Adhyaya 54

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततश्चानन्तरं राजा जगामोद्वेगमुत्तमम् । कथं यामि गृहं त्वद्य वाराणस्यामहं पुनः

ພຣະອີສະວອນຕັດວ່າ: ທັນທີນັ້ນ ພຣະຣາຊາຕົກຢູ່ໃນຄວາມຫວັ່ນໄຫວຢ່າງຍິ່ງ. “ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະກັບເຮືອນແນວໃດ? ແລ້ວຈະກັບໄປວາຣານະສີອີກໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 2

ब्रह्महत्यासमाविष्टो जुहोम्यग्नौ कलेवरम् । अथवा तस्य वाक्येन तं गच्छाम्याश्रमं प्रति

“ຖືກບາບພຣະຫມັນຫັດຕະຍາຄອບງຳ ຂ້າພະເຈົ້າຄວນນຳກາຍນີ້ໄປບູຊາໃນໄຟບໍ? ຫຼືຈະເຊື່ອຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງທ່ານ ແລ້ວໄປຫາອາສຣົມນັ້ນ?”

Verse 3

कथयामि यथावृत्तं गत्वा तस्य महामुनेः । एवं संचिन्त्य राजासौ जगामाश्रमसन्निधौ

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຫາມະຫາມຸນີນັ້ນ ແລ້ວເລົ່າເຫດການຕາມຄວາມຈິງ” ຄິດແບບນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາຊາກໍໄປໃກ້ອາສຣົມ

Verse 4

ऋक्षशृङ्गस्य चास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः । दृष्टिमार्गे स्थितस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः

ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດນັ້ນ ນຳອັດຖິຂອງ ຣຶກສະສຣິງຄະ ໄປດ້ວຍ ແລ້ວຢືນຢູ່ໃນແນວສາຍຕາຂອງມະຫາຣິສີຜູ້ຝຶກຈິດໃຫ້ບໍລິສຸດ

Verse 5

दीर्घतपा उवाच । आगच्छ स्वागतं तेऽस्तु आसनेऽत्रोपविश्यताम् । अर्घं ददाम्यहं येन मधुपर्कं सविष्टरम्

ດີຣຄະຕະປາ ກ່າວວ່າ: “ເຊີນມາ—ຂໍຕ້ອນຮັບທ່ານ. ຂໍໃຫ້ນັ່ງເທິງອາສນະນີ້. ຂ້າພະເຈົ້າຈະຖວາຍອັຣຄະຍະ ແລະຖວາຍມະທຸປະຣກະ ພ້ອມພິທີຕ້ອນຮັບຕາມຄວນ”

Verse 6

चित्रसेन उवाच । अर्घस्यास्य न योग्योऽहं महर्षे नास्मि भाषणे । मृगमध्यस्थितो विप्रस्तव पुत्रो मया हतः

ຈິຕຣະເສນ ກ່າວວ່າ: "ຂ້າແດ່ພຣະມະຫາລືສີ, ຂ້ານ້ອຍບໍ່ສົມຄວນໄດ້ຮັບເຄື່ອງບູຊານີ້; ຂ້ານ້ອຍບໍ່ສົມຄວນທີ່ຈະເວົ້າ. ຂ້າແດ່ພຣາມ, ລູກຊາຍຂອງທ່ານຜູ້ຢືນຢູ່ໃນທ່າມກາງຝູງກວາງ ໄດ້ຖືກຂ້ານ້ອຍຂ້າຕາຍແລ້ວ."

Verse 7

पुत्रघ्नं विद्धि मां विप्र तीव्रदण्डेन दण्डय । मृगभ्रान्त्या हतो विप्र ऋक्षशृङ्गो महातपाः

"ຂ້າແດ່ພຣາມ, ຈົ່ງຮູ້ເຖີດວ່າຂ້ານ້ອຍເປັນຜູ້ຂ້າລູກຊາຍ; ຈົ່ງລົງໂທດຂ້ານ້ອຍດ້ວຍໂທດອັນໜັກໜ່ວງ. ຂ້າແດ່ພຣາມ, ຍ້ອນເຂົ້າໃຈຜິດວ່າເປັນກວາງ, ຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງໄດ້ຂ້າ ລຶກຊະສຶງຄະ ຜູ້ບຳເພັນຕົບະອັນຍິ່ງໃຫຍ່."

Verse 8

इति मत्वा मुनिश्रेष्ठ कुरु मे त्वं यथोचितम् । माता तद्वचनं श्रुत्वा गृहान्निष्क्रम्य विह्वला

"ດັ່ງນັ້ນ, ຂ້າແດ່ຈອມມຸນີ, ຈົ່ງກະທຳຕໍ່ຂ້ານ້ອຍຕາມທີ່ເຫັນສົມຄວນເຖີດ." ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້ານັ້ນ, ຜູ້ເປັນແມ່ທີ່ໂສກເສົ້າ ຈຶ່ງຮີບອອກມາຈາກເຮືອນ.

