Reva Khanda (Narmada Section)
Reva Khanda
A Narmadā (Revā)–centered sacred-geography unit mapping tīrthas and devotional memory along the river’s banks. The chapter’s frame situates narration at Naimiṣāraṇya (a classical Purāṇic recitation landscape), from which the Revā region is described through hymnic praise, origin inquiry, and tīrtha-oriented questioning.
Adhyayas in Reva Khanda
232 chapters to explore.
Adhyaya 1
Revā-stutiḥ, Naimiṣa-saṃvādaḥ, Purāṇa-prāmāṇya-nirdeśaḥ (Invocation to Revā; Naimiṣa Dialogue; On the Authority of Purāṇa)
ဤအধ্যာယသည် အဖွင့်အဖြစ် အာဝါဟနအမှတ်အသားနှင့် ရေဝါ/နာမဒါ မြစ်ကို ချီးမွမ်းသည့် ရှည်လျားသော စတုတိဖြင့် စတင်သည်။ ရေဝါသည် ဒုရိတ (အပြစ်အနာဂတ်) ကို သန့်စင်ပေးသူ၊ ဒေဝတား၊ ရှိသီ၊ လူသားတို့က လေးစားကြသူ ဖြစ်ပြီး၊ တပသီတို့တောင် သူမ၏ ကမ်းပါးတွင် နေထိုင်လိုကြသည့် သန့်ရှင်းမြစ်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် နိုင်မိဿာရှိ ပုရာဏိက စကားဝိုင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ ယဇ္ဉာပွဲတွင် ထိုင်နေသော ရှောင်နကသည် စူတအား “ဗြဟ္မီ” နှင့် “ဝိෂ္ဏု-နဒီ” နောက်တစ်ခုဖြစ်သော တတိယ မြစ်ကြီး—ရောဒြီမြစ် ရေဝါ—၏ တည်နေရာ၊ ရုဒြနှင့် ဆက်နွယ်သည့် မူလအစ၊ နှင့် သူမနှင့် ဆိုင်သော တီရ္ထများကို မေးမြန်းသည်။ စူတသည် မေးခွန်းကို ချီးကျူးကာ śruti၊ smṛti နှင့် purāṇa တို့ကို အပြန်အလှန်ဖြည့်ဆည်းသည့် ဉာဏ်ပညာအရင်းအမြစ်များဟု ရှင်းပြပြီး purāṇa ကို အဓိက အာဏာရှိသော သက်သေ (မကြာခဏ “ပဉ္စမ ဝေဒ” ဟု ခေါ်) အဖြစ် ထူထောင်ကာ pañcalakṣaṇa သတ်မှတ်ချက်ကို ဖော်ထုတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မဟာပုရာဏ ၁၈ ပါး၏ အမည်နှင့် ရှလိုကအရေအတွက်များကို စာရင်းပြုကာ upapurāṇa များကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး၊ ဖတ်ရွတ်ခြင်း/နားထောင်ခြင်းမှ မဟာပုဏ္ဏာနှင့် သုခမင်္ဂလာသော မရဏနောက်ဘဝရရှိမည်ဟု ဖလအကျိုးကို ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအধ্যာယသည် ရေဝါ-တီရ္ထမြေပုံဖော်ပြမှုအတွက် ဘုရားရေးရာ ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဇာတ်ကြောင်းဘောင်နှင့် ပုရာဏစာပေ အညွှန်းတစ်ရပ်အဖြစ် ပုဗ္ဗကထာတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။
Adhyaya 2
रेवातीर्थकथाप्रस्तावः — Janamejaya’s Inquiry and the Vindhya Āśrama Prelude
အခန်း (၂) တွင် စူတာသည် နర్మဒါမြစ်၏ တီရ္ထများအကြောင်းကို အလွန်ကျယ်ပြန့်သဖြင့် အပြည့်အစုံဖော်ပြရန် ခက်ခဲကြောင်း မိတ်ဆက်ပြောကြားသည်။ ထို့နောက် ယခင်ဥပမာတစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းကာ မဟာယဇ္ဉပွဲကြီးအတွင်း ဘုရင် ဇနမေဇယသည် ဗျာသ၏ တပည့် ဝိုင်ရှမ္ပာယနကို ပန်ဒဝတို့သည် လောင်းကစားရှုံးနိမ့်ပြီး နေရာပြောင်းနေရစဉ် တီရ္ထ-ဆေဝနာ ပြုခဲ့ပုံကို မေးမြန်းသည်။ ဝိုင်ရှမ္ပာယနသည် ဝီရူပါက္ခ (ရှီဝ) နှင့် ဗျာသကို ဂုဏ်ပြုကာ ဇာတ်ကြောင်းကို စတင်ပြောပြသည်။ ပန်ဒဝတို့သည် ဒြောပဒီနှင့် ဗြာဟ္မဏ မိတ်ဖက်များနှင့်အတူ တီရ္ထများစွာတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ဝိန္ဓျတောင်တန်းဒေသသို့ ရောက်လာကြသည်။ အာရှရမ်တောအုပ်ကို သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အသေးစိတ်ဖြင့် ဖော်ပြကာ တပသ္ယာအတွက် သဟဇာတဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်များလည်း မရန်လိုသည့် အေးချမ်းသန့်ရှင်းသော နေရာအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ပန်ဒဝတို့သည် စည်းကမ်းတကျ တပသ္ယာမျိုးစုံ ကျင့်သုံးနေသော ရှိသီများဝန်းရံထားသည့် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်ကို တွေ့ကြသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ ကမ္ဘာပျက်ကွယ်မှုများ (ပရလယ) ကို ကျော်လွန်သည့် အံ့ဖွယ်အသက်ရှည်မှုနှင့် ပရလယတွင် မည်သည့်မြစ်များ တည်တံ့သနည်း၊ မည်သည့်မြစ်များ ပျောက်ကွယ်သနည်းကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ရုဒြာဘ္ဟာသိတ ပုရာဏကို ချီးမွမ်းကာ ဘက္တိဖြင့် နားထောင်ခြင်း၏ အကျိုးဖလကို ပြောပြီး မြစ်ကြီးများကို ရေတွက်ကာ သမုဒ္ဒရာနှင့် မြစ်များသည် စက်ဝိုင်းသဘောဖြင့် လျော့ပါးပျက်ကွယ်သော်လည်း နর্মဒါမြစ်သည် ကလ္ပအဆုံး ၇ ကြိမ်တိုင်တိုင် ထူးခြားစွာ တည်တံ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ကာ နောက်ဆက်တွဲရှင်းလင်းချက်အတွက် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Adhyaya 3
Mārkaṇḍeya’s Account of Yuga-Dissolution and the Matsya-Form Encounter (युगक्षय-वर्णनं मत्स्यरूप-समागमश्च)
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် စတင်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယက မကြာခဏ မြင်တွေ့ခဲ့သည့် ယုဂအဆုံးကာလ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် အခြေအနေများ—မိုးခေါင်ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ ပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ မြစ်ချောင်းနှင့် ရေကန်များ ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ သတ္တဝါများ အထက်လောကများသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခြင်း—ကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ပုရာဏာ ပို့ဆောင်လက်ဆင့်ကမ်း အာဏာတန်းစဉ် (ရှမ္ဘု → ဝါယု → စကန္ဒ → ဝသိဋ္ဌ → ပရာရှရ → ဇာတူကဏ္ဏျ → အခြား ရှင်တော်များ) ကို အရင်တင်ပြပြီး၊ ပုရာဏာကို နားထောင်ခြင်းသည် မွေးဘဝများတစ်လျှောက် စုပုံလာသော အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှားပေးသော လွတ်မြောက်ရေး သဒ္ဓာတရားဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကမ္ဘာပျက်ကွက်မှုကို ဖော်ပြသည်—နေတော် ၁၂ လုံးက ကမ္ဘာကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး အရာအားလုံးသည် သမုဒ္ဒရာတစ်စင်းတည်း ဖြစ်သွားသည်။ ရေထဲတွင် လှည့်လည်နေစဉ် မူလအလင်းရောင်တောက်ပသော အမြင့်မြတ်အရှင်တော်ကို မြင်ရသလို၊ အခြား မနုတစ်ပါးနှင့် သူ၏ မျိုးဆက်များက အမှောင်သမုဒ္ဒရာထဲတွင် ရွေ့လျားနေသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ကြောက်ရွံ့၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သည့်အခါ မဟာငါးရုပ်တစ်ပါးကို တွေ့ပြီး၊ ထိုငါးရုပ်သည် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ဟု သိမြင်ရကာ အနီးသို့ ခေါ်ယူသည်။ အကြောင်းအရာသည် သမုဒ္ဒရာအတွင်း “မြစ်တစ်စင်း” ပေါ်ပေါက်သည့် အံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းသို့ ပြောင်းလဲပြီး၊ အဘလာ ဟု ခေါ်သော ဒေဝီမိန်းမတော်က မိမိသည် ဣရှဝရ၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ပေါ်ထွန်းလာကြောင်းနှင့် ရှင်ကရာ၏ ရှိနေခြင်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော လှေသည် လုံခြုံရာဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယသည် မနုနှင့်အတူ လှေပေါ်တက်ကာ စဒ္ယောဇာတ၊ ဝါမဒေဝ၊ ဘဒ္ရကာလီ၊ ရုဒ္ရတို့ကို စကြဝဠာအကြောင်းရင်းအဖြစ် ခေါ်ဆိုသည့် ရှိုင်ဝ စတုတိကို ဆက်ကပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မဟာဒေဝ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကာ ဆုတောင်းလိုရာကို တောင်းခိုင်းပြီး၊ ကမ္ဘာ၏ အနိစ္စတရားကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် သဒ္ဓာနှင့် အာဏာတန်းစဉ်အတိုင်း နားထောင်ခြင်း၏ အရေးပါမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Adhyaya 4
Origin and Boons of Revā (Narmadā) as Rudra-born River
ဤအধ্যာယတွင် စကားဝိုင်းအဆင့်ဆင့်ဖြင့် အာဏာတရားကို ဆက်လက်တင်ပြသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက တြိကူဋ (Trikūṭa) တောင်ထိပ်သို့ သွားရောက်ကာ မဟာဒေဝ (Śiva) ကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရက အမှောင်ကမ္ဘာသမုဒ္ဒရာအတွင်း လှည့်လည်နေပြီး “ရုဒြာမှ မွေးဖွားသူ” ဟုဆိုသော ကြာပန်းမျက်လုံးရှိ မိန်းမတစ်ဦးအကြောင်း မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက မိမိလည်း မနု (Manu) ထံ အတူတူမေးဖူးကြောင်း ပြောပြီး မနုက ရှီဝနှင့် ဥမာ (Umā) တို့သည် ဥက္ခသိုင်လ (Ṛkṣaśaila) ပေါ်တွင် ပြင်းထန်သော တပစ် (tapas) ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ရှီဝ၏ ချွေးမှ အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော မြစ်တစ်စင်း ပေါ်ထွန်းလာပြီး ထိုမြစ်သည် ကြာပန်းမျက်လုံးရှိ မိန်းမပုံစံဖြစ်သော ရေဝါ/နာမဒါ (Revā/Narmadā) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကృతယုဂ (Kṛtayuga) တွင် မြစ်မယ်သည် ရုဒြာကို ပူဇော်ကာ ပရလယ၌ မပျက်မယွင်းခြင်း၊ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးလျှင် အကြီးအကျယ် အပြစ်များကို ဖယ်ရှားနိုင်ခြင်း၊ “တောင်ဘက် ဂင်္ဂါ” ဟူသော အဆင့်၊ ရေချိုးဖလသည် အဓိက ယဇ్ఞ/ကర్మများနှင့် တူညီခြင်း၊ နှင့် ရှီဝ၏ တည်ရှိမှုသည် ကမ်းပါးများတွင် အမြဲတမ်း ရှိနေစေခြင်းတို့ကို ဆုတောင်းသည်။ ရှီဝက ဆုတောင်းချက်များကို ချီးမြှင့်ပြီး မြောက်ကမ်းနှင့် တောင်ကမ်း နေထိုင်သူများအတွက် အကျိုးရလဒ် ကွာခြားမှုကို သတ်မှတ်ကာ ကယ်တင်အကျိုးကို ကျယ်ပြန့်စေသည်။ အဆုံးတွင် ရုဒြာဇာတိ မြစ်အမည်များ/ချောင်းများ စာရင်းနှင့် ထိုအမည်များကို မှတ်မိကာ ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့အတွက် ပုဏ္ဏားနှင့် သေပြီးနောက် မြင့်မြတ်သော ဂတိကို ပေးမည်ဟု ဖလश्रုတိ (phalaśruti) ဖြင့် ဆိုထားသည်။
Adhyaya 5
नर्मदाया उत्पत्तिः, नामकरणं च (Origin and Naming of Narmadā; Kalpa-Framing Discourse)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မေးခွန်းအခြေပြု သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် ရှင်ပညာရှိများသည် နာမဒာမြစ်၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုကို အံ့ဩကာ ကလ္ပ ခုနှစ်ကြိမ်ကုန်ဆုံးသော်လည်း ဘာကြောင့် မြစ်-ဒေဝီ မပျက်စီးမသွားသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာလောက၏ ဆုတ်ခွာခြင်း၊ သမုဒ္ဒရာသဘောအနေဖြင့် တည်နေခြင်း၊ ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းတည်တံ့စေခြင်းတို့ကိုလည်း ရှင်းလင်းပေးရန် တောင်းဆိုပြီး နာမဒာ၊ ရေဝါ စသည့် အမည်အမျိုးမျိုး၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ပူဇော်ပုံဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ၊ ထုံးတမ်းအရ «ဝိုင်ရှ္ဏဝီ» ဟု ခေါ်ဆိုသည့် သဘောတရားကိုပါ မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ဤသင်ကြားချက်ကို မဟေရှ္ဝရမှ ဝါယုသို့ ဆက်လက်ပို့ဆောင်လာသော သင်ကြားဆက်စပ်မှုအတွင်း ထားရှိကာ ကလ္ပအမျိုးအစားခွဲခြားမှုကို ဦးစွာဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အစဉ်အလာကမ္ဘာဖန်ဆင်းပုံကို ရေးဆွဲကာ မူလအမှောင်မှ ကမ္ဘာဓမ္မတရားပေါ်ထွန်းခြင်း၊ ရွှေဥ (ဟိရဏ္ယဂర్భ) ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ဘြဟ္မာ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းတို့ကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် မြစ်၏ ဒဏ္ဍာရီမူလသို့ လှည့်ကာ ဥမာနှင့် ရုဒြာနှင့် ဆက်နွယ်သော တောက်ပသည့် သမီးတော်တစ်ပါး၏ အလှအပကြောင့် ဒေဝတားနှင့် အသူရတို့ မူးမောသွားကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ရှိဝသည် ပြိုင်ပွဲသဘောတရားတစ်ရပ်ကို ချမှတ်ပြီး မိန်းကလေးသည် ပျောက်ကွယ်ကာ အဝေးအကွာများတွင် ပြန်ပေါ်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝက «နာမဒာ» ဟု အမည်ပေးကာ «နရမ»/ရယ်မောခြင်းနှင့် ဒေဝလီလာတို့နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အဆုံးတွင် နာမဒာကို မဟာသမုဒ္ဒရာထံ အပ်နှံထားပြီး တောင်တန်းအခြေအနေမှ သမုဒ္ဒရာသို့ ဝင်စီးသွားကြောင်း၊ ထို့ပြင် ကလ္ပဘောင်အတွင်း (ဘြာဟ္မ၊ မတ္စျ) စသည့် ရည်ညွှန်းချက်များဖြင့် သူမ၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို မှတ်တမ်းတင်သည်။
