheda Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Śūlabheda Pilgrimage-Site
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາສອນທາງທຳ ໂດຍພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄຳຖາມຂອງ ຢຸທິສຖິຣະ ທີ່ມຸ່ງຫາການຫຼຸດພົ້ນ. ທ່ານຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣຖະອັນສູງສຸດຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ຳເຣວາ ທີ່ພຣະສິວະ (Śūlapāṇi) ສ້າງໄວ້ເພື່ອມະນຸດຜູ້ສະແຫວງຫາໂມກສະ. ຕີຣຖະນີ້ຢູ່ໃກ້ພູທີ່ເອີ້ນວ່າ ພຣຶກຸ ແລະຕັ້ງຢູ່ຍອດພູ ມີນາມວ່າ Śūlabheda ໂດງດັງໃນສາມໂລກ. ການຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນ (kīrtana) ແລະການໄດ້ເຫັນຕີຣຖະ (darśana) ຊ່ວຍຊຳລະມົນທິນທາງວາຈາ ທາງໃຈ ແລະທາງກາຍ; ຂອບເຂດສັກສິດກຳນົດໄວ້ 5 krośa ແລະໃຫ້ທັງ bhukti ແລະ mukti. ຕໍ່ມາເລົ່າເຖິງຕຳນານສາຍນ້ຳ: ກະແສຄົງຄາທີ່ກ່ຽວກັບ ພໍກະວະຕີ (ໂລກໃຕ້) ຜຸດຂຶ້ນມາເປັນນ້ຳທຳລາຍບາບ ເຊື່ອມກັບ “ການທະລຸ” (bheda) ຂອງຕຣິສູລ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ສາຣະສະວະຕີ ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ຕົກລົງໃນກຸນດະ ທີ່ຕຣິສູລແຍກຫີນ ເກີດຄວາມໝາຍ “ຊຳລະບາບເກົ່າແກ່” (prācīna-aghavimocanī). ຍັງຍົກຄ່າປຽບທຽບວ່າ ແມ່ນແຕ່ Kedāra, Prayāga, Kurukṣetra, Gayā ກໍບໍ່ເທົ່າ Śūlabheda ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ບົດນີ້ກຳນົດພິທີ śrāddha ເຊັ່ນ ຖວາຍ piṇḍa ແລະນ້ຳ, ໃຫ້ດື່ມນ້ຳທີ່ນັ້ນເປັນປະຈຳ, ເຄົາລົບພຣາຫມັນຜູ້ຄວນເຄົາລົບໂດຍບໍ່ເສແສ້ງ ແລະບໍ່ໂກດ, ພ້ອມທັງການໃຫ້ທານ 13 ມື້ທີ່ໄດ້ບຸນຫຼາຍ. ເສັ້ນທາງພັກຕິມີການໄປດູ Gaṇanātha/Gajānana, ບູຊາ Kambalakṣetrapa, ແລ້ວນະມັດສະການ Mahādeva (Śūlapāṇi), Umā ແລະ Mārkaṇḍeśa ຜູ້ຢູ່ໃນຖ້ຳ. ການເຂົ້າຖ້ຳ (guhā) ແລະສວດມົນ “ສາມພະຍາງ” ຖືກກ່າວວ່າໄດ້ບຸນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ Nīlaparvata; ສະຖານທີ່ນີ້ຍັງເປັນ sarvadevamaya ແລະຜູກພັນກັບ koṭiliṅga ອັນສູງສົ່ງ. ທ້າຍບົດມີເຄື່ອງໝາຍຢືນຢັນ: ໃນຍາມອາບນ້ຳອາດເຫັນປະກາຍໄຟ ຫຼືການເຄື່ອນໄຫວໃນ liṅga, ແລະຢອດນ້ຳມັນທີ່ບໍ່ແຜ່ກະຈາຍ—ທັງໝົດເປັນອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ. ຈົບດ້ວຍການເນັ້ນຄວາມລັບລຶກ (guhyāt-guhyatara), ການລົບບາບທັງປວງ, ແລະຜົນການຟັງຫຼືລະລຶກ Śūlabheda ວັນລະສາມເທື່ອ ໃຫ້ບໍລິສຸດທັງໃນແລະນອກ.
Adhyaya 45
अन्धकस्य रेवातटे तपोवरप्राप्तिः (Andhaka’s Austerity on the Revā Bank and the Granting of a Boon)
ມາກັນເດຍ ລະລຶກເຖິງຄໍາຖາມເກົ່າທີ່ພຣະຣາຊາ ອຸຕຕານະປາດ ເຄີຍທູນຖາມພຣະມະເຫສວຣ ໃນສະພາຂອງລິສີແລະເທວະດາ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນລັບແລະມີບຸນສູງສຸດ ທັງຕົ້ນກໍາເນີດຂອງ «ຊູລະເພດ» ແລະຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງສະຖານທີ່ນັ້ນ. ພຣະອີສວຣ ຕອບໂດຍນໍາເລື່ອງຂອງດາຍຕະ ອັນທະກະ ຜູ້ມີອໍານາດຫຼາຍ ແລະຖືຕົນ ປົກຄອງໂດຍບໍ່ມີໃຜຕໍ່ຕ້ານ. ອັນທະກະ ຕັ້ງໃຈບູຊາພຣະມະຫາເທວ ແລະໄປທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາ ເຣວາ ເຮັດຕະປະ (tapas) ສີ່ຂັ້ນຕອນທີ່ເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມງວດຕາມກັນເປັນພັນປີ: ອົບອົດອາຫານ, ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍນ້ໍາ, ກິນຄວັນ, ແລະຝຶກໂຍຄະຢ່າງຍາວນານ ຈົນເຫຼືອແຕ່ກະດູກກັບຜິວ. ພະລັງຕະປະນັ້ນສະທ້ອນໄປຮອດໄກລາສ; ອຸມາ ສົນໃຈຄວາມຮຸນແຮງທີ່ບໍ່ເຄີຍມີ ແລະຕັ້ງຄໍາຖາມເລື່ອງການໃຫ້ພອນໄວເກີນໄປ. ພຣະສິວະ ແລະ ອຸມາ ໄປພົບນັກບໍາເພັນ ແລະພຣະສິວະປະທານໃຫ້ຂໍພອນ. ອັນທະກະ ຂໍໃຫ້ຊະນະເທວະດາທັງໝົດ; ພຣະສິວະປະຕິເສດວ່າບໍ່ສົມຄວນ ແລະໃຫ້ຂໍຢ່າງອື່ນ. ອັນທະກະ ທໍາທ່າຈະສິ້ນຫວັງ; ອຸມາ ເຕືອນວ່າການລະເລີຍຜູ້ມີພັກດີຈະກະທົບກຽດສັກສີຂອງພຣະສິວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງພັກດີ. ຈຶ່ງກໍານົດພອນປະນີປະນອມ: ອັນທະກະ ຈະຊະນະເທວະດາໄດ້ທັງໝົດ ຍົກເວັ້ນ ວິສນຸ ແລະຈະບໍ່ອາດຊະນະພຣະສິວະ. ເມື່ອຟື້ນຄືນແລະໄດ້ຮັບພະລັງ ອັນທະກະ ຍອມຮັບ ແລະພຣະສິວະກັບໄປໄກລາສ, ປິດຕອນດ້ວຍບົດຮຽນທາງທີໂລກວິທະຍາຂອງຕີຣຖະ ວ່າຕະປະ, ຄວາມປາຖະໜາ, ແລະການກໍາກັບພອນຕ້ອງມີຂອບເຂດ.
Adhyaya 46
अन्धकस्य स्वपुरप्रवेशः स्वर्गागमनं च (Andhaka’s Return, Ascent to Heaven, and the Abduction of Śacī)
ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ອັນທະກະ ດາຍຕະ ຜູ້ໄດ້ຮັບພອນຈາກ ສຳພູ (ພຣະສິວະ) ກັບເຂົ້າເມືອງຂອງຕົນ ແລະຖືກຕ້ອນຮັບດ້ວຍການສະເຫຼີມສະຫຼອງຂອງປະຊາຊົນ: ຕົກແຕ່ງລານເມືອງ ສວນ ສະໜອງນ້ຳ ວັດວາ ການສະດອງພຣະເວດ ຄຳສວຍມົນມງຄົດ ການໃຫ້ທານ ແລະຄວາມຮ່ວມມືຮ່ວມໃຈ. ລາວຢູ່ຢ່າງຮຸ່ງເຮືອງໃນອຳນາດແລະຄວາມສຸກ. ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍຮູ້ວ່າ ອັນທະກະມີຄວາມບໍ່ອາດຊະນະໄດ້ດ້ວຍພອນ ພວກເຂົາຈຶ່ງໄປພຶງພາ ວາສະວະ (ອິນທຣະ) ຢູ່ສະຫວັນ. ໃນຂະນະທີ່ປຶກສາກັນ ອັນທະກະກ້າຫານ ຂຶ້ນໄປຍອດເຂົາເມຣຸ ແລະເຂົ້າເຂດປ້ອມປະການຂອງອິນທຣະດັ່ງເປັນຂອງຕົນ. ອິນທຣະຫວາດກົວ ຈຶ່ງຕ້ອນຮັບແຂກ ແລະສະແດງສົມບັດສະຫວັນຕາມທີ່ຂໍ: ຊ້າງໄອຣາວະຕະ ມ້າອຸຈໄຊສຣະວະສ ອຸຣະວະສີແລະອັບສະຣາ ດອກປາຣິຊາຕະ ແລະດົນຕີ. ໃນການຟ້ອນລຳ ອັນທະກະເຫັນ ສາຈີ ແລະຊິງເອົາມະເຫສີຂອງອິນທຣະໄປ ກ່ອນຈະເກີດສົງຄາມ. ການຮົບພິສູດວ່າ ເທວະຖືກຂັບໄລ່ໂດຍອຳນາດຂອງລາວຜູ້ດຽວ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ພອນອຳນາດເມື່ອຄູ່ກັບຄວາມຢາກທີ່ບໍ່ຖືກຄວບຄຸມ ແລະການບັງຄັບ ຈະທຳໃຫ້ລະບຽບໂລກສັ່ນຄອນ.
Adhyaya 47
अन्धकविघ्ननिवेदनम् — The Devas Seek Refuge from Andhaka
ອັດຍາຍນີ້ເປັນລຳດັບ “ລາຍງານວິກິດ–ການຕອບຮັບຂອງເທວະ” ຕາມທີ່ມາຣະກັນເດຍເລົ່າ. ເທວະທັງຫຼາຍນຳໂດຍອິນທຣະ ເດີນທາງໄປບຣະຫມະໂລກ ດ້ວຍພາຫະນະອັນສົງ່າງາມ ແລະກົດກາບບູຊາພຣະພຣະຫມາ. ພວກເຂົາສັນລະເສີນພຣະອົງ ແລະກ່າວຄວາມທຸກທ້ອນວ່າ ອະສຸຣະອັນທະກະມີອຳນາດ ໄດ້ຊະນະເທວະ ປົ່ນຊັບສົມບັດແລະເພັດພອຍ ພ້ອມທັງບັງຄັບພາເອົາມະເຫສີຂອງອິນທຣະໄປ. ພຣະພຣະຫມາພິຈາລະນາແລ້ວກ່າວວ່າ ອັນທະກະເປັນ “ອະວັດຍະ” ສຳລັບເທວະ ແມ່ນບໍ່ງ່າຍຈະຖືກສັງຫານໂດຍເທວະ ເນື່ອງຈາກພອນຫຼືກົດແຫ່ງຈັກກະວານໃນອະດີດ. ຈາກນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍມີພຣະພຣະຫມາເປັນຜູ້ນຳ ໄປຫາພຣະວິສນຸ (ເກສະວະ/ຈະນາຣະດະນະ) ສັນລະເສີນແລະຂໍພຶ່ງພາ. ພຣະວິສນຸຮັບຟັງ ຖາມເຫດ ແລະເມື່ອຮູ້ການຖືກຫຍັບຫຍາມ ພຣະອົງປະກາດວ່າຈະສັງຫານຜູ້ກະທຳຜິດ ບໍ່ວ່າຢູ່ປາຕານ ໂລກ ຫຼືສະຫວັນ. ພຣະອົງລຸກຂຶ້ນຖືສັງຂ໌ ຈັກກະ ຄະທາ ແລະຄັນທະນູ ປອບໃຈເທວະ ໃຫ້ກັບໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກ—ປິດອັດຍາຍດ້ວຍຄຳສັນຍາແຫ່ງການຄຸ້ມຄອງ ແລະການຟື້ນຟູລະບຽບໃນໄວໆນີ້.
Adhyaya 48
अन्धकस्य विष्णुस्तुतिः शिवयुद्धप्राप्तिः च (Andhaka’s Hymn to Viṣṇu and the Provocation of Śiva for Battle)
ບົດນີ້ເລີ່ມດ້ວຍການສອບຖາມຂອງພະຣາຊາເຖິງບ່ອນຢູ່ແລະການກະທຳຂອງອັນທະກະ ຫຼັງຈາກໄດ້ປາບເທວະດາ. ມະຫາເທວະອະທິບາຍວ່າ ອັນທະກະເຂົ້າໄປສູ່ປາຕາລາ (ໂລກໃຕ້ດິນ) ແລະກຳລັງກໍ່ການທຳລາຍ. ເກສະວະ (ພຣະວິສນຸ) ຖືຄັນທະນູ ໃຊ້ອາວຸດອາກເນຍ; ອັນທະກະຕອບໂຕ້ດ້ວຍອາວຸດວາຣຸນະ ເກີດການປະລະອາສະຕຣາຕໍ່ອາສະຕຣາ. ອັນທະກະປາກົດຕາມແນວລູກສອນ ທ້າທາຍຈະນາຣະດະນະ ແລະຍົກຄຳພູດຮຸນແຮງ; ແຕ່ເມື່ອຖືກກົດຂີ່ໃນການຕໍ່ສູ້ໃກ້ຊິດ ຈຶ່ງຫັນໄປຫາ “ສາມະ” (ວິທີປະນີປະນອມ) ແລະຖວາຍສະຕຸຕິຍາວແກ່ພຣະວິສນຸ ໂດຍເອີ້ນນາມນາຣະສິງຫະ, ວາມະນະ, ວາຣາຫະ ແລະສັນລະເສີນພຣະເມດຕາ. ພຣະວິສນຸພໍໃຈ ປະທານພອນ; ອັນທະກະຂໍສົງຄາມອັນບໍລິສຸດແລະຮຸ່ງໂລດ ເພື່ອໄດ້ຂຶ້ນສູ່ໂລກສູງ. ພຣະວິສນຸບໍ່ຮັບຕໍ່ສູ້ ແຕ່ຊີ້ນຳໃຫ້ໄປຫາມະຫາເທວະ ໂດຍໃຫ້ສັ່ນຍອດເຂົາໄກລາສາເພື່ອກະຕຸ້ນພຣະສິວະ. ເມື່ອອັນທະກະເຮັດຕາມ ເກີດຄວາມປັ່ນປ່ວນທົ່ວຈັກກະວານ; ອຸມາຖາມເຖິງລາງບອກເຫດ ແລະພຣະສິວະຕັດສິນໃຈອອກໄປປະຈັນໜ້າ. ເທວະດາຈັດລົດທິບ; ສົງຄາມໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນ ດ້ວຍອາສະຕຣາອາກເນຍ, ວາຣຸນະ, ວາຍະວະ, ສາຣະປະ, ກາຣຸດະ, ນາຣະສິງຫະ ທີ່ຫັກລ້າງກັນ. ການຕໍ່ສູ້ລຸກລາມເຖິງມືຕໍ່ມື; ພຣະສິວະຖືກຕຶງໄວ້ຊົ່ວຄາວ ແຕ່ກໍຟື້ນຄືນ ແລະຟາດອັນທະກະດ້ວຍອາວຸດໃຫຍ່ ປັກໄວ້ເທິງຊູລະ. ຫຍອດເລືອດກໍ່ໃຫ້ເກີດດານະວະເພີ່ມ ພຣະສິວະຈຶ່ງເອີ້ນດຸຣກາ/ຈາມຸນດາ ໃຫ້ດື່ມເລືອດເພື່ອຢຸດການແຜ່ພັນ. ເມື່ອອັນຕະລາຍຖືກຄວບຄຸມ ອັນທະກະຫັນມາສັນລະເສີນພຣະສິວະ ແລະໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມຄະນະຂອງພຣະອົງເປັນ ພຣຶງຄີອີສະ ສະທ້ອນການປ່ຽນຈາກຄວາມຮຸນແຮງໄປສູ່ລະບຽບຈັກກະວານ।
Adhyaya 49
Śūlabheda Tīrtha-Māhātmya (The Glory of the Śūlabheda Pilgrimage Site)
ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ຫຼັງຈາກພຣະມະຫາເທວະສັງຫານອັນທະກະແລ້ວ ພຣະອົງກັບຄືນສູ່ໄກລາສະພ້ອມພຣະອຸມາ ເທວະທັງຫຼາຍມາຊຸມນຸມ ແລະຖືກຊີ້ນໍາໃຫ້ນັ່ງຕາມລໍາດັບ. ພຣະສິວະອະທິບາຍວ່າ ແມ່ນແຕ່ອະສູຣະຕາຍແລ້ວ ຕຣິສູລຂອງພຣະອົງຍັງມີຄາບເລືອດ ບໍ່ອາດບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍພິທີທົ່ວໄປເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຕັ້ງໃຈເດີນທາງສູ່ຕີຣຖະຢ່າງເປັນລະບົບກັບເທວະທັງຫຼາຍ. ພຣະອົງອາບນ້ໍາຕາມຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງຈາກປຣະພາສະເຖິງເຂດຄົງຄາ-ສາຄະຣະ ແຕ່ບໍ່ສໍາເລັດດັ່ງປາດຖະໜາ ຈຶ່ງໄປຫາແມ່ນ້ໍາເຣວາ (ນັຣມະດາ) ອາບນ້ໍາທັງສອງຝັ່ງ ແລະເຖິງພູທີ່ກ່ຽວກັບພຣະິສີພຣຶກຸ. ທີ່ນັ້ນພຣະສິວະພັກດ້ວຍຄວາມເມື່ອຍລ້າ ແລະຊີ້ເຫັນສະຖານທີ່ໜຶ່ງທີ່ງາມພິເສດ ແລະມີເຄື່ອງໝາຍພິທີກຳອັນສູງ. ພຣະອົງໃຊ້ຕຣິສູລທະລຸພູ ເຮັດໃຫ້ເກີດຮອຍແຕກລຶກລົງໄປ ແລະຕຣິສູລກໍກາຍເປັນບໍລິສຸດໄຮ້ຄາບ ຈຶ່ງສະຖາປະນາເຫດຜົນແຫ່ງການຊໍາລະບາບຂອງ “ຊູລະເພດະ”. ພຣະສາຣະສະວະຕີປາກົດອອກຈາກພູເປັນພຣະອົງຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ ກໍ່ເກີດສັງຄົມນ້ໍາອີກແຫ່ງ ທີ່ຖືກປຽບທຽບກັບການພົບກັນ “ຂາວ-ດໍາ” ອັນໂດງດັງທີ່ປຣະຍາກ. ພຣະພຣະຫມາສະຖາປະນາລິງຄະ “ພຣະຫມເມສ/ພຣະຫມເມສະວະຣະ” ຜູ້ລົບທຸກ ແລະພຣະວິສນຸຖືກກ່າວວ່າປະທັບຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຢ່າງຖາວອນ. ຕໍ່ມາບົດບັນຍາຍພູມສັນຖານພິທີກຳ: ຮອຍຂີດຈາກປາຍຕຣິສູລນໍານ້ໍາໃຫ້ໄຫຼເຂົ້າສູ່ເຣວາ ກໍ່ໃຫ້ເກີດທາງນ້ໍາສັກສິດ ພ້ອມກັບ “ລິງຄະນ້ໍາ” ແລະກຸ່ມບໍ່/ກຸນດະ 3 ແຫ່ງທີ່ມີກະແສວົນ. ມີກົດກາອາບນ້ໍາ ທາງເລືອກມັນຕຣະ (ມັນຕຣະ 10 ພະຍາງ ແລະມັນຕຣະເວດ) ການປະຕິບັດສໍາລັບວັນນະ ແລະເພດທຸກຢ່າງ. ການອາບນ້ໍາຖືກເຊື່ອມກັບຕັຣປະນະ ກິດຈະກໍາຄ້າຍສຣາດທະ ແລະທານ; ມີຜູ້ພິທັກ (ວິນາຍະກະ ແລະ ກເສດຣະປາລະ) ແລະອຸປະສັກຈະເກີດແກ່ຜູ້ປະພຶດບໍ່ຖືກທາງ ຊີ້ວ່າການເດີນທາງຕີຣຖະແມ່ນວິໄນທາງຈິດໃຈ. ຟະລາສຣຸຕິຍ້ອງຍໍການຊໍາລະບາບ ການລົບຄວາມຜິດ ແລະການຍົກສູງບັນພະບຸລຸດ ເມື່ອປະກອບພິທີຖືກຕ້ອງທີ່ຊູລະເພດະ។
Adhyaya 50
द्विजपात्रता-दानविधि-तीर्थश्राद्धकन्यादानोपदेशः (Eligibility of Brahmins, Ethics of Dāna, Tīrtha-Śrāddha, and Guidance on Kanyādāna)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະຫວ່າງ ອຸຕຕານະປາດ ແລະ ພຣະອີສະວະຣະ. ຕອນຕົ້ນກ່າວເຖິງຄຸນສົມບັດຂອງຜູ້ຮັບການນັບຖື ແລະ ຜູ້ຮັບທານ ໂດຍຍົກອຸປະມາວ່າ ພຣາຫມັນທີ່ບໍ່ຮຽນວິດ (anadhīyāna/anṛca) ເປັນແຕ່ຊື່ ແຕ່ບໍ່ໃຫ້ຜົນທາງພິທີກຳແກ່ການບູຊາ. ຕໍ່ມາມີບັນຊີຄຸນລັກສະນະທີ່ເຮັດໃຫ້ຂາດສິດຮັບທານ (ຜິດສິນທຳ, ຜິດພິທີ, ຜິດສັງຄົມ) ແລະສະຫຼຸບວ່າ ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ສົມຄວນ ຈະກາຍເປັນບໍ່ມີຜົນ. ຈາກນັ້ນອະທິບາຍວິທີປະຕິບັດ tīrtha-śrāddha: ຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດຫຼັງຈາກສຣາດທະໃນເຮືອນ, ຖືຂໍ້ຫ້າມຕາມເຂດແດນ, ເດີນທາງໄປຈຸດຕີຣຖະທີ່ກ່າວນາມ, ອາບນ້ຳ ແລະ ທຳສຣາດທະຫຼາຍສະຖານີ ພ້ອມເຄື່ອງບູຊາເຉພາະ ເຊັ່ນ piṇḍa ກັບ payasa, ນ້ຳເຜິ້ງ, ເນີຍໃສ. ຍັງກ່າວເຖິງຜົນ: ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ ແລະ ຜົນສະຫວັນຕາມລຳດັບຂອງທານຕ່າງໆ (ເກີບ, ຕຽງ, ມ້າ, ຮົ່ມ, ເຮືອນພ້ອມເຂົ້າ, tiladhenu, ນ້ຳ ແລະ ອາຫານ) ໂດຍຍົກຍ້ອງ annadāna ເປັນພິເສດ. ຕອນທ້າຍກ່າວເຖິງ kanyādāna ວ່າເປັນທານສູງສຸດ: ຄວນມອບໃຫ້ຜູ້ຮັບທີ່ມີຕະກູນດີ, ມີຄຸນທຳ, ມີຄວາມຮູ້; ຕຳນິການນຳເງິນມາແລກປ່ຽນການແຕ່ງງານ. ຍັງແບ່ງປະເພດທານຕາມການໃຫ້ໂດຍບໍ່ຖືກຂໍ, ໃຫ້ເມື່ອຖືກເຊີນ, ຫຼືໃຫ້ເມື່ອຖືກຂໍ ແລະເຕືອນບໍ່ໃຫ້ໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ສາມາດ ພ້ອມທັງບໍ່ໃຫ້ຮັບທານຢ່າງບໍ່ຖືກທຳນຽມ.
Adhyaya 51
Śrāddha-kāla-nirṇaya, Viṣṇu-jāgaraṇa, and Markaṇḍeśvara-guhā-liṅga Māhātmya (Ritual Timing and Cave-Shrine Observances)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະວິທະຍາ: ອຸຕຕານະປາດາ ຖາມພຣະອີສະວະຣະ ວ່າຄວນເຮັດ śrāddha, dāna ແລະການເດີນທາງຈາລິກໄປຕີຣຖະ ໃນເວລາໃດ. ພຣະອີສະວະຣະ ຕອບດ້ວຍການຈັດລຳດັບເວລາມງຄົດສຳລັບ śrāddha ຕາມປະຕິທິນ—ຕິຖິທີ່ມີຊື່ໃນແຕ່ລະເດືອນ, ການປ່ຽນອາຍະນະ, aṣṭakā, saṅkrānti, vyatīpāta ແລະເວລາຄຣາສ—ພ້ອມຢືນຢັນວ່າທານທີ່ໃຫ້ໃນເວລານັ້ນໄດ້ຜົນ “ອັກສະຍະ” ບໍ່ເສື່ອມສູນ. ຕໍ່ມາເນື້ອຫາຫັນໄປຫາວິໄນແຫ່ງພັກຕິ: ອົບວາສໃນ Ekādaśī ຂ້າງຂຶ້ນຂອງເດືອນ Madhu-māsa, ຢືນຍາມກາງຄືນໃກ້ພຣະບາດຂອງ Viṣṇu, ບູຊາດ້ວຍທູບ ໂຄມໄຟ ເຄື່ອງບູຊາ ພວງມາລາ ແລະການສວດທ່ອງເລື່ອງສັກສິດກ່ອນໜ້າ; ການຈະປະສູກຕະແຫ່ງເວດ ຖືກກ່າວວ່າຊຳລະບາບ ແລະນຳໄປສູ່ຄວາມພົ້ນ. ຍາມເຊົ້າໃຫ້ເຮັດ śrāddha ດ້ວຍການນັບຖືພຣາຫມະນະຢ່າງລະມັດລະວັງ ແລະໃຫ້ທານຕາມກຳລັງ—ຄຳ, ງົວ, ເສື້ອຜ້າ—ເພື່ອໃຫ້ປິຕຣິພໍໃຈຍາວນານ. ຈາກນັ້ນມີແຜນທາງຈາລິກ: ໃນ Trayodaśī ໄປບູຊາລິງຄະໃນຖ້ຳ ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ Markaṇḍeśvara ຊຶ່ງຖືກສ້າງໂດຍລະສີ Markaṇḍeya ຫຼັງຈາກຕະປັສ ແລະໂຍກະຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ພິທີໃນຖ້ຳປະກອບດ້ວຍອາບນ້ຳ, ອົບວາສ, ຄວບຄຸມອິນທຣີຍະ, ຢືນຍາມ, ຖວາຍໂຄມໄຟ, ອະພິເສກດ້ວຍ pañcāmṛta/pañcagavya ແລະຈະປະມັນຕຣາຫຼາຍຢ່າງ (ລວມທັງຈຳນວນ Sāvitrī). ຂໍ້ຄວາມເນັ້ນ pātra-parīkṣā (ການກວດຄວາມເໝາະສົມຂອງຜູ້ຮັບ) ແລະກ່າວເຖິງ “ດອກໄມ້” 8 ປະເພດເປັນທານທາງໃຈ ຈົນສຸດທ້າຍເຖິງຄຸນທຳ: ahiṃsā, indriya-nigraha, dayā, kṣamā, dhyāna, tapas, jñāna, satya. ທ້າຍບົດຂະຫຍາຍລາຍການທານ (ພາຫະນະ, ເຂົ້າເກັດ, ເຄື່ອງມືກະສິກຳ, ໂດຍສະເພາະ go-dāna) ແລະຍົກຍ້ອງບຸນອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ໃນເວລາຄຣາສ; ກ່າວວ່າບ່ອນໃດເຫັນງົວ ຕີຣຖະທັງປວງຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ແລະການລະລຶກ-ກັບໄປຕີຣຖະ ຫຼືຕາຍທີ່ນັ້ນ ແມ່ນຄວາມໃກ້ຊິດກັບ Rudra.
Adhyaya 52
Dīrghatapā-āśrama and the Account of Ṛkṣaśṛṅga (दीर्घतपा-आश्रमः तथा ऋक्षशृङ्गोपाख्यानप्रस्तावः)
ບົດທີ 52 ເລີ່ມດ້ວຍພຣະອີສະວະຣະປະກາດວ່າຈະເລົ່າເລື່ອງເກົ່າກ່ຽວກັບມະຫາຕະປະສີຜູ້ໜຶ່ງ ຜູ້ທີ່ພ້ອມຄອບຄົວໄດ້ບັນລຸສະຫວັນ; ພຣະຣາຊາ ອຸຕຕານະປາດະ ຈຶ່ງທູນຂໍໃຫ້ຊີ້ແຈງເລື່ອງນັ້ນ. ຕໍ່ມາ ກະທາຫັນໄປພັນນາກາສີ ແລະ ນະຄອນວາຣານະສີ ໃນສະໄໝພຣະຣາຊາ ຈິຕຣະເສນະ: ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ, ສຽງສວດວິທີວິເທດ, ການຄ້າຄຶກຄື້ນ, ແລະ ວັດ–ອາສຣົມຫນາແນ່ນ. ທາງເໜືອຂອງເມືອງ ໃນປ່າມັນດາຣະວະນະ ມີອາສຣົມມີຊື່ສຽງ ທີ່ພັກຂອງພຣາຫມະນະຕະປະສີ ດີຣຄະຕະປາ ຜູ້ມີຕະປະອັນແຮງກ້າ. ທ່ານຢູ່ຮ່ວມກັບພັນລະຍາ, ລູກຊາຍ, ແລະ ລູກສະໃພ້ ມີລູກຊາຍຫ້າຄົນຄອຍຮັບໃຊ້. ຄົນນ້ອຍສຸດ ຣຶກສະສຣິງຄະ ເປັນຜູ້ຮຽນວິເທດ, ຮັກສາພຣະຫມະຈັນ, ມີຄຸນທຳ, ເປັນໂຢຄີ, ແລະ ກິນຢ່າງສົມຖະ. ມີມູນເຫດພິເສດ: ທ່ານເຄື່ອນໄຫວໃນຮູບກວາງ ແລະ ຄົບຄົນກັບຝູງກວາງ ແຕ່ກໍກັບມາກາບໄຫວ້ບິດາມານດາທຸກມື້. ທ້າຍສຸດ ໂດຍອຳນາດຊະຕາ (daiva-yoga) ຣຶກສະສຣິງຄະ ເສຍຊີວິດ ເປັນຈຸດຫັນໃຫ້ພິຈາລະນາເລື່ອງຊະຕາ, ບຸນ, ແລະ ເສັ້ນທາງຫຼັງຄວາມຕາຍຂອງຄອບຄົວຕະປະສີ.
Adhyaya 53
चित्रसेन-ऋक्षशृङ्गसंवादः (King Citrasena and Sage Ṛkṣaśṛṅga: Accidental Injury and Ethical Remediation)
ບົດນີ້ເປັນນິທານສອນທຳທີ່ພຣະອີສະວະຣະເລົ່າໃຫ້ອຸຕຕານະປາດຟັງ ແລະກ່າວຊັດວ່າ ການຟັງດ້ວຍໃຈຕັ້ງມັ່ນຊ່ວຍຊຳລະຄວາມຜິດ. ພຣະຣາຊາຈິຕຣະເສນ ແຫ່ງກາສີ ຜູ້ມີທຳ ແລະອຳນາດ ອອກລ່າສັດກັບກະສັດພັນທະມິດ ແຕ່ໃນປ່າມີຝຸ່ນແລະຄວາມວຸ່ນວາຍ ເຮັດໃຫ້ພຣະອົງພັດພາກຈາກຂະບວນ. ເມື່ອຫິວແລະຫົວກະຫາຍ ພຣະອົງໄປຮອດສະຣະນ້ຳທິບ ອາບນ້ຳ ທຳຕັຣປະນະແກ່ປິຕຣິ ແລະເທວະ ພ້ອມບູຊາພຣະສັງກະຣະດ້ວຍດອກບົວ. ພຣະອົງເຫັນຝູງກວາງຫຼາຍຕົວຢູ່ຫຼາຍທ່າ ແລະມີມະຫາຕະປະສີ ຣຶກສະສຣຶງຄະ ນັ່ງຢູ່ກາງ. ພຣະຣາຊາເຂົ້າໃຈຜິດວ່າເປັນໂອກາດລ່າ ຈຶ່ງຍິງລູກສອນໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈ ໄປຖືກພຣະດູກດິນ. ພຣະດູກດິນເວົ້າດ້ວຍສຽງມະນຸດ ພຣະຣາຊາຕົກໃຈ ສາລະພາບວ່າບໍ່ໄດ້ຈົ່ງໃຈ ແລະຂໍຈະເຜົາຕົນເອງເພື່ອຊົດໃຊ້ ເພາະຮູ້ວ່າບາບບຣະຫມະຫັດຍາໜັກຫນາ. ຣຶກສະສຣຶງຄະປະຕິເສດ ເຕືອນວ່າຈະເຮັດໃຫ້ການຕາຍເພີ່ມຂຶ້ນໃນຄອບຄົວຜູ້ພຶງພາພຣະອົງ ແລະສັ່ງໃຫ້ອຸ້ມພຣະອົງໄປອາສຣົມຂອງພໍ່ແມ່ ສາລະພາບຕໍ່ແມ່ເປັນ “ຜູ້ຂ້າລູກ” ເພື່ອໃຫ້ທ່ານກຳນົດທາງແຫ່ງຄວາມສະຫງົບ. ພຣະຣາຊາອຸ້ມໄປ ແຕ່ໃນການຢຸດພັກຫຼາຍຄັ້ງ ຣຶກສະສຣຶງຄະດັບຊີວິດດ້ວຍສະມາທິໂຍຄະ. ພຣະຣາຊາຈັດພິທີສົບຕາມຄຳພີ ແລະໂສກເສົ້າ ເປັນປະຕູໄປສູ່ຄຳສອນຕໍ່ໄປເກືອບກັບການແກ້ໄຂບາບ ແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງທຳ.
Adhyaya 54
अध्याय ५४ — शूलभेदतीर्थ-माहात्म्य तथा चित्रसेनस्य प्रायश्चित्त-मार्गः (Shūlabheda Tīrtha-Māhātmya and King Citraseṇa’s Expiatory Path)
ບົດນີ້ເລົ່າເຖິງວິກິດແຫ່ງກົດເຫດ–ຜົນທາງທຳ ແລະວິທີແກ້ບາບດ້ວຍພິທີກຳ. ພຣະຣາຊາ ຈິດຣະເສນ ໄດ້ກະທຳຜິດຮ້າຍຄ້າຍບາບຂ້າພຣາຫມັນ ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼົງໃນການລ່າ ແລະໄດ້ຂ້າ ຣຶກສະສຣິງຄະ ບຸດຂອງິສີ ດີຣຄະຕະປາ. ເມື່ອພຣະອົງໄປສາລະພາບ ຄອບຄົວຂອງິສີຕົກຢູ່ໃນຄວາມໂສກ: ມານດາຮ້ອງໄຫ້ຈົນສະຫຼົບແລະເສຍຊີວິດ; ລູກໆ ແລະລູກໃພ້ກໍເສຍຊີວິດຕາມ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນນ້ຳໜັກຂອງກຳມະຈາກການທຳຮ້າຍຜູ້ຖືຕະປະ. ດີຣຄະຕະປາແຕ່ກ່ອນຕຳໜິພຣະຣາຊາ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວທຳມະວ່າ ມະນຸດຖືກຂັບດັນໂດຍກຳມະເກົ່າ ແຕ່ຜົນກໍຍັງຕ້ອງປາກົດ. ທ່ານຈຶ່ງກຳນົດທາງແກ້ບາບ: ໃຫ້ພຣະຣາຊາເຜົາສົບຄອບຄົວທັງໝົດ ແລະນຳອັດຖິໄປຈຸ່ມລົງທີ່ ສູລະເພດ ຕີຣຖະ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ອັນລືຊື່ວ່າຊຳລະບາບແລະທຸກຂ໌. ພຣະຣາຊາເດີນທາງໄປທາງໃຕ້ດ້ວຍຄວາມອົດທົນ: ເດີນຕີນ, ກິນນ້ອຍ, ອາບນ້ຳຊ້ຳໆ, ຖາມທາງຈາກິສີຜູ້ພຳນັກ ແລະໄດ້ເຫັນນິມິດອັນອັດສະຈັນຢືນຢັນອຳນາດຂອງຕີຣຖະ. ພຣະອົງວາງອັດຖິ, ອາບນ້ຳ, ທຳຕັຣປະນະດ້ວຍນ້ຳປົນງາ ແລະຈຸ່ມອັດຖິລົງ. ຜູ້ຕາຍປາກົດເປັນຮູບເທວະມີພາຫະນະຟ້າ; ດີຣຄະຕະປາຜູ້ສູງສົ່ງກໍອວຍພອນ ແລະປະກາດວ່າພິທີນີ້ເປັນແບບຢ່າງ ນຳໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຜົນຕາມປາດຖະໜາ.
Adhyaya 55
Śūlabheda-Tīrtha Māhātmya (शूलभेदतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of the Śūlabheda Sacred Ford
ອຸຕຕານະປາດ ຖາມເຖິງພະຣາຊາ ຈິຕຣະເສນ ຫຼັງຈາກໄດ້ເຫັນອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ. ພຣະອີສະວະຣະ ເລົ່າວ່າ ຈິຕຣະເສນ ຂຶ້ນໄປທີ່ ພຣຶກຸຕຸງຄະ ແລະບໍາເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນ ໃກ້ກຸນດະ ໂດຍສະມາທິຕໍ່ ພຣະພຣະມາ, ພຣະວິສະນຸ, ແລະ ພຣະມະເຫສະວະຣະ. ຣຸທຣະ ແລະ ເກສະວະ ປາກົດຕົວ ເພື່ອຫ້າມການສະລະຊີວິດກ່ອນເວລາ ແລະແນະນໍາໃຫ້ກັບໄປຄອງຣາຊະອານາຈັກຢ່າງຖືກທໍາ ໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ. ແຕ່ຈິຕຣະເສນ ບໍ່ຍຶດຕິດກັບຣາຊະສົມບັດ ແລະຂໍໃຫ້ຕຣິມູຣຕິ ສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ, ໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ມີບຸນສົມຄວນເທົ່າ ກະຍາສິຣະ, ແລະຂໍຕໍາແໜ່ງນໍາໃນຫມູ່ຄະນະຂອງພຣະສິວະ. ພຣະອີສະວະຣະ ປະທານພອນ: ພຣະທັງສາມຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ ຊູລະເພດະ ໃນຮູບແບບສ່ວນໜຶ່ງຕະຫຼອດສາມການ; ແລະຈິຕຣະເສນ ກາຍເປັນ ຄະນາທິປະຕິ ນາມ “ນັນດີ” ມີໜ້າທີ່ຄ້າຍພຣະຄະເນສ ໄດ້ຮັບການບູຊາກ່ອນໃກ້ພຣະສິວະ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດຄຸນຄ່າຂອງຕີຣຖະ ວ່າສູງກວ່າຕີຣຖະອື່ນໆ (ຍົກເວັ້ນກະຍາ), ອະທິບາຍຂອບເຂດບໍລິເວນກຸນດະສໍາລັບພິທີກຳ, ແລະຜົນຂອງ ສຣາດທະ/ປິນດະ: ຊ່ວຍປົດປ່ອຍບັນພະບຸຣຸດ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕາຍຢ່າງຫຍຸ້ງຍາກບໍ່ທັນມີພິທີ, ອາບນໍ້າຢ່າງດຽວກໍຊໍາລະບາບທີ່ເຮັດໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈ, ແລະການສະລະໂລກທີ່ນັ້ນໄດ້ຜົນສູງ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍ ສັນລະເສີນການອ່ານ, ຟັງ, ຂຽນ, ແລະຖວາຍທານມາຫາຕມະຍະ ວ່າກໍາຈັດອະກຸສົນ ໃຫ້ສໍາເລັດປາຖະນາ ແລະໄດ້ຢູ່ໃນໂລກຂອງຣຸທຣະ ຕາມໄລຍະທີ່ຄໍາພີຍັງຖືກຮັກສາໄວ້.
Adhyaya 56
देवशिला-शूलभेद-तीर्थमाहात्म्य तथा भानुमती-व्रताख्यान (Devāśilā–Śūlabheda Tīrtha Māhātmya and the Bhānumatī Vrata Narrative)
ອັດທະຍາ 56 ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບທາງທິດສະດີສາສະໜາ. ອຸຕຕານະປາດາ ຖາມວ່າ ແມ່ນ້ຳຄັງຄາລົງມາແນວໃດ ແລະ ທີ່ສັກສິດ “ເທວາສິລາ” ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ; ພຣະອີສະວະຣະ ຈຶ່ງເລົ່າຕຳນານກຳເນີດພູມສັກສິດ: ເທວະດາເຊີນຄັງຄາ; ຣຸດຣະປ່ອຍນາງອອກຈາກຜົມມັດ (ຊະຕາ); ແລະ ປາກົດເປັນ “ເທວະນະທີ” ເພື່ອປະໂຫຍດມະນຸດ. ຈາກນັ້ນ ກໍກຳນົດກຸ່ມທີ່ສັກສິດຮອບ “ຊູລະເບດ”, “ເທວາສິລາ” ແລະ ບ່ອນ “ສະຣະສະວະຕີ ປຣາຈີ”. ຕໍ່ມາເປັນຄຳແນະນຳພິທີປະຕິບັດ: ອາບນ້ຳ, ຕັຣປະນະ, ສຣາດທະກັບພຣາຫມະນທີ່ມີຄຸນສົມບັດ, ອົບພະສົດເອກາດະຊີ, ຕື່ນຍາມຄືນ (ຊາກະຣະນະ), ອ່ານ/ຟັງປູຣານະ ແລະ ທານ—ເປັນເຄື່ອງມືຊຳລະບາບ ແລະ ທຳໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈ. ນິທານຕົວຢ່າງເລົ່າເຖິງ ພານຸມະຕີ ລູກສາວແມ່ຫມ້າຍຂອງກະສັດ ວີຣະເສນະ ທີ່ຖືວຣະຕະເຂັ້ມງວດ ແລະ ເດີນທາງຈາລິກຫຼາຍປີ (ຄັງຄາ → ເສັ້ນທາງໃຕ້ → ເຂດເຣວາ → ທີ່ສັກສິດຕໍ່ທີ່ສັກສິດ) ກ່ອນຈະພັກຢູ່ຊູລະເບດ/ເທວາສິລາ ດ້ວຍການບູຊາ ແລະ ຕ້ອນຮັບພຣາຫມະນ. ອີກນິທານໜຶ່ງເວົ້າເຖິງນາຍພານທຸກຍາກກັບເມຍ ທີ່ຖວາຍດອກໄມ້–ໝາກໄມ້, ຮັກສາເອກາດະຊີ, ເຂົ້າຮ່ວມພິທີທີ່ສັກສິດ ແລະ ຍຶດຖືຄວາມຈິງ–ການໃຫ້ທານ ຈົນປ່ຽນຊີວິດໄປສູ່ບຸນ. ທ້າຍສຸດ ຈັດປະເພດຜົນຂອງທານ (ງາ, ໂຄມໄຟ, ທີ່ດິນ, ຄຳ ແລະອື່ນໆ) ຍົກ “ພຣະຫມະທານ” ເປັນສູງສຸດ ແລະ ຊີ້ວ່າ ເຈດຕະນາ/ພາວະ ເປັນຕົວກຳນົດຜົນທີ່ແທ້ຈິງ.
Adhyaya 57
Padmaka-parva and the Śabara’s Liberation at Markaṇḍa-hrada (Revā Khaṇḍa, Adhyāya 57)
ບົດນີ້ສະແດງທັດສະນະທາງທະໂລກະວິທະຍາ 2 ພາກ. ພາກທໍາອິດ ພານຸມະຕີປະຕິບັດວຣະຕະແບບໄສວະຢ່າງເປັນລະບຽບຕາມວັນຈັນທະຄະຕິ: ເລີ້ຍງພຣາຫມັນ, ຖືອຸປະວາສ-ນິຍະມະ, ອາບນ້ໍາທີ່ສະຫຼອງມາກະນະດະ (Markaṇḍasya hrada), ແລະບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣະ (Vṛṣabhadhvaja) ດ້ວຍປັນຈາມຣິຕ, ນ້ໍາຫອມ, ທູບ, ໂຄມໄຟ, ເຄື່ອງບູຊາ, ດອກໄມ້ ແລະການຕື່ນບູຊາຕະຫຼອດຄືນ (kṣapā-jāgaraṇa) ພ້ອມການອ່ານປຸຣານະ, ຮ້ອງເພງ, ຟ້ອນລໍາ, ແລະສັນລະເສີນ. ພຣາຫມັນຈຶ່ງຊີ້ວ່າເປັນງານ Padmaka ພ້ອມລາຍລະອຽດ tithi/nakṣatra/yoga/karana ແລະກ່າວວ່າ ທານ, ຮອມ, ແລະຈະປະທີ່ນີ້ເປັນ akṣaya ບໍ່ໝົດສິ້ນ. ພາກທີສອງເປັນບົດສົນທະນາດ້ານຈັນຍາ. ພານຸມະຕີພົບຊາບະຣະຄົນໜຶ່ງກໍາລັງຈະໂດດຈາກພູ Bhṛgumūrdhan ພ້ອມພັນລະຍາ ເນື່ອງຈາກຢ້ານສັງສານ ແລະກັງວົນວ່າໄດ້ເກີດເປັນຄົນແລ້ວຈະບໍ່ທັນປະຕິບັດທຳ. ນາງຊີ້ນໍາວ່າຍັງມີເວລາ ແລະສາມາດຊໍາລະດ້ວຍວຣະຕະແລະການໃຫ້. ແຕ່ຊາບະຣະປະຕິເສດການອຸປະຖໍາດ້ວຍຊັບ ໂດຍກັງວົນເລື່ອງ “ໜີ້ອາຫານ/ຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ”—ຜູ້ກິນອາຫານຄົນອື່ນເຫມືອນກິນບາບຂອງຄົນນັ້ນ. ລາວຜູກຕົນດ້ວຍຜ້າຄື່ງຜືນ ຈິດຈົມຢູ່ໃນພຣະຫຣິ ແລ້ວຕົກລົງ; ບໍ່ດົນຕໍ່ມາ ລາວແລະພັນລະຍາຖືກເຫັນຂຶ້ນໄປໃນຍານຟ້າຂອງເທວະ ຊີ້ຖຶງການຫຼຸດພົ້ນແລະຊະຕາກໍາອັນສູງສົ່ງ.
Adhyaya 58
Śūlabheda-tīrtha Māhātmya (Glory of the Śūlabheda Sacred Site)
ບົດ 58 ເປັນການສັນລະເສີນມາຫາຕະມະຂອງຕີຣະຖະ Śūlabheda ຢ່າງເປັນລຳດັບ ແລະຈົບລົງດ້ວຍ phalaśruti ກ່າວຜົນບຸນ. Uttānapāda ຖາມພຣະ Īśvara ກ່ຽວກັບການກະທຳຂອງ Bhānumatī ແລະຄວາມໝາຍຂອງມັນ. Īśvara ເລົ່າວ່ານາງເຂົ້າໄປຫາ kuṇḍa ໜຶ່ງ ຮູ້ທັນທີວ່າເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລ້ວເຮັດພິທີຕາມທຳນຽມ: ເຊີນແລະນັບຖື brāhmaṇa ໃຫ້ dāna ຕາມກົດ ແລະຕັ້ງໃຈໃຫ້ໝັ້ນຄົງ. ນາງບູຊາ pitṛs ແລະ devas ຮັກສາວິນັຍຕາມໄລຍະທີ່ກຳນົດ (ກ່າວເຖິງຄື່ງເດືອນໃນ Madhu-māsa) ແລ້ວໃນວັນ amāvāsyā ໄປຍັງບໍລິເວນພູ. ຂຶ້ນສູ່ຍອດພູ ນາງຂໍໃຫ້ brāhmaṇa ນຳຂໍ້ຄວາມປອງດອງໄປຫາຄອບຄົວແລະຍາດພີ່ນ້ອງ ພ້ອມປະກາດວ່າດ້ວຍ tapas ຂອງຕົນທີ່ Śūlabheda ນາງຈະສະຫຼະຮ່າງ ແລະໄດ້ສະຖານະສະຫວັນ. brāhmaṇa ຍອມຮັບ ເຮັດໃຫ້ຄວາມສົງໄສຫາຍໄປ. ນາງຈັດເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະດ້ວຍໃຈຈຸດດຽວ ສະຫຼະຮ່າງ; ນາງຟ້າສະຫວັນປາກົດ ເຊີນຂຶ້ນ vimāna ອັນທິບ ໄປຫາ Kailāsa ຕໍ່ໜ້າຜູ້ເຫັນ. Mārkaṇḍeya ປິດທ້າຍໂດຍຢືນຢັນສາຍການຖ່າຍທອດເລື່ອງນີ້ ແລະກ່າວ phalaśruti ຢ່າງແຂງແຮງ: ການອ່ານຫຼືຟັງດ້ວຍສັດທາ ບໍ່ວ່າຢູ່ຕີຣະຖະ ຫຼືໃນວັດ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບໜັກທີ່ສະສົມມາດົນ ໂດຍລະບຸບາບຫຼາຍປະເພດທັງດ້ານສັງຄົມ ພິທີກຳ ແລະການຫັກຫຼັງຄວາມໄວ້ວາງໃຈ ທີ່ຖືກ “Śūlabheda” ຕັດຂາດ. ຍັງກ່າວວ່າຖ້າສວດໃນເວລາ śrāddha ໃນຂະນະ brāhmaṇa ກຳລັງຮັບປະທານ ຈະເຮັດໃຫ້ pitṛs ຍິນດີ ແລະຜູ້ຟັງໄດ້ສຸກມົງຄຸນ ອາຍຸຍືນ ແລະຊື່ສຽງດີ.
Adhyaya 59
पुष्करिणीतीर्थमाहात्म्यं (Puṣkariṇī Tīrtha Māhātmya on the Revā’s Northern Bank)
ມາຣະກັນເດຍະໄດ້ພັນລະນາເຖິງ «ປຸສກະຣິນີ» ຕີຣຖະອັນທຳລາຍບາບ ໃຫ້ໄປຢ້ຽມເພື່ອຊຳລະຕົນ. ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳເຣວາ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງວ່າມີມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ເນື່ອງຈາກ ດິວາກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ເປັນ «ເວດະມູຣຕິ» ສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດ. ອານຸພົນຂອງຕີຣຖະນີ້ຖືກປຽບກັບ ກຸຣຸກເສດຕຣະ ໂດຍເນັ້ນການໃຫ້ຜົນສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາທຸກປະການ ແລະເພີ່ມພູນຜົນຂອງທານ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງອານຸສົງຂອງການບໍລິຈາກແລະພິທີປະຕິບັດ: ອາບນ້ຳໃນເວລາສຸລິຍຄຣາສ ແລ້ວໃຫ້ທານຢ່າງຖືກຕ້ອງ (ຂອງມີຄ່າ ແລະສັດລ້ຽງ). ການຖວາຍຄຳ/ເງິນແກ່ພຣາຫມະນະຖືກກ່າວວ່າຜົນຈະທະວີຄູນຕະຫຼອດ 13 ມື້. ການເຮັດຕາຣປະນະດ້ວຍນ້ຳຜະສົມງາ ເພື່ອໃຫ້ປິຕຣະແລະເທວະດາພໍໃຈກໍຖືກຍົກຂຶ້ນ. ການເຮັດສຣາດທະດ້ວຍປະຍາສະ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ແລະກີ ໃຫ້ສະຫວັນ ແລະຜົນບຸນບໍ່ເສື່ອມແກ່ບັນພະບຸລຸດ. ການຖວາຍດ້ວຍເຂົ້າ/ໝາກໄມ້ (akṣata, badara, bilva, iṅguda, tila) ກໍໃຫ້ຜົນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ແກ່ນສຳຄັນຂອງພາກພິທີຄືການນະມັດສະການພຣະອາທິດ: ອາບນ້ຳ, ບູຊາດິວາກະຣະ, ສະວດ «ອາດິຕຍະຫຣິດະຍະ», ແລະຈະປະເວດ (ແມ່ນແຕ່ພຽງບົດດຽວ) ຊຶ່ງນຳໄປສູ່ຜົນເວດທັງປວງ, ການພົ້ນບາບ, ແລະການເຂົ້າເຖິງໂລກອັນສູງສົ່ງ. ທ້າຍສຸດ ຜູ້ທີ່ສະຫລະຊີວິດທີ່ນັ້ນຕາມພິທີ ຈະໄດ້ຮັບສະຖານະສູງສຸດອັນເກີດຈາກພຣະອາທິດ.
Adhyaya 60
रवितीर्थ-आदित्येश्वर-माहात्म्य एवं नर्मदास्तोत्रफलम् (Ravītīrtha–Ādityeśvara Māhātmya and the Fruit of the Narmadā Hymn)
ມາຣກັນເດຍ ກັບມາສອນຢຸທິສຖິຣ ໂດຍຍົກຍ້ອງ ອາດິຕະເຢສະວະຣະ ແລະ ຣະວິຕີຣຖະ ເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສຸດ ທີ່ມີອານຸພາບເຫນືອກວ່າຕີຣຖະຊື່ດັງທັງຫຼາຍ. ທ່ານເລົ່າເລື່ອງທີ່ໄດ້ຍິນໃນຄວາມໃກ້ຊິດຂອງ ຣຸດຣະ: ໃນຍາມອົບອັດອາຫານ ນັກບວດຫຼາຍອົງມາຊຸມນຸມທີ່ແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ແລະເຂົ້າສູ່ພູມທັດຕີຣຖະໃນປ່າ. ພວກເຂົາພົບຮູບຮ່າງນ່າຢ້ານ (ຍິງແລະຊາຍຖືບ່ວງບ່ວງ) ຜູ້ຊັກຊວນໃຫ້ໄປພົບ “ນາຍ” ຂອງພວກເຂົາທີ່ຕີຣຖະ. ນັກບວດທັງຫຼາຍຈຶ່ງສະດຸດສະຕອດນັຣມະດາຢ່າງຍາວ ຍົກຍ້ອງພະລັງຊຳລະບາບ ແລະການປົກປ້ອງ. ເທວີນັຣມະດາປາກົດ ແລະປະທານພອນອັນພິເສດ ຮວມທັງຄຳຮັບຮອງອັນຫາຍາກທີ່ມຸ່ງສູ່ມຸກຕິ. ຕໍ່ມາມີຊາຍຜູ້ມີອຳນາດ 5 ຄົນກຳລັງອາບນ້ຳແລະບູຊາ ອະທິບາຍວ່າ ແມ່ນແຕ່ບາບຫນັກກໍຖືກລົບລ້າງໄດ້ໂດຍອານຸພາບຕີຣຖະ; ພວກເຂົາບູຊາພຣະພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ແລະລະລຶກຮະຣິໃນໃຈ ຈົນເກີດຜົນປ່ຽນແປງອັນອັດສະຈັນທີ່ນັກບວດເຫັນກັບຕາ. ບົດນີ້ກຳນົດພິທີກຳຂອງຣະວິຕີຣຖະ: ໄປຢ້ຽມໃນຍາມຄຣາສ ແລະວັນມົງຄຸນ, ອົບອັດອາຫານ, ຕື່ນຄ່ຳຄືນ, ຖວາຍປະທີບ, ຟັງກະຖາໄວສະນະວະ ແລະສະດຸດວີດະ, ຈະປະຄາຍະຕຣີ, ເຄົາລົບພຣາຫມະນະ, ແລະບໍລິຈາກອາຫານ ຄຳ ທີ່ດິນ ເສື້ອຜ້າ ທີ່ພັກ ແລະພາຫະນະ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງດ້ວຍສັດທາຈະບໍລິສຸດ ແລະໄດ້ພຳນັກໃນໂລກແຫ່ງພຣະອາທິດ; ພ້ອມທັງເຕືອນໃຫ້ຮັກສາຄວາມລັບຂອງຕີຣຖະ ບໍ່ຄວນຖ່າຍທອດໃຫ້ຜູ້ມີການລະເມີດຈັນຍາບັນຢ່າງຫນັກ.
Adhyaya 61
शक्रतीर्थ-शक्रेश्वर-माहात्म्य (Glory of Śakra-tīrtha and Śakreśvara)
ມາຣະກັນເດຍໄດ້ນໍາທາງໃຫ້ຜູ້ຟັງໄປສູ່ສະຖານທີ່ມີບຸນກຸສົນຢ່າງຍິ່ງ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ໍານັມມະດາ ຊື່ວ່າ “ສັກຣະ-ຕີຣຖະ” (Śakra-tīrtha) ອັນເປັນຜູ້ກໍາຈັດບາບທີ່ສະສົມມາ. ຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣຖະນີ້ຖືກອະທິບາຍຜ່ານຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດ: ພຣະອິນທຣ (ສັກຣະ) ເຄີຍປະພຶດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ດ້ວຍພຣະພັກຕິອັນແຮງກ້າຕໍ່ພຣະມະເຫສະວະຣ (ພຣະສິວະ). ພຣະອຸມາປະຕິພໍໃຈ ແລະປະທານພອນ ເຊັ່ນ ອໍານາດເປັນຈອມເທວະດາ, ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງລາຊະສົມບັດ, ແລະພະລັງເອົາຊະນະດານະວະ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຫັນໄປສູ່ຄໍາສອນ: ກໍານົດໃຫ້ຖືອຸປະວາສະດ້ວຍພຣະພັກຕິ ໃນວັນກາຣຕຕິກະ ຂ້າງແຮມ ວັນທີ 13 (kṛṣṇa trayodaśī) ເພື່ອພົ້ນຈາກບາບ ຮວມທັງບາບທີ່ເກີດຈາກຄວາມຝັນຮ້າຍ ລາງຮ້າຍ ແລະອິດທິພົນທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ກຣະຫ/ຊາກິນີ. ການໄດ້ດາຣະຊັນພຣະ “ສັກເຣສະວະຣ” (Śakreśvara) ຖືກກ່າວວ່າທໍາລາຍການກະທໍາຜິດທີ່ສະສົມມາແຕ່ເກີດ ແລະຍັງລະບຸການລ່ວງລະເມີດຕ່າງໆທີ່ສາມາດຊໍາລະໄດ້. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ສັ່ງໃຫ້ເຮັດທານ ໂດຍສະເພາະການຖວາຍງົວ (ຫຼືສັດລາກຈູງທີ່ເໝາະສົມ) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ດີ ດ້ວຍພຣະພັກຕິ ສໍາລັບຜູ້ປາດຖະໜາສະຫວັນ ແລະສະຫຼຸບຜົນບຸນ (phalāni) ຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຢ່າງກະທັດຮັດ.
Adhyaya 62
क्रोडीतीर्थ-माहात्म्य (Kroḍī Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Kroḍīśvara Shrine
ອັດຍາຍ 62 ເປັນຄໍາແນະນໍາຂອງລະສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕໍ່ພະຣາຊາ ໃຫ້ໄປນະມັດສະການສະຖານທີ່ສັກສິດ “ກຣົດີອີສະວະຣ”। ຕອນຕົ້ນເລົ່າກໍ່ກໍາເນີດຂອງຕີຣຖະ: ເທວະທັງຫຼາຍຫຼັງຊະນະດານະວະ ໄດ້ເກັບຫົວທີ່ຖືກຕັດ ແລ້ວນໍາໄປຝາກໃນນ້ໍາແມ່ນ້ໍານະຣະມະດາ ພ້ອມລະລຶກສາຍຍາດ; ຈາກນັ້ນອາບນ້ໍາ ສ້າງຕັ້ງ ອຸມາປະຕິ (ພຣະສິວະ) ແລະບູຊາເພື່ອສະຫວັດດີພາບ ແລະ “ໂລກະສິດທິ”। ດັ່ງນັ້ນຕີຣຖະນີ້ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ “ກຣົດີ” ເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ (pāpa-ghna) ໃນໂລກມະນຸດ। ບົດຍັງກໍານົດພິທີປະຕິບັດ: ອົບອາຫານ/ອົບພອນດ້ວຍສັດທາໃນວັນຈັນທຣະທີ 8 ແລະ 14 ຂອງທັງສອງປັກ; ຢືນຢາມກາງຄືນຕໍ່ໜ້າ ຊູລິນ (ພຣະສິວະຜູ້ຖືສາມງ່າມ) ພ້ອມການເລົ່າທຳມະ ແລະສຶກສາເວດ; ຕອນເຊົ້າບູຊາ ຕຣິດະເສສະວະຣ, ອາບພຣະອົງດ້ວຍ ປັນຈາມຣິຕະ, ທາຈັນທະນະ, ຖວາຍໃບໄມ້ແລະດອກໄມ້, ຈະປະມັນຕຣະໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງໃຕ້ ແລະລົງນ້ໍາຢ່າງມີວິໄນ. ຍັງມີການຖວາຍນ້ໍາຫັນໜ້າໃຕ້ (tila-añjali) ແກ່ຜູ້ລ່ວງລັບ, ການເຮັດສຣາດທະ ແລະລ້ຽງ/ຖວາຍທານແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ມີວິໄນ ແລະຍຶດເວດ, ໂດຍກ່າວວ່າບຸນຈະເພີ່ມທະວີຄູນ। ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ: ຜູ້ຕາຍຢູ່ຕີຣຖະນີ້ຕາມກົດລະບຽບ ຈະຢູ່ໃນ ສິວະໂລກ ນານເທົ່າທີ່ກະດູກຍັງຢູ່ໃນນ້ໍານະຣະມະດາ; ຕໍ່ມາຈະເກີດໃໝ່ເປັນຄົນຮັ່ງມີ ມີກຽດສັກສີ ມີທຳ ແລະອາຍຸຍືນ, ແລ້ວລະລຶກຕີຣຖະ ແລະບັນລຸເປົ້າໝາຍສູງສຸດໂດຍບູຊາ ກຣົດີອີສະວະຣ. ບົດຍັງຊັກຊວນໃຫ້ສ້າງສະຖານບູຊາທີ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍາເຣວາ ດ້ວຍຊັບສິນສຸດຈິດ, ໃຫ້ຄົນທຸກວັນນະ ແລະແມ່ຍິງເຂົ້າໄດ້ຕາມກໍາລັງ; ແລະສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ການຟັງມະຫາຕມະຍະຂອງຕີຣຖະນີ້ດ້ວຍພັກຕິ ຈະທໍາລາຍບາບໃນ 6 ເດືອນ।
Adhyaya 63
कुमारेश्वरतीर्थ-माहात्म्य (Kumāreśvara Tīrtha Māhātmya)
ມາຣະກັນເດຍ ແນະນຳກະສັດຜູ້ຟັງໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງ “ກຸມາເຣສະວະຣະ” ຊຶ່ງຢູ່ໃກ້ອະກັສຕະເຢສະວະຣະ ແລະຢູ່ຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ. ບົດນີ້ປະກາດວ່າສະຖານທີ່ນີ້ເປັນຕີຣຖະທີ່ມີພະລັງອັນແຮງກ້າໃນນະຣະມະດາ. ມີການເລົ່າຕົ້ນກຳເນີດວ່າ ໃນອະດີດ ສະກັນດະ (Ṣaṇmukha) ໄດ້ບູຊາດ້ວຍພັກຕິອັນເຂັ້ມຂົນ ແລະໄດ້ຮັບສິດທິ ກາຍເປັນຜູ້ນຳກອງທັບເທວະ ແລະເປັນຜູ້ປາບສັດຕູ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ສະຖານທີ່ນີ້ຈຶ່ງຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນຕີຣຖະອັນສັກສິດ. ສຳລັບຜູ້ແສວງບຸນ ຄຳສອນກຳນົດໃຫ້ເຂົ້າໄປດ້ວຍໃຈອັນມຸ່ງໝັ້ນ ແລະການຄວບຄຸມອິນຊີ ໂດຍມີການຖືພິເສດໃນວັນ ກາຣຕິກ ຈະຕຸຣດະສີ ແລະ ອັດຖະມີ. ພິທີປະກອບມີ ອະບິເສກພຣະຄິຣິຈານາຖ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍນົມສົດ ນົມສົ້ມ ແລະ ນ້ຳມັນເນີຍ, ຮ້ອງສັນລະເສີນ, ແລະເຮັດປິນດະດານາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໂດຍດີທີ່ສຸດໃນທ່າມກາງພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ທຳ. ບົດນີ້ກ່າວວ່າ ທານທີ່ໃຫ້ຢູ່ນັ້ນຈະເປັນອັກຊະຍະ (ບໍ່ສູນຫາຍ) ແລະຕີຣຖະນີ້ເປັນດັ່ງຮວບຮວມຕີຣຖະທັງປວງ; ການເຫັນພຣະກຸມາຣະໃຫ້ບຸນ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບອກວ່າ ຜູ້ໃດຕາຍໂດຍສຳພັນກັບພິທີອັນສັກສິດນີ້ ຈະໄດ້ໄປສະຫວັນ ເປັນຖ້ອຍຄຳສັດຈິງຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ.