Verse 9

हा हतास्मीत्युवाचेदं पपात धरणीतले । विललाप सुदुःखार्ता पुत्रशोकेन पीडिता

ນາງຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນວ່າ "ໂອຍ! ຂ້ອຍຕາຍແລ້ວ!" ແລ້ວລົ້ມລົງໃສ່ພື້ນດິນ. ດ້ວຍຄວາມທໍລະມານຈາກການສູນເສຍລູກຊາຍ, ນາງຈຶ່ງຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງແສນສາຫັດ.

Verse 10

हा हता पुत्र पुत्रेति करुणं कुररी यथा । विललापातुरा माता क्व गतो मां विहाय वै । मुखं दर्शय चात्मीयं मातरं मां हि मानय

"ໂອຍ! ຂ້ອຍຕາຍແລ້ວ ລູກແມ່ ລູກແມ່!" ນາງຮ້ອງໄຫ້ຢ່າງໜ້າເວທະນາປານນົກກຸລະລີ. ແມ່ຜູ້ໂສກເສົ້າໄດ້ຮ້ອງຄຳຄວນວ່າ: "ເຈົ້າໄປໃສ ປະແມ່ໄວ້ທາງຫຼັງ? ຈົ່ງສະແດງໃບໜ້າຂອງເຈົ້າໃຫ້ແມ່ເຫັນແດ່ ຈົ່ງໃຫ້ກຽດແມ່ເຖີດ ເພາະຂ້ອຍຄືແມ່ຂອງເຈົ້າ."

Verse 11

श्रुताध्ययनसम्पन्नं जपहोमपरायणम् । आगतं त्वां गृहद्वारे कदा द्रक्ष्यामि पुत्रक

ລູກເອີຍ ຜູ້ສົມບູນດ້ວຍການສຶກສາສຣຸຕິ ແລະອຸທິດໃນຊະປະກັບໂຫມະ—ແມ່ຈະໄດ້ເຫັນເຈົ້າມາຮອດປະຕູເຮືອນເມື່ອໃດ?

Verse 12

लोकोक्त्या श्रूयते चैतच्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः

ຕາມຄຳກ່າວຂອງຊາວໂລກ ຈັນທະນາເຢັນ; ແຕ່ການກອດກາຍລູກຊາຍ ເຢັນຍິ່ງກວ່າຈັນທະນາອີກ

Verse 13

किं चन्दनेन पीयूपबिन्दुना किं किमिन्दुना

ບັດນີ້ ຈັນທະນາຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດ? ຢອດອະມຣິຕະຈະມີຄ່າອັນໃດ? ແມ່ນແຕ່ດວງຈັນ—ຍັງມີຄວາມໝາຍອັນໃດແກ່ຂ້າອີກ

Verse 14

पुत्रगात्रपरिष्वङ्गपात्रं गात्रं भवेद्यदि

ຖ້າກາຍນີ້ຈະກາຍເປັນພາຊະນະອັນຄວນ ເພື່ອກອດອວຍະວະຂອງລູກຂ້າໄດ້ ຈະດີປານໃດ

Verse 15

परिष्वजितुमिच्छामि त्वामहं पुत्र सुप्रिय । पञ्चत्वमनुयास्यामि त्वद्विहीनाद्य दुःखिता

ລູກເອີຍ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງ ຂ້າປາຖະໜາຈະກອດເຈົ້າ; ມື້ນີ້ເມື່ອຂາດເຈົ້າແລະເຈັບປວດ ຂ້າຈະຕາມທາງແຫ່ງປັນຈັດວະ—ຄືການຕາຍກັບຄືນສູ່ທາດຫ້າ

Verse 16

एवं विलपती दीना पुत्रशोकेन पीडिता । मूर्छिता विह्वला दीना निपपात महीतले

ນາງຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນຢ່າງນັ້ນ ຖືກຄວາມໂສກເສົ້າເພາະລູກຊາຍບີບຄັ້ນ ຈົນສະຫຼົບ ມືດມົນ ແລະອ່ອນແອ ລົ້ມລົງກັບພື້ນດິນ

Verse 17

भार्यां च पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकेन पीडिताम् । चुकोप स मुनिस्तत्र चित्रसेनाय भूभृते

ເມື່ອເຫັນພັນລະຍາຂອງຕົນລົ້ມຢູ່ ຖືກຄວາມໂສກເສົ້າເພາະລູກຊາຍທຳລາຍ ພຣະມຸນີນັ້ນກໍໂກດກຽດຕໍ່ພຣະຣາຊາຈິດຣະເສນ ຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນ

Verse 18

दीर्घतपा उवाच । याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे । किं त्वया घातितो विप्रो ह्यकामाच्च सुतो मम

ດີຣຄະຕະປາ ກ່າວວ່າ: “ໄປເສຍ ໄປເສຍ ໂອ້ຜູ້ບາບໃຫຍ່ ຢ່າໄດ້ສະແດງໜ້າໃຫ້ຂ້າເຫັນ! ເຈົ້າຂ້າລູກຊາຍຂ້າ ຜູ້ເປັນພຣາຫມະນ ເພາະຫຍັງ ໃນເມື່ອເຂົາບໍ່ມີເວນກັບເຈົ້າ?”