Adhyaya 6
Narmadā–Revā Utpatti and Nāma-Nirukti (Origin and Etymologies of the River’s Names)
မာကဏ္ဍေယ မုနိသည် ယုဂအဆုံးသတ် ပျက်ကွက်မှုကို ရှင်းပြသည်။ ထိုအခါ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် စကြဝဠာပုံစံများကို ခံယူ၍—အစမှာ မီးလောင်တောက်ပသည့် ရုပ်၊ နောက်တွင် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ ရုပ်—ကမ္ဘာလောကအားလုံးကို သမုဒ္ဒရာတစ်စင်းတည်းအဖြစ် မြုပ်နှံစေသည်။ အမှောင်မိုက်သော မူလရေထဲတွင် တောက်ပသည့် မျောက်တောင် (peacock) ရုပ် ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ၎င်းကို ရှီဝ၏ အာဏာတော်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ထိုရုပ်မှတဆင့် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထိုနေရာတွင် နရမဒါ (ရေဝါ) သည် မင်္ဂလာရှိသော မြစ်ဒေဝီအဖြစ် တွေ့ရပြီး၊ ဘုရားကရုဏာကြောင့် ပျက်ကွက်ချိန်တွင်ပင် မပျောက်ကွယ်သူ ဖြစ်သည်။ ရှီဝသည် လောကကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အမိန့်ပေး၍ မျောက်တောင်၏ တောင်ပံများမှ ဒေဝတပ်နှင့် အဒေဝတပ်တို့ ပေါ်ထွန်းလာကာ၊ တြိကူဋ တောင် ပေါ်လာခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ မြစ်စီးဆင်းမှုများကြောင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်သည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် နရမဒါ၏ သာသနာရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိကို နာမများနှင့် နိရုတ္တိများဖြင့် စနစ်တကျ ဖော်ပြသည်—မဟတီ၊ ရှိုဏာ၊ ကೃပာ၊ မန္ဒာကိနီ၊ မဟာရဏဝါ၊ ရေဝါ၊ ဝိပာပာ၊ ဝိပာရှာ၊ ဝိမလာ၊ ရဉ္ဇနာ စသည်တို့ဖြစ်ပြီး၊ နာမတစ်ခုချင်းစီသည် အပြစ်သန့်စင်ခြင်း၊ ကရုဏာ၊ သံသရာကို ကူးမြောက်စေသော ကယ်တင်ခြင်း၊ မင်္ဂလာမြင်သာခြင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ နိဂုံးတွင် နာမများနှင့် မူလအကြောင်းကို သိရှိသူသည် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ကာ ရုဒြာ၏ လောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖလအဖြစ် ဆိုထားသည်။
Adhyaya 7
Kūrma-Prādurbhāva and the Epiphany of Devī Narmadā (Revā’s Manifestation)
မာရ္ကဏ္ဍေယက စကြဝဠာပျက်ကွက်သည့်အခါကို ဖော်ပြသည်။ အရာအားလုံးသည် အမှောင်ထဲသို့ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ကြောက်မက်ဖွယ် “ဧကာရ္ဏဝ” တစ်ခုတည်းသော မဟာသမုဒ္ဒရာသာ ကျန်ရစ်သည်။ ရေပြင်အလယ်၌ တစ်ဦးတည်းရှိသော ဘြဟ္မာသည် ကုရ္မရူပ (လိပ်ပုံ) အဖြစ် တောက်ပကြီးမားသော သတ္တဝါတစ်ပါးကို မြင်တွေ့သည်။ ဘြဟ္မာသည် နူးညံ့စွာ နှိုးဆော်ကာ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂ အနုသဘောဖြင့် မင်္ဂလာစတုတိများဖြင့် ချီးမွမ်းပြီး ယခင်က ပြန်လည်သိမ်းယူထားသော လောကများကို ထုတ်လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ထိုဘုရားသတ္တဝါသည် ထမြောက်ကာ လောကသုံးပါးနှင့် အမျိုးအစားစုံသော သတ္တဝါများ (ဒေဝ၊ ဒာနဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ နာဂ၊ ရာက္ခသ) နှင့် ကောင်းကင်ဂြိုဟ်တန်းများကို ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းစေသည်။ ထို့နောက် မြေကြီးသည် တောင်တန်း၊ ကျွန်းကြီးများ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် လောကာလောက အစရှိသဖြင့် ပြန်လည်တည်ထောင်ထားသည်ကို မြင်ရသည်။ ထိုပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုအတွင်း ရေမြစ်သဘောတရားသို့ ပြောင်းလဲကာ ဒေဝီ နရ္မဒါ (ရေးဝါ) သည် ရေထဲမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလှဆင်တော်မူသည့် နတ်မိန်းမအဖြစ် ပေါ်ထွန်းသည်။ သူမကို ချီးမွမ်းကာ ရိုသေစွာ ချဉ်းကပ်ကြသည်။ အဆုံးတွင် ဤကုရ္မပေါ်ထွန်းမှုကို လေ့လာခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းဖြင့် ကိလ္ဗိသ (အပြစ်) များ ပျောက်ကင်းကြောင်း ဖလရှရုတိကဲ့သို့ အာမခံထားသည်။
Adhyaya 8
बकरूपेण महेश्वरदर्शनं तथा नर्मदामाहात्म्योपदेशः | Mahādeva as the Crane and the Instruction on Narmadā’s Sanctity
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် ကမ္ဘာလောက အလွန်အမင်း ပျက်စီးသွားသော အချိန်ကို ပြောပြသည်။ လောကတစ်ခုလုံး ရေမြုပ်ပြီးနောက် သူသည် မဟာသမုဒ္ဒရာအလယ်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေကာ မဟာရေလွှမ်းမိုးမှုကို ကူးဖြတ်စေသော ဒေဝတားကို သမာဓိဖြင့် သတိရနေသည်။ ထိုအခါ ကြာငှက်ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဍာန်ရှိပြီး ဒေဝရောင်ခြည်တောက်ပသော ငှက်တစ်ကောင်ကို မြင်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် သမုဒ္ဒရာထဲတွင် မည်သို့ ပေါ်လာနိုင်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ငှက်သည် မဟာဒေဝ (မဟေရှွရ) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး ဘြဟ္မာနှင့် ဝိෂ္ဏုတို့ကိုပါ လွှမ်းမိုးသော အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားဖြစ်ကြောင်း၊ လောကသည် သံဟာရ (saṃhāra) အဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းယူထားကြောင်း ဆိုသည်။ မုနိကို အနားယူရန် အတောင်ပံအတွင်း ဖိတ်ခေါ်သဖြင့် အချိန်အလွန်ရှည်လျားသကဲ့သို့ ကူးပြောင်းသွားသည်။ ထို့နောက် ခြေကောက်သံတစ်ချက်ကြောင့် မြင်ကွင်းတစ်ခု ပေါ်လာပြီး အလှဆင်ထားသော မိန်းကလေးဆယ်ဦးသည် တစ်ဖက်တစ်လမ်းမှ လာကာ ငှက်ကို ပူဇော်ပြီး တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ လျှို့ဝှက်အတွင်းကမ္ဘာသို့ ဝင်ရောက်သွားသည်။ အတွင်းတွင် အံ့ဖွယ်မြို့တော်နှင့် တောက်ပသော မြစ်တစ်စင်း ပေါ်လာကာ အရောင်စုံ အံ့သြဖွယ် လိင်္ဂတော်ကို မြင်ရပြီး ဒေဝများသည် ပြန်လည်သိမ်းယူထားသည့် အခြေအနေဖြင့် ဝန်းရံနေသည်။ နောက်ပိုင်း ရောင်ခြည်ထွန်းသော မိန်းကလေးတစ်ဦးက မိမိသည် နမ္မဒါ (ရေးဝါ) ဖြစ်ပြီး ရုဒ္ဒရ၏ ကိုယ်မှ မွေးဖွားလာကြောင်း၊ မိန်းကလေးဆယ်ဦးသည် ဒိသာဆယ်ပါးဖြစ်ကြောင်း၊ မဟာဒေဝသည် ယောဂီကြီးအဖြစ် ကမ္ဘာကျုံ့သည့်ကာလတွင်ပင် လိင်္ဂတော်ကို ပူဇော်နိုင်ရန် ယူဆောင်ထားကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ “လိင်္ဂ” ဟူသည် လှုပ်ရှားသည့်နှင့် မလှုပ်ရှားသည့် လောကအားလုံး ပျော်ဝင်သွားရာ အခြေခံတရားဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေဝများသည် မာယာကြောင့် ယခုအခါ ကျုံ့သိမ်းထားသော်လည်း ဖန်ဆင်းမှုကာလတွင် ပြန်ပေါ်လာမည်ဟု သင်ကြားသည်။ နိဂုံးတွင် နမ္မဒါရေတွင် မန္တရနှင့် စနစ်တကျဖြင့် မဟာဒေဝကို ရေချိုးပူဇော်ရန် အမိန့်ပေးပြီး ထိုသို့ပြုလျှင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း ဆိုသည်။ နမ္မဒါမြစ်ကို လူလောကအတွက် အကြီးမားဆုံး သန့်စင်ပေးသော မြစ်တစ်စင်းဟု အတည်ပြုချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 9
युगान्तप्रलयः, वेदापहारः, मत्स्यावतारः, नर्मदामाहात्म्यम् (Yugānta-Pralaya, Veda-Abduction, Matsya Intervention, and Narmadā Māhātmya)
ဤအধ্যာယကို သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောကြားရာတွင် ယုဂအဆုံး ပရလယကာလ၏ မြင်ကွင်းကို ဖော်ပြသည်။ ကမ္ဘာလောကသည် ရေကြီးလွှမ်းမိုးသွားပြီး အမြတ်ဆုံးအရှင် သီဝသည် ပရကృతి၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် ယောဂသမာဓိအတွင်း အနားယူနေသကဲ့သို့ ဖော်ဆိုကာ ရှင်သန်သူတော်စင်များနှင့် ဒေဝတားများက ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ဝေဒလေးပါး ပျောက်ဆုံးသွားခြင်းကို ဝမ်းနည်းကာ ဖန်ဆင်းရေး၊ အတိတ်/ပစ္စုပ္ပန်ကာလကို မှတ်မိခြင်းနှင့် စနစ်တကျ ဉာဏ်ပညာအတွက် ဝေဒတို့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သီဝ၏ မေးမြန်းမှုအရ နရ္မဒါ (ရေးဝါ) သည် မဒုနှင့် ကိုင်တဘဟာ ဆိုသော ဒိုင်တျာနှစ်ဦးက ဘုရားအိပ်စက်သည့် အခြေအနေကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ဝေဒများကို သမုဒ္ဒရာအောက်နက်တွင် ဖုံးကွယ်ထားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဝိုင်ရှ္ဏဝ အကူအညီကို ပြန်လည်ဖော်ပြရာတွင် ဘုရားသည် မီနရူပ (ငါးအဝတား) ကို ခံယူကာ ပာတာလာသို့ ဆင်း၍ ဝေဒများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ဒိုင်တျာတို့ကို အနိုင်ယူကာ ဘြဟ္မာထံ ပြန်လည်ပေးအပ်သဖြင့် ဖန်ဆင်းရေး ပြန်လည်စတင်နိုင်သည်။ အဆုံးတွင် မြစ်သဒ္ဓာတရားကို ထူထောင်ကာ ဂင်္ဂါ၊ ရေးဝါ(နရ္မဒါ) နှင့် သရஸဝတီတို့သည် သန့်ရှင်းသော အင်အားတစ်ခု၏ သုံးမျိုးသော ပုံရိပ်များဖြစ်ပြီး အဓိက ဒေဝရုပ်များနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နရ္မဒါကို သေးသိမ်နက်နဲ၊ အနှံ့အပြား၊ သန့်စင်ပေးနိုင်ပြီး သံသရာကို ကူးမြောက်စေသော နည်းလမ်းဟု ချီးမြှောက်ကာ သူမ၏ ရေကို ထိတွေ့ခြင်းနှင့် ကမ်းပါးပေါ်တွင် သီဝကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ခြင်းသည် သန့်စင်မှုနှင့် မြင့်မားသော ဝိညာဉ်ရေး အကျိုးရလဒ်များကို ပေးကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 10
Revātīra-āśrayaḥ: Kalpānta-anāvṛṣṭi, Ṛṣi-saṅgama, and Narmadā’s Salvific Efficacy (रेवातीराश्रयः)
ဤအধ্যာယတွင် ယုဓိဋ္ဌိရက ကလ္ပ (ကမ္ဘာလောကအချိန်ကာလ) နှင့် နర్మဒါဒေသ၏ စီမံခွဲဝေမှုကို မေးမြန်းရာမှ စတင်သည်။ မာရကဏ္ဍေယက ယခင်ကလ္ပအဆုံးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အနာဝೃષ્ટိ (မိုးမရွာကြာရှည်ခြင်း) ကြောင့် မြစ်များနှင့် သမုဒ္ဒရာများ ခြောက်သွေ့ကုန်ခြင်း၊ အစာရှားပါး၍ လှည့်လည်ရခြင်း၊ ဟောမ/ဗလိ အစဉ်အလာနှင့် သန့်ရှင်းမှုစည်းကမ်းများ ပျက်စီးသွားခြင်းတို့ကို ရှင်းပြသည်။ ထိုအကျပ်အတည်းတွင် ကုရုက္ခေတ္တရနေသူများ၊ ဝိုင်ခာနသများ၊ ဂူနေ တပသဝင်များ စသည့် အမျိုးမျိုးသော သာသနာ့တပသအုပ်စုကြီးများက မာရကဏ္ဍေယထံ လမ်းညွှန်တောင်းခံလာသည်။ သူက မြောက်ဘက်သို့ မသွားဘဲ တောင်ဘက်သို့ ဆင်းကာ သီလပုဏ္ဏားကြီးမား၍ စိဒ္ဓများ လာရောက်နေထိုင်လေ့ရှိသော နర్మဒါမြစ်ကမ်းသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် ရေဝာတတကို ထူးခြားသော ခိုလှုံရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ဘုရားကျောင်းများနှင့် အာရှရမ်များ တိုးတက်ကာ အဂ္နိဟောတရ မီးပူဇော်မှု ဆက်လက်ရှိနေသည့်အပြင် ပဉ္စာဂ္နိ၊ အဂ္နိဟောတရ၊ အစာရှောင်ပုံစံများ၊ စန္ဒြာယဏ၊ ကೃစ္ဆြ စသည့် တပသကျင့်စဉ်များ ပြုလုပ်ကြသည်။ သဒ္ဓါသင်ခန်းစာတွင် မဟေရှဝရကို ရှိုင်ဝပူဇော်ခြင်းနှင့် နာရာယဏကို အမြဲသတိရခြင်းကို ပေါင်းစည်းကာ၊ ကိုယ့်သဘောသဘာဝနှင့် ကိုက်ညီသော ဘက္တိကသာလျှင် သင့်တော်သော အကျိုးရလဒ်ကို ပေးကြောင်း၊ သစ်ပင်မဟုတ်ဘဲ ကိုင်းခက်များကိုသာ အားထားကပ်လှမ်းနေခြင်းက သံသရာကို ဆက်လက်ဖြစ်စေကြောင်း ဥပမာဖြင့် ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရေဝာကမ်း၌ ပူဇော်ကာ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ခြင်းသည် မပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသို့တိုင် ရောက်စေနိုင်ကြောင်း၊ နర్మဒါရေထဲတွင် သေဆုံးသူများပင် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများ ရနိုင်ကြောင်း အားကောင်းစွာ ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် ဤအခန်းကို ဖတ်ရှု/ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ရုဒ္ဒရ၏ အာဏာရှိသော ဝचनနှင့် ကိုက်ညီသည့် သန့်စင်သော ဉာဏ်ပညာဟု ချီးကျူးထားသည်။