Adhyaya 64
अगस्त्येश्वरतीर्थमाहात्म्य (Agastyeśvara Tīrtha-Māhātmya)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາຊາ ແລະນໍາທາງໃຫ້ໄປຫາຕີຣະຖະອັນມີມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ຊື່ວ່າ “ອະກັສຕະເຢສະວະຣະ” ເຊິ່ງຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນສະຖານທີ່ທີ່ຊ່ວຍລົບລ້າງບາບກຳ ແລະຄວາມເສຍຄຸນ. ບົດນີ້ກໍານົດພິທີກຳຢ່າງແນ່ຊັດ: ໃຫ້ເຮັດສະນານ (ອາບນ້ໍາສັກສິດ) ທີ່ນັ້ນ ໂດຍຜູກໂຍງກັບການພົ້ນຈາກບາບໜັກ ດັ່ງຄໍາກ່າວເຖິງການລົບບາບ “ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ”. ເວລາທີ່ຄວນປະຕິບັດຄື ເດືອນກາຣຕິກະ, ຂ້າງແຮມ (kṛṣṇapakṣa), ວັນຈະຕຸຣະດະສີ ເພື່ອໃຫ້ເວລາ-ສະຖານທີ່-ການປະຕິບັດ ກາຍເປັນຂໍ້ກໍານົດດ້ານຈິດທຳອັນດຽວ. ຍັງມີຄໍາສອນໃຫ້ອະພິເສກພຣະເທວະດ້ວຍນ້ໍາມັນເນີຍ (ghee) ໂດຍຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ ແລະຄວບຄຸມອິນທຣີ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ກໍານົດດານາ: ຊັບສິນ, ເກີບ, ຮົ່ມ, ຜ້າຫົ່ມທາດ້ວຍ ghee, ແລະການໃຫ້ອາຫານແກ່ທຸກຄົນ ໂດຍກ່າວວ່າຜົນບຸນຈະທະວີຄູນ. ແນວຄິດຫຼັກຄື ຈັນຍາບັນແຫ່ງການຈາລິກ: ຄວາມບໍລິສຸດເກີດຈາກການປະພຶດພ້ອມກັນ—ວິໄນ, ຄວາມເຄົາລົບສັດທາ, ແລະຄວາມໃຈບຸນ—ບໍ່ແມ່ນຈາກການເດີນທາງຢ່າງດຽວ.
Adhyaya 65
Ānandeśvara-tīrtha Māhātmya (Glory of the Ānandeśvara Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາທີ່ພຣະລຶສີ ມາຣກັນເດຍ ອົບຮົມພຣະຍຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນສັກສິດແຫ່ງຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣມະດາ ຊື່ «ອານັນເທສະວະຣ». ຕອນຕົ້ນອະທິບາຍກຳເນີດ: ຫຼັງຈາກພຣະມະເຫສະວະຣ (ພຣະສິວະ) ປາບອະສຸຣ ບັນດາເທວະດາແລະສັດທັງຫຼາຍໄດ້ສັນລະເສີນ; ພຣະອົງຮັບຮູບ «ໄພຣະວະ» ມີພຣະເຄົາຣີເປັນຄູ່ ແລະຟ້ອນລຳຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງນະຣມະດາ. ຈາກເຫດການນັ້ນ ຕີຣຖະໄດ້ນາມ «ອານັນເທສະວະຣ» ເປັນບ່ອນຊຳລະບາບແລະຄວາມມົນທິນ. ຕໍ່ມາເປັນຄຳແນະນຳພິທີ: ຄວນບູຊາພຣະເທວະດາໃນວັນ ອັດຖະມີ, ຈະຕຸຣທະສີ ແລະ ເພົາຣະນະມາສີ ດ້ວຍການທານ້ຳຫອມ ແລະເຄົາລົບພຣາຫມະນະຕາມກຳລັງ. ຍັງແນະນຳ go-dāna (ຖວາຍງົວ) ແລະ vastra-dāna (ຖວາຍເຄື່ອງນຸ່ງ) ພ້ອມກຳນົດ śrāddha ຕາມລະດູ (ໂດຍເນັ້ນວັນ trayodaśī ໃນລະດູວະສັນຕະ) ໃຫ້ຖວາຍ inguda, badara, bilva, akṣata ແລະນ້ຳ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບອກວ່າ ບັນພະບຸຣຸດຈະພໍໃຈຢ່າງຍືນຍາວ ແລະວົງສາວະລີຈະສືບຕໍ່ຫຼາຍຊາດ ເຫັນພິທີກຳເປັນທັງໜ້າທີ່ທາງທຳ ແລະສະຫວັດດີພາບທາງວິນຍານໃນລະຍະຍາວ.
Adhyaya 66
मातृतीर्थमाहात्म्य (Mātṛtīrtha Māhātmya: The Glory of the Mothers’ Pilgrimage Site)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນໍາຢຸທິສຖິຣະ ໃຫ້ໄປຍັງ ມາຕຣິຕີຣຖະ ອັນສູງສຸດ ຢູ່ໃກ້ຈຸດບັນຈົບນໍ້າ ທາງຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນໍ້ານັຣມະດາ. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກອະທິບາຍຜ່ານຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດ: ພຣະມາຕຣິ (ເທວະມານດາ) ໄດ້ປາກົດຢູ່ຕາມຝັ່ງນໍ້າ, ແລະ ພຣະສິວະ—ຜູ້ມີອຸມາເປັນຄື່ງໜຶ່ງຂອງອົງ ແລະ ສວມງູເປັນສາຍສັກສິດ—ໄດ້ຮັບຄໍາວອນຂອງຊຸມນຸມໂຢກິນີ. ພຣະອົງອະນຸຍາດໃຫ້ຕີຣຖະນີ້ໂດງດັງໃນໂລກ ແລ້ວຫາຍໄປ ເພື່ອປະທານການຮັບຮອງຈາກເທວະ. ບົດນີ້ກໍານົດພິທີປະພຶດໃນວັນນະວະມີ (ວັນທີ 9): ຜູ້ສັດທາທີ່ຄວບຄຸມຕົນ ແລະ ບໍລິສຸດ ຄວນອົດອາຫານ ແລະ ບູຊາໃນເຂດຂອງພຣະມາຕຣິ (ມາຕຣິ-ໂຄຈະຣະ). ຜົນບຸນແມ່ນທັງດ້ານພັກດີ—ພຣະມາຕຣິ ແລະ ພຣະສິວະພໍໃຈ—ແລະ ດ້ານປະໂຫຍດ: ສໍາລັບແມ່ຍິງທີ່ບໍ່ມີລູກ, ສູນເສຍລູກ, ຫຼື ບໍ່ມີລູກຊາຍ ໃຫ້ອາຈານຜູ້ຊໍານານມັນຕຣະ ແລະ ສາສຕຣະ ຈັດພິທີອາບນໍ້າ ໂດຍໃຊ້ພາຊະນະຄໍາທີ່ມີແກ້ວມະນີ 5 ຢ່າງ ແລະ ໝາກໄມ້; ອາຈານຈະອາບນໍ້າໃຫ້ດ້ວຍພາຊະນະທອງສໍາລິດ ເພື່ອຂໍໃຫ້ໄດ້ລູກຊາຍ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ຄວາມປາດຖະໜາໃດທີ່ຄິດໄວ້ຈະສໍາເລັດ ແລະ ບໍ່ມີຕີຣຖະໃດເຫນືອກວ່າ ມາຕຣິຕີຣຖະ.
Adhyaya 67
Luṅkeśvara/Liṅgeśvara Tīrtha Māhātmya and the Daitya Kālapṛṣṭha’s Boon
ບົດທີ 67 ເປັນການສົນທະນາທາງທິດສະດີທີ່ມີສູນກາງຢູ່ທີ່ “ຕີຣຖະ” ໂດຍມາຣະກັນເດຍເປັນຜູ້ເລົ່າ. ມັນແນະນຳສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ຢູ່ໃນນ້ຳ ແລະມີບຸນກຸສົນສູງ ຊື່ “ລຸງເກສະວະຣະ” ພ້ອມອະທິບາຍວ່າເປັນ “ລິງເກສະວະຣະ/ສະປັຣຊະ-ລິງກະ” ຕາມເຫດຜົນແຫ່ງການສຳຜັດລິງກະ. ແກນເລື່ອງແມ່ນວິກິດຈາກພອນ: ໄດຕະຍະ “ກາລະປຣິສຖະ” ບຳເນັດຕະປັສຢາຢ່າງຮຸນແຮງ ຮວມທັງການປະພຶດ “ດື່ມຄວັນ”. ພາຣະວະຕີຈຶ່ງຊັກຊວນໃຫ້ພຣະສິວະປະທານພອນ; ພຣະສິວະເຕືອນວ່າການໃຫ້ພອນດ້ວຍຄວາມຖືກບີບຄັ້ນມີອັນຕະລາຍທາງຈິດທຳ. ແຕ່ສຸດທ້າຍກໍປະທານພອນອັນນ່າຢ້ານ: ຜູ້ໃດຖືກມືຂອງໄດຕະຍະແຕະຫົວ ຈະກາຍເປັນຂີ້ເຖົ່າ. ໄດຕະຍະພະຍາຍາມນຳອຳນາດນີ້ໄປໃຊ້ກັບພຣະສິວະ ເກີດການໄລ່ຕາມຂ້າມໂລກ. ພຣະສິວະຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ; ນາຣະດະຖືກສົ່ງໄປຫາພຣະວິສນຸ. ພຣະວິສນຸໃຊ້ມາຍາ ສ້າງປ່າພຸກພັນລະດູໃບໄມ້ຜຸດ ແລະນາງສາວຜູ້ງາມ ເພື່ອຫຼອກໃຫ້ໄດຕະຍະຫຼົງໃນກາມ. ດ້ວຍການຊີ້ນຳຕາມຂະບວນປະເພນີ ລາວໄດ້ວາງມືລົງເທິງຫົວຕົນເອງ ແລະພິນາດທັນທີ. ຕອນທ້າຍກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳ ຫຼືດື່ມນ້ຳທີ່ລຸງເກສະວະຣະ ລ້າງບາບຕາມອົງປະກອບຮ່າງກາຍ ແລະກຳມະອັນຍາວນານ; ການອົບຮົມເຊັ່ນອົດອາຫານໃນວັນຈັນທຣະບາງວັນ ແລະຖວາຍທານນ້ອຍໆແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ ຊ່ວຍເພີ່ມພູນບຸນ; ພ້ອມກ່າວເຖິງເທວະຜູ້ພິທັກຮັກສາທີ່ຄຸ້ມຄອງຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 68
धनदतीर्थमाहात्म्य (Glory of Dhanada Tīrtha on the Southern Bank of the Narmadā)
ມາຣະກັນເດຍ ສອນຢຸທິສຖິຣະ ໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະ «ທະນະດາ» ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ອັນຖືກສັນລະເສີນວ່າ ທຳລາຍບາບທົ່ວໄປ ແລະໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບການໄປຕີຣຖະທັງປວງ. ກຳນົດວັດຕະປະຕິບັດເປັນເວລາ: ໃນວັນ Trayodaśī ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ ເດືອນ Caitra ຜູ້ປະຕິບັດຄວນຄວບຄຸມຕົນ ອົດອາຫານ ແລະຢືນຍາມຕະຫຼອດຄືນ. ມີພິທີອາບນ້ຳ «ທະນະດາ» ດ້ວຍ pañcāmṛta ພ້ອມຖວາຍຕະກຽງນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ແລະສົ່ງເສີມດ້ວຍບົດຮ້ອງ ແລະເຄື່ອງດົນຕີ. ເມື່ອຮຸ່ງອາລຸນ ຄວນນັບຖືພຣາຫມັນຜູ້ມີຄຸນສົມບັດ—ຄວນແກ່ການຮັບທານ, ມີວິຊາ ແລະການສົນທະນາຊາສຕຣະ, ປະພຶດຕາມ śrauta/smārta ແລະມີສິນທຳ. ທານມີ ງົວ ຄຳ ເສື້ອຜ້າ ເກີບ ອາຫານ ແລະອາດເພີ່ມຮົ່ມກັບຕຽງ; ກ່າວວ່າຊຳລະບາບໄດ້ຄົບຖ້ວນຕະຫຼອດສາມຊາດ. ຜົນບຸນແຕກຕ່າງຕາມຈິດໃຈ: ຜູ້ບໍ່ມີວິໄນໄດ້ສະຫວັນ, ຜູ້ມີວິໄນໄດ້ມົກຂະ. ຄົນທຸກຍາກໄດ້ອາຫານຊ້ຳໆ, ໄດ້ກຳເນີດສູງສົງ ແລະທຸກຂ໌ຫຼຸດລົງ; ນ້ຳນັຣມະດາທຳລາຍໂລກ. ການໃຫ້ທານວິຊາ (vidyā-dāna) ທີ່ທະນະດາຕີຣຖະ ໄດ້ບຸນພິເສດ ນຳໄປສູ່ «ໂລກຂອງພຣະອາທິດ» ປາສະຈາກໂລກໄພ; ຜູ້ຖວາຍບູຊາຫຼາຍທີ່ Devadroṇī ຝັ່ງໃຕ້ຂອງ Revā ໄດ້ «ໂລກຂອງສັງກະຣະ» ບໍ່ມີຄວາມໂສກ.
Adhyaya 69
Maṅgaleśvara-liṅga Pratiṣṭhā and Aṅgāraka-vrata (मङ्गलेश्वरलिङ्गप्रतिष्ठा तथा अङ्गारकव्रत)
ມາຣະກັນເດຍະໄດ້ບັນຍາຍລໍາດັບການເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ສະຖານທີ່ອັນປະເສີດ «ມັງກະເລສະວະຣະ»। ເລື່ອງລາວກ່າວວ່າ ພູມິບຸດຣະ (ມັງກະລາ/ອັງກາຣະກະ) ເປັນຜູ້ສ້າງສະຖານບູຊານີ້ເພື່ອສະຫວັດດີຂອງສັດທັງປວງ। ໃນວັນຈັນທຣະທີ່ 14 ພຣະສິວະ (ສັງກະຣະ, ສະສິເສກະຣະ) ປາກົດເປັນມັງກະເລສະວະຣະ ຕອບຮັບຄວາມສັດທາອັນແຮງກ້າ ແລະປະທານພອນ। ມັງກະລາຂໍໃຫ້ໄດ້ຮັບພຣະກະຣຸນາຢ່າງຍືນຍົງທຸກຊາດ ແລະຢືນຢັນວ່າຕົນເກີດຈາກເຫື່ອກາຍຂອງພຣະສິວະ ອາໄສຢູ່ໃນຫມູ່ດາວເຄາະ (ກຣາຫະ)। ທ່ານຍັງຂໍໃຫ້ເທວະດາທັງຫຼາຍຮັບຮູ້ ແລະບູຊາຕົນ। ພຣະສິວະປະທານວ່າ ໃນສະຖານທີ່ນີ້ ພຣະເຈົ້າຈະຖືກເອີ້ນຕາມນາມຂອງມັງກະລາ ແລ້ວຫາຍໄປ। ມັງກະລາຈຶ່ງປະດິດຕັ້ງລິງຄະ ແລະບູຊາດ້ວຍພະລັງໂຍຄະ। ຕໍ່ມາເປັນຄໍາສອນວ່າ ລິງຄະມັງກະເລສະວະຣະຊ່ວຍກໍາຈັດຄວາມທຸກ; ຜູ້ຮູ້ຄວນເຮັດໃຫ້ພຣາຫມັນພໍໃຈທີ່ຕີຣຖະ ໂດຍສະເພາະພິທີທີ່ມີຄູ່ຄອງຮ່ວມ ແລະປະຕິບັດວຣະຕະອັງກາຣະກະ। ກ່ອນຈົບວຣະຕະໃຫ້ຖວາຍທານແດ່ພຣະສິວະ: ງົວ/ງົວຜູ້, ເຄື່ອງນຸ່ງສີແດງ, ສັດຕາມສີກໍານົດ, ຮົ່ມ, ຕຽງ, ພວງມາລາສີແດງ ແລະນ້ໍາຫອມ/ຂີ້ເຜິ້ງ ດ້ວຍໃຈບໍລິສຸດ। ຍັງສອນໃຫ້ເຮັດສຣາດທະໃນວັນທີ 4 ແລະ 8 ຂອງທັງສອງປັກຂອງເດືອນ ແລະຫ້າມການຫລອກລວງເງິນທອງ। ຜົນບຸນຄື ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຕະຫຼອດຍຸກ, ລູກຫຼານມົງຄຸນ ແລະເກີດຊ້ໍາໃນສະຖານະດີ, ກາຍສະຫວ່າງໄສດ້ວຍອານຸພາບຕີຣຖະ, ແລະຜູ້ອ່ານເລື່ອງນີ້ດ້ວຍສັດທາເປັນປະຈໍາຈະພົ້ນບາບ।
Adhyaya 70
Ravi-kṛta Tīrtha on the Northern Bank of Revā (रविणा निर्मितं तीर्थम् — रेवोत्तरतीरमाहात्म्यम्)
ມາຣະກັນເດຍ ບັນຍາຍເຖິງຕີຣຖະອັນສະຫງ່າງາມຢ່າງຍິ່ງ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳເຣວາ (ນັມມະດາ) ທີ່ເຊື່ອກັນວ່າ ຣະວິ—ພຣະອາທິດ ເປັນຜູ້ສ້າງ. ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນກົນໄກແຫ່ງການລ້າງບາບ (pāpa-kṣaya) ແລະເປັນທີ່ປະທັບຢູ່ຂອງພຣະພາສະກະຣະ ໂດຍສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະອົງ (svāṁśena) ຢູ່ໃນພູມທັດນັມມະດາຝັ່ງເໜືອ. ຕໍ່ມາມີຂໍ້ກຳນົດຕາມປະຕິທິນ: ໃຫ້ອາບນ້ຳ (snāna) ໃນວັນຈັນທະຄະຕິທີ່ກຳນົດ ໂດຍສະເພາະ ວັນທີ 6 (ṣaṣṭhī) ວັນທີ 8 (aṣṭamī) ແລະ ວັນທີ 14 (caturdaśī) ພ້ອມທັງເຮັດສຣາດທະດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສໃຫ້ແກ່ຜູ້ລ່ວງລັບ (preteṣu bhaktitaḥ)។ ຜົນບຸນແມ່ນ ຄວາມບໍລິສຸດທັນທີ ແລະໄດ້ຮັບການຍົກຂຶ້ນໄປສູ່ໂລກພຣະອາທິດ (Sūrya-loka) ແລ້ວຈຶ່ງກັບມາເກີດໃນຕະກູນບໍລິສຸດ ມີຊັບສົມບັດ ແລະປອດໄພຈາກໂລກໄພຕະຫຼອດຫຼາຍຊາດ।
Adhyaya 71
Kāmeśvara-tīrtha Māhātmya (कामेश्वरतीर्थमाहात्म्य) / The Glory of the Kāmeśvara Sacred Site
Mārkaṇḍeya continues instruction to Yudhiṣṭhira by introducing a sacred locus associated with Kāmeśvara, described as a place where the gaṇādhyakṣa—Gaurī’s powerful son—stands as a siddha presence. The chapter’s procedural core prescribes a devotional regimen: a worshipper characterized by bhakti and self-restraint should bathe (snāna) and perform abhiṣeka with pañcāmṛta, followed by incense and food-offerings (dhūpa, naivedya) and formal pūjā. The stated outcome is moral-ritual purification—release from ‘all sins’—and a calendrical specification highlights the eighth lunar day (aṣṭamī) of Mārgaśīrṣa as a potent time for bathing at this tīrtha. The closing doctrinal claim is pragmatic and intention-based: the result aligns with the worshipper’s aim—‘one attains the desire for which one worships’—thus integrating ethical discipline, ritual correctness, and intentionality within a phalaśruti economy.
Adhyaya 72
Maṇināgeśvara-tīrtha Māhātmya (मणिनागेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Origin Legend and Ritual Merits
ມາຣກັນເດຍ ຊີ້ນໍາພະຣາຊາຜູ້ຟັງໄປຫາ ມະນິນາເກສະວະ (Maṇināgeśvara) ທີ່ສັກສິດອັນເປັນສຸພ (ມົງຄຸນ) ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍານະຣມະດາ ທີ່ນາກ ມະນິນາກາ ສ້າງເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ງູພິດຈະເຮັດໃຫ້ ອີສະວະຣະ (Śiva) ພໍພຣະໄທ; ຈຶ່ງມີເລື່ອງສາຍຕະກູນໂບຮານ: ກາສຍະປະມີພັນລະຍາ ກັດຣູ ແລະ ວິນະຕາ ພະນັນກັນເລື່ອງສີຂອງ ອຸຈໄຈຫ໌ສຣະວັສ; ກັດຣູໃຊ້ການຫລອກລວງ ໃຫ້ງູບາງຕົວໄປເຮັດໃຫ້ຂົນມ້າດໍາ, ແຕ່ບາງຕົວກົວຄໍາສາບຂອງແມ່ ແລະຫນີໄປກະຈາຍຕາມນ້ໍາ ແລະດິນແດນຕ່າງໆ. ມະນິນາກາ ກົວຜົນຂອງຄໍາສາບ ຈຶ່ງປະຕິບັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດຢູ່ຝັ່ງເໜືອນະຣມະດາ ໂດຍຈິດຈົ່ງໄປຫາອະມະຕະ. ພຣະສິວະ (Tripurāntaka) ປາກົດ ຊົມເຊີຍພະກະຕິ ແລະປະທານການຄຸ້ມຄອງຈາກຊະຕາກໍາອັນນ່າຢ້ານ ພ້ອມສັນຍາຖຶງຖິ່ນພໍານັກສູງ ແລະຜົນດີແກ່ສາຍຕະກູນ. ຕາມຄໍາຂໍຂອງມະນິນາກາ ພຣະສິວະຍອມສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນໂດຍພາກສ່ວນໜຶ່ງ ແລະສັ່ງໃຫ້ສ້າງລິງຄະ ເພື່ອຕັ້ງຫຼັກອໍານາດຂອງທີ່ສັກສິດ. ບົດນີ້ຍັງລະບຸເວລາພິທີ (ໂດຍສະເພາະຕິຖິບາງວັນ) ສານອະພິເສກເຊັ່ນ ດາດິ (ນົມສົ້ມ) ມະດຸ (ນ້ໍາເຜິ້ງ) ຄຣິຕະ (ເນີຍໃສ) ແລະ ກະສີຣະ (ນົມ) ພ້ອມແນວທາງສຣາດທະ ຂອງຖວາຍບັນພະບຸລຸດ, ຂອງທານ ແລະວິໄນຂອງຜູ້ປະກອບພິທີ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາຈະພົ້ນບາບ ໄດ້ຄະຕິອັນມົງຄຸນ ແລະພົ້ນຄວາມຢ້ານງູ; ໂດຍມີບຸນພິເສດໃນການຟັງ ຫຼືສວດເລື່ອງມາຫາດມະຍະຂອງທີ່ສັກສິດນີ້.
Adhyaya 73
गोपारेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Gopāreśvara Tīrtha Māhātmya)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບທາງເທວະວິທະຍາ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມ ມາຣະກັນເດຍ ໃຫ້ອະທິບາຍໂດຍຫຍໍ້ວ່າ ເປັນຫຍັງລິງຄະທີ່ຖືກກ່າວວ່າ «ເກີດອອກຈາກຮ່າງກາຍງົວ» ຈຶ່ງຢູ່ທີ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ໃກ້ມະນິນາກ ແລະເປັນຕີຣຖະທີ່ທຳລາຍບາບໄດ້ແນວໃດ. ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າວ່າ ສຸຣະພີ/ກະປິລາ ງົວຕົ້ນແບບ ໄດ້ບຳເນັດພັກຕິ ແລະສະມາທິຕໍ່ພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ; ພຣະສິວະພໍໃຈ ຈຶ່ງປາກົດ ແລະຮັບປາກວ່າຈະປະທັບຢູ່ຕີຣຖະນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ມີຊື່ສຽງວ່າ ອາບນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວກໍຊຳລະມົນທິນໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກຳນົດຫຼັກຈັນຍາບັນໃນການໃຫ້ທານ: «ການຖວາຍງົວແດ່ກົປາເຣສະວະຣະ» ຄວນເຮັດດ້ວຍສັດທາ ໂດຍມອບງົວທີ່ເໝາະສົມ (ພ້ອມຄຳ/ເຄື່ອງປະດັບຕາມທີ່ກ່າວ) ໃຫ້ພຣາຫມະນຜູ້ຄວນຮັບ ພ້ອມກ່າວເຖິງວັນເວລາ (ເຊັ່ນ ກຣິສນະປັກສະ ຈະຕຸຣດະສີ/ອັດຖະມີ ແລະເນັ້ນເດືອນກາຣຕິກ). ຍັງລວມພິທີປະກອບ: ປິນດະດານເພື່ອຍົກພົ້ນເປຣຕະ, ການນົບນ້ອມຣຸດຣະທຸກມື້ເພື່ອລະລາຍບາບ, ແລະ ວຣິສໂອດສະຣະກ (ປ່ອຍ/ຖວາຍງົວຜູ້) ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ປິຕຣິ ແລະໄດ້ກຽດຕິຍົດຍາວນານໃນສິວະໂລກະຕາມຈຳນວນຂົນຂອງງົວຜູ້ ກ່ອນຈະໄດ້ເກີດໃໝ່ຢ່າງເປັນມົງຄຸນ. ທ້າຍສຸດ ຢືນຢັນວ່າ ກົປາເຣສະວະຣະຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ນັຣມະດາ ແລະຕົ້ນກຳເນີດອັນພິເສດຂອງລິງຄະເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 74
Gautameśvara-tīrtha Māhātmya (गौतमेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Revā’s Northern Bank
ບົດທີ 74 ນຳເສີນມາຫາຕະມະຂອງຕີຣຖະຢ່າງກະທັດຮັດ ໃນຮູບແບບການສົນທະນາທີ່ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ເປັນຜູ້ລາຍງານ. ສະຖານທີ່ແມ່ນຕີຣຖະອັນງາມສະຫງ່າຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ ຊື່ວ່າ «ໂກຕະເມສະວະຣະ». ກ່າວວ່າເກີດຈາກພຣະລິສີ ໂກຕະມະ ຜູ້ສ້າງໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງປວງຊົນ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງເປັນ «ຂັ້ນບັນໄດສູ່ສະຫວັນ» ຕາມພາສາບຸນໃນປຸຣານະ. ບົດນີ້ສອນໃຫ້ໄປຈາລິກດ້ວຍພັກຕິອັນແຮງກ້າ ໄປຫາສະຖານທີ່ທີ່ «ຄູຂອງໂລກ» ປະທັບຢູ່ ເນັ້ນການຊຳລະບາບ ແລະຄຳສັນຍາໃຫ້ໄດ້ຢູ່ສະຫວັນ. ຍັງລະບຸຜົນປະໂຫຍດທາງໂລກ: ຊະນະໄຊ, ກຳຈັດຄວາມທຸກ, ເພີ່ມພູນມົງຄຸນ. ສ່ວນພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ ກ່າວວ່າຖວາຍປິນດາເທື່ອດຽວ ກໍຊ່ວຍຍົກສາມຊົນຊັ້ນໃນສາຍຕະກູນໄດ້. ທ້າຍສຸດ ວາງຫຼັກວ່າ ຂອງຖວາຍດ້ວຍພັກຕິ ບໍ່ວ່ານ້ອຍຫຼືຫຼາຍ ຈະຖືກຂະຫຍາຍຜົນໂດຍອຳນາດຂອງ ໂກຕະມະ. ຕີຣຖະນີ້ຖືກຈັດເປັນ «ສູງສຸດໃນບັນດາຕີຣຖະ» ແລະຮັບຮອງວ່າເປັນພຣະວາຈາຂອງ ຣຸດຣະ ເພື່ອຢືນຢັນຄວາມເປັນໄສວະຢ່າງສັກສິດ.
Adhyaya 75
Śaṅkhacūḍa-tīrtha-māhātmya (Glory of the Śaṅkhacūḍa Tīrtha on the Narmadā)
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວເຖິງຕີຣະຖະອັນສັກສິດທີ່ຖືກນັບຖືຢ່າງສູງ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ຊື່ວ່າ «ສັງຄະຈູດ». ບົດນີ້ວາງໃຫ້ເຫັນວ່າ ສັງຄະຈູດສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໂດຍອະທິບາຍວ່າ ທ່ານພັກຢູ່ເພື່ອຫາຄວາມປອດໄພຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ ວາຍນະເຕຍ (ກະຣຸດາ)។ ຕໍ່ມາໄດ້ກຳນົດພິທີກຳ: ຜູ້ມີສັດທາຄວນເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ຈິດໃຈຈົ່ງຈໍ່, ອາບນ້ຳ/ອະບິເສກ ສັງຄະຈູດດ້ວຍສານມົງຄຸນຕາມລຳດັບ—ນົມ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ແລະ ນ້ຳມັນເນີຍ (ghee)—ແລ້ວປະຕິບັດການຕື່ນຢາມກາງຄືນ (ຈາກາຣະນະ) ຕໍ່ໜ້າເທວະຮູບ. ການບູຊາຄວນຄຽງຄູ່ກັບການນັບຖືພຣາຫມັນຜູ້ຖືສິນດີ ດ້ວຍການຖວາຍອາຫານດາດິພັກຕະ (ເຂົ້າກັບນົມສົ້ມ) ແລະ ສິ້ນສຸດດ້ວຍ ການຖວາຍງົວ (ໂກ-ດານ) ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າ ຊຳລະບາບທັງປວງ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວເຖິງຜົນບຸນທີ່ນຳໃຊ້ໄດ້ຈິງ: ຜູ້ໃດຢູ່ຕີຣະຖະນີ້ ທີ່ປອບໂຍນ ຫຼື ຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ຖືກງູກັດ ຈະໄດ້ບັນລຸໂລກສູງສຸດ ຕາມພຣະວາຈາຂອງ ສັງກະຣະ—ເຊື່ອມໂຍງສະຖານທີ່, ຄວາມເມດຕາ, ແລະ ຜົນແຫ່ງການພົ້ນທຸກ.
Adhyaya 76
Pāreśvara-Tīrtha Māhātmya and Parāśara’s Vrata on the Narmadā (Chapter 76)
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າວ່າ ິສີ ປາຣາຊະຣະ ໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຢູ່ຝັ່ງອັນມງຄົດຂອງແມ່ນ້ຳ ນັມມະດາ ເພື່ອຂໍບຸດທີ່ຄວນຄ່າ. ພຣະເທວີ—ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ໂກຣີ ນາຣາຍະນີ ແລະເປັນຄູ່ຄອງຂອງ ສັງກະຣະ—ໄດ້ປາກົດ ຊົມເຊີຍຄວາມສັດທາ ແລະປະທານພອນ: ບຸດຜູ້ມີຄວາມຈິງ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ ມຸ່ງໝັ້ນສຶກສາເວດ ແລະຊໍານານໃນຊາສະຕຣະ. ປາຣາຊະຣະຍັງຂໍໃຫ້ພຣະເທວີສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເພື່ອປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນ; ພຣະນາງຍອມຮັບ ແລະກາຍເປັນອະປາກົດຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຈາກນັ້ນ ທ່ານໄດ້ສະຖາປະນາ ພາຣະວະຕີ ແລະສະຖາປະນາ ສັງກະຣະ ໂດຍກ່າວວ່າ ພຣະເທວະນີ້ບໍ່ອາດຖືກລະເມີດ ແລະເຂົ້າເຖິງຍາກ ແມ່ນແຕ່ພວກເທວະ. ບົດນີ້ກໍານົດພິທີວຣະຕະຕາມຕີຣະຖະ ສໍາລັບຜູ້ສັດທາ ທັງຍິງຫຼືຊາຍ ຜູ້ບໍລິສຸດ ຄວບຄຸມໃຈໄດ້ ແລະປາດສະຈາກຕັນຫາກັບໂກດ. ມັນລະບຸເດືອນມງຄົດ ແລະຂ້າງຂຶ້ນເປັນເວລາດີ, ອະທິບາຍການອົບອາຫານ, ຕື່ນຄ່ຳຄືນ, ຖວາຍປະທີບ, ແລະສິລະປະການບູຊາຕາມປະເພນີ. ຍັງກ່າວເຖິງການເຄົາລົບພຣາຫມະນະດ້ວຍທານ (ຊັບ, ຄໍາ, ຜ້າ, ຮົ່ມ, ທີ່ນອນ, ໝາກພູ, ອາຫານ) ແລະແນະນໍາຂັ້ນຕອນສຣາດທະ ພ້ອມການແຍກສໍາລັບຍິງແລະຊູດຣະ (ອາມາ-ສຣາດທະ) ແລະກົດການນັ່ງຕາມທິດ, ຈົນຈົບດ້ວຍພະລະສຣຸຕິວ່າ ຜູ້ຟັງດ້ວຍສັດທາຈະພົ້ນຈາກບາບໜັກ.
Adhyaya 77
भीमेश्वरतीर्थे जपदानव्रतफलप्रशंसा | Bhīmeśvara Tīrtha: Praise of Japa, Dāna, and Vrata-Fruits
ອັດຍາຍນີ້ນຳເສີນຄຳແນະນຳທາງທິດສະດີ–ພິທີກຳຂອງພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ທີ່ມຸ່ງໄປຫາ Bhīmeśvara ອັນເປັນຕີຣຖະທີ່ຊ່ວຍກຳຈັດບາບ (pāpa-kṣaya) ແລະເປັນບ່ອນຊຸມນຸມຂອງລິສີຜູ້ຮັກສາວິໄນອັນມົງຄຸນ. ບົດນີ້ກຳນົດລຳດັບການປະຕິບັດ: ເຂົ້າໄປຫາ Bhīmeśvara, ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ, ຮັກສາ upavāsa (ອົດອາຫານ) ແລະ jitendriyatā (ຄວບຄຸມອິນຊີ), ແລ້ວເຮັດ mantra-japa ໂດຍສະເພາະ ekākṣara (ມັນຕຣາພະຍາງດຽວ) ຍົກແຂນຂຶ້ນ ໃນເວລາທີ່ພຣະອາທິດຍັງຢູ່. ຕໍ່ມາບົດນີ້ກ່າວເຖິງຜົນ (phala) ແບບເປັນຂັ້ນໆ ວ່າການຊຳລະບາບທີ່ສະສົມມາດົນ ຮວມທັງບາບຈາກຫຼາຍຊາດ ສາມາດຖືກທຳລາຍໄດ້ ແລະຍົກຍ້ອງອຳນາດຊຳລະຂອງ Gāyatrī-japa. ມັນຂະຫຍາຍວ່າການສວດຊ້ຳໆ ທັງແນວເວດິກ ແລະແນວໂລກິກ ສາມາດເຜົາມົນທິນໄດ້ເຫມືອນໄຟເຜົາຫຍ້າແຫ້ງ. ແຕ່ກໍມີຄຳເຕືອນດ້ານຈິດທຳ: ຢ່າເຮັດຜິດໂດຍອ້າງ “ພະລັງທິບ” ເປັນຂໍ້ອ້າງ; ອະວິຊາອາດຖືກທຳລາຍໄວ ແຕ່ບາບບໍ່ໄດ້ຖືກອະນຸຍາດ. ທ້າຍສຸດ ຢືນຢັນວ່າການໃຫ້ທານຕາມກຳລັງທີ່ຕີຣຖະນີ້ ໃຫ້ຜົນອັກສະຍະ (akṣayya) ບໍ່ໝົດສິ້ນ.
Adhyaya 78
नारदतीर्थ-नारदेश्वर-माहात्म्य (Glory of Nārada’s Tīrtha and Nāradeśvara)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ມາຣະກັນເດຍ ແລະ ຢຸທິສຖິຣະ. ມາຣະກັນເດຍຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣຖະອັນສູງສຸດທີ່ກ່າວວ່າ ນາຣະດະເປັນຜູ້ສ້າງ ເຮັດໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະຖາມຫາຕົ້ນກຳເນີດ. ເລື່ອງຈຶ່ງໄປສູ່ການບຳເພັນຕະປະຂອງນາຣະດະຢູ່ຝັ່ງເໜືອແມ່ນ້ຳເຣວາ ຈົນໄດ້ພົບພຣະອີສະວະຣະ ຜູ້ປະທານພອນ: ຄວາມສຳເລັດໃນໂຍຄະ, ພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງ, ການເດີນທາງໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງຂ້າມໂລກທັງຫຼາຍ, ຄວາມຮູ້ສາມການ (ອະດີດ-ປັດຈຸບັນ-ອະນາຄົດ) ແລະ ຄວາມຊຳນານດ້ານດົນຕີ (svara, grāma, mūrcchanā) ພ້ອມຄຳສັນຍາວ່າ ຕີຣຖະຂອງນາຣະດະຈະໂດ່ງດັງໃນໂລກ ແລະ ທຳລາຍບາບ. ເມື່ອພຣະສິວະຫາຍໄປ ນາຣະດະໄດ້ຕິດຕັ້ງ “ຊູລິນ” (ຮູບໜຶ່ງຂອງພຣະສິວະ) ເພື່ອສະຫວັດດີພາບຂອງສັບພະສັດ ແລະ ສ້າງຕີຣຖະນັ້ນ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດຈັນຍາບັນການແສວງບຸນ: ຄວບຄຸມອິນຊີ, ອົດອາຫານ ແລະ ຕື່ນຄ່ຳຄືນໃນວັນ Bhādrapada kṛṣṇa caturdaśī, ການໃຫ້ທານເຊັ່ນ ຖວາຍຮົ່ມແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນ, ທຳ śrāddha ໃຫ້ຜູ້ຕາຍດ້ວຍອາວຸດ, ຖວາຍງົວກະປິລາແກ່ບັນພະບຸລຸດ, ບໍລິຈາກ ແລະ ລ້ຽງອາຫານພຣາຫມັນ, ຖວາຍໂຄມໄຟ, ແລະ ບູຊາດ້ວຍເພງ-ຟ້ອນໃນວັດ. ຍັງເຊື່ອມການເຮັດໂຮມະ ແລະ ການບູຊາ Havyavāhana/Agni (ມີເທວະນຳໂດຍ Citrabhānu) ກັບການບັນເທົາຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ການໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີ; ສຸດທ້າຍຢືນຢັນວ່າ ຕີຣຖະນີ້ຢູ່ຝັ່ງເໜືອແມ່ນ້ຳເຣວາ ເປັນຜູ້ລົບລ້າງບາບໃຫຍ່.
Adhyaya 79
दधिस्कन्द-मधुस्कन्दतीर्थमाहात्म्य / The Māhātmya of Dadhiskanda and Madhuskanda Tīrthas
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງທະມະທີ່ພຣະຣິສີ ສຣີມາຣະກັນເດຍ ຖ່າຍທອດໃຫ້ແກ່ກະສັດຜູ້ຟັງ. ທ່ານຊີ້ນໍາໃຫ້ຜູ້ແສວງຫາໄປຫາຕີຣຖະສອງແຫ່ງ—ດະທິສກັນດະ ແລະ ມະທຸສກັນດະ—ອັນໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າຊ່ວຍລົດບາບ (pāpa-kṣaya) ແລະຊໍາລະມົນທິນ. ທີ່ດະທິສກັນດະ ການອາບນໍ້າຄວນຄູ່ກັບການໃຫ້ທານ “ດະທິ (dadhi) ນົມສົ້ມ/curd” ແກ່ດວິຈະ (dvija). ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າ ຈະພົ້ນຈາກໂລກໄພ, ທຸກຂ໌ເນື່ອງຈາກຄວາມແກ່, ຄວາມໂສກ ແລະຄວາມອິດສາ ໃນຫຼາຍຊາດ ແລະເກີດໃນຕະກູນບໍລິສຸດຢ່າງຍາວນານ. ທີ່ມະທຸສກັນດະ ການໃຫ້ທານງາຜະສົມນໍ້າເຜິ້ງ ແລະການຖວາຍປິນດະ (piṇḍa) ຜະສົມນໍ້າເຜິ້ງ ຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍໃຫ້ຫຼີກພົ້ນຈາກອານາຈັກຂອງພຣະຍະມະໃນຫຼາຍຊາດ ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງສືບຕໍ່ໄປຫາລູກ ຫຼານ ແລະຫຼານຫຼານ. ຕອນທ້າຍຍັງມີຄໍາກໍາຊັບເລື່ອງປິນດະຜະສົມດະທິ ແລະກ່າວວ່າຜູ້ອາບນໍ້າຄວນປະກອບພິທີໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງໃຕ້ (dakṣiṇāmukha) ແລ້ວບິດາ ປູ່ ແລະປູ່ທວດ ຈະພໍໃຈຕະຫຼອດ 12 ປີ.
Adhyaya 80
नन्दिकेश्वरतीर्थमाहात्म्य — Nandikeśvara Tīrtha Māhātmya
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະຣາຊາຜູ້ຟັງ ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງ “ນັນດິເກສະວະຣະ” ທີ່ກ່ຽວພັນກັບສິດທະ ນັນດີ. ບົດນີ້ຍົກນັນດີເປັນແບບຢ່າງຂອງການເດີນທາງບຸນດ້ວຍວິໄນ: ທ່ານວາງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ ໄວ້ຂ້າງໜ້າ ແລະເດີນຈາກຕີຣຖະໜຶ່ງໄປອີກຕີຣຖະໜຶ່ງ ພ້ອມກັບການບຳເນັດຕະປະ (ຕະປັສ). ພຣະສິວະພໍໃຈໃນຄວາມພາກພຽນນັ້ນ ແລະປະທານພອນ. ນັນດີບໍ່ຮັບຊັບສົມບັດ ລູກຫຼານ ຫຼືຄວາມປາຖະໜາທາງອາລົມ ແຕ່ຂໍພຽງຄວາມພັກດີບໍ່ຫວັ່ນໄຫວຕໍ່ພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະສິວະທຸກຊາດ—ແມ່ນແຕ່ເກີດເປັນສັດກໍຕາມ—ເພື່ອຊີ້ວ່າພັກດີສາມາດສືບຕໍ່ຂ້າມຊີວິດ. ພຣະສິວະຮັບຮອງ ແລະນຳຜູ້ບູຊາຜູ້ສຳເລັດໄປສູ່ພຣະທີ່ປະທັບ ພ້ອມສະຖາປະນາອຳນາດສັກສິດຂອງຕີຣຖະນີ້. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການອາບນ້ຳແລະບູຊາພຣະສິວະຜູ້ມີສາມຕາ ທີ່ນີ້ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີອັກນິສໂຕມ. ການຕາຍທີ່ຕີຣຖະນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າ ໄດ້ຢູ່ຮ່ວມກັບພຣະສິວະ ເສວຍສຸກຍາວນານໃນກະລະປະອັນບໍ່ເສື່ອມ ແລະຕໍ່ມາເກີດໃໝ່ໃນຕະກູນບໍລິສຸດ ມີຄວາມຮູ້ເວດ ແລະອາຍຸຍືນ. ທ້າຍບົດຍ້ຳຄວາມຫາຍາກ ແລະພະລັງທຳລາຍບາບຂອງຕີຣຖະນັ້ນ.
Adhyaya 81
Varuṇeśvara-tīrtha Māhātmya (Glory of Varuṇeśvara Shrine and Charity)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະຣາຊາ ໃຫ້ໄປນະມັດສະການ ຕີຣຖະ ວະຣຸເນສະວະຣະ ອັນສູງສົ່ງ. ສະຖານທີ່ນັ້ນຖືກພັນລະນາວ່າ ພະວະຣຸນະ ໄດ້ບັນລຸສິດທິ ໂດຍບຳເນັດຕະປະສະຍາ ແລະ ບູຊາ ພຣະຄິຣິຈານາຖ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍວິທີອົບຮົມເຂັ້ມງວດ ເຊັ່ນ ກຣິຈຊະຣະ ແລະ ຈັນດຣາຍະນະ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກຳນົດພິທີຕີຣຖະ: ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ປິຕຣະ ແລະ ເທວະດາ ແລ້ວນະມັດສະການ ພຣະສັງກະຣະ ດ້ວຍສັດທາ ຈະໄດ້ຮອດ “ປະຣະມະຄະຕິ”. ຈາກນັ້ນມີຄຳສອນເລື່ອງທານ: ການໃຫ້ພາຊະນະນ້ຳ (ກຸນດິກາ, ວັຣດະນີ ຫຼື ພາຊະນະນ້ຳໃຫຍ່) ຄູ່ກັບອາຫານ ຖືກສັນລະເສີນ ແລະ ຜົນບຸນເທົ່າກັບສັດຣະ 12 ປີ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າ ການໃຫ້ອາຫານແມ່ນທານທີ່ສູງສຸດ ແລະ ຊື່ນບານໃຈໄດ້ທັນທີ. ຜູ້ໃດສິ້ນຊີວິດທີ່ຕີຣຖະນີ້ດ້ວຍໃຈທີ່ຝຶກຝົນ ຈະຢູ່ໃນນະຄອນຂອງພຣະວະຣຸນະ ຈົນກວ່າໂລກຈະລະລາຍ; ຫຼັງນັ້ນຈຶ່ງເກີດເປັນມະນຸດອີກ ເປັນຜູ້ໃຫ້ອາຫານຢ່າງສະໝໍ້ເສມ ແລະ ມີອາຍຸຄົບ 100 ປີ.
Adhyaya 82
Vahnītīrtha–Kauberatīrtha Māhātmya (Glory of the Fire Tīrtha and Kubera Tīrtha)
ບົດນີ້ແມ່ນຄໍາສອນແນະນໍາເກືອບທັງໝົດກ່ຽວກັບທີຣຖະ (tīrtha) ທີ່ພຣະຣິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາຊາ. ຕອນຕົ້ນໃຫ້ໄປຫາ ວັຫນີທີຣຖະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ວິເສດຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍານັມມະດາ ເຊິ່ງກ່າວວ່າ ຮຸຕາຊະນະ (ອັກນິ) ໄດ້ຮັບການຊໍາລະບາບຢູ່ນັ້ນ ຫຼັງເຫດການເກົ່າໃນບົດບາດດັນດະກະ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ລຽງລໍາດັບພິທີກໍາແລະຜົນບຸນ: ອາບນ້ໍາ ແລະ ບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣະ, ການສັດທາພັກດີ, ການຖວາຍບູຊາແກ່ປິຕຣິ ແລະ ເທວະດາ. ມີຕັກກະຂອງ “ຜົນ” ຢ່າງແຂງແຮງ ໂດຍພິທີແຕ່ລະຢ່າງຈະໄດ້ຮັບລາງວັນຈໍາເພາະ ບາງຢ່າງເທົ່າກັບຍັດຍະພິທີໃຫຍ່ຕາມເວດ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງໄປສູ່ ກໍາເບຣະທີຣຖະ ທີ່ຜູກພັນກັບການບັນລຸຂອງ ກຸເບຣະ ໃນຖານະເຈົ້າແຫ່ງຍັກສະ. ບົດນີ້ແນະນໍາໃຫ້ອາບນ້ໍາ ບູຊາພຣະຈະກັດຄຸຣຸພ້ອມອຸມາ ແລະ ເຮັດທານ ໂດຍເນັ້ນການຖວາຍຄໍາແກ່ພຣາຫມະນ ພ້ອມການກ່າວອ້າງບຸນກຸສົນແບບກໍານົດ. ທ້າຍສຸດຍົກຍ້ອງ “ນັມມະດາທີຣຖະປັນຈະກະ” ແລະຢືນຢັນວ່າ ແມ່ນ້ໍາເຣວາມີຄວາມສັກສິດຍືນຍົງ ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມລະລາຍຂອງຈັກກະວານທີ່ນ້ໍາອື່ນໆຫຼຸດຫາຍໄປ.
Adhyaya 83
हनूमन्तेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Hanūmanteśvara Tīrtha Māhātmya)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະລະຫວ່າງ ມາຣະກັນເດຍ ແລະ ຢຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເຣວາ/ນັຣມະດາ ຊື່ ຮະນູມັນຕະ/ຮະນູມັນເຕສະວະຣ ອັນມີອຳນາດຊຳລະບາບໜັກ ແມ່ນແຕ່ມົນທິນປະເພດ ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ. ກ່າວເຖິງລິງຄະອັນສູງສົ່ງຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ ແລະ ຢຸທິສຖິຣຖາມວ່າຊື່ “ຮະນູມັນເຕສະວະຣ” ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ. ມາຣະກັນເດຍເລົ່າປະຫວັດຫຼັງສົງຄາມ ຣາມ–ຣາວະນະ: ຫຼັງຈາກການທຳລາຍພວກຣາກສະສະຈຳນວນຫຼາຍ ນັນດິນີເຕືອນຮະນູມານວ່າຍັງມີພາລະມົນທິນຈາກການຂ້າ ແລະ ຊີ້ນຳໃຫ້ໄປນັຣມະດາເພື່ອຕະປະສະຍາ ແລະ ອາບນ້ຳ. ຮະນູມານບູຊາຢ່າງຍາວນານ ຈົນພຣະສິວະພ້ອມພຣະອຸມາປາກົດ ປະທານດັຣຊະນະ ແລະ ຮັບຮອງຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍມະຫາຕະມະຂອງນັຣມະດາ ພ້ອມປະທານພອນ ແລະ ນາມກຽດຕິຫຼາຍປະການ. ຈາກນັ້ນຮະນູມານສ້າງລິງຄະ “ຮະນູມານີສະວະຣ/ຮະນູມັນເຕສະວະຣ” ອັນໃຫ້ສົມປາດຖະນາ ແລະ ບໍ່ອາດຖືກທຳລາຍ. ຕໍ່ມາມີຕົວຢ່າງເປັນ “ຫຼັກຖານປະຈັກ” ຜ່ານເລື່ອງພຣະຣາຊາ ສຸປາຣວະ ແລະ ພຣະໂອຣສ ສະຕະບາຫຸ ຜູ້ປົກຄອງທີ່ຫຼົ່ມຫຼວງ. ພຣະໂອຣສໄດ້ພົບພຣາຫມັນຜູ້ນຳອັດຖິໄປຈົມນ້ຳທີ່ຮະນູມັນເຕສະວະຣ; ພຣາຫມັນເລົ່າວ່າເຈົ້າຍິງຜູ້ໜຶ່ງຈື່ຈຳຊາດກ່ອນ: ຮ່າງຖືກຂ້າໃນປ່າ ແລະ ຊິ້ນອັດຖິຕົກລົງນັຣມະດາທີ່ຕີຣຖະນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ເກີດໃໝ່ດ້ວຍບຸນ ແລະ ມີຄວາມຕັ້ງໃຈບໍ່ແຕ່ງງານອີກ. ກຳນົດພິທີເກັບອັດຖິແລະຈົມນ້ຳໃນເດືອນອັສວິນ ຂ້າງແຮມ ແລະ ຕິຖິທີ່ກ່ຽວກັບພຣະສິວະ ພ້ອມການຕື່ນຄ່ຳຄືນ ແລະ ອາບນ້ຳຫຼັງພິທີ; ພ້ອມເຕືອນວ່າຄວາມໂລບ ແລະ ຄວາມຍຶດຕິດໃນໃຈອາດຂັດຂວາງການຊຳລະ. ທ້າຍອັດຍາຍກ່າວພິທີບູຊາ: ວັນອັດຖະມີ ແລະ ຈະຕຸຣທະສີ (ໂດຍສະເພາະ ອັສວິນ ຂ້າງແຮມ ຈະຕຸຣທະສີ), ອະພິເສກດ້ວຍນ້ຳເຜິ້ງ-ນົມ, ນ້ຳມັນເນີຍ, ນົມສົ້ມຜສົມນ້ຳຕານ, ນ້ຳຄຸສະ; ທາຈັນທະນະ, ບູຊາໃບບິລວະ ແລະ ດອກໄມ້ຕາມລະດູ, ຖວາຍປະທີບ, ເຮັດສຣາດທະດ້ວຍພຣາຫມັນຜູ້ມີຄຸນສົມບັດ ແລະ ຍົກຍ້ອງ “ໂຄທານ” ເປັນທານສູງສຸດ ເນື່ອງຈາກໂຄເປັນ “ສະຣະວະເທວະມະຍີ”. ແມ່ນແຕ່ການລະລຶກຮະນູມັນເຕສະວະຣຈາກໄກ ກໍກ່າວວ່າຊ່ວຍບັນເທົາບາບໄດ້.
Adhyaya 84
Kapitīrtha–Hanūmanteśvara–Kumbheśvara Māhātmya (कपितीर्थ–हनूमन्तेश्वर–कुम्भेश्वर माहात्म्य)
ບົດທີ 84 ເປັນເລື່ອງເກົ່າແກ່ທີ່ພຣະມາຣະກັນເດຍະລະລຶກຂຶ້ນ ຢູ່ໃນກອບເຂົາໄກລາສ ທີ່ມີການຂໍຄໍາສອນແລະໄດ້ຮັບພຣະອຸປະເທດ. ຫຼັງຈາກການທໍາລາຍພວກຣາກສະສະ ແລະການຟື້ນຟູຄວາມສະຫງົບຮຽບຮ້ອຍ ພຣະຫນຸມານເຂົ້າໄປຫາໄກລາສ ແຕ່ຖືກນັນດີກັ້ນໄວ້ໃນຕອນຕົ້ນ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄໍາຖາມທາງທໍາມະວ່າ ຍັງມີມົນທິນຈາກການສັງຫານຣາກສະສະຫຼືບໍ່ ແລະຈະຊໍາລະໄດ້ແນວໃດດ້ວຍການຈາລິກບຸນ. ພຣະສິວະຈຶ່ງກ່າວເຖິງແມ່ນ້ໍາຊໍາລະບາບ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຫາຕີຣຖະອັນປະເສີດຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ໍາເຣວາ ໃກ້ໂສມນາຖ ເພື່ອອາບນ້ໍາແລະປະພຶດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ໃຫ້ຄວາມມືດແຫ່ງບາບສະລາຍໄປ. ພຣະສິວະໂອບກອດພຣະຫນຸມານ ປະທານພອນ ແລະສະຖາປະນາສະຖານນັ້ນເປັນ “ກະປິຕີຣຖະ” ພ້ອມຕັ້ງນາມລິງຄະວ່າ “ຫນຸມັນເຕສະວະຣະ” ປະກາດອານຸພາບໃນການລົບບາບ ການທໍາພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ (ສຣາດທະ) ແລະເຮັດໃຫ້ຜົນບຸນຈາກທານເພີ່ມພູນ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຂະຫຍາຍໄປຫາຕະປະສະຍາຂອງພຣະຣາມະຢູ່ຝັ່ງເຣວາ (ໂດຍສະເພາະ 24 ປີ) ການສະຖາປະນາລິງຄະໂດຍພຣະຣາມະແລະພຣະລັກສະມະນະ ແລະການເກີດຂຶ້ນຂອງ “ກຸມເພສະວະຣະ” (ກະລາກຸມພະ) ຈາກມູນເຫດນ້ໍາໃນກຸມພະທີ່ບັນດາຣິສີຮວບຮວມນ້ໍາຕີຣຖະ. ຟະລາສຣຸຕິລະບຸຜົນບຸນຂອງການອາບນ້ໍາເຣວາ ການເບິ່ງລິງຄະ (ຮວມທັງແນວຄິດ “ເບິ່ງລິງຄະສາມ”) ຜົນສຣາດທະທີ່ຍົກສູງບັນພະບຸລຸດຢ່າງຍືນຍາວ ແລະຂໍ້ກໍາຊັບເລື່ອງທານ—ໂດຍສະເພາະການຖວາຍງົວ ແລະຂອງມີຄ່າ—ວ່າຜົນບຸນຈະຄົງທົນ. ທ້າຍບົດເຊີນຊວນໃຫ້ໄປນະມັດສະການກຸມເພສະວະຣະ ແລະລິງຄະທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃນເຂດຈະໂຢຕິສະມະຕີປູຣີ ເພື່ອໃຫ້ຕີຣຖະນີ້ເປັນຈຸດຈາລິກບຸນສໍາຄັນໃນແຜນທີ່ສັກສິດຂອງເຣວາຂັນດະ.
Adhyaya 85
सोमनाथतीर्थमाहात्म्य (Somānātha Tīrtha Māhātmya at Revā-saṅgama)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ລະສີມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະແຫ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ (ເຣວາ) ທີ່ມີບຸນກຸສົນເທົ່າກັບ ວາຣານາສີ ແລະສາມາດລ້າງບາບໃຫຍ່ເຊັ່ນ ພຣາຫມະຫັດຕະຍາ. ມາຣະກັນເດຍເລົ່າລຳດັບກຳເນີດໂລກ ຈົນເຖິງ ດັກສະ ແລະ ເທວະຈັນ ໂສມະ; ຈາກນັ້ນເລົ່າເລື່ອງໂສມະຖືກດັກສະສາບໃຫ້ເສື່ອມຖອຍ. ໂສມະໄປຂໍພຣະພຣົມຊ່ວຍ ແລະໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳໃຫ້ໄປຫາຈຸດພິເສດອັນຫາຍາກຂອງເຣວາ ໂດຍສະເພາະບ່ອນສັງກະມະ (ຈຸດບັນຈົບນ້ຳ) ເພື່ອບຳເນັດຕະປະ ແລະ ບູຊາ. ໂສມະບຳເນັດພັກດີຕໍ່ພຣະສິວະຢ່າງຍາວນານ ຈົນພຣະສິວະປາກົດ ແລະສະຖາປະນາລິງຄະອັນມີອຳນາດ “ໂສມະນາຖ” ທີ່ກ່າວວ່າຂັບໄລ່ທຸກຂ໌ ແລະບາບຫນັກ. ມີນິທານຕົວຢ່າງ: ກະສັດກັນວະ ຂ້າພຣາຫມັນຜູ້ຢູ່ໃນຮູບກວາງ ເລີຍຕິດທຸກຂ໌ບາບພຣາຫມະຫັດຕະຍາ; ພຣະອົງໄປຮອດບ່ອນສັງກະມະ ອາບນ້ຳ ບູຊາໂສມະນາຖ ແລະເຫັນບາບນັ້ນປາກົດເປັນສາວນ້ອຍນຸ່ງສີແດງ; ແຕ່ດ້ວຍພະລັງຕີຣຖະ ພຣະອົງພົ້ນຈາກຄວາມທຸກ. ຕອນທ້າຍກຳນົດວຣະຕະ: ອົບອົດອາຫານໃນວັນຈັນຕະຄະຕິທີ່ກຳນົດ, ຕື່ນຍາມຄືນ, ອະພິເສກດ້ວຍປັນຈາມຣິຕະ, ຖວາຍເຄື່ອງບູຊາ, ຈຸດປະທີບ, ດົນຕີ, ເຄົາລົບພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ ແລະຮັກສາຈັນຍາບັນ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການເດີນວຽນ, ການຟັງ, ແລະການປະພຶດຢ່າງມີວິໄນທີ່ຕີຣຖະໂສມະນາຖ ຊຳລະບາບໃຫຍ່ ໃຫ້ສຸຂະພາບ ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະໂລກສູງ; ພ້ອມທັງກ່າວວ່າ ໂສມະໄດ້ສະຖາປະນາລິງຄະຫຼາຍແຫ່ງ ເຊື່ອມການແສວງບຸນທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າກັບເຄືອຂ່າຍໄສວະອັນກວ້າງໃຫຍ່.
Adhyaya 86
Piṅgaleśvara-pratiṣṭhā at Piṅgalāvarta (Agni’s Cure at Revā)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາ: ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມ ມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບກໍ່ກຳເນີດຂອງ ປິງຄະເລສະວະຣະ ທີ່ ປິງຄະລາວັດຕະ ໃກ້ຈຸດບັນຈົບນ້ຳ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ. ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າວ່າ ຮະວຽວາຫະນະ (ອັກນິ) ຖືກເຜົາໄໝ້ດ້ວຍເຊື້ອພະລັງຂອງ ຣຸດຣະ ຈົນເກີດໂລກພະຍາດ. ອັກນິໄດ້ເດີນທາງບູຊາສະຖານທີ່ສັກສິດ ມາຮອດເຣວາ ແລະປະພຶດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດດົນນານ ຈົນຮອດຂັ້ນດຳລົງຊີວິດດ້ວຍລົມ. ພຣະສິວະພໍໃຈ ໃຫ້ພອນ; ອັກນິຂໍໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມທຸກ. ພຣະສິວະຊີ້ນຳໃຫ້ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນັ້ນ ແລະອັກນິກໍກັບຄືນຮູບທິບພະເທວະທັນທີ. ດ້ວຍຄວາມກະຕັນຍູ ອັກນິໄດ້ປະຕິສະຖາປະນາພຣະເທວະນາມ ປິງຄະເລສະວະຣະ ແລະບູຊາຕາມນາມ ພ້ອມສັນລະເສີນ. ທ້າຍບົດມີຄຳກ່າວເຖິງຜົນ: ຜູ້ອົດອາຫານທີ່ນັ້ນ ພ້ອມຊະນະຄວາມໂກດ ຈະໄດ້ຜົນສູງ ຈົນບັນລຸຄືຣຸດຣະ; ແລະການຖວາຍທານໂຄກະປິລາທີ່ປະດັບງາມພ້ອມລູກ ແກ່ພຣາຫມະນະຜູ້ສົມຄວນ ຖືກສັນລະເສີນວ່ານຳໄປສູ່ເປົ້າໝາຍສູງສຸດ.
Adhyaya 87
ऋणमोचनतीर्थमाहात्म्य (R̥ṇamocana Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Debt-Removing Pilgrimage Site
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນຳກະສັດໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະອັນມີມົງຄຸນຢ່າງສູງ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເຣວາ (ນະຣະມະດາ) ຊື່ວ່າ «ຣຶນະໂມຈະນ» ອັນໂດ່ງດັງວ່າຊ່ວຍປົດໜີ້ກຳ. ບົດນີ້ຍົກຍ້ອງວ່າສະຖານທີ່ນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍຊຸມນຸມລະສີສາຍພຣະພຣະຫມາ ເພື່ອຮັບຮອງສະຖານະພິທີກຳອັນສັກສິດຂອງມັນ. ການສອນກາງໆແມ່ນການລົບລ້າງ «ໜີ້» (ṛṇa) ດ້ວຍການປະພຶດປະຕິບັດດ້ວຍສັດທາ: ຜູ້ປະຕິບັດທີ່ເຮັດພິທີປິຕຣິ-ຕັຣປະນະ (pitṛ-tarpaṇa) ດ້ວຍໃຈອຸທິດ ຕໍ່ເນື່ອງ 6 ເດືອນ ແລະອາບນ້ຳໃນນະຣະມະດາ ຖືກກ່າວວ່າຈະພົ້ນຈາກພັນທະຕໍ່ເທວະ, ບັນພະບຸລຸດ, ແລະມະນຸດ. ຍັງກ່າວອີກວ່າຜົນຂອງກຳດີກຳຊົ່ວຈະປາກົດໃຫ້ «ເຫັນໄດ້» ດັ່ງຜົນໄມ້ ເພື່ອຕອກຢ້ຳກົດແຫ່ງເຫດຜົນທາງສິນທຳ. ຂໍ້ປະພຶດທີ່ກຳນົດແມ່ນ: ຈິດແນ່ວແນ່, ຄວບຄຸມອິນຊີ, ອາບນ້ຳຕາມພິທີ, ໃຫ້ທານ, ແລະບູຊາ ຄິຣິຈາປະຕິ (ພຣະສິວະ). ຜົນທີ່ສັນຍາແມ່ນການພົ້ນຈາກ «ໜີ້ສາມປະການ» (ṛṇa-traya) ແລະໄດ້ສະພາບສະຫວ່າງໄສດັ່ງເທວະໃນສະຫວັນ.
Adhyaya 88
Kapila-Tīrtha and Kapileśvara Pūjā (कापिलतीर्थ–कपिलेश्वरपूजा)
ບົດນີ້ກ່າວເຖິງວິທີບູຊາທີ່ ກາປິລະຕີຣຖ (Kāpilatīrtha) ອັນເຊື່ອວ່າຖືກສ້າງໂດຍລະສີກະປິລະ ແລະເປັນສະຖານທີ່ທຳລາຍບາບທັງປວງ (sarvapātakanāśana)។ ມາຣະກັນເດຍແນະນຳກະສັດໃຫ້ອາບນ້ຳພິທີ ແລະຮັບໃຊ້ເທວະດາໃນວັນຈັນທະຄະຕິທີ່ກຳນົດ ໂດຍສະເພາະ ອັດຖະມີ ແລະ ຈະຕຸຣທະສີ ໃນຂ້າງຂຶ້ນ ແລ້ວເຮັດອະພິເສກດ້ວຍນົມແລະເນີຍຂອງງົວກະປິລາ। ພິທີຍັງໃຫ້ທາຈັນທະນ໌ຫອມ (śrīkhaṇḍa) ແລະບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ຂາວຫອມ ໂດຍຜູ້ບູຊາຕ້ອງຊະນະຄວາມໂກດ (jitakrodha)។ ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ນັບຖືກະປິເລສະວະຣະ ຈະບໍ່ຕົກໄປສູ່ແດນລົງໂທດຂອງຍະມະ ແລະພາບຄວາມທຸກທໍລະມານອັນນ່າຢ້ານບໍ່ປາກົດແກ່ຜູ້ຮູ້ທັນທຳມະເນື່ອງຈາກການບູຊານີ້। ບົດນີ້ຍັງເຊື່ອມຈັນຍາບັນການເດີນທາງສັກສິດກັບໜ້າທີ່ສັງຄົມ: ຫຼັງອາບນ້ຳໃນນ້ຳມີບຸນຂອງແມ່ນ້ຳເຣວາ ຄວນເລີ້ຍງອາຫານພຣາຫມັນຜູ້ດີ ແລະໃຫ້ທານ—ງົວ, ເສື້ອຜ້າ, ງາ, ຮົ່ມ, ແລະຕຽງ—ເພື່ອໃຫ້ກະສັດເປັນຜູ້ຖືທຳມະ। ຜົນສຸດທ້າຍຄື ພະລັງແລະຕະເຈດ, ມີລູກຊາຍດຳລົງຊີວິດ (jīvatputra), ຄຳເວົ້າໄພຣະ ແລະບໍ່ມີຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ।
Adhyaya 89
पूतिकेश्वरमाहात्म्य (Glory of Pūtikēśvara)
Chapter 89 presents a concise tīrtha-māhātmya in which Mārkaṇḍeya instructs a ruler to visit the eminent shrine of Pūtikēśvara on the southern bank of the Narmadā, described as efficacious for the attenuation of all pāpa. The discourse anchors the site’s authority in a foundation narrative: Jāmbavān establishes the liṅga for the welfare of beings (lokānāṃ hitārthinā). A linked etiological episode references King Prasenajit and a jewel associated with his chest; when the gem is forcefully removed or cast away, a wound manifests, and the tīrtha becomes the setting where austerity (tapas) leads to healing—becoming ‘woundless’ (nirvraṇa). The chapter then shifts from legend to prescription: devotees who bathe there with bhakti and worship Parameśvara are said to obtain desired aims. It highlights calendrical devotion—especially on Kṛṣṇāṣṭamī and Caturdaśī—stating that those who regularly worship the deity do not go to Yama’s abode, a standard phalaśruti-style assurance framed within Purāṇic moral causality.