Verse 19

ब्रह्महत्या भविष्यन्ति बह्व्यस्ते वसुधाधिप । सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युरेष उपस्थितः

ໂອ້ ຈອມແຜ່ນດິນ ບາບບຣາຫມະນະຫັດຍາ (brahmahatyā) ຫຼາຍປະການຈະຕົກແກ່ເຈົ້າ; ສຳລັບຕະກູນຂ້າທັງໝົດ ເຈົ້າມາປາກົດຢູ່ນີ້ດັ່ງຄວາມຕາຍເອງ

Verse 20

एवमुक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनःपुनः । परित्यज्य तदा क्रोधं मुनिभावाज्जगाद ह

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣາຫມະນະນັ້ນຄິດພິຈາລະນາຊ້ຳໆ; ຈາກນັ້ນລະທິ້ງຄວາມໂກດ ແລະດ້ວຍຈິດໃຈແຫ່ງມຸນີ ຈຶ່ງກ່າວອີກຄັ້ງ

Verse 21

दीर्घतपा उवाच । उद्वेगं त्यज भो वत्स दुरुक्तं गदितो मया । पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखतप्तेन मानद

ດີຣຄະຕະປາ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ລູກນ້ອຍຜູ້ນ່າຮັກ ຈົ່ງລະຄວາມຫວັ່ນໄຫວໃນໃຈເສຍ. ຄໍາຮຸນແຮງໄດ້ອອກຈາກຂ້າ ເນື່ອງຈາກຂ້າຖືກຄວາມໂສກເສົ້າເພາະລູກຊາຍຄອບງໍາ ແລະຖືກທຸກຂ໌ເຜົາໄໝ້ ໂອ ຜູ້ປະທານເກຍດ.”

Verse 22

किं करोति नरः प्राज्ञः प्रेर्यमाणः स्वकर्मभिः । प्रागेव हि मनुष्याणां बुद्धिः कर्मानुसारिणी

ແມ່ນແຕ່ຄົນມີປັນຍາ ເມື່ອຖືກກຳຂອງຕົນເອງຜັກດັນໄປ ຈະເຮັດຫຍັງໄດ້? ເພາະໃນມະນຸດ ຈິດແລະປັນຍາ ຍ່ອມເດີນຕາມກະແສແຫ່ງກຳແທ້ໆ.

Verse 23

अनेनैव विधानेन पञ्चत्वं विहितं मम । हत्यास्तव भविष्यन्ति पूर्वमुक्ता न संशयः

ດ້ວຍຂໍ້ບັນຍັດນີ້ເອງ ຄວາມຕາຍຂອງຂ້າ (ການເຂົ້າສູ່ປັນຈະທາດ) ຖືກກຳນົດແລ້ວ. ແລະສໍາລັບເຈົ້າ ການຂ້າທີ່ຂ້າເຄີຍກ່າວໄວ້ກ່ອນ ຈະເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 24

ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रचण्डालजातिषु । कस्त्वं कथय सत्यं मे कस्माच्च निहतो द्विजः

ໃນຫມູ່ພຣາຫມັນ ກະສັດຕຣິຍະ ແລະ ໄວສະຍະ—ແລະໃນຫມູ່ຊູດຣະ ກັບຊຸມຊົນຈັນດາລະ—ເຈົ້າແມ່ນໃຜ? ຈົ່ງບອກຄວາມຈິງແກ່ຂ້າ: ເຫດໃດດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຈຶ່ງຖືກຂ້າ?

Verse 25

चित्रसेन उवाच । विज्ञापयामि विप्रर्षे क्षन्तव्यं ते ममोपरि । नाहं विप्रोऽस्मि वै तात न वैश्यो न च शूद्रजः

ຈິດຕຣະເສນ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ວິປຣະຣິຊິ (຤ິສີພຣາຫມັນ) ຂ້າຂໍທູນ—ຂໍໃຫ້ທ່ານອະໄພແກ່ຂ້າ. ໂອ ທ່ານຜູ້ເປັນດັ່ງພໍ່, ຂ້າບໍ່ແມ່ນພຣາຫມັນ ບໍ່ແມ່ນໄວສະຍະ ແລະບໍ່ແມ່ນຜູ້ເກີດຈາກຊູດຣະ.”

Verse 26

न व्याधश्चान्त्यजातो वा क्षत्रियोऽहं महामुने । काशीराजो मृगान् हन्तुमागतो वनमुत्तमम्

ໂອ ມະຫາມຸນີ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ແມ່ນນາຍພານ ແລະບໍ່ແມ່ນຜູ້ເກີດຕໍ່າ. ຂ້າພະເຈົ້າເປັນກະສັດກະສັດຕຣິຍະ—ພຣະຣາຊາແຫ່ງກາສີ—ມາຍັງປ່າອັນປະເສີດນີ້ເພື່ອຂ້າກວາງ.