Adhyaya 11
Śraddhā, Narmadā-tīra Sādhanā, and the Pāśupata-Oriented Ethical Code (श्रद्धा–रेवातीरसाधना–पाशुपतधर्मः)
အခန်း ၁၁ သည် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးခွန်းဖြင့် စတင်သော ဆွေးနွေးပွဲဖြစ်ပြီး၊ ယုဂအဆုံးသတ်ကာလကဲ့သို့ အကျပ်အတည်းများရှိသော်လည်း အချို့သော သာသနာရေးကျင့်စဉ်များနှင့် တီရ္ထများသည် အဘယ်ကြောင့် ဝိညာဉ်ရေးအာနိသင် မပျက်မယွင်းရှိနေသနည်း၊ ထို့ပြင် ရှင်သန်သူတော်စင်များက နိယမ (စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်) များဖြင့် မောက္ခကို မည်သို့ရရှိသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက «श्रद्धा/သဒ္ဓါ» ကို မဖြစ်မနေလိုအပ်သော အစပျိုးအင်အားအဖြစ် ထင်ရှားစွာတင်ပြပြီး၊ သဒ္ဓါမရှိလျှင် ကုသိုလ်ကမ္မပွဲများသည် အကျိုးမပေးကြောင်း၊ သဒ္ဓါရှိလျှင်သာ မျိုးဆက်များစွာ စုဆောင်းလာသော ကုသိုလ်ကြောင့် သင်္ကရာ (ရှီဝ) ထံသို့ ဘက္တိရောက်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် နရ္မဒါတီရ (ရေဝါကမ်း) ကို အမြန်စိဒ္ဓိရစေသော နေရာအဖြစ် အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ရှီဝကို အထူးသဖြင့် လင်္ဂပူဇာဖြင့် ကိုးကွယ်ခြင်း၊ ပုံမှန်ရေချိုးခြင်း၊ ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသော ပြာ) လိမ်းခြင်းတို့သည် အပြစ်ကို လျင်မြန်စွာ သန့်စင်ပေးနိုင်ပြီး၊ အကျင့်စာရိတ္တမကောင်းခဲ့သူများအတွက်တောင် အကျိုးရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် မသင့်လျော်သော အစားအစာအပေါ် မူတည်နေခြင်း—သန့်ရှင်းမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းပြောဆိုမှုအတွင်း «śūdrānna» ဟု ခေါ်သည့် အမျိုးအစားကို အထူးသတိပေးကာ—စားသုံးမှုကို ကမ္မအကျိုးဆက်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးကျဆင်းမှုနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ စာတမ်းသည် ပာရှုပတအလျားလိုက် စိတ်မှန်သဘောထားဖြင့် ကျင့်သုံးခြင်းကို မျက်နှာဖုံးကာ လိမ်လည်ခြင်း၊ လောဘ၊ အလှပြခြင်းတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး၊ ထိုအပြစ်များက တီရ္ထ၏ အကျိုးကိုပါ ဖျက်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် (နန္ဒိန်၏ သင်ခန်းစာဆန်သော အော်ဟစ်သံအဖြစ်) လောဘကို စွန့်ပစ်ရန်၊ ရှီဝပေါ် သစ္စာတည်ကြည်သော ဘက္တိထားရန်၊ ပဉ္စာက္ခရီ မန္တရကို ဂျပ်လုပ်ရန်၊ ရေဝါ၏ သန့်ရှင်းမှုကို အားကိုးရန် တိုက်တွန်းသည်။ အဆုံးတွင် နရ္မဒါအနီး၌ ရုဒ္ရအဓျာယ၊ ဝေဒပုဒ်များ၊ ပုရာဏာဖတ်ကြားခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးခြင်းတို့သည် သန့်စင်မှုနှင့် မြင့်မားသော ဂတိကို ပေးကြောင်းဆိုပြီး၊ ယုဂအဆုံး ရေခမ်းခြောက်ကာလတွင် ရှင်သန်သူတော်စင်များက နရ္မဒါတီရသို့ ခိုလှုံကြသည့် ဖြစ်ရပ်ဖြင့် ရေဝါကို အမြဲတမ်း အကာအကွယ်ပေးသော သန့်ရှင်းရာနေရာ၊ «မြစ်တို့၏ အကောင်းဆုံး» ဟု ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 12
नर्मदास्तोत्रम् (Narmadā-Stotra) — Hymn of Praise to the Revā
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတော်နားထောင်သည့် ပုံစံအတွင်းမှ ပြောကြားရာတွင် ယခင်တရားတော်ကို ကြားပြီးနောက် စုဝေးနေသော ရှင်မုနိများသည် ဝမ်းမြောက်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ နရ္မဒါ (ရေဝါ) မြစ်ကို ချီးမွမ်းကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအခန်းသည် ဆက်တိုက်သော စတိုးတရ (stotra) အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြစ်ကို သန့်စင်ပေးသော သာသနာတန်ခိုး၊ အပြစ်အနာဂတ်ကို ဖယ်ရှားပေးသူ၊ တီရ္ထများ၏ အားကိုးရာ၊ ရုဒ္ရ၏ ကိုယ်အင်္ဂါမှ ပေါ်ထွန်းသူ (rudrāṅga-samudbhavā) ဟူ၍ သဒ္ဓါဖြင့် ခေါ်ဆိုသည်။ စတိုးတရတွင် နရ္မဒါရေသည် ဒုက္ခနှင့် အကျင့်ပျက်မှုကြောင့် ထိခိုက်နေသူများကို ကာကွယ်ကယ်တင်ကာ အပြစ်ကို ဆေးကြောပေးနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ နာကျင်သော အခြေအနေများအတွင်း လှည့်လည်နေခြင်းနှင့် နရ္မဒါရေကို ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို နှိုင်းယှဉ်ပြပြီး ကလိယုဂ်တွင်တောင် အခြားရေများ လျော့နည်း သို့မဟုတ် မသန့်ရှင်းဟု ဆိုသော်လည်း နရ္မဒါသည် တည်မြဲသော သန့်ရှင်းရာတည်နေရာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် နရ္မဒါတွင် ရေချိုးပြီးနောက် အထူးသဖြင့် ဤစတိုးတရကို ဖတ်ရွတ် သို့မဟုတ် နားထောင်သူသည် သန့်စင်သော ကံကြမ္မာကို ရရှိကာ မဟေရှဝရ/ရုဒ္ရထံ ချဉ်းကပ်နိုင်ကြောင်း၊ ဒေဝယာဉ်နှင့် ကောင်းကင်အလှဆင်ပုံရိပ်များဖြင့် ဖော်ညွှန်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် ဘုရားပူဇော်စာတမ်းတစ်ခုသာမက ဘက်တိ၊ သန့်ရှင်းသော သဘာဝကို ထိန်းသိမ်းလေးစားခြင်းနှင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျင့်ကျင့်သုံးမှုကို သင်ကြားသော သီလ-သဒ္ဓါဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်လည်း ဖြစ်သည်။
Adhyaya 13
नर्मदाया दिव्यदर्शनं कल्पान्तरस्थैर्यं च (Narmadā’s Divine Epiphany and Her Continuity Across Kalpas)
အခန်း ၁၃ တွင် နರ್ಮဒါ/ရေဝါ ကို ကာကွယ်ပေးသော သန့်ရှင်းအင်အားနှင့် ကလ္ပများတစ်လျှောက် မပျက်မယွင်းတည်တံ့သော သဘောတရားအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယ က သာသနာရှင်များက ချီးမွမ်းသော ဒေဝီသည် ပုဏ္ဏားများအား ကောင်းချီးပေးရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ညအိပ်မက်တွင် ပေါ်လာကာ စိတ်ချမ်းသာစေ၍ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် ချို့တဲ့ခြင်းမရှိဘဲ မိမိအနီးတွင် နေထိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် အာရှရမ်အနီးတွင် ငါးများအလွန်များပြားလာခြင်းကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်ကာ ဒေဝီ၏ ကရုဏာတော်ကို ပြသပြီး တပသီအသိုင်းအဝိုင်းကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ရှည်လျားသော မြင်ကွင်းတွင် သာသနာရှင်များသည် နರ್ಮဒါကမ်းပါးတွင် ဂျပ၊ တပ၊ ပိတೃ-ဒေဝတာ ပူဇာများကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး လင်္ဂသင်္ကေတရှိ သရဏများနှင့် စည်းကမ်းတကျ ဘြာဟ္မဏများကြောင့် ကမ်းပါးသည် တောက်ပလင်းလက်နေသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် ညသန်းခေါင်တွင် ရေထဲမှ တောက်ပသော မိန်းကလေးရုပ်ပေါ်လာ၍ တြိရှူလကို ကိုင်ဆောင်ကာ မြွေကို ယဇ္ဉသုတ်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ထားသည်။ ပရလယ နီးကပ်လာသဖြင့် မိသားစုရှိ သာသနာရှင်များကို မိမိ (မြစ်) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ကာကွယ်မှုရယူရန် တိုက်တွန်းသည်။ အခန်းသည် နর্মဒါကို Śaṅkarī-śakti ဟု သတ်မှတ်ကာ မပျက်မယွင်းတည်တံ့သည့် ကလ္ပများကို စာရင်းပြု၍ မြစ်ကို သန့်ရှင်းသော မြေပြင်နှင့် ကောစမစ်သဘောတရား နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 14
नीललोहितप्रवेशः तथा रौद्रदेव्याः जगत्संहारवर्णनम् | Entry into the Śaiva State and the Description of the Fierce Devī in Cosmic Dissolution
ဤအধ্যာယတွင် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်တို့၏ မင်း-ရဟန်း ဆွေးနွေးခန်းပုံစံဖြစ်သည်။ နရမဒါမြစ်ကမ်း၌ နေထိုင်ခဲ့သော ရဟန်းများ မြင့်မြတ်သော လောကသို့ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ထူးခြားအဖြစ်အပျက်ကို ယုဓိဋ္ဌိရ မေးမြန်းရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက ရောဒြ-သံဟာရဟု ခေါ်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖျက်ဆီးမှုအကျပ်အတည်းကို ရှင်းပြသည်။ ဗြဟ္မာနှင့် ဗိဿဏု ဦးဆောင်သော ဒေဝတားတို့သည် ကိုင်လာသတောင်၌ အနန္တ မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းကာ အလွန်ရှည်လျားသော ကာလစက်ဝန်းအဆုံးတွင် လောကပျက်သိမ်းခြင်းကို တောင်းခံကြသည်။ တရားသဘောတရားအရ တစ်ပါးတည်းသော သတ္တဝါတော်သည် ဗြာဟ္မီ (ဖန်ဆင်း)၊ ဗိုင်ရှ္ဏဝီ (ထိန်းသိမ်း)၊ ရှိုင်ဝီ (ပျက်သိမ်း) ဟူ၍ သုံးမျိုးပုံစံဖြင့် ထင်ရှားလာပြီး နောက်ဆုံးတွင် သတ္တုဓာတ်အခြေအနေများကို ကျော်လွန်သော ရှိုင်ဝ “ပဒ” သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မဟာဒေဝသည် ဒေဝီအား နူးညံ့သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို စွန့်၍ ရုဒြနှင့် ကိုက်ညီသော ကြမ်းတမ်းသည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဒေဝီသည် ကရုဏာကြောင့် အစတွင် ငြင်းဆန်သော်လည်း ရှိဝ၏ ဒေါသပြင်းထန်သော ဝစနာကြောင့် ကာလာရာထရီကဲ့သို့သော ရုပ်သဏ္ဍာန်သို့ ပြောင်းလဲရသည်။ ထိတ်လန့်ဖွယ် အင်္ဂါရပ်များ၊ အရေအတွက်မကန့်သတ်သော ပုံစံများသို့ မျိုးပွားခြင်း၊ ဂဏများနှင့်အတူ သုံးလောကကို စနစ်တကျ လှုပ်ခတ်ပျက်စီးစေကာ မီးလောင်စေခြင်းတို့ကို တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်စွာ ဖော်ပြပြီး ပျက်သိမ်းခြင်းသည် အလွတ်တန်းဘေးအန္တရာယ်မဟုတ်ဘဲ သာသနာတော်အလိုက် စီမံထားသော လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 15
Amarāṅkaṭa at the Narmadā: Kālarātri, the Mātṛgaṇas, and Śiva’s Yuga-End Vision (अमरंकट-माहात्म्य तथा संहारा-दर्शनम्)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ယုဂအဆုံးသဏ္ဍာန်တူသော မဟာပျက်စီးမှုမြင်ကွင်းကို ရှင်းပြသည်။ ကာလာရာထရီ (Kālarātri) သည် ကြမ်းတမ်းသော မာတೃဂဏများဖြင့် ဝန်းရံလျက် လောကများကို လွှမ်းမိုးသွားပြီး၊ မိခင်တော်များကို ဗြဟ္မာ–ဝိෂ္ဏု–ရှီဝ အင်အားရောနှောသည့် သဘောတရားနှင့် ဒြပ်ธာတ်၊ ဒిశာတော်များနှင့် ကိုက်ညီသည့် အင်အားများအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ သူတို့သည် ဒသဒిశာတစ်လျှောက် လက်နက်ကိုင်ကာ လှုပ်ရှား၍ အော်ဟစ်သံနှင့် ခြေသံတို့က သုံးလောကကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည်။ ပျက်စီးမှုသည် ကျွန်းတိုက် ၇ ခုအထိ ပျံ့နှံ့ကာ သွေးသောက်ခြင်း၊ သတ္တဝါများကို စားသုံးခြင်းတို့ဖြင့် စကြဝဠာလျော့ပျက် (dissolution) ကို သင်္ကေတပြုသည်။ ထိုပျက်စီးမှုအထွတ်အထိပ်ပြီးနောက် ကഥာသည် သန့်ရှင်းရာနေရာသို့ ပြန်လည်တည်ငြိမ်လာသည်။ နရမဒါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ အမရာင်ကဋ (Amarāṅkaṭa) ဟု ခေါ်သောနေရာတွင် ရှီဝ၏ တည်ရှိမှုကို ဖော်ပြပြီး “အမရာ” နှင့် “ကဋ” ဟူသော စကားလုံးများဖြင့် အမည်အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းလင်းသည်။ သင်္ကရာသည် ဥမာနှင့် ဂဏများ၊ မာတೃများနှင့်အတူ မရဏ (Mṛtyu) ကိုပင် ပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်အဖြစ် ပါဝင်စေကာ အာနန္ဒနတ်ကပြု၍ ရုဒြ၏ ကြောက်မက်ဖွယ်နှင့် ခိုလှုံရာဖြစ်မှုကို တပြိုင်နက် ပြသသည်။ နရမဒါကိုလည်း ကမ္ဘာက လေးစားသည့် မိခင်မြစ်အဖြစ် ချီးမွမ်းကာ အင်အားကြီး၊ လှိုင်းထန်သည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်များကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် သာသနာတော်မြင်ကွင်း မြင့်မားလာသည်—ရုဒြ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်သော စံဝရ္တ လေမုန်တိုင်း (Saṃvarta) သည် သမုဒ္ဒရာများကို ခြောက်သွေ့စေသည်။ ရှီဝကို သင်္ချိုင်းမြေသင်္ကေတများနှင့် စကြဝဠာရောင်ခြည်ဖြင့် ဖော်ပြကာ ပျက်စီးခြင်းကို ဆောင်ရွက်သော်လည်း ကာလာရာထရီ၊ မာတೃများ၊ ဂဏများအတွက် အမြင့်ဆုံး ပူဇော်ရာအဖြစ် တည်နေသည်။ နိဂုံးပိုဒ်များတွင် ဟရီ–ဟရ/ရှီဝကို စကြဝဠာအကြောင်းရင်းအဖြစ် ကာကွယ်ပေးသော စတုတိဖြင့် ချီးမွမ်းကာ အမြဲမပြတ် သတိရရန် တိုက်တွန်းသည်။