Adhyaya 90
चक्रतीर्थ-माहात्म्य (Cakratīrtha Māhātmya) and जलशायी-तीर्थ (Jalśāyī Tīrtha) on the Revā/Narmadā
ອັດທະຍານີ້ເປັນການສົນທະນາ ໃນທີ່ມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄໍາຖາມຂອງຢຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບ Cakratīrtha ທີ່ມາຂອງມັນ, ອໍານາດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະວິສນຸ ແລະຜົນບຸນທີ່ຜູກພັນກັບແມ່ນ້ໍາເຣວາ/ນາຣະມະດາ. ມີນິທານກໍ່ກໍາເນີດວ່າ ອະສູຣ/ໄດຕະຍະຜູ້ແຂງກ້າ ຊື່ ຕາລະເມກະ ກົດຂີ່ເທວະດາ ເຮັດໃຫ້ເທວະດາໄປພຶ່ງພາພຣະພຣະຫມາ ແລ້ວໄປຫາພຣະວິສນຸ ທີ່ທະເລນ້ໍານົມ (Kṣīroda) ຜູ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າ Jalśāyī ຜູ້ບັນທົມໃນນ້ໍາ. ພຣະວິສນຸຮັບປາກຈະຟື້ນຟູລະບຽບໂລກ ເສດີນທາງໂດຍຄຣຸດ (Garuḍa) ແລະຕໍ່ສູ້ກັບໄດຕະຍະດ້ວຍອາວຸດທີ່ຕອບໂຕເພີ່ມຂຶ້ນ ຈົນສຸດທ້າຍປ່ອຍ Sudarśana cakra ແລະຊະນະ. ຫຼັງຊະນະ ຈັກຣາຖືກກ່າວວ່າຕົກລົງໃນນ້ໍາເຣວາ ໃກ້ Jalśāyī-tīrtha ແລະ “ບໍລິສຸດ” ກາຍເປັນທີ່ມາຂອງຊື່ ແລະອານຸພາບຂອງຕີຣຖະນັ້ນ. ຕອນຫຼັງເປັນຄໍາຊີ້ນໍາພິທີ: ເວລາມົງຄຸນ (ໂດຍສະເພາະເດືອນ Mārgasīrṣa ແລະ Ekādaśī ຂ້າງຂຶ້ນ), ການສໍາລວມຕົນດ້ວຍພັກຕິ, ອາບນ້ໍາ-ເບິ່ງພຣະເທວະ, ຢາມຄ່ໍາຄືນ, ວຽນຮອບ, ຖວາຍບູຊາ ແລະເຮັດ śrāddha ກັບພຣາຫມະນຜູ້ຄວນ. ຍັງກ່າວເຖິງພິທີທານ tiladhenu (ຖວາຍ “ງົວແຫ່ງງາ”) ກົດເກນການໃຫ້ທານ ແລະຈັນຍາຂອງຜູ້ໃຫ້ ພ້ອມຄໍາສັນຍາວ່າຈະຂ້າມພົ້ນໂລກອັນນ່າຢ້ານຫຼັງຄວາມຕາຍ; ສຸດທ້າຍ phalaśruti ກ່າວວ່າ ການຟັງ ຫຼື ສວດອັດທະຍານີ້ ໃຫ້ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະບຸນກຸສົນ.
Adhyaya 91
चण्डादित्य-तीर्थ-माहात्म्य (Glory of the Caṇḍāditya Tīrtha)
ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າໃຫ້ກະສັດຟັງເຖິງຄວາມສັກສິດອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງຂອງຕີຣຖະທີ່ຜູກພັນກັບ ຈັນດາດິຕຍະ—ຮູບສະຖາປະນາຂອງພຣະອາທິດ (ພາສະກະຣະ) ຜູ້ຊໍາລະບາບແລະຂັບໄລ່ຄວາມມືດ. ເລື່ອງກໍ່ກໍາເນີດກ່າວວ່າ ດາຍຕະຜູ້ດຸຮ້າຍ ຈັນດາ ແລະ ມຸນດາ ໄດ້ບໍາເພັນຕະປະ (tapas) ຢ່າງຍາວນານຢູ່ຝັ່ງອັນເປັນມົງຄຸນຂອງແມ່ນ້ໍາ ນັຣມະດາ ໂດຍສະມາທິຕໍ່ພຣະອາທິດ ຜູ້ຂັບຄວາມມືດໃນສາມໂລກ. ພຣະອາທິດ ສະຫັສຣາມຊຸ (ຜູ້ມີພັນລໍາແສງ) ພໍໃຈ ແລະປະທານພອນ; ພວກເຂົາຂໍໃຫ້ບໍ່ມີເທວະໃດຊະນະໄດ້ ແລະຂໍໃຫ້ປອດໂລກໄພທຸກເວລາ. ພຣະອາທິດປະທານຕາມນັ້ນ ແລະດ້ວຍການສະຖາປະນາ (sthāpanā) ດ້ວຍສັດທາ ພຣະອົງຈຶ່ງຜູກພັນກັບສະຖານທີ່ນັ້ນເປັນ ຈັນດາພານຸ/ຈັນດາດິຕຍະ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງພິທີການເດີນທາງຈາລິກ ແລະຜົນບຸນ: ຜູ້ແສວງຫາຄວນໄປເພື່ອອັດຕະສິດທິ (ātma-siddhi), ເຮັດຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ແກ່ເທວະ ມະນຸດ ແລະບັນພະບຸລຸດ, ແລະຖວາຍໂຄມໄຟນ້ໍາມັນເນີຍ (ghee) ໂດຍຈົ່ງເນັ້ນໃນວັນຈັນທຣະທີ 6 (ṣaṣṭhī). ການຟັງເລື່ອງກໍ່ກໍາເນີດຂອງ ຈັນດາພານຸ ຈະນໍາໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນຈາກບາບ, ໄດ້ເຖິງນະຄອນ/ພູມຂອງພຣະອາທິດ, ແລະໄດ້ຊັຍຊະນະຍືນຍາວພ້ອມຄວາມປອດໂລກໄພ.
Adhyaya 92
Yamahāsya-tīrtha Māhātmya (यमहास्यतीर्थमाहात्म्य) — Theological Discourse on the ‘Yamahāsya’ Shrine on the Narmadā
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາ: ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມມາຣະກັນເດຍ ໃຫ້ອະທິບາຍກ່ຽວກັບກຳເນີດຂອງຕີຣຖະທີ່ຝັ່ງນະຣະມະດາ ຊື່ “ຢະມະຫາສະຍະ” (ສຽງຫົວເຮາະຂອງຢະມະ). ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ຢະມະ (ທັມມະຣາຊ) ມາຮອດກ່ອນເພື່ອອາບນ້ຳໃນເຣວາ ແລະເຫັນອານຸພາບຊຳລະບາບຂອງການຈົມນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວ. ພຣະອົງຄິດຖຶງຄວາມປະຫລາດ: ຄົນທີ່ແບກບາບກໍຍັງໄປຮອດໂລກຂອງພຣະອົງ, ແຕ່ການອາບນ້ຳເຣວາກັບຖືກສັນລະເສີນວ່ານຳໄປສູ່ສະພາບອັນມົງຄຸນ ແມ່ນກະທັ້ງສະພາບແຫ່ງໄວສະນະ. ພຣະອົງຫົວເຮາະຕໍ່ຜູ້ທີ່ມີໂອກາດແຕ່ບໍ່ໄດ້ເຫັນແມ່ນ້ຳສັກສິດ ແລະສ້າງເທວະ “ຢະມະຫາເສສະວະຣະ” ໄວ້ທີ່ນັ້ນກ່ອນຈາກໄປ. ຕໍ່ມາກຳນົດວິທີປະຕິບັດ: ໃນເດືອນອັສວິນ ວັນຈະຕຸຣະທະສີ ຂ້າງກຣິສນະປັກສະ ຄວນອົດອາຫານດ້ວຍສັດທາ ຢືນຍາມກາງຄືນ ແລະປຸກເທວະດ້ວຍໂຄມໄຟນ້ຳມັນເນີຍ (ghee); ກ່າວວ່າຊ່ວຍລຶບລ້າງຄວາມຜິດຫຼາຍປະເພດ. ຍັງມີຄຳສອນເລື່ອງທານ: ໃນວັນອະມາວາສະຍາ ຄວນເຄົາລົບພຣາຫມະນະ ດ້ວຍຈິດຊະນະໂກຣດ (jita-krodha) ແລະໃຫ້ທານຕາມກຳນົດ—ຄຳ/ດິນ/ງາ, ໜັງກວາງດຳ, ງາ-ງົວ, ແລະທານ “ງົວ-ຄວາຍ” ພ້ອມພິທີຈັດວາງລະອຽດ. ບົດບາງຕອນລວບລວມການທໍລະມານໃນໂລກຢະມະ ແຕ່ອະທິບາຍວ່າຖືກລົບລ້າງໄດ້ດ້ວຍອານຸພາບຕີຣຖະແລະທານ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ແມ່ນແຕ່ຟັງເລື່ອງນີ້ກໍພົ້ນຜິດ ແລະບໍ່ຕ້ອງເຫັນຖິ່ນພຳນັກຂອງຢະມະອີກ.
Adhyaya 93
कल्होडीतीर्थमाहात्म्य (Kalhoḍī Tīrtha Māhātmya)
ບົດນີ້ເລົ່າການຊີ້ນໍາຂອງລະສີ ມາຣະກັນເດຍ ແກ່ ຢຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ຈາລິກບຸນອັນສູງສົ່ງຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາ ເຣວາ (ນະຣະມະດາ) ຊື່ ກັລໂຫດີ-ຕີຣຖະ. ຕີຣຖະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າໂດງດັງທົ່ວພາຣະຕະ ເປັນຜູ້ຊໍາລະບາບ ເທົ່າທຽມກັບ ຄົງຄາ (ຄັງຄາ) ແລະເປັນບ່ອນທີ່ຄົນທົ່ວໄປເຂົ້າເຖິງຍາກ ເພື່ອຊີ້ຄວາມສັກສິດພິເສດ. ອ້າງອີງອໍານາດທາງທຳມະດ້ວຍພຣະວາຈາຂອງ ສູລິນ (ພຣະສິວະ) ວ່າ “ນີ້ແມ່ນຕີຣຖະອັນບໍລິສຸດ” ແລະມີນິທານວ່າ ຊາຫນະວີ (ຄົງຄາ) ເຄີຍມາອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ໃນຮູບສັດ ເປັນເຫດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ໂດງດັງ. ພິທີປະຕິບັດກໍານົດໃຫ້ຖືວຣະຕະ 3 ຄືນໃນເວລາວັນເຕັມດວງ ແລະຝຶກລະທິ້ງມົນທິນໃນໃຈ: ຣາຊະສ, ຕະມະສ, ຄວາມໂກດ, ການສະແດງຕົນ/ຫຼອກລວງ, ແລະຄວາມອິດສາ. ການບູຊາປະກອບດ້ວຍການອາບພຣະເທວະ 3 ເທື່ອຕໍ່ມື້ ເປັນເວລາ 3 ມື້ ໂດຍນ້ໍານົມຈາກງົວທີ່ມີລູກ ໃຊ້ພາຊະນະທອງແດງປົນນ້ໍາເຜິ້ງ ແລະສວດມົນຕຣາ “oṃ namaḥ śivāya”. ຜົນບຸນກ່າວວ່າໄດ້ເຖິງສະຫວັນ ແລະສົມຄວນກັບນາງຟ້າ; ຜູ້ອາບນ້ໍາຖືກຕ້ອງ ແລະໃຫ້ທານແທນຜູ້ລ່ວງລັບ ຈະເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈ. ທານພິເສດແມ່ນຖວາຍງົວຂາວມີລູກ ປະດັບຜ້າ ວາງເທິງຄໍາ ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ບໍລິສຸດ ແລະຮັກສາຄວາມສັດຊື່ໃນຄອບຄົວ ເພື່ອໄດ້ເຂົ້າເຖິງ ຊາມພະວະ-ໂລກ.
Adhyaya 94
नन्दितीर्थ-माहात्म्य (Nanditīrtha Māhātmya)
ບົດນີ້ ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວແກ່ ຢຸທິສຖິຣ ເຖິງລໍາດັບການເດີນທາງຈາລິກໄປຍັງ ນັນດິຕີຣຖະ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາ ນະຣະມະດາ. ຕີຣຖະນີ້ຖືກພັນລະນາວ່າ ເປັນສະຖານທີ່ມົງຄຸນ ແລະຊໍາລະບາບໄດ້ທົ່ວໄປ ໂດຍມີຕົ້ນເຫດຈາກການສ້າງໃນອະດີດໂດຍ ນັນດິນ ຜູ້ຮັບໃຊ້ພຣະສິວະ. ມີຄໍາແນະນໍາໃຫ້ພັກຄ້າງຄືນຫນຶ່ງຄືນຫນຶ່ງວັນ (ahorātra-ūṣita) ທີ່ ນັນດິນາຖະ ເພື່ອເພີ່ມພະລັງພິທີ. ຈາກນັ້ນໃຫ້ບູຊາ ນັນດິເກສະວະຣະ ດ້ວຍ ປັນໂຈປະຈາຣະປູຊາ (pañcopacāra-pūjā) ແລະເຮັດທານ ໂດຍຖວາຍແກ້ວມະນີແກ່ພຣາຫມັນ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວໃນຄໍາສູງສົ່ງ: ໄດ້ເຖິງພຣະສະຖານສູງສຸດທີ່ ພິນາກິນ (ພຣະສິວະ) ປະທັບຢູ່ ພ້ອມຄວາມສຸກສົມບູນ ແລະຄວາມບັນເທີງກັບອັບສະຣາ.
Adhyaya 95
Badrikāśrama–Narmadā-tīra: Śiva-liṅga-sthāpana, Vrata, and Śrāddha-Vidhi (Chapter 95)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳກະສັດໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງ ບັດຣິກາຊຣະມ (Badrikāśrama tīrtha) ທີ່ເຄີຍໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນໂດຍ ສຳບູ (Śambhu) ແຕ່ກ່ອນ. ບົດນີ້ເຊື່ອມສະຖານທີ່ນັ້ນກັບ ນະຣະ-ນາຣາຍະນະ ແລະສອນຈິດໃຈແຫ່ງພັກຕິ-ຍານ: ຜູ້ທີ່ອຸທິດໃຈແດ່ ຈະນາຣະດະນະ ແລະເຫັນຄວາມເທົ່າທຽມໃນສັດທັງປວງ ແມ່ນເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງເທວະ. ນະຣະ-ນາຣາຍະນະ ຕັ້ງອາສຣະມ ແລະອັນດັບຕໍ່ມາໄດ້ອັນເຊີນ ສັງກະຣະ (Śiva) ໃຫ້ປະທັບເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ; ລິງຄະທີ່ສຳພັນກັບຕຣິມູຣຕິ ຖືກກ່າວວ່າໃຫ້ທາງໄປສະຫວັນ ແລະການຫຼຸດພົ້ນ. ມີການກຳນົດວິນັຍ: ຄວາມບໍລິສຸດ, ອົດອາຫານ 1 ຄືນ, ລະທິ້ງຣາຊະສ ແລະ ຕະມະສ ເພື່ອຍຶດສັດຕະວິກ, ແລະການຕື່ນຍາມກາງຄືນໃນວັນຈັນທະຄະຕິທີ່ກຳນົດ (ອັດຖະມີ ໃນເດືອນ Madhu, ແລະ ຈະຕຸຣະດະສີ ໃນຝ່າຍໃດກໍໄດ້ ໂດຍເນັ້ນເດືອນ Aśvin). ພິທີອະພິເສກພຣະສິວະ ໃຫ້ໃຊ້ ປັນຈາມຣິຕະ (ນົມ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນົມສົ້ມ, ນ້ຳຕານ, ກີ). ຜົນບຸນກ່າວວ່າຜູ້ພົບເຫັນດ້ວຍສັດທາຈະໄດ້ໃກ້ຊິດພຣະສິວະ ແລະຜົນໃນໂລກອິນທຣະ; ແມ່ນແຕ່ການນົບນ້ອມບໍ່ສົມບູນຕໍ່ Śūlapāṇi ກໍຄ່ອຍຄາຍພັນທະ, ແລະການຈະປະ “namaḥ śivāya” ຢ່າງສະໝໍ້ເສມ ທຳໃຫ້ບຸນມັ່ນຄົງ. ຕໍ່ມາໄດ້ອະທິບາຍສຣາດທະ ໂດຍນ້ຳນະຣະມະດາ, ເນັ້ນການເລືອກພຣາຫມະນທີ່ມີຄຸນສົມບັດ ແລະຫ້າມຜູ້ບໍ່ມີຈັນຍາບັນ ຫຼືບໍ່ເໝາະສົມ. ແນະນຳທານເຊັ່ນ ຄຳ, ອາຫານ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ງົວ, ງົວຜູ້, ທີ່ດິນ, ຮົ່ມ ແລະຂອງຄວນໃຫ້, ພ້ອມກ່າວວ່ານຳໄປສະຫວັນ. ຜູ້ຕາຍຢູ່ຫຼືໃກ້ຕີຣຖະ (ຮວມທັງຕາຍໃນນ້ຳ) ຈະໄປສູ່ພຣະສິວະທຳ, ຢູ່ດົນໃນໂລກເທວະ ແລະກັບມາເກີດເປັນກະສັດຜູ້ສາມາດ ຜູ້ຈື່ຈຳຕີຣຖະ ແລະກັບມາອີກຄັ້ງ.
Adhyaya 96
Koṭīśvara-tīrtha Māhātmya (कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Theological Account of the Koṭīśvara Pilgrimage Site
ມາຣະກັນເດຍ ມະຫາຣິສີ ຊີ້ນຳພະຣາຊາຜູ້ສອບຖາມໃຫ້ໄປຍັງຕີຣະຖະອັນສູງສຸດ ຊື່ ໂກຕີສະວະຣະ (Koṭīśvara)। ບົດນີ້ຍົກຂຶ້ນວ່າ ທີ່ນັ້ນເຄີຍມີ “ຣິສີໜຶ່ງໂກຕິ” ມາຊຸມນຸມ ເພື່ອສະຖາປະນາອຳນາດແຫ່ງຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣະຖະນີ້। ບັນດາຣິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ພ້ອມດ້ວຍດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຜູ້ຮູ້ວິທີສະດຸດີວະເທດມົນມົງຄຸນ ໄດ້ປຶກສາກັນ ແລ້ວສະຖາປະນາ ພຣະສັງກະຣະ (ລິງຄະ/ພຣະສິວະ) ເພື່ອຄວາມຜາສຸກ ແລະການປົກປ້ອງສັດທັງຫຼາຍ। ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກກ່າວວ່າ ເປັນຜູ້ຖອນພັນທະ ແລະຕັດຂາດສັງສານ ບັນເທົາທຸກຂອງສັດໂລກ। ພິທີສຳຄັນຄື ການອາບນ້ຳ (snāna) ດ້ວຍສັດທາໃນວັນເຕັມດວງ ໂດຍເນັ້ນເປັນພິເສດທີ່ ສຣາວະນະ ເຕັມດວງ (Śrāvaṇa Pūrṇimā)। ຫຼັງຈາກເຮັດ ຕັຣປະນະ ແລະ ປິນດະດານະ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ປິຕຣະທັງຫຼາຍຈະໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈບໍ່ສິ້ນສຸດ ຈົນກວ່າການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ। ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ປະກາດວ່າ ຝັ່ງແມ່ນ້ຳເຣວາ ແມ່ນສະຖານທີ່ລັບ ແລະສູງສຸດສຳລັບບູຊາບັນພະບຸລຸດ ທີ່ຣິສີສ້າງໄວ້ ແລະມີພຣະອຳນາດໃຫ້ໂມກສະແກ່ສັດທັງປວງ។
Adhyaya 97
Vyāsatīrtha-prādurbhāvaḥ — Origin and Merit of Vyāsa Tīrtha (व्यासतीर्थप्रादुर्भावः)
ບົດນີ້ເປັນການສອນຜ່ານບົດສົນທະນາ: ພຣະມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າໃຫ້ພຣະຍຸທິສຖິຣະຟັງເຖິງ «ວຍາສະຕີຣຖະ» ອັນຫາຍາກ ແລະມີບຸນອານຸພາບສູງ ທີ່ຖືກກ່າວວ່າ «ຕັ້ງຢູ່ກາງອາກາດ» (antarikṣe) ເນື່ອງຈາກອຳນາດອັນອັດສະຈັນຂອງ ເຣວາ/ນັຣມະດາ. ຕໍ່ມາເປັນນິທານອະທິບາຍກຳເນີດ: ປະຣາຊະຣະ ບຳເນັດຕະປະສະ ແລະພົບສາວພາຍເຮືອ ຜູ້ຖືກເປີດເຜີຍວ່າເປັນລູກກະສັດ (ສັດຍະວະຕີ/ໂຢຊະນະຄັນທາ). ເມັດພັນຖືກສົ່ງຜ່ານນົກແກ້ວຖືຈົດໝາຍ, ນົກແກ້ວຕາຍ ແລະເມັດພັນເຂົ້າໄປໃນປາ, ຈົນສາວນັ້ນປາກົດອອກ ແລະສຸດທ້າຍເກີດພຣະວຍາສະ. ພາກຕໍ່ມາ ພຣະວຍາສະເດີນທາງສັກກະລະຕາມຕີຣຖະ ແລະບຳເນັດຕະປະສະຢູ່ຝັ່ງນັຣມະດາ; ພຣະສິວະປາກົດຕົວຕາມການບູຊາ ແລະນັຣມະດາເທວີກໍຕອບຮັບຕໍ່ບົດສັນລະເສີນຂອງພຣະວຍາສະ. ມີບັນຫາດ້ານສິນ-ພິທີ: ນັກບຳເນັດຢາກຮັບການຕ້ອນຮັບ ແຕ່ກັງວົນວ່າຈະຜິດວຣະຕະຖ້າຂ້າມໄປຝັ່ງໃຕ້. ພຣະວຍາສະຈຶ່ງອ້ອນວອນນັຣມະດາ; ມີການປະຕິເສດ, ພຣະວຍາສະເປັນລົມ, ເທວະດາພາກັນຫ່ວງໃຍ, ແລະສຸດທ້າຍນັຣມະດາຍອມຕາມ. ຈາກນັ້ນມີ snāna, tarpaṇa, homa ແລະການປາກົດຂອງລິງຄະ ຈົນຕັ້ງຊື່ຕີຣຖະ. ຕອນທ້າຍໃຫ້ຂໍ້ກຳນົດພິທີທີ່ໄດ້ຜົນສູງ ໂດຍສະເພາະໃນເດືອນກາຣຕຕິກ (Kārttika) ວັນສຸກລະຈະຕຸຣທະສີ ແລະພູນນິມາ; ວັດຖຸອະພິເສກລິງຄະ, ການຖວາຍດອກໄມ້, ທາງເລືອກມັນຕຣະ-ຊະປະ, ຄຸນສົມບັດພຣາຫມະນະຜູ້ຄວນຮັບທານ ແລະຂອງທານຈຳເພາະ. ຟະລາສຣຸຕິປິດທ້າຍກ່າວເຖິງການຄຸ້ມຄອງຈາກໂລກຂອງຍະມະ, ຜົນຕາມລຳດັບຂອງການຖວາຍ, ແລະຄວາມເຈຣິນຫຼັງມໍລະນະດ້ວຍອານຸພາບຂອງຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 98
प्रभासेश्वर-माहात्म्य (Prabhāseśvara Māhātmya) — The Glory of the Prabhāseśvara Tīrtha
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ-ຕອບ ທາງທິດສະດີທາງທຳ ໂດຍມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳຢຸທິສຖິຣະ ໃຫ້ໄປນະມັດສະການ ສະຖານທີ່ສັກສິດ ປຣະພາເສສະວະຣະ ທີ່ຂື້ນຊື່ໃນສາມໂລກ ເປັນດັ່ງ “ຂັ້ນບັນໄດສູ່ສະຫວັນ”. ຢຸທິສຖິຣະຂໍໃຫ້ເລົ່າຢ່າງຫຍໍ້ ກ່ຽວກັບກຳເນີດ ແລະ ຜົນບຸນຂອງຕີຣຖະນີ້. ເລື່ອງອະທິບາຍວ່າ ຕີຣຖະເກີດຈາກ ນາງປຣະພາ ພັນລະຍາຂອງ ຣະວິ (ພຣະອາທິດ) ຜູ້ຮູ້ສຶກທຸກໃຈຈາກວາສະນາອັນອັບໂຊກ ແລະ ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດ—ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍລົມ ແລະ ຈົ່ມຢູ່ໃນສະມາທິໜຶ່ງປີ—ຈົນພຣະສິວະປະທານພອນ. ນາງກ່າວຫຼັກທຳວ່າ ສຳລັບແມ່ຍິງ “ສາມີແມ່ນເທວະດາ” ບໍ່ວ່າຈະມີຄຸນລັກສະນະແນວໃດ ແລະ ສາລະພາຄວາມທຸກ. ພຣະສິວະຮັບປາກວ່າຈະໃຫ້ຄວາມໂປດປານຈາກສາມີກັບຄືນ; ອຸມາ (ປາຣະວະຕີ) ຕັ້ງຄຳຖາມເລື່ອງຄວາມເປັນໄປໄດ້ ເຮັດໃຫ້ ພຣະສູຣະຍະ (ພານຸ) ມາຮອດຝັ່ງເໜືອແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ; ພຣະສິວະສັ່ງໃຫ້ພຣະອາທິດປົກປ້ອງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ນາງພໍໃຈ, ແລະ ຕາມຄຳຂໍຂອງອຸມາ ໃຫ້ນາງເປັນຍອດແຫ່ງພັນລະຍາທັງປວງ. ນາງປຣະພາຂໍໃຫ້ອົງສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະອາທິດສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເພື່ອ “ເປີດ” ຕີຣຖະ ແລະ ຕັ້ງລິງຄະທີ່ກ່າວວ່າຮວມເທວະທັງປວງ ເອີ້ນວ່າ ປຣະພາເສສະ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ກຳນົດຈັນຍາບັນການເດີນທາງບຸນ: ປຣະພາເສສະວະຣະໃຫ້ຜົນປາດຖະໜາທັນທີ ໂດຍສະເພາະໃນວັນ ມາຆ-ສຸກລະ-ສັບຕະມີ; ພິທີມີການສຳພັດ/ຄົບຄືນກັບມ້າພາຍໃຕ້ການນຳຂອງພຣາຫມັນ, ອາບນ້ຳດ້ວຍພັກຕິ, ແລະ ຖວາຍທານແກ່ດວິຊະ. ມີແບບຢ່າງທານລະອຽດ ໂດຍສະເພາະ ໂຄ-ທານ; ແລະ ກ່າວຜົນບຸນວ່າ ການອາບນ້ຳ ແລະ ໂດຍພິເສດ ກັນຍາ-ທານ ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ລະລາຍບາບໜັກ ນຳໄປສູ່ໂລກພຣະອາທິດ ແລະ ໂລກຣຸດຣະ ມີຜົນເທົ່າກັບຍັດຍາການບູຊາໃຫຍ່; ບຸນຂອງໂຄ-ທານຖືກສັນລະເສີນວ່າບໍ່ສູນສິ້ນ ແລະ ເນັ້ນວັນ ຈະຕຸຣະດະສີ ເປັນພິເສດ.
Adhyaya 99
Nāgeśvara-liṅga at the Southern Bank of Revā (Vāsuki’s Atonement and Tīrtha Procedure) / रेवायाः दक्षिणतटे नागेश्वरलिङ्गमाहात्म्यम्
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການອະທິບາຍແບບຖາມ–ຕອບ: ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າເປັນຫຍັງ ວາສຸກີ ຈຶ່ງຖືກສະຖາປະນາຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ (ນັມມະດາ)។ ມາຣກັນເດຍ ອະທິບາຍເຫດປັດໃຈຕາມຕຳນານ: ໃນຍາມທີ່ ສຳບູ (ພຣະສິວະ) ຟ້ອນລຳ ເຫື່ອທີ່ປົນກັບນ້ຳຄົງຄາ ໄຫຼອອກຈາກມົງກຸດຂອງພຣະອົງ; ງູຕົວໜຶ່ງໄດ້ກິນເຂົ້າໄປ ເຮັດໃຫ້ ມັນດາກິນີ ໂກດ ແລະເກີດການປ່ຽນສະພາບເປັນ “ອະຊະກະຣະ-ພາວະ” ອັນຕ່ຳຕ້ອຍ/ຖືກຖ່ວງໜັກ. ວາສຸກີ ຈຶ່ງກ່າວຄຳສຳນຶກຜິດ ສັນລະເສີນອຳນາດຊຳລະບາບຂອງແມ່ນ້ຳ ແລະຂໍຄວາມເມດຕາ. ພຣະແມ່ຄົງຄາ ແນະນຳໃຫ້ເຮັດຕະປະສະຍາ ຕໍ່ ສັງກະຣະ ທີ່ພູວິນທະຍະ; ເມື່ອບຳເນັດພຽນດົນນານ ພຣະສິວະ ປະທານພອນ ແລະຊີ້ນຳໃຫ້ໄປອາບນ້ຳຢ່າງຖືກພິທີທີ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງເຣວາ. ວາສຸກີ ເຂົ້າສູ່ນ້ຳນັມມະດາ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມບໍລິສຸດ; ຈາກນັ້ນມີການສະຖາປະນາ “ນາເກສະວະຣະ-ລິງຄະ” ອັນມີຊື່ສຽງວ່າກຳຈັດຄວາມຜິດ. ອັດຍາຍຍັງກຳນົດພິທີແລະຜົນ: ໃນວັນ ອັດຖະມີ ຫຼື ຈະຕຸຣະດະສີ ໃຫ້ອາບພຣະສິວະດ້ວຍນ້ຳເຜິ້ງ; ຜູ້ບໍ່ມີລູກອາບນ້ຳທີ່ສັງກະມະຈະໄດ້ລູກດີ; ການເຮັດສຣາດທະພ້ອມອົດອາຫານຊ່ວຍບັນເທົາບັນພະບຸລຸດ; ແລະສາຍຕະກູນໄດ້ຮັບການຄຸ້ມຄອງຈາກຄວາມຢ້ານງູ ໂດຍນາກະປຣະສາດ.
Adhyaya 100
Mārkaṇḍeśa Tīrtha Māhātmya (मार्कण्डेशतीर्थमाहात्म्य) — Summary of Merits and Ritual Observances
ບົດນີ້ເລົ່າວ່າ ພຣະມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ສອນກະສັດ (ເອີ້ນວ່າ “mahīpāla” ແລະ “Pāṇḍunandana”) ໃຫ້ໄປຈາລິກບຸນທີ່ຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ “ມາຣະກັນເດເສະ” ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າ ເປັນທີ່ບູຊາອັນສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ເທວະດາກໍຍັງເຄົາລົບ ແລະເປັນສະຖານທີ່ລັບລຶກຂອງການນະມັດສະການແບບໄສວະ. ມາຣະກັນເດຍຍັງກ່າວວ່າ ຕົນເຄີຍສ້າງຕັ້ງຈຸດສັກສິດໄວ້ທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ຮັບປັນຍາແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງ ສັງກະຣະ (Śaṅkara)។ ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກຳນົດພິທີກຳ ແລະຜົນບຸນ: ການສວດຈະປະ (japa) ໃນຂະນະເຂົ້ານ້ຳ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບກຳທີ່ສະສົມ ແລະຊຳລະຄວາມຜິດທີ່ເກີດຈາກໃຈ ຄຳເວົ້າ ແລະກາຍ. ມີການຊີ້ນຳໃຫ້ຢືນຫັນໜ້າໄປທາງທິດໃຕ້ ຖື piṇḍikā ແລ້ວເຮັດ “ໂຍຄະ” ຫຼືການບູຊາດ້ວຍຈິດຈົດຈໍ່ຕໍ່ Śūlin (Śiva) ໃນຫຼາຍປາງ ໂດຍກ່າວຢ່າງຊັດວ່າ ເມື່ອຕາຍແລ້ວຈະໄປຮອດພຣະສິວະ. ພິທີອື່ນໆຄື ຈຸດຕະກຽງນ້ຳມັນກີ (ghee) ໃນຄືນວັນທີ 8 ເພື່ອໄດ້ສະຫວັນ, ແລະເຮັດ śrāddha ທີ່ນັ້ນເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຈົນກວ່າຈັກກະວານຈະສະລາຍ. ທ້າຍສຸດ tarpaṇa ດ້ວຍຂອງຖວາຍງ່າຍໆ (iṅguda, badara, bilva, akṣata ຫຼືນ້ຳ) ຖືກກ່າວວ່າ ໃຫ້ “ຜົນແຫ່ງການເກີດ” ແກ່ວົງຕະກູນ।
Adhyaya 101
Saṅkarṣaṇa-Tīrtha Māhātmya (संकर्षणतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of Saṅkarṣaṇa Tīrtha
ບົດ 101 ທີ່ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວແກ່ພຣະຣາຊາ ໄດ້ຊີ້ນໍາໄປຫາຕີຣຖະອັນມີມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍາ ນັຣມະດາ ໃນກາງຂອງຂອບເຂດພິທີຍັດ (ຍັຊະຍະວາດ). ສະຖານທີ່ນີ້ຊື່ “ສັງກັຣສະນະ” ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ທໍາລາຍບາບ. ຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣຖະນີ້ ຖືກອະທິບາຍວ່າເກີດຈາກການບໍາເນັດຕະປະສະຍາຂອງ ບາລະພັດຣະ (Balabhadra) ໃນອະດີດ ແລະຈາກການປະທັບຢູ່ຂອງເທວະດາ: ພຣະສັມພູ (Śiva) ກັບ ອຸມາ, ພຣະເກສະວະ (Viṣṇu) ແລະເທວະດາທັງຫຼາຍ. ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ບາລະພັດຣະໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ດ້ວຍຄວາມສັດທາສູງສຸດ ໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນສູນກາງພິທີກຳ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດວິທີປະພຶດ: ຜູ້ມີສັດທາທີ່ຊະນະຄວາມໂກດ ແລະຄວບຄຸມອິນທຣີ ເມື່ອອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ ຄວນບູຊາພຣະສິວະໃນວັນ ເອກາດະສີ ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ ໂດຍອາບພຣະອົງດ້ວຍນ້ໍາເຜິ້ງ. ນອກນັ້ນ ຍັງອະນຸຍາດໃຫ້ເຮັດ ສຣາດທະ ແກ່ບັນພະບຸຣຸດ ແລະສັນຍາວ່າຈະໄດ້ຮັບ “ສະຖານະສູງສຸດ” ຕາມຄໍາປະກາດຂອງ ບາລະພັດຣະ.
Adhyaya 102
मन्मथेश्वर-तीर्थमाहात्म्य (Glory of the Manmatheśvara Tīrtha)
This adhyāya presents Mārkaṇḍeya’s instructional discourse to a royal listener on the ritual and merit-logic of visiting Manmatheśvara, a Śaiva tīrtha praised as revered by the gods. The chapter outlines graded practices: mere bathing is framed as spiritually protective; bathing combined with mental purity and a one-night fast yields high merit; extended observances (three nights) are described with escalating results. It further prescribes devotional night activities—music, instruments, dance, and vigil before the deity—presented as acts that please Parameśvara. The narrative also situates Manmatheśvara as a ‘stairway’ (sopāna) to heaven, linking desire (kāma) to a sanctified devotional channel. Ancillary rites are included: śrāddha and dāna at twilight, annadāna as especially praised, and a specific calendrical instruction for go-dāna on trayodaśī in the bright half of Caitra, with lamp-offering in ghee during night vigil. The text closes by equalizing the stated merit for women and men.
Adhyaya 103
एरण्डीसङ्गममाहात्म्य — The Māhātmya of the Eraṇḍī–Reva Confluence
ບົດນີ້ຖືກຈັດເປັນການສົນທະນາຫຼາຍຊັ້ນ: ພຣະມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນໍາກະສັດໃຫ້ໄປຍັງຈຸດສົມທົບ ແມ່ນ້ໍາເອຣັນດີ–ເຣວາ ແລະລະລຶກຄໍາເຜີຍແຜ່ເກົ່າຂອງພຣະສິວະຕໍ່ພຣະປາຣະວະຕີ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ລັບຍິ່ງກວ່າລັບ”. ພຣະສິວະເລົ່າເຖິງ ອະຕຣິ ແລະ ອະນະສູຍາ ຜູ້ບໍ່ມີບຸດຫຼານ ແລະອະທິບາຍຄຸນຄ່າທາງທໍາ-ເທວະວິທະຍາຂອງການມີລູກ ເພື່ອຄ້ຳຈຸນໜ້າທີ່ວົງສາ ແລະຄວາມຜາສຸກຫຼັງຄວາມຕາຍ. ອະນະສູຍາປະຕິບັດຕະປະສະຢ່າງຍາວນານທີ່ຝັ່ງເໜືອຂອງເຣວາ: ວິໄນຕາມລະດູ (ປັນຈາອັກນິໃນລະດູຮ້ອນ, ຈັນທຣາຍະນະໃນລະດູຝົນ, ຢູ່ໃນນ້ໍາໃນລະດູໜາວ) ແລະພິທີປະຈໍາວັນ (ອາບນ້ໍາ, ສັນທະຍາ, ທາປະນະແກ່ເທວະ-ຣິຊິ, ໂຮມະ, ບູຊາ)។ ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ, ແລະ ພຣະຣຸດຣະ ປາກົດໃນຮູບດວິຊະທີ່ປິດບັງ ແລະເຜີຍວ່າຕົນເປັນພະລັງງານຄູ່ກັບລະດູ (ຝົນ/ເມັດພືດ, ໜາວ/ການຮັກສາ, ຮ້ອນ/ການເຫື່ອງແຫ້ງ). ພວກພຣະອົງປະທານພອນ ໃຫ້ຕີຣຖະນີ້ສັກສິດຖາວອນ ແລະສາມາດບັນດານຄວາມປາດຖະໜາ. ບົດນີ້ຍັງກໍານົດການປະຕິບັດທີ່ຈຸດສົມທົບ (ໂດຍສະເພາະໃນເດືອນໄຈຕຣະ): ອາບນ້ໍາ, ຕື່ນຍາມຄືນ, ເລີ້ຍງດວິຊະ, ປິນດະດານ, ວຽນຮອບ, ແລະທານຫຼາຍຮູບແບບ ພ້ອມຜົນບຸນທະວີຄູນ. ມີນິທານຕົວຢ່າງອີກຕອນ: ຄົນຄອບຄົວຊື່ ໂກວິນດະ ເກັບໄມ້ແລ້ວເຮັດໃຫ້ເດັກນ້ອຍຕາຍໂດຍບໍ່ຕັ້ງໃຈ; ຕໍ່ມາເກີດໂລກໄພທາງກາຍ ຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນຜົນກຳ. ລາວໄດ້ຮັບການບັນເທົາໂດຍການອາບນ້ໍາທີ່ສົມທົບ ແລະບູຊາ/ທານຕາມທໍານຽມ. ທ້າຍບົດມີຄໍາຮັບຮອງແບບຟະລະສຣຸຕິ: ຟັງ ຫຼື ອ່ານສະຫຼຸບນີ້, ພັກອາໄສ ຫຼື ອົບຮົມອົດອາຫານທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ບຸນຫຼາຍ ແມ່ນແຕ່ສຳຜັດນ້ໍາ ຫຼື ດິນຂອງບ່ອນນັ້ນໂດຍບັງເອີນກໍຍັງເກີດກຸສົນໄດ້.
Adhyaya 104
सौवर्णशिला-तीर्थमाहात्म्य (Glory of the Sauvarṇaśilā Tīrtha)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນຳກະສັດໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງຊື່ ສໍວັນນະສິລາ (Sauvarṇaśilā) ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ (Revā) ອັນລືຊື່ວ່າຊຳລະບາບໄດ້ທັງປວງ. ສະຖານທີ່ນີ້ຢູ່ໃກ້ຈຸດສັງກະມະ (saṅgama) ແລະເຄີຍຖືກສ້າງຕັ້ງພິທີໂດຍຫມູ່ລະສີຫຼາຍກຸ່ມ ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ຫາໄດ້ຍາກ” (durlabha) ແມ່ນແມ່ນພື້ນທີ່ນ້ອຍແຕ່ເປັນນາບຸນອັນມີພະລັງ. ລຳດັບການປະຕິບັດແມ່ນ: ອາບນ້ຳທີ່ສໍວັນນະສິລາ; ບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣະ (Maheśvara); ກົ້ມນົບພຣະພາສະກະຣະ (Bhāskara) ພຣະອາທິດ; ແລ້ວຖວາຍເຄື່ອງບູຊາໃນໄຟສັກສິດ ໂດຍໃຊ້ບິລວະ (bilva) ປົນນ້ຳມັນເຄື່ອງ (ghee) ຫຼືໃບບິລວະ. ມີຄຳອະທິຖານສັ້ນໆ ຂໍໃຫ້ພຣະເຈົ້າພໍພຣະໄທ ແລະໃຫ້ໂຣຄາພະຍາດສິ້ນໄປ. ຕໍ່ມາເວົ້າເຖິງທານ: ການຖວາຍຄຳແກ່ພຣາຫມັນ (Brahmin) ຜູ້ຄວນຮັບ ເທົ່າກັບຜົນສູງສຸດຂອງການໃຫ້ຄຳຈຳນວນຫຼາຍ ແລະຍັດຍະຍາກະຣະ (ພິທີບູຊາໃຫຍ່). ຜູ້ໃຫ້ທານຈະໄດ້ຂຶ້ນສະຫວັນຫຼັງຄວາມຕາຍ ຢູ່ຮ່ວມກັບ ຣຸດຣະ (Rudra) ດົນນານ ແລ້ວກັບມາເກີດໃໝ່ໃນຕະກູນບໍລິສຸດມັ່ງຄັ່ງ ພ້ອມຄວາມລະນຶກເຖິງນ້ຳສັກສິດນັ້ນຢູ່ເສມອ.
Adhyaya 105
करञ्जातीर्थगमनफलम् | The Merit of Going to the Karañjā Tīrtha
ບົດນີ້ແມ່ນຄຳສອນສັ້ນໆຂອງິສີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວແກ່ພະຣາຊາ (“ຣາເຈນດຣະ”) ວ່າ ຜູ້ປາຖະໜາຄວນເດີນທາງໄປກາຣັນຈາ ຕີຣຖະ ໂດຍຮັກສາ ອຸປະວາສະ (ອົດອາຫານ) ແລະ ການຄວບຄຸມອິນທຣີ (jitendriyatā) ໃຫ້ສົມບູນ. ເມື່ອອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນັ້ນ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄວນບູຊາພຣະມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ແລະໃຫ້ທານດ້ວຍພັກຕິ; ລາຍການທານຖືກກ່າວເຖິງຕັ້ງແຕ່ ຄຳ, ເງິນ, ແກ້ວມະນີ/ໄຂ່ມຸກ/ປະກາລັງ ໄປຈົນເຖິງ ເກີບ, ຮົ່ມ, ຕຽງ, ແລະຜ້າຄຸມ. ຜົນບຸນຖືກປະກາດວ່າເພີ່ມພູນ “ໂກຕິ-ໂກຕິ” ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການຈາລິກດ້ວຍວິໄນ, ການນະມັດສະການພຣະສິວະ, ແລະການແບ່ງປັນທານ ເປັນເສັ້ນທາງກຸສົນອັນດຽວກັນ.
Adhyaya 106
Mahīpāla Tīrtha Māhātmya (Auspiciousness Rite to Umā–Rudra) | महीपालतीर्थमाहात्म्य (उमारुद्र-सौभाग्यविधिः)
ບົດນີ້ແມ່ນຄໍາສອນຂອງມາຣະກັນເດຍ ທີ່ແນະນໍາໃຫ້ກະສັດໄປຢ້ຽມ ມະຫີປາລະຕີຣຖະ ອັນງາມສຸດ ແລະເປັນບ່ອນເກີດສິຣິມົງຄຸນ (saubhāgya)។ ຕີຣຖະນີ້ເປັນປະໂຫຍດທັງຍິງທັງຊາຍ ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ຖືກຄວາມອັບໂຊກຕິດຕາມ ແລະກໍານົດໃຫ້ບູຊາ ອຸມາ–ຣຸດຣະ ຢ່າງເຈາະຈົງ। ພິທີປະຕິບັດຖືກຈັດເປັນລໍາດັບ: ຮັກສາວິໄນ ແລະຄວບຄຸມອິນຊີ, ອົບພະວະອາຫານໃນວັນທີ 3 ຕາມຈັນທະຄະຕິ, ແລະເຊີນຄູ່ສາມີພັນລະຍາພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າມາຮັບພຣະສັກກາລະ. ຕ້ອນຮັບດ້ວຍກິ່ນຫອມ ພວງດອກໄມ້ ເສື້ອຜ້າຫອມ ແລະຖວາຍອາຫານເຊັ່ນ ພາຍະສະ (ເຂົ້ານົມຫວານ) ແລະ ກຣິສະຣະ; ຈາກນັ້ນເດີນວຽນ ແລະກ່າວຄໍາອະທິຖານຂໍພຣະມະຫາເທວະພ້ອມຄູ່ຄອງ ໃຫ້ບໍ່ແຍກຈາກກັນ। ຜົນຖືກປຽບທຽບຊັດ: ການລະເລີຍນໍາໄປສູ່ຄວາມອັບໂຊກຍາວນານ ເຊັ່ນ ຄວາມທຸກຍາກ ຄວາມໂສກ ແລະການບໍ່ມີບຸດຫຼາຍຊາດ. ການປະຕິບັດຖືກຕ້ອງ—ໂດຍສະເພາະໃນຂ້າງຂຶ້ນເດືອນ ເຈຍສະຖະ ແລະວັນທີ 3—ໃຫ້ພົ້ນບາບ ແລະເພີ່ມພູນບຸນດ້ວຍທານ. ຍັງໃຫ້ນັບຖືພຣາຫມັນຍິງ–ຊາຍເປັນຮູບພຣະເຈົ້າ ກໍຣີ–ສິວະ, ທາສິນດູຣ ແລະກຸງກຸມ, ຖວາຍເຄື່ອງປະດັບ ເຂົ້າເກັບ ອາຫານ ແລະທານອື່ນໆ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ບຸນຫຼາຍ ຄວາມສຸກອັນສູງສົມກັບຊັງກະຣະ, ສິຣິມົງຄຸນອຸດົມ, ຜູ້ບໍ່ມີລູກໄດ້ບຸດ, ຜູ້ທຸກຍາກໄດ້ຊັບ; ແລະຕີຣຖະນີ້ໃນແມ່ນ້ໍານະຣະມະດາເປັນບ່ອນສົມປາດຖະນາ।
Adhyaya 107
भण्डारीतीर्थमाहात्म्य (Bhaṇḍārī Tīrtha Māhātmya: The Glory of Bhaṇḍārī Pilgrimage Site)
ບົດ 107 ໃນເຣວາຂັນດະ ເປັນຄໍາແນະນໍາເລື່ອງຕີຣຖະ ທີ່ພຣະຣິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວແກ່ພຣະຣາຊາ. ທ່ານຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຍັງ ບັນດາຣີ-ຕີຣຖະ ອັນສູງສົ່ງ ໂດຍກ່າວວ່າມີອານຸພາບທາງທໍາ ສາມາດ “ຕັດຄວາມທຸກຍາກ” (daridra-ccheda) ໄດ້ຕະຫຼອດເວລາຍາວນານ ຖືກກ່າວເຖິງວ່າ 19 ຍຸກ. ຕໍ່ມາມີຕໍານານຢືນຢັນ: ກຸເບຣ (ທະນະດະ) ໄດ້ບໍາເພັນຕະປະສະຍາ ແລະເມື່ອ ພຣະພຣະຫມາ (ປັດມະສັມພະວະ) ພໍໃຈ ກໍໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ການບໍລິຈາກແມ່ນແຕ່ນ້ອຍໆ ທີ່ນັ້ນ ກໍປົກປ້ອງຊັບສິນໄດ້. ບົດສຸດທ້າຍວາງກົດປະຕິບັດ: ຜູ້ໄປດ້ວຍສັດທາ ອາບນໍ້າ ແລະໃຫ້ທານ ຈະບໍ່ປະສົບການຂາດຕອນຫຼືການຂາດແຄນຊັບ (vitta-pariccheda) — ຄວາມຮັ່ງມີຖືກຮັກສາໂດຍການຈາລິກ, ຈິດສັດທາ, ແລະທານຢ່າງພອດຄວນ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການກັກຕຸນ.
Adhyaya 108
रोहिणीतीर्थमाहात्म्य (Rohiṇī Tīrtha Māhātmya)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາແນະນຳ ໂດຍພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳກະສັດໃຫ້ໄປຫາ ໂຣຫິນີ-ຕີຣຖະ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າໂດງດັງໃນສາມໂລກ ແລະຊຳລະຄວາມຜິດບາບ. ຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍອານຸພາບຂອງຕີຣຖະນີ້ຢ່າງຊັດເຈນ ຈຶ່ງເກີດເລື່ອງກຳເນີດທີ່ເລີ່ມຈາກຍຸກລະລາຍໂລກ: ພຣະວິສນຸ (ປັດມະນາພ/ຈັກຣິນ) ບັນທົມຢູ່ເທິງນ້ຳ ຈາກສະດືອມີດອກບົວສະຫວ່າງຜຸດຂຶ້ນ ແລະພຣະພຣະຫມາເກີດຈາກນັ້ນ. ພຣະພຣະຫມາຂໍຄຳຊີ້ນຳ ແລະພຣະວິສນຸມອບໝາຍໃຫ້ສ້າງສັນ ພ້ອມທັງກ່າວເຖິງການເກີດຂອງລິສີ ແລະສາຍຕະກູນດັກສະ ຮວມທັງບຸດສາວຂອງດັກສະ. ໃນບັນດາພຣະຍາຂອງພຣະຈັນ ໂຣຫິນີຖືກຍົກຂຶ້ນວ່າເປັນຜູ້ທີ່ຖືກຮັກຫຼາຍທີ່ສຸດ ແຕ່ມີຄວາມຕຶງຕຽນໃນຄວາມສຳພັນ ຈົນນາງບຳເນັດໄວຣາກຍະ ແລະເຮັດຕະປະສະຢາຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ. ນາງຖືສິນອົບພົບອາຫານແບບເປັນຂັ້ນ, ອາບນ້ຳພິທີຊ້ຳໆ, ແລະບູຊາເທວີ ນາຣາຍະນີ/ພະວານີ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແລະຂັບໄລ່ຄວາມທຸກທໍລະມານ. ເທວີພໍໃຈໃນວຣະຕະແລະການສຳລວມ ຈຶ່ງປະທານພອນຕາມຄຳຂໍ. ຕໍ່ມາຕີຣຖະນັ້ນໄດ້ຮັບນາມວ່າ ໂຣຫິນີ-ຕີຣຖະ ແລະກ່າວຜົນບຸນ: ຜູ້ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນຈະເປັນທີ່ຮັກຂອງຄູ່ຄອງເຫມືອນໂຣຫິນີ, ແລະຜູ້ຕາຍທີ່ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກການພັດພາກຄູ່ຄອງເຖິງເຈັດຊາດ. ບົດນີ້ຈຶ່ງຜູກໂຍງອຳນາດຈັກກະວານ, ຕົວຢ່າງການບຳເນັດ, ແລະຄຳປະກາດຜົນບຸນເພື່ອຮັບຮອງຈັນຍາບັນການເດີນທາງຈາລິກໄປຕີຣຖະແຫ່ງນະຣະມະດານີ້.
Adhyaya 109
चक्रतीर्थमाहात्म्य (Cakratīrtha Māhātmya) — The Glory of Cakra Tīrtha at Senāpura
ອັດທະຍາຍນີ້ ທີ່ພຣະມາຣະກັນເດຍເປັນຜູ້ກ່າວ ໄດ້ຊີ້ນໍາການໄປຈາລິກທີ່ ຈັກກະຕີຣຖະ (Cakratīrtha) ຢູ່ເມືອງເສນາປູຣະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ຊໍາລະບາບໄດ້ຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ຄໍາສອນຖືກວາງໄວ້ໃນກອບເລື່ອງກໍ່ກໍາເນີດທີ່ຜະສົມຜສານສົງຄາມ ແລະ ທິດສະດີເທວະ. ໃນພິທີອະພິເສກແຕ່ງຕັ້ງມະຫາເສນາເປັນເສນາປະຕິ ມີເທວະນໍາໂດຍພຣະອິນທຣະມາຮ່ວມ ເພື່ອຊະນະດານະວະ ດານະວະຊື່ ຣຸຣຸ ໄດ້ເຂົ້າມາຂັດຂວາງ ເກີດສົງຄາມໃຫຍ່ດ້ວຍອາວຸດ ແລະ ຂະບວນທັບຕາມແບບປູຣານະ. ຈຸດຫັນແມ່ນເມື່ອພຣະວິສນຸໃຊ້ ສຸດັຣຊະນະຈັກກະ ຕັດສີສະຂອງຣຸຣຸ ທໍາລາຍອຸປະສັກຕໍ່ພິທີ; ຈັກກະທີ່ຖືກປ່ອຍອອກຍັງແຍກຮ່າງດານະວະ ແລະ ຕົກລົງໃນນໍ້າບໍລິສຸດ ເປັນທີ່ມາຂອງຊື່ຕີຣຖະ ແລະ ພະລັງສັກສິດ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ອາບນໍ້າ ແລະ ບູຊາພຣະອະຈຸຕະ (Acyuta) ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການປະກອບ ປຸນດາຣີກະຍັດຍະ; ອາບນໍ້າແລ້ວນັບຖືພຣາຫມະນຜູ້ມີວິໄນ ໄດ້ຜົນບຸນເພີ່ມເປັນ “ໂກຕິ” ຫຼາຍເທົ່າ. ຜູ້ທີ່ສະຫຼະກາຍທີ່ນັ້ນດ້ວຍພັກຕິ ຈະໄປສູ່ວິສນຸໂລກ ເສວຍສຸກອັນມົງຄຸນ ແລ້ວເກີດໃໝ່ໃນຕະກູນສູງ. ອັດທະຍາຍປິດທ້າຍໂດຍຈັດຊັ້ນຕີຣຖະນີ້ວ່າເປັນທີ່ມີພອນ ທໍາລາຍຄວາມທຸກ ແລະ ລຶບບາບ ພ້ອມຊີ້ວ່າຈະມີຄໍາສອນຕໍ່ໄປ.
Adhyaya 110
Cakratīrtha-Nikaṭa Vaiṣṇava-Tīrtha Māhātmya (Glorification of the Vaiṣṇava Tīrtha near Cakratīrtha)
ມາຣະກັນເດຍ ອະທິບາຍລໍາດັບການເດີນທາງຈາລະນະເພື່ອຊໍາລະບາບ ຈົນສິ້ນສຸດທີ່ຕີຣຖະວາຍສະນະວະ ໃກ້ຈັກຣາຕີຣຖະ ຊຶ່ງເວົ້າກັນວ່າ ພຣະວິສະນຸ (ຈະນາຣະດະນ) ສ້າງໄວ້ແຕ່ໂບຮານ. ເລື່ອງລາວອະທິບາຍອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ດ້ວຍເຫດຜົນແນວຕໍານານ-ປະຫວັດສາດ: ຫຼັງຈາກພຣະວິສະນຸປະຫານດານະວະຜູ້ແຂງກ້າ ພຣະອົງຈຶ່ງສະຖາປະນາຕີຣຖະນີ້ເພື່ອລົບລ້າງຄວາມຜິດທີ່ຫຼືອຄ້າງ ແລະຜົນກະທົບຈາກສົງຄາມທີ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດຈາກດານະວະ. ບົດນີ້ຍົກຍ້ອງວິໄນຂອງນັກບໍາເພັນທີ່ສະຖານທີ່—ຊະນະຄວາມໂກດ (jitakrodha), ຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ແລະການຮັກສາຄວາມງຽບ (mauna)—ຊຶ່ງແມ່ນສິ່ງທີ່ແມ່ນແຕ່ເທວະ ແລະອະເທວະກໍຍາກຈະທໍາຕາມ. ຕໍ່ມາມີຄໍາແນະນໍາພິທີ-ຈິດທໍາສັ້ນໆ: ອາບນໍ້າ (snāna), ໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ຄວນຮັບ (dāna ແກ່ dvijāti), ແລະສວດຈະປະ (japa) ຕາມວິທີ ເຊື່ອວ່າປ່ຽນແປງໄດ້ທັນທີ ປົດປ່ອຍແມ່ນແຕ່ບາບຫນັກ ແລະນໍາໄປສູ່ສະຖານະວາຍສະນະວະ (vaiṣṇava pada) ພ້ອມຄໍາຮັບຮອງເຖິງຜົນບຸນການຊໍາລະບາບ.
Adhyaya 111
स्कन्दतीर्थ-सम्भवः (Origin and Merits of Skanda-Tīrtha on the Narmadā)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ມາຣກັນເດຍະ; ຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ເລົ່າຢ່າງຄົບຖ້ວນເຖິງບົດບາດແຫ່ງຊີວິດຂອງ ສະກັນດະ ແລະ ວິທີປະຕິບັດທີ່ຖືກຕ້ອງ ພ້ອມຜົນບຸນຂອງ ຕີຣຖະ ໜຶ່ງ ທີ່ແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ. ມາຣກັນເດຍະ ອະທິບາຍວ່າ ເທວະທັງຫຼາຍຂາດຜູ້ນຳກອງທັບ ຈຶ່ງວອນຂໍ ພຣະສິວະ; ແລ້ວເລົ່າເຫດການທິບພະທີ່ນຳໄປສູ່ການປະກົດຂອງ ສະກັນດະ: ຄວາມປະສົງຂອງ ພຣະສິວະ ຕໍ່ ອຸມາ, ການແຊກແຊງຂອງເທວະຜ່ານ ອັກນິ, ຄຳສາບຂອງ ອຸມາ ທີ່ກະທົບຕໍ່ລູກຫຼານເທວະ, ແລະ ການຖ່າຍໂອນ ເຕຊະ ອັນທິບພະ. ອັກນິ ຮັບເຕຊະບໍ່ໄຫວ ຈຶ່ງນຳໄປຝາກໃນ ຄົງຄາ; ຄົງຄາ ກໍນຳໄປວາງໃນພົງຫຍ້າອໍ້ (śara-stamba). ກຣິຕຕິກາ ທັງຫຼາຍເປັນຜູ້ລ້ຽງດູ ເດັກນ້ອຍຜູ້ປະກົດເປັນ Ṣaṇmukha (ຫົວຫນ້າຫົກ) ແລະໄດ້ນາມຫຼາຍປະການ: Kārttikeya, Kumāra, Gaṅgāgarbha, Agnija. ຫຼັງຈາກຕະປະ ແລະ ການຈາລິກຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ ສະກັນດະ ບຳເນັດອຸດົມຕະປະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ທີ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງ ນະຣະມະດາ. ພຣະສິວະ ແລະ ອຸມາ ປະທານພອນ: ແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນ ເສນາປະຕິ ຕະຫຼອດການ ແລະ ປະທານພາຫະນະນົກຢູງ. ສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ ສະກັນດະ-ຕີຣຖະ ອັນຫາຍາກ ແລະ ລ້າງບາບ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນປະຕິບັດ: ອາບນ້ຳ ແລະ ບູຊາພຣະສິວະ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີຍັດ; ບູຊາບັນພະບຸລຸດດ້ວຍນ້ຳປົນງາ ແລະ ຖວາຍປິນດະທີ່ຖືກຕ້ອງພຽງໜຶ່ງ ເຮັດໃຫ້ປິຕຣຶ ພໍໃຈ 12 ປີ. ກຳມະດີທີ່ເຮັດທີ່ນັ້ນຈະບໍ່ເສື່ອມ; ແລະ ການລະສັງຂານຕາມຄຳສອນໃນສາດສະຕຣະ ນຳໄປສູ່ພຣະສິວະໂລກ ແລະ ການເກີດໃໝ່ອັນມີມົງຄຸນ ພ້ອມວິຊາເວດ, ສຸຂະພາບ, ອາຍຸຍືນ, ແລະ ວົງສານສືບຕໍ່.
Adhyaya 112
Āṅgirasatīrtha-māhātmya (Glory of the Āṅgirasa Tīrtha)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນຳພະຣາຊາຜູ້ສົນທະນາໃຫ້ໄປຍັງ ອາງຄິຣະສະຕີຣຖະ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ໂດຍກ່າວວ່າເປັນສະຖານທີ່ຊຳລະບາບທົ່ວໄປ ທຳລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pāpa-vināśana)។ ຕໍ່ມາເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ: ພຣາຫມະນະ-ຣິຊິ ອາງຄິຣະສະ ຜູ້ຮູ້ວິທະຍາເວດ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງຍາວນານໃນຕົ້ນຍຸກ ເພື່ອຂໍບຸດ. ທ່ານອາບນ້ຳສາມເວລາ (triṣavaṇa) ສວດຈະປະ (japa) ແດ່ພຣະເທວະອັນນິລັນດອນ ແລະບູຊາມະຫາເທວ (ພຣະສິວະ) ພ້ອມວິນັຍຕະປະເຊັ່ນ kṛcchra ແລະ cāndrāyaṇa। ຄົບ 12 ປີ ພຣະສິວະພໍໃຈ ແລະປະທານພອນ. ອາງຄິຣະສະຂໍບຸດຜູ້ສົມບູນ ມີຄວາມຮູ້ເວດ ມີວິນັຍ ແລະຮູ້ຊາສະຕຣາກວ້າງຂວາງ ພ້ອມກຽດສັກສີເປັນເຫມືອນມົນຕຣີຂອງເທວະ ແລະໄດ້ຮັບການນັບຖືທົ່ວໄປ. ພຣະສິວະປະທານ ແລະ ພຣະບຣິຫັສປະຕິ (Bṛhaspati) ເກີດຂຶ້ນ. ດ້ວຍຄວາມກະຕັນຍູ ອາງຄິຣະສະໄດ້ສ້າງຕັ້ງພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ. ຕອນທ້າຍກ່າວວ່າ ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ ແລະບູຊາພຣະສິວະ ຈະລົບບາບ ໃຫ້ລູກຫຼານແລະຊັບສິນແກ່ຜູ້ຂັດສົນ ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາ ແລະນຳໄປສູ່ໂລກຂອງຣຸດຣະ।
Adhyaya 113
Koṭitīrtha–Ṛṣikoṭi Māhātmya (Merit of Koṭitīrtha and Ṛṣikoṭi)
ອັດຍາຍນີ້ ທີ່ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວ ເປັນຄໍາແນະນໍາແບບເສັ້ນທາງ ໃຫ້ກະສັດຜູ້ຖືກກ່າວເຖິງ ໄປຍັງ ໂກຕິຕີຣຖະ (Koṭitīrtha) ອັນເປັນທ່ານ້ໍາສັກສິດທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ບົດເລື່ອງຍືນຢັນອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ ໂດຍລະລຶກເຖິງລິສີຫຼາຍອົງ ຜູ້ບັນລຸສິດທິສູງສຸດທີ່ນັ້ນ ຈົນໄດ້ຊື່ວ່າ ຣິສີໂກຕິ (Ṛṣikoṭi)។ ຕໍ່ມາ ອັດຍາຍໄດ້ລຽງລໍາດັບກິດກຳ 3 ປະການທີ່ໃຫ້ຜົນບຸນຕາມສະຖານທີ່: (1) ອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະ ແລ້ວເລີ້ຍງອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ—ເລີ້ຍງແມ່ນແຕ່ຄົນດຽວ ກໍຖືກຍົກຂຶ້ນວ່າເທົ່າກັບເລີ້ຍງ “ໂກຕິ” (ສິບລ້ານ) ເພື່ອຊີ້ການທະວີຄູນຂອງບຸນ. (2) ອາບນ້ໍາແລ້ວບູຊາພິຕຣະເທວະຕາ ແລະບັນພະບຸລຸດ ຜູກເຂົ້າກັບຈິດທໍາຂອງພິທີສຣາດທະ. (3) ບູຊາພຣະມະຫາເທວະທີ່ນັ້ນ ໄດ້ຜົນເທົ່າພິທີວາຊະເປຍ ເຮັດໃຫ້ການສັກກາລະທ້ອງຖິ່ນ ທຽບເທົ່າບຸນພິທີເວດສູງສຸດ।
Adhyaya 114
अयोनिजतीर्थ-माहात्म्य (Ayonija Tīrtha: Ritual Procedure and Salvific Claim)
Chapter 114 presents Mārkaṇḍeya’s concise itinerary-style instruction to a royal addressee, directing him to a highly auspicious tīrtha named Ayonija. The discourse establishes the site’s defining attributes—exceptional beauty, great merit, and comprehensive removal of pāpa—then specifies a minimal ritual sequence: bathe at Ayonija, worship Parameśvara, and perform reverential rites for both ancestors (pitṛ) and deities (deva). The chapter culminates in a strong phala-claim: one who relinquishes life there according to proper procedure (vidhinā prāṇatyāga) is said to avoid the 'yoni-dvāra' (the gateway of rebirth), indicating a liberation-oriented assurance. The thematic lesson is the purāṇic linkage of place-based observance with ethical-ritual correctness, where tīrtha practice is framed as a disciplined pathway toward release from karmic bondage.