Verse 27

भ्रान्त्या निपातितो ह्येष मृगरूपधरो मुनिः । इदानीं तव पादान्ते संश्रितः पातकान्वितः

ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຼົງຜິດ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ທຳໃຫ້ມຸນີຜູ້ຖືຮູບເປັນກວາງນີ້ລົ້ມລົງ ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າແບກບາບໜັກ ແລະມາຂໍພຶ່ງພາຢູ່ທີ່ປາຍພຣະບາດຂອງທ່ານ

Verse 28

किं कर्तव्यं मया विप्र उपायं कथयस्व मे

ໂອ ວິປຣະ (ພຣາຫມັນ), ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດສິ່ງໃດ? ຂໍທ່ານບອກອຸບາຍ ແມ່ນທາງແກ້ບາບໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ

Verse 29

दीर्घतपा उवाच । ब्रह्महत्या न शक्येताप्येका निस्तरितुं प्रभो । दशैका च कथं शक्यास्ताः शृणुष्व नरेश्वर

ທີຣຄະຕະປາ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະອົງ, ແມ່ນແຕ່ບາບພຣະຫມັນຖືກຂ້າ (ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ) ພຽງຫນຶ່ງກໍຍາກຈະພົ້ນ ແລ້ວສິບປະການຈະຂ້າມພົ້ນໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ນະເຣສະວະຣະ, ຈົ່ງຟັງ

Verse 30

चत्वारो मे सुता राजन् सभार्या मातृपूर्वकाः । मया सह न जीवन्ति ऋक्षशृङ्गस्य कारणे

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ລູກຊາຍສີ່ຄົນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ພ້ອມພັນລະຍາຂອງເຂົາ ແລະພ້ອມມານດາຂອງເຂົາດ້ວຍ—ບໍ່ໄດ້ຢູ່ກັບຂ້າພະເຈົ້າ ເນື່ອງຈາກເລື່ອງຂອງ ຣຶກສະສຣິງຄະ

Verse 31

उपायं शोभनं तात कथयिष्ये शृणुष्व तम् । शक्रोऽपि यदि तं कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर

ລູກເອີຍ ພໍ່ຈະບອກອຸບາຍອັນງາມປະເສີດໃຫ້ເຈົ້າ—ຈົ່ງຟັງ. ໂອ ພະຣາຊາ, ແມ່ນແຕ່ສັກຣະ (ອິນທຣາ) ຖ້າເຮັດ ກໍຈະເຫັນວ່າເປັນວິທີງ່າຍດາຍ।

Verse 32

सकुटुम्बं समस्तं मां दाहयित्वानले नृप । अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिप

ໂອ ພະຣາຊາ, ຈົ່ງເຜົາຂ້າພະເຈົ້າພ້ອມທັງຄອບຄົວທັງໝົດໃນໄຟ. ແລ້ວນຳອັດຖິຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄປປາລົງໃນນ້ຳນະຣະມະດາ ທີ່ສູລະເພດ।

Verse 33

नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदं हि विश्रुतम् । सर्वपापहरं तीर्थं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्

ທາງຝັ່ງໃຕ້ຂອງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ມີຕີຣະຖະອັນລືອຊື່ຊື່ «ສູລະເພດ»; ເປັນຕີຣະຖະອັນປະເສີດ ທີ່ກຳຈັດບາບທັງປວງ ແລະດັບທຸກຂ໌ທັງໝົດ।

Verse 34

शुचिर्भूत्वा ममास्थीनि तत्र तीर्थे विनिक्षिप । मोक्ष्यसे सर्वपापैस्त्वं मम वाक्यान्न संशयः

ເມື່ອຊຳລະຕົນໃຫ້ບໍລິສຸດແລ້ວ ຈົ່ງນຳອັດຖິຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄປວາງໄວ້ໃນຕີຣະຖະນັ້ນ. ດ້ວຍວາຈາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ।

Verse 35

राजोवाच । आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः । समस्तं मेऽस्ति यत्किंचिद्राज्यं कोशः सुहृत्सुताः

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: “ທ່ານພໍ່ ຈົ່ງປະທານຄຳສັ່ງ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດແນ່ນອນ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຂ້າພະເຈົ້າມີ—ອານາຈັກ, ຄັງຊັບ, ມິດສະຫາຍ ແລະລູກຊາຍ—ລ້ວນຢູ່ໃນອຳນາດຂອງທ່ານ.”

Verse 36

तवाधीनं महाविप्र प्रयच्छामि प्रसीद मे । परस्परं विवदतोर्विप्र राज्ञोस्तदा नृप

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍມອບຕົນໃຫ້ຢູ່ໃນອໍານາດຂອງທ່ານ—ຂໍທ່ານເມດຕາຂ້າພະເຈົ້າ. ແລ້ວນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ ພຣາຫມັນແລະກະສັດກໍໂຕ້ຖຽງກັນໄປມາ.

Verse 37

स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मुनिभार्या मृता तदा । पुत्रशोकसमाविष्टा निर्जीवा पतिता क्षितौ

ແລ້ວນັ້ນ ພັນລະຍາຂອງມຸນີ ຖືກຄວາມໂສກເພາະລູກຊາຍຄອບງໍາ ຫົວໃຈແຕກສະລາຍ ແລະຕາຍຢ່າງວ່ອງໄວ ລົ້ມລົງກັບພື້ນດິນໂດຍໄຮ້ຊີວິດ.

