Adhyaya 57

Verse 1

ईश्वर उवाच । भानुमती द्विजान्भोज्य बुभुजे भुक्तशेषतः । भुक्त्वा सुसुखमास्थाय तदन्नं परिणाम्य च

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: ພານຸມະຕີໄດ້ຖວາຍອາຫານແກ່ທະວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ແລ້ວຈຶ່ງກິນອາຫານທີ່ເຫຼືອ. ຫຼັງກິນນາງພັກຜ່ອນຢ່າງສຸກສະບາຍ ແລະອາຫານນັ້ນກໍຍ່ອຍດີ

Verse 2

त्रयोदश्यां ततो गत्वा मदनाख्यतिथौ तदा । मार्कण्डस्य ह्रदे स्नात्वानर्च्य देवं गुहाशयम्

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 13 ຂອງຈັນທະຄະຕິ ໃນຕິຖີທີ່ເອີ້ນວ່າ “ມະດະນະ” ນາງໄດ້ໄປອາບນ້ຳທີ່ສະຫຼອງມາຣະກັນຑະ ແລະບູຊາພຣະເທວະຜູ້ສະຖິດໃນຖ້ຳ

Verse 3

कृतोपवासनियमा स्नापयित्वा महेश्वरम् । पञ्चामृतसुगन्धेन धूपदीपनिवेदनैः

ນາງຖືພຣະວຣະຕະອຸປະວາສ ແລ້ວອາບນ້ຳແດ່ພຣະມະເຫສວຣ; ອະພິເສກດ້ວຍປັນຈາມຣິຕະຫອມ ແລະຖວາຍທູບ ປະທີບ ນະໄວດຍະ.

Verse 4

आर्चयद्विविधैः पुष्पैर्नैवेद्यैश्च सुशोभनैः । क्षपाजागरणं कृत्वा श्रुत्वा पौराणिकीं कथाम्

ນາງບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ ແລະນະໄວດຍະອັນງາມ. ນາງເຮັດຊາກຣະນະຕະຫຼອດຄືນ ແລະຟັງກະຖາປຸຣານະອັນສັກສິດ.

Verse 5

नृत्यगीतैस्तथा स्तोत्रैर्दध्यौ देवं महेश्वरम् । अन्नं विस्तारितं सर्वं देवस्याग्रे यथाविधि

ດ້ວຍການຟ້ອນ ການຮ້ອງເພງ ແລະສໂຕຕຣະ ລາວໄດ້ເຮັດທະຍານແດ່ພຣະມະເຫສວຣ; ແລະຕາມພິທີ ໄດ້ປູຈັດອາຫານນະໄວດຍະທັງໝົດໄວ້ຕໍ່ໜ້າພຣະເທວະ.

Verse 6

चातुर्वर्ण्यसुताः सर्वे भोजिताः सपरिच्छदाः । चतुर्दश्यां दिनं यावत्सम्पूज्य वृषभध्वजम्

ບຸດທັງຫມົດແຫ່ງຈາຕຸວັນນະ ໄດ້ຮັບການເລີ້ຍງອາຫານພ້ອມເຄື່ອງໃຊ້ອັນສົມຄວນ. ໃນວັນຈະຕຸຣະທະສີ ລາວໄດ້ບູຊາພຣະຜູ້ມີທຸງຮູບງົວ (ພຣະສິວະ) ຕະຫຼອດທັງວັນ.

Verse 7

शङ्खवादित्रभेरीभिः पटहध्वनिनादितम् । क्षपाजागरणं कृत्वा प्रभूतजनसंकुलम्

ດ້ວຍສຽງສັງຂ໌ ເຄື່ອງດົນຕີ ເບຣີ ແລະສຽງກອງປະທະອັນກັງວານ ທົ່ວທິດທາງຖືກເຮັດໃຫ້ກ້ອງກັງ. ທ່າມກາງຝູງຊົນຫນາແນ່ນ ລາວໄດ້ເຮັດຊາກຣະນະຕະຫຼອດຄືນ.

Verse 8

नृत्यगीतैस्तथा स्तोत्रैः प्रेरिता सा निशा तदा । प्रभाते भोजिता विप्राः पायसैर्मधुसर्पिषा

ດັ່ງນັ້ນ ຄືນນັ້ນໄດ້ຜ່ານໄປດ້ວຍການຟ້ອນລຳ ບົດເພງ ແລະ ບົດສະໂຕຣາສັນລະເສີນ. ເມື່ອຮຸ່ງເຊົ້າ ໄດ້ຖວາຍອາຫານແກ່ພຣາຫມັນດ້ວຍພາຍະສະ, ນ້ຳເຜິ້ງ ແລະ ກີ (bơ tinh khiết).