Adhyaya 115
अङ्गारकतीर्थमाहात्म्य (Aṅgāraka Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Aṅgāraka Tīrtha on the Narmadā
ມາຣກັນເດຍະໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະມະຫາກະສັດ ແລະຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຫາຕີຣຖະອັງກາຣະອັນສູງສຸດ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍານຣມະດາ ອັນໂດ່ງດັງວ່າປະທານຄວາມງາມແລະຮູບລັກ (ຣູປະ) ແກ່ຜູ້ຄົນ. ບົດນີ້ເລົ່າວ່າ ອັງກາຣະ (ຜູ້ເກີດຈາກດິນ ຜູ້ສຳພັນກັບຄຣາຫະ ມັງກະລະ/ດາວອັງຄານ) ໄດ້ບໍາເນັດຕະປະສະຍາອັນຍາວນານຫຼາຍປີ. ມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ພໍໃຈ ຈຶ່ງປາກົດພຣະອົງໂດຍກົງ ແລະປະທານພອນອັນຫາຍາກ ແມ່ນແຕ່ໃນໝູ່ເທວະ. ອັງກາຣະຂໍພອນໃຫ້ມີສະຖານະອັນຖາວອນບໍ່ເສື່ອມ: ໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ທ່າມກາງດາວເຄາະທັງຫຼາຍຕະຫຼອດໄປ ແລະໃຫ້ພອນນັ້ນຢູ່ຄົງຈົນກວ່າພູເຂົາ, ຕາເວັນ, ຈັນ, ແມ່ນ້ໍາ ແລະມະຫາສະໝຸດຈະຍັງດໍາລົງ. ພຣະສິວະປະທານພອນ ແລະເສດັດຈາກໄປ ໂດຍເທວະແລະອະສຸຣະພາກັນສັນລະເສີນ. ຕໍ່ມາ ອັງກາຣະໄດ້ສະຖາປະນາພຣະສັງກະຣະ (ສິວະ) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະເຂົ້າຮັບຕໍາແໜ່ງໃນລະບຽບດາວເຄາະ. ພາກຄໍາສອນກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະນີ້ ແລະບູຊາພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ພ້ອມທໍາພິທີຖວາຍເຄື່ອງບູຊາ/ໂຮມ ໂດຍຊະນະຄວາມໂກດ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີອັສວະເມດະ. ອີກທັງ ໃນວັນຈັນທຣະທີ 4 ທີ່ກ່ຽວກັບອັງກາຣະ ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາແລະບູຊາຄຣາຫະຕາມພິທີ ຈະໄດ້ມົງຄຸນ ຄວາມງາມ ແລະຜົນດີຍາວນານ. ການຕາຍຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຈະໂດຍຕັ້ງໃຈຫຼືບໍ່ຕັ້ງໃຈ ຖືກກ່າວວ່ານໍາໄປສູ່ການຢູ່ຮ່ວມກັບຣຸດຣະ ແລະຊື່ນຊົມໃນພຣະສະນິທານຂອງພຣະອົງ.
Adhyaya 116
Pāṇḍu-tīrtha Māhātmya (Glory of Pāṇḍu Tīrtha)
ບົດນີ້ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວແກ່ພຣະຣາຊາ ເຖິງມະຫາຕະມະຍະຂອງ ປານດຸ-ຕີຣຖະ (Pāṇḍu-tīrtha) ຢ່າງກະທັດຮັດ ແຕ່ຊັດເຈນ. ຄໍາສອນຖືກຈັດເປັນຂໍ້ກໍານົດທີ່ເຊື່ອມ “ການກະທໍາ” ກັບ “ຜົນບຸນ” ຢ່າງແນ່ນອນ. ກ່ອນອື່ນ ໃຫ້ໄປຍັງ ປານດຸ-ຕີຣຖະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ຊໍາລະບາບໄດ້ທົ່ວໄປ; ການອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນ ກ່າວວ່າຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກ “ມົນທິນ/ຄວາມຜິດທັງປວງ” (sarva-kilbiṣa). ຫຼັງອາບນ້ໍາແລ້ວ ຜູ້ບໍລິສຸດຄວນຖວາຍທານຄໍາ (kāñcana-dāna) ໂດຍມີຄໍາຢືນຢັນວ່າ ບາບໜັກໆ ຮວມທັງບາບທີ່ປຽບດັ່ງ bhrūṇa-hatyā ຈະຖືກທໍາລາຍ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຍັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນປະໂຫຍດຕໍ່ພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ: ການຖວາຍປິນດະ ແລະ ນ້ໍາ (piṇḍodaka-pradāna) ໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບພິທີຍັດ Vājapeya ແລະ ປິຕຣະກັບປິຕາມະຫາ ຈະຍິນດີປິຕິ. ໂດຍລວມ ມັນເປັນຄໍາແນະນໍາສັ້ນໆ ທີ່ຮວບຮວມການເດີນທາງສັກກະລະ, ທານ, ແລະ ພິທີພິຕຣະ ໃຫ້ເປັນເສັ້ນທາງກຸສົນດຽວ ຢູ່ໃນສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້.
Adhyaya 117
त्रिलोचनतीर्थमाहात्म्य (Glory of the Trilocana Tīrtha)
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະມຸນີ ສຣີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາຊາ (rājendra) ເພື່ອນໍາທາງໄປສູ່ສະຖານທີ່ຈາລິກບຸນອັນມີກຸສົນ ຊື່ວ່າ ຕຣິໂລຈະນາ ຕີຣຖະ (Trilocana Tīrtha)។ ຕີຣຖະນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນ “puṇya” ແລະເປັນບ່ອນທີ່ພຣະເຈົ້າ ເທເວສະ (Deveśa) ຜູ້ທົ່ວໂລກນະມັດສະການ ປະທັບຢູ່। ພິທີການບູຊາຖືກກໍານົດຢ່າງງ່າຍ: ອາບນໍ້າທີ່ຕີຣຖະ ແລ້ວບູຊາ ພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara/Śiva) ດ້ວຍພັກຕິ (bhakti)។ ຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້ຄື ຜູ້ສັດທາທີ່ສິ້ນຊີວິດຫຼັງຈາກການບູຊານັ້ນ ຈະໄດ້ເຖິງຖິ່ນພໍ່ພຣະຣຸດຣະ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ। ຍັງກ່າວຕໍ່ວ່າ ຫຼັງການສິ້ນສຸດຂອງກັລປະ (kalpa-kṣaya) ຜູ້ໄດ້ຜົນຈະກັບຄືນ ຢູ່ໃກ້ພຣະອົງໂດຍບໍ່ແຍກຈາກ ແລະໄດ້ຮັບການເຄົາລົບຕໍ່ເນື່ອງເຖິງຮ້ອຍປີ।
Adhyaya 118
इन्द्रतीर्थमाहात्म्य (Indratīrtha Māhātmya) — The Glory of Indra’s Ford on the Narmadā
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບທາງທຳມະລະຫວ່າງພຣະຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ຖາມເຖິງກຳເນີດຂອງອິນທຣະຕີຣຖະ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ແລະ ພຣະລຶສີມາຣະກັນເດຍ ຜູ້ເລົ່າອິຕິຫາສະໂບຮານ. ເນື້ອເລື່ອງກາງແມ່ນຫຼັງຈາກອິນທຣະສັງຫານວຣິຕຣະ ຄວາມທຸກທ້ອນຈາກບຣະຫມະຫັດຍາ (ບາບໃຫຍ່) ໄລ່ຕາມອິນທຣະຢ່າງບໍ່ຢຸດ ແມ່ນແຕ່ໄປຕາມນ້ຳສັກສິດ ແລະ ສະຖານທີ່ຈາລິກຫຼາຍໆ ກໍບໍ່ອາດຫຼຸດພົ້ນໄດ້ດ້ວຍການວຽນຕີຣຖະທົ່ວໄປ. ອິນທຣະຈຶ່ງປະຕິບັດຕະປັສຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ—ອົບອົມຕົນ, ອົບອົມຈິດ, ອົບອົມວິໄນຍາວນານ—ແຕ່ການຜ່ອນຄາຍຍັງຊ້າ ຈົນເທວະສະພາປະຊຸມ ແລະ ພຣະພຣະຫມາແບ່ງບາບເປັນສີ່ສ່ວນ ກະຈາຍໄປຫາຫມວດສັດ ແລະ ໜ້າທີ່ສັງຄົມ (ລວມທັງນ້ຳ, ແຜ່ນດິນ, ແມ່ຍິງ ແລະ ຂົງເຂດອາຊີບ) ເພື່ອອະທິບາຍມູນເຫດຂອງຂໍ້ຫ້າມພິທີກຳບາງປະການ. ທີ່ຝັ່ງນະຣະມະດາ ອິນທຣະບູຊາມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ); ພຣະສິວະພໍໃຈ ແລະ ປະທານພອນ. ອິນທຣະຂໍໃຫ້ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ ເຮັດໃຫ້ອິນທຣະຕີຣຖະເປັນສະຖານທີ່ທີ່ການອາບນ້ຳ, ທຳຕັຣປະນະ ແລະ ບູຊາພຣະປະຣະເມສວະຣະ ໃຫ້ຜົນຊຳລະບາບ ແລະ ບຸນຍິ່ງໃຫຍ່ດຸດດັ່ງຍັດຍາການ. ທ້າຍອັດຍາຍມີຜົນສະຫຼຸບວ່າ ແມ່ນແຕ່ຄົນບາບໜັກ ກໍພົ້ນບາບໄດ້ດ້ວຍການອາບນ້ຳແລະບູຊາທີ່ອິນທຣະຕີຣຖະ; ແມ່ນແຕ່ການຟັງມາຫາຕະມະຍະນີ້ເອງກໍເປັນການຊຳລະບາບເຊັ່ນກັນ.
Adhyaya 119
कल्होडीतीर्थमाहात्म्यं तथा कपिलादानप्रशंसा (Kahlodī Tīrtha Māhātmya and the Eulogy of Kapilā-Dāna)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນໍາກະສັດໃຫ້ໄປຍັງ ກະຫຼໂລດີ-ຕີຣຖະ ອັນປະເສີດ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍາ ເຣວາ (ນັມມະດາ) ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າທໍາລາຍບາບໄດ້ທົ່ວສາກົນ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກສ້າງໂດຍລະສີໂບຮານເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງດ້ວຍພະລັງຕະປະ ອັນເຊື່ອມໂຍງກັບນ້ໍາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງນັມມະດາ. ຕໍ່ມາ ບົດສົນທະນາເນັ້ນໃສ່ ກະປິລາ-ຕີຣຖະ ແລະກໍານົດໃຫ້ຖວາຍ “ກະປິລາ-ດານະ” ຄືການບໍລິຈາກງົວກະປິລາ ໂດຍສະເພາະງົວມົດລູກໃໝ່ທີ່ເປັນມົງຄຸນ. ຄວນຖວາຍດ້ວຍການອົດອາຫານ ແລະຈິດໃຈມີວິໄນ ໂດຍຊະນະຄວາມໂກດ. ມີການຈັດລໍາດັບການທານ ແລະກ່າວວ່າ ກະປິລາ-ດານະ ສູງກວ່າການຖວາຍດິນ ຊັບສິນ ເຂົ້າສານ ຊ້າງ ມ້າ ແລະຄໍາ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ການຖວາຍທານທີ່ຕີຣຖະນີ້ ທໍາລາຍບາບທາງວາຈາ ທາງໃຈ ແລະທາງກາຍ ທີ່ສະສົມມາເຖິງ 7 ຊາດ. ຜູ້ຖວາຍຈະໄດ້ເຖິງໂລກຂອງພຣະວິສະນຸ ທີ່ອັບສະຣາສັນລະເສີນ ຢູ່ສະຫວັນຍາວນານຕາມຈໍານວນຂົນງົວ ແລະຕໍ່ມາກັບມາເກີດເປັນມະນຸດໃນຕະກູນຮັ່ງມີ ມີຄວາມຮູ້ເວດ ຊໍານານສາດສະຕຣາ ສຸຂະພາບດີ ແລະອາຍຸຍືນ. ທ້າຍສຸດ ຢືນຢັນອີກຄັ້ງວ່າ ກະຫຼໂລດີ-ຕີຣຖະ ມີອານຸພາບບໍ່ມີທີ່ທຽບໃນການປົດປ່ອຍຈາກບາບ.
Adhyaya 120
कम्बुतीर्थ-स्थापनम् (Establishment and Merit of Kambu Tīrtha)
ບົດນີ້ເລົ່າປະຫວັດກໍ່ກຳເນີດຂອງຕີຣຖະ “ກຳບຸຕີຣຖະ” ແລະອານຸສົງຂອງມັນ ໂດຍພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ບອກສາຍວົງຕະກູນຈາກ ຫິຣັນຍະກະສິປຸ ໄປຫາ ປຣະຫລາດ ຕໍ່ດ້ວຍ ວິໂຣຈະນະ, ບະລິ, ບານະ, ສຳບະຣະ ແລະສຸດທ້າຍເຖິງ ກຳບຸ. ກຳບຸເປັນອະສຸຣະຜູ້ຮູ້ສຶກຢ້ານກົວຕໍ່ອຳນາດອັນກວ້າງໃຫຍ່ຂອງ ພຣະວິສນຸ ແລະເຂົ້າໃຈວ່າການເປັນສັດຕູກັບ ຫຣິ ບໍ່ນຳມາຊຶ່ງຄວາມສຸກອັນຍືນຍາວ. ທ່ານໄດ້ປະຕິບັດຕະປະສະຍາຢູ່ຝັ່ງນ້ຳນຣະມະດາ: ຮັກສາມະອຸນ (ຄວາມງຽບ), ອາບນ້ຳຢ່າງມີວິໄນ, ນຸ່ງຫົ່ມຢ່າງສົມຖະ ແລະບູຊາ ພຣະມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ຢ່າງຍາວນານ. ພຣະສິວະພໍໃຈ ແລະປະທານພອນ ແຕ່ຊີ້ແຈງວ່າ ບໍ່ມີຜູ້ໃດ—ແມ່ນແຕ່ພຣະສິວະເອງ—ຈະລົບລ້າງຄວາມເປັນເອກະອຳນາດຂອງ ພຣະວິສນຸ ໃນສົງຄາມແຫ່ງຈັກກະວານໄດ້. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ກຳບຸໄດ້ສ້າງຕັ້ງຮູບພຣະສິວະອັນສະງົບ ແລະປອດໂລກໄພ ໃນບ່ອນນັ້ນ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ໄດ້ຊື່ວ່າ “ກຳບຸຕີຣຖະ” ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າທຳລາຍບາບໃຫຍ່. ບົດທ້າຍກ່າວອານຸສົງ: ອາບນ້ຳແລະບູຊາ—ໂດຍສະເພາະບູຊາພຣະອາທິດດ້ວຍບົດສັນລະເສີນແຫ່ງ ຣິກ/ຢະຊຸຣ/ສາມະນ—ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີເວທ; ຖວາຍບູຊາບັນພະບຸຣຸດ ແລະບູຊາ ອີສານະ ໄດ້ຜົນດັ່ງ ອັກນິສໂຕມ; ແລະຜູ້ຕາຍທີ່ນັ້ນຈະໄປສູ່ ຣຸທຣະໂລກະ.
Adhyaya 121
Candrahāsa–Somatīrtha Māhātmya (Glory of Candrahāsa and Somatīrtha)
ບົດນີ້ເປັນການຖາມຂອງຢຸທິສຖິຣະ ແລະຄໍາຕອບຂອງມາຣກັນເດຍ ວ່າດ້ວຍເທວະທຳ-ຈັນຍາບັນ ກ່ຽວກັບໂສມະ (ເທວະພຣະຈັນ) ແລະສາເຫດ-ວິທີແກ້ໄຂຄວາມທຸກ. ມາຣກັນເດຍຊີ້ໄປຫາກັນດຣະຫາສາເປັນຕີຣຖະຕໍ່ໄປ ແລະລະລຶກວ່າໂສມະໄດ້ບັນລຸ «ສິດທິສູງສຸດ» (ປາຣາ-ສິດທິ) ແນວໃດ. ຄວາມທຸກຂອງໂສມະຖືກອະທິບາຍວ່າເກີດຈາກຄໍາສາບຂອງດັກສະ ໂດຍຜູກເຂົ້າກັບຫຼັກທຳຊີວິດຄອບຄົວ ແລະການລະເລີຍໜ້າທີ່ສາມີພັນລະຍາ ອັນນໍາໄປສູ່ຜົນກຳ. ຕໍ່ມາ ໂສມະເດີນທາງຜ່ານສະຖານທີ່ສັກສິດຫຼາຍແຫ່ງ ຈົນຮອດແມ່ນ້ໍານະຣະມະດາ/ເຣວາ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າລ້າງບາບ. ດ້ວຍການປະພຶດວິນັຍ 12 ປີ—ອົດອາຫານ, ທານ, ວຣະຕະ, ແລະການຄວບຄຸມຕົນ—ໂສມະພົ້ນຈາກຄວາມມົນທິນ. ຈຸດສຸດທ້າຍແມ່ນການອາບນ້ໍາ/ອະພິເສກພຣະມະຫາເທວະ ແລະການສ້າງ-ບູຊາພຣະສິວະ ເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນບຸນອັນບໍ່ໝົດ (ອັກສະຍະ) ແລະຈຸດໝາຍອັນສູງ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງພິທີຕີຣຖະ ແລະເວລາອັນເໝາະສົມ: ການອາບນ້ໍາທີ່ໂສມະຕີຣຖະ ແລະກັນດຣະຫາສາ ໂດຍສະເພາະໃນເວລາຄຣາສຈັນ/ຄຣາສຕາເວັນ ແລະຈຸດປະຕິທິນເຊັ່ນ ສັງກຣານຕິ, ວະຍະຕີປາຕະ, ອະຍະນະ, ວິສຸວະ ຈະໃຫ້ຄວາມບໍລິສຸດ ບຸນອັນຍືນຍາວ ແລະຄວາມສະຫວ່າງດັ່ງໂສມະ. ທ້າຍສຸດ ມີການເຕືອນວ່າຜູ້ຮູ້ຈັກກັນດຣະຫາສາໃນເຣວາຈະໄດ້ອານຸສົງສູງ ແລະການສະຫຼະໂລກທີ່ນັ້ນນໍາໄປສູ່ເສັ້ນທາງມົງຄຸນທີ່ບໍ່ຫັນກັບ ອັນສຳພັນກັບໂລກຂອງໂສມະ.
Adhyaya 122
Ko-hanasva Tīrtha Māhātmya and Varṇa–Āśrama Ethical Discourse (कोहनस्वतीर्थमाहात्म्य तथा वर्णाश्रमधर्मोपदेशः)
ອັດທະຍາຍນີ້ເລີ່ມດ້ວຍການສັນລະເສີນມະຫາອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ «ໂກ-ຫນະສະວະ» (Ko-hanasva) ທີ່ຖືກກ່າວວ່າຊໍາລະບາບ ແລະທໍາລາຍຄວາມຕາຍສໍາລັບຜູ້ມີສັດທາ. ຕໍ່ມາ ຍຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງກຳມະໜ້າທີ່ ແລະກໍ່ກຳເນີດຂອງວັນນະ 4; ມີການອະທິບາຍວ່າ ພຣະພຣະຫມາເປັນເຫດຕົ້ນ ແລະໃຊ້ອຸປະມາຮ່າງກາຍ: ພຣາຫມະນະຈາກປາກ, ກະສັດຕະຣິຍະຈາກແຂນ, ໄວສະຍະຈາກຂາອ່ອນ, ຊູດຣະຈາກຕີນ. ອັດທະຍາຍຍັງວາງແນວທາງຈິດທຳແລະແບບແຜນຊີວິດ: ຄວາມເປັນຄົນເຮືອນ, ການຮຽນ-ການສອນ, ການຮັກສາໄຟພິທີ, ປັນຈະຍັດຍະ (pañca-yajñas), ແລະອຸດົມຄະຕິການສະຫລະໃນວັຍຫຼັງ. ສໍາລັບກະສັດຕະຣິຍະ ເນັ້ນໜ້າທີ່ປົກຄອງ ແລະປົກປ້ອງ; ສໍາລັບໄວສະຍະ ເນັ້ນກະສິກໍາ ແລະການຄຸ້ມຄອງຊັບສິນ/ສັດລ້ຽງ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ຂໍ້ຄວາມຍັງສະແດງທັດສະນະຈໍາກັດການເຂົ້າເຖິງມັນຕຣະ ແລະສັງສະກາຣະຂອງຊູດຣະ ຕາມນໍາ້ສຽງມາດຕະຖານຂອງຄຳພີ. ຕອນທ້າຍເປັນເລື່ອງຕົວຢ່າງວ່າດ້ວຍຄວາມຕາຍແລະການຄຸ້ມຄອງຂອງເທວະ: ພຣາຫມະນະຜູ້ຮູ້ຈັກຄຳພີໄດ້ຍິນຄໍາຂູ່ «ຫນະສະວະ», ເຫັນພຣະຍະມະກັບບໍລິວານ ແລະຫນີໄປພ້ອມການສະລະເສີນຣຸດຣະ (Śatarudrīya). ເມື່ອເຂົາລົ້ມລົງຂ້າງລິງຄະ, ພຣະສິວະໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາປົກປ້ອງ ແລະຂັບໄລ່ກອງຂອງພຣະຍະມະ. ສະຖານທີ່ນັ້ນຈຶ່ງໂດງດັງເປັນ «ໂກ-ຫນະສະວະ»; ການອາບນໍ້າແລະບູຊາໃຫ້ຜົນບຸນເທົ່າອັກນິດໂຕມະ, ຜູ້ຕາຍທີ່ນັ້ນບໍ່ເຫັນພຣະຍະມະ, ແລະຍັງກ່າວເຖິງຜົນຫຼັງຄວາມຕາຍສໍາລັບການຕາຍດ້ວຍໄຟ ຫຼືນໍ້າ ກ່ອນຈະກັບຄືນດ້ວຍຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ.
Adhyaya 123
कर्मदीतीर्थे विघ्नेशपूजा-फलप्रशंसा | Karmadī Tīrtha and the Merit of Vighneśa Observance
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຕອນສັ້ນໆແຫ່ງຕີຣຖະມາຫາຕະມະ ທີ່ພຣະມາຣະກັນເດຍ ກ່າວແກ່ພຣະຣາຊາ. ທ່ານຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຍັງ ກັມມະດີ-ຕີຣຖະ ອັນສູງສົ່ງ ບ່ອນທີ່ພຣະວິຄເນສະ (ຄະນະນາຖ) ຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ (ມະຫາບະລະ) ປະທັບຢູ່. ການອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະນີ້ ແລະຖ້າປະກອບດ້ວຍ ອຸປະວາສ ໃນວັນຈະຕຸຣຖີ ຈະລົບລ້າງອຸປະສັກ (ວິຄນະ) ຕະຫຼອດ 7 ຊາດ. ການໃຫ້ທານຢູ່ບ່ອນນີ້ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າໃຫ້ຜົນອັກສະຍະ (ບຸນບໍ່ເສື່ອມ) ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.
Adhyaya 124
नर्मदेश्वरतीर्थमाहात्म्य (The Māhātmya of Narmadeśvara Tīrtha)
Chapter 124 presents a concise tīrtha-instruction within a dialogue framework. Śrī Mārkaṇḍeya addresses a king (mahīpāla), directing him to proceed to Narmadeśvara, described as an eminent sacred site. The chapter’s core claim is soteriological and expiatory: a person who bathes at that tīrtha is released from all kilmbiṣas (moral/ritual demerits). It then adds a technical note on final outcomes, stating that whether one meets death by entering fire, by water, or by an “unanāśaka” (non-destructive/ineffective) death, the person’s trajectory is described as “anivartikā gati” (an irreversible course), a point attributed to Śaṅkara’s prior instruction. The passage thus combines (1) pilgrimage directive, (2) purification promise, and (3) an authority chain (Śiva → narrator) to stabilize the site’s salvific prestige.
Adhyaya 125
रवीतीर्थ-माहात्म्य एवं आदित्य-तपःकथा (Ravītīrtha Māhātmya and the Discourse on Āditya’s Tapas)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ມາຣະກັນເດຍ. ຢຸທິສຖິຣະຖາມວ່າ ພຣະອາທິດທີ່ເຫັນໄດ້ໃນໂລກ ແລະເທວະທັງປວງນັບຖື ເປັນເຫດໃດຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ຕະປະສະວິນ (ນັກບຳເນັດຕະປະ) ແລະໄດ້ຮັບສະຖານະ ແລະນາມວ່າ ອາດິຕະ/ພາສະກະຣະ ແນວໃດ. ມາຣະກັນເດຍຕອບໂດຍເລົ່າຄະຕິກຳເນີດຈັກກະວານ: ແຕ່ເດີມເປັນຄວາມມືດ ແລ້ວປະກົດຫຼັກການອັນສະຫວ່າງໄສດຸດໄຟທິບ ກ່ອນຈະຖືກພັນລະນາເປັນພຣະອົງຜູ້ມີພາລະກິດຄຸ້ມຄອງໂລກ. ຕໍ່ມາ ບົດເລົ່າກັບຄືນສູ່ພູມສັນຖານພິທີກຳຂອງ ຣະວີຕີຣຖະ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ເປັນສະຖານທີ່ທຳການບູຊາພຣະອາທິດຜ່ານ ສນານ (ອາບນ້ຳຊຳລະ), ປູຊາ, ມັນຕຣະ-ຊະປະ, ແລະ ປະທັກຊິນາ. ອັດຍາຍນີ້ເນັ້ນຢ່າງແຮງວ່າ “ມັນຕຣະ” ແມ່ນເງື່ອນໄຂໃຫ້ພິທີກຳເກີດຜົນ ແລະຍົກອຸປະມາວ່າ ການກະທຳທີ່ບໍ່ມີມັນຕຣະ ຍ່ອມບໍ່ສຳເລັດຜົນ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວເຖິງວັນເວລາແລະຂັ້ນຕອນພິເສດ: ສັງກຣານຕິ, ວະຍະຕີປາຕະ, ອະຍະນະ, ວິສຸວະ, ຄຣາສ (ສຸຣິຍະ/ຈັນທຣະ), ແລະ ມາຄະ ສັບຕະມີ; ພ້ອມບັນຊີນາມ 12 ປະການຂອງພຣະອາທິດ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວຖຶງຜົນບຸນ: ຊຳລະບາບ, ຄວາມຜາສຸກ, ສຸຂະພາບ ແລະຄວາມເປັນມົງຄຸນໃນຊີວິດສັງຄົມ.
Adhyaya 126
अयोनिज-महादेव-तीर्थमाहात्म्य (Glory of the Ayoni-ja Mahādeva Tīrtha)
ບົດທີ 126 ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນສູງສຸດຊື່ “ອະໂຢນິຊະ” ໝາຍເຖິງ “ບໍ່ເກີດຈາກຄັນ” ເປັນສະຖານທີ່ຊໍາລະແກ້ໄຂສໍາລັບຜູ້ທີ່ຖືກທຸກຂ໌ດ້ວຍ “ໂຢນິ-ສັງກະຕະ” ຄວາມອຶດອັດແຫ່ງການເກີດໃນຮ່າງກາຍ. ທ່ານກໍານົດໃຫ້ໄປຈາລິກແລະອາບນ້ໍາພິທີ ເພື່ອລ້າງຄວາມຮູ້ສຶກແລະພາລະຂອງທຸກຂ໌ນັ້ນ. ຕໍ່ມາໃຫ້ບູຊາພຣະອີສະວະຣະ/ມະຫາເທວະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ້ອນວອນຂໍໃຫ້ພົ້ນຈາກ “ສັມພະວະ” (ການເກີດຂຶ້ນຊໍ້າໆ) ແລະ ໂຢນິ-ສັງກະຕະ. ການຖວາຍນ້ໍາຫອມ, ດອກໄມ້, ທູບ ເປັນທາງໃຫ້ບາບຫມົດໄປ; ການປະກອບພິທີກັບລິງຄະ (liṅga-pūraṇa) ດ້ວຍສັດທາ ໃຫ້ຜົນເຫມືອນໄດ້ຢູ່ໃກ້ເທວະເທວະຍາວນານ ຕາມການອຸປະມາ “ຈໍານວນຢອດຂີ້ເຜີ້ງ” (siktha-saṅkhyā). ອະພິເສກພຣະມະຫາເທວະດ້ວຍນ້ໍາຫອມ, ນ້ໍາເຜິ້ງ, ນົມ, ຫຼື ນົມສົ້ມ ນໍາໄປສູ່ “ສີຣີອັນອຸດົມ” (vipulā śrī). ບົດນີ້ເນັ້ນເວລາມົງຄຸນໃນຂ້າງເດືອນຂາວ ແລະ ວັນຈັດຕຸຣະດະສີ ໃຫ້ບູຊາພ້ອມການຮ້ອງເພງແລະດົນຕີ; ເຮັດປະທັກສິນາ ແລະອ້ອນວອນບໍ່ຂາດ. ຍົກຍ້ອງມົນຕຣາ 6 ອັກສອນ “ນະມະຫະ ສິວາຍ” ວ່າເຫນືອກວ່າມົນຕຣາຫຼາຍຢ່າງ ເພາະການສະດຸດສະດອງນັ້ນເທົ່າກັບການຮຽນ, ການຟັງ, ແລະການສໍາເລັດພິທີ. ທ້າຍສຸດ ຊູມຊື່ນການຮັບໃຊ້ຊີວະໂຢກິນ ແລະການໃຫ້ທານຢ່າງມີສິນທໍາ: ອາບນ້ໍາບູຊາແລ້ວ ຄວນເລີ້ຍງອາຫານແກ່ດຸດສິນ (ດັນຕະ, ຊິຕິນດຣິຍະ) ແລະໃຫ້ນ້ໍາ/ທານ ຊຶ່ງຖືກອຸປະມາວ່າຍິ່ງໃຫຍ່ດັ່ງເຂົາເມຣຸ ແລະມະຫາສະໝຸດ.
Adhyaya 127
अग्नितीर्थ-माहात्म्य तथा कन्यादान-फलश्रुति (Agni Tīrtha Māhātmya and the Merit of Kanyādāna)
ໃນອະວັນຕີຂັນດາ ພາກເຣວາຂັນດາ ພຣະມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ສອນແລະນຳທາງແກ່ພຣະຣາຊາ ໃຫ້ໄປຍັງ ອັກນິຕີຣຖະ ອັນເປັນທ່ານ້ຳສັກສິດທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ທ່ານກ່າວວ່າ ການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ (tīrtha-snāna) ໃນຕອນເລີ່ມປັກສະ (pakṣa-ādau) ຈະຊຳລະກິລະບິສະ (kilbiṣa) ຄືຄວາມມົນທິນທາງບາບແລະພິທີກຳໃຫ້ຫມົດໄປ. ຕໍ່ມາ ບົດສອນໄດ້ເຂົ້າສູ່ຈັນຍາບັນແຫ່ງທານ ໂດຍເນັ້ນ “ກັນຍາດານ” ຄືການມອບສາວນ້ອຍຜູ້ບໍລິສຸດ ທີ່ປະດັບຕາມກຳລັງ (yathāśaktyā alaṅkṛtām). ຜົນບຸນຖືກປຽບທຽບວ່າ ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າພິທີໂສມະຍັດຍະອັນສູງສຸດ ເຊັ່ນ ອັກນີສໂຕມ ແລະ ອະຕິຣາຕຣະ ແລະຖືກຂະຫຍາຍເປັນທະວີຄູນຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ທ້າຍສຸດ ບຸນນັ້ນຖືກຂະຫຍາຍໄປຫາວົງສານຸວົງ: ຜູ້ໃຫ້ທານຈະໄດ້ຂຶ້ນສູ່ ສິວະໂລກ ຕາມສັດສ່ວນຂອງການສືບຕໍ່ລູກຫຼານອັນນັບບໍ່ຖ້ວນ (ປຽບດັ່ງການນັບເສັ້ນຜົມ). ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ເຊື່ອມໂຍງການສືບສານສັງຄົມ ໜ້າທີ່ແຫ່ງທານ ແລະຄຳສັນຍາແຫ່ງຄວາມພົ້ນທຸກ ໃນກອບຄວາມເຊື່ອສາຍໄສວະ।
Adhyaya 128
भृकुटेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Bhrikuṭeśvara Tīrtha Māhātmya)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕໍ່ພຣະຣາຊາ ໃຫ້ເຄື່ອນໄປສູ່ທີ່ສັກສິດ ພຣຶກຸເຕສະວະຣະ ທີ່ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຕີຣຖະອັນດີເລີດ. ອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຜູກໄວ້ກັບປະຫວັດຕະປະສະຍາຂອງລິສີ ພຣຶກຸ ຜູ້ມີິດທິແຮງ ແລະອຸປະນິສັຍເຂັ້ມງວດ ຜູ້ບໍາເນັດຕະປະສະຍາຍາວນານເພື່ອຂໍບຸດ. ພຣະເທວະຜູ້ມີນາມ “ອັນທະກະຄາຕິນ” (ຜູ້ປາບອັນທະກະ) ໄດ້ປະທານພອນ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຕີຣຖະນີ້ຢູ່ໃນພຣະອໍານາດແຫ່ງພຣະສິວະ. ຕໍ່ມາໄດ້ລຽງລໍາພິທີກຳແລະຜົນບຸນ: ຜູ້ໄປອາບນໍ້າທີ່ຕີຣຖະ ແລ້ວບູຊາພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບພິທີຍັດຍະ ອັກນິສໂຕມ ຖືກຄູນແປດ. ຜູ້ປາດຖະນາບຸດ ຖ້າອາບສະນາປະເຢດ ພຣຶກຸເຕສະ ດ້ວຍນໍ້າມັນເຄືອງ (ກີ) ແລະນໍ້າເຜິ້ງ ຈະໄດ້ບຸດຕາມປາດຖະນາ. ອັດຍາຍນີ້ຍັງສັນລະເສີນບຸນທານ: ການຖວາຍຄໍາແກ່ພຣາຫມະນ ຫຼືຖວາຍງົວແລະທີ່ດິນ ຖືກນັບເທົ່າກັບການມອບໂລກທັງປວງ ພ້ອມທະເລ ຖໍ້າ ພູ ປ່າ ແລະດົງໄມ້. ທ້າຍສຸດ ຜູ້ໃຫ້ທານຈະເສວຍສຸກໃນສະຫວັນ ແລ້ວກັບມາເກີດໃນໂລກໄດ້ສະຖານະສູງ ເປັນພຣະຣາຊາ ຫຼືພຣາຫມະນຜູ້ຖືກນັບຖືຢ່າງສູງ ສະທ້ອນຫຼັກບຸນ-ຜົນຂອງການອຸປະຖໍາແລະພັກຕິຕໍ່ສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້.
Adhyaya 129
ब्रह्मतीर्थमाहात्म्य (Glory of Brahmatīrtha on the Narmadā)
ບົດນີ້ແມ່ນຄໍາສອນ tīrtha-māhātmya ທີ່ພຣະລິສີ Śrī Mārkaṇḍeya ກ່າວແກ່ພຣະມະຫາກະສັດ ໂດຍນໍາໃຫ້ໄປຫາ «Brahmatīrtha» ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍາ Narmadā. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນ tīrtha ອັນສູງສຸດ ເຫນືອກວ່າ tīrtha ອື່ນໆ ແລະມີ Brahmā ເປັນເທວະອົງປະທານ. ພຽງແຕ່ darśana (ໄປເບິ່ງ/ໄປນະມັດສະການ) ກໍມີອໍານາດຊໍາລະບາບໄດ້. ຄໍາສອນແບ່ງຄວາມມົນທິນເປັນຂັ້ນໆ—ບາບທາງວາຈາ, ບາບທາງໃຈ, ແລະບາບທາງກາຍ—ແລ້ວວາງຈັນຍາພິທີກໍາ: ຜູ້ອາບນ້ໍາແລະປະຕິບັດຕາມຂໍ້ກໍານົດຂອງ śruti-smṛti ຈະໄດ້ເຮັດ prāyaścitta ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະໄດ້ຢູ່ສະຫວັນ; ສ່ວນຜູ້ລະທິ້ງ śāstra ເນື່ອງຈາກຕັນຫາແລະຄວາມໂລບ ຖືກຕໍານິວ່າຫຼຸດອອກຈາກທາງອັນຄວນໃນການແກ້ບາບ. ບົດນີ້ຍັງລະບຸຜົນບຸນ: ຫຼັງອາບນ້ໍາແລ້ວບູຊາ pitṛ ແລະ deva ໄດ້ບຸນດັ່ງ Agniṣṭoma; ທານທີ່ອຸທິດແດ່ Brahmā ເປັນອະວິນາສີ; ແມ່ນແຕ່ Gāyatrī-japa ສັ້ນໆ ກໍຖືກຍົກວ່າຮວບຮວມອໍານາດຂອງ Ṛg–Yajus–Sāman. ຕອນທ້າຍກ່າວວ່າ ການຕາຍທີ່ tīrtha ນີ້ນໍາໄປສູ່ Brahmaloka ໂດຍບໍ່ກັບຄືນ, ບຸນຍັງເກີດຈາກອະວະຍະທີ່ເຫຼືອຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ແລະເກີດໃໝ່ເປັນຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມະ ມີວິຊາ ກຽດສັກສີ ສຸຂະພາບ ແລະອາຍຸຍືນ ຈົນເຖິງ «amṛtatva» (ຄວາມອະມະຕະ) ໃນນັຍທາງທິດສະດີທາງທຳມະ.
Adhyaya 130
Devatīrtha Māhātmya (Glory of Devatīrtha on the Southern Bank of the Narmadā)
This adhyāya, voiced by the sage Mārkaṇḍeya, identifies an unsurpassed sacred ford named Devatīrtha situated on the southern bank of the Narmadā (Revā). The chapter’s discourse is concise and technical in purāṇic style: (1) it establishes the site’s sacral status through a divine precedent—gods assemble there and Parameśvara is described as being pleased; (2) it prescribes an ethical qualification for the pilgrim—bathing at the tīrtha should be accompanied by freedom from kāma (desire) and krodha (anger); and (3) it provides a clear phalaśruti, asserting that such a bath yields a definite merit equivalent to the fruit of gifting a thousand cows (go-sahasra-phala). The thematic lesson links external rite (snāna at a tīrtha) with internal discipline (passion-restraint), presenting pilgrimage as an integrated ethical-theological practice rather than a purely mechanical ritual act.
Adhyaya 131
Nāgatīrtha Māhātmya (Legend of the Nāgas’ Fear and Śiva’s Protection) / नागतीर्थमाहात्म्य
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງິສີ ມາຣະກັນເດຍ ແລະ ພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ. ເລີ່ມດ້ວຍການກ່າວເຖິງ “ນາກະຕີຣຖະ” ອັນສູງສຸດ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳ ນັຣມະດາ ແລະຕັ້ງຄຳຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງນາກໃຫຍ່ໆ ຈຶ່ງເຮັດຕະປະສະຍາ ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຮຸນແຮງ. ມາຣະກັນເດຍເລົ່າ itihāsa ເກົ່າແກ່: ກັດສະຍະປະມີພັນລະຍາສອງນາງ ວິນະຕາ (ກ່ຽວກັບ ກະຣຸດ) ແລະ ກັດຣູ (ກ່ຽວກັບນາກ). ຫຼັງເຫັນມ້າສະຫວັນ Uccaiḥśravas ທັງສອງເຂົ້າພະນັນ; ກັດຣູໃຊ້ກົນອຸບາຍບີບຄັ້ນ ໃຫ້ລູກນາກພະຍາຍາມຫຼອກລວງ. ບາງຕົວຍອມເຮັດຕາມເພາະຢ້ານຄຳສາບຂອງແມ່, ບາງຕົວກໍຊອກຫາທີ່ພຶ່ງອື່ນ. ເມື່ອນາກທຳຕະປະສະຍາດົນນານ ມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ປະທານພອນ: ວາສຸກີຖືກສະຖາປະນາເປັນຜູ້ປົກປ້ອງຕະຫຼອດໄປໃນຄວາມໃກ້ຊິດຂອງພຣະສິວະ, ແລະນາກທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບຄວາມປອດໄພ ໂດຍສະເພາະຜ່ານການຈົມຕົວໃນນ້ຳນັຣມະດາ. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳພິທີ: ບູຊາພຣະສິວະທີ່ຕີຣຖະໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ 5 (pañcamī) ຈະເຮັດໃຫ້ສາຍນາກ 8 ຕະກູນບໍ່ທຳອັນຕະລາຍຜູ້ບູຊາ ແລະຜູ້ຕາຍໄດ້ສະຖານະເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ພຣະສິວະຕາມໄລຍະເວລາທີ່ປາດຖະໜາ.
Adhyaya 132
वाराहतीर्थमाहात्म्यम् (Glory of Varāha Tīrtha on the Northern Bank of the Narmadā)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳກະສັດໃຫ້ໄປຍັງຕີຣະຖະຊື່ “ວະຣາຫາ” ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ທີ່ຖືກກ່າວວ່າ “ລ້າງບາບທັງປວງ”। ບົດນີ້ຍົກຍ້ອງວະຣາຫາ/ທະຣານີທະຣາ ເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກ (jagaddhātā) ແລະຜູ້ສ້າງ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ນັ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດໂລກ (lokahita) ແລະເປັນຜູ້ນຳພາໃຫ້ຂ້າມພົ້ນສັງສານ। ພິທີປະຕິບັດປະກອບດ້ວຍ ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣະຖະ, ບູຊາວະຣາຫາດ້ວຍກິ່ນຫອມແລະພວງດອກໄມ້, ການກ່າວສັນລະເສີນມົງຄຸນ, ການອົດອາຫານ—ໂດຍພິເສດໃນວັນທີ 12 (dvādaśī)—ແລ້ວຕື່ນຄ່ຳຄືນຟັງ/ເລົ່າເລື່ອງທຳມະອັນສັກສິດ। ຍັງກຳນົດຂອບເຂດທາງສັງຄົມ-ພິທີ: ຫ້າມຄົບຄືນ ແລະຫ້າມກິນຮ່ວມກັບຜູ້ປະພຶດບາບ ເພາະຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດອາດຕິດຕໍ່ຜ່ານຄຳເວົ້າ ການສຳຜັດ ລົມຫາຍໃຈ ແລະການກິນຮ່ວມ। ໃຫ້ເຄົາລົບບຣາຫມັນຕາມກຳລັງ ແລະຕາມຫຼັກວິນັຍ। ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ແຕ່ພຽງໄດ້ເຫັນໃບໜ້າຂອງວະຣາຫາ ກໍທຳລາຍບາບຫນັກໄດ້ໄວ ເຫມືອນງູຫນີກຣຸດ ຫຼືຄວາມມືດຖືກແສງຕາເວັນຂັບໄລ່। ຍົກຍ້ອງຄວາມງ່າຍຂອງມັນຕຣາ: “namo nārāyaṇāya” ເປັນມັນຕຣາຄົບຖ້ວນ; ການກົ້ມກາບຄຣິສນະພຽງຄັ້ງດຽວ ເທົ່າກັບຜົນຍັດຍາການໃຫຍ່ ແລະນຳໃຫ້ພົ້ນຈາກການເກີດໃໝ່। ທ້າຍສຸດ ຜູ້ສັດທາມີວິນັຍທີ່ລະທິ້ງກາຍຢູ່ນັ້ນ ຈະເຖິງຖິ່ນພຳນັກສູງສຸດອັນບໍລິສຸດຂອງວິສນຸ ເກີນກວ່າຄວາມເສື່ອມ/ບໍ່ເສື່ອມ।
Adhyaya 133
लोकपालतीर्थचतुष्टयमाहात्म्य तथा भूमिदानपालन-उपदेशः (Glory of the Four Lokapāla Tīrthas and Counsel on Protecting Land-Gifts)
ມາຣະກັນເດຍະ ຊີ້ແຈງວ່າ ມີຕີຣຖະອັນສູງສຸດ 4 ແຫ່ງ ທີ່ແຕ່ພຽງໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍສາມາດລ້າງບາບໄດ້ ຄື ສະຖານທີ່ຂອງ ກຸເບຣ, ວະຣຸນ, ຍະມະ, ແລະ ວາຍຸ ຜູ້ເປັນໂລກະປາລະ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງໂລກະປາລະເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງບໍາເພັນຕະປັສຢາ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ໍານະຣະມະດາ. ມາຣະກັນເດຍະ ອະທິບາຍວ່າ ພວກເຂົາຊອກຫາຖານຮາກທີ່ໝັ້ນຄົງໃນໂລກທີ່ບໍ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ທຳມະ (ທັຣມະ) ແມ່ນເສົາຄໍ້າຈຸນສັດທັງປວງ. ໂລກະປາລະບໍາເພັນຕະປະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະ ໄດ້ຮັບພອນຈາກພຣະສິວະ: ກຸເບຣເປັນເຈົ້າແຫ່ງຢັກສະ ແລະ ຊັບສິນ; ຍະມະໄດ້ອໍານາດເຫນືອການຄວບຄຸມແລະການພິພາກສາ; ວະຣຸນຄອບຄອງໂລກນ້ໍາ; ວາຍຸໄດ້ຄວາມມີຢູ່ທົ່ວໄປ. ພວກເຂົາສ້າງສະຖານບູຊາແຍກກັນຕາມນາມ ແລະ ປະກອບພິທີບູຊາກັບເຄື່ອງບູຊາ. ຕໍ່ມາ ເລື່ອງລາວຫັນໄປສູ່ຈັນຍາບັນສັງຄົມ: ເຊີນພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ ແລະ ມອບທານ ໂດຍສະເພາະການບໍລິຈາກທີ່ດິນ ພ້ອມຄໍາເຕືອນບໍ່ໃຫ້ຍຶດຄືນ. ມີການກໍານົດໂທດສໍາລັບຜູ້ລົບລ້າງທານ ແລະ ຍົກຍ້ອງວ່າ ການປົກປ້ອງທານສູງກວ່າການໃຫ້ທານເສຍອີກ. ຜົນຕີຣຖະຖືກລຽງລໍາ: ບູຊາທີ່ກຸເບເຣສະໄດ້ບຸນດັ່ງອັສວະເມທະ; ທີ່ຍະເມສະວະຣະ ພົ້ນບາບຂ້າມຫຼາຍຊາດ; ທີ່ວະຣຸເນສະໄດ້ບຸນດັ່ງວາຊະເປຍ; ທີ່ວາເຕສະວະຣະ ສໍາເລັດເປົ້າໝາຍຊີວິດ. ການຟັງຫຼືສະດຸດອ່ານເລື່ອງນີ້ ລ້າງບາບ ແລະ ເພີ່ມພອນມົງຄຸນ.
Adhyaya 134
Rāmeśvara-tīrtha Māhātmya (रामेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of Rāmeśvara on the Southern Bank of the Narmadā
ອັດທະຍາຍນີ້ແມ່ນຄໍາກ່າວສັ້ນໆວ່າດ້ວຍມາຫາດມະຂອງຕີຣຖະ ໂດຍພຣະມະຫາຣິສີ ມາຣະກັນເດຍ. ທ່ານຊີ້ບອກວ່າ ມີສະຖານທີ່ສັກສິດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ຊື່ «ຣາເມສະວະຣະ» ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ໍາ ນັຣມະດາ (ເຣວາ)។ ຕີຣຖະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າ ເປັນຜູ້ລ້າງບາບ (pāpa-hara) ໃຫ້ເກີດບຸນ (puṇya) ແລະກໍາຈັດທຸກຂ໌ທັງປວງ (sarva-duḥkha-ghna)។ ອັດທະຍາຍຍັງກໍານົດພິທີການ: ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາ (snāna) ທີ່ນີ້ ແລ້ວບູຊາ (pūjā) ພຣະມະເຫສະວະຣະ—ເອີ້ນວ່າ ມະຫາເທວະ ແລະ ມະຫາອາດມາ—ຈະພົ້ນຈາກກິລະບິສະ (ຄວາມມົນທິນ/ການລ່ວງຜິດ) ທັງໝົດ។
Adhyaya 135
सिद्धेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Siddheśvara Tīrtha Māhātmya)
Markaṇḍeya describes an eminent tīrtha named Siddheśvara, characterized as supremely accomplished and worshipped across worlds. The chapter’s instructional core is a concise pilgrimage protocol: bathing at the tīrtha followed by worship of Umā-Rudra. The text then articulates a merit-equivalence claim—attaining the fruit of a Vājapeya sacrifice—thereby translating localized devotion into pan-Vedic prestige. A phalaśruti sequence follows: the practitioner’s accumulated puṇya yields heavenly ascent after death, accompanied by apsarās and auspicious acclamations; after enjoying heaven for an extended period, one is reborn into a prosperous and eminent lineage endowed with wealth and grain. The reborn person is portrayed as learned (versed in Veda and Vedāṅgas), socially honored, free from illness and sorrow, and living a full lifespan (a hundred autumns). The chapter thus links ritual action (snāna + pūjā) to a graded chain of cosmological, social, and bodily outcomes within a Śaiva devotional frame.
Adhyaya 136
अहल्येश्वरतीर्थमाहात्म्य (Ahalyeśvara Tīrtha Māhātmya)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ເລົ່າເລື່ອງ ອະຫັລຍາ–ໂກຕະມະ–ອິນທຣະ ໃນຮູບແບບທີ່ເນັ້ນສະຖານທີ່ ເພື່ອສ້າງຄວາມສັກສິດໃຫ້ແກ່ສະຖານບູຊາ “ອະຫັລເຍສະວະຣະ” ແລະ ຕີຣຖະທີ່ຢູ່ຂ້າງໆ. ໂກຕະມະເປັນພຣາຫມັນນັກຕະປະສະຍາຜູ້ດີເລີດ ແລະ ອະຫັລຍາໂດດເດັ່ນດ້ວຍຄວາມງາມ. ອິນທຣະ (ສັກຣະ) ຖືກຄວາມໃຄ່ຄອງຄອບງຳ ຈຶ່ງປອມຮູບລັກສະນະເພື່ອຫລອກໂກຕະມະ ແລະ ເຂົ້າໄປໃກ້ອະຫັລຍາໃກ້ທີ່ພັກ. ເມື່ອໂກຕະມະກັບມາ ແລະ ຮູ້ເຫັນການລ່ວງລະເມີດ ທ່ານໄດ້ສາບແຊ່ງອິນທຣະ ໃຫ້ມີເຄື່ອງໝາຍໃນຮ່າງກາຍ ອັນຖືກພັນລະນາວ່າເປັນການປາກົດຂອງ “ພະຄະ” ຫຼາຍປະການ; ອິນທຣະຈຶ່ງລະທິ້ງອຳນາດ ແລະ ເຮັດຕະປະສະຍາ. ອະຫັລຍາກໍຖືກສາບໃຫ້ເປັນຫີນ ແຕ່ມີເງື່ອນໄຂໃນການພົ້ນ: ຫຼັງຈາກພັນປີ ນາງຈະບໍລິສຸດເມື່ອໄດ້ເຫັນພຣະຣາມ ໃນການເດີນທາງພ້ອມວິສວາມິຕຣະ. ເມື່ອກັບຄືນສູ່ສະພາບເດີມ ອະຫັລຍາໄດ້ປະກອບພິທີທີ່ຝັ່ງນ້ຳນະຣະມະດາ ທີ່ຕີຣຖະ—ອາບນ້ຳສັກສິດ ແລະ ບຳເນັດຕະປະສະຍາ ຮວມທັງ ຈັນດຣາຍະນະ ແລະ ກຣິຈຊຣະອື່ນໆ. ມະຫາເທວະພໍໃຈ ແລະ ປະທານພອນ; ອະຫັລຍາຈຶ່ງສະຖາປະນາພຣະສິວະເປັນ “ອະຫັລເຍສະວະຣະ”. ຕອນທ້າຍມີຟະລະສຣຸຕິ ກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ ແລະ ບູຊາພຣະປະຣະເມສວະຣະ ທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ສະຫວັນ ແລະ ຕໍ່ມາເກີດເປັນມະນຸດດ້ວຍຄວາມຮັ່ງມີ ປັນຍາ ສຸຂະພາບ ອາຍຸຍືນ ແລະ ວົງສານສືບຕໍ່.
Adhyaya 137
कर्कटेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Karkaṭeśvara Tīrtha-Māhātmya)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາຊີ້ນໍາສະຖານທີ່ຂອງພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ຕໍ່ພຣະຣາຊາຜູ້ຖືກເອີ້ນຮ້ອງ ໃຫ້ໄປຈາລິກສູ່ “ກະຣະກະເຕສະວະຣະ” ຕີຣຖະສາຍວະອັນສູງສົ່ງ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ໍານັຣມະດາ ອັນເປັນບ່ອນທໍາລາຍບາບ. ຄໍາສອນໄດ້ກ່າວເຖິງພິທີກໍາ: ອາບນ້ໍາຕາມວິທີ (ວິທິ) ແລະ ບູຊາພຣະສິວະ ຈະນໍາໄປສູ່ເສັ້ນທາງຫຼັງຄວາມຕາຍທີ່ບໍ່ຫວນກັບ ໄປສູ່ໂລກຂອງຣຸດຣະ. ຕໍ່ມາ ຜູ້ເວົ້າກ່າວວ່າ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຕີຣຖະນີ້ ເກີນກວ່າຈະຫຍໍ້ໃຫ້ໝົດໄດ້ ແຕ່ຍັງຍົກຫຼັກທໍາສໍາຄັນ: ການກະທໍາໃດໆ—ດີຫຼືຊົ່ວ—ທີ່ເຮັດຢູ່ນັ້ນ ຈະກາຍເປັນ “ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ” ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຳມະມີຄວາມຄົງທົນແຮງຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ສັກສິດ. ອັດທະຍາຍຍັງອ້າງເຖິງການປະທັບຢູ່ຂອງລິສີວາລະຂິລຍະ ແລະ ນັກບໍລິພົດທີ່ກ່ຽວກັບມາຣີຈິ ຜູ້ເລືອກຢູ່ດ້ວຍຄວາມປິຕິ, ພ້ອມທັງ ເທວີນາຣາຍະນີ ຜູ້ຍັງຄົງປະຕິບັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ທ້າຍສຸດ ກໍານົດການຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດ: ຜູ້ອາບນ້ໍາແລະເຮັດຕັຣປະນະ ຈະເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈໄດ້ຮອດສິບສອງປີ ຮວມການພົ້ນໄພສ່ວນຕົວ ຈັນຍາທໍາ ແລະ ໜ້າທີ່ຕໍ່ວົງຕະກູນ ໃຫ້ເປັນໂຄງການພິທີຕີຣຖະອັນດຽວ.
Adhyaya 138
Śakratīrtha Māhātmya (The Glory of Śakra-tīrtha) — Indra’s Restoration and the Merit of Śiva-Pūjā
ມາຣະກັນເດຍ ສອນວ່າ ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຄວນໄປຫາ ສັກຣະຕີຣຖະ ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ ຖືກອະທິບາຍຜ່ານນິທານກໍ່ກຳເນີດ: ພຣະອິນທຣາ (ສັກຣະ) ຖືກລະດັບດ້ວຍຄຳສາບຂອງ ພຣະິສີ ໂກຕະມະ ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດຂອງຕົນ ແລະເສຍສະຫງ່າລາສີຮາຊາ. ທັງເທວະ ແລະພຣະິສີຜູ້ບຳເນັດ ຈຶ່ງໄປຂໍອະໄພ ແລະອ້ອນວອນໂກຕະມະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ ວ່າໂລກທີ່ບໍ່ມີອິນທຣາ ບໍ່ເໝາະສົມຕໍ່ລະບຽບຂອງເທວະ ແລະມະນຸດ. ໂກຕະມະ ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງເວດະ ຍອມຮັບ ແລະປະທານພອນ: ສິ່ງທີ່ເຄີຍເປັນ “ເຄື່ອງໝາຍພັນ” ຖືກແປງເປັນ “ຕາພັນ” ໂດຍພຣະຄຸນຂອງິສີ ເພື່ອຟື້ນຟູກຽດສັກຂອງອິນທຣາ. ຕໍ່ມາ ອິນທຣາ ໄປຫາແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ອາບນ້ຳບໍລິສຸດ ສ້າງແລະບູຊາ ພຣະຕຣິປຸຣານຕະກະ (ພຣະສິວະ ຜູ້ທຳລາຍຕຣິປຸຣາ) ແລ້ວກັບສູ່ສະຫວັນ ດ້ວຍການສັນລະເສີນຂອງອັບສະຣາ. ບົດສຸດທ້າຍກ່າວຜົນບຸນຢ່າງຊັດເຈນ: ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ ແລະບູຊາ ພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ຈະພົ້ນຈາກບາບອັນເກີດຈາກການເຂົ້າໃກ້ຄູ່ຄອງຂອງຜູ້ອື່ນ ເປັນການຢ້ຳວ່າສະຖານທີ່ນີ້ເປັນທາງແກ້ບາບທາງພິທີ-ຈິດທຳ ຕາມຄຳສອນແຫ່ງໄສວະ।
Adhyaya 139
Somatīrtha Māhātmya (Glory of Somatīrtha) — Ritual Bathing, Solar Contemplation, and Merit of Feeding the Learned
ບົດນີ້ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວແນະນຳແບບເສັ້ນທາງໃຫ້ໄປຫາ ໂສມະຕີຣຖ (Somatīrtha) ອັນເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດສູງສຸດ ທີ່ໂສມະ (Soma) ເຄີຍບຳເພັນຕະປັດ (tapas) ແລະໄດ້ບັນລຸເສັ້ນທາງນັກສັດຕະຣາໃນສະຫວັນ. ທ່ານກຳນົດຂັ້ນຕອນພິທີ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖ, ຕາມດ້ວຍ ອາຈະມະນະ (ācamana) ແລະ ຈະປະ (japa), ສຸດທ້າຍເຮັດສະມາທິພິຈາລະນາ ຣະວິ (Ravi) ພຣະອາທິດ. ຈາກນັ້ນ ບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນແບບປຽບທຽບ: ການປະຕິບັດທີ່ນີ້ເທົ່າກັບຜົນຈາກການສະດຸດສະດອງ/ສະຫຼອງການສະຫຼຸບວິທີສະດຸດວິດທັງສາມ (Ṛg, Yajur, Sāma) ແລະ ຄາຍະຕຣີ (Gāyatrī). ມີການເນັ້ນການຕ້ອນຮັບຕາມທຳ: ຖວາຍອາຫານແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮຽນຮູ້ເຉົ້າທາງ (Bahvṛca, Adhvaryu, Chāndoga ແລະຜູ້ສຳເລັດການສຶກສາ) ພ້ອມທັງຖວາຍທານແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ນຳ: ເກີບ, ເກີບສານດານ, ຮົ່ມ, ເສື້ອຜ້າ, ຜ້າຫົ່ມ, ແລະມ້າ ໂດຍໃຊ້ພາສາຜົນບຸນລະດັບ “ໂກຕິ”. ທ້າຍສຸດ ບົດຍົກຫຼັກຈັນຍາຂອງນັກບວດ: ບ່ອນໃດທີ່ມຸນີຄວບຄຸມອິນທຣີ ບ່ອນນັ້ນເທົ່າກັບ ກຸຣຸເກສຕຣະ, ໄນມິສະ, ແລະ ປຸສກະຣະ. ຈຶ່ງເນັ້ນໃຫ້ເຄົາລົບຍົກຍ້ອງຍົກຍ້ອງໂຍຄີໃນເວລາຄຣາສ, ສັງກຣານຕິ, ແລະ ວະຍະຕີປາຕ. ຜູ້ໃດຮັບການສະລະໂລກ (renunciation) ທີ່ຕີຣຖນີ້ ຈະໄດ້ໄປສະຫວັນໂດຍວິມານ ແລະເປັນຜູ້ຕິດຕາມຂອງໂສມະ ຮ່ວມຮັບຄວາມສຸກສະຫວັນຂອງທ່ານ.
Adhyaya 140
नन्दाह्रदमाहात्म्य (Nandāhrada Māhātmya: The Glory of Nandā Lake)
ບົດນີ້ເປັນຄຳແນະນຳເສັ້ນທາງຈາລິກທາງທຳໃນເຣວາຂັນດະ. ມາຣກັນເດຍໄດ້ຊີ້ນຳພະຣາຊາຜູ້ຟັງໃຫ້ໄປຫາ ນັນດາຫຣະດະ ທະເລສາບສັກສິດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ທີ່ມີສິດທະຜູ້ສຳເລັດຢູ່ ແລະ ພຣະເທວີນັນດາເປັນຜູ້ປະທານພອນ. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຜູກໄວ້ກັບເຫດການຕໍ່ສູ້ໃນຕຳນານ: ມະຫິສາສຸຣະຜູ້ນ່າຢ້ານກົວ ທີ່ເທວະທັງຫຼາຍຫວາດຫວັນ ຖືກພຣະເທວີ (ໃນພາບຊູລິນີ) ທະລຸດດ້ວຍຕຣິຊູລ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພຣະເທວີຜູ້ມີດວງຕາກວ້າງໄດ້ອາບນ້ຳຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເລີຍໄດ້ຊື່ວ່າ “ນັນດາຫຣະດະ”. ຕໍ່ມາເປັນຄຳສັ່ງສອນ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ດ້ວຍໃຈບູຊານັນດາ ແລະ ຖວາຍທານແກ່ພຣາຫມະນ ຈະໄດ້ບຸນປຽບເທົ່າອັສວະເມທະ. ບົດນີ້ຍັງຈັດນັນດາຫຣະດະໄວ້ຄຽງກັບສະຖານທີ່ຫາຍາກອັນມີຄ່າສູງ ເຊັ່ນ ໄພຣະວະ, ເກດາຣະ, ແລະ ຣຸດຣະມະຫາລະຍະ ແຕ່ກ່າວວ່າຄົນຫຼາຍບໍ່ຮູ້ຄຸນຄ່າເນື່ອງຈາກກາມ ແລະ ຄວາມຍຶດຕິດ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບົດກ່າວວ່າ ຜົນບຸນລວມຂອງການອາບນ້ຳ ແລະ ການໃຫ້ທານທົ່ວໂລກທີ່ທະເລລ້ອມຮອບ ຈະໄດ້ຮັບພ້ອມກັນໂດຍການອາບນ້ຳທີ່ນັນດາຫຣະດະ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນຈຸດຮວບຮວມບຸນ ແລະ ການປະພຶດດີ.
Adhyaya 141
Tāpeśvara Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Tāpeśvara Ford)
ມາຣະກັນເດຍເລົ່າຕຳນານກຳເນີດຕີຣຖະທາເປສະວະຣະ. ນາຍພານຄົນໜຶ່ງເຫັນເກັ່ງຍິງ (ກວາງ) ໜີພົ້ນຄວາມຢ້ານ ໂດຍໂດດລົງນ້ຳ ແລ້ວລອຍຂຶ້ນສູ່ຟ້າ. ລາວອັດສະຈັນ ແລະເກີດຈິດສະຫຼະ ວາງຄັນທະນູ ແລ້ວປະຕິບັດຕະປະ (tapas) ຍາວນານ ດັ່ງພັນປີເທວະ. ພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ພໍໃຈ ຈຶ່ງປາກົດ ແລະປະທານພອນ. ນາຍພານຂໍໄດ້ຢູ່ໃກ້ພຣະສິວະ; ພຣະອົງອະນຸຍາດ ແລ້ວຫາຍໄປ. ນາຍພານໄດ້ຕັ້ງພຣະມະເຫສະວະຣະ (sthapayitvā) ບູຊາຕາມພິທີ (pūjā-vidhāna) ແລະໄດ້ເຖິງສະຫວັນ. ນັບແຕ່ນັ້ນ ຕີຣຖະນີ້ໂດງດັງໃນສາມໂລກວ່າ “ທາເປສະວະຣະ” ເນື່ອງຈາກຄວາມຮ້ອນແຫ່ງການສຳນຶກ/ຕະປະຂອງນາຍພານ (vyādha-anuttāpa)។ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນີ້ ແລະບູຊາພຣະສັງກະຣະ ຈະໄດ້ເຖິງສິວະໂລກ; ຜູ້ອາບນ້ຳນະຣະມະດາທີ່ທາເປສະວະຣະ ຈະພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ສາມປະການ (tāpa-traya)។ ແນະນຳໃຫ້ອາບນ້ຳເປັນພິເສດໃນວັນ ອັດຖະມີ, ຈະຕຸຣດະສີ, ແລະ ຕຣິຕີຍາ ເພື່ອສະງົບບາບທັງປວງ.