Adhyaya 16
Saṃvartaka-Kāla Nṛtya and Mahādeva-Stotra (Cosmic Dissolution Motif)
အဓ್ಯಾಯ ၁၆ တွင် မာကဏ္ဍေယ၏ ပြောကြားချက်အဖြစ် မြင့်မားသော သာသနာဗေဒ အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ရှိဝ (ရှူလီ/ဟရ/ရှမ္ဘု) သည် ဘူတဂဏများအကြား ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းစွာ ကပြ၍ ဆင်အရေကို ဝတ်ဆင်ကာ မီးခိုး၊ မီးစက်များနှင့် ဝဒဝာမုခကဲ့သို့ ဖွင့်ဟထားသော ပါးစပ်ပုံရိပ်တို့ဖြင့် စကြဝဠာပျက်သုဉ်းခြင်း (သံဟာရ/သံဝတ္တကာလ) အလားအလာကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ထိုအခါ ဘုရား၏ အတ္တဟာသ (ကြောက်မက်ဖွယ် ရယ်သံ) သည် အရပ်အနှံ့ တုန်ခါစေ၍ သမုဒ္ဒရာများကို လှုပ်ရှားစေကာ ဘြဟ္မာလောကထိ ရောက်သဖြင့် ရှိသီများက ဘြဟ္မာထံ သွားမေးမြန်းကြသည်။ ဘြဟ္မာက ဤဖြစ်ရပ်ကို ကာလ (အချိန်) ကိုယ်တိုင်ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပြီး နှစ်စက်ဝန်းများ (သံဝတ္စရ၊ ပရိဝတ္စရ စသည်)၊ အဏုအတုအဆင့်အထိ သေးငယ်မှုနှင့် အမြင့်ဆုံး အရှင်သခင်အဖြစ်ကို ရှင်းပြကာ ကြောက်ရွံ့မှုကို မေတ္တာဗေဒဆိုင်ရာ နားလည်မှုသို့ ပြောင်းလဲစေသည်။ ထို့နောက် စတိုးတရပိုင်းတွင် ဘြဟ္မာက မန္တရပါဝင်သည့် ချီးမွမ်းသီချင်းဖြင့် မဟာဒေဝကို ချီးကျူးကာ သင်္ကရာ၊ ဗိဿနုနှင့် ဖန်ဆင်းသူ သဘောတရားကိုလည်း အတွင်းခံထားပြီး စကားနှင့် စိတ်ထက် ကျော်လွန်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ မဟာဒေဝက အာမခံပေးပြီး “လောင်ကျွမ်းနေသော” လောကကို ပါးစပ်များစွာက ဆွဲယူနေသည်ကို ကြည့်ရန် အမိန့်ပေးကာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ နိဂုံးဖလသရုတိအရ ဤစတိုးတရကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုသူသည် ကံကောင်းခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်းနှင့် စစ်ပွဲ၊ ခိုးမှု၊ မီးဘေး၊ တောဘေး၊ သမုဒ္ဒရာဘေးတို့တွင် ကာကွယ်မှုကို ရရှိပြီး ရှိဝသည် ယုံကြည်ရသော ကာကွယ်ရှင်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 17
रुद्रवक्त्रप्रलयवर्णनम् (Description of the Dissolution Imagery from Rudra’s Mouth)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရှင်တော်နှင့် မင်းကြီးတို့၏ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း ကမ္ဘာလောကပျက်ကွက်ခြင်း၏ ပြင်းထန်သည့် ပုံရိပ်ကို ဖော်ပြထားသည်။ မာကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က သက်ရှိအရာအားလုံးကို ထင်ရှားစေသော ကမ္ဘာကို သခင်ဘုရားက ပြန်လည်သိမ်းယူခြင်း (saṃjahāra) ကို ရှင်းလင်းပြောကြားပြီး၊ ဒေဝတားများနှင့် ရှင်တော်များက မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းကြသည်။ အကြောင်းအရာ၏ အဓိကမှာ မဟာဒေဝ၏ တောင်ဘက်မျက်နှာတော်၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သည်။ မီးလောင်နေသည့် မျက်စိများ၊ ကြီးမားသော သွားတံများ၊ မြွေသဏ္ဍာန်အင်္ဂါရပ်များနှင့် လောကကို စုပ်ယူသည့် လျှာတော်တို့ဖြင့် အလွန်ကြမ်းတမ်းစွာ ဖော်ပြထားပြီး၊ မြစ်များ ပင်လယ်ထဲသို့ ပေါင်းစည်းသကဲ့သို့ လောကသည် ထိုပါးစပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပျက်ကွက်သွားသည်ဟု ဥပမာပေးထားသည်။ ထိုပါးစပ်မှ ကြမ်းတမ်းသော မီးတောက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီး နောက်တစ်ဆင့်တွင် အာဒိတျ ၁၂ ပါး (dvādaśa ādityas) အဖြစ် နေရောင်တော်များ ပေါ်ထွန်းကာ မြေပြင်၊ တောင်တန်းများ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် အောက်မြေဘုံများ—ပာတလာ ၇ ဘုံနှင့် နာဂလောကအပါအဝင်—ကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ သို့ရာတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မီးလောင်ပျက်စီးမှုနှင့် တောင်တန်းကြီးများ ပျက်ကွက်သော်လည်း နရမဒါ (ရေဝါ) မြစ်သည် မပျက်စီးကြောင်းကို ထင်ရှားစွာ မှတ်သားထား၍ တီရ္ထအလေးထားသည့် သာသနာရေးမြေပြင်ကို အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 18
Saṃvartaka-megha-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of the Saṃvartaka Clouds) / Cosmic Inundation and the Search for Refuge
အခန်း ၁၈ တွင် သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က လောကပျက်ကွက်ခြင်း၏ ရုပ်ပုံတန်းစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ နေရောင်အင်အားကြောင့် ကမ္ဘာလောက မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်ပြီးနောက်၊ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ အရင်းအမြစ်တစ်ခုမှ ဆံဝတ္တက မိုးတိမ်ကြီးများ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အရောင်မျိုးစုံ၊ တောင်တန်းကဲ့သို့၊ ဆင်ကြီးကဲ့သို့၊ ကာကွယ်တံတိုင်းကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမား၍ မိုးကြိုးလက်၊ မိုးကြိုးသံတို့ဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ ထိုမိုးတိမ်အစုအဝေးက မိုးရေကို လောကတစ်လွှား ပြည့်စုံအောင် သွန်းလောင်း၍ သမုဒ္ဒရာ၊ ကျွန်းများ၊ မြစ်များနှင့် မြေပြင်အလွှာများအားလုံးကို ရေတစ်ပြင်တည်း (ekārṇava) အဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။ ထိုအခါ မြင်ကွင်းပျောက်ကွယ်၍ နေ၊ လ၊ ကြယ်များ မပေါ်တော့ဘဲ အမှောင်နှင့် လေတိတ်ဆိတ်မှုသာ ကျန်ရစ်ကာ လောကအနှံ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှု ဖြစ်စေသည်။ ထိုရေကြီးအတွင်း ရှင်တော်သည် ခိုလှုံရာဖြစ်သော ဘုရားသခင် (śaraṇya) ကို ချီးမွမ်းကာ အမှန်တကယ် ခိုလှုံရာသည် မည်သည့်နေရာတွင်ရှိသနည်းဟု ဆင်ခြင်သည်။ အတွင်းစိတ်သို့ ပြန်လှည့်၍ သတိတရား၊ ဓ്യာနနှင့် ဘက်တိဖြင့် တည်ငြိမ်လာကာ ဘုရားကရုဏာကြောင့် ရေကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။ အပြင်အထောက်အပံ့များ ပျက်ကွက်သည့်အခါ စည်းကမ်းရှိသော သတိတရားနှင့် ဘုရားသခင်ထံ ခိုလှုံခြင်းသည် သာသနာ-ဝိညာဉ်ရေး အဖြေဖြစ်ကြောင်း အခန်းက သင်ကြားသည်။
Adhyaya 19
एकोर्णवप्रलये नर्मदागोरूपिण्या रक्षणम् तथा वाराहावतारवर्णनम् | Markandeya’s Rescue by Narmadā (Cow-Form) and the Varāha Cosmogony
အধ্যာယ ၁၉ သည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်၏ ကိုယ်တိုင်သက်သေခံပြောကြားမှုဖြင့် ဘာသာရေးအဓိပ္ပါယ်ရှိသော အပိုင်းနှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ (၁) ပရလယကာလ «ဧကာရ္ဏဝ» တွင် ကမ္ဘာလုံးသည် ရေတစ်ပင်လယ်တည်းသာ ကျန်ရှိသည့်အခါ ရှင်တော်သည် အားကုန်၍ သေမတတ်ဖြစ်နေစဉ် ရေပေါ်တွင် လင်းလက်တောက်ပသော နွားတစ်ကောင်ကို တွေ့ရသည်။ နွားသည် မဟာဒေဝ၏ ကရုဏာကြောင့် သေခြင်းမဖြစ်နိုင်ဟု အားပေးကာ အမြီးကို ကိုင်ထားရန်ညွှန်ကြားပြီး၊ ဗိမာန်တော်နို့ကို ပေးသဖြင့် ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း ပျောက်ကင်းကာ အံ့ဩဖွယ် အားအင်ပြန်လည်ရရှိသည်။ ထိုနွားသည် ရုဒ္ရက ပုဏ္ဏားကို ကယ်တင်ရန် စေလွှတ်သော နာမဒာမြစ်တော်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ကာ မြစ်တော်ကို သက်ရှိကယ်တင်ရှင်နှင့် ရှိုင်ဝကရုဏာ၏ ယာဉ်တော်အဖြစ် တည်ထောင်ပေးသည်။ (၂) ထို့နောက် ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းပုံမြင်ကွင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ ရေထဲတွင် အုမာနှင့် ကမ္ဘာ့သက္တိတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော အမြင့်မြတ်သခင်ကို မြင်ရသည်။ သခင်သည် နိုးထလာပြီး ဝရာဟာရုပ်ကို ခံယူကာ ရေထဲသို့ မြုပ်နေသော မြေကြီးကို ပြန်လည်ထုတ်ယူသည်။ စာတမ်းသည် အမြင့်ဆုံးအဓိပ္ပါယ်တွင် ရုဒ္ရ/ဟရီ/ဖန်ဆင်းရေးအာဏာတို့ မကွာခြားကြောင်း ဖော်ပြ၍ ခွဲခြားသဘောထားဖြင့် ရန်လိုမပြုရန် သတိပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် နေ့စဉ် ဖတ်ရှု/နားထောင်ပါက သန့်စင်ကာ သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သော ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ အကျိုးရလဒ်များသို့ ရောက်စေမည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 20
Pralaya-lakṣaṇa, Dvādaśa-Āditya Vision, and the Revelation of Revā (Narmadā) as Refuge
ဤအধ্যာယတွင် ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယအား သာရင်္ဂဓန္ဝန် (ဗိဿနု) ၏ အာနုဘော်/ပရဘဝကို ဖော်ပြရန် တောင်းဆိုသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ပရလယ၏ လက္ခဏာများ—မိုးကြယ်ကျ၊ မြေငလျင်၊ ဖုန်မိုးရွာ၊ ကြောက်မက်ဖွယ်အသံများ—နှင့် သတ္တဝါများ၊ မြေပြင်တောတောင်များ ပျက်လက်သွားပုံကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် အာဒိတျာ ၁၂ ပါးက ကမ္ဘာလောကကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်စေသည့် မြင်ကွင်းကို တွေ့ရပြီး ရေဝါ (Reva) နှင့် မိမိကိုယ်တိုင်သာ မလောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။ ရေငတ်လွန်ကဲသဖြင့် သူသည် အထက်သို့ တက်ကာ အလှဆင်တန်ဆာပြည့်ဝသော မဟာကောသမိက နေရာတစ်ခုကို တွေ့ပြီး ပုရုရှောတ္တမ (အမြင့်မြတ်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်) သည် သင်္ခ၊ စက္က၊ ဂဒါ စသည့် သာသနာတော်လက္ခဏာများနှင့် အနားယူလျက်ရှိသည်ကို မြင်သည်။ သူက ဗိဿနုကို လောက၏ အထောက်အပံ့၊ ကာလ၊ ယုဂ၊ ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် လျော့ပျက်ခြင်းတို့၏ အခြေခံအဖြစ် ချီးမွမ်းသီချင်းရှည်တစ်ပုဒ် ဆက်ကပ်သည်။ ထို့နောက် ဟရ/ရှီဝ အဖြစ် ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ် ပေါ်လာပြီး ဒေဝီ၏ ပေါ်ထွန်းမှုက ကလေးအသက်ကယ်ရန် နို့သောက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ဓမ္မရေးရာ အခက်အခဲကို ဖြစ်စေသည်။ ဆွေးနွေးမှုတွင် ဘြာဟ္မဏ သံစ్కာရ စည်းကမ်းများ (အဆုံးတွင် သံစ్కာရ ၄၈ မျိုးအထိ) ကို ထည့်သွင်းကာ ရိုးရာပွဲတော်တရား၏ သင့်တော်မှုကို ပြသသော်လည်း ဒေဝီက ကလေးကို လျစ်လျူရှုခြင်းသည် အကြီးမားဆုံး အပြစ်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒေဝီက အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြ၍ အိပ်နေသူသည် ကృష్ణ/ဗိဿနု၊ ဒုတိယသူသည် ဟရ၊ အိုးလေးလုံးသည် သမုဒ္ဒရာများ၊ ကလေးသည် ဘြဟ္မာ၊ သူမသည် တိုက်ကြီး ၇ ခုပါသော မြေမိခင်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ရေဝါကို နರ್ಮဒါဟု ခေါ်ကာ ပရလယတွင် မပျက်စီးသော အားကိုးရာအဖြစ် ထင်ရှားစေပြီး၊ ဤအတွေ့အကြုံကို နားထောင်ခြင်းက သန့်စင်စေကြောင်းနှင့် ဆက်လက်မေးမြန်းရန် ဖိတ်ခေါ်ကာ အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 21