Verse 9

दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः शक्त्या विप्रानुसारतः । अर्चयित्वा महापुष्पैः सुगन्धैर्मदनेन च

ເມື່ອໄດ້ໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມັນຕາມກຳລັງ ແລະ ຕາມຄວາມສົມຄວນແຫ່ງສິດຂອງທ່ານແລ້ວ ຈຶ່ງອາຣຈະນາບູຊາດ້ວຍດອກໄມ້ອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເຄື່ອງຫອມ ແລະ ທູບຄວັນຫອມ

Verse 10

विचित्रैः सूक्ष्मवस्त्रैश्च देवः सम्पूज्य वेष्टितः । स्रग्दामलम्बमानैश्च बहुदीपसमुज्ज्वलैः

ເມື່ອໄດ້ບູຊາພຣະເທວະຢ່າງສົມບູນແລ້ວ ພຣະອົງຖືກປະດັບ ແລະ ຫໍ່ຫຸ້ມດ້ວຍຜ້າບາງລະອຽດຫຼາກສີ ມີພວງມາລາຫ້ອຍລົງ ແລະ ສະຫວ່າງໄສດ້ວຍປະທີບຫຼາຍດວງ

Verse 11

पक्वान्नैर्विविधैर्भक्ष्यैः सुवृत्तैर्मोदकादिभिः । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे वेदाध्ययनतत्पराः

ດ້ວຍອາຫານສຸກຫຼາຍຢ່າງ ແລະ ຂອງກິນທີ່ຈັດເຕັມຢ່າງປະນີດ—ໂມດະກະ ແລະ ອື່ນໆ—ແລ້ວພຣາຫມັນທັງປວງຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນການສຶກສາເວດາ ກໍໄດ້ຮັບການສັກກາລະຕາມຄວາມສົມຄວນ

Verse 12

तत्पर्व कीर्तयांश्चक्रुः पद्मकं नाम नामतः । आदित्यस्य दिनं त्वद्य तिथिः पञ्चदशी तथा

ພວກເຂົາໄດ້ປະກາດພິທີບຸນນັ້ນໂດຍເອີ້ນນາມວ່າ ‘ປັດມະກະ’ (Padmaka) ແລະ ກ່າວວ່າ: “ມື້ນີ້ແມ່ນວັນຂອງອາທິຕະຍະ (ວັນອາທິດ) ແລະ ຕິຖີກໍແມ່ນປັນຈະດະສີ ຄືວັນທີ 15 ດ້ວຍ”

Verse 13

त्वाष्ट्रमेव च नक्षत्रं संक्रान्तिर्विषुवन्तथा । व्यतीपातस्तथा योगः करणविष्टिरेव च

ໃນການນີ້ ນັກສະຕຣາແມ່ນ ‘ທວາສະຕຣະ’; ມີທັງສັງກຣານຕິ ແລະ ວິສຸວັນຕ (ວັນຄືນເທົ່າກັນ). ມີວະຍະຕີປາຕ, ມີໂຢກະອັນມົງຄຸນ, ແລະ ກະຣະນະແມ່ນ ‘ວິສະຕິ’ ດ້ວຍ.

Verse 14

पद्मकं नाम पर्वैतदयनादिचतुर्गुणम् । अत्र दत्तं हुतं जप्तं सर्वं भवति चाक्षयम्

ບຸນງານນີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ປັດມະກະ’ ແລະເນື່ອງດ້ວຍປັດໃຈເຊັ່ນ ອະຍະນະ ເປັນຕົ້ນ ຈຶ່ງໃຫ້ຜົນສີ່ເທົ່າ. ສິ່ງໃດທີ່ຖວາຍທານທີ່ນີ້ ບູຊາໃນໂຫມ ຫຼື ສວດຈະປະ—ທັງໝົດກາຍເປັນ ‘ອັກຊະຍະ’ ບໍ່ເສື່ອມສູນ.

Verse 15

ते द्विजा भानुमत्याथ शूलभेदं गताः सह । ददृशुः शबरं कुण्डे भार्यया सह संस्थितम्

ຕໍ່ມາ ພວກດວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ພ້ອມດ້ວຍ ພານຸມະຕີ ໄດ້ໄປຍັງ ຊູລະເພດ. ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາເຫັນຊະບະຣະຄົນໜຶ່ງ ຢືນຢູ່ຂ້າງກຸນຑະ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາຂອງລາວ.