Verse 38

पुत्राश्च मातृशोकेन सर्वे पञ्चत्वमागताः । स्नुषाश्चैव तदा सर्वा मृताश्च सह भर्तृभिः

ບຸດທັງຫຼາຍກໍຕາຍໄປທັງໝົດ ເນື່ອງຈາກຄວາມໂສກຕໍ່ແມ່. ແລະໃນເວລານັ້ນ ລູກໃພ້ຍິງທັງປວງກໍສິ້ນຊີວິດພ້ອມກັບສາມີຂອງຕົນ.

Verse 39

पञ्चत्वं च गताः सर्वे मुनिमुख्या नृपोत्तम । विप्रानाह्वापयामास ये तत्राश्रमवासिनः

ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ ເມື່ອທຸກຄົນໄດ້ເຖິງພາວະປັນຈະຕັດ (ກັບຄືນສູ່ທາດທັງຫ້າ) ແລ້ວ ມຸນີຜູ້ເປັນປະທານໄດ້ເອີ້ນບັນດາພຣາຫມັນຜູ້ພໍານັກໃນອາສຣົມນັ້ນມາ.

Verse 40

तेभ्यो निवेदयामास यथावृत्तं नृपोत्तमः । स तैस्तदाभ्यनुज्ञातः काष्ठान्यादाय यत्नतः

ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ ພຣະອົງໄດ້ແຈ້ງເລື່ອງທັງໝົດຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນໃຫ້ພວກເຂົາຮູ້. ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດແລ້ວ ພຣະອົງຈຶ່ງເກັບກໍາໄມ້ຟືນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ແລະຄວາມລະມັດລະວັງ.

Verse 41

दाहं संचयनं चक्रे चित्रसेनो महीपतिः । ऋक्षशृङ्गादिसर्वेषां गृहीत्वास्थीनि यत्नतः

ພະຣາຊາຈິດຣະເສນ ຜູ້ເປັນມະຫາກະສັດ ໄດ້ປະກອບພິທີເຜົາສົບ ແລະການເກັບອັດຖິ; ແລ້ວໄດ້ເກັບກະດູກຂອງທຸກທ່ານຢ່າງລະມັດລະວັງ ເລີ່ມແຕ່ ຣຶກຩະສຣິງຄະ ແລະອື່ນໆ।

Verse 42

याम्याशां प्रस्थितो राजा पादचारी महीपते । न शक्नोति यदा गन्तुं छायामाश्रित्य तिष्ठति

ໂອ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ, ພະຣາຊາໄດ້ອອກເດີນທາງໄປທາງທິດໃຕ້ດ້ວຍການຍ່າງ; ເມື່ອບໍ່ອາດໄປຕໍ່ໄດ້ ກໍຢືນພັກອາໄສຮົ່ມເງົາ।

Verse 43

विश्रम्य च पुनर्गच्छेद्भाराक्रान्तो महीपतिः । सचैलं कुरुते स्नानं मुक्त्वास्थीनि पदे पदे

ມະຫາກະສັດຜູ້ຖືກກົດທັບດ້ວຍພາລະ ໄດ້ພັກແລ້ວຈຶ່ງເດີນຕໍ່; ທັງທີ່ຍັງນຸ່ງຜ້າ ກໍປະກອບພິທີອາບນ້ຳ, ແລະຂະນະເດີນໄປ ກໍປ່ອຍອັດຖິໄວ້ທຸກຍ່າງກ້າວ।

Verse 44

पिबेज्जलं निराहारः स गच्छन् दक्षिणामुखः । अचिरेणैव कालेन संगतो नर्मदातटम्

ທ່ານບໍ່ຮັບປະທານອາຫານ ແຕ່ດື່ມນ້ຳຢ່າງດຽວ; ເດີນໄປໂດຍຫັນໜ້າສູ່ທິດໃຕ້, ໃນໄມ່ດົນກໍເຖິງຝັ່ງແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ।

Verse 45

आश्रमस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा पप्रच्छ पृथिवीपतिः

ເມື່ອເຫັນບັນດາດວິຊະ ນັກບວດຜູ້ພຳນັກຢູ່ໃນອາສຣົມ, ພະຣາຊາຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ ກໍທູນຖາມພວກທ່ານ।

Verse 46

चित्रसेन उवाच । कथ्यतां शूलभेदस्य मार्गं मे द्विजसत्तमाः । येन यामि महाभागाः स्वकार्यार्थस्य सिद्धये

ຈິດຣະເສນ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ທ່ານດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຂໍຈົ່ງບອກເສັ້ນທາງໄປສູ່ ຊູລະເພດ ແກ່ຂ້າ. ໂອ ຜູ້ມີພາກດີ, ຂ້າຄວນໄປທາງໃດເພື່ອໃຫ້ກິດຂອງຂ້າສຳເລັດ?”

Verse 47

मुनय ऊचुः । इतः क्रोशान्तरादर्वाक्तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले ततो द्रक्ष्यसि नान्यथा

ພວກມຸນີກ່າວວ່າ: “ຈາກນີ້ໄປໃນລະຍະໜຶ່ງ ກໂຣຊະ ມີຕີຣຖະອັນງາມຍິ່ງ ຊື່ ອະຣະວາກ-ຕີຣຖະ. ຢູ່ຝັ່ງໃຕ້ແມ່ນ້ຳນະຣະມະດາ ເຈົ້າຈະເຫັນແນ່ນອນ; ບໍ່ມີທາງອື່ນ.”