अमरकण्टक-रेवा-माहात्म्य तथा कपिला-नदी-उत्पत्ति (Amarakantaka and Revā Māhātmya; Origin of the Kapilā River)
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရကဏ္ဍေယ မုနိတို့၏ မေးမြန်း–ဖြေကြား သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံဖြစ်သည်။ အစတွင် ရေဝါ/နර්မဒါ မြစ်၏ သန့်စင်ပေးနိုင်သော အာနိသင်သည် အထူးထက်မြက်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ဂင်္ဂါကဲ့သို့ နေရာအလိုက်သာ သန့်မြတ်မှုထင်ရှားသည့်အရာနှင့် မတူဘဲ ရေဝါသည် နေရာမရွေး သန့်မြတ်ကြောင်းကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် အမရကဏ္ဍကကို ဒေဝတား၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ရှိတို့ လာရောက်နေထိုင်သည့် စိဒ္ဓိ-က்ஷೇತ್ರအဖြစ် ဖော်ပြကာ မြစ်နှစ်ဖက်က တီရ္ထများ များပြား၍ မကုန်ခမ်းသကဲ့သို့ ရှိကြောင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်က တီရ္ထ/ဘုရားနေရာများကို စာရင်းသဘောဖြင့် ဖော်ပြပြီး Charukā-saṅgama, Charukeśvara, Dārukeśvara, Vyatīpāteśvara, Pātāleśvara, Koṭiyajña နှင့် Amareśvara အနီး လိင်္ဂအစုများ၊ ထို့ပြင် Kedāra-tīrtha, Brahmeśvara, Rudrāṣṭaka, Sāvitra, Soma-tīrtha စသည်တို့ကို အမည်တင်ပြသည်။ ထို့အပြင် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ ပိတೃကရိယာ (tilodaka ဖြင့် တർပဏ၊ ပိဏ္ဍ ပူဇော်ခြင်း) တို့ကို ညွှန်ကြားကာ ကောင်းကင်ဘုံတွင် ကြာရှည်ခံစားရခြင်းနှင့် ကောင်းမွန်သော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းတို့ကဲ့သို့ အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်ကံများသည် ဣశ్వర အနုဂ္ဂဟကြောင့် “ကိုဋိ-ဂုဏ” အဖြစ် တိုးပွားကြောင်း၊ နර්မဒါရေ ထိတွေ့သည့် သစ်ပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များထိပါ ကယ်တင်ခြင်းအကျိုး ရရှိနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ Viśalyā ကဲ့သို့ အခြား သန့်မြတ်ရေများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကပိလာမြစ်၏ မူလကို ရှင်းပြသည်—နර්မဒါတွင် ရှိဝနှင့် ကစားရေချိုးစဉ် ဒာက္ṣာယဏီ (ပါရဝတီ) ၏ ရေချိုးဝတ်စုံမှ စိမ့်ထွက်သော ရေက ကပိလာမြစ် ဖြစ်လာ၍ ၎င်း၏ အမည်နှင့် အထူးပုဏ္ဏာကို တည်ထောင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
Adhyaya 22
Viśalyā–Kapilā-hrada Māhātmya (The Etiology of the ‘Arrowless/Healed’ Tīrtha)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက «ဝိသလျာ» ၏ မူလအကြောင်းနှင့် ကပိလာ ဟရဒ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် အာနုဘော်ကို အကြောင်းရင်းဆက်စပ်သည့် ပုံပြင်အလွှာများဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားသော သားတော်ဟု ဆိုကြသည့် ဝေဒမီးအဓိက အဂ္နိသည် မြစ်ကမ်း၌ တပသ္ယာ ပြုလုပ်ရာ မဟာဒေဝထံမှ အပေးအယူတော်ကို ရရှိသည်။ နర్మဒါနှင့် အခြားမြစ် ၁၅ စင်းတို့သည် သူ၏ မဟာသမီးများ (ဓိဿဏီ—မြစ်ဇနီးများ) ဖြစ်လာပြီး၊ ထိုသူတို့၏ သားသမီးများကို ယဇ္ဉမီး (အဓ္ဝရ-အဂ္နိ) များအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ ကမ္ဘာပျက်သုဉ်းချိန်အထိ တည်တံ့မည်ဟု ဆိုသည်။ နర్మဒါမှ အင်အားကြီး သားတော် ဓိဿဏီန္ဒြ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့နောက် မာယတာရကနှင့် ဆက်စပ်သည့် ဒေဝ–အသူရ စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်ပွားရာ ဒေဝတို့သည် ဗိဿဏုထံ အကာအကွယ် တောင်းခံကြသည်။ ဗိဿဏုသည် ပာဝက (မီး) နှင့် မာရုတ (လေ) ကို ခေါ်ယူပြီး ဓိဿဏီ/ပာဝကေန္ဒြအား နರ್ಮဒေယ အသူရများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးရန် အမိန့်ပေးသည်။ ရန်သူတို့က ဒေဝလက်နက်များဖြင့် အဂ္နိကို ဖုံးလွှမ်းရန် ကြိုးစားသော်လည်း အဂ္နိနှင့် ဝါယုတို့က ထိုလက်နက်များကိုပင် စုပ်ယူဖျက်ဆီးကာ ရန်သူအများကို မြေအောက်ရေထဲသို့ ထွက်ပြေးစေသည်။ အောင်ပွဲပြီးနောက် ဒေဝတို့သည် နর্মဒါ၏ သားတော် လူငယ်အဂ္နိကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကြသည်။ စစ်မှ ပြန်လာသောအခါ အဂ္နိသည် လက်နက်ဒဏ်ရာများနှင့် မြှားစူးကပ်နေသကဲ့သို့ (သ-သလျ) ဖြစ်၍ မိခင်ထံ ချဉ်းကပ်သည်။ နর্মဒါသည် သားကို ဖက်လှမ်းကာ ကပိလာ ဟရဒထဲ ဝင်ရာ ထိုရေသည် «သလျ» (စူးကပ်ဒဏ်) ကို ချက်ချင်း ဖယ်ရှားပေးသဖြင့် သူသည် «ဝိသလျ» (မြှားမရှိ၊ ဒဏ်ရာကင်း) ဟု ခေါ်တွင်လာသည်။ နိဂုံးတွင် ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးသူတို့သည် «ပါပ-သလျ» (အပြစ်ဒဏ်စူးကပ်မှု) မှ လွတ်မြောက်ပြီး သေဆုံးသူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြမည်ဟု ဆိုကာ နာမည်နှင့် ကယ်တင်နိုင်စွမ်းကို အခြေခံတည်ဆောက်ထားသည်။
Adhyaya 23
Viśalyā–Saṅgama Māhātmya (Glory of the Viśalyā Confluence) — Chapter 23
မာရကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတစ်ပါးအား သန့်ရှင်းသော စင်္ဂမ (မြစ်ဆုံ) တွင် ဘက္တိဖြင့် အသက်စွန့်ခြင်း၏ ကယ်တင်ရေးတန်ဖိုးနှင့် ရေဝါ (နర్మဒါ) ရေ၏ အထူးသန့်စင်စွမ်းအားကို သင်ကြားသည်။ အကျိုးရလဒ်များကို အဆင့်လိုက်ဖော်ပြရာတွင်—စင်္ဂမ၌ အမြင့်ဆုံးဘက္တိဖြင့် သေဆုံးသူသည် အမြင့်ဆုံးဂတိကို ရ; စိတ်ကူးရည်ရွယ်ချက်များကို စွန့်လွှတ်ကာ သံဃာတော်သဘောဖြင့် သေဆုံးသူသည် အမရေရှ္ဝရကို ချဉ်းကပ်ပြီးနောက် ကောင်းကင်ဘုံများတွင် နေထိုင်ရ; ရှိုင်လေန္ဒြ၌ ကိုယ်ခန္ဓာစွန့်သူသည် နေရောင်အရောင်တူ လေယာဉ်တော်ဖြင့် အမရာဝတီသို့ တက်ရောက်ကာ အပ္စရာများက ချီးမွမ်းကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရေများ၏ အဆင့်အတန်းကို ပြောရာတွင် စာပေကျွမ်းကျင်သူအချို့က စရஸဝတီနှင့် ဂင်္ဂါကို တူညီဟု ဆိုသော်လည်း အထူးကျွမ်းကျင်သူများက ရေဝါရေကို ထက်မြတ်ဟု သတ်မှတ်ပြီး ထိုအထက်မြတ်မှုကို အငြင်းပွားမနေသင့်ဟု တားမြစ်သည်။ ရေဝါဒေသကို ဝိဒ္ယာဓရများ၊ ကိန္နရတူ သတ္တဝါများ နေထိုင်ရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ရေဝါရေကို ဦးခေါင်းပေါ်တင်ကာ ရိုသေထိတွေ့သူသည် အိန္ဒြာ၏ ဒိုမိန်းနှင့် နီးစပ်မည်ဟု ဆိုသည်။ သံသရာ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် သမုဒ္ဒရာကို မမြင်လိုသူများအတွက် နర్మဒါကို အမြဲတမ်း ဝန်ဆောင်ခြင်းကို အကြံပြုကာ၊ မြစ်သည် လောကသုံးပါးကို သန့်စင်ပြီး ၎င်း၏ အဝန်းအဝိုင်းအတွင်း မည်သည့်နေရာတွင် သေဆုံးသော်လည်း ဒေဝတော်အမှုထမ်း (gaṇeśvarī) ဂတိကို ရနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် ယဇ်ပူဇော်ရာနေရာများ ထူထပ်စွာ ဝိုင်းရံထားပြီး အပြစ်သားများပင် ထိုနေရာတွင် သေဆုံးလျှင် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ကပိလာနှင့် ဝိရှလျာတို့ကို ဣရှ္ဝရက ကမ္ဘာလောကအကျိုးအတွက် ရှေးက ဖန်ဆင်းထားသည်ဟု အမည်ပေးကာ၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့် ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားပြီး အရှွမေဓယဇ်တူ အကျိုးကို وعدာသည်။ ဤတီရ္ထ၌ အနာရှက (အစာမလိုအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်း) ကို ကျင့်လျှင် အပြစ်အားလုံး ပျောက်ကင်းကာ ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုပြီး၊ ဝိရှလျာ-စင်္ဂမ၌ တစ်ကြိမ်သာ ရေချိုးခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ပင်လယ်အထိ ရေချိုးကာ ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုးနှင့် တူညီသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 24
Kara–Narmadā Saṅgama Māhātmya (The Glory of the Kara–Narmadā Confluence at Māndhātṛpura)
ဤအဓျာယကို သီရိ မာရကဏ္ဍေယက မိန့်ကြားရာတွင် မန္ဓာတೃ မြို့အနီး ကာရာမြစ်နှင့် နရမဒါ (ရေဝါ) မြစ်တို့ ဆုံရာ သင်္ဂမ တီရ္ထကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ အကျဉ်းချုပ် အကျင့်လမ်းညွှန်အဖြစ် သင်္ဂမသို့ သွားရောက်၍ စ္နာန (သန့်စင်ရေချိုး) ပြုလုပ်ကာ ဗိဿနုကို ဦးတည်သော ဘက္တိအလေ့အကျင့်—ပူဇော်ခြင်းနှင့် သတိရခြင်း—တို့ဖြင့် စိတ်ကို သန့်စင်စေဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ထိုနေရာ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ရှင်းပြသော အကြောင်းရင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ် ပါရှိသည်။ ဗိဿနုသည် ဒೈတျ (အဆုရ) ကို သတ်ရန် စက္ကရကို ကိုင်ဆောင်ရာမှ၊ သူ၏ ချွေး (စွေဒ) မှ မြစ်ကောင်းတစ်စင်း ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရေဝါမြစ်နှင့် ထိုနေရာတွင် ဆုံစည်းသွားသည်။ အဆုံးတွင် ထိုသင်္ဂမ၌ ရေချိုးခြင်းသည် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဖလရှရုတိအဖြစ် ထင်ရှားစွာ ကြေညာထားသည်။
Adhyaya 25
Revā–Nīlagāṅgā Saṅgama Māhātmya (Confluence Theology and Ritual Fruits)
အဝန္တီခဏ္ဍ၊ အခန်း ၂၅ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက အိုံကာရ၏ အရှေ့ဘက်ပိုင်း၌ ရေဝါ (နర్మဒါ) မြစ်နှင့် နီလာဂင်္ဂါ မြစ် ဆုံရာ တီရ္ထသန့်ရှင်းရာကို ကျော်ကြားသဖြင့် ဖော်ပြသည်။ အကြောင်းအရာကို တီရ္ထတည်နေရာသတ်မှတ်ချက်နောက်တွင် အကျိုးဖော်ပြချက် (ဖလ) အတိုချုံးဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။ ဤဆုံရာတွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (snāna) နှင့် မန္တရဇပ (japa) ပြုလုပ်ပါက လောကီရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံနိုင်ကြောင်း၊ ထိုနေရာသည် ပူဇော်ပွဲအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေသော အထောက်အကူတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သေပြီးနောက် နီလကဏ္ဍပုရ၌ နှစ်ခြောက်သောင်းတိုင်အောင် သန့်ရှင်းစွာ နေထိုင်ရမည်ဟု ကတိပေးကာ ဒေသပထဝီကို ရှိဝသမ္ပတ္တိနှင့် ဆက်စပ်သော သန့်ရှင်းလောကနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ မျိုးရိုးကျင့်ဝတ်အပိုင်းအဖြစ်၊ śrāddha အခမ်းအနားတွင် နှမ်းရောရေ (tila-miśra jala) ဖြင့် ဘိုးဘွားများအား tarpaṇa ပြုလုပ်လျှင် ကိုယ်တိုင်နှင့်အတူ လူ ၂၁ ယောက်ကို “မြှောက်တင်ကယ်တင်” နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် တည်နေရာ → အကြံပြုအကျင့်များ → ရေတွက်ဖော်ပြထားသော အကျိုးများ ဟူသော ပုံစံဖြင့် တီရ္ထ-ပူဇော်နည်းလမ်း အညွှန်းတစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Adhyaya 26
Jāleśvara Tīrtha-प्रशंसा, Tripura-उपद्रवः, तथा Madhūkā (Lalitā) Vrata-विधानम् | Praise of Jāleśvara, the Tripura crisis, and the Madhūkā vow