Verse 16

ऐशानीं स दिशं गत्वा पर्वते भृगुमूर्धनि । पतितुं च समारूढो भार्यया सह पार्थिव

ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ ລາວໄດ້ໄປທາງທິດອີຊານີ (ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ) ແລ້ວຂຶ້ນພູຊື່ ‘ພຣຶກຸມູຣທັນ’ ໂດຍຕັ້ງໃຈຈະໂຍນຕົນລົງ ພ້ອມກັບພັນລະຍາຂອງລາວ.

Verse 17

भानुमत्युवाच । तिष्ठ तिष्ठ महासत्त्व शृणुष्व वचनं मम । किमर्थं त्यजसि प्राणानद्यापि च युवा भवान्

ພານຸມະຕີ ກ່າວວ່າ: “ຢຸດກ່ອນ, ຢຸດກ່ອນ, ໂອ ມະຫາສັດຕະວະຜູ້ສູງສົ່ງ ຈົ່ງຟັງຄໍາຂ້າ. ເຈົ້າຍັງໜຸ່ມຢູ່; ເຫດໃດຈຶ່ງຈະລະທິ້ງປຣານ (ລົມຫາຍໃຈ)?”

Verse 18

कः सन्तापः क उद्वेगः किं दुःखं व्याधिरेव च । शिशुः संदृश्यसेऽद्यापि कारणं कथ्यतामिदम्

ນີ້ແມ່ນຄວາມຮ້ອນໃຈອັນໃດ, ແມ່ນຄວາມກະວົນກະວາຍອັນໃດ? ທຸກຂ໌ອັນໃດ—ຫຼືແມ່ນໂລກໄພ—ກຳລັງບີບຄັ້ນເຈົ້າ? ເຈົ້າຍັງເບິ່ງຄືວັຍໜຸ່ມ; ຈົ່ງບອກເຫດຜົນເຖີດ.

Verse 19

शबर उवाच । कारणं नास्ति मे किंचिन्न दुःखं किंचिदेव तु । संसारभयभीतोऽहं नान्या बुद्धिः प्रवर्तते

ຊະບະຣະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີເຫດພິເສດໃດໆ ແລະບໍ່ມີທຸກຂ໌ຈຳເພາະໃດໆ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຫວາດກົວດ້ວຍຄວາມຢ້ານຕໍ່ສັງສາຣ; ບໍ່ມີຄວາມຄິດອື່ນເກີດຂຶ້ນໃນໃຈ.”

Verse 20

दुःखेन लभ्यते यस्मान्मानुष्यं जन्म भाग्यतः । मानुष्यं जन्म चासाद्य या न धर्मं समाचरेत्

ເພາະການໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດນັ້ນ ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມລຳບາກ ແລະດ້ວຍວາສະນາດີ. ແລະຜູ້ໃດໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດແລ້ວ ບໍ່ປະພຶດທຳ…

Verse 21

स गच्छेन्निरयं घोरमात्मदोषेण सुन्दरि । तस्मात्पतितुमिच्छामि तीर्थेऽस्मिन्पापनाशने

…ໂອ ຜູ້ງາມ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄປສູ່ນະຣົກອັນນ່າຢ້ານ ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດຂອງຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າປາດຖະນາຈະທິ້ງກາຍລົງໃນຕີຣຖະນີ້ ອັນທຳລາຍບາບ.

Verse 22

राज्ञ्युवाच । अद्यापि वर्तते कालो धर्मस्योपार्जने तव । कृतापकृतकर्मा वै व्रतदानैर्विशुध्यति

ພຣະມະເຫສີກ່າວວ່າ: “ຍັງມີເວລາຢູ່ໃຫ້ເຈົ້າສັ່ງສົມທຳ. ແທ້ຈິງ ຜູ້ທີ່ເຄີຍກະທຳທັງກຳດີແລະກຳຊົ່ວ ຍ່ອມບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍວຣະຕະ ແລະທານ.”

Verse 23

अहं दास्यामि धान्यं वा वासांसि द्रविणं बहु । नित्यमाचर धर्मं त्वं ध्यायन्नित्यं महेश्वरम्

ຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບເຂົ້າຂອງກິນ, ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະ ຊັບສົມບັດຫຼາຍແກ່ເຈົ້າ. ເຈົ້າຈົ່ງປະພຶດທຳມະເປັນນິດ ແລະ ພິຈາລະນາພຣະມະເຫສະວະຣາຢູ່ເສມອ.