Verse 48

ऋषिवाक्येन राजासौ शीघ्रं गत्वा नरेश्वरः । स ददर्श ततः शीघ्रं बहुद्विजसमाकुलम्

ຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງພວກມຸນີ ພະຣາຊາຜູ້ເປັນນະເຣສະວອນ ໄດ້ໄປຢ່າງວ່ອງໄວ; ແລະໃນໄມ່ຊ້າ ພຣະອົງໄດ້ເຫັນສະຖານທີ່ໜຶ່ງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍດວິຊະຫຼາຍຄົນ.

Verse 49

बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम् । ऋक्षसिंहसमाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः

ສະຖານນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ ງາມດ້ວຍດອກໄມ້ອຸດົມ. ມີຫມີແລະສິງໂຕເດີນຜ່ານ ແລະມີຕະປະສີຜູ້ດີງາມຜູ້ຖືວຣະຕະນານາປະເພດຢູ່ດ້ວຍ.

Verse 50

एकपादास्थिताः केचिदपरे सूर्यदृष्टयः । एकाङ्गुष्ठ स्थिताः केचिदूर्ध्वबाहुस्थिताः परे

ບາງຄົນຢືນຢູ່ດ້ວຍຂາຂ້າງດຽວ; ບາງຄົນຈ້ອງເບິ່ງດວງອາທິດຢ່າງໝັ້ນຄົງ. ບາງຄົນທົນຢູ່ເທິງນິ້ວຕີນພຽງນິ້ວດຽວ; ອີກບາງຄົນຢືນຊູແຂນຂຶ້ນສູງ.

Verse 51

दिनैकभोजनाः केचित्केचित्कन्दफलाशनाः । त्रिरात्रभोजनाः केचित्पराकव्रतिनोऽपरे

ບາງພວກສັນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້; ບາງພວກດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຫົວພືດ ແລະ ໝາກໄມ້. ບາງພວກສັນທຸກສາມຄືນຄັ້ງໜຶ່ງ, ແລະອື່ນໆຖືພຣະຕະ «ປາຣາກະ» (Parāka).

Verse 52

चान्द्रायणरताः केचित्केचित्पक्षोपवासिनः । मासोपवासिनः केचित्केचिदृत्वन्तपारणाः

ບາງພວກເປັນຜູ້ອຸທິດໃຈໃນພິທີຈັນທຣາຍະນະ (Cāndrāyaṇa); ບາງພວກອົດອາຫານຕະຫຼອດຄື່ງເດືອນ. ບາງພວກອົດອາຫານທັງເດືອນ ແລະບາງພວກຈຶ່ງປາຣະນາ (ແກ້ອົດ) ເມື່ອສິ້ນລະດູ.

Verse 53

योगाभ्यासरताः केचित्केचिद्ध्यायन्ति तत्पदम् । शीर्णपर्णाशिनः केचित्केचिच्च कटुकाशनाः

ບາງພວກຈົ່ງໃຈໃນການຝຶກໂຍຄະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ; ບາງພວກເພ່ງພິຈາລະນາຕໍ່ປະຣະມະປະດະ—ຖິ່ນສູງສຸດນັ້ນ. ບາງພວກດຳລົງຊີວິດດ້ວຍໃບໄມ້ແຫ້ງ ແລະບາງພວກກິນອາຫານລົດຂົມ—ດັ່ງນີ້ຈຶ່ງພຳນັກຢູ່ດ້ວຍຕະປະອັນມີວິໄນໃນແດນສັກສິດ.

Verse 54

। अध्याय

“ອັດຍາຍະ” (Adhyāya)—ເປັນເຄື່ອງໝາຍບົດ/ບົດທີ່ ໃນປະເພນີຕົ້ນສະບັບ ເພື່ອຊີ້ການສິ້ນສຸດ ຫຼື ການຜ່ານໄປສູ່ຕອນໃໝ່.

Verse 55

एवंविधान् द्विजान् दृष्ट्वा जानुभ्यामवनिं गतः । प्रणम्य शिरसा राजन्राजा वचनमब्रवीत्

ເມື່ອເຫັນດວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ຜູ້ມີວັດຕະປະເຊັ່ນນັ້ນ ພຣະຣາຊາກໍລົງສູ່ພື້ນດິນດ້ວຍຂໍ້ເຂົ່າທັງສອງ. ພຣະອົງນ້ອມສີສະກະທຳປຣະນາມະ; ໂອ ພຣະຣາຊັນ, ແລ້ວພຣະຣາຊາຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານີ້.