ဤအခန်းသည် သာသနာရေးအဓိပ္ပါယ်များကို အလွှာလိုက်ဖော်ပြထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယထံ၌ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော «ဇာလေရှွရ» တီရ္ထ၏ အထူးကောင်းကျိုးနှင့် စိဒ္ဓာ၊ ရှိများက ဘာကြောင့် အလွန်လေးစားကြသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဇာလေရှွရကို မတူညီနိုင်သော တီရ္ထအဖြစ် ချီးမြှောက်ပြီး၊ ထို့နောက် ကမ္ဘာလောကသမိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းကို ဆက်လက်ရှင်းပြသည်။ တရိပုရ (ရွေ့လျားနိုင်သော မြို့တော်) နှင့် ဆက်နွယ်သည့် ဘာဏနှင့် အာသူရများကြောင့် ဒေဝများနှင့် ရှိများ အနှောင့်အယှက်ခံရ၍ ပထမဦးစွာ ဘြဟ္မာထံ ခိုလှုံကြသည်။ ဘြဟ္မာက ဘာဏသည် သီဝမဟာဒေဝမှသာ ဖြိုခွဲနိုင်ကြောင်း ပြောပြီး၊ ထို့နောက် သူတို့သည် မဟာဒေဝထံ သီဝ၏ မျိုးစုံသော ရူပသဘော (ပဉ္စာက္ခရာ၊ ပဉ္စဝက္တရ၊ အဋ္ဌမူရတိ) ကို ချီးမွမ်းသီဆိုကာ ဆုတောင်းကြသည်။ သီဝက ဖြေရှင်းပေးမည်ဟု ကတိပြု၍ နာရဒကို ခေါ်ကာ အရေးပါသော အကူအညီပေးသူအဖြစ် တာဝန်ပေးသည်။ နာရဒကို တရိပုရသို့ စေလွှတ်ကာ «ဓမ္မများစွာ» ဖြင့် အတွင်းပိုင်းကွဲပြားမှု ဖြစ်စေရန် စီမံစေသည်။ နာရဒသည် ဘာဏ၏ အလွန်တင့်တယ်သော မြို့တော်သို့ ရောက်ပြီး ဂုဏ်ပြုလက်ခံခံရကာ ဘာဏနှင့် မဟာမိဖုရားတို့နှင့် ဆွေးနွေးသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် အမိန်းမများအတွက် လပြည့်လကွယ် တိထိများနှင့် ဆက်စပ်သော ဝရတ/ဒါန စည်းကမ်းများသို့ ပြောင်းလဲကာ အစားအစာ၊ အဝတ်အထည်၊ ဆား၊ ဂျီ (ghee) စသည့် လှူဒါန်းပစ္စည်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးရလဒ် (ကျန်းမာရေး၊ မင်္ဂလာ၊ မျိုးဆက်တည်တံ့မှု) ကို ဖော်ပြသည်။ အဓိကညွှန်ကြားချက်မှာ စိတ်ရ (Caitra) လဆန်း တတိယနေ့မှ စတင်သော မဓူကာ/လလိတာ ဝရတ ဖြစ်သည်။ မဓူကာပင်ရုပ်ပုံကို သီဝ-ဉမာနှင့်အတူ တင်သွင်းပူဇော်ခြင်း၊ မန္တရနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းပူဇော်ခြင်း၊ အရ္ဃျနှင့် ကရကာဒါန မန္တရဖော်မြူလာများ၊ လစဉ်ကျင့်စဉ်နှင့် နှစ်ပတ်လည် ဥဒ္ယာပနာတွင် ဂုရု/အာစာရျထံ လှူဒါန်းခြင်းတို့ကို အသေးစိတ်ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် အပျက်အယွင်းဖယ်ရှားခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးညီညွတ်မှုနှင့် စည်းစိမ်တိုးပွားခြင်း၊ သီလနှင့် ပူဇော်ပွဲအပေါ် အခြေခံသော ကောင်းမွန်သည့် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုတို့ကို ဖလအဖြစ် ကြေညာသည်။
Adhyaya 27
Dāna-viveka and Pati-dharma Assertion (दानविवेकः पतिधर्मप्रतिज्ञा च)
နာရဒ (Nārada) ၏စကားကိုကြားပြီးနောက် မိဖုရားသည် ရွှေ၊ ရတနာ၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့် အထည်အလိပ်ကောင်းများအပါအဝင် ရှားပါးပစ္စည်းများထိ အလွန်ကြီးမားသော ဒါနကို ပူဇော်လိုက်သည်။ သို့ရာတွင် နာရဒသည် ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ်အတွက် မယူဘဲ၊ ဒါနကို ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော ဗြဟ္မဏများ (kṣīṇa-vṛttayaḥ) ထံသို့ လှည့်ပေးရန် ညွှန်ကြားကာ၊ ရှင်သန်မှုသည် ပစ္စည်းစုဆောင်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဘက္တိဖြင့် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ မိဖုရားသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂ (Vedāṅga) ကျွမ်းကျင်သော်လည်း ဆင်းရဲသော ဗြဟ္မဏများကို ခေါ်ယူကာ နာရဒညွှန်ကြားသည့်ပုံစံအတိုင်း ဒါနပြု၍ ဟရီနှင့် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ကို ပျော်ရွှင်စေလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ပြုလုပ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ပြောသည်။ ထို့နောက် မိဖုရားသည် မိမိ၏ ပတိဓမ္မကတိကို အတည်ပြုကာ—ခင်ပွန်း ဘာဏ (Bāṇa) သည် မိမိ၏ တစ်ပါးတည်းသော ဒေဝတားဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ဘဝတိုင်းတွင် အတူတကွ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်ခြင်းကို ဆုတောင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ နာရဒသည် ခွင့်တောင်း၍ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် မိန်းမများသည် အရောင်ဖျော့၍ အလင်းရောင်လျော့ကာ “နာရဒကြောင့် စိတ်မူးဝေ” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ရှင်သန်ပညာရှင်၏ စကားဝိုင်းက စိတ်အခြေအနေနှင့် လူမှုရလဒ်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည့် အင်အားကို ညွှန်ပြသည်။
Adhyaya 28
दग्धत्रिपुरप्रसङ्गः, बाणस्तोत्रम्, अमरकण्टक-ज्वालेश्वरमाहात्म्यम् (Burning of Tripura, Bāṇa’s Hymn, and the Māhātmya of Amarakāṇṭaka–Jvāleśvara)
မာရကဏ္ဍေယက ရွတ်ဆိုသည်မှာ ဥမာနှင့်အတူ နർമဒါမြစ်ကမ်း၌ တည်နေသော ရုဒြသည် နာရဒထံမှ ဘာဏနှင့် သူ၏ နန်းတော်အကြောင်း သတင်းကို လက်ခံရရှိသည်။ သီဝသည် တြိပုရ စစ်ဆင်ရေးကို စဉ်းစားကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရထားတော်နှင့် လက်နက်စနစ်ကို ဖန်တီးပြီး၊ ဒေဝတားများ၊ ဝေဒများ၊ ချန်ဒသ်(မီတာ) နှင့် ကောသမိက သဘောတရားများကို ရထားအစိတ်အပိုင်းများတွင် တာဝန်ပေးတပ်ဆင်သည်။ မြို့သုံးမြို့ တစ်တန်းတည်း တိုက်ဆိုင်ချိန်တွင် မြားကို လွှတ်၍ တြိပုရကို မီးလောင်ပျက်စီးစေသည်။ မကောင်းသင်္ကေတများနှင့် မီးလောင်ကပ်ဘေးပုံရိပ်များက တြိပုရအတွင်း လူမှုရေးအနှောင့်အယှက်ကို ဖော်ပြသည်။ ဘာဏသည် ကိုယ်ကျင့်တရားအပြစ်ကို သိမြင်ကာ ဖြစ်ပေါ်သည့် ပျက်စီးမှုကြောင့် သီဝထံ အားကိုးခိုလှုံ၍ ရှည်လျားသော စတုတ္တရ(စတိုထရ) ဖြင့် သီဝကို ဒေဝတားနှင့် ဓာတ်တရားအားလုံး၏ အနှံ့အပြား အခြေခံအဖြစ် ချီးမွမ်းသည်။ သီဝ၏ ဒေါသ လျော့နည်းပြီး ဘာဏအား ကာကွယ်ပေးကာ အဆင့်အတန်းကို ချီးမြှင့်၍ မီးလောင်ဖျက်ဆီးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ကို ရပ်တန့်စေသည်။ ထို့နောက် လောင်ကျွမ်းကျန်ရစ်သည့် အစိတ်အပိုင်းများကို သီရိရှိုင်လနှင့် အမရကဏ္ဍက စသည့် သန့်ရှင်းရာနေရာများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ «ဇွာလေရှွရ» ဟူသော အမည်၏ အကြောင်းကို ရှင်းပြ၍ ဘုရားဖူးသီအိုလောဂျီကို တည်ထောင်သည်။ မာရကဏ္ဍေယက အမရကဏ္ဍက၌ «ပာတန» အကျင့်အတွက် က្រឹစ္ဆရ၊ ဂျပ၊ ဟိုးမ၊ ပူဇာ စသည့် စည်းကမ်းတကျ နည်းလမ်းကို ဖော်ပြပြီး၊ ရေဝါ(နർമဒါ) တောင်ဘက်ကမ်းရှိ တီရ္ထများကို ရေတွက်ကာ စည်းကမ်းလိုက်နာမှု၊ ဘိုးဘွားပူဇာနှင့် အပြစ်အနာအဆာ ဖယ်ရှားခြင်းကို အလေးပေးသည်။
Adhyaya 29
Kāverī–Narmadā Saṅgama Māhātmya (Kubera’s Observance and the Fruits of Tīrtha-Discipline)
ဤအধ্যာယသည် မေး–ဖြေ သဘောတရားဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ကာဝေရီမြစ်၏ ဂုဏ်သတင်းနှင့် ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထအတွင်း မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ မန္တရရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်းတို့၏ အကျိုးဖလကို တိတိကျကျ မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ကာဝေရီ–နရ္မဒါ ဆုံရာကို လူသိများသော တီရ္ထအဖြစ် မြှင့်တင်ကာ ဥပမာဇာတ်လမ်းဖြင့် အာနိသင်ကို အတည်ပြုသည်။ ယက္ခအင်အားကြီး ကုဗေရသည် ဆုံရာတွင် အချိန်ရှည် စည်းကမ်းတကျ တပဿာပြုလုပ်သည်။ သန့်ရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်း၍ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို စည်းကမ်းတကျ ပူဇော်ကာ အစားအသောက်ကို အဆင့်လိုက် ကန့်သတ်ခြင်း၊ ကာလအလိုက် အစာရှောင်ခြင်း၊ တင်းကျပ်သော ဝရတများကို ဆောင်ရွက်သည်။ နောက်ဆုံး ရှီဝပေါ်ထွန်း၍ အပေးအယူပြုကာ ကုဗေရက ယက္ခတို့၏ အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့် ဓမ္မသို့ မပြတ်တမ်း ဦးတည်သော ဘက္တိကို တောင်းဆိုရာ ရှီဝက အတည်ပြုသည်။ ထို့နောက် ဖလश्रုတိသဘောဖြင့် အကျိုးဖလများကို စာရင်းပြုဖော်ပြသည်။ ဆုံရာသည် အပြစ်ပျက်စီးစေပြီး ကောင်းကင်ဘုံသို့ ဝင်ပေါက်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဘိုးဘွားများအတွက် ပူဇော်ဒါန၏ အကျိုးကို ထူးထူးခြားခြား ချီးမွမ်းကြောင်း၊ ယဇ్ఞကြီးများနှင့် တူညီသည့် ကုသိုလ်တန်ဖိုးများကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အမရေရှ္ဝရဒေသရှိ လင်္ဂများ၊ က္ෂေတရပာလများနှင့် မြစ်တို့၏ ကာကွယ်ထားသော ယောဂများကို ဖော်ပြကာ သန့်ရှင်းကွင်းအတွင်း မကောင်းမှုလုပ်လျှင် အကျိုးဆက် ပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်း သတိပေးသည်။ အဆုံးတွင် ကာဝေရီ၏ ထူးကဲသော အဆင့်အတန်းနှင့် ရုဒြာမှ ဆင်းသက်သည့် သန့်ရှင်းမှုကို ထပ်မံ အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 30
Dārutīrtha-māhātmya (The Glory of Dārutīrtha on the Narmadā)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးမြန်းချက်ကို ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် နර්မဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ နာမကြီး တီရ္ထ «ဒါရုတီရ္ထ» ၏ ဂုဏ်တော်ကို ဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထ၏ နာမရင်းမြစ်ဖြစ်သော ဒါရုသည် ဘာရ္ဂဝ မျိုးရိုးဝင်၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂတို့၌ ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သူ၏ဘဝကို အာရှရမ အစဉ် (ဗြဟ္မစရိယ၊ ဂೃಹသ္ထ၊ ဝါနပရஸ္ထ) အတိုင်း ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ယတိဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည့် သာသနာရေး တပသ္စရိယဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ကထာတွင် မဟာဒေဝကို အမြဲတမ်း သမาธိတည်၍ တပသ္စရိယကို အသက်ဆုံးတိုင် ဆောင်ရွက်သဖြင့် ထိုတီရ္ထသည် «သုံးလောက» တစ်လျှောက် ကျော်ကြားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်း၊ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများကို ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားပြီး သစ္စာရှိခြင်း၊ အမျက်ထိန်းခြင်း၊ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးကို လိုလားခြင်းတို့ကို အကျင့်သီလအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံမည်ဟု ကတိပေးသည်။ အစာရှောင်ခြင်းကို သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှု (śauca) နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ၊ ဝေဒသုံးပါး (Ṛg၊ Sāma၊ Yajus) ကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းသည် «အထူးကောင်းသော အကျိုး» ကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ရှင်ကရာ၏ သဘောတရားအဖြစ်၊ စည်းကမ်းတကျ လိုက်နာပြီး ထိုနေရာ၌ အသက်စွန့်သူသည် «အနိဝတ္တိကာ ဂတိ»—ပြန်မလာသော လမ်းကြောင်းကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 31
ब्रह्मावर्ततीर्थमाहात्म्य — The Glory of the Brahmāvarta Tīrtha
မာရကဏ္ဍေယျသည် နန်းတော်နားထောင်သူဘုရင်အား “ဗြဟ္မာဝရ္တ” ဟူသော ထင်ရှားသည့် တီရ္ထကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် အညစ်အကြေးအားလုံးကို သန့်စင်ပေးသော အလွန်သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထဖြစ်ပြီး၊ ဗြဟ္မာသည် ထိုတွင် အစဉ်တည်ရှိကာ တပဿာကို တင်းကျပ်စွာ ကျင့်သုံး၍ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အာရုံပြုနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် လုပ်ဆောင်ရမည့် နည်းလမ်းကို ညွှန်ပြသည်—စည်းကမ်းအတိုင်း ရေချိုးကာ ဘိုးဘွားနှင့် ဒေဝတားတို့အား တရ္ပဏ ပူဇော်ပြီး၊ အီရှာန (ရှီဝ) သို့မဟုတ် ဝိෂ္ဏုကို အမြင့်ဆုံး အရှင်အဖြစ် ပူဇော်ရမည်။ ထိုတီရ္ထ၏ အကျိုးဖလသည် လက်ဆောင်တန်ဖိုးနှင့်အတူ စနစ်တကျ ပြုလုပ်သော ယဇ္ဉာများနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် “နေရာသည် လူအတွက် အလိုအလျောက် သန့်ရှင်းမလာ” ဟူသော သဘောတရားကို ထောက်ပြပြီး၊ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ စွမ်းရည်၊ တည်ကြည်မှုတို့က အောင်မြင်မှုသို့ ခေါ်ဆောင်သော်လည်း ပျင်းရိမှုနှင့် လောဘကြောင့် ကျဆုံးမှု ဖြစ်လာသည်ဟု သတိပေးသည်။ နိဂုံးတွင် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်သော မုနိတစ်ဦး နေထိုင်ရာနေရာသည် ကုရုက္ခေတရ၊ နိုင်မိရှ၊ ပုရှ္ကရ စသည့် အကြီးမားသော သန့်ရှင်းကွင်းများနှင့် တူညီလာသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 32