Verse 24

शबर उवाच । नैवाहं कामये वित्तं न धान्यं वस्त्रमेव च । यो यस्यैवान्नमश्नाति स तस्याश्नाति किल्बिषम्

ຊະບະຣະກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ປາດຖະນາຊັບສິນ, ບໍ່ປາດຖະນາເຂົ້າຂອງກິນ, ແມ່ນແຕ່ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມກໍບໍ່ປາດຖະນາ. ຜູ້ໃດກິນອາຫານຂອງຄົນອື່ນ ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງກິນບາບຂອງຄົນນັ້ນ.

Verse 25

राज्ञ्युवाच । कन्दमूलफलाहारो भ्रमित्वा भैक्ष्यमुत्तमम् । अवगाह्य सुतीर्थानि सर्वपापैः प्रमुच्यते

ພຣະຣາຊິນີກ່າວວ່າ: ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຫົວພືດ ຮາກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້, ພ້ອມທັງເດີນທາງໄປຮັບທານອັນປະເສີດ; ຜູ້ໃດອາບນ້ຳໃນຕີຣະຖະອັນສັກສິດສູງສຸດເຫຼົ່ານີ້ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.

Verse 26

ततो विमुक्तपापस्तु यत्किंचित्कुरुते शुचिः । कर्मणा तेन पूतस्त्वं सद्गतिं प्राप्स्यसि ध्रुवम्

ແລ້ວເມື່ອພົ້ນຈາກບາບ ຜູ້ບໍລິສຸດເຮັດກິດໃດກໍຕາມ ດ້ວຍກຳນັ້ນເອງ ເຈົ້າຈະຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະ ຈະໄດ້ບັນລຸສຸຄະຕິແນ່ນອນ.

Verse 27

शबर उवाच । अन्नमद्य मया त्यक्तं प्राणेभ्योऽपि महत्तरम् । सत्यं न लोपयेद्देवि निश्चितात्र मतिर्मम

ຊະບະຣະກ່າວວ່າ: ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະລະອາຫານແລ້ວ ຊຶ່ງເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າລົມຫາຍໃຈ. ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ລະທິ້ງຄວາມຈິງ; ຈິດໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນເລື່ອງນີ້ໝັ້ນຄົງແນ່ນອນ.

Verse 28

प्रसादः क्रियतां देवि क्षमस्वाद्य जनैः सह । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण संयम्यात्मानमुद्यतः

ໂອ ເທວີ ຂໍໃຫ້ປະທານພຣະເມດຕາ; ຂໍໃຫ້ອະໄພແກ່ຂ້າໃນວັນນີ້ພ້ອມກັບປະຊາຊົນ. ເຂົາສຳລວມຕົນ ຄາດຜ້າຄຸມທ່ອນເທິງເພີງຄື່ງ ແລ້ວຢືນພ້ອມ.

Verse 29

भार्यया सहितो व्याधो हरिं ध्यात्वा पपात ह । नगार्धात्पतितो यावद्गतजीवो नराधिप

ນາຍພານພ້ອມກັບເມຍ ພິຈາລະນາພຣະຫຣິ ແລ້ວຕົກລົງ. ເມື່ອຕົກຈາກຂ້າງພູ ໂອ ພະຣາຊາ ຊີວິດຂອງເຂົາກໍດັບສິ້ນ.

Verse 30

चूर्णीभूतौ हि तौ दृष्ट्वा कुण्डस्योपरि भूमिप । त्रिमुहूर्ते गते काले शबरो भार्यया सह

ໂອ ພະຣາຊາ ເມື່ອເຫັນທັງສອງຖືກບົດບີ້ຢູ່ເທິງກຸນຑະ ແລະເມື່ອເວລາຜ່ານໄປສາມມຸຫູຣຕະ ຊະບະຣະພ້ອມເມຍ (ເລື່ອງຍັງດຳເນີນຕໍ່)

Verse 31

दिव्यं विमानमारूढो गतश्चानुत्तमां गतिम्

ເຂົາຂຶ້ນສູ່ວິມານທິບ ແລ້ວໄປຮອດຄະຕິອັນສູງສຸດທີ່ຫາສິ່ງເທົ່າທຽມບໍ່ໄດ້

Verse 57

। अध्याय

ອັດຍາຍ — ໝາຍເຖິງການສິ້ນສຸດບົດ