Adhyaya 142
रुक्मिणीतीर्थमाहात्म्य (Rukmiṇī Tīrtha Māhātmya) and the Naming of Yodhanīpura
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ແລະ ພຣະຍຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບມະຫາອານຸພາບຂອງ ຣຸກມິນີ-ຕີຣຖະ. ກ່າວວ່າພຽງແຕ່ອາບນ້ຳກໍໄດ້ຮັບຄວາມງາມ ແລະ ສິຣິມົງຄຸນ ໂດຍເນັ້ນວັນ ອັສຕະມີ, ຈະຕຸຣທະສີ ແລະ ໂດຍພິເສດ ຕຣິຕີຍາ. ຕໍ່ມາເລົ່າອິຕິຫາສະເພື່ອຮອງຮັບອຳນາດຂອງຕີຣຖະ: ພຣະພີສມະກະ ແຫ່ງ ກຸນຑິນາ ມີທິດາ ຣຸກມິນີ; ມີສຽງຈາກອາກາດທຳນາຍວ່ານາງຄວນຖວາຍແດ່ພຣະເທວະຜູ້ມີສີ່ພຣະຫັດ. ດ້ວຍການເມືອງ ນາງຖືກສັນຍາໃຫ້ ສິຊຸປາລະ; ແຕ່ ກຣິສນະ ແລະ ສັງກະຣະຊະນະ ມາຮອດ, ຣຸກມິນີໄດ້ພົບ ຫຣິ ໃນຮູບປອມ ແລະ ກຣິສນະກໍພານາງໄປ. ມີການໄລ່ຕາມຮົບພັນ, ພ້ອມພາບສົງຄາມຂອງ ບະລະເທວະ ແລະ ການປະຈັນໜ້າກັບ ຣຸກມີ; ຈັກຣະ ສຸດັຣຊະນະ ຂອງກຣິສນະຖືກຢັບຢັ້ງຕາມຄຳຂໍຂອງຣຸກມິນີ, ແລ້ວພຣະຮູບທິບຖືກເປີດເຜີຍ ແລະ ເກີດການປອງດອງ. ທ້າຍບົດຫັນໄປຫາຂໍ້ກຳນົດທາງພິທີ-ນິຕິ ແລະ ຈັນຍາ: ກຣິສນະບູຊາລິສີ 7 ອົງ (ປະເພນີ mānasaputras) ແລະ ປະທານບ້ານເມືອງ, ພ້ອມຕັກເຕືອນຢ່າງແຮງບໍ່ໃຫ້ຍຶດຄືນດິນທີ່ຖວາຍແລ້ວ (dāna-bhūmi) ເນື່ອງຈາກຜົນກຳອັນຫນັກ. ມະຫາຕີຣຖະຍັງລຽງລຳດັບກິດກຳ: ອາບນ້ຳ, ບູຊາ ບະລະເທວະ-ເກສະວະ, ປະດັກຊິນາ, ແລະ ທານເຊັ່ນ ກະປິລາ-ທານ, ຄຳ/ເງິນ, ເກີບ, ຜ້າ; ພ້ອມປຽບທຽບບຸນກັບຕີຣຖະຊື່ດັງທົ່ວອິນເດຍ ແລະ ອະທິບາຍຜົນຫຼັງຄວາມຕາຍ (फलश्रuti) ສຳລັບຜູ້ຕາຍດ້ວຍໄຟ, ນ້ຳ, ຫຼື ອົບອາຫານຢູ່ໃນເຂດຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 143
Yojaneśvara Tīrtha Māhātmya and the Worship of Balakeśava
ບົດນີ້ແມ່ນການກ່າວເຖິງມະຫາອານຸພາບຂອງທີຣຖະ ໂດຍພຣະມາຣກັນເດຍ ຣິສີ ຖວາຍທຳນອງແກ່ພຣະຣາຊາ. ທ່ານນຳໃຫ້ໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດ “ໂຢຊາເນສະວະຣະ” ບ່ອນທີ່ນະຣະ–ນາຣາຍະນະ ຣິສີ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາ ແລະໄດ້ຊະນະໃນສົງຄາມດຶກດຳບັນລະຫວ່າງເທວະ ແລະ ດານະວະ. ເນື້ອເລື່ອງຫຍໍ້ປະຫວັດສັກສິດຂ້າມຫຼາຍຍຸກ: ໃນເທຣຕາຍຸກ ພຣະອຳນາດດຽວກັນນີ້ປາກົດເປັນ ຣາມະ–ລັກສະມະນະ ແລະຫຼັງຈາກອາບນ້ຳທີ່ທີຣຖະ ກໍໄດ້ປາລາບຣາວະນະ. ໃນກະລິຍຸກ ປາກົດເປັນ ບາລະ–ເກສະວະ (ບາລະຣາມະ–ກຣິສນະ) ເກີດໃນວົງວາສຸເທວະ ແລະກະທຳກິດການຫນັກໜ່ວງ ເຊັ່ນ ປາລາບກັມສະ, ຈານູຣະ, ມຸສຕິກະ, ສິສຸປາລະ, ຈາຣາສັນທະ. ຍັງກ່າວເຖິງສົງຄາມ ກຸຣຸກເສດຣະ/ທັມມະກເສດຣະ ວ່າພຣະອຳນາດນີ້ເປັນຕົວຊີ້ຂາດໃນການລົ້ມລົງຂອງນັກຮົບສຳຄັນ. ຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ສອນໄວ້: ອາບນ້ຳທີ່ທີຣຖະ, ບູຊາບາລະ–ເກສະວະ, ອົດອາຫານ ແລະຕື່ນຄ່ຳຄືນ (ປຣະຊາກາຣະ), ຮ້ອງເພງສັນລະເສີນດ້ວຍພັກຕິ, ແລະເຄົາລົບບູຊາພຣາຫມະນະ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ບາບທັງຫຼາຍລວມທັງບາບໜັກຈະຖືກລ້າງ, ທານແລະການບູຊາທີ່ນັ້ນເປັນອັກຊະຍະ, ແລະຜູ້ດີທີ່ຟັງ ອ່ານ ຫຼືສະດຸດສະດອງບົດນີ້ ຈະພົ້ນຈາກປາປະ.
Adhyaya 144
Cakratīrtha–Dvādaśī Tīrtha Māhātmya (Non-diminishing Merit at Cakratīrtha)
ບົດນີ້ແມ່ນຄໍາຊີ້ນໍາສັ້ນໆແນວກໍານົດເສັ້ນທາງ ທີ່ພຣະສີມາຣະກັນເດຍ (Śrī Mārkaṇḍeya) ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາຊາ. ທ່ານຊີ້ໃຫ້ໄປຫາ “ທີ່ທິດສະຖານດີເລີດ” ຄື ດວາດະຊີ-ຕີຣຖ ແລະຍົກຄວາມພິເສດຂອງ ຈັກຣາຕີຣຖ (Cakratīrtha) ຂຶ້ນປຽບທຽບກັບພິທີທົ່ວໄປ। ໂດຍທົ່ວໄປ ຜົນບຸນຈາກການໃຫ້ທານ (dāna) ການສວດມົນ (japa) ການບູຊາໄຟ (homa) ແລະບາລິ/ເຄື່ອງບູຊາ ອາດຈະຫຼຸດລົງ ຫຼືໝົດໄປຕາມເວລາ. ແຕ່ການກະທໍາທີ່ເຮັດໃນຈັກຣາຕີຣຖ ຖືກກ່າວວ່າບໍ່ເສື່ອມຜົນ ບໍ່ຫມົດບຸນ. ທ້າຍບົດ ທ່ານປະກາດວ່າ ມາຫາດມະຍະອັນສູງສຸດຂອງຕີຣຖນີ້—ຄອບຄຸມຄວາມໝາຍໃນອະດີດແລະອະນາຄົດ—ໄດ້ອະທິບາຍຢ່າງຊັດແຈ້ງ ແລະຄົບຖ້ວນ ເປັນຄໍາປິດທ້າຍຂອງການສັນລະເສີນນີ້।
Adhyaya 145
Śivātīrtha Māhātmya (Glory of the Śiva Tīrtha)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາຢ່າງຫຍໍ້ ທີ່ຖືກຍົກໃຫ້ແກ່ມາຣະກັນເດຍ ໂດຍຊີ້ນໍາຜູ້ແສວງຫາ (ເອີ້ນວ່າ “ຜູ້ອຸປະຖຳ/ຜູ້ນໍາແຜ່ນດິນ”) ໄປສູ່ Śivātīrtha ອັນສູງສຸດ. ຄໍາສອນຖືກຈັດເປັນແນວທາງຈາລິກແລະການປະຕິບັດແບບຂັ້ນຕອນ. ຂັ້ນທໍາອິດ ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ພຣະເທວະທີ່ Śivātīrtha ກໍກໍາຈັດມົນທິນບາບທັງປວງ (sarva-kilbiṣa) ໄດ້. ຕໍ່ມາ ກໍານົດໃຫ້ອາບນໍ້າທີ່ tīrtha ພ້ອມກັບຊະນະຄວາມໂກດ ແລະຄວບຄຸມອິນຊີ ແລ້ວບູຊາມະຫາເທວະ; ບຸນກຸສົນຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັບພິທີຍັດ Agniṣṭoma. ຂັ້ນສຸດທ້າຍ ຍົກລະດັບດ້ວຍພັກຕິພ້ອມການອົບພະວາສາ (upavāsa) ແລະບູຊາພຣະສິວະ ໂດຍສັນຍາວ່າຈະເຂົ້າສູ່ເສັ້ນທາງວິນຍານທີ່ບໍ່ຫວນກັບ ແລະໄປຮອດ Rudraloka.
Adhyaya 146
Asmahaka Pitṛtīrtha Māhātmya and Piṇḍodaka-Vidhi (अस्माहक-पितृतीर्थ-माहात्म्य एवं पिण्डोदक-विधि)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ: ຢຸທິສຖິຣະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ (ມາຫາຕະມະຍະ) ຂອງທີ່ທິຣຖະບູຊາບັນພະບຸລຸດອັນສູງສຸດຊື່ «ອັສມາຫະກະ», ແລະ ມາຣະກັນເດຍະຕອບໂດຍອ້າງອີງການຖາມ–ຕອບເກົ່າໃນສະພາຣິສີ–ເທວະ. ຄໍາສອນຍົກຍ້ອງອັສມາຫະກະເໜືອກວ່າກຸ່ມສະຖານທີ່ຈາລິກອື່ນໆ ແລະ ຜູກໄວ້ກັບພິທີກໍາເພື່ອປິຕຣິ: ຖວາຍປິນດະແລະນ້ໍາອຸທິດເທື່ອດຽວກໍຊ່ວຍບັນພະບຸລຸດພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ແຫ່ງເປຣຕະ, ໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈຍາວນານ ແລະ ບຸນກຸສົນທີ່ມັ່ນຄົງ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ບົດນີ້ກໍວາງແນວທາງຈັນຍາບັນໃຫ້ຮັກສາມະຣະຍາດາຕາມສຣຸຕິ–ສມຣິຕິ ແລະ ອະທິບາຍທິດສະດີກັມມະວ່າ ສັດມີກາຍຈາກໄປດັ່ງລົມ ຮັບຜົນກັມມະແຕ່ລະຄົນ, ແຕ່ລະບຽບສັງຄົມ–ສາສະໜາຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍໜ້າທີ່ກໍານົດ: ອາບນ້ໍາ, ທານ, ຈະປະ, ໂຮມະ, ສວາດຫຍາຍ, ບູຊາເທວະ, ບູຊາແຂກ, ແລະ ໂດຍສະເພາະ ການຖວາຍປິນດະ–ນ້ໍາ (piṇḍodaka-pradāna)។ ບົດນີ້ຍັງລາຍລະອຽດເວລາແລະລັກສະນະສະຖານທີ່: ອະມາວາສະຍາ, ວະຍະຕີປາຕະ, ມັນວ-ອາດິ, ຢຸກ-ອາດິ, ອະຍະນ/ວິສຸວະ ແລະ ການຍ້າຍຜ່ານຂອງດວງອາທິດ. ມີການພັນນາ «ພຣະພຣະຫມາ-ສິລາ» ທີ່ເທວະສ້າງ ຮູບດັ່ງຫມໍ້ຫົວຊ້າງ, ແລະ ກ່າວວ່າໃນກາລີຍຸກຈະປາກົດໂດດເດັ່ນໃກ້ອະມາວາສະຍາເດືອນໄວສາຂະ. ຂັ້ນຕອນປະກອບມີ: ອາບນ້ໍາ, ສັນລະເສີນນາຣາຍະນະ/ເກສະວະດ້ວຍມັນຕຣະ, ເລີ້ຍງພຣາຫມະນະ, ເຮັດສຣາດທະດ້ວຍດັຣບະແລະດັກຊິນາ, ແລະ ຖວາຍນົມ, ນ້ໍາເຜິ້ງ, ນົມສົ້ມ, ນ້ໍາເຢັນ ເຊິ່ງຖືວ່າຫຼ້ຽງດູປິຕຣິໂດຍກົງ. ຕໍ່ມາຍົກເທວະ, ປິຕຣິ, ແມ່ນ້ໍາ, ມະຫາສະໝຸດ ແລະ ຣິສີຫຼາຍອົງເປັນພະຍານຈັກກະວານ ເພື່ອຕັ້ງອໍານາດຂອງສະຖານທີ່. ທ້າຍສຸດເປັນຜົນອານິສົງ: ຊໍາລະບາບໃຫຍ່, ເທົ່າກັບຍັດຍະວິເທດຂະໜາດໃຫຍ່, ຍົກບັນພະບຸລຸດຈາກສະພາບນະຣົກ, ແລະ ນໍາຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃນໂລກ ໂດຍຮັກສາທັດສະນະການຮ່ວມກັນຂອງ ພຣະພຣະຫມາ–ວິສນຸ–ມະເຫສະວະ ເປັນພະລັງງານດຽວໃນໜ້າທີ່ຕ່າງໆ।
Adhyaya 147
Siddheśvara-tīrtha-māhātmya (सिद्धेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Merits of Bathing, Śiva Worship, and Śrāddha on the Narmadā’s Southern Bank
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ສອນກະສັດ (ເອີ້ນວ່າ ມະຫີປາລ/ນຶປະສັດຕະມະ) ໃຫ້ໄປຍັງ ສິດເທສະວະຣະ ຕີຣະຖະ ອັນສູງສຸດ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ (ເຣວາ) ຊຶ່ງຖືກກ່າວວ່າເປັນສະຖານທີ່ມີມົງຄຸນຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລ້ວບູຊາ ວຶຣສະພະທະວະຈະ (ພຣະສິວະ ຜູ້ມີເຄື່ອງໝາຍເປັນງົວ) ຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍລ້າງບາບທັງປວງ ແລະໃຫ້ບຸນປຽບເທົ່າຜູ້ປະກອບອັດສະວະເມດະຍັດ. ອີກທັງ ການອາບນ້ຳ ແລະເຮັດ ສຣາດທະ ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າສົມບູນເພື່ອໃຫ້ປິຕຣິພໍໃຈ. ສຳລັບຜູ້ທີ່ຕາຍຢູ່ທີ່ນີ້ ຫຼືມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບຕີຣະຖະນີ້ ຄຳພີກ່າວວ່າຈະພົ້ນຈາກການກັບໄປຢູ່ “ຄຸກໃນຄັນ” (garbha-vāsa) ອັນເຈັບປວດໂດຍທຳມະຊາດ. ທ້າຍສຸດ ຍືນຢັນວ່າການອາບນ້ຳດ້ວຍນ້ຳຕີຣະຖະ ນຳໄປສູ່ການຢຸດພຸນະພະວະ (ການເກີດໃໝ່) ໂດຍວາງພິທີແຫ່ງແມ່ນ້ຳໃນບົດບາດແຫ່ງການພົ້ນທຸກ ພາຍໃນພຣະສິວະພັກຕິ.
Adhyaya 148
Āṅgāraka-Śiva Tīrtha Vidhi on the Northern Bank of the Narmadā (अङ्गारक-शिवतीर्थविधिः)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນຳພະຣາຊາໃຫ້ໄປຍັງ ສິວະຕີຣຖະ (Śiva-tīrtha) ທີ່ກ່ຽວພັນກັບ ອັງກາຣະກະ (Kuja/Āṅgāraka) ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ເຊິ່ງຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນບ່ອນລົດບາບ (pāpa-kṣaya)។ ບົດນີ້ກ່າວເຖິງວຣະຕະ (vrata) ທີ່ມີເວລາກຳນົດ ໃນວັນຈະຕຸຣຖີ ແລະວັນອັງຄານ (Caturthī–Āṅgāraka) ໂດຍເນັ້ນ saṅkalpa ການອາບນ້ຳຕອນຕາເວັນຕົກ ແລະການບຳເນົາ sandhyā-upāsanā ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ। ຕໍ່ມາແມ່ນລຳດັບພູຊາຢ່າງລະອຽດ: ຈັດຕັ້ງບົດບູຊາໃນ sthaṇḍila ທາຈັນທະນາສີແດງ ບູຊາແບບດອກບົວ/ມັນດະລາ ແລະເອີ້ນນາມຂອງ Kuja/Āṅgāraka ເຊັ່ນ Bhūmiputra, Svedaja. ຖວາຍ arghya ໃນພາຊະນະທອງແດງ ດ້ວຍນ້ຳຈັນທະນາສີແດງ ດອກໄມ້ສີແດງ ງາ (tila) ແລະເຂົ້າ. ກຳນົດອາຫານໃຫ້ຫຼີກລ້ຽງລົດສົ້ມແລະເຄັມ ເນັ້ນອາຫານອ່ອນໆ ບໍລິສຸດ ແລະມີປະໂຫຍດ। ພິທີອາດຂະຫຍາຍໃຫ້ຍິ່ງໃຫຍ່: ຈັດຮູບຄຳຕາມກຳລັງ ວາງ karaka ຫຼາຍໃບຕາມທິດ ປະກາດມົງຄຸນດ້ວຍສຽງ śaṅkha/tūrya ແລະນັບຖືພຣາຫມັນຜູ້ມີຄວາມຮູ້ ຮັກສາວຣະຕະ ແລະເມດຕາ. ດານາມີງົວສີແດງ ແລະງົວຜູ້ສີແດງ ຕາມດ້ວຍການວຽນຂວາ (pradakṣiṇā) ໃຫ້ຄອບຄົວຮ່ວມ ພິທີຂໍອະໄພ/ປິດພິທີ ແລະສົ່ງກັບ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າຈະໄດ້ຄວາມງາມແລະໂຊກດີຫຼາຍຊາດ ຫຼັງຕາຍໄປສູ່ Āṅgāraka-pura ເສວຍສຸກທິບ ແລະສຸດທ້າຍໄດ້ເປັນກະສັດທຳມະ ມີສຸຂະພາບ ແລະອາຍຸຍືນ។
Adhyaya 149
Liṅgeśvara Tīrtha Māhātmya and Dvādaśī-Māsa-Nāma Kīrtana (लिङ्गेश्वरतीर्थमाहात्म्यं तथा द्वादशी-मासनामकीर्तनम्)
ມາຣະກັນເດຍະໄດ້ພັນລະນາຕີຣຖະອັນສັກສິດຊື່ ລິງເກສະວະຣະ ທີ່ກ່າວວ່າການໄດ້ດາຣະຊະນະ “ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະ” ຊ່ວຍລ້າງບາບ. ບົດນີ້ວາງສະຖານທີ່ໃນກອບຄວາມເຊື່ອທີ່ເນັ້ນພຣະວິສນຸ ລະລຶກພຣະອຳນາດປົກປ້ອງ (ຮວມທັງປາງວະຣາຫະ) ແລະກຳນົດວິທີປະພຶດຂອງຜູ້ແສວງບຸນ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ, ນົບນ້ອມບູຊາພຣະເຈົ້າ, ແລະເຄົາລົບພຣາຫມັນດ້ວຍທານ ການຄຳນັບ ແລະອາຫານ. ຕໍ່ມາອະທິບາຍວິໄນຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນດວາດະຊີ ດ້ວຍການອົດອາຫານ/ສຳລວມ ບູຊາພຣະອົງດ້ວຍກິ່ນຫອມແລະພວງມາລາ, ເຮັດຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດແລະເທວະ, ແລະສະທ້ອນນາມອັນສັກສິດ 12 ພຣະນາມ. ບົດຍັງຈັດລະບົບການບູຊາລາຍເດືອນ ໂດຍຜູກເດືອນຈັນທະຄະຕິແຕ່ລະເດືອນກັບນາມຂອງພຣະວິສນຸ (ແຕ່ ເກສະວະ ຫາ ດາໂມດະຣະ) ແລະກ່າວວ່າການຂັບຂານນາມຊ່ວຍຊຳລະຄວາມຜິດທາງວາຈາ ຈິດ ແລະກາຍ. ທ້າຍສຸດຍົກຍ້ອງຄວາມໂຊກດີຂອງຜູ້ມີພັກຕິ ແລະເຕືອນເຖິງຄວາມສູນເສຍທາງວິນຍານຂອງຊີວິດທີ່ບໍ່ມີຄວາມເຊື່ອ, ພ້ອມຊີ້ນຳການຖວາຍນ້ຳປົນງາໃນຄາບຄືນຄຣາສ ແລະຊ່ວງອັສຕະກາ, ຈົນຈົບດ້ວຍການສັນລະເສີນພຣະຫຣິໃນປາງໝູປ່າ ເປັນພຣະພອນແຫ່ງສັນຕິພາບ.
Adhyaya 150
कुसुमेश्वर-माहात्म्य (Kusumeśvara Māhātmya: Ananga, Kāma, and the Narmadā-bank Liṅga स्थापना)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນໍາກະສັດໃຫ້ໄປສູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ “ກຸສຸເມສະວະຣະ” ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ໍານະຣະມະດາ ອັນຂື້ນຊື່ວ່າຊໍາລະບາບນ້ອຍໆ ແລະເປັນລິງຄະທີ່ກາມະເທວ (ກາມ) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ມີກຽດກ້ອງໃນທົ່ວສາມໂລກ. ຢຸທິສຖິຣະ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍວ່າ “ອະນັງຄະ” (ກາມະຜູ້ບໍ່ມີຮ່າງ) ຈະໄດ້ “ອັງຄິຕະວະ” (ການກັບມາມີອະວະຍະວະ) ໄດ້ແນວໃດ. ເລື່ອງຍ້ອນໄປສູ່ກຣິຕະຍຸກ: ມະຫາເທວ (ສິວະ) ບໍາເພັນຕະປະສະຢ່າງແຮງກ້າທີ່ຄັງຄາສາຄະຣະ ຈົນໂລກທັງຫຼາຍຫວາດຫວັ່ນ. ເທວະທັງຫຼາຍໄປຫາອິນທຣະ; ອິນທຣະສົ່ງອັບສະຣາ, ລະດູໃບໄມ້ຜຸດ (ວະສັນຕະ), ນົກກຸກກູ, ລົມໃຕ້ ແລະ ກາມ ໄປກະທົບການບໍາເພັນ. ແມ່ນແຕ່ບັນຍາກາດຄວາມງາມແຫ່ງລະດູໃບໄມ້ຜຸດ ສິວະຍັງຄົງສະຫງົບ; ທ້າຍສຸດພຣະເນດທີສາມເປີດອອກເປັນໄຟ ເຜົາກາມເປັນຂີ້ເທົ່າ ແລະໂລກກາຍເປັນ “ບໍ່ມີກາມ”. ເທວະໄປພົບພຣະພຣະຫມາ; ພຣະຫມາສັນລະເສີນສິວະດ້ວຍວິທີວິເທດ ແລະ ສະໂຕຕຣະ; ສິວະພໍໃຈ ແລະໃຫ້ອະນັງຄະກັບຄືນເປັນຜູ້ໃຫ້ຊີວິດ. ຕໍ່ມາ ກາມບໍາເພັນຕະປະຢູ່ຝັ່ງນະຣະມະດາ ເຊີນກຸນດະເລສະວະຣະໃຫ້ຄຸ້ມຄອງຈາກຜູ້ຂັດຂວາງ ແລະໄດ້ພອນວ່າ ສິວະຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ທີຣຖະນັ້ນຕະຫຼອດໄປ. ກາມຈຶ່ງສ້າງຕັ້ງລິງຄະນາມ “ກຸສຸເມສະວະຣະ”. ບົດນີ້ກໍານົດພິທີ: ອາບນ້ໍາ ແລະ ອົດອາຫານທີ່ທີຣຖະ, ໂດຍສະເພາະໃນວັນໄຈຕຣະຈະຕຸຣທະສີ/ວັນມະດະນະ, ບູຊາພຣະອາທິດຕອນເຊົ້າ, ທໍາຕັຣປະນະດ້ວຍນ້ໍາປົນງາ, ແລະ ຖວາຍປິນດະແກ່ບັນພະບຸລຸດ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ປິນດະທານທີ່ນີ້ເທົ່າກັບສັດຕຣະ 12 ປີ, ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ, ແມ່ນແຕ່ສັດນ້ອຍໆຕາຍທີ່ນັ້ນກໍໄດ້ຄວາມພົ້ນ. ຜູ້ມີພັກຕິ ລະວາງກິເລດ ແລະ ຄວບຄຸມຕົນເອງທີ່ກຸສຸເມສະວະຣະ ຈະໄດ້ເສວຍສຸກໃນໂລກຂອງສິວະ ແລະກັບມາເກີດເປັນຜູ້ປົກຄອງທີ່ມີກຽດ ແຂງແຮງ ແລະມີວາຈາງາມ.
Adhyaya 151
जयवाराहतीर्थमाहात्म्य तथा दशावतारकथनम् (Jaya-Vārāha Tīrtha Māhātmya and the Account of the Ten Avatāras)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາ ໃນນັ້ນ ພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ແນະຕີຣະຖະອັນຖືກສັນລະເສີນຢ່າງສູງ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ຊື່ວ່າ “ຊະຍະ-ວາຣາຫາ”। ການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະ ການໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ຂອງພຣະມະທຸສູດະນະ ຖືກກ່າວວ່າຊ່ວຍຊຳລະບາບ ໂດຍສະເພາະການລະລຶກ ຫຼື ສວດທ່ອງ “ການປະສູດ 10” (daśa-janma) ຂອງພຣະເຈົ້າ। ຢຸດທິສຖິຣະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍວ່າ ໃນອະວະຕາຣ 10 ແຕ່ລະພາກ ພຣະອົງໄດ້ກະທຳຫຍັງ. ມາຣະກັນເດຍຕອບເປັນບັນຊີສັ້ນໆ: ມັດສະຍະຊ່ວຍກູ້ວິເທດທີ່ຈົມນ້ຳ; ກູຣະມະຮອງຮັບການກວນມະຫາສະໝຸດ ແລະ ທຳໃຫ້ໂລກມັ່ນຄົງ; ວາຣາຫາຍົກແຜ່ນດິນຂຶ້ນຈາກໂລກລຸ່ມ; ນະຣະສິງຫະທຳລາຍຮິຣັນຍະກະສິປຸ; ວາມະນະປະຫັດບາລິດ້ວຍກ້າວວັດແລະອຳນາດຈັກກະວານ; ປະຣະຊຸຣາມະລົງໂທດກະສັດກະສັດຕຣິຍະທີ່ກົດຂີ່ ແລະ ມອບແຜ່ນດິນໃຫ້ກາຊະຍະປະ; ຣາມະສັງຫານຣາວະນະ ແລະ ຟື້ນຟູຣາຊະທຳ; ກຣິສນະລົງມາເພື່ອກຳຈັດຜູ້ປົກຄອງອະທຳ ແລະ ພະຍາກອນຄວາມສຳເລັດຂອງຢຸດທິສຖິຣະ; ພຸດທະຖືກກ່າວວ່າເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສັບສົນທາງສັງຄົມ-ສາສະໜາໃນກະລິຍຸກ; ແລະ ກັນກິແມ່ນການປະສູດທີ່ສິບທີ່ຈະມາ. ທ້າຍອັດຍາຍຢືນຢັນວ່າ ການລະລຶກອະວະຕາຣ 10 ເປັນເຫດໃຫ້ບາບຖືກທຳລາຍ ແລະ ຜູກມະຫາຕະມະຂອງຕີຣະຖະເຂົ້າກັບທິດສະດີອະວະຕາຣ ພ້ອມຄຳເຕືອນເຖິງຄວາມເສື່ອມຖອຍຂອງສັງຄົມ।
Adhyaya 152
भार्गलेश्वर-माहात्म्य (Bhārgaleśvara Māhātmya) — Merit of Worship and Final Passage at the Tīrtha
ໃນຂໍ້ຄວາມທາງທິດສະດີສາສະໜາອັນສັ້ນນີ້ ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ນຳທາງຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໃຫ້ໄປຍັງສະຖານສັກສິດອັນໂດດເດັ່ນ “ພາຣະກະເລສະວະຣະ” ແລະກ່າວວ່າ ພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ແມ່ນ “ລົມຫາຍໃຈແຫ່ງໂລກ” ໂດຍການລະລຶກເຖິງພຣະອົງແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ ກໍທຳລາຍບາບໄດ້. ບົດນີ້ຍັງລະບຸຜົນສອງປະການຂອງຕີຣະຖະ: (1) ຜູ້ທີ່ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣະຖະ ແລະບູຊາພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີອັດສະວະເມດະ; (2) ຜູ້ທີ່ສະລະຊີວິດທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ “ຄະຕິທີ່ບໍ່ຫວນກັບ” ໄປຮອດຣຸດຣະໂລກ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ສາລະສຳຄັນຄື ຄວາມເຊື່ອມັ່ນ, ສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະການລະລຶກ ຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນທາງກູ້ພົ້ນໃນສາຍສິວະ।
Adhyaya 153
रवितीर्थ-आदित्येश्वर-माहात्म्य (Ravi Tīrtha and Ādityeśvara: Theological Account and Merit Framework)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ພັນລະນາ “ຣະວິຕີຣຖ” ອັນສູງສຸດ ເຊິ່ງແຕ່ເຫັນກໍຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບໄດ້. ທ່ານວາງກອບບຸນ: ອາບນ້ຳທີ່ຣະວິຕີຣຖ ແລະ ໄດ້ດາຣະຊັນພຣະພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ) ຈະໄດ້ຜົນບຸນຕາມກຳນົດ; ການທຳທານອຸທິດແດ່ຣະວິ ແລະ ມອບໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ເໝາະສົມຢ່າງຖືກພິທີ ມີຜົນບຸນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ໂດຍພິເສດໃນເວລາອະຍະນະ, ວິສຸວະ, ສັງກຣານຕິ, ເວລາຄຣາສ (ຕາເວັນ/ຈັນ) ຫຼື ວະຍະຕີປາຕະ. ຄຳສອນຍືນຢັນວ່າ ພຣະອາທິດເປັນຜູ້ “ຕອບແທນ” ທານ ຄືນຜົນບຸນຂ້າມເວລາ ແມ່ນກະທັ້ງຫຼາຍຊາດ ແລະ ຜົນບຸນຈະແຕກຕ່າງຕາມການເລືອກເວລາ। ເມື່ອຢຸທິສຖິຣະຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງຣະວິຕີຣຖຈຶ່ງມີບຸນພິເສດ, ມາຣະກັນເດຍໄດ້ເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ. ໃນຕົ້ນກຣິຕະຍຸກ, ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ ຊື່ ຈາບາລີ ຍຶດວຣະຕະຢ່າງເຂັ້ມ ເລີຍປະຕິເສດການຮ່ວມຄູ່ໃນເວລາທີ່ພັນລະຍາມີຄວາມພ້ອມ; ນາງເສົ້າໃຈ ອົດອາຫານຈົນເສຍຊີວິດ, ແລະ ຈາບາລີຈຶ່ງເກີດໂທດບາບ ປ່ວຍເປັນໂລກຜິວໜັງຄ້າຍກຸດຖະ ພ້ອມຄວາມເສື່ອມສະລາຍຂອງຮ່າງກາຍ. ທ່ານສອບຖາມເຖິງ ພາສະກະຣະຕີຣຖ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ອັນເກີ່ຍວກັບ ອາທິຕະເຢສວະຣະ ແລະ ກ່າວວ່າທຳລາຍໂລກໄພທັງປວງ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກປ່ວຍໜັກ ຈຶ່ງເດີນທາງບໍ່ໄດ້, ທ່ານເຮັດຕະປະສະຍາຢ່າງແຮງກ້າ ເພື່ອໃຫ້ອາທິຕະເຢສວະຣະປາກົດທີ່ບ່ອນຂອງຕົນ; ຫຼັງ 100 ປີ ພຣະສູຣະຍະປະທານພອນ ແລະ ປາກົດຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ບ່ອນນັ້ນຈຶ່ງຖືກປະກາດເປັນຕີຣຖທີ່ລ້າງບາບ ແລະ ຄວາມໂສກເສົ້າ. ພິທີປະຕິບັດຖືກກຳນົດ: ຕະຫຼອດ 1 ປີ ໃນທຸກວັນອາທິດ ອາບນ້ຳ, ເດີນວຽນ 7 ຮອບ, ຖວາຍເຄື່ອງບູຊາ ແລະ ດາຣະຊັນພຣະອາທິດ; ກ່າວວ່າຊ່ວຍໃຫ້ໂລກຜິວໜັງຫາຍໄວ ແລະ ບັນດາຄວາມຮັ່ງມີໃນໂລກກໍສຳເລັດ. ຍັງກ່າວອີກວ່າ ການເຮັດສຣາດທະທີ່ນັ້ນໃນວັນສັງກຣານຕິ ຈະທຳໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈ ເນື່ອງຈາກພາສະກະຣະຖືກເຫັນວ່າເກີ່ຍວກັບພິຕຣະ. ບົດນີ້ປິດທ້າຍດ້ວຍການຍືນຢັນອຳນາດຊຳລະ ແລະ ການຢາຮັກສາຂອງ ອາທິຕະເຢສວະຣະ.
Adhyaya 154
कलकलेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Glory of the Kalakaleśvara Tīrtha)
ໃນບົດນີ້ ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວເຖິງຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ “ກະລະກະເລສະວະຣະ” ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ເຊິ່ງຖືກກ່າວວ່າເປັນສະຖານທີ່ທີ່ພຣະເຈົ້າສ້າງຂຶ້ນເອງ. ພາບເລື່ອງຢູ່ໃນກອບຕຳນານໄສວະ: ຫຼັງຈາກພຣະມະຫາເທວະປະຫານອັນທະກະ ເທວະ, ຄັນທະຣະວະ, ຄິນນະຣະ ແລະນາຄາໃຫຍ່ໆ ໄດ້ມານົບນ້ອມດ້ວຍສຽງດົນຕີແລະການສັນລະເສີນພຣະເວດຢ່າງກຶກກ້ອງ. ຊື່ “ກະລະກະເລສະວະຣະ” ຖືກອະທິບາຍວ່າເກີດຈາກສຽງ “ກະລະກະລະ” ອັນອື້ອຶງຂອງພຣະມະຖະ ແລະນັກສັນລະເສີນ ໃນຂະນະທີ່ຕັ້ງລິງຄະ. ພິທີຕີຣຖະທີ່ກ່າວໄວ້ຄື: ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ເຫັນພຣະກະລະກະເລສະວະຣະ ຈະໄດ້ບຸນເກີນກວ່າພິທີວາຊະເປຍ. ຜົນບຸນນຳໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ, ຂຶ້ນສະຫວັນໃນພາຫະນະອັນສູງສຸດທີ່ອັບສະຣາສັນລະເສີນ, ເສວຍສຸກສະຫວັນ ແລະສຸດທ້າຍເກີດໃໝ່ໃນຕະກູນບໍລິສຸດເປັນພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ທັນ, ແຂງແຮງ ແລະອາຍຸຍືນ.
Adhyaya 155
शुक्लतीर्थमाहात्म्यम् (The Glory of Śukla Tīrtha on the Narmadā)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໃນນັ້ນ ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ບອກວ່າ «ສຸກລະ ຕີຣຖະ» ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ ເປັນສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ສູງສຸດ ບໍ່ມີຕີຣຖະໃດຈະທຽບໄດ້ ແມ່ນແຕ່ສ່ວນນ້ອຍຂອງອານຸພາບກໍບໍ່ທັນ. ບົດຍັງຍົກຍ້ອງແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ ວ່າເປັນນ້ຳບໍລິສຸດທົ່ວໂລກ ຊຳລະບາບ ແລະຊຳລະຈິດໃຈສັດທັງປວງ. ຕໍ່ມາເປັນຕຳນານກຳເນີດ: ພຣະວິສະນຸ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງຍາວນານທີ່ສຸກລະຕີຣຖະ ແລ້ວພຣະສິວະ (Śiva) ປາກົດ ປະທານການສະຖາປະນາຄວາມສັກສິດ ໃຫ້ເຂດນັ້ນເປັນບ່ອນປະທານທັງຄວາມຜາສຸກໃນໂລກ ແລະ ໂມກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ). ຈາກນັ້ນມີເລື່ອງຕົວຢ່າງຂອງກະສັດ ຈານັກຍະ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ສັດສອງຕົວທີ່ຖືກສາບໃຫ້ເປັນກາ ຖືກນຳໄປຫາພຣະຍະມະ; ພຣະຍະມະກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດຕາຍທີ່ສຸກລະຕີຣຖະ ຢູ່ເໜືອອຳນາດການພິພາກສາຂອງພຣະອົງ ແລະໄດ້ສະຖານະສູງໂດຍບໍ່ຕ້ອງຕັດສິນ. ກາທັງສອງບອກເຫັນນະຄອນຂອງພຣະຍະມະ ລາຍຊື່ນະຣົກ ແລະເຫດກຳມະທາງສິນທຳ ພ້ອມທັງຜົນບຸນຂອງທານທີ່ຜູ້ໃຫ້ໄດ້ຮັບ. ທ້າຍສຸດ ຈານັກຍະລະທິ້ງກິເລດ ແຈກຈ່າຍຊັບສິນ ແລະຫຼັງຈາກອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ ກໍໄດ້ຈົບຊີວິດໃນຄະຕິແຫ່ງວາຍສະນະວະ ຢືນຢັນຄຳສອນເລື່ອງສິນທຳ ທານ ແລະຄວາມຫຼຸດພົ້ນ.
Adhyaya 156
शुक्लतीर्थमाहात्म्य (Śukla-tīrtha Māhātmya) — The Glory of Śukla Tīrtha on the Revā
ມາຣະກັນເດຍ ບັນຍາຍ «ສຸກລະຕີຣຖະ» ຢູ່ແມ່ນ້ຳນະມະດາ (ເຣວາ) ວ່າເປັນສະຖານທີ່ຈາລິກແຫ່ງບຸນທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນດິນທີ່ລາດຕາມທິດ ແລະມີພະລິສີມາຢ້ຽມຢາມເປັນນິດ. ແກ່ນຂອງບົດແມ່ນເລື່ອງເວລາພິທີແລະການປາກົດ: ໃນວັນ ກຣິສນະປັກສະ ຈະຕຸຣທະສີ (ໂດຍສະເພາະເດືອນ ໄວສາຂະ ແລະຍັງເນັ້ນໃນ ກາຣຕິກະ) ພຣະສິວະເສດັດມາຈາກໄກລາສະພ້ອມພຣະອຸມາ ແລະຜູ້ບູຊາຈະໄດ້ເຫັນພຣະອົງຫຼັງອາບນ້ຳຕາມພິທີ. ບຣະຫມາ, ວິສນຸ, ອິນທຣະ, ຄັນທະຣະວະ, ອັບສະຣາ, ຢັກສະ, ສິດທະ, ວິທຍາທະຣະ ແລະນາກ ລ້ວນມາຮ່ວມໃນພະລັງຊຳລະບາບຂອງຕີຣຖະນີ້. ຄຳສອນຍ້ຳເຫດຜົນແຫ່ງການຊຳລະບາບ: ການອາບນ້ຳທີ່ນີ້ເປັນດັ່ງຜ້າທີ່ຊ່າງຊັກຜ້າຊຳລະໃຫ້ສະອາດ ແລະແມ່ນແຕ່ຄວາມຜິດຫນັກກໍຖືກລົບລ້າງໄດ້ດ້ວຍວິນັຍທີ່ກຳນົດ. ພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ (ຕັຣປະນະ ແລະຖວາຍນ້ຳເຣວາ) ໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈແກ່ປິຕຣະຢ່າງຍາວນານ. ບົດຍັງກ່າວເຖິງທານພິທີ—ຖວາຍຜ້າຫົ່ມຊຸບນ້ຳມັນເນີຍ, ຖວາຍຄຳຕາມກຳລັງ, ແລະທານອື່ນໆ (ເກີບ, ຮົ່ມ, ຕຽງ, ບ່ອນນັ່ງ, ອາຫານ, ນ້ຳ, ເຂົ້າເມັດ) ພ້ອມຜົນໄປສູ່ ສິວະໂລກ/ຣຸທຣະໂລກ ແລະໃນສາຍອາສະເກດອີກແນວໜຶ່ງ ໄປສູ່ເມືອງຂອງວະຣຸນະ. ການອົບຮົມອື່ນມີອົດອາຫານໜຶ່ງເດືອນ, ປະທັກສິນ (ເທົ່າກັບວຽນຮອບໂລກ), ປ່ອຍງົວຜູ້, ຖວາຍສາວປະດັບຕາມກຳລັງ, ແລະບູຊາ «ຄູ່ງາມ» ອຸທິດແດ່ຣຸທຣະເພື່ອບໍ່ໃຫ້ພົບການພັດພາກຂ້າມຊາດ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າຜູ້ຟັງດ້ວຍສັດທາຈະໄດ້ສິ່ງປາດຖະໜາ—ລູກ, ຊັບ, ຫຼືມົກສະ—ຕາມຄຳສືບທອດອັນມີອຳນາດ.
Adhyaya 157
हुङ्कारतीर्थ-माहात्म्य (Glory of Hūṅkāra Tīrtha and Vāsudeva’s Sacred Site)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕໍ່ກະສັດຜູ້ໜຶ່ງໃກ້ ສຸກລະຕີຣຖະ ໂດຍແນະນໍາ ວາສຸເທວະ-ຕີຣຖະ ອັນມີຊື່ສຽງ ຢູ່ແມ່ນ້ໍາ ນະຣະມະດາ (ເຣວາ)। ເລື່ອງລາວອະທິບາຍເຫດການອັນສັກສິດຕາມນິຣຸດຕິ: ເພີງແຕ່ອອກສຽງ “ຮູງກາຣ” ແມ່ນ້ໍາຖືກກ່າວວ່າເຄື່ອນໄປໜຶ່ງ ກໂຣຊະ, ແລ້ວບ່ອນນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຊື່ “ຮູງກາຣ” ແລະບ່ອນອາບນ້ໍາເອີ້ນ “ຮູງກາຣະຕີຣຖະ”। ແນວຄິດທາງເທວະວິທະຍາເນັ້ນພຣະພັກດີແບບໄວສະນະວະ ຜ່ານການຈາລິກບຸນ: ອາບນ້ໍາທີ່ ຮູງກາຣະຕີຣຖະ ແລະໄດ້ເຫັນ ອະຈຸຕະ ຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ຖືກກ່າວວ່າປົດປ່ອຍຈາກບາບອັນສະສົມມາຫຼາຍຊາດ. ຕໍ່ມາມີຄໍາສອນດ້ານຈິດໃຈ-ຈັນຍາ: ຜູ້ຈົມຢູ່ໃນສັງສານັ້ນ ບໍ່ມີຜູ້ຊ່ອຍເຫຼືອໃດເທົ່າ ນາຣາຍະນະ; ຍົກຍ້ອງລີ້ນ ຈິດ ແລະມື ທີ່ອຸທິດໃຫ້ ຮະຣິ; ແລະກ່າວເຖິງຄວາມມົງຄຸນຂອງຜູ້ທີ່ມີ ຮະຣິ ສະຖິດໃນດວງໃຈ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວວ່າ ຜົນທີ່ຄົນຫາຈາກການບູຊາເທວະອື່ນ ກໍສາມາດໄດ້ຈາກການກົ້ມກາບແບບອັດຖາງຄະ (aṣṭāṅga) ຕໍ່ ຮະຣິ; ແມ່ນແຕ່ການແຕະຝຸ່ນວັດໂດຍບັງເອີນ ຫຼືການກວາດ, ພອຍນ້ໍາ, ສາດປູນໃນສະຖານພຣະອົງ ກໍທໍາລາຍບາບ. ຄໍາສັນຍາແບບຟະລະສຣຸຕິກ່າວເຖິງການໄດ້ໄປ ວິສະນຸໂລກ ແລະບາບລະລາຍໄວ ແມ່ນແຕ່ນະມັດສະການທີ່ບໍ່ເຕັມໃຈ. ທ້າຍສຸດ ຍ້ໍາວ່າກຳດີຫຼືກຳຊົ່ວທີ່ເຮັດທີ່ ຮູງກາຣະຕີຣຖະ ມີຜົນຢູ່ຍືນ ສະທ້ອນພະລັງພິທີ-ຈັນຍາອັນແຮງກ້າຂອງສະຖານທີ່ນີ້.
Adhyaya 158
Saṅgameśvara-Tīrtha Māhātmya (Glory of the Saṅgameśvara Confluence Shrine)
ອັດທະຍາຍ 158 ເປັນຄໍາຊີ້ແນະທາງເທວະວິທະຍາ–ພິທີກຳຂອງພຣະລຶສີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນສູງສຸດ “ສັງກະເມສະວະຣະ” (Saṅgameśvara) ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ຳ ນັມມະດາ ເຊິ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າລ້າງບາບ ແລະ ຂັບຄວາມຢ້ານກົວ. ຕອນຕົ້ນຍົກອ້າງອຳນາດສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ຜ່ານພູມທັດ ແລະ ນ້ຳສັກສິດ: ສາຍນ້ຳດີງາມທີ່ເກີດຈາກພູ ວິນທະຍະ ໄຫຼມາຮ່ວມກັບນັມມະດາທີ່ຈຸດສັງກະມະ ແລະ ມີເຄື່ອງໝາຍຄົງທົນ ເຊັ່ນ ຫີນດຳທີ່ສ່ອງປະກາຍດັ່ງແກ້ວ ເປັນຫຼັກຖານຢູ່ຈິງ. ຕໍ່ມາໄດ້ລຽງລຳດັບການບູຊາ ແລະ ຜົນບຸນ (phalaśruti): ອາບນ້ຳທີ່ຈຸດຮ່ວມ ແລະ ບູຊາສັງກະເມສະວະຣະ ໄດ້ຜົນເທົ່າພິທີ ອັດສະວະເມທະ (Aśvamedha). ການຖວາຍຂອງປະດັບພິທີ ເຊັ່ນ ກະດິ່ງ ທຸງ ມ່ານ/ຫຼັງຄາພິທີ ຖືກເຊື່ອມກັບການໄດ້ພາຫະນະສະຫວັນ ແລະ ຄວາມໃກ້ຊິດກັບ ຣຸດຣະ (Rudra). ການ “ເຕີມ” ລິງຄະດ້ວຍນົມສົ້ມ ໝາກພ້າວ ແລະ ສານອະພິເສກຕາມຄຳສັ່ງ (ນົມສົ້ມ ນ້ຳເຜິ້ງ ນ້ຳມັນເນີຍ) ນຳໄປສູ່ການຢູ່ຍາວໃນໂລກຂອງພຣະສິວະ ແລະ ຜົນສະຫວັນຫຼາຍປະການ ພ້ອມຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂ້າມຊາດ (ເຊັ່ນ “ເຈັດຊາດ”). ດ້ານຈິດທຳກໍຖືກຍົກຂຶ້ນຄຽງຄູ່ພິທີ: ມະຫາເທວະເປັນຜູ້ຮັບອັນສູງສຸດ (mahāpātra), ການບູຊາດ້ວຍພຣະຫມະຈັນທະຣະຍະ (brahmacarya) ຖືກສັນລະເສີນ, ແລະ ການເຄົາລົບສິວະໂຢກີນຖືກຍົກສູງ—ການໃຫ້ອາຫານແກ່ນັກບວດຜູ້ນັ້ນແມ່ນຍິ່ງກວ່າການເລີ້ຍງດູບຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ເວດາຈຳນວນຫຼາຍ. ທ້າຍສຸດປະກາດຄຳຮັບຮອງແຫ່ງການພົ້ນທຸກ: ຜູ້ລະຊີວິດທີ່ສັງກະເມສະວະຣະ ຈະບໍ່ກັບມາເກີດອີກ ຈາກສິວະໂລກາ।
Adhyaya 159
नरकेश्वरतीर्थ-माहात्म्यं, वैतरणीदाना-विधानं च (Narakeśvara Tīrtha Glory and the Procedure of Vaitaraṇī-Gift)
ບົດນີ້ເລີ່ມດ້ວຍພຣະມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນໍາກະສັດໄປຫາທີ່ທ່ອງທ່ຽວສັກສິດແຫ່ງແມ່ນ້ໍານຣະມະດາ ທີ່ຫາຍາກແລະຊໍາລະບາບຢ່າງຍິ່ງ ຊື່ວ່າ ນາຣະເກສະວະຣະ (Narakeśvara) ເປັນເສົາຄໍ້າປ້ອງກັນຈາກພາບ “ປະຕູນະລົກ” ອັນນ່າຢ້ານ. ຕໍ່ມາ ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ ຫຼັງຈາກສັດທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບຜົນຂອງກຳດີແລະກຳຊົ່ວແລ້ວ ເປັນເຫດໃດຈຶ່ງກັບມາເກີດພ້ອມເຄື່ອງໝາຍທີ່ຮູ້ຈັກໄດ້. ພຣະມາຣະກັນເດຍຕອບໂດຍຈັດລະບົບກຳຢ່າງຊັດເຈນ: ການລ່ວງລະເມີດແຕ່ລະຢ່າງສຳພັນກັບຄວາມພິການທາງກາຍ, ຄວາມຂາດແຄນທາງສັງຄົມ, ຫຼືການເກີດເປັນສັດອື່ນ ເພື່ອສອນຫຼັກເຫດຜົນຂອງທຳ. ຈາກນັ້ນບົດສົນທະນາຫັນໄປຫາການກໍ່ຮ່າງໃນຄັນ: ອະທິບາຍການເກີດຂອງທາຣົກຕາມເດືອນ, ການປະສົມຂອງທາດຫ້າ, ແລະການປາກົດຂອງອິນທຣີຍະ ພາຍໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງເທວະ. ພາກຫຼັງພາໄປສູ່ພູມສັນຖານຫຼັງຄວາມຕາຍ: ແມ່ນ້ໍາວາຍຕະຣະນີ (Vaitaraṇī) ທີ່ປະຕູຂອງພຣະຍະມະ ນ່າຢ້ານ ເປື້ອນ ແລະມີສັດນ້ໍາດຸຮ້າຍ; ຜູ້ບໍ່ເຄົາລົບແມ່, ຄູ, ຄຣູ, ທຳຮ້າຍຜູ້ພຶ່ງພາ, ໂກງໃນທານແລະຄໍາສັນຍາ, ຫຼືລ່ວງລະເມີດທາງເພດ-ສັງຄົມ ຈະທຸກທໍລະມານຫນັກຂຶ້ນ. ເປັນທາງແກ້ ບົດນີ້ກໍານົດທານ “ວາຍຕະຣະນີ-ເທນູ” ຄືການສ້າງແລະຖວາຍງົວທີ່ປະດັບຕາມພິທີ ພ້ອມມັນຕຣາ ແລະການເດີນວຽນ ເພື່ອໃຫ້ແມ່ນ້ໍາກາຍເປັນ “ສຸຂະວາຫິນີ” ຂ້າມໄດ້ງ່າຍ. ທ້າຍສຸດ ມີຄໍາແນະນໍາວັນເວລາ ໂດຍເນັ້ນ ກຣິສນະ ຈະຕຸຣະດະສີ ໃນເດືອນອາສະວະຍຸຊະ: ອາບນ້ໍານຣະມະດາ, ທໍາສຣາດທະ, ຢາມຄ່ໍາ, ຕັຣປະນະ, ຖວາຍໂຄມໄຟ, ເລີ້ຍງພຣາຫມະນ, ແລະບູຊາພຣະສິວະ ໂດຍສັນຍາຜົນໃຫ້ພົ້ນນະລົກ ແລະໄດ້ຜົນສູງສົ່ງຫຼັງມໍລະນະ ພ້ອມການເກີດເປັນມະນຸດອັນດີງາມຕໍ່ໄປ.
Adhyaya 160
मोक्षतीर्थमाहात्म्य (Mokṣatīrtha Māhātmya) — The Glory of the Liberation-Fording Place
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ຜູ້ສືບສາຍພັນປານດຸ ແລະນໍາທາງໃຫ້ໄປຫາ “ໂມກສະຕີຣຖະ” ອັນສູງສຸດ ທີ່ເທວະ ຄັນທະຣະວະ ແລະລະສີຜູ້ຖືຕະປະ ມັກມາຢ້ຽມຢາມ. ພຣະຄໍາພີກ່າວວ່າ ຄົນຫຼາຍບໍ່ຮູ້ຈັກສະຖານທີ່ນີ້ ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼົງຜິດທີ່ເກີດຈາກມາຍາຂອງພຣະວິສນຸ ແຕ່ລະສີຜູ້ສໍາເລັດທາງທໍາ ໄດ້ບັນລຸໂມກສະຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາມີການລຽນນາມລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ປຸລັສຕະຍະ, ປຸລະຫະ, ກຣະຕຸ, ປຣາເຈຕະສະ, ວະສິດຖະ, ດັກສະ, ນາຣະດະ ແລະກ່າວວ່າ “ເຈັດພັນ” ມະຫາສັດພ້ອມລູກຫຼານ ໄດ້ບັນລຸໂມກສະທີ່ນີ້ ຈຶ່ງເປັນຕີຣຖະຜູ້ໃຫ້ໂມກສະ. ອະທິຍາຍນີ້ຍັງຊີ້ບອກສັງຄະມະ: ໃນກາງກະແສນ້ໍາ ມີແມ່ນ້ໍາຊື່ “ຕະມະຫາ” ໄຫຼຕົກລົງມາ ແລະຈຸດບັນຈົບນັ້ນຖືກສັນລະເສີນວ່າ ທໍາລາຍບາບທັງປວງ. ການຈະປະພຣະຄາຍະຕຣີຢ່າງຖືກຕ້ອງທີ່ນີ້ ຖືກທຽບກັບຜົນຂອງການສຶກສາເວດະຢ່າງຫຼາຍ (ຣິກ/ຢະຊຸສ/ສາມັນ) ແລະກ່າວວ່າ ທານ ບູຊາໄຟ ແລະການສະທອນພຣະຄໍາ ທີ່ກະທໍາທີ່ນັ້ນ ຈະເປັນອະມະຕະ ເປັນທາງອັນປະເສີດສູ່ໂມກສະ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວວ່າ ຜູ້ບວດສອງເກີດຜູ້ສະຫລະໂລກ ຖ້າສິ້ນຊີວິດທີ່ຕີຣຖະນີ້ ຈະໄດ້ຄະຕິບໍ່ຫວນກັບ (ອະນິວະຣຕິກາ) ໂດຍອານຸພາບຂອງສະຖານທີ່; ແມ່ນໄດ້ກ່າວແຕ່ໂດຍຫຍໍ້ ແຕ່ລາຍລະອຽດກວ້າງຂວາງຢູ່ໃນປຸຣານະ.
Adhyaya 161
सर्पतीर्थमाहात्म्य (Glory of Sarpa-tīrtha)
ບົດ 161 ເປີດເຜີຍຄໍາແນະນໍາຂອງລະສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕໍ່ພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣ ໃຫ້ໄປນະມັດສະການ ສັຣປະ-ຕີຣຖະ (Sarpa-tīrtha) ອັນເປັນທ່ານ້ໍາຈາລິກທີ່ຫາຍາກ ເຊິ່ງນາກໃຫຍ່ໆ ໄດ້ບັນລຸຜົນດ້ວຍຕະປັສ (tapas) ອັນເຂັ້ມງວດ. ມີການລຽນນາມນາກສໍາຄັນເຊັ່ນ ວາສຸກີ, ຕັກສະກະ, ໄອຣາວະຕະ, ກາລິຍະ, ກະຣໂກຕະກະ, ທະນັນຈະຍະ, ສັງຂະຈູດະ, ທຶຣະຕະຣາສະຕະ, ກຸລິກະ, ວາມະນະ ແລະສາຍວົງຂອງພວກເຂົາ ເພື່ອຊູ້ວ່າສະຖານທີ່ນີ້ເປັນດິນແດນສັກສິດທີ່ມີຊີວິດ ທີ່ການບໍາເພັນພາວະນານໍາໄປສູ່ກຽດສັກສີ ແລະຄວາມສຸກ. ຕໍ່ມາເປັນຄໍາສອນດ້ານພິທີ-ຈິດທໍາ: ການອາບນ້ໍາທີ່ສັຣປະ-ຕີຣຖະ ແລະຖວາຍ ຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ແກ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະເທວະດາ ຖືກກ່າວວ່າ (ຕາມຄໍາປະກາດຂອງ ສັງກະຣະ/Śaṅkara) ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບພິທີຍັດຍະ ວາຊະເປຍ (Vājapeya). ຍັງມີຄໍາສອນປົກປ້ອງວ່າ ຜູ້ອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວງູ ແລະແມງປ່ອງ. ທ້າຍສຸດ ກໍານົດວັດຕະປະຕິບັດສໍາລັບ ມາຣຄະສີຣສະ ກຣິສນະ ອັດຖະມີ (Mārgaśīrṣa kṛṣṇa aṣṭamī): ອົດອາຫານ ຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ ເຕີມລິງຄະດ້ວຍງາ (tila) ບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ ແລະດອກໄມ້ ແລ້ວກົ້ມກາບ ແລະຂໍຂະມາ/ຊໍາລະບາບ. ຟະລາສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ເສວຍສຸກໃນສະຫວັນຕາມປະລິມານງາ ແລະເຄື່ອງຖວາຍ ແລ້ວເກີດໃໝ່ໃນຕະກູນບໍລິສຸດ ມີຄວາມງາມ ໂຊກດີ ແລະຊັບສິນຫຼາຍ.
Adhyaya 162
गोपेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Gopeśvara Tīrtha-Māhātmya)
ບົດນີ້ເປັນຕີຣຖະ-ມາຫາຕມະຍະຢ່າງກະທັດຮັດ ໃນນັ້ນ ມາຣກັນເດຍ ກ່າວວ່າ ຕີຣຖະ «ໂກເປສະວະຣະ» ແມ່ນຈຸດບຸນຈາລິກຕໍ່ໄປຫຼັງຈາກ ສັຣປະກເຊດຣະ (ທົ່ງງູ)। ການອາບນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວທີ່ນີ້ ຖືກກ່າວວ່າ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍມະນຸດຈາກບາບຜິດ (pātaka)។ ແຕ່ກໍມີຂອບເຂດດ້ານຈິດທຳ: ຜູ້ທີ່ອາບນ້ຳແລ້ວ ຈົ່ງໃຈຈົບຊີວິດຕົນ ຖືກຕຳນິວ່າ ແມ່ນແຕ່ໄປຮອດວັດພຣະສິວະ ກໍຍັງ “ຜູກພັນກັບບາບ” ຢູ່। ຜູ້ທີ່ອາບນ້ຳແລ້ວ ບູຊາພຣະອີສະວະຣະ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ເຂົ້າຮອດ ຣຸດຣະໂລກ। ຫຼັງຈາກເສວຍສຸກໃນ ຣຸດຣະໂລກ ຈະເກີດໃໝ່ເປັນກະສັດຜູ້ທຳທັມ. ຜົນໃນໂລກຖືກພັນລະນາເປັນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງລາຊະສົມບັດ—ຊ້າງ, ມ້າ, ລົດສົງຄາມ, ຂ້າຮັບໃຊ້, ກຽດຕິຍົດຈາກກະສັດອື່ນ ແລະອາຍຸຍືນຢ່າງຜາສຸກ।
Adhyaya 163
नागतीर्थमाहात्म्य (Nāgatīrtha-māhātmya) — Observances at Nāga Tīrtha
ມາຣະກັນເດຍ ສອນພະຣາຊາຜູ້ຟັງໃຫ້ໄປຍັງ Nāga Tīrtha ອັນສູງສົ່ງ ແລະປະຕິບັດວຣະຕະຕາມເວລາທີ່ກຳນົດຢ່າງແນ່ນອນ ໃນເດືອນ Āśvina ຂ້າງຂຶ້ນ ວັນທີ 5 (śukla-pañcamī)។ ບົດນີ້ເນັ້ນການຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ ແລະການສຳລວມອິນຊີ. ໃຫ້ທຳ jāgaraṇa ຄືການຕື່ນເຝົ້າຕະຫຼອດຄືນ ພ້ອມການຖວາຍກິ່ນຫອມ ແລະທູບຄວັນ ແລ້ວໃນຕອນຮຸ່ງອາລຸນໃຫ້ອາບນ້ຳໃນສະພາບທີ່ຊຳລະແລ້ວ. ຕໍ່ມາໃຫ້ປະກອບ śrāddha ຕາມພິທີ (yathā-vidhi) ເພື່ອບູຊາບັນພະບຸລຸດ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ການປະຕິບັດນີ້ຊຳລະບາບທັງປວງ ແລະຜູ້ໃດລະຊີວິດຢູ່ທີ່ tīrtha ນັ້ນ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມໄປສູ່ປາຍທາງທີ່ບໍ່ຫວນກັບ (anivartikā gati) ຕາມຄຳປະກາດຂອງພຣະສິວະ. ບົດຮຽນເຊື່ອມໂຍງວິໄນປະຕິທິນ ພິທີບັກຕິ ແລະໜ້າທີ່ຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ ກັບພູມສັນຖານອັນເປັນທາງພົ້ນໃນແດນ Revā.
Adhyaya 164
सांवाौरतीर्थमाहात्म्य — The Māhātmya of the Sāṃvaura Tīrtha
ພຣະມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ພັນລະນາຖຶງຕີຣຖະອັນສູງສຸດຊື່ ສາມເວົາຣາ (Sāṃvaura) ທີ່ມີການປະທັບຢູ່ອັນພິເສດຂອງ ພານຸ/ສູຣຍະ (ພຣະອາທິດ) ຊຶ່ງເທວະ ແລະ ອະສູຣ ຕ່າງກໍບູຊາ. ບົດນີ້ເນັ້ນວ່າຕີຣຖະນີ້ເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງຜູ້ທີ່ຖືກທຸກທໍລະມານຫນັກ—ຄວາມພິການ, ໂລກໄພ, ຖືກທິ້ງ, ແລະຄວາມໂດດດ່ຽວ—ດັ່ງຜູ້ຈົມຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມໂສກ. ຜູ້ຄຸ້ມຄອງຄື ສາມເວົາຣະນາຖ (Sāṃvauranātha) ປະທັບຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ ເປັນຜູ້ກຳຈັດຄວາມທຸກ (ārtihā) ແລະທຳລາຍຄວາມທຸກທໍລະມານ. ມີຂໍ້ປະຕິບັດກຳນົດໄວ້: ອາບນ້ຳຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງທີ່ຕີຣຖະນີ້ເປັນເວລາໜຶ່ງເດືອນ ຄວບຄູ່ກັບການບູຊາ ພາສກະຣະ (ພຣະອາທິດ). ພຣະຄຸນຖືກຂະຫຍາຍໂດຍການກ່າວວ່າເທົ່າກັບການອາບນ້ຳໃນທະເລຫຼາຍທິດ ແລະບາບທີ່ສະສົມໃນວັຍໜຸ່ມ, ວັຍກາງ, ແລະວັຍເຖົ້າ ຈະຖືກທຳລາຍໄດ້ດ້ວຍການອາບນ້ຳຢ່າງດຽວ. ຜົນອື່ນໆຄື ພົ້ນຈາກໂລກໄພ, ຄວາມທຸກຍາກ, ແລະການພັດພາກຈາກສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ ໂດຍພຣະຄຸນນີ້ສືບຕໍ່ໄປເຖິງ 7 ຊາດ. ການອົດອາຫານໃນວັນ ສັບຕະມີ (Saptamī) ແລະການຖວາຍອາຣຄະຍະ (arghya) ດ້ວຍຈັນທະນາແດງ ກໍຖືກຍົກຍ້ອງ. ນ້ຳນຣະມະດາຖືກສັນລະເສີນວ່າລ້າງບາບໄດ້ທົ່ວໄປ ແລະຜູ້ທີ່ອາບນ້ຳແລ້ວໄດ້ເຫັນ ສາມເວົາເຣສະວະຣະ (Sāṃvaureśvara) ຖືກປະກາດວ່າເປັນຜູ້ມີພອນ ພ້ອມຄຳສັນຍາວ່າຈະໄດ້ຢູ່ໃນໂລກພຣະອາທິດຈົນກວ່າຈະເຖິງການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ।
Adhyaya 165
सिद्धेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Siddheśvara Tīrtha—Glory and Observances)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ພັນລະນາຖຶງຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ ຊື່ວ່າ ສິດເທສະວະຣະ (Siddheśvara) ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າ ເປັນຕີຣຖະທີ່ຊຳລະບາບໄດ້ຢ່າງຍິ່ງໃນບັນດາຕີຣຖະທັງຫມົດ. ບົດນີ້ກຳນົດລຳດັບພິທີ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ, ຖວາຍນ້ຳຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ແດ່ປິຕຣະ ແລະ ເທວະດາ, ແລ້ວເຮັດ ສຣາດທະ (śrāddha) ອຸທິດແດ່ບັນພະບຸລຸດ. ຜົນບຸນທີ່ກ່າວໄວ້ແຈ້ງຊັດຄື ບັນພະບຸລຸດຈະພໍໃຈຕໍ່ເນື່ອງເຖິງ 12 ປີ ເນື່ອງຈາກສຣາດທະທີ່ເຮັດຢູ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາເປັນວິນັຍພັກຕິແບບໄສວະ: ອາບນ້ຳດ້ວຍສັດທາ, ບູຊາພຣະສິວະ, ຢືນຢາມກາງຄືນ (jāgaraṇa), ສວດ/ຟັງເລື່ອງປຸຣານະ, ແລະອາບນ້ຳອີກໃນຕອນເຊົ້າອັນບໍລິສຸດຕາມກົດ. ທ້າຍສຸດ ຜູ້ບູຊາຈະໄດ້ “ເຫັນ” ກິຣິຈາ-ການຕະ (Girijā-kānta) ພຣະສິວະຜູ້ເປັນຄູ່ຂອງພາຣະວະຕີ ແລະບັນລຸສະຖານະອັນສູງ. ເລື່ອງຍັງຢືນຢັນຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣຖະ ໂດຍອ້າງເຖິງສິດທະ ແລະ ລະສີໂບຮານ ເຊັ່ນ ກະປິລະ ຜູ້ສຳເລັດໂຍຄະ ແລະໄດ້ບັນລຸສິດທິສູງສຸດດ້ວຍອຳນາດຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ.