Verse 56

चित्रसेन उवाच । कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं सत्यं कथयत द्विजाः । येनाभिवाञ्छिता सिद्धिः सफला मे भविष्यति

ຈິດຣະເສນ ກ່າວວ່າ: “ຕີຣະຖະອັນສັກສິດນັ້ນຢູ່ໃນແດນໃດ? ໂອ ພຣາຫມັນ (ດວິຊ) ທັງຫຼາຍ ຈົ່ງບອກຄວາມຈິງ—ເພື່ອໃຫ້ສິດທິທີ່ຂ້າປາຖະນາ ສຳເລັດຜົນແກ່ຂ້າ”

Verse 57

ऋषय ऊचुः । धन्वन्तरशतं गच्छ भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि । कुण्डं द्रक्ष्यसि तत्पूर्णं विस्तीर्णं पयसा शिवम्

ພວກລຶສີກ່າວວ່າ: “ຈົ່ງໄປໃຫ້ໄກໜຶ່ງຮ້ອຍ ທັນວັນຕະຣະ ເຖິງຍອດພູພຣຶກຸຕຸງຄະ. ທີ່ນັ້ນເຈົ້າຈະເຫັນກຸນດະໜຶ່ງ—ເຕັມນ້ຳ ກວ້າງໃຫຍ່ ແລະເປັນມົງຄຸນແຫ່ງພຣະສິວະ ລົ້ນໄປດ້ວຍນ້ຳບໍລິສຸດ”

Verse 58

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा गतः कुण्डस्य सन्निधौ । दृष्ट्वा चैव तु तत्तीर्थं भ्रान्तिर्जाता नृपस्य वै

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳຂອງພວກເຂົາ ລາວກໍໄປໃກ້ກຸນດະນັ້ນ. ແຕ່ເມື່ອເຫັນຕີຣະຖະອັນສັກສິດນັ້ນ ຄວາມສັບສົນກໍເກີດຂຶ້ນໃນພຣະຣາຊາແທ້ໆ

Verse 59

ततो विस्मयमापन्नश्चिन्तयन्वै मुहुर्मुहुः । आकाशस्थं ददर्शासौ सामिषं कुररं नृपः

ຕໍ່ມາ ລາວຕົກຢູ່ໃນຄວາມພິສົດ ແລະຄິດຊ້ຳໆ. ແລ້ວພຣະຣາຊາເຫັນນົກກຸຣະຣະ (kurara) ຕົວໜຶ່ງຢູ່ໃນຟ້າ ຖືຊີ້ນຢູ່

Verse 60

भ्रममाणं गृहीताहिं वध्यमानं निरामिषैः । परस्परं च युयुधुः सर्वेऽप्यामिषकाङ्क्षया

ມັນບິນວົນໄປມາ ຈັບງູໄວ້ ແລະຖືກພວກອື່ນທີ່ບໍ່ມີຊີ້ນ ຈິກຕີທຳຮ້າຍ. ເພາະຄວາມຢາກໄດ້ຊີ້ນ ທຸກຕົວຈຶ່ງສູ້ກັນເອງ

Verse 61

हतश्चञ्चुप्रहारेण स ततः पतितोऽंभसि । शूलेन शूलिना यत्र भूभागो भेदितः पुरा

ຖືກຈະງອຍປາກຟາດຈົນຕາຍ ແລ້ວກໍຕົກລົງໃນນ້ຳ—ໃນບ່ອນດຽວກັນນັ້ນ ທີ່ໃນການເກົ່າກ່ອນ ພຣະສິວະຜູ້ຖືຕຣີສູນ ໄດ້ແທງແລະຜ່າພື້ນດິນດ້ວຍຕຣີສູນຂອງພຣະອົງ.

Verse 62

तत्तीर्थस्य प्रभावेण स सद्यः पुरुषोऽभवत् । विमानस्थं ददर्शासौ पुमांसं दिव्यरूपिणम्

ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງຕີຣຖະນັ້ນ ລາວກໍກາຍເປັນມະນຸດໃນທັນທີ। ແລະພຣະຣາຊາໄດ້ເຫັນບຸລຸດຜູ້ມີຮູບທິບສະຫວ່າງ ປະທັບຢູ່ເທິງວິມານສະຫວັນ

Verse 63

गन्धर्वाप्सरसो यक्षास्तं यान्तं तुष्टुवुर्दिवि । अप्सरोगीयमाने तु गते सूर्यस्य मूर्धनि । चित्रसेनस्ततस्तस्मिन्नाश्चर्यं परमं गतः

ເມື່ອລາວກຳລັງເດີນທາງຈາກໄປ ພວກຄັນທັຣວະ, ອັບສະຣາ ແລະ ຢັກສະ ກໍສັນລະເສີນລາວໃນສະຫວັນ। ໃນຂະນະທີ່ອັບສະຣາຂັບຮ້ອງ ແລະດວງອາທິດຢູ່ກາງຟ້າ, ພຣະຣາຊາຈິດຣະເສນະກໍເກີດຄວາມອັດສະຈັນຢ່າງສູງສຸດຕໍ່ສິ່ງທີ່ໄດ້ເຫັນ

Verse 64

ऋषिणा कथितं यद्वत्तद्वत्तीर्थं न संशयः । हृष्टरोमाभवद्दृष्ट्वा प्रभावं तीर्थसम्भवम्