पत्त्रेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Patreśvara Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ တို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ပတ်တရေးရှ္ဝရ (Patreśvara) ဟုခေါ်သော အပြစ်ဖျက်သန့်စင်သည့် တီရ္ထနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အင်အားကြီး စိဒ္ဓတစ်ဦးကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက စိတြ/စိတြာ၏ သားဖြစ်၍ ပတ်တရေးရှ္ဝရ (အခြားနာမည် ဂျယ) ဟုလည်းခေါ်သော တောက်ပသည့် သတ္တဝါတစ်ဦးကို ပြောပြသည်။ မေနကာ၏ ကပြဖျော်ဖြေမှုကို နတ်ဘုရားများ၏ အစည်းအဝေးတွင် မြင်ရာမှ စိတ်လှုပ်ရှားကာ ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု ပျက်ကွက်သဖြင့် အိန္ဒြာက အာရုံမအောင်နိုင်ခြင်း (ajitendriyatā) ကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ပြသကာ လူ့ဘဝတွင် ကြာရှည်နေထိုင်ရမည့် ကျိန်စာချသည်။ ကျိန်စာဖြေရာတွင် နర్మဒါ (ရေဝါ) မြစ်ကမ်း၌ ၁၂ နှစ်ကြာ စည်းကမ်းတကျ သာဓနာပြုရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ သူသည် ရေချိုးသန့်စင်၍ မန္တရားရွတ်ဆိုကာ ရှင်ကရာ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ပြီး ပဉ္စာဂ္နိ တပစ် အပါအဝင် တပစ်ကျင့်သည်။ ထိုအခါ ရှီဝဘုရား ပေါ်ထွန်း၍ ဆုတောင်းခွင့်ပေးရာ၊ သူက မိမိနာမည်ဖြင့် ထိုတီရ္ထ၌ ရှီဝဘုရား တည်နေစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသဖြင့် ပတ်တရေးရှ္ဝရ သာရဏာတည်ကာ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားလာသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအရ—တစ်ကြိမ်ရေချိုးရုံဖြင့် အပြစ်ကင်းစင်၊ ထိုနေရာတွင် ပူဇော်လျှင် အရှွမေဓယာဂျ္ဍနဲ့တူသော ကုသိုလ်ရ၊ ကောင်းကင်သုခ၊ ကောင်းမွန်သော မွေးဖွားခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ရောဂါနှင့် ဝမ်းနည်းမှုကင်းခြင်းတို့ကို ရပြီး သန့်ရှင်းသော ရေ၏ အမှတ်တရကိုလည်း ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။
Adhyaya 33
अग्नितीर्थमाहात्म्य — Agnitīrtha Māhātmya (The Glory of Agni-Tīrtha)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် ယုဓိဋ္ဌိရအား အဂ္နိတီရ္ထ (Agnitīrtha) သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ အဂ္နိဘုရားသည် ဆန္ဒနှင့် လူမှု-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အကြောင်းကိစ္စများကြောင့် တစ်နေရာ၌ “တည်ရှိ” လာပုံကို သာသနာရေးအမြင်ဖြင့် ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ ကృతယုဂတွင် မာဟိෂ္မတီမြို့မှ အုပ်ချုပ်သော ဒုရျောဓန မင်းသည် နရမဒါဒေဝီနှင့် ဆက်နွယ်၍ သမီး စုဒර්ရှနာ ကို မွေးဖွားလာသည်။ သမီးအရွယ်ရောက်သော် အဂ္နိဘုရားသည် ဆင်းရဲသော ဗြာဟ္မဏ်အဖြစ် ဖုံးကွယ်လာကာ လက်ထပ်ခွင့် တောင်းသော်လည်း မင်းက ငွေကြေးနှင့် အဆင့်အတန်း မသင့်တော်ဟုဆိုကာ ငြင်းပယ်သည်။ ထို့နောက် ယဇ္ဉာမီးမှ အဂ္နိ ပျောက်ကွယ်သဖြင့် ပူဇော်ပွဲများ ပျက်ကွက်ကာ ဗြာဟ္မဏ်များ ထိတ်လန့်ကြသည်။ စုံစမ်းခြင်းနှင့် တပသ္ယာဖြင့် စောင့်ကြည့်ပြီးနောက် အဂ္နိသည် အိပ်မက်တွင် ပေါ်လာကာ ငြင်းပယ်မှုကြောင့် မိမိ ဆုတ်ခွာသွားကြောင်း ပြောသည်။ ဗြာဟ္မဏ်များက မင်းထံ သတ်မှတ်ချက်ကို ပြန်လည်တင်ပြ၍ သမီးကို ပေးလျှင် အဂ္နိမီးသည် အိမ်တော်၌ ပြန်လည် တောက်လောင်မည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းက သဘောတူကာ မင်္ဂလာပွဲ စီစဉ်ပြီး အဂ္နိသည် မာဟိෂ္မတီ၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိလာသည်။ ထိုနေရာကို “အဂ္နိတီရ္ထ” ဟု ခေါ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ အကျိုးပွားများကို ဆိုသည်—လပြည့်လကွယ် အလယ်ကာလ (ပက္ခဆန္ဓိ) တွင် ရေချိုး၍ ဒါနပြုခြင်း၊ ပိတೃနှင့် ဒေဝတားများအား ပူဇော်ခြင်း၊ ရွှေဒါန၏ အကျိုးသည် မြေဒါနနှင့် တူညီခြင်း၊ အစာရှောင်ဝတ်ပြုလျှင် အဂ္နိလောက၌ ပျော်ရွှင်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဤတီရ္ထသည် ကြားနာရုံသာဖြင့်ပင် သန့်စင်အကျိုး ရရှိစေသည်ဟု (śravaṇa-phala) ချီးမွမ်း၍ အခန်းကို ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 34
Āditya’s Manifestation at a Narmadā Tīrtha and the Stated Fruits of Worship (आदित्य-तत्त्व एवं तीर्थफल-प्रशंसा)
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က နర్మဒါမြစ်ကမ်းရှိ တီရ္ထ၌ မဟာအာဒိတျ (နေဘုရား) ၏ ထင်ရှားပေါ်ပေါက်မှုကို ထပ်မံပြောကြားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက အံ့ဩသဘောတရားဖြင့် မေးမြန်းရာမှ၊ အာဒိတျသည် အရာအားလုံးတွင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိ၍ သတ္တဝါတို့ကို ကယ်တင်ပေးသော သဘောတရားကို ဖော်ပြသည်။ ကူလိက မျိုးရိုးမှ ဗြာဟ္မဏ ဘက္တတစ်ဦးက အစာမစားဘဲ ရေကို အနည်းငယ်သာ သောက်ကာ ခရီးရှည်သွားသော တင်းကျပ်သည့် ဝရတကို ဆောင်ရွက်သည်။ ထို့နောက် အာဒိတျသည် အိပ်မက်တွင် ပေါ်လာ၍ ဝရတကို သင့်တင့်အောင် လျော့ချရန် ညွှန်ကြားကာ၊ ဘုရားသခင်သည် လှုပ်ရှားသည့်လောကနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်လောက အားလုံးတွင် တည်ရှိကြောင်း သင်ကြားသည်။ ဆုတောင်းခွင့်ပေးသော် ဗြာဟ္မဏက နర్మဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် အာဒိတျ အမြဲတည်စေလိုကြောင်း၊ အဝေးမှပင် သတိရပူဇော်သူများနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာချို့ယွင်းသူများပါ ကရုဏာအကျိုးကျေးဇူး ရစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထဖလ အကြောင်းများကို ဖော်ပြ၍ ရေချိုးပူဇော်ခြင်းသည် အဂ္နိဋ္ဌောမ ယဇ္ဉကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရကြောင်း၊ အဆုံးဘဝ၌ ထိုတီရ္ထ၌ ပြုလုပ်သည့် ကိစ္စများက အဂ္နိလောက၊ ဝရုဏလောက သို့မဟုတ် ဆွဂ္ဂ၌ ဂုဏ်သိက္ခာရှည်ကြာစေကြောင်း၊ နေထွက်ချိန်တွင် ဘာသ္ကရကို နေ့စဉ် သတိရခြင်းက ဘဝတစ်လျှောက် ဖြစ်ပေါ်သည့် အပြစ်များကို ဖယ်ရှားကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 35
मेघनादतीर्थ-प्रादुर्भावः (Origin and Merit of Meghnāda Tīrtha)
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ တို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် ကမ်းတစ်ဖက်မဟုတ်ဘဲ ရေကြားအလယ်တွင် အဘယ်ကြောင့် တည်ရှိနေသနည်းဟု မေးရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက တီရ္ထ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းဖြင့် ဖြေကြားသည်။ တရေတားယုဂတွင် ရာဝဏသည် ဝိန္ဓျဒေသ၌ ဒာနဝ မာယာကို တွေ့ပြီး မာယာ၏ သမီး မန္ဒိုဒရီက ခင်ပွန်းရရန် ပြင်းထန်သော တပသ်ကျင့်နေကြောင်း သိရသည်။ ရာဝဏက တောင်းယူ၍ လက်ထပ်ရပြီး သားတစ်ဦး မွေးဖွားလာကာ သူ၏ ဟိန်းသံကြောင့် လောကများ တုန်လှုပ်သွားသည်။ ဘြဟ္မာက ထိုသားကို «မေဃနာဒ» ဟု အမည်ပေးသည်။ မေဃနာဒသည် ဥမာနှင့်အတူ ရှင်ကရ (ရှီဝ) ကို တင်းကျပ်သော ဝရတနှင့် ပူဇော်ကာ ကိုင်လာသမှ လိင်္ဂနှစ်ပါးကို ယူဆောင်၍ တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသက်သည်။ နర్మဒါမြစ်၌ ရေချိုးပူဇော်ပြီး လင်္ဂများကို လင်္ကာသို့ ယူသွားရန် မြှောက်စဉ် လင်္ဂကြီးတစ်ပါးသည် နర్మဒါအလယ်သို့ ကျသွားကာ ရေကြားအလယ်တွင် တည်မြဲသွားသည်။ ထိုအခါ ဆက်လက်သွားရန် မိန့်ကြားသံ ထွက်ပေါ်သဖြင့် မေဃနာဒက ဦးညွှတ်ကာ ထွက်ခွာသည်။ ထိုကာလမှစ၍ ယခင် «ဂရ္ဇန» ဟု ခေါ်ခဲ့သည့် တီရ္ထသည် «မေဃနာဒ တီရ္ထ» ဟု ကျော်ကြားလာသည်။ ဖလश्रုတိအရ တစ်နေ့တစ်ည နေထိုင်ကာ ရေချိုးလျှင် အရှွမေဓယဇ္ဉ်နှင့်တူသော ကုသိုလ်ရ; ပိဏ္ဍဒါနသည် စတ္တရ၏ အကျိုးနှင့်တူ; အရသာခြောက်မျိုးပါ အစာဖြင့် ဗြာဟ္မဏကို ကျွေးလျှင် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ရ; ထိုနေရာ၌ စိတ်လိုလက်ရ သေဆုံးလျှင် လောကပျက်သည့်အထိ ရှင်ကရ၏ လောက၌ နေထိုင်ရသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 36
दारुतीर्थमाहात्म्य (Darutīrtha Māhātmya) — Origin Narrative and Pilgrimage Merits
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သင်ခန်းစာပုံစံ ဆွေးနွေးမေးမြန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိသည် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးခွန်းအရ နർമဒါမြစ်ပေါ်ရှိ ထင်ရှားသော တီရ္ထ “ဒါရုတီရ္ထ” ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ပထမပိုင်းတွင် မူလဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်—အင်ဒြ၏ ရထားမောင်း မာတလီသည် ယခင်အကြောင်းတစ်ရပ်ကြောင့် သားကို ကျိန်စာတင်သဖြင့် ထိုသူသည် ဒုက္ခရောက်ကာ အင်ဒြထံ အကာအကွယ်တောင်းခံလာသည်။ အင်ဒြက နർമဒါကမ်းနားတွင် အချိန်ရှည် တပဿာကျင့်၍ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ နောက်တစ်ဘဝတွင် နာမည်ကြီး တပဿီ “ဒါရုက” အဖြစ် မွေးဖွားမည်ဟု ခန့်မှန်းသည်။ ထို့ပြင် သင်္ခ-စက္က-ဂဒါ ကိုင်ဆောင်သူဟု ဆိုသော ဝိုင်ရှ္ဏဝ အမည်များဖြင့် ဖော်ပြသည့် အမြင့်ဆုံးဘုရားထံလည်း ဘက္တိတိုးပွားကာ စိဒ္ဓိနှင့် ကောင်းမွန်သော ပရလောကဂတိ ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် တီရ္ထသွားရောက်ပူဇော်နည်းနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ပြသည်။ စနစ်တကျ ရေချိုး၍ စန္ဓျာဝန္ဒန ပြုလုပ်ကာ ရှီဝပူဇော်ပြီး ဝေဒစာလေ့လာသူသည် အရှွမေဓ ယဇ్ఞနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော မဟာပုဏ္ဏကို ရရှိသည်။ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၏ အကျိုးသည် အလွန်မြင့်မားပြီး၊ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ဟောမ၊ စွာဓျာယ နှင့် ဒေဝပူဇာတို့သည် စိတ်သန့်ရှင်းမှုဖြင့် ပြုလုပ်သော် အပြည့်အဝ အာနိသင်ထင်ရှားသည်။
Adhyaya 37
देवतीर्थमाहात्म्यम् (Devatīrtha Māhātmya: The Glory of Devatīrtha on the Narmadā)
ဤအခန်းသည် ရှင်မားကဏ္ဍေယက မင်းယုဓိဋ္ဌိရအား နರ್ಮဒါမြစ် (ရေဝါ) ပေါ်ရှိ “ဒေဝတီရ္ထ” ၏ မူလအစနှင့် ပူဇော်အကျင့်အထုံးကို သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ရှင်းပြထားသည်။ ဒေဝတီရ္ထသို့ သွားရောက်ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ သုံးဆယ်သုံးပါးသော ဒေဝတော်များသည် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ အမြင့်ဆုံးအောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက အင်အားကြီး ဒိုင်တျာများကြောင့် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော ဒေဝတော်များသည် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် မည်သို့ ပြန်လည်အောင်မြင်နိုင်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မားကဏ္ဍေယက အင်ဒြာနှင့် ဒေဝတော်များသည် စစ်ပွဲတွင် အနိုင်မရဘဲ မိသားစုများနှင့် ကွဲကွာ၍ စိတ်ပင်ပန်းကြကာ ဘြဟ္မာထံ ခိုလှုံခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ ဘြဟ္မာက ဒိုင်တျာများကို တိုက်ဖျက်ရန် အကောင်းဆုံးဆေးက နర్మဒါကမ်းပေါ်တွင် တပသ (အတိအကျ စည်းကမ်းတကျ သာသနာကျင့်စဉ်) ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ တပသသည် အမြင့်ဆုံးအင်အားဖြစ်ပြီး ရေဝါရေ၏ သန့်စင်စွမ်းအားနှင့် တူညီနိုင်သော မန္တရ သို့မဟုတ် လုပ်ရပ် မရှိကြောင်း၊ ထိုရေသည် အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးကြောင်း သင်ကြားသည်။ အဂ္ဂနီဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များသည် နర్మဒါသို့ သွားကာ တပသကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ ကျင့်သဖြင့် စိဒ္ဓိကို ရရှိကြပြီး ထိုနေရာသည် လောကသုံးပါးတွင် “ဒေဝတီရ္ထ” ဟု ကျော်ကြားလာကာ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသော တီရ္ထဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် အကျင့်နှင့် အကျိုးကို သတ်မှတ်ထားသည်။ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်း၍ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသူသည် ပုလဲကဲ့သို့ တန်ဖိုးမြင့် အကျိုးကို ရရှိမည်။ ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းသည် ကုသိုလ်ကို များစွာတိုးပွားစေပြီး၊ ဒေဝသီလာ (သန့်ရှင်းသော ကျောက်တုံး) ရှိခြင်းက ပုဏ္ဏကို ပိုမိုတိုးစေသည်။ သေခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော အချို့သော အလေ့အထများ (စွန့်လွှတ်သေခြင်း၊ မီးထဲဝင်ခြင်း) ကိုလည်း ရေရှည် သို့မဟုတ် မြင့်မြတ်သော ဂတိများနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ဤတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဂျပ (မန္တရထပ်ဆိုခြင်း)၊ ဟောမ (မီးပူဇော်)၊ စွာဓျာယ (ဝေဒစာအုပ်ဖတ်ရှု) နှင့် ပူဇော်ခြင်းတို့၏ အကျိုးသည် “မပျက်မယွင်း” ဖြစ်သည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိအရ ဤအပြစ်ဖျက်ပုံပြင်ကို ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့သည် ဒုက္ခမှ လွတ်ကာ ဒေဝလောကသို့ ရောက်ကြမည်။