Adhyaya 166
Siddheśvarī-Vaiṣṇavī Tīrtha Māhātmya (सिद्धेश्वरी-वैष्णवी तीर्थमाहात्म्य) — Ritual Merits of Seeing and Worship
ມາຣະກັນເດຍ ບັນຍາຍເຖິງຕີຣຖະອັນສັກສິດ ທີ່ພຣະເທວີຖືກຮຽກວ່າ «ສິດເທສະວະຣີ» ແລະ «ໄວສະນະວີ» ຜູ້ທໍາລາຍມົນທິນແຫ່ງບາບ (pāpa-nāśinī) ແລະປະທານມົງຄຸນຜ່ານການເຫັນ (darśana) ແລະການປະກອບພິທີ. ບົດນີ້ຈັດລໍາດັບພິທີຢ່າງຊັດເຈນ: ອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະ, ບູຊາພ້ອມພິທີສໍາລັບປິຕຣະ ແລະເທວະຕາ, ແລ້ວເຂົ້າໄປຫາພຣະເທວີດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າ: ຜູ້ເຫັນດ້ວຍສັດທາຈະພົ້ນບາບ; ແມ່ຍິງທີ່ເສຍລູກ ຫຼືບໍ່ມີລູກ ຈະໄດ້ລູກຄືນ; ຜູ້ອາບນ້ໍາທີ່ສັງກະມະ (ຈຸດບັນຈົບນ້ໍາ) ຈະໄດ້ບຸດ ແລະຊັບສິນ. ພຣະເທວີຍັງຖືກຍ້ອງວ່າປົກປ້ອງວົງຕະກູນ (gotra-rakṣā) ແລະຄຸ້ມຄອງລູກຫຼານ/ຊຸມຊົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເມື່ອບູຊາຖືກຕ້ອງ. ມີຄໍາແນະນໍາໃຫ້ປະຕິບັດໃນວັນ Aṣṭamī ແລະ Caturdaśī; ແລະໃນວັນ Navamī ໃຫ້ອາບນ້ໍາ ຖືອົບວາສ/ວິໄນ ແລະບູຊາດ້ວຍໃຈບໍລິສຸດທີ່ກັ່ນກອງດ້ວຍສັດທາ. ທ້າຍສຸດສັນຍາວ່າຈະໄດ້ບັນລຸໂລກອັນສູງສຸດ ທີ່ແມ່ນແຕ່ເທວະຕາກໍຍາກຈະເຖິງ.
Adhyaya 167
Mārkaṇḍeya Tīrtha on the Southern Bank of the Narmadā (Śaiva–Vaiṣṇava Installation and Vrata Protocols)
ບົດນີ້ເປັນການຖາມ–ຕອບເກືອບກັບຕີຣຖະທີ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ຳນຣມະດາ. ຢຸທິສຖິຣະຖາມພຣະມາຣກັນເດຍະໃຫ້ຊີ້ບອກຕີຣຖະທີ່ມີໝາຍສຳຄັນ ແລະກຳເນີດຂອງມັນ. ມາຣກັນເດຍະເລົ່າວ່າເຄີຍຢູ່ບຳເນັດຕະປະສະໃກ້ພູວິນທະຍະ ແລະເຂດດັນດະກະ, ແລ້ວກັບມາຝັ່ງໃຕ້ນຣມະດາ ສ້າງອາສຣົມທີ່ມີພຣະພຣະຫມະຈາຣິນ, ຄົນຄອບຄົວ, ວານະປຣັສຖະ ແລະຍະຕິ ຢູ່ຢ່າງມີວິໄນ. ຫຼັງຈາກບຳເນັດຕະປະສະ ແລະພັກຕິຕໍ່ວາສຸເທວະດົນນານ, ພຣະກຣິສນະ ແລະພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ປາກົດຕົວ; ມາຣກັນເດຍະຂໍໃຫ້ທັງສອງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ ດ້ວຍຄວາມໜຸ່ມແລະປອດໂລກ ພ້ອມບໍລິວານທິບ. ພຣະອົງທັງສອງຍອມຮັບ ແລ້ວກາຍເປັນບໍ່ປາກົດ; ມາຣກັນເດຍະຈຶ່ງຕິດຕັ້ງພຣະສັງກະຣະ ແລະພຣະກຣິສນະ ແລະວາງລະບຽບການບູຊາໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາເປັນຂໍ້ກຳນົດພິທີ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ ແລະບູຊາພຣະປຣະເມສວະຣະໂດຍເນັ້ນນາມ “ມາຣກັນເດສວະຣະ”, ພ້ອມຍົກຍ້ອງພຣະວິສນຸເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງສາມໂລກ. ກ່າວເຖິງເຄື່ອງບູຊາ: ນ້ຳມັນເນີຍ, ນົມ, ນົມສົ້ມ, ນ້ຳເຜິ້ງ, ນ້ຳນຣມະດາ, ນ້ຳຫອມ, ທູບ, ດອກໄມ້, ອາຫານນາຍເວດຍະ, ການຕື່ນຄ່ຳ (jāgara) ແລະການຖືສິນອົດອາຫານໃນຊ່ວງຂ້າງຂຶ້ນເດືອນເຈຍສຖະ. ຍັງຮວມ śrāddha/tarpaṇa ແກ່ບັນພະບຸລຸດ, ການບູຊາສັນທະຍາ, ການຈະປະມັນຕຣະເວດ (Ṛg/Yajus/Sāman), ແລະພິທີຣຸດຣະມັນຕຣະ: ວາງຄະລະສະທາງໃຕ້ຂອງລິງຄະ ແລະອາບສະນານດ້ວຍ “ຣຸດຣະ-ເອກາດະສະ” ມັນຕຣະ ເພື່ອໄດ້ລູກຫຼານ ແລະອາຍຸຍືນ. ພະລະສຣຸຕິທ້າຍບອກວ່າ ຜູ້ຟັງຫຼືອ່ານຈະບໍລິສຸດຈາກບາບ ແລະໄດ້ຜົນນຳໄປສູ່ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ ທັງໃນແນວໄວສນະວະ ແລະໄສວະ.
Adhyaya 168
अङ्कूरेश्वरतीर्थमाहात्म्य — The Glory and Origin of Aṅkūreśvara Tīrtha
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໂດຍມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ: ອັງກູເຣສະວະຣະ (Aṅkūreśvara) ທີ່ໂດ່ງດັງໃນສາມໂລກ. ຢຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງຣາກສະສາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈຶ່ງມີການເລົ່າສາຍຕະກູນ: ຈາກປຸລັສຕະຍະ ແລະ ວິສຣະວັສ ໄປຫາ ໄວສຣະວະນະ (ກຸເບຣະ), ຕໍ່ໄປຫາລູກຊາຍຂອງໄກກະສີ—ຣາວະນະ, ກຸມພະກັນນະ, ວິພີສະນະ—ແລະສືບຕໍ່ເຖິງລູກຫຼານຂອງກຸມພະກັນນະ: ກຸມພະ, ວິກຸມພະ, ຈົນເຖິງ ອັງກູຣະ ລູກຂອງກຸມພະ. ອັງກູຣະຮູ້ທັນຊາດກຳເນີດຂອງຕົນ ແລະເຫັນວິພີສະນະມີແນວທາງແຫ່ງທຳ ຈຶ່ງບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງໜັກໃນທິດຕ່າງໆ ແລະສຸດທ້າຍທີ່ນະຣະມະດາ. ພຣະສິວະປາກົດ ແລະປະທານພອນ; ອັງກູຣະຂໍ (1) ຄວາມອະມະຕະ ແລະ (2) ໃຫ້ພຣະສິວະສະຖິດຢູ່ຕີຣຖະນັ້ນໃນນາມຂອງຕົນ. ພຣະສິວະອະນຸຍາດແບບມີເງື່ອນໄຂ: ຕາບໃດທີ່ອັງກູຣະຮັກສາຄວາມປະພຶດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບທຳຂອງວິພີສະນະ. ຫຼັງນັ້ນ ອັງກູຣະສ້າງຕັ້ງລິງຄະ ອັງກູເຣສະວະຣະ ແລະບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ, ທຸງ, ຮົ່ມ, ແລະຄຳສັນລະເສີນມົງຄຸນ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດພິທີຈາລິກ: ອາບນ້ຳ, ສັນທະຍາ, ຈະປະ, ຕັຣປະນະແກ່ບັນພະບຸລຸດ/ເທວະ/ມະນຸດ, ອົບວາສໃນວັນອັດຖະມີ ຫຼື ຈະຕຸຣທະສີ, ແລະຮັກສາຄວາມງຽບຢ່າງມີວິໄນ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວວ່າ ການບູຊາເທົ່າກັບອັສວະເມດະ, ທານທີ່ຖືກຕ້ອງໃຫ້ບຸນບໍ່ຮອດສິ້ນ, ແລະຜົນຂອງໂຮມະ, ຈະປະ, ອົບວາສ, ແລະສະນານຈະເພີ່ມພູນ. ຍັງກ່າວວ່າສັດທີ່ບໍ່ແມ່ນມະນຸດຕາຍຢູ່ຕີຣຖະນີ້ກໍໄດ້ຮັບຄວາມພົ້ນທຸກ ແລະຜູ້ຟັງດ້ວຍສັດທາຈະໄດ້ເຂົ້າເຖິງໂລກຂອງພຣະສິວະ.
Adhyaya 169
माण्डव्यतीर्थमाहात्म्य-प्रस्तावः (Mandavya Tīrtha: Prologue to the Sacred Narrative)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣະຖະອັນມີບຸນຍິ່ງ ເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ (pāpa-pranāśana) ທີ່ຜູກພັນກັບລິສີມານດະວະຍະ ແລະພຣະນາຣາຍະນະ. ທ່ານຍັງລະລຶກເຫດການເກົ່າທີ່ມີການຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມສັດຊື່ (śuśrūṣā) ຕໍ່ພຣະນາຣາຍະນະ ໃນຂະນະ “ຢູ່ເທິງຫຼັກ” (śūla-stha) ເຮັດໃຫ້ພຣະຍຸທິສຖິຣະປະຫລາດໃຈ ແລະຂໍໃຫ້ເລົ່າລາຍລະອຽດ. ມາຣະກັນເດຍຈຶ່ງເລີ່ມນິທານຍ້ອນຫຼັງ. ໃນສະໄໝເຕຣຕາຍຸກ ມີກະສັດຜູ້ມີທຳ ໃຈກຸສົນ ແລະປົກປ້ອງປະຊາ ຊື່ ເທວະປັນນະ; ແມ່ນວ່າຮັ່ງມີ ແຕ່ທຸກໃຈເນື່ອງຈາກບໍ່ມີລູກ. ພ້ອມພຣະມະເຫສີ ດາຕະຍາຍະນີ ພຣະອົງປະພຶດຕະບະ 12 ປີ: ອາບນ້ຳຊຳລະ, ບູຊາໄຟ (homa), ອົດອາຫານ, ແລະຖືວຣະຕະ ພ້ອມສັນລະເສີນພຣະເທວີ ຈາມຸນດາ. ເທວີປາກົດ ແຕ່ກ່າວວ່າ ບຸດທິດາຈະເກີດໄດ້ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອບູຊາ ຍັດຍະປຸຣຸສະ; ກະສັດຈຶ່ງປະກອບພິທີ ແລະໄດ້ທິດາຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ຊື່ ກາມະປຣະໂມດິນີ. ເມື່ອນາງເຕີບໃຫຍ່ ຄວາມງາມຖືກພັນລະນາຢ່າງປະນີດ. ໃນຄັ້ງໜຶ່ງໄປນະມັດສະການເທວີ ນາງກັບໝູ່ສາວໆ ຫຼິ້ນນ້ຳໃນສະຫຼອງ; ຣາກສະສະ ຊື່ ສັມບະຣະ ແປງກາຍເປັນນົກ ລັກພານາງ ແລະຍັງຊິງເຄື່ອງປະດັບ. ໃນຂະນະຫລົບໜີ ເຄື່ອງປະດັບບາງສ່ວນຕົກລົງນ້ຳໃກ້ຝັ່ງນະຣະມະດາ ບ່ອນທີ່ລິສີມານດະວະຍະ ຈົມຢູ່ໃນສະມາທິລຶກ ໃນສະຖານມະເຫສະວະຣະ ທີ່ສອດຄ່ອງກັບສະຖານສູງສຸດຂອງພຣະນາຣາຍະນະ. ບົດນີ້ປິດທ້າຍດ້ວຍການກ່າວເຖິງພີ່ນ້ອງ/ຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງມານດະວະຍະ ຜູ້ກຳລັງຮັບໃຊ້ ແລະພິຈາລະນາພຣະຊະນາຣະດະນະ ເພື່ອປູທາງໄປສູ່ເຫດການຕໍ່ໄປອັນຜູກພັນກັບຄວາມສັກສິດຂອງຕີຣະຖະນີ້.
Adhyaya 170
कामप्रमोदिनी-हरणं तथा तपस्वि-दण्डविधान-विपर्यासः (Abduction of Kāmapramodinī and the Misapplied Punishment of an Ascetic)
ພຣະມາຣະກັນເດຍເລົ່າເຫດວິກິດທີ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ທີ່ນ້ຳສັກສິດ. ກາມະປຣະໂມດິນີ ກຳລັງຫຼິ້ນນ້ຳໃນສະລອງໃກ້ສະຖານທີ່ມີພຣະອຳນາດ ກໍຖືກນົກຊະນິດໜຶ່ງ (ສຍະນະ) ຈັບໄປແລ້ວບິນພາຫາຍ. ໝູ່ຂອງນາງໄດ້ໄປກາບທູນກະສັດ ແລະຂໍໃຫ້ອອກຄົ້ນຫາ. ກະສັດຈຶ່ງລະດົມກອງທັບສີ່ເຫຼົ່າອັນໃຫຍ່ ເຮັດໃຫ້ເມືອງວຸ່ນວາຍດ້ວຍການຕຽມສົງຄາມ. ຍາມເມືອງນຳເຄື່ອງປະດັບຂອງນາງທີ່ຖືກພາໄປມາຖວາຍ ແລະລາຍງານວ່າເຫັນຢູ່ໃກ້ອາສຣົມຂອງຕະປະສີ ມານດະວະຍະ ທີ່ມີຜູ້ບຳເນັດຕະປະຫ້ອມລ້ອມ. ກະສັດໂກດແຄ້ນແລະເຂົ້າໃຈຜິດ ຄິດວ່າຕະປະສີເປັນໂຈນປອມຕົວ ແປງຮູບເປັນນົກເພື່ອຫຼົບໜີ. ໂດຍບໍ່ຮູ້ຈັກແຍກການຄວນ–ບໍ່ຄວນ ກະສັດສັ່ງໃຫ້ປັກຫອກລົງໂທດພຣາຫມັນຜູ້ບຳເນັດ. ຊາວເມືອງແລະຊາວບ້ານຮ້ອງໄຫ້ຄັດຄ້ານ ວ່າພຣາຫມັນໂດຍສະເພາະຜູ້ຖືຕະປະ ບໍ່ຄວນຖືກປະຫານ; ຖ້າມີຂໍ້ກ່າວຫາ ຢ່າງຫຼາຍກໍຄວນເປັນການເນລະເທດ. ບົດນີ້ເນັ້ນຣາຊະທັມໃນຍາມຄັບຄັ້ນ: ອັນຕະລາຍຂອງການລົງໂທດດ່ວນ, ຄວາມບໍ່ແນ່ນອນຂອງຫຼັກຖານ, ແລະໜ້າທີ່ສູງສຸດໃນການປົກປ້ອງຄວາມສັກສິດຂອງຜູ້ບຳເນັດໃນພູມທັດຕິຣຖະ.
Adhyaya 171
माण्डव्य-शूलावस्था, कर्मविपाकोपदेशः, शाण्डिली-सत्यव्रत-प्रसङ्गश्च (Māṇḍavya on the Stake: Karmic Consequence Teaching and the Śāṇḍilī Episode)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາຫຼາຍສຽງ ຢູ່ໃນກອບການເລົ່າຂອງມາຣະກັນເດຍ. ບັນດາລະສີຈໍານວນຫຼາຍ ເຊັ່ນ ນາຣະດະ, ວະສິດຖະ, ຈະມະດັກນິ, ຢາຊະນະວັນກະຍະ, ບຣິຫັດສະປະຕິ, ກັດສະຍະປະ, ອະຕຣິ, ພະຣະດວາຊະ, ວິສະວາມິດຕະຣະ ແລະອື່ນໆ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫານາຣາຍະນະ ຫຼັງຈາກເຫັນຕະປະສີ ມານດະວະຍະ ຖືກປັກໄວ້ເທິງຫຼັກ (ຊູລະ). ນາຣາຍະນະເກີດຄວາມປາຖະໜາຈະລົງໂທດກະສັດ ແຕ່ມານດະວະຍະຫ້າມໄວ້ ແລະນໍາໃຫ້ຫັນໄປສູ່ການສອນເລື່ອງກັມມະວິປາກ (ຜົນສຸກທຸກທີ່ສຸກງອກຈາກການກະທໍາ)។ ມານດະວະຍະອະທິບາຍວ່າ ຄວາມທຸກເກີດຈາກການປະພຶດໃນອະດີດ ແລະແຕ່ລະຄົນຕ້ອງຮັບຜົນຂອງການກະທໍາຂອງຕົນ ໂດຍຍົກອຸປະມາເຊັ່ນ ລູກງົວຊອກຫາແມ່ຂອງຕົນໃນຝູງງົວຫຼາຍຕົວ. ລາວຍັງຊີ້ວ່າ ເມັດພັນຂອງຄວາມເຈັບປວດປັດຈຸບັນ ແມ່ນການກະທໍານ້ອຍໆໃນວັຍເດັກ—ນໍາເຫົາໄປວາງໄວ້ເທິງປາຍໜາມ/ປາຍເຂັມ—ເພື່ອສອນຄວາມຮັບຜິດຊອບຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ຈາກນັ້ນຂະຫຍາຍໄປສູ່ຄໍາແນະນໍາດ້ານຈັນຍາ: ການລະເລີຍທານ, ສະນານ, ຈະປະ, ໂຫມ, ການຕ້ອນຮັບແຂກ, ການບູຊາເທວະ, ແລະພິທີສຣາດທະແກ່ບັນພະບຸລຸດ ນໍາໄປສູ່ຜົນຕໍ່າ; ແຕ່ການສໍາລວມຕົນ, ຄວາມເມດຕາ, ແລະຄວາມບໍລິສຸດ ນໍາໄປສູ່ສະພາບສູງສົ່ງ។ ຕອນທ້າຍເລື່ອງໄດ້ນໍາເຂົ້າຕົວລະຄອນ ຊານດິລີ ຜູ້ເປັນປະຕິວຣະຕາ (ພັນລະຍາຜູ້ຮັກສາສັດຕໍ່ສາມີ) ທີ່ບັງເອີນສະດຸດໄປກະທົບກັບລະສີທີ່ຖືກປັກ ໃນຂະນະທີ່ນາງແບກສາມີ. ຖືກເຂົ້າໃຈຜິດແລະຕໍາໜິ, ນາງປະກາດຄວາມບໍລິສຸດແລະທໍານຽມຕ້ອນຮັບແຂກ ພ້ອມຄໍາສັດທິຖານວ່າ ຖ້າສາມີນາງຈະຕາຍ ດວງອາທິດຈົ່ງຢ່າຂຶ້ນ. ຜົນຄື ໂລກເກີດຄວາມຢຸດນິ່ງ ແລະລໍາດັບພິທີ svāhā/svadhā, pañca-yajña, ສະນານ, ທານ, ຈະປະ, ແລະການຖວາຍສຣາດທະ ຖືກລົບກວນ. ອັດຍາຍນີ້ຈຶ່ງວາງຄູ່ກັນລະຫວ່າງກົດແຫ່ງກັມມະ ແລະພະລັງຂອງສັດຕະວາຈາ, ຄວາມສັດຊື່, ແລະຄວາມຕັ້ງໃຈທາງຈັນຍາ ໂດຍຮັກສາສຽງແບບປຸຣານະທີ່ເນັ້ນເຫດຜົນທາງສິນທໍາແລະລະບຽບພິທີກຳ.
Adhyaya 172
माण्डव्यतीर्थमाहात्म्यं — Māṇḍavya Tīrtha Māhātmya (Glory of the Māṇḍavya Sacred Ford)
ອັດທະຍາຍນີ້ມີໂຄງສ້າງສອງພາກ. ພາກທຳອິດເລົ່າວ່າ ເທວະດາ ແລະ ຣິສີ ໄດ້ມາຊຸມນຸມທີ່ອາສຣົມອັນມີບຸນຂອງພຣະຣິສີມານດະວະຍະ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ ເພື່ອສັນລະເສີນຕະປະສະຍາ ແລະ ຢືນຢັນສິດທິທີ່ເກີດຈາກການບຳເນັດ ພ້ອມທັງປະທານພອນ. ຕໍ່ມາມີເຫດການກ່ຽວກັບຄຳສາບທີ່ຜູກພັນກັບຣາກສະສະ ແລະ ການມອບສາວພຣະຍາໃຫ້ມານດະວະຍະ ຈົນເຖິງການແຕ່ງງານ ແລະ ການຖວາຍກຽດຕິກັນໃນຊຸມຊົນ ດ້ວຍການອຸປະຖຳຈາກພຣະຣາຊາ ແລະ ຂອງຖວາຍຫຼາຍປະການ. ພາກທີສອງເປັນຕີຣຖະ-ມາຫາຕະມະ ແລະ ບັນຊີຜົນບຸນຂອງພິທີ ສຳລັບ ມານດະວະເຍສະວະ/ມານດະວະ-ນາຣາຍະນະ ແລະ ສະຖານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເຊັ່ນ ເທວະຄາຕາ. ກ່າວເຖິງການອາບນ້ຳ, ອະພິເສກຊຳລະ, ການບູຊາ, ການຈຸດປະທີບ(ດີປ), ການວຽນຮອບ, ການເລີ້ຍງພຣາຫມັນ, ເວລາສຣາດທະ ແລະ ວຣະຕະ ໂດຍສະເພາະການຕື່ນຍາມຄືນຈະຕຸຣດະສີ. ອັດທະຍາຍຍັງປຽບທຽບບຸນກັບຍັດຍະພິທີໃຫຍ່ ແລະ ຕີຣຖະອັນລືຊື່ ພ້ອມຮັບຮອງວ່າຜູ້ຟັງ ແລະ ຜູ້ປະຕິບັດຈະພົ້ນບາບ ແລະ ໄດ້ຄະຕິອັນມົງຄຸນຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Adhyaya 173
शुद्धरुद्रतीर्थ-माहात्म्य (Māhātmya of Śuddharudra Tīrtha / Siddheśvara on the Southern Bank of the Narmadā)
ມາຣກັນເດຍໄດ້ສອນກະສັດເຖິງຕີຣຖະອັນມີມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນັມມະດາ ຊຶ່ງຖືກຍົກຍ້ອງວ່າທຳລາຍບາບທັງປວງ ແມ່ນແຕ່ບາບໜັກກໍກຳຈັດໄດ້. ບົດນີ້ເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ: ພຣະສິວະ (ຜູ້ຖືຕຣິສູນ) ໄດ້ຮັບພາລະ «ພຣະຫມະຫັດຍາ» ເນື່ອງຈາກການຕັດສະຫຼະຫົວຂອງພຣະພຣະຫມາ ໃນບົດບາດທີ່ພຣະພຣະຫມາເວົ້າບໍ່ຈິງ. ກະໂຫຼກນັ້ນຕິດຢູ່ມືພຣະສິວະ ແມ່ນໄປຈາລະຈອນບູຊາທີ່ກາສີ ໄປທະເລທັງສີ່ທິດ ແລະຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງກໍບໍ່ຫຼຸດ. ຈົນກະທັ່ງພຣະສິວະມາຮອດຕີຣຖະນີ້ໃກ້ກຸລະໂກຕິ ແລະປະກອບພິທີຊຳລະບາບ ຈຶ່ງພົ້ນຈາກມົນທິນ. ຈາກນັ້ນສະຖານທີ່ນີ້ໄດ້ຊື່ວ່າ «ສຸດທະຣຸດຣະ» ໂດງດັງໃນສາມໂລກວ່າເປັນຜູ້ກຳຈັດພຣະຫມະຫັດຍາຢ່າງສູງສຸດ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດວິນັຍປະຈຳ: ໃນວັນອະມາວາສະຍາທຸກໆເທື່ອ ໃນສຸກລະປັກ ຄວນອາບນ້ຳຕາມພິທີ ຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ປິຕຣະແລະເທວະດາ ແລະຖວາຍປິນດະດ້ວຍໃຈທີ່ອຸທິດບໍລິສຸດ. ຄວນບູຊາພຣະປະຣະເມສະວະຣະດ້ວຍນ້ຳຫອມ ທູບ ແລະໂຄມໄຟ; ພຣະເທວະດານີ້ມີນາມວ່າ «ສຸດເທສະວະຣະ» ແລະໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນສິວະໂລກ. ຜົນບຸນທ້າຍກ່າວວ່າ ຜູ້ປະພຶດວິນັຍແລະລະລຶກຕີຣຖະນີ້ ຈະພົ້ນບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ເຖິງຣຸດຣະໂລກ.
Adhyaya 174
गोपेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Gopeśvara Tīrtha Māhātmya) — Lamp-offering and Śaiva Merit on the Northern Narmadā Bank
ບົດນີ້ເປັນມາຫາຕະມະຍະແນວກຳຊັບ ໂດຍມາຣະກັນເດຍະສອນແກ່ກະສັດ. ທ່ານໃຫ້ຜູ້ເດີນທາງບຸນໄປຍັງຕີຣະຖະ «ໂກເປສະວະຣະ» ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ແລະກ່າວວ່າ ອາບນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວທີ່ນັ້ນ ກໍຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກມົນທິນແຫ່ງບາບກຳໄດ້. ຕໍ່ມາບົດນີ້ຈັດລຳດັບຜົນບຸນ: (1) ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣະຖະ; (2) ຖ້າປາດຖະໜາ ອາດກະທຳ «ປຣານະສັງກະຊະຍະ» (ສະຫຼະຊີວິດໂດຍຈົ່ງໃຈ) ທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຖືກພາໄປດ້ວຍພາຫະນະສະຫວັນສູ່ພຣະສິວະໂລກ; (3) ສຸກສຳລານໃນສິວະໂລກ ແລ້ວເກີດໃໝ່ເປັນກະສັດຜູ້ມີອຳນາດ ມີສິລິມົງຄຸນ ແລະອາຍຸຍືນ; (4) ວຣະຕະໃນເດືອນກາຣຕິກ ວັນຂຶ້ນ 9 (ສຸກລະນະວະມີ) ໃຫ້ອົດອາຫານ ຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ ຖວາຍໂຄມໄຟ ບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມແລະດອກໄມ້ ແລະຕື່ນຕະຫຼອດຄືນ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວແບບນັບໄດ້: ຈຳນວນໂຄມໄຟທີ່ຖວາຍ ສົ່ງຜົນໃຫ້ໄດ້ຮັບການເຄົາລົບໃນສິວະໂລກເປັນພັນໆຢຸກ. ຍັງລວມການຖວາຍອື່ນໆ ເຊັ່ນ ພິທີລິງຄະປູຣະນະ ຖວາຍດອກບົວ ແລະດັດຍັນນະ (ເຂົ້າກັບນົມສົ້ມ) ໂດຍວັດຜົນຕາມຈຳນວນເມັດງາແລະດອກບົວ. ທ້າຍສຸດກ່າວວ່າ ຂອງຖວາຍໃດໆທີ່ຕີຣະຖະນີ້ ຈະເພີ່ມພູນ «ເປັນໂກດິເທົ່າ» ເກີນການຄຳນວນ ແລະຍົກຍ້ອງວ່າເປັນຕີຣະຖະທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້.
Adhyaya 175
कपिलेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Kapileśvara Tīrtha Māhātmya)
ມາຣະກັນເດຍະໄດ້ຊີ້ແນະວ່າ ກະປິເລສະວະຣະ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ໃນກາງພື້ນທີ່ພຣຶກຸ-ເກສະຕຣະ ເປັນຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງສຳລັບການລ້າງບາບ. ຄຳສອນຍັງກ່າວວ່າ ກະປິລະເປັນພຣະອະວະຕານຂອງ ວາສຸເທວ/ຈະກັນນາຖ ແລະຈັດວາງເທວະສະຖານນີ້ໃນພາບຈັກກະວານ ຜ່ານການລົງໄປສູ່ໂລກໃຕ້ດິນ ຈົນເຖິງປາຕາລະທີ 7 ອັນໃຫຍ່ ທີ່ພຣະປະຣະເມສະວະຣະໂບຮານປະທັບຢູ່. ເນື້ອເລື່ອງລະລຶກເຖິງການພິນາດຢ່າງກະທັນຫັນຂອງບຸດທັງຫຼາຍຂອງສະກະຣະ ໃນພຣະພັກຂອງກະປິລະ ແລະຄວາມໂສກເສົ້າພ້ອມການພິຈາລະນາທາງຈິດທຳຂອງທ່ານ. ດ້ວຍໃຈທີ່ເອົາໄປສູ່ການສະຫຼະ ທ່ານເຫັນວ່າການທຳລາຍຈຳນວນຫຼາຍນັ້ນ “ບໍ່ສົມຄວນ” ແລະຈຶ່ງສະແຫວງຫາການຊຳລະບາບຜ່ານກະປິລະຕີຣຖະ. ຕໍ່ມາກະປິລະໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນທີ່ຝັ່ງນະຣະມະດາ ບູຊາຣຸທຣະຜູ້ອະມະຕະ ແລະບັນລຸສະພາບສູງສຸດຄ້າຍນິຣວານ. ບົດນີ້ຍັງລຽງລຳດັບພິທີກຳແລະຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳແລະບູຊາໄດ້ບຸນເທົ່າ “ງົວພັນໂຕ”; ການໃຫ້ທານໃນວັນຂຶ້ນ 14 ຄ່ຳ ເດືອນເຈຍສະຖະ ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຄວນຄ່າ ຈະເປັນບຸນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ການອົດອາຫານ-ອາບນ້ຳໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິທີ່ກຳນົດ (ລວມທັງພິທີທີ່ກ່ຽວກັບອັງກາຣະກະ) ນຳຄວາມງາມ ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະຜົນດີຕໍ່ວົງຕະກູນຫຼາຍຊາດ. ການຖວາຍແກ່ບັນພະບຸລຸດໃນວັນເຕັມດວງ/ວັນດັບດວງ ທຳໃຫ້ທ່ານທັງຫຼາຍອິ່ມໃຈ 12 ປີ ແລະນຳໄປສູ່ສະຫວັນ; ຖວາຍປະທີບໃຫ້ກາຍສະຫວ່າງ. ຜູ້ໃດສິ້ນຊີວິດທີ່ຕີຣຖະນີ້ ຖືກກ່າວວ່າໄປຕາມເສັ້ນທາງບໍ່ຫວນກັບ ມຸ່ງສູ່ພຣະສິວະທີ່ປະທັບ.
Adhyaya 176
देवखात-उत्पत्ति एवं पिङ्गलेश्वर-माहात्म्य (Origin of Devakhāta and the Māhātmya of Piṅgaleśvara)
ມາຣະກັນເດຍ ສອນກະສັດວ່າ ຄວນໄປຫາປິງກະລາວັດ (Piṅgalāvarta) ຕີຣຖະອັນມົງຄຸນ ແລະຫາຍາກໃນໂລກ; ການເຂົ້າໄປນົບນ້ອມປິງກະເລສະວະຣ (Piṅgaleśvara) ຊ່ວຍລະລາຍບາບທີ່ເກີດຈາກຄໍາເວົ້າ ຈິດໃຈ ແລະການກະທໍາ. ການອາບນ້ໍາ ແລະການໃຫ້ທານໃນ ເທວະຄາຕາ (Devakhāta) ໃຫ້ຜົນບຸນອັນບໍ່ເສື່ອມ; ຈາກນັ້ນທ່ານອະທິບາຍກໍາເນີດຂອງອ່າງນ້ໍານີ້ ຕາມຄໍາຖາມຂອງຢຸທິສຖິຣະ. ໃນນິທານຊ້ອນ ຣຸດຣະ (ພຣະສິວະ) ຖືກະມັນດະລຸ ເດີນທາງກັບເທວະທັງຫຼາຍ ເພື່ອຊໍາລະຕຣິສູນ. ເທວະອາບນ້ໍາຕາມຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ ແລະເກັບນ້ໍາໄວ້ໃນພາຊະນະ. ເມື່ອຕຣິສູນບໍລິສຸດແລ້ວ ພວກເຂົາໄປຮອດ ພຣຶກຸກັດຈະ (Bhṛgukaccha) ແລະພົບອັກນິ ກັບປິງກະລະຜູ້ມີຕາສີເຫຼືອງອົບ ກໍາລັງເຈັບໄຂ້ ແຕ່ກໍາລັງບໍາເນັດຕະປະສະຍາ ແລະສະມາທິຕໍ່ມະເຫສະວະຣ. ເທວະທັງຫຼາຍວິນວອນໃຫ້ພຣະສິວະຟື້ນຟູສຸຂະພາບຂອງປິງກະລະ ເພື່ອຮັບການບູຊາ; ພຣະສິວະປະທານພອນ ປາກົດຮູບດັ່ງພຣະອາທິດ ແລະກໍາຈັດໂລກໄພ ໃຫ້ກາຍໃໝ່. ປິງກະລະຂໍໃຫ້ພຣະສິວະສະຖິດຢູ່ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ—ສະງົບໂລກໄພ ທໍາລາຍບາບ ແລະເພີ່ມພູນຄວາມສຸກ. ພຣະສິວະຈຶ່ງສັ່ງໃຫ້ເທວະຂຸດອ່າງທິບທາງເໜືອຈາກພຣະອົງ ແລະເທນ້ໍາຕີຣຖະທີ່ເກັບມາລົງໄປ; ນ້ໍານັ້ນກາຍເປັນນ້ໍາຊໍາລະບາບທົ່ວໄປ ແລະທໍາລາຍໂລກ. ບົດນີ້ກ່າວເຖິງພິທີ: ອາບນ້ໍາວັນອາທິດ, ອາບນ້ໍານະຣະມະດາ, ເຮັດສຣາດທະ ແລະທານ, ບູຊາປິງເກສະ ໂດຍສັນຍາຜົນເຖິງສະຫວັນ. ຍັງລະບຸຜົນຮັກສາແລະຊໍາລະບາບສໍາລັບໄຂ້, ໂລກຜິວໜັງ, ແລະໂລກຄ້າຍເລປຣະຊີ; ມີວິທີອາບວັນອາທິດຊໍ້າໆ ແລະໃຫ້ທານພາຊະນະງາແກ່ທະວິຊະ. ທ້າຍບົດຍົກຍ້ອງວ່າ ການອາບນ້ໍາເທວະຄາຕາເປັນຍອດ ແລະການບູຊາປິງກະເລສະວະຣຫຼັງຈາກບູຊາບັນພະບຸລຸດ ໃຫ້ບຸນເທົ່າກັບຍັດຍາກໂສມະໃຫຍ່ ເຊັ່ນ ອັສວະເມດະ ແລະ ວາຊະເປຍະ.
Adhyaya 177
Bhūtīśvara-tīrtha Māhātmya and the Taxonomy of Purificatory Snānas (भूतीश्वरतीर्थमाहात्म्यं स्नानविधिवर्गीकरणं च)
ບົດນີ້ເປັນການສອນແບບສົນທະນາ ທີ່ມາຣະກັນເດຍ ອະທິບາຍໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະຟັງເຖິງ ພູຕີອີສະວະຣະ—ຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງ ທີ່ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ກໍຫຼຸດບາບໄດ້. ມີການເລົ່າຕົ້ນກຳເນີດຊື່ວ່າ ພຣະສິວະ (Śūlin) ເຄີຍທາຂີ້ເທົ່າ (uddhūlana) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາເນື້ອຫາເຂົ້າສູ່ຄຳແນະນຳພິທີ: ການອາບນ້ຳທີ່ພູຕີອີສະວະຣະ ໂດຍສະເພາະໃນວັນທີ່ກ່ຽວກັບດາວ Puṣya ແລະໃນວັນອະມາວາສະຍາ ໃຫ້ຜົນກວ້າງໃຫຍ່ແກ່ການຍົກຍ້ອງບັນພະບຸລຸດ. ການທາຂີ້ເທົ່າ/ປົກຄຸມອະວັຍະວະ ຖືກກ່າວວ່າ ຂີ້ເທົ່າແຕ່ລະອະນຸພາກທີ່ຕິດກາຍ ນຳໄປສູ່ກຽດສັກສີຍາວນານໃນໂລກຂອງພຣະສິວະ. ບົດນີ້ຍົກຍ້ອງ bhasma-snāna ເປັນການຊຳລະທີ່ສູງສຸດ ແລະຈັດລຳດັບປະເພດ snāna: āgneya, vāruṇa, brāhmya, vāyavya, divya. ມາຣະກັນເດຍອະທິບາຍວ່າ āgneya ແມ່ນອາບຂີ້ເທົ່າ, vāruṇa ແມ່ນຈົມນ້ຳ, brāhmya ໂດຍສູດ “Āpo hi ṣṭhā”, vāyavya ແມ່ນຝຸ່ນງົວ, ແລະ divya ແມ່ນອາບເມື່ອເຫັນຕາເວັນ ມີບຸນເທົ່ານ້ຳຄົງຄາ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ເຊື່ອມການປະຕິບັດກັບວິໄນພາຍໃນ: snāna ແລະການບູຊາ Īśāna ໃຫ້ຄວາມບໍລິສຸດທັງນອກແລະໃນ; japa ຊຳລະບາບ, dhyāna ນຳໃຈໄປສູ່ອະນັນຕະ. ມີສະໂຕຕຣະພຣະສິວະທີ່ພັນລະນາພຣະອົງແບບບໍ່ຈຳກັດຮູບຮ່າງ ແລະຜົນຂອງຕີຣຖະນີ້ຖືກທຽບກັບບຸນຂອງພິທີ Aśvamedha-yajña ສຳລັບຜູ້ອາບຢູ່ນັ້ນ.
Adhyaya 178
Gaṅgāvāhaka-tīrtha Māhātmya (The Glory of the Gaṅgāvāhaka Ford)
ມາຣກັນເດຍໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງຊື່ «ຄັງຄາວາຫະກ» ຢູ່ແມ່ນ້ຳນະມະດາ/ເຣວາ ໃກ້ພຣຶກຸຕີຣຖະ. ໃນບົດນີ້ມີບົດສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາ: ພຣະແມ່ຄັງຄາໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາດົນນານ ແລະກ່າວກັບພຣະວິສນຸ (ຊະນາຣະດະນ/ນາຣາຍະນ). ນາງເລົ່າເຖິງການລົງມາຂອງຕົນ ແລະຄວາມເປັນຈິງວ່າຜູ້ມີບາບໜັກຫຼາຍຄົນມາຂໍຊຳລະດ້ວຍນ້ຳຂອງນາງ; ນາງຈຶ່ງທຸກໃຈວ່າການຊຳລະຜູ້ອື່ນເຮັດໃຫ້ນາງເຫມືອນຖືກ “ເຜົາຮ້ອນ” ດ້ວຍບາບທີ່ສະສົມ. ພຣະວິສນຸຈຶ່ງປະກາດການປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ (ມີຄັງຄາທະຣະເປັນຜູ້ຊ່ວຍ) ແລະສັ່ງໃຫ້ຄັງຄາເຂົ້າໄປໃນເຣວາໃນຮູບກາຍ ເພື່ອໃຫ້ນ້ຳປະສົມກັນເກີດຄວາມສັກສິດພິເສດ. ມີການກຳນົດພະຣະວັນພິເສດຕາມລະດູນ້ຳຫຼາກ (ມົນສູນ) ແລະນິມິດສັງຂອງພຣະວິສນຸ ເຮັດໃຫ້ໂອກາດນີ້ສູງກວ່າຈຸດຕໍ່ປະຕິທິນທົ່ວໄປ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດພິທີ: ອາບນ້ຳໃນນ້ຳປະສົມ, ທຳຕັຣປະນະແລະສຣາດທະ, ບູຊາພຣະບາລາ-ເກສະວະ, ແລະຢາມຄືນ; ຜົນຄື ບາບສະສົມດັບສິ້ນ, ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານ, ແລະຜູ້ສັດທາທີ່ຕາຍທີ່ນັ້ນໄດ້ເສັ້ນທາງຫຼັງຄວາມຕາຍອັນມົງຄຸນທີ່ບໍ່ຫວນກັບ.
Adhyaya 179
Gautameśvara-tīrtha Māhātmya (गौतमेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Rituals, Offerings, and Phala
ມາຣະກັນເດຍ ສອນຢຸທິສຖິຣະໃຫ້ໄປຍັງ ຕີຣຖະ «ໂກຕະເມສະວະຣະ» ອັນມີຊື່ສຽງວ່າຊໍາລະບາບໄດ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກອະທິບາຍວ່າເກີດຈາກຕະປະສະຍາອັນຍາວນານຂອງລຶສີ ໂກຕະມະ; ມະເຫສະວະຣະພໍໃຈ ແລະຖືກສະຖາປະນາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ນາມວ່າ «ໂກຕະເມສະວະຣະ». ຕໍ່ມາເນື້ອໃນເນັ້ນການປະຕິບັດ: ເທວະ, ຄັນທະວະ, ລຶສີ, ແລະເທວະທີ່ກ່ຽວກັບປິຕຣະ ໄດ້ຮັບຄວາມສໍາເລັດອັນສູງສຸດໂດຍບູຊາ ປະຣະເມສະວະຣະ ທີ່ນີ້. ການອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະ, ບູຊາປິຕຣະເທວະຕາ, ແລະ ສິວະປູຊາ ຖືກກໍານົດເປັນທາງອອກຈາກບາບ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຄົນຫຼາຍຖືກຫຼອກໂດຍ ວິສນຸ-ມາຍາ ຈຶ່ງບໍ່ຮູ້, ແຕ່ພຣະສິວະຍັງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ວິໄນພິເສດຖືກຍົກຂຶ້ນ: ພຣະຫມະຈັນຍະ ຄວບຄູ່ກັບ ສະນານ ແລະ ອາຣຈະນາ ໃຫ້ຜົນບຸນເທົ່າອັສວະເມດະ; ການໃຫ້ທານແກ່ ດວິຊາຕິຍະ ມີຜົນບໍ່ສິ້ນສຸດ. ພິທີຕາມປະຕິທິນ: ອັສວະຍຸຊະ ກຣິສນະ ຈະຕຸຣທະສີ ໃຫ້ທານໂຄມໄຟ 100 ດວງ; ກາຣຕິກະ ອັດຖະມີ ແລະ ຈະຕຸຣທະສີ ອົບອົດອາຫານ ແລະອະພິເສກດ້ວຍ ນ້ໍາມັນເນີຍ, ປັນຈະຄະວະຍະ, ນ້ໍາເຜິ້ງ, ນົມສົ້ມ ຫຼືນ້ໍາເຢັນ. ການຖວາຍດອກໄມ້ ແລະໃບ—ໂດຍສະເພາະໃບບິລວະທີ່ບໍ່ຂາດ—ຖືກແນະນໍາ; ບູຊາຕໍ່ເນື່ອງ 6 ເດືອນ ຈະສໍາເລັດຄວາມປາຖະໜາ ແລະນໍາໄປສູ່ໂລກຂອງພຣະສິວະ.
Adhyaya 180
Daśāśvamedhika Tīrtha Māhātmya (दशाश्वमेधिकतीर्थमाहात्म्यम्) — Merit of Ten Aśvamedhas through Narmadā Worship
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣ ແລະ ິສີ ມາຣກັນເດຍ ໃນຮູບແບບຖາມ–ຕອບທາງທຳມະ. ມາຣກັນເດຍຊີ້ໃຫ້ເຫັນຕີຣຖະ «ດະສາອັສວະເມທິກ» ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ເຊິ່ງການປະພຶດວິນັຍ ແລະ ພິທີກຳທີ່ຖືກຕ້ອງ ໃຫ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບການບູຊາຍັດ «ອັສວະເມທະ» ສິບຄັ້ງ. ຢຸທິສຖິຣຄັດຄ້ານວ່າ ອັສວະເມທະໃຊ້ຊັບພະຍາກອນຫຼາຍ ແລະ ຄົນທົ່ວໄປບໍ່ອາດເຮັດໄດ້; ແລ້ວຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັນແນວໃດ? ມາຣກັນເດຍຈຶ່ງເລົ່ານິທານປະກອບ: ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະປາຣະວະຕີ ໄດ້ພົບຕີຣຖະນີ້; ພຣະສິວະແປງຮູບເປັນພຣາຫມັນດວງພຣະທຳຜູ້ຫິວໂຫຍ ເພື່ອທົດສອບນ້ຳໃຈ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈພິທີ. ຄົນຫຼາຍບໍ່ຮູ້ຈັກ ຫຼື ບໍ່ເຫັນເຈດນາຂອງປູຣານະ; ແຕ່ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທີ່ເຊື່ອຖື ເວດ–ສມຣິຕິ–ປູຣານະ ໄດ້ເຮັດສນານ, ຈະປະ, ສຣາດທະ, ທານ ແລະ ຖວາຍງົວກະປິລາ ພ້ອມທັງຕ້ອນຮັບພຣະສິວະຜູ້ປິດບັງ. ທ້າຍສຸດ ພຣະສິວະປະທານພອນ ແລະ ພຣາຫມັນຂໍໃຫ້ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ຕີຣຖະນີ້ຕະຫຼອດໄປ ເພື່ອຕັ້ງຫຼັກອຳນາດຄວາມສັກສິດ. ຈາກນັ້ນບົດນີ້ໃຫ້ຄຳແນະນຳພິທີໃນວັນ ອາສວິນ ສຸກລະ ດະສະມີ: ອົດອາຫານ, ບູຊາພຣະສິວະ (ຕຣິປຸຣານຕະກະ), ນົບນ້ອມຕໍ່ການສະຖິດຂອງພຣະສຣະສະວະຕີ, ເດີນວຽນປະທັກສິນາ, ຖວາຍງົວ, ຢາມຄ່ຳຄືນກັບໂຄມໄຟ, ສວດອ່ານ–ດົນຕີ, ແລະ ເລີ້ຍງພຣາຫມັນ ແລະ ຜູ້ອຸທິດແດ່ພຣະສິວະ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວເຖິງ: ຊຳລະບາບ, ໄດ້ເຖິງຣຸດຣະໂລກ, ເກີດໃໝ່ອັນມົງຄຸນ, ແລະ ຈຸດໝາຍຫຼັງຄວາມຕາຍຂອງຜູ້ທີ່ສິ້ນຊີວິດທີ່ນັ້ນຕາມສະພາບການ—ທັງໝົດຂຶ້ນກັບ «ອາສຕິກຍະ» (ຄວາມເຊື່ອຢ່າງຢືນຢັນ) ແລະ ການປະພຶດທີ່ຖືກຕ້ອງ.
Adhyaya 181
Bhṛgutīrtha–Vṛṣakhāta Māhātmya (भृगुतीर्थ–वृषखात माहात्म्य)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໃນທີ່ມາຣະກັນເດຍ ຕອບຄໍາຖາມຂອງ ຢຸທິສຖິຣະ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງໃກ້ແມ່ນ້ໍານັຣມະດາ ພ້ອມຊື່ສະຖານທີ່ «ວຶສະຄາຕ» ແລະການປະທັບຢູ່ຂອງິສີ ພຶຣຄຸ ທີ່ ພຶຣຄຸກັດຊະ. ທ່ານເລົ່າເຖິງຕະປະສະຍາອັນເຂັ້ມງວດຂອງພຶຣຄຸ ແລະເຫດການທິບພະທີ່ ພຣະສິວະ ກັບ ພຣະອຸມາ ຊົມເບິ່ງິສີນັ້ນ. ພຣະອຸມາຖາມວ່າເປັນຫຍັງບໍ່ປະທານພອນ; ພຣະສິວະຕອບດ້ວຍຄໍາສອນວ່າ ຄວາມໂກດເຮັດໃຫ້ຕະປະສະຍາແລະຄວາມສໍາເລັດທາງວິນຍານສູນເສຍ. ເພື່ອສະແດງ ພຣະສິວະປະກົດ/ສົ່ງຜູ້ແທນຮູບງົວ (ວຶສະ) ໄປຍົກຍ້າຍໃຈພຶຣຄຸ; ງົວໂຍນພຶຣຄຸລົງແມ່ນ້ໍານັຣມະດາ ເຮັດໃຫ້ທ່ານໂກດຮ້າຍ ແລະໄລ່ຕາມ. ງົວທີ່ຖືກໄລ່ຕາມໄດ້ຜ່ານດິນແດນຈັກກະວານ—ທະວີບ, ໂລກບາດານ, ແລະໂລກສູງ—ເພື່ອຊີ້ໃຫ້ເຫັນຜົນກະທົບກວ້າງໃຫຍ່ຂອງຄວາມໂກດທີ່ບໍ່ຄວບຄຸມ. ທ້າຍສຸດ ງົວໄດ້ຂໍພຶ່ງພາພຣະສິວະ; ພຣະອຸມາຂໍໃຫ້ປະທານພອນກ່ອນທີ່ຄວາມໂກດຂອງິສີຈະສົງບ. ພຣະສິວະປະກາດສະຖານທີ່ນັ້ນເປັນ «ກຣົດຫະ-ສະຖານ» (ບ່ອນໝາຍແຫ່ງຄວາມໂກດ) ແລ້ວພຶຣຄຸຖວາຍສະໂຕຕຣະຍາວ ລວມທັງບົດ «ກະຣຸນາພະຍຸດະຍະ» ແລະໄດ້ຮັບພອນ. ທ່ານຂໍໃຫ້ບ່ອນນັ້ນເປັນສິດທິ-ເຂດຕຣະ ຕາມນາມຂອງຕົນ ແລະໃຫ້ພຣະອົງປະທັບຢູ່; ຕອນຈົບຍັງເລົ່າວ່າພຶຣຄຸໄດ້ປຶກສາກັບ ພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ເພື່ອສ້າງບ່ອນມົງຄຸນ ຜູກພັນອົງຕົນຂອງຕີຣຖະໃຫ້ເຂົ້າກັບການບູຊາແລະທິດສະດີການສ້າງສະຖານທີ່ສັກສິດ.
Adhyaya 182
Bhṛgukaccha-utpattiḥ and Koṭitīrtha Māhātmya (भृगुकच्छोत्पत्तिः / कोटितीर्थमाहात्म्यम्)
ອັດຍາຍ 182 ເປັນການເລົ່າກ່ຽວກັບກຳເນີດເມືອງ Bhṛgukaccha ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ Revā ໂດຍມີ Mārkaṇḍeya ເປັນຜູ້ບັນຍາຍ. ພຣະິສີ Bhṛgu ພ້ອມດ້ວຍ Śrī/Lakṣmī ເຂົ້າໄປຫາ Kūrma-avatāra (ພຣະອະວະຕານເປັນເຕົ່າ) ເພື່ອຂໍອະນຸຍາດສ້າງຖິ່ນຖານທີ່ອີງໃສ່ chāturvidya; Kūrma ອະນຸມັດ ແລະພະຍາກອນວ່າເມືອງນີ້ຈະຍືນຍາວ ແລະມີນາມຜູກພັນກັບພຣະອົງ. ຂໍ້ຄວາມຍັງກຳນົດເວລາມົງຄຸນ (ເດືອນ Māgha ແລະສະພາບດາວ/ຈັນທະຄະຕິ) ພ້ອມຈຸດໝາຍພູມສັນຖານ: ຝັ່ງເໜືອ, ນ້ຳເລິກ, ແລະຄວາມສຳພັນກັບ Koṭitīrtha; ພ້ອມອະທິບາຍບົດບາດຂອງວັນນະໃນຊຸມຊົນໃໝ່. ຕໍ່ມາເກີດຂໍ້ຂັດແຍ່ງເມື່ອ Lakṣmī ໄປ devaloka ແລະຝາກ “ກະແຈ-ກຸນແຈ” (kūñcikā-ṭṭāla) ໄວ້ກັບ Bhṛgu; ເມື່ອນາງກັບມາ ກໍໂຕ້ຖຽງເລື່ອງຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ. ພຣາຫມັນທີ່ຖືກເຊີນໃຫ້ຕັດສິນ ນິ່ງງຽບເນື່ອງຈາກຢ້ານຄວາມໂກດຂອງ Bhṛgu ແລະສະເໜີກົດວິທີການວ່າ “ຜູ້ຖືກະແຈແມ່ນຜູ້ມີສິດ”. Lakṣmī ຈຶ່ງສາບແຊ່ງໃຫ້ຄວາມຮູ້, ຄວາມມັ່ນຄົງ, ແລະຄວາມຊັດເຈນທາງຈັນຍາຂອງ dvija ຖອຍຖອຍ ໂດຍຊີ້ວ່າເກີດຈາກຄວາມໂລບ ແລະການລະທິ້ງສັດຈະ. Bhṛgu ເສົ້າໃຈ ໄດ້ບູຊາ Śaṅkara; ພຣະສິວະອະທິບາຍວ່າບ່ອນນີ້ເປັນ “krodha-sthāna” ແຕ່ຮັບຮອງວ່າພຣາຫມັນໃນອະນາຄົດຈະມີວິຊາອີກຄັ້ງດ້ວຍພຣະກະລຸນາ ແລະຍົກສະຖານທີ່ນີ້ເປັນ Koṭitīrtha ອັນທຳລາຍບາບໄດ້. ພຣະສິວະຍັງກ່າວເຖິງພິທີແລະຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳ (snāna) ແລະບູຊາ (pūjā) ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຍັດຍາໃຫຍ່; tarpaṇa ເປັນປະໂຫຍດແກ່ບັນພະບຸລຸດ; abhiṣeka ດ້ວຍນົມ, ນົມສົ້ມ, ghee, ແລະນ້ຳເຜິ້ງ ນຳໄປສູ່ສະຫວັນ; ການໃຫ້ທານ ແລະການຖືສິນໃນເວລາເຫດການຟ້າດິນ (ເຊັ່ນ ສຸລິຍະຄຣາສ) ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ; ການປະຕິຍານ, ການສະຫລະ, ແລະແມ່ນກະທັ້ງການຕາຍໃນກະເສດຕຣະນີ້ ກໍເຊື່ອມກັບຜົນດີຫຼັງຄວາມຕາຍ. ພຣະອົງປະກາດວ່າຈະປະທັບຢູ່ທີ່ນີ້ຕະຫຼອດກັບ Ambikā (Soubhāgya-sundarī) ແລະ Bhṛgu ຈາກໄປສູ່ Brahmaloka; ທ້າຍອັດຍາຍຢືນຢັນອານຸພາບຊຳລະບາບ ແລະຜົນບຸນແກ່ຜູ້ຟັງ.
Adhyaya 183
Kedāra-tīrtha Māhātmya on the Northern Bank of the Narmadā (केदारतीर्थमाहात्म्य)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ທີ່ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ອົບຮົມ ພຣະຍຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະ “ເກດາຣ” ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ. ຕອນເລີ່ມກ່າວເຖິງລຳດັບການເດີນທາງບຸນ: ໄປຫາເກດາຣ, ເຮັດ śrāddha, ດື່ມນ້ຳຕີຣຖະ, ແລະ ບູຊາພຣະເຈົ້າ Devadeveśa ເພື່ອໄດ້ບຸນກຳເນີດຈາກເກດາຣ. ພຣະຍຸທິສຖິຣຂໍໃຫ້ອະທິບາຍວ່າ ເກດາຣຖືກສ້າງຕັ້ງຢູ່ຝັ່ງເໜືອແນວໃດ. ມາຣະກັນເດຍເລົ່າຕຳນານຕົ້ນກຳເນີດ: ໃນຕົ້ນກຣິຕະຍຸກ ຄຳສາບທີ່ກ່ຽວກັບ ປັດມາ/ສຣີ ເຮັດໃຫ້ດິນແດນຂອງ ພຣະລິສີ ພຣຶກຸ ບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະ ຄືກັບ “ຂາດເວດ”. ພຣຶກຸບຳເນັດຕະປະສະຍາ 1,000 ປີ ຈົນພຣະສິວະປາກົດເປັນລິງຄະ ຜຸດຂຶ້ນຈາກຊັ້ນໂລກໃຕ້. ພຣຶກຸສັນລະເສີນພຣະສິວະເປັນ Sthāṇu ແລະ Tryambaka ແລ້ວຂໍໃຫ້ຟື້ນຄືນຄວາມບໍລິສຸດຂອງກະເສດ. ພຣະສິວະປະກາດຕັ້ງ “ອາດິ-ລິງຄະ” ຊື່ ເກດາຣ ແລະ ຕັ້ງລິງຄະອີກ 10 ອົງ; ອົງທີ 11 ຢູ່ກາງແບບມອງບໍ່ເຫັນ ເພື່ອຊຳລະພື້ນທີ່. ຍັງມີ ອາດິຕະ 12, ທຸຣຄາ 18, ກະເສດຣະປາລ 16 ແລະ ມາຕຣະທີ່ກ່ຽວກັບ ວີຣະພັດຣະ ສະຖິດຢູ່ເພື່ອປົກປ້ອງ. ຕອນທ້າຍກ່າວຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳຕອນເຊົ້າຢ່າງມີວິໄນໃນເດືອນ Nāgha, ບູຊາເກດາຣ, ແລະ ເຮັດ śrāddha ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຈະເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈ ລຶບບາບ ແລະ ທຳລາຍຄວາມໂສກເສົ້າ.
Adhyaya 184
धौतपापतीर्थमाहात्म्यम् (Māhātmya of the Dhoutapāpa Tīrtha)
ບົດ 184 ເປັນການສະແດງມະຫາຕະມະຍະຂອງຕີຣຖະ «ດໂຫຕະປາປະ» (ວິດໂຫຕະປາປະ) ໃກ້ກັບ ພຣຶກຸ-ຕີຣຖະ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ. ພຣະມາຣກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ ສະຖານທີ່ນີ້ມີຊື່ສຽງໃນການຊຳລະບາບ ແລະ ພຣະສິວະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເພື່ອຖວາຍກຽດແກ່ພຣຶກຸ. ການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ໃຫ້ຜົນປົດປ່ອຍຈາກບາບ ແມ່ນແຕ່ຈິດໃຈບໍ່ບໍລິສຸດ; ແຕ່ຖ້າປະຕິບັດຕາມພິທີ—ອາບພິທີ, ບູຊາພຣະສິວະ, ແລະ ຖວາຍບູຊາແກ່ເທວະ ແລະ ປິຕຣິ—ຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດຄົບຖ້ວນ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ «ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ» ອັນເປັນມົນທິນທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ບໍ່ເຂົ້າມາ ຫຼື ຖືກທຳລາຍໃນທີ່ນີ້. ພຣະມາຣກັນເດຍະ ຕອບດ້ວຍຕຳນານກ່ຽວກັບກຳເນີດ: ພຣະສິວະໄດ້ຮັບພຣະຫມະຫັດຕະຍາເມື່ອຕັດຫົວໜຶ່ງຂອງພຣະພຣະຫມາ; ມົນທິນນັ້ນຕາມຕິດຈົນຖືກ «ສັ່ນອອກ» ໂດຍທຳມະທີ່ປາກົດເປັນງົວຜູ້ (ວຶຣສະ) ແລະ ໄດ້ສະຖາປະນາເທວີ «ດໂຫເຕສະວະຣີ» ເປັນພະລັງທຳລາຍພຣະຫມະຫັດຕະຍາ. ບົດນີ້ຍັງພາບພຣະຫມະຫັດຕະຍາເປັນສິ່ງນ່າຢ້ານ ແລະ ຢູ່ໄກຈາກຕີຣຖະ. ບົດຍັງກຳນົດການຖືສິນປະຕິບັດຕາມປະຕິທິນ: ວັນ ອາສະວະຍຸຊະ ຂ້າງຂຶ້ນ ນະວະມີ ແລະ ຊ່ວງ 3 ມື້ຈາກ ສັບຕະມີ; ພ້ອມການອົດອາຫານ, ສະວດວິດ (ຣຶກ/ຢະຊຸສ/ສາມັນ) ແລະ ຈັບປະຄຳ ຄາຍະຕຣີ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວເຖິງການພົ້ນຈາກການລ່ວງລະເມີດຮ້າຍແຮງ, ພອນເລື່ອງລູກຫຼານ, ແລະ ການໄປສູ່ໂລກສະຫວັນຫຼັງຄວາມຕາຍ; ທັງຍັງກ່າວອ້າງວ່າ ການຕາຍດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈເອງທີ່ນັ້ນ ນຳໄປສູ່ສະຖານະທິບພະ, ໃນກອບຄວາມເຊື່ອທາງຕີຣຖະຂອງຄຳພີ.
Adhyaya 185
Ēraṇḍī-tīrtha Māhātmya (एरण्डीतीर्थमाहात्म्य) — Ritual Bathing, Upavāsa, and Tarpaṇa on Āśvayuja Śukla Caturdaśī
ໃນອັດຍາຍນີ້ ພຣະມະຫາຣິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຄໍາສອນທາງທິດສະດີ–ພິທີກຳຢ່າງກະຊັບ ແກ່ກະສັດມະຫີປາລ ໃຫ້ໄປຍັງ ເອຣັນດີ-ຕີຣຖະ ອັນສັກສິດ. ທ່ານຍືນຢັນວ່າ ພຽງແຕ່ອາບນ້ຳຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກໍເປັນການຊໍາລະບາບອັນແຮງກ້າ ດັ່ງການກໍາຈັດອະກຸສົນອັນໜັກ. ຕໍ່ມາ ໄດ້ກໍານົດວັນປະຕິບັດ: ໃນເດືອນ ອາສວະຢຸຊະ ວັນຈັນທຣະທີ 14 (ຈະຕຸຣະດະສີ) ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (ສຸກລະປັກສະ) ຄວນຖືອຸປະວາສ (ອົດອາຫານ) ອາບນ້ຳດ້ວຍຈິດໃຈສະຫງົບມີວິໄນ ແລະເຮັດ ຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ແກ່ປິຕຣິ ແລະເທວະດາ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃນໂລກ—ໄດ້ບຸດຜູ້ມີຊັບສົມບັດ ແລະຄວາມງາມ, ອາຍຸຍືນ—ແລະຫຼັງຕາຍໄປສູ່ ສິວະໂລກ; ພ້ອມຢ້ຳວ່າ ຢ່າໃຫ້ມີຄວາມສົງໄສໃນຜົນນີ້ເລີຍ.