“ດັ່ງທີ່ຣິສີໄດ້ກ່າວໄວ້ ຕີຣຖະນີ້ກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນແທ້—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ” ເມື່ອເຫັນອຳນາດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ເກີດຈາກຕີຣຖະ ຂົນກາຍຂອງລາວກໍລຸກຊັນ

Verse 65

ममाद्य दिवसो धन्यो यस्मादत्र समागतः । अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथाविधि

“ມື້ນີ້ເປັນວັນອັນມີສິຣິມົງຄຸນຂອງຂ້າ ເພາະຂ້າໄດ້ມາຮອດທີ່ນີ້” ເມື່ອວາງອັດຖິລົງເທິງດິນແລ້ວ ລາວກໍໄດ້ປະກອບພິທີອາບນ້ຳຕາມວິທີການອັນຖືກຕ້ອງ

Verse 66

तिलमिश्रेण तोयेनातर्पयत्पितृदेवताः । गृह्यास्थीनि ततो राजा चिक्षेपान्तर्जले तदा

ດ້ວຍນ້ຳປົນເມັດງາ ພຣະອົງໄດ້ທຳພິທີຕັຣປະນະ ໃຫ້ເທວະປິຕຣຶພໍໃຈ। ແລ້ວກະສັດໄດ້ຢືນອັດຖິ ແລະປ່ອຍລົງໃນນ້ຳໃນທັນທີ।

Verse 67

क्षणमेकं ततो वीक्ष्य राजोर्द्ध्ववदनः स्थितः । तान् ददर्श पुनः सर्वान् दिव्यरूपधराञ्छुभान्

ເບິ່ງຢູ່ພຽງຊົ່ວຂະນະ ກະສັດຢືນເງີຍໜ້າຂຶ້ນເທິງ। ແລ້ວພຣະອົງເຫັນພວກເຂົາທັງໝົດອີກຄັ້ງ—ສະຫວ່າງໄສ ແລະຖືຮູບທິບອັນມົງຄຸນ।

Verse 68

दिव्यवस्त्रैश्च संवीतान् दिव्याभरणभूषितान् । विमानैर्विविधैर्दिव्यैरप्सरोगणसेवितैः

ພວກເຂົານຸ່ງຫົ່ມຜ້າທິບ ແລະປະດັບເຄື່ອງອາພອນສະຫວັນ। ນັ່ງຢູ່ໃນວິມານທິບຫຼາຍປະເພດ ມີຫມູ່ອັບສະຣາຄອຍຮັບໃຊ້।

Verse 69

पृथग्भूतांश्च तान् सर्वान् विमानेषु व्यवस्थितान् । उत्पत्तिवत्समालोक्य राजा संहर्षी सोऽभवत्

ກະສັດເຫັນພວກເຂົາທັງໝົດແຍກກັນ ຢູ່ໃນວິມານຂອງຕົນໆ। ເຫັນດັ່ງເພິ່ງປະກົດໃໝ່ ພຣະອົງຈຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ।

Verse 70

ऋषिर्विमानमारूढश्चित्रसेनमथाब्रवीत् । भोभोः साधो महाराज चित्रसेन महीपते

ແລ້ວ຤ິສິໄດ້ຂຶ້ນສູ່ວິມານ ແລະກ່າວກັບຈິດຣະເສນວ່າ: “ໂອ ທ່ານຜູ້ດີງາມ! ໂອ ມະຫາລາຊາ ຈິດຣະເສນ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງປະຖົມພື້ນດິນ!”

Verse 71

त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी । जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्

ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄະຕິອັນເທວະດາດັ່ງນີ້। ກິດທີ່ພະອົງໄດ້ກະທຳນັ້ນ ງາມສູງສຸດ ແລະຄວນແກ່ການສັນລະເສີນ।

Verse 72

स्वसुतोऽपि न शक्नोति पित्ःणां कर्तुमीदृशम् । मदीयवचनात्तात निष्पापस्त्वं भविष्यसि

ແມ່ນແຕ່ລູກຊາຍຂອງຕົນເອງກໍອາດບໍ່ສາມາດເຮັດການບູຊາຮັບໃຊ້ແກ່ປິຕຣະໄດ້ເຊັ່ນນີ້। ແຕ່ໂອ ລູກເອີຍ ໂດຍວາຈາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເຈົ້າຈະເປັນຜູ້ປອດຈາກບາບ।

Verse 73

फलं प्राप्स्यसि राजेन्द्र कामिकं मनसेप्सितम् । आशीर्वादांस्ततो दत्त्वा चित्रसेनाय धीमते । स्वर्गं जगाम ससुतस्ततो दीर्घतपा मुनिः

ໂອ ຣາເຈນທຣາ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບຜົນອັນພຶງປາຖະໜາ ຕາມທີ່ໃຈເຈົ້າປາດຖະໜາ। ແລ້ວພຣະມຸນີຜູ້ບຳເພັນຕະປະຍາວນານ ໄດ້ປະທານພອນແກ່ຈິດຣະເສນຜູ້ມີປັນຍາ ແລະເດີນທາງໄປສູ່ສະຫວັນພ້ອມລູກຊາຍຂອງຕົນ।