Adhyaya 186
Garuḍa-tapas, Mahādeva-varadāna, and Cāmuṇḍā–Kanakeśvarī-stuti at a Tīrtha
ມາຣະກັນເດຍເລົ່າເຫດການທີ່ຜູກພັນກັບຕີຣຖະ: ກະຣຸດາປະພຶດຕະປະສະຍາ ແລະ ບູຊາພຣະມະເຫສະວະຣະ (ສີວະ) ຢູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສົ່ງ ຈົນພຣະສີວະປາກົດ ແລະ ມີການສົນທະນາເລື່ອງພອນ. ກະຣຸດາຂໍສອງສິ່ງທີ່ຫາຍາກ—ເປັນພາຫະນະຂອງພຣະວິສນຸ ແລະ ເປັນເຈົ້າເຫນືອນົກ (ອິນດຣະໃນຫມູ່ປັກສິນ). ພຣະສີວະຊີ້ໃຫ້ເຫັນລຳດັບຈັກກະວານ ແລະ ຄວາມເປັນເອກະລັກຂອງຕຳແໜ່ງອິນດຣະ ແຕ່ກໍປະທານພອນແບບມີເງື່ອນໄຂ: ກະຣຸດາຈະເປັນຜູ້ທົດທອນພຣະອົງຜູ້ຖືສັງຂ໌-ຈັກຣະ-ຄະທາ ແລະ ເປັນຫົວໜ້າໃນຫມູ່ນົກ. ຫຼັງຈາກພຣະສີວະເສດຈາກໄປ ກະຣຸດາບູຊາເທວີຈາມຸນດາຜູ້ດຸດັນ ມີພາບພົວພັນກັບປ່າຊ້າ ແລະ ຍົກຍ້ອງດ້ວຍສະຕຸຕິອັນຍາວ. ການສັນລະເສີນນັ້ນຍັງເຜີຍໂສມເທວີເປັນກະນະເກສະວະຣີ ພຣະແມ່ຜູ້ສະຫວ່າງໄສປົກປ້ອງ ແລະ ເປັນປະຣະ-ສັກຕິ ຜູ້ກະທຳໃນການສ້າງ ຮັກສາ ແລະ ທຳລາຍ. ຈາມຸນດາປະທານຄວາມຄົງກະພັນ ແລະ ຊະນະເໜືອເທວະ-ອະສຸຣະ ພ້ອມຮັບປາກຢູ່ໃກ້ຕີຣຖະ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນຕີຣຖະ: ອາບນ້ຳ ແລະ ບູຊາຈະໄດ້ບຸນເທົ່າຍັດຍະ, ສຳເລັດສິດທິຍົກ ແລະ ໄປສູ່ທີ່ຢູ່ອັນມົງຄຸນຫຼັງຄວາມຕາຍ ພ້ອມຂະບວນຍົກຄິນີ.
Adhyaya 187
कालाग्निरुद्र-स्वयम्भू-लिङ्गमाहात्म्य (Kālāgnirudra Svayambhū Liṅga Māhātmya)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະລິສີ ມາຣກັນເດຍ ຕໍ່ກະສັດຜູ້ຟັງ ກ່ຽວກັບລໍາດັບການເດີນທາງຈາລິກະທຳ ແລະ ຄວາມໝາຍທາງເທວະວິທະຍາຂອງລິງຄະອັນມີຊື່ສຽງ. ທ່ານຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປບູຊາ ຈາເລສະວະ (Jāleśvara) ທີ່ ພຣຶກຸກັດຈະ (Bhṛgukaccha) ໂດຍກ່າວວ່າເປັນລິງຄະ “ສະວະຍັມພູ” (svayambhū) ບັງເກີດເອງ ມີນາມວ່າ ກາລາກນິຣຸດຣະ (Kālāgnirudra) ມາແຕ່ໂບຮານ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າຊ່ວຍບັນເທົາບາບ ແລະ ລະລາຍທຸກຂ໌ໄພ ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍພຣະກະຣຸນາເພື່ອກໍາຈັດ “ເກສະຕຣະ-ປາປະ” (ບາບທີ່ຕິດກັບພື້ນທີ່)។ ຕໍານານເລົ່າວ່າໃນກັລປະກ່ອນ ອະສຸຣະໄດ້ຄອບຄອງໂລກທັງສາມ ເຮັດໃຫ້ພິທີເວດ ແລະ ທຳມະເສື່ອມຖອຍ. ຈາກກາລາກນິຣຸດຣະ ເກີດຄວັນດັ້ງເດີມ (dhūma) ແລະຈາກຄວັນນັ້ນ ລິງຄະປາກົດ ທະລຸຜ່ານໂລກໃຕ້ດິນ 7 ຊັ້ນ ແລະຕັ້ງຢູ່ພ້ອມຫຼຸມທາງທິດໃຕ້. ຍັງກ່າວເຖິງອ່າງນ້ໍາກຸນດະທີ່ເກີດຈາກໄຟລຸກ (jvālā-origin kuṇḍa) ອັນເກືອບກັບເຫດການທີ່ພຣະສິວະເຜົາເມືອງ ແລະ ບ່ອນນ້ໍາວົງວຽນຄ້າຍກະແສວົງ (dhūmāvarta)។ ພິທີທີ່ກໍານົດແມ່ນ ອາບນ້ໍາທີ່ຕີຣຖະ ແລະ ໃນນ້ໍາແມ່ນ້ໍານຣະມະດາ, ທໍາ ສຣາດທະ (śrāddha) ແກ່ບັນພະບຸຣຸດ, ບູຊາ ຕຣິໂລຈະນະ (Trilocana) ແລະ ສວດນາມຂອງກາລາກນິຣຸດຣະ; ຜົນຄື “ປະຣະມາ ກະຕິ” (ຈຸດໝາຍສູງສຸດ). ອັດຍາຍຍັງກ່າວວ່າ ພິທີຕາມຄວາມປາຖະໜາ, ການປ້ອງກັນ/ອະພິຈາຣ, ການຫຼຸດອໍານາດສັດຕູ ແລະ ຈຸດປະສົງເກືອບກັບວົງຕະກູນ ທີ່ກະທໍາຢູ່ນີ້ ຈະສໍາເລັດໄວ ໂດຍເປັນການຍົກຍ້ອງອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ ບໍ່ແມ່ນການສົ່ງເສີມຈິດໃຈທາງຈັນຍາບັນໃດໆ។
Adhyaya 188
Śālagrāma-tīrtha Māhātmya (शालग्रामतीर्थमाहात्म्य) — Observances on the Revā/Narmadā Bank
ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ສອນພຣະຣາຊາໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະອັນສັກສິດຊື່ «ຊາລະກຣາມ» ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ/ນະຣະມະດາ. ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນທີ່ບູຊາຂອງເທວະທັງປວງ ແລະກ່າວວ່າ ພຣະພະຄະວານ ວາສຸເທວະ (ທຣິວິກຣະມະ, ຈະນາຣະດະນ) ປະທັບຢູ່ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງຫມົດ. ບົດນີ້ຍັງເຊື່ອມໂຍງຄວາມສັກສິດກັບປະເພນີຂອງນັກຕະປະ ແລະການຈັດຕັ້ງພື້ນທີ່ພິທີສຳລັບດວິຈະ ແລະຜູ້ແສວງຫາທາງທຳ. ຕໍ່ມາໄດ້ກຳນົດວິນັຍຕາມປະຕິທິນ: ເມື່ອເອກາດະສີຂ້າງສວ່າງ ໃນເດືອນ ມາຣກະສີຣສະ ມາຮອດ ຄວນອາບນ້ຳໃນເຣວາ ຖືອົບອາຫານ ແລະຢືນຍາມກາງຄືນດ້ວຍການບູຊາ ພຣະຈະນາຣະດະນ. ເຊົ້າວັນດວາດະສີ ອາບນ້ຳອີກຄັ້ງ ຖວາຍຕະຣະປະນະແກ່ເທວະ ແລະບັນພະບຸຣຸດ ພ້ອມປະກອບສຣາດທະໃຫ້ຖືກຕ້ອງ. ຄວນເຄົາລົບບຣາຫມະນະຕາມກຳລັງ ດ້ວຍທານເຊັ່ນ ຄຳ, ຜ້າ, ອາຫານ ຂໍອະໄພ ແລະຕັ້ງຈິດພັກດີຕໍ່ພຣະອົງ (ມີນາມ «ຂະຄະ-ທະວະຈະ»). ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມໂສກ ພົ້ນຈາກບາບຫນັກ (ຮວມທັງ ບຣະຫມະຫັດຕະຍາ) ແລະໄດ້ສະພາບທີ່ມຸ່ງສູ່ມົກສະ ດ້ວຍການດາຣຊະນະຊາລະກຣາມຊ້ຳໆ ແລະການລະລຶກນາຣາຍະນະ; ຜູ້ສະຫລະໂລກທີ່ຝຶກສະມາທິກໍຈະໄດ້ບັນລຸສະຖານສູງສຸດຂອງ ມູຣາຣີ ຢູ່ນັ້ນເຊັ່ນກັນ.
Adhyaya 189
पञ्चवराहदर्शन-व्रत-फलश्रुति (Vision of the Five Varāhas: Vrata Procedure and Promised Fruits)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳຢຸທິສຖິຣະໄປຫາຕີຣຖະອັນ “ງາມສຸດຍອດ” ທີ່ລະລຶກພຣະວິສນຸໃນຮູບວະຣາຫະ ເປັນຜູ້ຍົກແຜ່ນດິນ (ທະຣະນີທະຣ)។ ໃນເລື່ອງກຳເນີດໂລກທີ່ສອດແຊກ ພຣະຫຣິພັກຢູ່ໃນໂຍກນິທຣາ ບນຕຽງນາກໃນມະຫາສະໝຸດນ້ຳນົມ; ເມື່ອແຜ່ນດິນຈົມເນື່ອງຈາກພາລະ ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງວອນຂໍໃຫ້ຟື້ນຟູຄວາມສົມດຸນຂອງຈັກກະວານ. ພຣະວິສນຸຈຶ່ງຮັບຮູບວະຣາຫະ ມີງາດແຂງກ້າ ແລະຍົກແຜ່ນດິນຂຶ້ນໄວ້ເທິງງາດຂອງພຣະອົງ। ຕໍ່ມາ ອະທິຍາຍນີ້ລຽງລຳດັບການປາກົດ 5 ປະການຂອງວະຣາຫະ ຕາມຝັ່ງເໜືອແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ແລະສະຖານທີ່ຈຳເພາະຂອງຮູບທີ 1 ຫາ 5; ຮູບທີ 5 ເອີ້ນວ່າ ອຸດີຣະນ-ວະຣາຫະ ສຳພັນກັບ ພຣຶກຸກັດຈະ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງກຳນົດພິທີວຣະຕະ: ໃນເດືອນເຈຍສຖະ ຂ້າງຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະວັນເອກາດະຊີ ຜູ້ແສວງບຸນຮັກສາອາຫານຮະມັດ (ຮະວິສຍະ), ຕື່ນຄ່ຳ (ຊາກະຣະນ), ອາບນ້ຳແມ່ນ້ຳ, ບູຊາບັນພະບຸລຸດແລະເທວະດ້ວຍງາແລະຂ້າວບາເລ, ແລະໃຫ້ທານແບບຂັ້ນ (ງົວ, ມ້າ, ຄຳ, ທີ່ດິນ) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຮັບ ພ້ອມກັບການນະມັດສະການທຸກຈຸດຂອງວະຣາຫະ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການໄດ້ເຫັນວະຣາຫະທັງ 5 ພ້ອມກັນ ຄຽງຄູ່ພິທີນັຣມະດາ ແລະການລະລຶກນາຣາຍະນະ ຈະທຳລາຍບາບໜັກໆ ແລະນຳໄປສູ່ມຸກຕິ; ອີກທັງຄຳຢືນຢັນຕາມອຳນາດພຣະສັງກະຣະ ກ່າວວ່າ ຜູ້ດັດສະນະ Loṭaṇeśvara ຕາມການເວລາ ຈະພົ້ນຈາກການເກີດເປັນຮ່າງກາຍ।
Adhyaya 190
चन्द्रहास-समतीर्थमाहात्म्य (Chandra-hāsa & Somatīrtha Māhātmya)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໂດຍຢຸດທິສຖິຣະ ຖາມມາຣະກັນເດຍ ໃຫ້ອະທິບາຍວ່າ ໂສມະ (ເທວະແຫ່ງດວງຈັນ) ໄດ້ບັນລຸສິດທິສູງສຸດທີ່ ໂສມະຕີຣະຖະ ຫຼື ຈັນທຣະຫາສ ອັນເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເທວະທັງປວງນັບຖື. ມາຣະກັນເດຍເລົ່າວ່າ ດັກສະ ໄດ້ສາບໂສມະໃຫ້ເປັນໂຣກຊຸດໂຊມ (ກະສະຍະໂຣກ) ເນື່ອງຈາກລະເລີຍໜ້າທີ່ຄອບຄົວ ແລະຂະຫຍາຍໄປສູ່ຄຳສອນເລື່ອງທຳມະຂອງຄົນຄອບຄົວ ກັບຜົນກຳຂອງການປະພຶດ. ຕໍ່ມາ ໂສມະໄດ້ອອກຈາລິກໄປຕາມຕີຣະຖະຫຼາຍແຫ່ງ ຈົນເຖິງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ ແລະປະຕິບັດວິໄນຢ່າງຍາວນານ: ອົບອາຫານ, ທານ, ວຣະຕະ ແລະການສຳລວມອິນຊີ ເປັນເວລາ 12 ປີ. ດ້ວຍຕະປະນັ້ນ ທ່ານພົ້ນຈາກຄວາມທຸກ ແລະໄດ້ສະຖາປະນາມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ເປັນຜູ້ກຳຈັດບາບໃຫຍ່ ກ່ອນກັບໄປສູ່ໂລກອັນສູງສົ່ງ. ບົດນີ້ຍັງຊູ້ວ່າ ການສະຖາປະນາເທວະ ແລະການບູຊາ ໃຫ້ຜົນບຸນທີ່ຍືນຍາວ. ທ້າຍສຸດ ມີຂໍ້ກຳນົດພິທີກຳສຳລັບການອາບນ້ຳ ແລະບູຊາທີ່ ຈັນທຣະຫາສ/ໂສມະຕີຣະຖະ ໂດຍເນັ້ນວັນຕາມຈັນທະປະຕິທິນ, ວັນຈັນ, ແລະເວລາຄຣາສ. ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ແມ່ນ ຄວາມບໍລິສຸດ, ສຸຂະພາບດີ, ຄວາມສຸກສະບາຍ ແລະການພົ້ນຈາກມົນທິນຄວາມຜິດພາດ.
Adhyaya 191
सिद्धेश्वर-लिङ्गमाहात्म्यं तथा द्वादशादित्य-तपःफल-प्रशंसा (Siddheśvara Liṅga Māhātmya and the Merit of the Twelve Ādityas’ Austerity)
ບົດນີ້ເລີ່ມດ້ວຍພຣະມາຣກັນເດຍ ຊີ້ນຳຜູ້ເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ ສິດເທສະວະຣ ແລະ ລິງຄະທີ່ເກີດຂຶ້ນເອງ (svāyambhuva) ຢູ່ໃກ້ໆ ທີ່ຖືກພັນນາວ່າ «ໄຫຼນ້ຳອະມຣິຕ»। ພຽງໄດ້ດາຣະຊະນະທັນທີ ກໍໄດ້ບຸນອັນໃຫຍ່ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສັກສິດພິເສດຂອງຕີຣຖະນີ້। ຕໍ່ມາ ຢຸທິສຖິຣ ຖາມວ່າ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບສິດທິ (siddhi) ທີ່ສິດເທສະວະຣແນວໃດ ໂດຍເນັ້ນເຖິງ «ອາທິຕະ 12»। ພຣະມາຣກັນເດຍ ນັບລາຍນາມ ດວາດະສະອາທິຕະ—ອິນດຣະ, ທາຕາ, ພະກະ, ທວັສຕາ, ມິຕຣະ, ວະຣຸນະ, ອາຣະຍະມັນ, ວິວັສວານ, ສະວິຕຣິ, ປູສັນ, ອັມສຸມານ ແລະ ວິສນຸ—ແລະອະທິບາຍວ່າ ເພາະປາຖະໜາສະຖານະແຫ່ງດວງອາທິດ ພວກເຂົາໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ທີ່ສິດເທສະວະຣ। ຄວາມສຳເລັດຖືກປະກາດໂດຍການສະຖາປະນາ ທິວາກະຣ ຢູ່ຕີຣຖະນັ້ນ ຜ່ານການແບ່ງ «ອັມສະ» (ສ່ວນພະລັງ) ຂອງດວງອາທິດ ແລະສະຖານທີ່ກໍໄດ້ຊື່ສຽງກວ້າງຂວາງ। ທ້າຍບົດ ໄດ້ເຊື່ອມໂຍງອາທິຕະກັບພາລະກິດຈັກກະວານໃນຍາມລະລາຍ ແລະການຈັດວາງຕາມທິດ (dik-vyavasthā) ຂອງພະລັງດວງອາທິດ। ພ້ອມກັນນັ້ນ ກ່າວເຖິງຈັນຍາບັນການຈາລິກແລະຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳຕອນເຊົ້າແລ້ວດາຣະຊະນະດວາດະສະອາທິຕະ ທຳລາຍບາບທາງຄຳເວົ້າ ທາງໃຈ ແລະການກະທຳ; ປະທັກສິນາເທົ່າກັບການວຽນຮອບໂລກ; ອົດອາຫານໃນວັນສັບຕະມີທີ່ຕີຣຖະນີ້ໄດ້ຜົນພິເສດ; ການວຽນຮອບຊ້ຳໆນຳໄປສູ່ການພົ້ນໂລກພະຍາດ ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ເຊັ່ນ ສຸຂະພາບ ແລະລູກຫຼານ ດັ່ງຄຳສັນລະເສີນຜົນບຸນຂອງການບູຊາຢ່າງມີວິໄນ।
Adhyaya 192
देवतीर्थ-दर्शनम्, नरनारायण-तपः, उर्वश्युत्पत्तिः (Devatīrtha, the Nara–Nārāyaṇa Austerity, and the Origin of Urvaśī)
ອັດທະຍາຍ 192 ເລີ່ມດ້ວຍພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນ ເທວະຕີຣຖ (Devatīrtha) ອັນສູງສົ່ງ ທີ່ກ່າວວ່າເພີ່ງແຕ່ໄດ້ເຫັນກໍຊໍາລະບາບໄດ້. ຢູທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ “ສຣີປະຕິ” (Śrīpati) ແມ່ນໃຜ ແລະ ເກສະວະ (Keśava) ກ່ຽວພັນກັບສາຍຕະກູນ ພຣຶກຸ (Bhṛgu) ຢ່າງໃດ. ມາຣະກັນເດຍ ຕອບແບບຫຍໍ້ ແລ້ວນໍາເຂົ້າສູ່ກອບເລື່ອງກໍາເນີດໂລກແລະວົງສາ: ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເກີດຈາກ ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa) ແລະຕໍ່ມາມີ ດັກສະ (Dakṣa) ແລະ ທັມມະ (Dharma) ຢູ່ໃນສາຍສືບທອດ. ທ່ານໄດ້ກ່າວຊື່ພຣະມະເຫສີຂອງທັມມະ 10 ພຣະອົງ (Daśa-dharmapatnīs) ແລະຈາກນາງເຫຼົ່ານັ້ນ ພວກສາດຫຍະ (Sādhyas) ໄດ້ໃຫ້ກໍາເນີດບຸດທີ່ຖືກຮຽກວ່າ ນະຣະ (Nara), ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa), ຫະຣິ (Hari) ແລະ ກຣິສນະ (Kṛṣṇa) ໂດຍຖືວ່າເປັນພາກສ່ວນຂອງ ພຣະວິສນຸ (Viṣṇu). ນະຣະ–ນາຣາຍະນະ ບໍາເພັນຕະປະ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດຢູ່ ຄັນທະມາດະນະ (Gandhamādana) ຈົນເກີດຄວາມສັ່ນສະເທືອນໃນຈັກກະວານ. ອິນທຣະ (Indra) ກັງວົນຕໍ່ອໍານາດຕະປະ ຈຶ່ງສົ່ງອັບສະຣາ ພ້ອມກັບ ກາມະ (Kāma) ແລະ ວະສັນຕາ (Vasantā) ໄປລໍ້ລວງດ້ວຍການຟ້ອນຮໍາ ດົນຕຣີ ແລະສິ່ງຢົກຍ້ອງອາລົມ. ແຕ່ການລໍ້ລວງບໍ່ສໍາເລັດ: ພຣະລິສີທັງສອງມັ່ນຄົງ ເຫມືອນໂຄມໄຟທີ່ບໍ່ມີລົມ ແລະເຫມືອນທະເລທີ່ສະຫງົບ. ນາຣາຍະນະ ຈຶ່ງປະກົດສະຕຣີຜູ້ງາມຫາທຽບບໍ່ໄດ້ຈາກພຣະອົງ (ຈາກພຣະຂາ) ເອີ້ນວ່າ ອຸຣະວະຊີ (Urvaśī) ງາມເຫນືອອັບສະຣາທັງປວງ. ຜູ້ມາຈາກສະຫວັນສັນລະເສີນ ນະຣະ–ນາຣາຍະນະ; ນາຣາຍະນະ ກ່າວທຳມະທິດສະດີວ່າ ອາດຕະສູງສຸດສະຖິດຢູ່ໃນສັດທັງປວງ ດັ່ງນັ້ນ ຣາຄະ–ເທວະສະ (rāga–dveṣa) ແລະອາລົມແບ່ງແຍກບໍ່ອາດຕັ້ງຢູ່ໃນຜູ້ມີປັນຍາຖືກຕ້ອງ. ພຣະອົງສັ່ງໃຫ້ນໍາ ອຸຣະວະຊີ ໄປຫາ ອິນທຣະ ແລະຢືນຢັນວ່າ ຕະປະຂອງພວກພຣະອົງເພື່ອຊີ້ທາງທີ່ຖືກ ແລະປົກປ້ອງໂລກ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອກາມະສຸກ ຫຼືແຂ່ງຂັນກັບເທວະດາ.
Adhyaya 193
नारायणस्य विश्वरूपदर्शनम् (Nārāyaṇa’s Vision of the Cosmic Form)
ບົດ 193 ເປັນການສົນທະນາທາງເທວະວິທະຍາ ຜ່ານການເລົ່າຂອງພຣະຣິສີ ມາຣະກັນເດຍ. ກຸ່ມອັບສະຣາ ໂດຍມີ ວະສັນຕະກາມາ ແລະ ອຸຣະວະສີ ເປັນຕົວແທນ ໄດ້ກົ້ມກາບ ແລະວອນຂໍພຣະນາຣາຍະນະ ໃຫ້ເຫັນ “ຮູບສາກົນ” ໂດຍກົງ ພ້ອມຢືນຢັນວ່າ ຄຳສອນກ່ອນໜ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼັກທີ່ພວກນາງສືບຫາ ແຈ້ງຊັດແລ້ວ. ພຣະນາຣາຍະນະຈຶ່ງປະທານພຣະກະລຸນາ ເປີດເຜີຍວ່າ ໂລກທັງປວງ ແລະສັດທັງຫຼາຍ ຢູ່ໃນພຣະກາຍຂອງພຣະອົງ. ພາຍໃນນັ້ນມີການພັນນາເຖິງ ພຣະພຣະຫມາ, ພຣະອິນທຣາ, ຣຸທຣະ, ອາທິຕະ, ວະສຸ ແລະຫມູ່ກຶ່ງເທວະເຊັ່ນ ຢັກສະ, ຄັນທັຣວະ, ສິດທະ ພ້ອມທັງມະນຸດ, ສັດ, ພືດ, ແມ່ນ້ຳ, ພູ, ມະຫາສະໝຸດ, ເກາະ ແລະທ້ອງຟ້າ. ອັບສະຣາທັງຫຼາຍຈຶ່ງສັນລະເສີນດ້ວຍບົດສະຕູຕິ ວ່າພຣະນາຣາຍະນະເປັນຖານຮອງຂອງທາດ ແລະອິນທຣີ, ເປັນຜູ້ຮູ້ແລະຜູ້ເຫັນອັນເອກະ, ແລະສັດທັງປວງເປັນສ່ວນນ້ອຍໆ ທີ່ຮ່ວມຢູ່ໃນພຣະອົງ. ເມື່ອຖືກຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທັດສະນະຄອບງຳ ພວກນາງຂໍໃຫ້ຖອນຮູບສາກົນນັ້ນ. ພຣະນາຣາຍະນະຈຶ່ງຮວບຮວມການປະກົດກັບຄືນ ແລະສອນວ່າ ສັດທັງຫຼາຍເປັນພາກສ່ວນຂອງພຣະອົງ ພ້ອມຊີ້ນຳໃຫ້ມີສາມະຕາ ຕໍ່ເທວະ, ມະນຸດ, ແລະສັດ. ທ້າຍບົດ ມາຣະກັນເດຍໄດ້ເຕືອນສັ່ງສອນກະສັດວ່າ ການພິຈາລະນາສະມາທິເຖິງ ເກສະວະ ຜູ້ສະຖິດໃນສັດທັງປວງ ຊ່ວຍໜຸນມຸກຕິ ແລະເມື່ອເຂົ້າໃຈວ່າໂລກຖືກປະກອບດ້ວຍ ວາສຸເທວະ ຄວາມປະທັດປະທານ ແລະຄວາມແບ່ງແຍກຈະອ່ອນລົງ।
Adhyaya 194
मूलश्रीपतिवैश्वानरूपदर्शनम् तथा नारायणगिरि-देवतीर्थ-प्रादुर्भावः (Vision of the Vaiśvarūpa, the cult of Mūlaśrīpati, and the arising of Nārāyaṇagiri & Devatīrtha)
ມາກັນເດຍເລົ່າໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະຟັງເຖິງເຫດການຕໍ່ເນື່ອງ: ເທວະທັງຫຼາຍຕື່ນຕະລຶງຕໍ່ການປະກາດຮູບວິສະວະຣູປ (ຮູບສາກົນ) ຂອງພຣະວິສນຸ ແລະການປາກົດຂອງອຸຣະວະສີ. ພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ຜູ້ເກີດຈາກວົງສາພຣຶກຸ ຕັ້ງໃຈຈະໄດ້ພຣະນາຣາຍະນະເປັນຄູ່ຄອງ ໂດຍປະຕິບັດຕະປັສຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ພິຈາລະນາວຣະຕະ, ທານ, ວິໄນ ແລະການຮັບໃຊ້. ນາງບຳເນັດອະສະເກສິສຢູ່ຊາຍຝັ່ງທະເລເປັນເວລາໜຶ່ງພັນປີເທວະ. ເທວະທັງຫຼາຍບໍ່ອາດເປີດເຜີຍຮູບວິສະວະຣູປໄດ້ ຈຶ່ງໄປກາບທູນພຣະນາຣາຍະນະ; ພຣະວິສນຸເສດັດມາຫາພຣະສຣີ ປະທານພອນ ແລະສະແດງຮູບວິສະວະຣູປ. ພຣະອົງສອນຫຼັກການບູຊາແນວພັນຈະຣາຕຣະ: ບູຊາປະຈຳວັນໃຫ້ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະກຽດສັກ; ພຣະຫມະຈັຣຍະແມ່ນຕະປັສຢາພື້ນຖານ. ພຣະເທວະຖືກເອີ້ນວ່າ «ມູລະສຣີປະຕິ» ແລະການອາບນ້ຳແມ່ນ້ຳເຣວາດ້ວຍການສຳລວມກາຍໃຈ ນຳໄປສູ່ຜົນທີ່ປາດຖະໜາ ແລະເພີ່ມພູນບຸນຂອງທານ. ພຣະສຣີຂໍໃຫ້ຊີວິດຄອບຄົວຕາມທຳມະເປັນແນວທາງ; ພຣະນາຣາຍະນະຈຶ່ງສະຖາປະນານາມ «ນາຣາຍະນະຄິຣິ» ແລະອະທິບາຍວ່າການລະລຶກນາມນີ້ໃຫ້ຄຸນການຊ່ວຍພົ້ນ. ຕໍ່ມາໄດ້ພັນລະນາພິທີມົງຄຸນ-ຍັດຍະ: ພຣະພຣະຫມາ ແລະຣິສີເປັນຜູ້ປະກອບ, ມະຫາສະໝຸດມອບສົມບັດ, ກຸເບຣະມອບຄວາມຮັ່ງມີ, ວິສະວະກັມມະສ້າງເຮືອນດັ່ງອັນມະນີ. ສຸດທ້າຍເກີດຕີຣຖະສຳລັບອາບອະວະພຣຶຖະ: ຈາກນ້ຳທີ່ພຣະວິສນຸລ້າງພຣະບາດ ມີສາຍນ້ຳບໍລິສຸດໄຫຼໄປຮອດແມ່ນ້ຳເຣວາ ເອີ້ນວ່າ «ເທວະຕີຣຖະ» ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າຊຳລະບາບຢ່າງຍິ່ງ ແລະມີບຸນເຫນືອກວ່າອະວະພຣຶຖະຂອງອັສວະເມທະຫຼາຍຄັ້ງຕາມທີ່ກ່າວໄວ້.
Adhyaya 195
Devatīrtha Māhātmya and Ekādaśī–Nīrājana Observances (देवतीर्थमाहात्म्य तथा एकादशी-नीराजनविधानम्)
ອັດທະຍາຍນີ້ເລີ່ມດ້ວຍພຣະຍຸທິສຖິຣະຖາມເຖິງຊື່ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ (ມາຫາຕມະຍະ) ແລະຜົນຂອງການອາບນ້ຳ ແລະການໃຫ້ທານທີ່ເທວະຕີຣຖະ; ຈາກນັ້ນພຣະມາຣະກັນເດຍະອະທິບາຍຫຼັກທຳທາງເທວະວິທະຍາ. ທ່ານກ່າວວ່າ ຕີຣຖະທັງຫຼາຍທີ່ເທວະ ແລະລິສີນັບຖື ຖືກພຣະວິສນຸພິຈາລະນາ ແລະຮວມເປັນໜຶ່ງຢູ່ທີ່ນີ້ ເຮັດໃຫ້ເທວະຕີຣຖະເປັນສູນກາງຈາລິກຂອງສາຍໄວສນະວະ. ການອາບນ້ຳທີ່ນີ້ຖືກຍົກຂຶ້ນວ່າເທົ່າກັບອາບນ້ຳໃນຕີຣຖະທັງປວງ ແລະບໍ່ມີທີ່ໃດທຽບໄດ້. ຕໍ່ມາ ກ່າວເຖິງບຸນກຳຂອງພິທີໃນເວລາຄຣາຫະນະ (ຄຣາສ) ວ່າໃຫ້ຜົນ “ອະນັນຕະ” ບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ. ມີການລຽງລາຍການທານຫຼາຍຢ່າງ—ຄຳ, ທີ່ດິນ, ງົວ ແລະອື່ນໆ—ພ້ອມການກຳນົດຄ່າຕາມເທວະ; ແລະສະຫຼຸບວ່າ ທານໃດໆທີ່ໃຫ້ດ້ວຍສັດທາທີ່ເທວະຕີຣຖະ ຈະໃຫ້ຜົນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ອັດທະຍາຍນີ້ຍັງກຳນົດວິນັຍບັກຕິໃນວັນເອກາດະສີ: ອາບນ້ຳ (ຮວມນ້ຳນະຣະມະດາ), ອົບອາຫານ, ບູຊາພຣະສຣີປະຕິ, ຕື່ນຢູ່ທັງຄືນ, ປຸກພຣະດ້ວຍໂຄມໄຟນ້ຳມັນເນີຍ; ແລະໃນເຊົ້າວັນດວາດະສີ ໃຫ້ເກຍດພຣາຫມັນ ແລະຄູ່ຜົວເມຍດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງ, ເຄື່ອງປະດັບ, ໝາກພູ, ດອກໄມ້, ທູບ, ແລະນ້ຳຫອມ. ຍັງລະບຸວັດຖຸບູຊາ (ນົມແລະຂອງຈາກນົມ, ນ້ຳຕີຣຖະ, ຜ້າດີ, ກິ່ນຫອມ, ນະໄວເທຍ, ໂຄມໄຟ) ແລະກ່າວເຖິງການໄປສູ່ວິສນຸໂລກຫຼັງຄວາມຕາຍ. ທ້າຍສຸດ ຜະລະສຣຸຕິຍົກຍ້ອງນີຣາຈະນະປະຈຳວັນວ່າໃຫ້ຄວາມຄຸ້ມຄອງແລະສຸຂະພາບ, ການນຳສ່ວນທີ່ເຫຼືອຈາກໂຄມໄຟມາທາຕາ, ແລະບຸນຂອງການຟັງ/ສວດມາຫາຕມະຍະ ພ້ອມການເຊື່ອມໂຍງກັບຄວາມພໍໃຈຂອງບັນພະບຸລຸດໃນພິທີສຣາດທະ.
Adhyaya 196
हंसतीर्थमाहात्म्य (Hamsa Tīrtha Māhātmya) — Merit of Bathing, Donation, and Renunciation
ບົດ 196 ນຳເສີນຄຳແນະນຳການເດີນທາງຂອງພຣະມາຣະກັນເດຍ ໃຫ້ຜູ້ຟັງໄປຫາ ຫັມສະຕີຣຖະ (Haṃsatīrtha) ທີ່ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນທ່ານ້ຳສັກສິດທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ອຳນາດຂອງຕີຣຖະນີ້ຖືກອະທິບາຍຜ່ານນິທານກຳເນີດ: ຫັມສາໂຕໜຶ່ງໄດ້ບຳເນັດຕະປະ (tapas) ຢູ່ທີ່ນີ້ ແລະໄດ້ຮັບສະຖານະເປັນພາຫະນະຂອງພຣະພຣົມ (brahma-vāhana) ເປັນຫຼັກຖານແຫ່ງພະລັງບຸນຂອງສະຖານທີ່. ຕໍ່ມາ ບົດກ່າວເຖິງລະບຽບພິທີ-ຈິດທຳ: ຜູ້ແສວງບຸນທີ່ອາບນ້ຳຢູ່ຫັມສະຕີຣຖະ ແລະຖວາຍທານຄຳ (kāñcana-dāna) ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ໄປສູ່ພຣະພຣົມໂລກ. ຜົນບຸນຖືກພັນລະນາດ້ວຍພາບອັນງາມ: ເດີນທາງໃນພາຫະນະສະຫວັນທີ່ຫັມສາລາກ, ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນອ່ອນ, ມີຄວາມສຸກສົມປາດຖະໜາ ແລະມີອັບສະຣາຫຼາຍກຸ່ມຄອຍຮັບໃຊ້. ຫຼັງຈາກເສວຍສຸກຕາມປາດຖະໜາ ວິນຍານຈະກັບມາເກີດເປັນມະນຸດອີກພ້ອມ jāti-smaraṇa (ຄວາມຈື່ຈຳຊາດກ່ອນ) ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງກຳ. ທ້າຍສຸດ ຜູ້ທີ່ສະຫຼະກາຍດ້ວຍສັນຍາສ (saṃnyāsa) ຈະໄດ້ຮັບໂມກສະ (mokṣa); ແລະຜົນຂອງຕີຣຖະນີ້ຖືກສະຫຼຸບວ່າ ທຳລາຍບາບ, ເພີ່ມພູນບຸນ, ແລະຂັບໄລ່ຄວາມໂສກເສົ້າ.
Adhyaya 197
Mūlasthāna-Sūryatīrtha Māhātmya (Glorification of the Mūlasthāna Solar Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາບັນຍາຍຂອງລະສີມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບສູຣະຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງ ຊື່ “ມູລະສະຖານະ” ທີ່ຖືກນັບເປັນສະຖານທີ່ “ຮາກ” ອັນມົງຄຸນ ສຳພັນກັບປັດມະຈາ (ພຣະພຣະຫມາ) ແລະການປະດິດຕັ້ງພຣະພາສະກະຣະ (ພຣະອາທິດ). ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກທີ່ມີວິໄນ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະມະດາ (ເຣວາ) ຈະອາບນ້ຳດ້ວຍໃຈທີ່ຄວບຄຸມ ເຮັດພິທີຖວາຍປິນດາ ແລະນ້ຳແກ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະເທວະດາ ແລ້ວໄປຊົມສະຖານບູຊາມູລະສະຖານະ. ມີການປະຕິບັດພິເສດຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນ ສຸກລະ ສັບຕະມີ ເມື່ອຕົງກັບວັນອາທິດ (Ādityavāsara) ຄວນອາບນ້ຳເຣວາ ເຮັດຕັຣປະນະ ໃຫ້ທານຕາມກຳລັງ ນຳດອກກະຣະວີຣະ ແລະນ້ຳຈັນທະນະສີແດງ ໄປປະດິດ/ບູຊາພຣະອາທິດດ້ວຍສັດທາ. ຖວາຍທູບ (ໂດຍເນັ້ນດອກກຸນດາ) ຈຸດໂຄມໄຟທຸກທິດ ອົດອາຫານ ແລະຢູ່ຕື່ນຄືນດ້ວຍດົນຕີສັກສິດ. ຜົນບຸນຄື ຫຼີກພົ້ນທຸກທໍລະມານຮ້າຍແຮງ ແລະໄດ້ພັກອາໄສໃນໂລກຂອງພຣະອາທິດເປັນເວລາຍາວນານ ມີຄັນທະຣະວະ ແລະອັບສະຣາສຄອບຄອງຮັບໃຊ້.
Adhyaya 198
Śūlatīrtha–Śūleśvarī–Śūleśvara Māhātmya (Origin of the Shula Tirtha and the Manifestation of Devī and Śiva)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳໃຫ້ຜູ້ຟັງໄປຫາ Bhadrakālī-saṅgama ອັນມີຊື່ສຽງວ່າ Śūlatīrtha ເປັນທີ່ສັກສິດທີ່ເທວະດາມາສັກກາລະຢູ່ເປັນນິດ. ພຣະຄຳພີກ່າວວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (darśana) ໂດຍສະເພາະຖ້າມີການອາບນ້ຳ (snāna) ແລະ ການໃຫ້ທານ (dāna) ຈະລະລາຍເຄາະຮ້າຍ ລາງຮ້າຍ ຜົນຄຳສາບ ແລະ ບາບອື່ນໆ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງເທວີຈຶ່ງໄດ້ນາມ Śūleśvarī ແລະ ພຣະສິວະໄດ້ນາມ Śūleśvara ຢູ່ຝັ່ງນ້ຳນຣະມະດາ. ມາຣະກັນເດຍເລົ່າເລື່ອງພຣາຫມັນດຸດສະຫງົບ Māṇḍavya ຜູ້ປະພຶດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະ ຮັກສາຄວາມງຽບ; ແຕ່ໂຈນໄດ້ນຳຂອງທີ່ລັກມາຊ່ອນໃນອາສຣົມ. ທະຫານຫຼວງມາສອບຖາມ ແຕ່ພຣາຫມັນບໍ່ຕອບ ເພາະຖືມອນະ ຈຶ່ງຖືກລົງໂທດໂດຍປັກໃສ່ śūla. ເຖິງຈະທຸກທົນດົນນານ ລາວຍັງຢູ່ໄດ້ເນື່ອງຈາກການລະລຶກພຣະສິວະຢ່າງບໍ່ຂາດ. ພຣະສິວະປາກົດ ຕັດ śūla ແລະ ອະທິບາຍ karmavipāka ວ່າ ຄວາມສຸກທຸກຢ່າງເກີດຈາກກຳເກົ່າ; ການອົດທົນດ້ວຍບໍ່ນິນທາທຳ ແມ່ນຕະປະອັນແທ້. Māṇḍavya ຂໍໃຫ້ພຣະສິວະ ແລະ ອຸມາ ປະທັບຢູ່ທີ່ຮາກແລະປາຍຂອງ śūla; ທັນໃດນັ້ນ ລິງຄະພຣະສິວະປາກົດທີ່ຖານ ແລະ ຮູບເທວີປາກົດທາງຊ້າຍ ເກີດການນັບຖື Śūleśvara–Śūleśvarī. ເທວີຍັງລຽງນາມຮູບປາກົດຂອງນາງຕາມສະຖານທີ່ສັກສິດຫຼາຍແຫ່ງ ແລະ ຈົບດ້ວຍ phalāśruti ແລະ ຄຳແນະນຳພິທີ: ການບູຊາ ການຖວາຍ ພິທີບັນພະບຸລຸດ ແລະ ການອົບຮົມວັດ/ຕື່ນຄືນ ນຳໄປສູ່ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ໃກ້ຊິດ Śiva-loka; ຕີຣຖະນີ້ຈຶ່ງມີຊື່ສຽງວ່າ Śūleśvarī-tīrtha.
Adhyaya 199
Aśvinī Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Aśvinī Pilgrimage Ford)
ມາຣະກັນເດຍ ສືບຕໍ່ການບັນຍາຍບັນຊີຕີຣຖະ ໂດຍແນະນຳ «ອັສວິນີ ຕີຣຖະ» ເປັນສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ສູງສົ່ງ ຖືກກ່າວວ່າ “ກາມິກ” (ບັນດານໃຫ້ສົມປາດຖະໜາ) ແລະໃຫ້ສິດທິ/ສິດທິສຳເລັດແກ່ສັດທັງຫຼາຍ. ອັສວິນຄູ່ (ນາສັດຍາວ) ຖືກຍົກຍ້ອງເປັນແພດເທວະດາ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງໜັກທີ່ຟອດນີ້ ແລະດ້ວຍພະລັງຕະປະສະ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງໃນຍັດຍະ ພ້ອມການຍອມຮັບຈາກເທວະດາທົ່ວໄປ. ຢຸທິສຖິຣ ຖາມເຫດໃດຈຶ່ງເອີ້ນພວກເຂົາວ່າ “ລູກຂອງພະອາທິດ”. ມາຣະກັນເດຍ ຈຶ່ງເລົ່າຕຳນານຢ່າງຫຍໍ້: ພຣະຣາຊິນີຜູ້ໜຶ່ງທົນຄວາມສະຫວ່າງແຮງຂອງພະອາທິດບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງບຳເນັດອະສະເຕຣຍະຢ່າງເຂັ້ມງວດໃນແດນເມຣຸ; ພະອາທິດເກີດຄວາມປາດຖະໜາ ແປງກາຍເປັນມ້າ; ການປະສົມພັນເກີດຜ່ານທາງຮູດັງ ແລະເກີດເປັນນາສັດຍາວອັນໂດ່ງດັງ. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງພູມສັນຖານແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ ວ່າອັສວິນຄູ່ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຢ່າງຫຍຸ້ງຍາກໃກ້ພຣຶກຸກັດຈະ ທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳ ແລະບັນລຸຄວາມສຳເລັດສູງສຸດ. ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະນີ້ ແລະຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ປິຕຣະແລະເທວະດາ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມງາມ ແລະໂຊກດີໃນທຸກການເກີດ.
Adhyaya 200
Sāvitrī-tīrtha Māhātmya and Sandhyā–Gāyatrī Discipline (सावित्रीतीर्थमाहात्म्यं तथा सन्ध्यागायत्रीविधानम्)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໃນນັ້ນ ພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ແຈງແລະສັນລະເສີນ “ສາວິຕຣີ-ຕີຣຖະ” ເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສຸດ ແລ້ວຕອບຄໍາຖາມຂອງ ຢຸທິສຖິຣ ກ່ຽວກັບ ສາວິຕຣີ—ພຣະອົງແທ້ແມ່ນໃຜ, ການພິຈາລະນາຮູບພຣະອົງໃນສະມາທິ, ແລະວິທີບູຊາ. ສາວິຕຣີຖືກຍົກຍ້ອງເປັນ “ແມ່ແຫ່ງເວດ” (Veda-mātṛ) ເຊື່ອມກັບພາບດອກບົວ ແລະກໍານົດການພິຈາລະນາຕ່າງກັນຕາມສັນທະຍາ 3 ເວລາ: ອາລຸນ, ທ່ຽງ, ແລງ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ລຽງລໍາດັບການຊໍາລະກາຍຢ່າງລະອຽດສໍາລັບຜູ້ເດີນທາງຈາລິກ: ອາບນ້ໍາແລະອາຈະມະນະ, ປຣານາຍາມເພື່ອເຜົາຄວາມຜິດພາດທີ່ສະສົມ, ພອຍນ້ໍາດ້ວຍມັນຕຣາ “Āpo hi ṣṭhā”, ແລະໃຊ້ Aghamarṣaṇa ກັບມັນຕຣາເວດອື່ນໆ ເພື່ອກໍາຈັດບາບ. ຍັງເນັ້ນການຈັບະ ຄາຍະຕຣີ ຫຼັງສັນທະຍາ ເປັນຫົວໃຈຂອງວິນັຍພິທີ ໃຫ້ຜົນບາບຫມົດ ແລະໄດ້ໂລກສູງ. ຜົນບຸນຍັງກ່າວເຖິງພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ ແລະການປະພຶດສຸດທ້າຍທີ່ຕີຣຖະ ຈົນສັນຍາສະຖານະຫຼັງມໍລະນະອັນສູງສົ່ງ ແລະການເກີດໃໝ່ອັນມົງຄຸນ.
Adhyaya 201
देवतीर्थमाहात्म्यम् | Devatīrtha Māhātmya (Glorification of Devatīrtha)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນເລື່ອງຕີຣຖະ (tīrtha) ທີ່ພຣະຣິສີ ມາຣກັນເດຍ ກ່າວຕໍ່ກະສັດ ມະຫີປາລ ໂດຍຍົກ ຢຸທິສຖິຣ ເປັນແບບຢ່າງຂອງກະສັດຜູ້ທໍາມະ. ທ່ານນໍາພາຜູ້ເດີນທາງບຸນໄປສູ່ “ເທວະຕີຣຖະ” ອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ທີ່ມີສິດທະ ແລະ ເທວະດາ (ພ້ອມອິນທຣະ) ສະຖິດຢູ່. ຂໍ້ຄວາມລຽງລໍາດັບການປະພຶດບຸນມາດຕະຖານ: ສນານ (ອາບນໍ້າຊໍາລະ), ທານ, ຈະປະ (ສວດມັນຕຣາ), ໂຫມ (ບູຊາໄຟ), ສວາດຫຍາຍ (ຮຽນອ່ານຄໍາສອນ), ແລະ ອາຣຈະນາບູຊາເທວະດາ; ແລ້ວກ່າວວ່າ ດ້ວຍອໍານາດປະຈໍາຕີຣຖະ ຜົນບຸນຈະເປັນ “ອະນັນຕະ” ບໍ່ມີຂອບເຂດ. ມີການກໍານົດວັນສໍາຄັນ: ວັນຕຣະໂຢດະສີ ໃນກຣິສນະປັກສະ ເດືອນພາດຣະປະດະ ໄດ້ຮັບການຍົກຂຶ້ນວ່າເປັນຫົວໜ້າໃນຕີຣຖະທັງຫຼາຍ ເພາະເຄີຍເປັນທີ່ພັກຂອງເທວະດາ. ພິທີສິ້ນສຸດດ້ວຍການອາບນໍ້າໃນວັນນັ້ນ, ເຮັດສຣາດທະຕາມຫຼັກ, ແລະ ບູຊາພຣະອົງທີ່ເທວະດາສະຖາປະນາ ຄື ວຣິສະພະທະວະຈະ (ພຣະສິວະ). ຜົນທີ່ສັນຍາແມ່ນ ຊໍາລະບາບທັງປວງ ແລະ ໄດ້ເຖິງ ຣຸດຣະໂລກ.
Adhyaya 202
Śikhitīrtha-māhātmya (The Glory of Śikhitīrtha) / शिखितीर्थमाहात्म्य
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ພັນລະນາສະຖານທີ່ຈາລິກບຸນອັນສູງສົ່ງຊື່ «Śikhitīrtha» ເປັນຕີຣຖະຫຼັກ ແລະເປັນສະຖານບູຊາແບບ «pañcāyatana» ອັນດີເລີດ (ການບູຊາພຣະເຈົ້າກາງ ພ້ອມກັບພຣະອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ). ຕຳນານກ່າວວ່າ ຮະວະຍະວາຫະນະ (ອັກນິ) ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາທີ່ຕີຣຖະນີ້ ເພື່ອໄດ້ «śikhā» (ຍອດ/ແປວໄຟ/ຈຸກ) ແລະກາຍເປັນ «Śikhī»; ຈາກນັ້ນໄດ້ສະຖາປະນາພຣະສິວະໃນນາມ «Śikha-ākhyā» ຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາມີຄຳແນະນຳຕາມປະຕິທິນ: ໃນເວລາຈັນທະຄະຕິທີ່ກຳນົດໃນເດືອນ Āśvayuja ຜູ້ຈາລິກບຸນຄວນໄປຕີຣຖະ ອາບນ້ຳໃນນ້ຳນະຣະມະດາ ແລະຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ເທວະດາ ຣິສີ ແລະບັນພະບຸຣຸດ ດ້ວຍນ້ຳຜະສົມງາ. ຄວນຖວາຍຄຳແກ່ພຣາຫມະນ ແລະເຄົາລົບ/ເຮັດໃຫ້ໄຟພໍໃຈ; ພິທີສິ້ນສຸດດ້ວຍການບູຊາພຣະສິວະດ້ວຍກິ່ນຫອມ ພວງດອກໄມ້ ແລະທູບ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງຈະໄດ້ຂຶ້ນໄປສູ່ໂລກຂອງຣຸດຣະ ໃນຍານອາກາດສີດັ່ງຕາເວັນ ມີອັບສະຣາຮ່ວມທາງ ແລະຖືກຄັນທະຣະວະສັນລະເສີນ; ໃນໂລກນີ້ກໍໄດ້ຜົນເຊັ່ນ ການທຳລາຍສັດຕູ ແລະໄດ້ຮັບເຕຊະ/ຄວາມສະຫວ່າງໄສສ່ວນຕົວ.
Adhyaya 203
कोटितीर्थमाहात्म्य (Koṭitīrtha Māhātmya) — Ritual Efficacy of the Koṭitīrtha
ມາຣະກັນເດຍ ອະທິບາຍວ່າ ໂກຕິຕີຣຖະ (Koṭitīrtha) ເປັນສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ “ຫາທຽບບໍ່ໄດ້” ມີການປະທັບຢູ່ຂອງສິດທະຫຼາຍ ແລະ ມະຫາຣິສີຈໍານວນຫຼາຍ. ບົດນີ້ວາງອໍານາດຂອງຕີຣຖະຜ່ານເລື່ອງກໍ່ຕັ້ງ: ຫຼັງຈາກການຕະປະສະຢາອັນຍາວນານ ພວກຣິສີໄດ້ສະຖາປະນາພຣະສິວະ ແລະ ສະຖາປະນາເທວີເປັນ ໂກຕີສະວະຣີ ແລະ ຈາມຸນດາ (ມະຫີສາຣດິນີ) ສະແດງຄວາມສັກສິດຮ່ວມກັນແບບ ສາຍວະ–ສາກຕະ. ມີການກໍານົດປະຕິທິນພິທີຢ່າງຊັດເຈນ: ໃນວັນ ຈະຕຸຣທະສີ ຂອງຄຣິສນະປັກສະ ເດືອນ ພາດຣະປະດະ ເມື່ອຕົງກັບນັກສັດຕຣະ ຮັດສະຕະ ຕີຣຖະນີ້ຖືກກ່າວວ່າ ທໍາລາຍບາບໄດ້ທົ່ວໄປ. ຂໍ້ຄວາມຍັງລຽງພິທີ—ອາບນ້ໍາ (snāna) ທີ່ຕີຣຖະ, ຖວາຍນ້ໍາປະສົມງາ (tilodaka), ແລະ ສຣາດທະ (śrāddha)—ພ້ອມການອ້າງຜົນກຸສົນແຮງ ແລະ ປະໂຫຍດແກ່ບັນພະບຸລຸດ ຮວມທັງການຍົກຂຶ້ນຈາກນະຣະກະຢ່າງວ່ອງໄວສໍາລັບຈໍານວນຄົນທີ່ກໍານົດ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ສອນຫຼັກການຂອງການເພີ່ມຜົນພິທີ: ການອາບນ້ໍາ, ການໃຫ້ທານ, ຈະປະ, ໂຮມະ, ສະວາດຫຍາຍ, ແລະ ອາຣຈະນາພຣະເທວະ ເມື່ອເຮັດດ້ວຍອານຸພາບຂອງຕີຣຖະນີ້ ຈະເກີດ “ໂກຕິ-ຄຸນ” ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນລ້ານໆເທົ່າ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນອໍານາດສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ທີ່ຂະຫຍາຍຜົນທາງທໍາ.
Adhyaya 204
Paitāmaha Tīrtha (Bhṛgu Tīrtha) Māhātmya — ब्रह्मशाप-शमनं, श्राद्ध-फलश्रुति, रुद्रलोक-गति
ບົດ 204 ເປັນບົດສົນທະນາທີ່ ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນ ພຣຶກຸຕີຣຖ (Bhṛgu Tīrtha) ອັນເປັນ ໄປຕາມະຫາຕີຣຖ (Paitāmaha Tīrtha) ທີ່ມີບຸນສູງສຸດ ແລະສາມາດທຳລາຍບາບກຳ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງ ພຣະພຣະຫມາ (ປິຕາມະຫາ) ຈຶ່ງໄດ້ບູຊາ ພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສຢ່າງແຮງກ້າ. ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າອິຕິຫາສະໂບຮານວ່າ ພຣະພຣະຫມາ ປາຖະໜາຈະເຂົ້າໃກ້ລູກສາວຂອງຕົນ ຈຶ່ງຖືກ ພຣະສິວະ ສາບໃຫ້ ວິເທດ ແລະປັນຍາຄວາມຮູ້ ຖອຍຫຼົງ ພ້ອມທັງກຽດສັກສີໃນການຖືກບູຊາຕໍ່ສາທາລະນະກໍຫຼຸດລົງ. ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ ພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງຍາວນານ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ (Revā) ໂດຍອາບນ້ຳ ແລະບູຊາພຣະສິວະ ຕໍ່ເນື່ອງ 300 ປີ. ພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ພໍໃຈ ຈຶ່ງຟື້ນຟູຄວາມຄວນແກ່ການບູຊາຂອງພຣະພຣະຫມາ ໃນໂອກາດງານບຸນທີ່ກັບຄືນມາ ແລະປະກາດວ່າ ພຣະອົງຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນຕະຫຼອດ ພ້ອມທັງເທວະ ແລະປິຕຣຶ (ບັນພະບຸລຸດ). ດັ່ງນັ້ນ ຕີຣຖນີ້ຈຶ່ງໂດງດັງວ່າ ໄປຕາມະຫາ ເປັນຕີຣຖທີ່ດີທີ່ສຸດ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດເວລາພິທີແລະຜົນ: ການອາບນ້ຳໃນວັນ ອະມາວາສະຍາ ໃນຄື່ງມືດຂອງເດືອນ ພາດຣະປະດະ (Bhādrapada) ແລ້ວເຮັດ ຕະປະນະ (tarpaṇa) ແກ່ປິຕຣຶ ແລະເທວະ ຈະໃຫ້ຄວາມພໍໃຈແກ່ບັນພະບຸລຸດຢ່າງຍາວນານ ແມ່ນແຕ່ຖວາຍເພີຍພິນດາກ້ອນດຽວ ຫຼືນ້ຳງາກົງ (ນ້ຳງາ) ກໍຕາມ. ຍັງເນັ້ນການປະຕິບັດ ສຣາດທະ (śrāddha) ເມື່ອດວງອາທິດຢູ່ໃນ ກັນຍາ (Virgo) ແລະກ່າວວ່າ ຜົນຂອງສຣາດທະທົ່ວບັນດາປິຕຣຶ-ຕີຣຖ ຈະໄດ້ຮັບທີ່ນີ້ໃນວັນອະມາວາສະຍາ. ທ້າຍສຸດ ຜູ້ອາບນ້ຳແລະບູຊາພຣະສິວະ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຜິດໃຫຍ່ນ້ອຍ; ແລະຜູ້ໃດສິ້ນຊີວິດທີ່ຕີຣຖນີ້ດ້ວຍໃຈມີວິໄນ ຈະໄດ້ໄປສູ່ ຣຸດຣະໂລກ (Rudra-loka) ໂດຍບໍ່ຫວນກັບມາອີກ.
Adhyaya 205
कुर्कुरीतीर्थमाहात्म्य (Kurkuri Tīrtha Māhātmya)
ບົດນີ້ເປັນການສະຫຼຸບມາຫາຕະມະຂອງຕີຣຖະໃນເຣວາຂັນດະ ໂດຍພຣະຣິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳກະສັດໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ຈາລິກອັນມົງຄຸນສູງ ຊື່ “ກຸຣກຸຣີ” ທີ່ຂື້ນຊື່ວ່າທຳລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pāpa-praṇāśana)។ ພຣະເທວະປະຈຳຕີຣຖະ “ກຸຣກຸຣີ” ຖືກພັນລະນາວ່າປະທານຜົນຕາມຄຳອະທິຖານ ເຊັ່ນ ຝູງສັດລ້ຽງ, ບຸດຊາຍ, ແລະຊັບສິນ ເຮັດໃຫ້ສັດທາກາຍເປັນຜົນດີທັງທາງໂລກ ແລະທາງທຳ. ຍັງມີຜູ້ພິທັກສະຖານທີ່ (ກະເສຕຣະປາລ) ຊື່ “ດ້າວຸນເດຊະ” ໃຫ້ບູຊາໄດ້ທັງຍິງຊາຍ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ແມ່ນແຕ່ການນະມັດສະການກໍລົດຄວາມອັບໂຊກ, ແກ້ຄວາມບໍ່ມີລູກ, ບັນເທົາຄວາມທຸກຍາກ ແລະສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາ. ບົດນີ້ຍ້ຳວ່າ ການແຕະຕ້ອງ ແລະເບິ່ງເຫັນຕີຣຖະຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ (vidhi-pūrvakam) ແມ່ນທາງໃຫ້ເກີດຜົນບຸນທັງປວງ.
Adhyaya 206
Daśakanyā-Tīrtha Māhātmya (The Glory of the ‘Ten Maidens’ Sacred Ford)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ກະສັດ ແລະນໍາທາງໄປຫາຕີຣຖະອັນມົງຄຸນສູງສຸດ ຊື່ «ດະສະກັນຍາ» ທີ່ງາມຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະລ້າງບາບໄດ້ທົ່ວໄປ. ບົດນີ້ວາງອໍານາດຂອງສະຖານທີ່ດ້ວຍຕໍານານແນວໄສວະ: ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ພຣະມະຫາເທວະ ກ່ຽວພັນກັບກັນຍາຜູ້ມີຄຸນທໍາສິບນາງ ແລະການຈັດການແຕ່ງງານຂອງນາງທັງສິບກັບພຣະພຣະຫມາ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ໄດ້ຊື່ນັ້ນ. ຕໍ່ມາ ຄໍາສອນຫັນໄປຫາຈັນຍາບັນ: ການຖວາຍກັນຍາທີ່ປະດັບງາມໃນພິທີແຕ່ງງານ (kanyādāna) ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ໄດ້ບຸນຫຼາຍຢ່າງເກີນຄໍາພູດ: ຢູ່ໃກ້ພຣະສິວະເປັນປີໆດັ່ງຈໍານວນເສັ້ນຜົມ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດອັນຫາຍາກ ຈົນບັນລຸຄວາມຮັ່ງມີ. ອີກສາຍໜຶ່ງເນັ້ນການອາບນ້ໍາດ້ວຍສັດທາ ແລະຖວາຍຄໍາແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ສະງົບ; ແມ່ນແຕ່ນ້ອຍນິດກໍລະລາຍຄວາມຜິດທາງວາຈາ ທາງໃຈ ແລະທາງກາຍ. ຜົນສຸດທ້າຍແມ່ນຂຶ້ນສະຫວັນ ໄດ້ຮັບກຽດທ່າມກາງວິທຍາທະຣະ ແລະສິດທະ ພ້ອມການພໍານັກຈົນກວ່າໂລກຈະສະລາຍ.
Adhyaya 207
स्वर्णबिन्दुतीर्थमाहात्म्य (Glory of the Svarṇabindu Tīrtha)
ມາຣກັນເດຍະໄດ້ຊີ້ແນະສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ຊໍາລະບາບຊື່ ສະວັນນະບິນດຸ («ຢອດຄໍາ») ແລະອະທິບາຍພິທີກໍາກັບຜົນບຸນທີ່ສັນຍາໄວ້. ບົດນີ້ເນັ້ນການສະນານ (ອາບນໍ້າຊໍາລະ) ທີ່ຕີຣຖະ ແລະການຖວາຍທານຄໍາ (ການຈະນະ) ແກ່ພຣາຫມັນ ເປັນກິດບຸນອັນສູງສຸດ. ຄໍາຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນ «ແກ້ວມະນີອັນປະເສີດ» ເກີດຈາກປະກາຍໄຟ ຈຶ່ງມີອໍານາດພິເສດໃນທານ. ແມ່ນແຕ່ຖວາຍຄໍາເພີຍນ້ອຍດັ່ງປາຍເສັ້ນຜົມ ຖ້າເຮັດຄຽງຄູ່ກັບຕີຣຖະນີ້ ກໍກ່າວວ່າຈະໄດ້ຂຶ້ນສະຫວັນ ຫາກຕາຍຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ຜົນບຸນຍັງກ້າວໄປເກີນສະຫວັນ: ຜູ້ໄດ້ຜົນຈະໄດ້ຮັບການນັບຖືໃນຫມູ່ວິທະຍາທະຣະ ແລະສິດທະ ຢູ່ໃນພາຫະນະອາກາດອັນດີເລີດຈົນກວ່າໂລກຈະລະລາຍ ແລ້ວກັບມາເກີດເປັນມະນຸດອັນປະເສີດ ເປັນດວິຊະໃນຕະກູນມັ່ງຄັ່ງ. ແນວຄິດດ້ານຈັນຍາບັນແມ່ນການຊໍາລະກຳ: ບາບທາງໃຈ ຄໍາເວົ້າ ແລະກາຍ ຖືກກ່າວວ່າຈະຖືກທໍາລາຍຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍການຖວາຍຄໍາທີ່ຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 208
पितृऋणमोचनतीर्थप्रशंसा — Praise of the Tīrtha that Releases Ancestral Debt (Pitṛ-ṛṇa-mocana)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ຕໍ່ກະສັດ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນໂດງດັງທີ່ເອີ້ນວ່າ «Pitṛ-ṛṇa-mocana» ສະຖານທີ່ຂຶ້ນຊື່ໃນສາມໂລກວ່າຊ່ວຍປົດປ່ອຍໜີ້ພັນທະຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ. ທ່ານອະທິບາຍລໍາດັບພິທີ: ອາບນ້ໍາຕາມວິທີ (vidhāna), ເຮັດຕັຣປະນະ (tarpaṇa) ເພື່ອໃຫ້ພຣະປິຕຣະເທວະຕາພໍໃຈ, ແລະໃຫ້ທານ (dāna) ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ປະຕິບັດກາຍເປັນ «anṛṇa» ຄືຜູ້ພົ້ນໜີ້. ບົດນີ້ຍັງຊີ້ແຈງເຫດຜົນທາງທຳມະວ່າເປັນເຫດໃດບັນພະບຸລຸດຈຶ່ງປາຖະໜາລູກຊາຍ: ລູກຊາຍຖືກເຫັນວ່າເປັນຜູ້ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກນະລົກ «Puṇnāmā». ພ້ອມກັນນັ້ນ ມີການແບ່ງໜີ້ສາມປະການ (ṛṇa-traya): ໜີ້ຕໍ່ບັນພະບຸລຸດຜ່ານ piṇḍadāna ແລະນ້ໍາບູຊາ; ໜີ້ຕໍ່ເທວະຜ່ານ agnihotra ແລະ yajña; ແລະໜີ້ຕໍ່ມະນຸດ/ສັງຄົມຜ່ານການໃຫ້ຂອງຕາມຄໍາສັນຍາ ແລະພັນທະຕໍ່ພຣາຫມະນ, ຕີຣຖະ, ແລະວຽກວັດ. ທ້າຍບົດມີຟະລະສຣຸຕິ (phalaśruti) ກ່າວວ່າ ການຖວາຍບູຊາແລະເຮັດໃຫ້ຄູອາຈານພໍໃຈທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ຜົນບຸນບໍ່ສິ້ນສຸດ ແຜ່ໄປຫາຜູ້ຕາຍເຖິງເຈັດຊາດ.
Adhyaya 209
भारभूतीतीर्थ-माहात्म्य / The Māhātmya of Bhārabhūti Tīrtha (Bhāreśvara) on the Revā (Narmadā)
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວຖຶງຕີຣຖະຕ່າງໆ ຕາມລໍານ້ໍາເຣວາ (ນັມມະດາ) ລວມທັງ ພຸສກະລີ ແລະ ກະສະມານາຖ ແລ້ວເລົ່າກໍາເນີດຂອງ ຕີຣຖະພາຣະພູຕິ ບ່ອນທີ່ພຣະສິວະປະທັບຢູ່ເປັນ ຣຸດຣະ-ມະເຫສະວະຣະ. ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມເຖິງມູນເຫດຂອງຊື່ “ພາຣະພູຕິ”. ຕົວຢ່າງທໍາອິດ ເວົ້າເຖິງພຣາຫມະນ ວິສນຸສະຣະມັນ ຜູ້ມີຄຸນທໍາ ແລະດໍາລົງຊີວິດຢ່າງສົມຖະ. ພຣະມະຫາເທວະ ປ່ຽນຮູບເປັນນັກຮຽນ (ບະຕຸ) ໄປຮຽນກັບທ່ານ; ເກີດຂໍ້ຂັດແຍ່ງເລື່ອງການປຸງອາຫານ ແລະຕັ້ງການພະນັນ. ພຣະສິວະສໍາແດງອາຫານອຸດົມສົມບູນ ແລ້ວທີ່ຝັ່ງນ້ໍາ ນັກຮຽນຖືກໂຍນລົງນັມມະດາພ້ອມ “ພາຣະ” (ພາລະ) ແຕ່ພຣະອົງຊ່ວຍກູ້ ແລະສະຖາປະນາລິງຄະນາມ “ພາຣະພູຕິ” ພ້ອມລົບຄວາມຢ້ານບາບຂອງພຣາຫມະນ. ຕົວຢ່າງທີສອງ ເລົ່າເຖິງພໍ່ຄ້າຜູ້ຫັກຫຼັງ ຂ້າເພື່ອນທີ່ໄວ້ໃຈ; ຫຼັງຕາຍຮັບໂທດຫນັກ ແລະເກີດວຽນຫຼາຍຊາດ ຈົນກາຍເປັນງົວແບກພາລະໃນເຮືອນກະສັດຜູ້ທໍາມະ. ໃນເດືອນກາຣຕິກາ/ຄືນສິວະຣາຕຣີ ທີ່ພາເຣສະວະຣະ ກະສັດເຮັດສະນານ ບູຊາ ແລະ “ປູຣະນະ” ລິງຄະ 4 ຍາມຄືນ ພ້ອມດານ (ຄໍາ, ງາ, ຜ້າ, ຖວາຍງົວ) ແລະຢາກາຣະນະ; ງົວນັ້ນຖືກຊໍາລະ ແລະຂຶ້ນສູ່ພູມສູງ. ທ້າຍບົດກ່າວຜົນ: ການອາບນ້ໍາແລະຖືວຣະຕະທີ່ພາຣະພູຕິ ທໍາລາຍບາບໃຫຍ່; ດານແມ່ນແຕ່ນ້ອຍກໍໄດ້ບຸນບໍ່ເສື່ອມ; ຕາຍທີ່ຕີຣຖະໄດ້ເຂົ້າສິວະໂລກຢ່າງບໍ່ຂາດ ຫຼືເກີດດີແລ້ວນໍາໄປສູ່ຫຼຸດພົ້ນອີກຄັ້ງ.
Adhyaya 210
पुङ्खतीर्थमाहात्म्य (Puṅkha Tīrtha Māhātmya)
ອັດຍາຍນີ້ ທີ່ພຣະມາຣະກັນເດຍະ ໄດ້ກ່າວສອນ ແນະນຳ Puṅkha Tīrtha ເປັນສະຖານທີ່ຈາລິກແຫ່ງບຸນອັນ “ດີເລີດ” ແລະວາງຄວາມສັກສິດຂອງມັນໄວ້ເທິງຕົວຢ່າງອັນປະເສີດໃນອະດີດ ທີ່ເຄີຍມີການບັນລຸສິດທິ (siddhi) ກ່ຽວກັບ Puṅkha ຢູ່ທີ່ນີ້. ຕໍ່ມາ ຊື່ສຽງຂອງຕີຣຖະນີ້ ຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບຕະປັສຂອງ Jāmadagnya (Paraśurāma) ຜູ້ມີອຳນາດ ແລະໂດງດັງວ່າເຄີຍຢຸດອຳນາດຂອງກະສັດຊັ້ນ kṣatriya ໂດຍການບຳເນັດຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳ Narmadā. ອັດຍາຍນີ້ຍັງລຽງລຳດັບຜົນບຸນ (phalaśruti) ຢ່າງຊັດເຈນ: ອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ ພ້ອມບູຊາ Parameśvara ໄດ້ພະລັງໃນໂລກນີ້ ແລະໄດ້ຫຼຸດພົ້ນໃນໂລກໜ້າ; ການນົບນ້ອມຕໍ່ເທວະ ແລະປິຕຣິ ທຳໃຫ້ພົ້ນຈາກໜີ້ຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ; ການສະຫຼະຊີວິດທີ່ນີ້ ຮັບປະກັນເສັ້ນທາງຫຼັງຄວາມຕາຍທີ່ບໍ່ຫວນກັບ ຈົນເຖິງ Rudra-loka. ການອາບນ້ຳໄດ້ຜົນເທົ່າ Aśvamedha; ການໃຫ້ອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ ເພີ່ມພູນບຸນຢ່າງຫຼາຍ; ແລະການບູຊາ Vṛṣabhadhvaja (ພຣະສິວະຜູ້ມີທຸງຮູບງົວ) ໄດ້ຜົນເທົ່າພິທີ Vājapeya. ໂດຍລວມ ອັດຍາຍນີ້ເປັນແນວທາງສອນຈັນຍາພິທີກຳຕາມສະຖານທີ່ ໃນຂອບເຂດຄວາມເຊື່ອສາຍໄສວະອັນເຄົາລົບບູຊາພຣະສິວະ.
Adhyaya 211
Atithi-dharma Parīkṣā on the Narmadā Bank and the Māheśvara Āyatana ‘Muṇḍināma’ (अतिथिधर्मपरीक्षा तथा ‘मुण्डिनाम’ आयतनमाहात्म्यम्)
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າໃຫ້ ຢຸທິສຖິຣະ ຟັງເຖິງເຫດການໜຶ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນຕາມຝັ່ງແມ່ນ້ຳນຣະມະດາ ໃນເວລາປະກອບພິທີສຣາດທະ ແລະຖວາຍອາຫານແກ່ພຣາຫມັນ. ພຣະມະເຫສະວະຣະ ປ່ຽນຮູບເປັນພຣາຫມັນເຈັບເປັນໂລກກຸດຖີ ມີກິ່ນເໝັນ ແລະຂໍຮ່ວມຮັບປະທານກັບພຣາຫມັນທີ່ຖືກເຊີນ. ແຕ່ເຈົ້າພາບແລະຜູ້ຮ່ວມພິທີກັບປະຕິເສດດ້ວຍຄຳຫຍາບ ເພາະເຫັນວ່າເປັນມົນທິນ. ເມື່ອພຣາຫມັນນັ້ນຈາກໄປ ອາຫານກັບເສຍຫາຍຢ່າງລຶກລັບ: ໜອນປາກົດໃນພາຊະນະອາຫານ ທຳໃຫ້ທຸກຄົນຕົກໃຈ. ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ທັນຄົນໜຶ່ງອະທິບາຍວ່າ ນີ້ແມ່ນຜົນວິປາກຂອງການດູຖູກ “ອະຕິຖິ” (ແຂກ) ແລະແຂກນັ້ນແທ້ໆແມ່ນພຣະເຈົ້າສູງສຸດມາທົດສອບຄວາມປະພຶດ. ອະຕິຖິບໍ່ຄວນຖືກຕັດສິນຕາມຮູບຮ່າງງາມ/ບໍ່ງາມ ສະອາດ/ບໍ່ສະອາດ ຫຼືພາບພົບທາງສັງຄົມ; ຖ້າລະເລີຍໃນເວລາສຣາດທະ ອຳນາດທຳລາຍຈະມາກິນຖວາຍ. ພວກເຂົາຈຶ່ງອອກຕາມຫາ ແລະພົບທ່ານຢືນນິ່ງດັ່ງເສົາ ແລ້ວກ່າວຂໍຂະມາ. ພຣະມະເຫສະວະຣະຕອບດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ຟື້ນຟູ/ປະທານອາຫານໃຫ້ຄືນ ແລະສອນໃຫ້ບູຊາມະນະດະລາຂອງພຣະອົງຕໍ່ໄປ. ຕອນທ້າຍໄດ້ກ່າວເຖິງອາຍະຕະນະ/ສະຖານບູຊາ “ມຸນດິນາມ” ຂອງພຣະຜູ້ຖືຕຣິສູນ ເປັນສະຖານມົງຄຸນ ລ້າງບາບ ມີອານຸພາບພິເສດໃນເດືອນກາຣຕຕິກ ແລະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບກາຍາຕີຣຖະ.
Adhyaya 212
Dīṇḍimeśvaranāmotpattiḥ (Origin of the Name Dīṇḍimeśvara) / The Etiology of Dindimeshvara
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າທຳມະກະຖາທາງເທວະວິທະຍາ ກ່ຽວກັບພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ທີ່ຮັບຮູບເປັນພິກຂຸ ເຂົ້າໄປໃນບ້ານດ້ວຍຄວາມຫິວແລະກະຫາຍ. ພຣະອົງມີເຄື່ອງໝາຍນັກບຳເນັດ—ທາຂີ້ເທົ່າ, ສາຍອັກສະສູຕຣະ, ຕຣິສູລ, ຜົມມັດ, ແລະເຄື່ອງປະດັບ—ພ້ອມຕີ ḍamaru ທີ່ສຽງຄ້າຍ dindima (ກອງໃຫຍ່). ເດັກນ້ອຍແລະຊາວບ້ານລ້ອມຮອບ ພຣະອົງສະຫຼັບລະຫວ່າງຮ້ອງເພງ, ຫົວເຮາະ, ເວົ້າ, ແລະຟ້ອນ ຈົນເຫັນຄືປາກົດແລ້ວຫາຍໄປຕໍ່ສາຍຕາຜູ້ເບິ່ງ. ມີຄຳເຕືອນວ່າ ບ່ອນໃດທີ່ພຣະອົງວາງກອງຢ່າງຫຼິ້ນໆ ເຮືອນນັ້ນຈະ “ຖືກພາລະ” ແລະຖືກກ່າວວ່າຈະພິນາດ ເປັນຂໍ້ຕັກເຕືອນທາງຈິດທຳ-ພິທີກຳ ບໍ່ໃຫ້ຫຍາບຄາຍ ຫຼືມອງຜິດພຣະເທວະ. ເມື່ອຊາວບ້ານເລີ່ມສັນລະເສີນພຣະສັງກະຣະດ້ວຍສັດທາ ພຣະອົງປາກົດໃນ “ຮູບດິນດິມາ” ແລະນັບແຕ່ນັ້ນໄດ້ນາມວ່າ ດີ່ນດີເມສະວະຣະ. ທ້າຍບົດກ່າວຟະລະສຣຸຕິວ່າ ຜູ້ໄດ້ດາຣະຊະນະ ແລະສະປາຣະຊະນະ ຕໍ່ຮູບ/ສະຖານທີ່ນີ້ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.
Adhyaya 213
Āmaleśvara-Māhātmya: Śambhu in Child-Form and the Fruit of Worship (आमलेश्वर-माहात्म्य)
ພຣະມາຣກັນເດຍ ລະບຸເລື່ອງທາງເທວະວິທະຍາຢ່າງກະທັດຮັດ ເພື່ອສັນລະເສີນມະຫາອານຸພາບຂອງສະຖານທີ່ ແລະເປັນຄໍາສອນດ້ານຈິດທຳ. ທ່ານເປີດດ້ວຍ “ກິດຈະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່” (caritaṃ mahat) ຂອງເທວະອົງນີ້ ໂດຍກ່າວວ່າ ພຽງແຕ່ໄດ້ຍິນກໍຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ເປັນກອບຟະລະສຣຸຕິ. ໃນເລື່ອງ ພຣະສຳພູ (ພຣະສິວະ) ປາກົດເປັນເດັກນ້ອຍ ແລະຫຼິ້ນກັບເດັກຊາຍໃນບ້ານ ໂດຍໃຊ້ໝາກ āmalaka. ເດັກໆ ໂຍນໝາກຊ້ຳໆ; ພຣະອົງກໍຮັບໄດ້ທັນທີ ແລະໂຍນກັບ ການຫຼິ້ນຂະຫຍາຍໄປທົ່ວທິດ ຈົນຜູ້ຮ່ວມຫຼິ້ນເຫັນວ່າ ໝາກ āmalaka ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນພຣະປະຣະເມສວຣ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ຊີ້ວ່າ ສະຖານທີ່ສູງສຸດໃນບັນດາສະຖານທີ່ທັງຫຼາຍ ແມ່ນ “Āmaleśvara” ແລະການບູຊາທີ່ນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຄັ້ງດຽວ ກໍນຳໄປສູ່ “ສະຖານະສູງສຸດ” (paramaṃ padam). ບົດນີ້ຈຶ່ງເຊື່ອມອົງປະກອບຂອງສານທີ່ບູຊາທ້ອງຖິ່ນ ກັບຄໍາສອນເລື່ອງພຣະອົງສະຖິດຢູ່ທຸກແຫ່ງ ແລະອານຸພາບການບູຊາທີ່ນ້ອຍແຕ່ຈິງໃຈ.
Adhyaya 214
Devamārga–Balākeśvara Māhātmya (कन्थेश्वर–बलाकेश्वर–देवमार्ग माहात्म्य)
ອັດຍາຍນີ້ແມ່ນການບັນຍາຍທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບກຳເນີດສະຖານທີ່ສັກສິດຂອງພຣະສິວະ. ເລີ່ມດ້ວຍຄຳຟະລາສຣຸຕິວ່າ ຟັງເລື່ອງນີ້ພຽງຢ່າງດຽວກໍພົ້ນບາບໄດ້. ພຣະສິວະຖືກພັນລະນາໃນຮູບອະສະເກດອັນນ່າຢ້ານ—ກະປາລີ/ການຖິກະ—ມີພິສາຈ ຣາກສະ ພູດ ດາກິນີ ແລະ ໂຢກິນີ ລ້ອມຮອບ; ເປັນພຣະໄພຣະວະນັ່ງເທິງບ່ອນນັ່ງປຣະເຕະ ແຕ່ກໍປະທານຄວາມບໍ່ຢ້ານໃຫ້ແກ່ສາມໂລກ. ເມື່ອເກີດເຫດການ “ອາສາດີ” ແລະ ຜ້າຄຸມ (ການຖາ) ຂອງພຣະອົງຖືກປ່ອຍໄປອີກບ່ອນ ຈຶ່ງເກີດນາມ “ການເຖສະວະຣະ” ແລະ ກ່າວວ່າການໄດ້ດາຣະຊັນໃຫ້ຜົນບຸນດຸດດັ່ງອັສວະເມດະ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຫັນໄປຫາບົດຮຽນເລື່ອງຕັນຫາແລະພຣະກະຣຸນາໃນເສັ້ນທາງເທວະ (ເດວະມາຣະກະ). ພຣະສິວະພົບພໍ່ຄ້າ ແລະ ທົດສອບໃຫ້ເຕີມ/ຍົກລິງຄະດ້ວຍ “ບະລາກະ” (ເຂົາ/ນົກກະສາ ຫຼື ຊື່ເຄື່ອງມືຕາມປະເພນີທ້ອງຖິ່ນ). ພໍ່ຄ້າດ້ວຍຄວາມໂລບແລະຄວາມຫຼົງ ໃຊ້ຊັບສິນທີ່ສະສົມຈົນໝົດ; ພຣະອົງຈຶ່ງແຍກລິງຄະຢ່າງມີອາລົມຂັນ ແລະ ທ້າທາຍຄວາມໝາຍຂອງ “ຄວາມສຳເລັດ.” ເມື່ອພໍ່ຄ້າສາລະພາບແລະສຳນຶກຜິດ ພຣະອົງປະທານຊັບສິນບໍ່ຮູ້ຈົບ. ລິງຄະນັ້ນຍັງຄົງເປັນຫຼັກຖານ (ປຣະຕະຍະ) ເພື່ອປະໂຫຍດສັດທັງຫຼາຍ ປະດັບດ້ວຍບະລາກະ ແລະ ສະຖານທີ່ນັ້ນໂດ່ງດັງວ່າ ເດວະມາຣະກະ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວຢືນຢັນທາງການພົ້ນທຸກ: ເຫັນຫຼືບູຊາທີ່ນັ້ນຍ່ອມພົ້ນບາບ; ບູຊາພຣະບະລາເກສະວະຣະໃນເດວະມາຣະກະ ພ້ອມພິທີປັນຈາຍະຕະນະ ນຳໄປສູ່ ຣຸດຣະໂລກ. ຜູ້ມຸ່ງທາງວິນຍານຖ້າສິ້ນຊີວິດໃນເດວະມາຣະກະ ຈະບໍ່ກັບຄືນຈາກຣຸດຣະໂລກອີກ.
Adhyaya 215
Śṛṅgitīrtha-Māhātmya (Glory of Śṛṅgī Tīrtha): Mokṣa and Piṇḍadāna
ອັດຍາຍນີ້ນໍາເສີນຄໍາສອນສັ້ນໆທີ່ຖືກຍົກເວົ້າວ່າມາຈາກພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໂດຍແນະນໍາໃຫ້ໄປຈາລິກທີ່ Śṛṅgitīrtha ແລະອະທິບາຍອໍານາດແຫ່ງການຊ່ວຍພົ້ນຂອງສະຖານທີ່ນີ້. ທີ່ນີ້ຖືກເອີ້ນວ່າ “mokṣada” ຜູ້ປະທານໂມກສະແກ່ສັດຜູ້ມີຮ່າງກາຍ ແລະຍືນຢັນຢ່າງແນ່ນອນວ່າ ຜູ້ໃດຕາຍຢູ່ນັ້ນຈະໄດ້ໂມກສະໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ຕໍ່ມາ ອັດຍາຍໄດ້ເຊື່ອມສະຖານທີ່ດຽວກັນນີ້ກັບພັນທະຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ: ດ້ວຍການເຮັດ piṇḍadāna ຜູ້ປະກອບພິທີຈະພົ້ນຈາກໜີ້ຕໍ່ pitṛs (anṛṇa) ແລະດ້ວຍບຸນກຸສົນທີ່ສະສົມ ຜູ້ບໍລິສຸດຈະໄດ້ຮອດ “gāṇeśvarī gati” ຄືຈຸດໝາຍຫຼັງຄວາມຕາຍທີ່ສູງສົ່ງ ໃນລະບົບຈັກກະວານແບບໄສວະ. ດັ່ງນັ້ນ ມັນຮວມເອົາໂມກສະ, ຈິດທໍາກະຕັນຍູຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ, ແລະວິໄນການຈາລິກເຂົ້າເປັນແນວທາງທາງທິດສະດີທີ່ອີງຢູ່ກັບສະຖານທີ່ອັນສັກສິດແຫ່ງດຽວ.
Adhyaya 216
Aṣāḍhī Tīrtha Māhātmya (Glory of the Aṣāḍhī Sacred Ford)
ພຣະລິສີມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາຊາ ແລະແນະນຳໃຫ້ເຂົ້າໄປຫາ ອາສາດີ ຕີຣຖະ ໂດຍຊີ້ວ່າ ທີ່ນັ້ນພຣະມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ປະທັບຢູ່ໃນຮູບ “ກາມິກ” ອັນບັນດານໃຫ້ສົມປາດຖະນາ. ຕີຣຖະນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີອານຸພາບຄົບທັງສີ່ຍຸກ (ຈາຕຸຣຍຸກ) ແລະເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ຕໍ່ມາມີຟະລະສຣຸຕິສັ້ນໆ: ຜູ້ໃດອາບນ້ຳ (ສນານ) ທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ເປັນຜູ້ຕິດຕາມຮັບໃຊ້ຂອງ ຣຸດຣະ ອັນໝາຍເຖິງຄວາມໃກ້ຊິດກັບພຣະສິວະ. ທ້າຍບົດກ່າວວ່າ ຜູ້ທີ່ລະທິ້ງຊີວິດຢູ່ຕີຣຖະນີ້ ຈະໄດ້ຮັບຊະຕາກຳທີ່ບໍ່ຫວນກັບ ແລະໄປຮອດ ຣຸດຣະໂລກ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.
Adhyaya 217
एरण्डीसङ्गमतīर्थमाहात्म्य (Glory of the Eraṇḍī Confluence Tīrtha)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບຕີຣຖະຢ່າງກະທັດຮັດ ທີ່ລະສີມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ກ່າວໄວ້. ທ່ານຊີ້ວ່າ “ເອຣັນດີ-ສັງກະມະ” ແມ່ນຈຸດບັນຈົບນໍ້າອັນສັກສິດ ທີ່ທັງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ ກໍບູຊານັບຖື ເປັນຫຼັກຖານແຫ່ງຄວາມບໍລິສຸດພິເສດ. ຕໍ່ມາ ອັດທະຍາຍກໍານົດວິນັຍທາງສິນ-ພິທີ: ຜູ້ເດີນທາງຈາລິກຄວນເຮັດອຸປະວາສະ (ອົດອາຫານ) ພ້ອມການຄວບຄຸມອິນຊີ ແລະ ຈິດໃຈ ແລ້ວອາບນໍ້າ (ສນານ) ຕາມວິທີການທີ່ຖືກຕ້ອງ. ຄໍາສອນເນັ້ນເລື່ອງການຊໍາລະບາບ—ການປະພຶດນີ້ທີ່ສະຖານທີ່ນີ້ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບໜັກເຊັ່ນ ພຣາຫມະຫັດຕະຍາ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວຜົນອັນແຮງກ້າວວ່າ ຜູ້ມີສັດທາທີ່ສະຫຼະຊີວິດຢູ່ຕີຣຖະນີ້ ຈະໄດ້ “ອະນິວັດຕິກາ ຄະຕິ” ບໍ່ຫວນກັບ ແລະເຖິງ ຣຸດຣະໂລກ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.
Adhyaya 218
जमदग्नितीर्थ-माहात्म्यं तथा कार्तवीर्यार्जुन-परशुराम-चरितम् (Jamadagni Tīrtha Māhātmya and the Kārtavīrya–Paraśurāma Narrative)
Mārkaṇḍeya ແນະນໍາ Yudhiṣṭhira ໃຫ້ໄປທີ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ Jamadagni-tīrtha ເຊິ່ງກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມສໍາເລັດທາງຈິດວິນຍານຂອງ Janārdana. ເລື່ອງລາວເລີ່ມຕົ້ນເມື່ອພະຍາ Kārtavīrya Arjuna ໄປຢ້ຽມຢາມອາສົມຂອງ Jamadagni ແລະຕ້ອງການງົວທິບ Kāmadhenu. ເມື່ອຖືກປະຕິເສດ, ຄວາມຂັດແຍ້ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນຈົນນໍາໄປສູ່ການຕາຍຂອງ Jamadagni ດ້ວຍມືຂອງເຫຼົ່າກະສັດ. Paraśurāma ຈຶ່ງໄດ້ສາບານທີ່ຈະກໍາຈັດເຫຼົ່າກະສັດ ແລະສ້າງສະນ້ໍາເລືອດຫ້າແຫ່ງທີ່ Samantapañcaka ເພື່ອເຮັດພິທີອຸທິດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດ. ບົດນີ້ຍັງໄດ້ອະທິບາຍເຖິງຂັ້ນຕອນການປະກອບພິທີກໍາຢູ່ປາກແມ່ນ້ໍາ Narmadā ເພື່ອຄວາມບໍລິສຸດ, ການຫຼຸດພົ້ນຂອງບັນພະບຸລຸດ ແລະ ຄວາມເປັນສິຣິມຸງຄຸນແກ່ຜູ້ມີຈິດສັດທາ.
Adhyaya 219
Koṭīśvara Tīrtha Māhātmya (कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Multiplication of Merit at Koṭīśvara on the Narmadā
ບົດນີ້ນຳເສີນຄຳອະທິບາຍທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່ຽວກັບ ໂກຕີອີສະວະຣະ (Koṭīśvara) ຕີຣຖະອັນສູງສຸດຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳ ນັຣມະດາ. ຫົວໃຈຄືຫຼັກການພິທີກຳ: ການອາບນ້ຳ (snāna), ການໃຫ້ທານ (dāna) ແລະການກະທຳໃດໆທີ່ເຮັດໃນຕີຣຖະນີ້ ບໍ່ວ່າດີຫຼືບໍ່ດີ ຈະກາຍເປັນ “koṭi-guṇa” ຄືຖືກຄູນຜົນເຖິງໜຶ່ງໂກຕິ. ເພື່ອຢືນຢັນອຳນາດຂອງໂກຕີຕີຣຖະ ບົດນີ້ຍົກຕົວຢ່າງຈາກອະດີດ: ເທວະ, ຄັນທະຣະວະ ແລະລິສີຜູ້ບໍລິສຸດ ໄດ້ບັນລຸ siddhi ອັນຫາຍາກທີ່ນີ້. ພ້ອມກັນນັ້ນ ພຣະມະຫາເທວະຖືກສະຖາປະນາເປັນ ໂກຕີອີສະວະຣະ ແລະການໄດ້ເຫັນ (darśana) ພຣະ “deva-deveśa” ພຽງຢ່າງດຽວ ກໍນຳໄປສູ່ການບັນລຸອັນສູງສຸດ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ກຳນົດພູມສາດພິທີກຳຕາມທິດ: ນັກບຳເນັດທາງໃຕ້ຖືກເຊື່ອມກັບ pitṛloka ແລະລິສີຜູ້ດີເດັ່ນຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງນັຣມະດາ ຖືກເຊື່ອມກັບ devaloka ໂດຍຖືວ່າເປັນການກຳນົດຕາມຄຳສອນ. ດັ່ງນັ້ນ ມັນຮວມການສັນລະເສີນສະຖານທີ່, ຈັນຍາບັນຂອງການກະທຳຕາມສະຖານ, ແລະຄອສໂມໂລຊີຂອງຝັ່ງແມ່ນ້ຳຢ່າງເປັນລະບຽບ।
Adhyaya 220
लोटणेश्वर-रेवासागर-सङ्गम-माहात्म्य (Lotaneśvara at the Revā–Sāgara Confluence: Ritual Procedure and Merit)
ມາຣະກັນເດຍ ຊີ້ນຳຜູ້ຟັງພະຣາຊາໃຫ້ໄປຫາ ໂລຕະເນສະວະຣະ ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນຕີຣຖະແຫ່ງພຣະສິວະອັນສູງສຸດ ຢູ່ຝັ່ງເໜືອຂອງແມ່ນ້ຳນັຣມະດາ (ເຣວາ) ຊຶ່ງສາມາດລະລາຍບາບກຳທີ່ສະສົມ ແມ່ນແຕ່ຈາກຫຼາຍກຳເນີດ ດ້ວຍການເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ແລະການບູຊາ. ຢຸທິສຖິຣະ ປະທັບໃຈໃນຄຸນຄ່າຊຳລະບາບຂອງນັຣມະດາ ແລະຖາມຫາຕີຣຖະອັນເອກທີ່ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບຕີຣຖະທັງປວງ. ຄຳຕອບເນັ້ນໄປທີ່ ສັງກະມະ ເຣວາ–ສາຄະຣະ: ທະເລຖືກພັນລະນາວ່າຮັບແມ່ນ້ຳດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະມີລິງຄະເກີດຂຶ້ນໃນທະເລ ເຊື່ອມຄວາມສັກສິດຂອງນັຣມະດາກັບຕຳນານການກຳເນີດລິງຄະ. ບົດນີ້ຍັງສອນລຳດັບພິທີ: ວຣະຕະເດືອນກາຣຕິກະ (ໂດຍສະເພາະອົດອາຫານວັນຈະຕຸຣດະຊີ), ອາບນ້ຳນັຣມະດາ, ຕັຣປະນະ ແລະ ສຣາດທະ, ຕື່ນຄ່ຳ (ຊາກະຣະນະ) ພ້ອມບູຊາໂລຕະເນສະວະຣະ, ແລະພິທີຕອນເຊົ້າມີມັນຕຣາເຊີນທະເລ ແລະມັນຕຣາອາບນ້ຳ. ມີອົງປະກອບພິເສດ: ຫຼັງອາບນ້ຳ ຜູ້ແສວງບຸນ “ກົກ/ກິ້ງຕົວ” (luth-) ເພື່ອກວດຮູ້ສະພາບຈິດກຳ—ເປັນຜູ້ມີບາບກຳ ຫຼື ທຳມະກຳ—ແລ້ວປະກາດສາລະພາບຄວາມຜິດໃນອະດີດຕໍ່ໜ້າພຣາຫມະນະຜູ້ຮູ້ ແລະຕົວແທນໂລກະປາລະ ຈາກນັ້ນອາບນ້ຳອີກຄັ້ງ ແລະເຮັດສຣາດທະໃຫ້ຖືກຕ້ອງ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການອາບນ້ຳທີ່ສັງກະມະພ້ອມບູຊາໂລຕະເນສະວະຣະ ໄດ້ບຸນເທົ່າອັສວະເມດະ, ດານະແລະສຣາດທະໃຫ້ຜົນສະຫວັນອັນໃຫຍ່, ແລະຜູ້ຟັງ/ສວດດ້ວຍພັກຕິຈະໄດ້ມຸ່ງສູ່ ຣຸດຣະໂລກະ.
Adhyaya 221
Haṃseśvara-Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Haṃseśvara Sacred Ford)
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ຊີ້ນໍາພະຍຸທິສຖິຣ ໄປຫາຕີຣຖະອັນສູງສົ່ງ ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ໍາເຣວາ ຫ່າງຈາກມາຕຣິຕີຣຖະ 2 ກໂຣຊາ ຊື່ “ຫັມເສສະວະຣະ” ມີກິດຕິຄຸນວ່າ ຊ່ວຍທໍາລາຍຄວາມຂັດແຍ້ງໃນໃຈ ແລະຄວາມເສົ້າໝອງ. ນິທານກ່າວວ່າ ຫັມສະຕົວໜຶ່ງ ເກີດໃນສາຍກະສະຍະປະ ແລະເປັນພາຫະນະຂອງພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ກະທໍາໂດຍບໍ່ມີຄໍາສັ່ງ ແລ້ວຫນີດ້ວຍຄວາມຢ້ານໃນຄວາມວຸ່ນວາຍຂອງພິທີດັກສະຍະຍັກ. ພຣະພຣະຫມາເອີ້ນໃຫ້ກັບມາແຕ່ບໍ່ກັບ ຈຶ່ງສາບໃຫ້ຕົກຕໍ່າ. ຫັມສະໄດ້ເຂົ້າໄປຂໍອະໄພ ອ້າງເຖິງຂໍ້ຈໍາກັດຂອງສັດ ສາລະພາບຜິດ ແລະສັນລະເສີນພຣະພຣະຫມາເປັນຜູ້ສ້າງອົງດຽວ ແຫຼ່ງປັນຍາ ທັງທໍາ/ອະທໍາ ແລະອໍານາດແຫ່ງຄໍາສາບກັບພຣະກະຣຸນາ. ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງສອນໃຫ້ຫັມສະຊໍາລະຕົນດ້ວຍຕະປະ ອາບນ້ໍາຮັບໃຊ້ແມ່ນ້ໍາເຣວາ ແລະຕັ້ງພຣະມະຫາເທວ/ຕຣະຍັມບະກະ (ພຣະສິວະ) ທີ່ຝັ່ງນ້ໍາ. ກ່າວວ່າຜົນບຸນຈາກການຕັ້ງພຣະສິວະນັ້ນ ເທົ່າກັບຍັກຫຼາຍພິທີ ແລະທານອັນໃຫຍ່ ທັງບາບຫນັກກໍຖືກປົດປ່ອຍ. ຫັມສະໄດ້ປະພຶດຕະປະ ຕັ້ງພຣະສັງກະຣະໃນນາມຂອງຕົນເປັນ “ຫັມເສສະວະຣະ” ບູຊາ ແລະໄດ້ສະຖານະສູງຂຶ້ນ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບົດ ກໍານົດໃຫ້ໄປຈາລິກທີ່ຫັມເສສະວະຣະ: ອາບນ້ໍາ ບູຊາ ສັນລະເສີນ ເຮັດສຣາດທະ ຖວາຍໂຄມໄຟ ເລີ້ຍງພຣາຫມະນ ແລະອາດບູຊາພຣະສິວະຕາມເວລາກໍານົດ. ຜູ້ປະພຶດຈະພົ້ນບາບ ບໍ່ຕົກໃນຄວາມຫມົດຫວັງ ໄດ້ກຽດສະຫວັນ ແລະຢູ່ໃນໂລກຂອງພຣະສິວະຢ່າງຍາວນານ ເມື່ອມີທານອັນສົມຄວນປະກອບກັນ.
Adhyaya 222
तिलादा-तीर्थमाहात्म्य / Tilādā Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Tilādā Pilgrimage Site)
ມາຣກັນເດຍະ ບັນຍາຍເຖິງຕີຣຖະອັນປະເສີດຊື່ «Tilādā» ຢູ່ໃນລະດັບການເດີນທາງໜຶ່ງກໂຣຊະ. ທີ່ນັ້ນ ຈາບາລີ (Jābāli) ໄດ້ຮັບຄວາມບໍລິສຸດດ້ວຍ «tilaprāśana» (ການກິນງາ) ແລະການບຳເນັດຕະປະສະຍາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ແຕ່ບົດນີ້ກໍສະແດງວ່າລາວເຄີຍມີຄວາມຜິດທາງຈິດທຳ—ທິ້ງພໍ່ແມ່, ຄວາມໃຄ່ບໍ່ຄວນ, ການຫລອກລວງ, ແລະການກະທຳທີ່ສັງຄົມຕຳນິ—ຈົນຖືກປະນາມ ແລະຖືກກັນອອກຈາກຊຸມຊົນ. ເພື່ອແກ້ໄຂບາບ ລາວໄດ້ເດີນທາງຈາລິກ ແລະຈົມນ້ຳນະຣະມະດາ (Narmadā) ຊ້ຳໆ ກ່ອນຈະມາພັກຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ໃກ້ Aṇivāpa-anta. ທີ່ນັ້ນ ລາວປະຕິບັດຕະປະສະຍາໂດຍໃຊ້ງາເປັນຫຼັກ: ກິນມື້ດຽວ, ກິນວັນເວັ້ນວັນ, ແບບ 3/6/12 ມື້, ຮອບຄື່ງເດືອນ ແລະຮອບເດືອນ, ພ້ອມວຣະຕະໃຫຍ່ເຊັ່ນ kṛcchra ແລະ cāndrāyaṇa ຈົນຍາວນານຫຼາຍປີ. ສຸດທ້າຍ ອີສະວະຣະ (Īśvara) ພໍໃຈ ແລະປະທານຄວາມບໍລິສຸດ ກັບ sālokya (ການຢູ່ຮ່ວມໃນໂລກທິບ). ຈາບາລີໄດ້ສ້າງເທວະຮູບໜຶ່ງ ໃຫ້ຮູ້ຈັກວ່າ Tilādeśvara ແລະປະກາດວ່າຕີຣຖະ Tilādā ເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ. ບົດນີ້ຍັງກຳນົດວັນປະຕິບັດ (caturdaśī, aṣṭamī ແລະວັນຂອງ Hari) ແລະພິທີກຳດ້ວຍງາ: homa, ທາ/ປ້າຍ, ອາບນ້ຳງາ, ນ້ຳງາ, ການໃສ່ງາເຕັມໃນ liṅga ແລະຈຸດໂຄມດ້ວຍນ້ຳມັນງາ; ຜົນຄືໄດ້ Rudra-loka ແລະຊຳລະບາບໄດ້ 7 ຊົນລຸ້ນ. ທ້າຍສຸດ ກ່າວເຖິງການຖວາຍ tila-piṇḍa ໃນ śrāddha ເພື່ອບັນພະບຸລຸດ ໃຫ້ພໍໃຈຍາວນານ ແລະຍົກສູງສາຍຕະກູນສາມຝ່າຍ (kula-traya) ຄືຝ່າຍພໍ່, ຝ່າຍແມ່, ແລະຝ່າຍພັນລະຍາ.
Adhyaya 223
Vāsava Tīrtha Māhātmya (वसवतीर्थमाहात्म्य) — Foundation by the Eight Vasus and the Merit of Śiva-Pūjā
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວເຖິງຕີຣຖະອັນສູງສຸດຊື່ “ວາສະວະ” ຢູ່ໃນຂອບເຂດໜຶ່ງກໂຣຊະ ແລະຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເກີດຈາກວາສຸ 8 ອົງ. ວາສຸທັງ 8 ຄື ທະຣະ, ທະຣຸວະ, ໂສມະ, ອາປະ, ອະນິລະ, ອະນະລະ, ປະຕະຍູສະ, ແລະ ປະພາສະ ຖືກຄຳສາບຂອງບິດາ ແລະຈຳຕ້ອງເຂົ້າສູ່ “ຄັນພະວາສະ” (ການຢູ່ໃນຄັນ/ການເກີດເປັນຮ່າງ). ເພື່ອຂໍການພົ້ນທຸກ ພວກເຂົາໄປຮອດຕີຣຖະແຫ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ແລະປະພຶດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ພ້ອມບູຊາພະບະວານີປະຕິ (ພະສິວະ)។ ຄົບ 12 ປີ ພະມະຫາເທວະປາກົດພຣະອົງໂດຍກົງ ແລະປະທານພອນຕາມປາຖະໜາ. ວາສຸທັງຫມົດຈຶ່ງສ້າງພະສິວະໄວ້ທີ່ນັ້ນໃນນາມຂອງຕົນ ແລະຈາກໄປທາງຟ້າ; ສະຖານທີ່ນັ້ນຈຶ່ງໂດງດັງວ່າ “ວາສະວະ-ຕີຣຖະ”. ບົດນີ້ຍັງວາງຫຼັກຈັນຍາບັນການບູຊາ: ບູຊາພະສິວະດ້ວຍຂອງທີ່ມີ, ໂດຍເນັ້ນການຖວາຍປະທີບ (ດີປະ-ດານ) ແລະເປັນພິເສດໃນວັນອັດຖະມີຂ້າງຂຶ້ນ (ສຸກລະ-ອັດຖະມີ) ຫຼືປະພຶດປະຈຳຕາມກຳລັງ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຈະໄດ້ຢູ່ໃກ້ພະສິວະຍາວນານ, ຫຼີກພົ້ນຄັນພະວາສະ, ພົ້ນຄວາມທຸກຍາກແລະໂສກເສົ້າ, ໄດ້ກຽດຢູ່ສະຫວັນ, ແລະບາບຖືກທຳລາຍແມ່ນແຕ່ພັກຢູ່ພຽງ 1 ມື້; ທ້າຍສຸດຍັງຊີ້ນຳໃຫ້ເລີ້ຍງພຣາຫມັນ ແລະຖວາຍເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມກັບທັກຊິນາ।
Adhyaya 224
Koṭīśvara Tīrtha Māhātmya (कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्य) — The Merit of Koṭīśvara at the Revā–Ocean Confluence
ມາຣະກັນເດຍ ໄດ້ເລົ່າໃຫ້ ຢຸທິສຖິຣະ ຟັງເຖິງຕີຣຖະອັນສູງສຸດຊື່ “ໂກຕີສະວະຣະ” (Koṭīśvara) ຢູ່ໃນຂອບເຂດໜຶ່ງກໂຣຊະ ຕິດກັບແມ່ນ້ຳ ເຣວາ (ນະຣະມະດາ) ທີ່ບັນຈົບກັບມະຫາສະໝຸດ. ແກ່ນຄຳສອນຂອງບົດນີ້ຄື ກົດແຫ່ງການເພີ່ມພູນບຸນ: ການອາບນ້ຳສັກສິດ (snāna), ການໃຫ້ທານ (dāna), ການສວດມັນຕຣາ (japa), ການບູຊາໄຟ (homa), ແລະ ການບູຊາ (arcana) ທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ຜົນ “ໂກຕີ-ຄຸນ” ຄື ເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເທົ່າ. ເລື່ອງລາວວາງຕີຣຖະນີ້ໃນພູມທັດການເດີນທາງສັກສິດ: ເທວະ, ຄັນທະຣະວະ, ຣິສີ, ສິດທະ, ແລະ ຈາຣະນະ ມາຊຸມນຸມທີ່ສັງຄະມະ ເຣວາ–ສາຄະຣະ ເພື່ອເບິ່ງຄວາມອັດສະຈັນຂອງແມ່ນ້ຳພົບທະເລ. ຫຼັງອາບນ້ຳ ຄວນຕັ້ງແລະບູຊາ ພຣະສິວະ ໃນນາມ “ໂກຕີສະວະຣະ” ຕາມສັດທາ ໂດຍໃຊ້ໃບບິລວະ, ດອກອາຣກະ, ເຄື່ອງບູຊາຕາມລະດູ, ດັດຕູຣະ, ຫຍ້າກຸສະ ແລະອື່ນໆ ພ້ອມອຸປະຈາຣະດ້ວຍມັນຕຣາ, ທູບ, ໂຄມໄຟ, ແລະ ໄນເວດຍະ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງທາງຈິດ-ພິທີ: ຜູ້ເດີນທາງ ແລະ ນັກບຳເນັດທີ່ຜູກພັນກັບຕີຣຖະນີ້ ຈະໄດ້ຈຸດໝາຍສູງ ເຊັ່ນ ປິຕຣະໂລກ ແລະ ເທວະໂລກ. ມີການກຳນົດວັນສຳຄັນເປັນພິເສດ: Pauṣa kṛṣṇa aṣṭamī ເໝາະສຳລັບການບູຊາຢ່າງຍິ່ງ ແລະຍັງແນະນຳໃຫ້ປະຕິບັດໃນ caturdaśī ແລະ aṣṭamī ພ້ອມການເລີ້ຍງອາຫານແກ່ພຣາຫມະນະຜູ້ຄວນຄ່າ।
Adhyaya 225
Alikā’s Austerity at Revā–Sāgara Saṅgama and the Manifestation of Alikeśvara (अलिकेश्वर-माहात्म्य)
ມາຣະກັນເດຍ ເລົ່າໃຫ້ຢຸທິສຖິຣະຟັງເຖິງວິກິດທາງສິນທຳທີ່ຜູກພັນກັບຕີຣະຖະ ແລະການແກ້ໄຂຂອງມັນ. ອະລິກາ ນາງກັນທະຣະວີ ຜູ້ສືບສາຍຈາກວົງຂອງຈິຕຣະເສນະ ໄດ້ຢູ່ກັບຣິຊິ ວິທະຍານັນທະ ເປັນເວລາສິບປີ ແຕ່ຕໍ່ມານາງກັບຂ້າສາມີຂອງຕົນໃນຂະນະທີ່ລາວນອນຫຼັບ ໂດຍບໍ່ລະບຸເຫດ. ນາງໄປບອກພໍ່ ຣັດນະວັລລະພະ ແຕ່ພໍ່ແມ່ກັບປະນາມຢ່າງຮຸນແຮງ ແລະຂັບໄລ່ ພ້ອມຕິດປ້າຍວ່າເປັນຜູ້ລ່ວງລະເມີດໃຫຍ່ (ຜົວຖືກຂ້າ, ຄັນຖືກທຳລາຍ, ພຣາຫມະນຖືກຂ້າ) ຄື patighnī, garbhaghnī, brahmaghnī. ດ້ວຍຄວາມທຸກໃຈ ອະລິກາຈຶ່ງໄປປຶກສາພຣາຫມະນ ເພື່ອຊອກຫາຕີຣະຖະສຳລັບການຊຳລະບາບ ແລະໄດ້ຮູ້ວ່າທີ່ສົມທົບ ແມ່ນ້ຳເຣວາ–ທະເລ (Revā–sāgara saṅgama) ເປັນສະຖານທີ່ກຳຈັດບາບ. ນາງໄດ້ປະພຶດຕະປະຕິບັດຕະປັດສະຍາຢ່າງຍາວນານ: ອົດອາຫານ (nirāhāra), ຮັກສາວຣະຕະ, ກະທຳກຳມະວິທີຊຳລະໂທດເຊັ່ນ kṛcchra/atikṛcchra ແລະ cāndrāyaṇa ພ້ອມກັບການພິຈາລະນາພຣະສິວະ ແລະບູຊາຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ. ພຣະສິວະເມື່ອພໍໃຈ—ດ້ວຍການຊັກຊວນຂອງພຣະປາຣະວະຕີ—ຈຶ່ງປາກົດ ປະກາດວ່ານາງບໍລິສຸດ ແລະປະທານພອນໃຫ້ນາງສ້າງສະຖານພຣະອົງໃນນາມຂອງນາງເອງ ແລ້ວຈະໄດ້ເຖິງສະຫວັນ. ອະລິກາໄດ້ອາບນ້ຳ ສະຖາປະນາພຣະສັງກະຣະ ເກີດເປັນສະຖານບູຊາ “ອະລິເກສະວະຣະ” ແລະໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມະນ. ຕໍ່ມານາງໄດ້ຄືນດີກັບຄອບຄົວ ແລະຂຶ້ນສູ່ໂລກຂອງພຣະໂກຣີດ້ວຍພາຫະນະທິບ. ບົດທ້າຍກ່າວຟະລະສຣຸຕິ: ຜູ້ສັດທາທີ່ອາບນ້ຳ ແລະບູຊາມະຫາເທວະພ້ອມອຸມາ ທີ່ຕີຣະຖະນີ້ ຈະພົ້ນຈາກບາບທາງໃຈ ວາຈາ ແລະກາຍ; ການເລີ້ຍງດວິຈະ ແລະຖວາຍໂຄມໄຟ ຊ່ວຍບັນເທົາໂລກ; ແລະທານເຊັ່ນ ພາຊະນະທູບ, ແບບຈຳລອງວິມານ, ກະດິ່ງ, ກະລະສະ ນຳໄປສູ່ສະຫວັນອັນສູງສົ່ງ.
Adhyaya 226
Vimaleśvara-Tīrtha Māhātmya (विमलेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of the Vimaleśvara Sacred Site
ມາຣະກັນເດຍ ບັນຍາຍເຖິງຕີຣຖະອັນມີບຸນຊື່ “ວິມະເລສະວະຣະ” ຢູ່ໃນຂອບເຂດໜຶ່ງກໂຣຊະ ໂດຍຊູ້ວ່າເປັນວິທີການພິທີ–ຈິດທຳ ເພື່ອຊຳລະບາບ ແລະໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາສຳເລັດ. ອຳນາດຂອງສະຖານທີ່ຖືກຢືນຢັນດ້ວຍຕົວຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ: ອິນທຣະບໍລິສຸດຫຼັງຈາກສັງຫານ ຕຣິສີຣະ ລູກຂອງ ຕວັສຕຣ; ພຣາຫມະນະຜູ້ບຳເນັດຕະປະສະ ກາຍເປັນຜ່ອງໃສແລະໄຮ້ມົນທິນ; ພານຸຖືກຮັກສາຈາກອາການເສຍຮູບດ້ວຍຕະປະສະແລະພຣະກະລຸນາຂອງພຣະສິວະ; ແລະລູກຂອງ ວິພະນຑະກະ ໄດ້ຮັບ “ໄວມະລະຍະ” ເມື່ອເຫັນຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດຈາກການພົວພັນທາງສັງຄົມ ແລະປະຕິບັດວິໄນ 12 ປີກັບພັນລະຍາ ຊານຕາ ທີ່ຈຸດບັນຈົບ ເຣວາ–ສາຄະຣະ ພ້ອມວຣະຕະ ກຣິຈຈຣະ ແລະ ຈັນດຣາຍະນະ ເພື່ອບູຊາ ຕຣະຍັມບະກະ. ຕອນດາຣຸວະນະ ກ່າວວ່າ ພຣະສິວະໂດຍການຊັກຊວນຂອງ ຊາຣວານີ ໄດ້ສ້າງສະຖານທີ່ບໍລິສຸດທີ່ຈຸດບັນຈົບ ນະຣະມະດາ–ມະຫາສະໝຸດ ແລະອະທິບາຍນາມ “ວິມະເລສະວະຣະ” ວ່າເປັນພຣະອົງຜູ້ເກື້ອກູນ ແລະຄ້ຳຈຸນໂລກ. ຕໍ່ມາ ການສ້າງ ຕິໂລຕຕະມາ ຂອງພຣະພຣະຫມາ ກ່ອນໃຫ້ເກີດຄວາມຫວັ່ນໄຫວທາງຈິດທຳ ແຕ່ຖືກແກ້ໄຂດ້ວຍຄວາມສງົບ, ອາບນ້ຳສາມຄັ້ງ, ລະລຶກພຣະສິວະ ແລະບູຊາທີ່ຈຸດບັນຈົບ ຈົນກັບຄືນຄວາມບໍລິສຸດ. ທ້າຍບົດມີຄຳສັ່ງສອນ: ອາບນ້ຳແລະບູຊາພຣະສິວະ ຊ່ວຍລຶບບາບ ແລະນຳໄປສູ່ ພຣະຫມະໂລກ; ອົດອາຫານແລະໄປດາຣະຊັນໃນວັນ ອັດຖະມີ, ຈະຕຸຣະດະສີ ແລະວັນບຸນ ທຳໃຫ້ລະທິ້ງບາບທີ່ສະສົມດົນ ແລະເຂົ້າເຖິງຖິ່ນພຣະສິວະ; ການເຮັດ ສຣາດທະ ຕາມຫຼັກ ຊ່ວຍປົດໜີ້ບັນພະບຸລຸດ. ຍັງແນະນຳທານຄຳ, ເຂົ້າເກັດ, ເສື້ອຜ້າ, ຮົ່ມ, ເກີບ, ກະມັນດະລຸ ແລະສິລະປະແຫ່ງພັກຕິ (ຮ້ອງເພງ, ເຕັ້ນ, ສວດສະດຸດ) ພ້ອມການສ້າງວິຫານເປັນບຸນຂອງກະສັດ.
Adhyaya 227
Revā-Māhātmya and Narmadā-Yātrā Vidhi (Expiatory Rules and Yojana Measure)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ໃນນັ້ນ ມາຣກັນເດຍ ອະທິບາຍໃຫ້ ຢຸທິສຖິຣະ ຟັງເຖິງຄວາມສັກສິດພິເສດຂອງແມ່ນ້ຳ ນະຣະມະດາ (ເຣວາ)។ ທ່ານຍົກຍ້ອງເຣວາວ່າເປັນ “ຜູ້ທີ່ມະຫາເທວະຮັກ” ແລະ “ຄົງຄາມາເຫສະວະຣີ” (ຄົງຄາພາກໃຕ້) ພ້ອມເຕືອນວ່າ ຄວາມບໍ່ເຊື່ອ ແລະ ການບໍ່ເຄົາລົບ ຈະທຳໃຫ້ຜົນທາງທຳມະຫຼຸດລົງ។ ຕໍ່ມາ ບົດສອນວ່າ ພິທີກຳຈະສຳເລັດຜົນໄດ້ດ້ວຍ śraddhā (ສັດທາອັນມີເຈດຕະນາ) ແລະ ການປະພຶດຕາມ śāstra ຢ່າງມີລະບຽບ ບໍ່ໃຫ້ເຮັດຕາມຄວາມຢາກແບບບໍ່ມີຫຼັກ. ມີຈັນຍາບັນຍາຕຣາ: ພຣະຫມະຈາຣິຍະ, ກິນແຕ່ພອດປະມານ, ພູດຄວາມຈິງ, ຫຼີກລ້ຽງການຫລອກລວງ, ຄວາມຖ່ອມຕົນ, ແລະ ຫຼີກຄົນພາລະພາບ. ພ້ອມກຳນົດກິດຕິຣຖະ: ອາບນ້ຳ, ບູຊາເທວະ, ເຮັດ śrāddha/ຖວາຍປິນດະ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ, ແລະ ເລີ້ຍງພຣາຫມະນະຕາມກຳລັງ। ທ້າຍບົດ ວາງກອບການຊຳລະບາບແບບຂັ້ນບັນໄດ: ລະຍະທາງຍາຕຣາ (ໂດຍສຳຄັນ 24 ໂຢຊະນະ) ຖືກເຊື່ອມກັບຜົນຄ້າຍ kṛcchra ແລະ ມີການຄູນຜົນເພີ່ມທີ່ຈຸດບັນຈົບນ້ຳ ແລະ ສະຖານທີ່ມີນາມ. ຍັງກຳນົດມາດຕາວັດໂບຮານ (aṅgula, vitasti, hasta, dhanu, krośa, yojana) ແລະ ຈັດອັນດັບແມ່ນ້ຳຕາມຄວາມກວ້າງ ເພື່ອຍ້ຳໃຫ້ການຊຳລະດ້ວຍຍາຕຣາເຣວາເປັນການປະຕິບັດຢ່າງມີຂັ້ນຕອນ।
Adhyaya 228
परार्थतीर्थयात्राफलनिर्णयः | Determining the Merit of Pilgrimage Performed for Another
ບົດ 228 ເປັນການສົນທະນາທາງທຳມະ ເມື່ອຢຸທິສຖິຣະ ຖາມພຣະລິສີ ມາຣະກັນເດຍ ໃຫ້ກຳນົດຜົນບຸນຂອງການເດີນທາງໄປຕີຣຖະ (tīrtha-yātrā) ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຜູ້ອື່ນ (parārtha)। ລິສີອະທິບາຍລຳດັບຂອງການກະທຳພິທີ: ດີທີ່ສຸດແມ່ນເຮັດທຳມະດ້ວຍຕົນເອງ; ເມື່ອມີຂໍ້ຈຳກັດ ອາດຈັດໃຫ້ຜູ້ທີ່ເໝາະສົມໃນວົງວັນ/ຊັ້ນວັນ (savarṇa) ຫຼື ຍາດໃກ້ຊິດ ເຮັດແທນໄດ້ ແຕ່ເຕືອນວ່າການມອບໝາຍບໍ່ຖືກຄວນຈະທຳໃຫ້ຜົນບຸນບົກພ່ອງ। ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ກຳນົດຜົນບຸນແບບສັດສ່ວນ ສຳລັບການເດີນທາງແທນ ແລະ ການເດີນທາງໂດຍບັງເອີນ ໂດຍແຍກ “ຍາຕຣາຄົບຖ້ວນ” ອອກຈາກ “ຜົນແຕ່ການອາບນ້ຳ” ເທົ່ານັ້ນ। ມັນລຽງລາຍຜູ້ຮັບຜົນທີ່ຄວນໄດ້ ເຊັ່ນ ພໍ່ແມ່ ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ອາຈານ ແລະ ຍາດພີ່ນ້ອງຂະຫຍາຍ ພ້ອມກຳນົດສ່ວນແບ່ງຜົນບຸນຕາມຄວາມໃກ້ຊິດ (ພໍ່ແມ່ໄດ້ຫຼາຍ ຍາດໄກໄດ້ນ້ອຍ)। ທ້າຍບົດມີຂໍ້ກ່າວເຖິງລະດູການຂອງແມ່ນ້ຳ ເມື່ອບາງເວລາແມ່ນ້ຳຖືກຖືວ່າ “rajāsvalā” (ມີຂໍ້ຈຳກັດທາງພິທີ) ແຕ່ມີຂໍ້ຍົກເວັ້ນບາງສາຍນ້ຳ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມລະອຽດອ່ອນຕາມປະຕິທິນໃນພິທີກ່ຽວກັບນ້ຳ។
Adhyaya 229
नर्मदाचरितश्रवणफलप्रशंसा | Praise of the Fruits of Hearing the Narmadā Narrative
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາແນວສະຫຼຸບທ້າຍຂອງພຣະລິສີມາຣກັນເດຍ ຕໍ່ພຣະຣາຊາ (“ຣາຈັນ/ພູປາລ”) ວ່າ ບັນຊີພູຣານະທີ່ກ່າວໃນສະພາເທວະ ແລະເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ພຣະສິວະ ບັດນີ້ໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດໃນຮູບແບບສັ້ນ. ຈາກນັ້ນກ່າວຍ້ອງວ່າ ຕີຣຖະຕ່າງໆ ຂອງແມ່ນ້ໍານະຣມະດາ (ເຣວາ) ມີຫຼາຍຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້ ຕາມລໍານ້ໍາທັງຕົ້ນ ກາງ ແລະປາຍ. ຕໍ່ມາເປັນຟະລະສຣຸຕິ: ການຟັງ “ນະຣມະດາ-ຈະຣິຕະ” ໃຫ້ບຸນເກີນກວ່າການສະຫຼອງວິທີສະຫຼຸບວິເທດ ແລະພິທີຍັດຍາໃຫຍ່ໆ ແຖມຍັງເທົ່າກັບການອາບນ້ໍາຕາມຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ. ຜົນທາງການພົ້ນທຸກຖືກກ່າວໄວ້ວ່າ ໄດ້ເຖິງພຣະສິວະໂລກ ແລະຢູ່ຮ່ວມກັບບໍລິວານຂອງຣຸດຣະ; ແມ່ນແຕ່ການເຫັນ ການແຕະ ການສັນລະເສີນ ຫຼືການຟັງກ່ຽວກັບຕີຣຖະ ກໍຊໍາລະບາບໄດ້. ຍັງມີມຸມມອງດ້ານສັງຄົມ-ຈັນຍາ: ຜົນບຸນຖືກອະທິບາຍສໍາລັບວັນນະຕ່າງໆ ແລະສໍາລັບແມ່ຍິງ; ແມ່ນແຕ່ການລ່ວງລະເມີດຮ້າຍແຮງກໍຖືກຊໍາລະໄດ້ດ້ວຍການຟັງ “ນະຣມະດາ-ມາຫາຕະມະຍະ”. ທ້າຍສຸດແນະນໍາໃຫ້ບູຊາດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ, ຍ້ອງບຸນຂອງການຂຽນແລະຖວາຍຄັດລອກໃຫ້ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຈະ), ແລະປິດດ້ວຍຄໍາອວຍພອນໃຫ້ໂລກທັງປວງສຸກສະຫວັດ ພ້ອມສັນລະເສີນເຣວາ/ນະຣມະດາ ເປັນຜູ້ຊໍາລະໂລກ ແລະປະທານທໍາມະ.
Adhyaya 230
Revā-Tīrthāvalī-Prastāvaḥ (Introduction to the Catalogue of Revā Tīrthas)
ອັດທະຍາຍ 230 ເປັນຄໍານໍາ ແລະ ດັດຊະນີສັ້ນໆ ສໍາລັບບັນຊີລາຍຊື່ຕີຣຖະອັນຍາວ. ສູຕະ ຜູ້ຖ່າຍທອດຄໍາສອນທີ່ຖືກຍົກໃຫ້ແກ່ ມາຣກັນເດຍ ສະຫຼຸບເລື່ອງກ່ອນ ແລະ ກໍານົດວ່າ ຣີວາ-ມາຫາຕະມະຍະ (ກຽດຕິຄຸນແຫ່ງນັມມະດາ) ໄດ້ຖືກກ່າວໄວ້ແລ້ວໂດຍສານະ, ແລ້ວປະກາດ “ຕີຣຖາວະລີ” ອັນເປັນມົງຄຸນ ທີ່ຈະເລີ່ມຈາກ ໂອງກາຣາ. ບົດເປີດດ້ວຍການອະນຸໂມທະນາບູຊາ ແດ່ ໂສມະ, ມະເຫສະ, ພຣະພຣົມ, ອະຈະຍຸຕະ, ສະຣັສວະຕີ, ຄະເນສະ, ແລະ ເທວີ; ຕາມດ້ວຍການນົບນ້ອມແດ່ ນັມມະດາ ໃນຖານະເທວະນາງຜູ້ຊໍາລະບາບ. ຈາກນັ້ນຈຶ່ງລຽນລໍາດັບຊື່ຕີຣຖະ, ສັງກະມະ (ຈຸດບັນຈົບນ້ໍາ), ອາວັດຕະ, ສະຖານລິງຄະ, ປ່າສັກສິດ ແລະ ອາສຣົມ ໃນຮູບແບບບັນຊີນໍາທາງ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງລາວຍາວ. ຕອນທ້າຍກ່າວເຖິງພິທີການສວດອ່ານ ແລະ ຜົນອານິສົງ (ຟະລະສຣຸຕິ): ຕີຣຖາວະລີນີ້ຖືກຮຽບຮຽງເພື່ອສະຫວັດດີຂອງຜູ້ມີຄຸນທໍາ; ການສວດອ່ານຊ່ວຍລົບລ້າງບາບທີ່ສະສົມຕາມໄລຍະ ວັນ/ເດືອນ/ລະດູ/ປີ, ແລະ ມີພະລັງໃນພິທີ ສຣາດທະ ແລະ ປູຊາ, ພ້ອມຄໍາຍົກຍ້ອງວ່າ ຊໍາລະຄອບຄົວກວ້າງຂວາງ ແລະ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບມາດຕະຖານພິທີກໍາສໍາຄັນ.
Adhyaya 231
Revātīrtha-stabaka-nirdeśaḥ (Enumeration of Tīrtha Clusters on the Revā)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດບັນທຶກແບບບັນຊີລາຍການ ທີ່ສູຕະໄດ້ລາຍງານຄໍາສອນສະຫຼຸບຂອງມາຣກັນເດຍະແກ່ພາຣຖະ ກ່ຽວກັບ «ຕີຣຖ-ສະຕະບະກະ» ຫຼືກຸ່ມກ້ອນຂອງສະຖານທີ່ຈາລິກບຸນຕາມສອງຝັ່ງແມ່ນ້ໍາເຣວາ (ນັຣມະດາ)। ຕອນແຮກຍົກຍ້ອງເຣວາເປັນ «ກັລປະລະຕາ» ທີ່ດອກບານຂອງນາງຄືຕີຣຖທັງຫຼາຍ. ຕໍ່ມາໄດ້ນັບຈໍານວນສັງກະມະ (ຈຸດບັນຈົບນ້ໍາ) ຈາກອົງກາຣະຕີຣຖເຖິງມະຫາສະໝຸດທາງຕາເວັນຕົກ ແຍກຕາມຝັ່ງເໜືອແລະຝັ່ງໃຕ້ ແລະຍົກຈຸດທີ່ເຣວາບັນຈົບກັບທະເລເປັນສູງສຸດ. ຍັງສະຫຼຸບຈໍານວນລວມ (ລວມທັງຕີຣຖທີ່ຮູ້ຈັກ 400) ແລະຈັດປະເພດຕາມເທວະຕາ—ກຸ່ມໄສວະໃຫຍ່ ພ້ອມວາຍສະນະວະ ພຣາຫມະ ແລະສາກຕະ. ຊັ້ນບັນຊີອີກຊັ້ນໜຶ່ງ ກໍານົດຂະໜາດຈໍານວນຕີຣຖທີ່ຊ່ອນເຮັດແລະທີ່ປາກົດ ຕັ້ງແຕ່ຫຼາຍຮ້ອຍເຖິງລ້ານ ແລະໂກຕິ ຢູ່ຕາມສັງກະມະ ປ່າສວນ ບ້ານ ແລະສະຖານສັກສິດມີນາມ ເຊັ່ນ ກະປິລາ-ສັງກະມະ, ອະໂສກະວະນິກາ, ຊຸກລະຕີຣຖ, ມະຫີສະມະຕີ, ລຸງເກສະວະຣະ, ໄວດຍະນາຖ, ວຍາສະດວີປ, ກະຣັນຈາ-ສັງກະມະ, ທູຕະປາປະ, ສະກັນດະຕີຣຖ; ແລະສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງຕີຣຖເຫຼົ່ານີ້ເກີນກວ່າຈະບັນຍາຍໃຫ້ໝົດໄດ້.
Adhyaya 232
रेवामाहात्म्य-समापनम् (Conclusion of the Revā/Narmadā Māhātmya and Phalaśruti)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການປິດສຸດທ້າຍຢ່າງເປັນທາງການຂອງມະຫາຕະມະຍະແຫ່ງແມ່ນ້ຳ ເຣວາ/ນັມມະດາ ໃນອະວັນຕິຂັນຑະ. ສູຕະກ່າວຕໍ່ພວກພຣາຫມັນວ່າ ມະຫາຕະມະຍະນີ້ໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດຕາມທີ່ ມາຣກັນເດຍະ ເຄີຍສອນແກ່ບຸດຂອງປານຑຸ ແລະໄດ້ບັນຍາຍກຸ່ມຕີຣຖະຕ່າງໆ ຕາມລຳດັບແລ້ວ. ເນື້ອຫາຍົກຍ້ອງຄວາມບໍລິສຸດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະອຳນາດຊຳລະບາບຂອງນ້ຳແລະການລະລຶກເຣວາ ໂດຍກ່າວວ່າແມ່ນ້ຳນີ້ເປັນການປະກົດຂອງພຣະສິວະ ທີ່ສ້າງໄວ້ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກ. ການຈື່ຈຳ, ການຟັງ/ອ່ານສະດຸດີ, ແລະການຮັບໃຊ້ບູຊາເຣວາ ຖືກຊູມຊື່ນວ່າມີພະລັງພິເສດໃນຍຸກກະລິ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ການຟັງຫຼືອ່ານມະຫາຕະມະຍະນີ້ ໃຫ້ຜົນເກີນການສຶກສາເວດ ແລະພິທີຍັດຍາວນານ ເທົ່າກັບບຸນຂອງຕີຣຖະມີຊື່ເສັຽງເຊັ່ນ ກຸຣຸເກສຕຣະ, ປຣະຍາກ, ວາຣານາສີ ແລະອື່ນໆ. ຍັງສອນໃຫ້ເຄົາລົບຄຳພີ—ເກັບໄວ້ໃນເຮືອນ, ບູຊາຜູ້ອ່ານແລະຕົວຄຳພີດ້ວຍເຄື່ອງຖວາຍ—ຈະໄດ້ຄວາມຮັ່ງມີ ຄວາມຜາສຸກຂອງສັງຄົມ ແລະຫຼັງຕາຍໄດ້ໃກ້ຊິດພຣະສິວະໂລກ. ແມ່ນແຕ່ບາບໜັກກໍຖືກຜ່ອນຄາຍໄດ້ດ້ວຍການຟັງຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ; ທ້າຍສຸດຢືນຢັນສາຍການຖ່າຍທອດ: ຈາກພຣະສິວະ ໄປຫາວາຍຸ ໄປຫາລິສີ ແລະມາຮອດສູຕະໃນປັດຈຸບັນ.
FAQs about Reva Khanda
The section emphasizes the glory of the Revā/Narmadā as a purifying sacred presence whose banks and waters are treated as tīrtha-space, integrating hymn, doctrine, and pilgrimage cartography.
The discourse repeatedly frames Revā’s waters and riverbanks as instruments of removing dūrīta (moral and ritual impurity), presenting bathing, remembrance, and reverential approach as merit-generating ethical guidelines.
Chapter 1 introduces the inquiry into Revā’s location and Rudra-linked origin (śrī-rudra-sambhavā), setting up subsequent tīrtha narratives; it also embeds a meta-legend on Purāṇic authority and compilation attributed to Vyāsa and earlier divine transmission.