Adhyaya 38
गुहावासी-नर्मदेश्वर-उत्पत्ति (Guhāvāsī and the Origin of Narmadeśvara)
ဤအধ্যာယတွင် ယုဓိဋ္ဌိရက မာရကဏ္ဍေယအား “လောကဂုရု” ဟုဂုဏ်ပြုခံရသော မဟာဒေဝသည် အဘယ်ကြောင့် ဂူ (guhā) အတွင်း၌ အချိန်ကြာကြာ နေထိုင်ခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရကဏ္ဍေယက ကృతယုဂကာလ၌ ဒာရုဝန သာသနာ့တောအတွင်း အာရှရမများအလိုက် စည်းကမ်းတကျ တပဿီများ နေထိုင်ရာ အကြီးမားသော အာရှရမတစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ရှီဝသည် ဥမာနှင့်အတူ ခရီးသွားစဉ် ဥမာ၏တောင်းဆိုမှုကြောင့် ကာပါလိကဆန်သော တပဿီရုပ်သဏ္ဍာန်—ဆံပင်ညှပ်မထားသော ဂျဋာ၊ ပြာလိမ်းခြင်း၊ ကျားအရေ၊ ခေါင်းခွံခွက်၊ ḍamaru—ဖြင့် တောထဲဝင်လာရာ အာရှရမအမျိုးသမီးများ၏ စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေသည်။ ပြန်လာသော ဗြာဟ္မဏ ရှင်တော်များက အနှောင့်အယှက်ကို မြင်၍ စုပေါင်းဆုံးဖြတ်ကာ satya-prayoga (သစ္စာအာဏာသုံးခြင်း) ဖြင့် ရှီဝ၏ လင်္ဂကို ကျစေသဖြင့် ကမ္ဘာလောကတစ်ဝှမ်း တုန်လှုပ်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဒေဝတော်များက ဗြဟ္မာထံ အကူအညီတောင်းကြပြီး ရှင်တော်များက ဗြာဟ္မဏတပဿ၏ အင်အားနှင့် ဒေါသ၏ အန္တရာယ်ကို ရှီဝအား သတိပေးကာ ပြန်လည်ညှိနှိုင်း သန့်စင်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် နర్మဒါမြစ်ကမ်းသို့ သွား၍ “ဂူဟာဝါစီ” ဟူသော အမြင့်ဆုံး ဝရတကို ဆောင်ကာ ထိုနေရာ၌ လင်္ဂတည်ထောင်သဖြင့် “နర్మဒေရှွရ” ဟု အမည်ရသည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထာဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် phalaśruti ကို ဖော်ပြပြီး—ပူဇော်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ ပိတೃပူဇာ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်း၊ လပြည့်လကွယ်စသည့် နေ့ရက်များတွင် အစာရှောင်ခြင်း စသည့် အကျင့်များက သတ်မှတ်ထားသော ကုသိုလ်ဖလနှင့် ကာကွယ်မှုကို ပေးကြောင်း၊ ထို့ပြင် စာတော်ကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်စွာ နားထောင်ခြင်းပင် တီရ္ထာရေချိုးကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 39
कपिलातीर्थमाहात्म्य (Kapilā-tīrtha Māhātmya: The Glory and Origin of Kapilā Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးမြန်းမှုနှင့် ရှင်မားကဏ္ဍေယ၏ ရှင်းလင်းဖြေကြားမှုဖြင့် နာမဒာ (ရေဝါ) မြစ်ကမ်းရှိ ကပိလာ-တီရ္ထ၏ မဟာတ္မကို ဖော်ပြသည်။ အစတွင် ဖလရှုတိအဖြစ်—ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် ကပိလာ-တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းတစ်ခုပင် စုဆောင်းလာသော အညစ်အကြေးနှင့် အပြစ်အနာအဆာများကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက တီရ္ထ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းနှင့် နာမဒေရှ္ဝရ/နာမဒာ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုနှင့် ဆက်နွယ်ပုံကို မေးမြန်းသည်။ ရှင်မားကဏ္ဍေယက ကృతယုဂ၏ အစဦးကာလတွင် ဘြဟ္မာသည် တရားသဘောတရားနှင့် ယဇ్ఞပူဇာတွင် တည်နေစဉ် မီးလောင်ကွင်း (ကုဏ္ဍ) ထဲမှ မီးသဘောတောက်ပသော ကပိလာရုပ်သဏ္ဍာန် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဘြဟ္မာက ကပိလာကို အမျိုးမျိုးသော ဒေဝတန်ခိုးများနှင့် အချိန်မီတာများအဖြစ် ချီးမွမ်းကာ စကြဝဠာတစ်လျှောက် ပြည့်နှံ့သည့် အင်အားတော်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ကပိလာ ပျော်ရွှင်သဖြင့် ဘြဟ္မာက သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် အထက်လောကမှ လူလောကသို့ ဆင်းသက်ရန် အမိန့်ပေးပြီး၊ ကပိလာသည် သန့်စင်စေသော နာမဒာမြစ်သို့ သွားကာ ကမ်းပေါ်တွင် တပသ္စရိယာ ပြုလုပ်၍ တီရ္ထကို တည်မြဲစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် “လောကများ” နှင့် ဒေဝတော်များသည် ကပိလာ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း မည်သို့ တည်ရှိသနည်းဟူသော မေးခွန်းများကို ဖြေကြားသည်။ လောကများသည် သူမ၏ ကျောပေါ်တွင် တည်ပြီး၊ မီးသည် ပါးစပ်၌၊ စရஸဝတီသည် လျှာပေါ်၌၊ လေသည် နှာခေါင်းအပိုင်း၌၊ ရှိဝသည် နဖူးပေါ်၌ စသဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါအလိုက် ဒေဝတော်နှင့် စကြဝဠာသဘောတရားများကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် အိမ်တွင်းကပိလာပူဇာ၊ ပရဒက္ခိဏာနှင့် အလှူအတန်းတို့၏ ကုသိုလ်ကို ချီးမွမ်းကာ ရေချိုးပွဲ၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) နှင့် ပိတೃတർပဏ (ဘိုးဘွားအတွက် ရေသွန်းပူဇာ) ကို ညွှန်ကြားပြီး မျိုးရိုးအကျိုးကျေးဇူးသည် အဘိုးဘွားမှ သားမြေးအထိ ဆက်လက်ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းတင်ပင် သန့်စင်စေကြောင်းလည်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 40
Karañjeśvara Tīrtha Māhātmya (करञ्जेश्वरतीर्थमाहात्म्य) / The Glory of the Karañjeśvara Pilgrimage-Site
ဤအধ্যာယသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးမြန်းချက်—ကရဉ္ဇေရှ္ဝရ တီရ္ထနှင့် ဆက်နွယ်သော ထင်ရှားသည့် စိဒ္ဓတစ်ဦးအကြောင်း—ကို ဆွေးနွေးဖြေကြားသည့် စကားဝိုင်းပုံစံဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းကို ကရိတယုဂကာလ၏ မူလမျိုးရိုးအတွင်း ထားရှိကာ စိတ်မွေး ရှင်မရီချိ၊ ထို့နောက် ကာရှျယပနှင့် ဒက္ခ၏ သမီးများ (အဒိတိ၊ ဒိတိ၊ ဒနု စသည်) တို့၏ မျိုးရိုးစနစ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဒနုမျိုးရိုးမှ ကရဉ္ဇဟု အမည်ရ ဒိုင်တျတစ်ဦး မွေးဖွားလာပြီး မင်္ဂလာလက္ခဏာများရှိသူဟု ဆိုသည်။ သူသည် နర్మဒါမြစ်ကမ်း၌ အလွန်ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ဆောင်ရွက်ကာ ရေရှည်အာသီတိကျင့်စဉ်များနှင့် အစားအသောက်ကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းချုပ်၍ ကျင့်သုံးသည်။ သီဝ (တရိပုရာန္တက) သည် ဥမာနှင့်အတူ ပေါ်ထွန်းကာ ကောင်းချီးပေးသဖြင့် ကရဉ္ဇက မိမိ၏ ဆက်စပ်မျိုးဆက်များသည် ဓမ္မကို လိုက်နာချင်စိတ်ရှိစေပါရန် ဆုတောင်းသည်။ သီဝထွက်ခွာပြီးနောက် ကရဉ္ဇက မိမိအမည်ဖြင့် သီဝဘုရားကျောင်း—ကရဉ္ဇေရှ္ဝရ—ကို တည်ထောင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းက အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပေးကြောင်း၊ ဘိုးဘွားများအား ပူဇော်ခြင်းက အဂ္နိဋ္ဌောမ ယဇ္ဉာတူညီသည့် ကုသိုလ်ရကြောင်း၊ အစာရှောင်ခြင်းအပါအဝင် တပသ်အချို့က ရုဒ္ရလောကသို့ ရောက်စေကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ထိုနေရာ၌ မီး သို့မဟုတ် ရေဖြင့် သေဆုံးခြင်းကို သီဝ၏ နေရာတော်၌ ရေရှည်နေထိုင်ရပြီး နောက်တစ်ဘဝတွင် ပညာ၊ ကျန်းမာရေး၊ စည်းစိမ်တို့နှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းဟု ချီးမြှောက်သည်။ အဆုံးတွင် ဤအခန်းကို ဖတ်ရှု/နားထောင်ခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓအခမ်းအနားတွင် ဖတ်ကြားခြင်းတို့သည် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ကို ပေးကြောင်း ချီးကျူးထားသည်။
Adhyaya 41
कुण्डलेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Kundaleśvara Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ရှင်တော်–မင်းတော် ဆွေးနွေးသည့် သာသနာရေးတရားဟောပုံဖြစ်သည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းအား ကုဏ္ဍလေရှွရ တီရ္ထ၏ မြတ်နိုးဖွယ် မဟာတန်ခိုးကို ညွှန်ပြပြီး အတည်ပြုသမိုင်းကို ပြောကြားသည်။ တ్రေတာယုဂ၌ ပုလஸ္တျ ဝంశမှ ဗိශ්ရဝါ သည် တပသ်ကြီးစွာ ပြုလုပ်၍ ဓနဒ (ဝိုင်ශ්ရဝဏ/ကူဗေရ) ကို မွေးဖွားကာ ဓနဥစ္စာကို ကာကွယ်သူ လောကပာလ အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသည်။ ထိုဝంశမှ ယက္ခ ကုဏ္ဍ/ကုဏ္ဍလ သည် မိဘခွင့်ပြုချက်ရပြီး နర్మဒါ မြစ်ကမ်း၌ အပူ၊ မိုး၊ အအေးကို ခံနိုင်ရည်ပြုကာ အသက်ရှူထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းတို့ဖြင့် တပသ်ပြင်းထန်စွာ ဆောင်ရွက်သည်။ ဝృషဝာဟန ရှိဝဘုရား ပီတိဖြစ်၍ ကုဏ္ဍလအား မအနိုင်မရှုံး အစေခံအဖြစ် ကောင်းချီးပေးကာ ယက္ခာဓိပ၏ အခွင့်အာဏာဖြင့် လွတ်လပ်စွာ သွားလာနိုင်စေသည်။ ရှိဝဘုရား ကိုင်လာသို့ ပြန်လည်သွားပြီးနောက် ကုဏ္ဍလက လင်္ဂကို တန်ဆာဆင်၍ ပူဇော်ကာ “ကုဏ္ဍလေရှွရ” ဟူ၍ တည်ထောင်သည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏများကို အစာနှင့် ဒါနဖြင့် ဂုဏ်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအရ ဤတီရ္ထ၌ အစာရှောင်ပူဇော်ခြင်းသည် အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပြီး၊ ဒါနသည် ကောင်းကင်ဘုံအပျော်အပါးကို ပေးသည်။ ရေချိုးပြီး ရစ်က တစ်ပုဒ်တည်း ရွတ်ဆိုလျှင်ပင် ပြည့်စုံသော အကျိုးရပြီး၊ နွားဒါနပြုသူသည် နွားမွှေးအရေအတွက်နှင့် အညီ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှည်ကြာနေထိုင်ကာ နောက်ဆုံး မဟေရှ၏ လောကသို့ ရောက်နိုင်သည်။
Adhyaya 42
पिप्पलादचरितं पिप्पलेश्वरतीर्थमाहात्म्यं च | Pippalāda’s Account and the Māhātmya of Pippaleśvara Tīrtha
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးမြန်းချက်ကို ဖြေကြားကာ ပိပ္ပလေရှွရ တီရ္ထ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ရှင်းပြသည်။ ဇာတ်လမ်းသည် ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၏ တပဿာကျင့်စဉ်နှင့် မိသားစုဓမ္မဆိုင်ရာ အခက်အခဲတစ်ရပ်မှ စတင်ပြီး မုဆိုးမဖြစ်သော အစ်မ/ညီမနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အကြောင်းကြောင့် ကလေးတစ်ဦး မွေးဖွားကာ အရှွတ္ထ (ပိပ္ပလ) သစ်ပင်အောက်တွင် စွန့်ပစ်ခံရသည်။ ထိုကလေးသည် အသက်ရှင်ကြီးထွားလာပြီး “ပိပ္ပလာဒ” ဟူသော အမည်ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သနိုင်းရှ္စရ (စနေဂြိုဟ်) နှင့် ဓမ္မ-ကောသမိုလောဂျီဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံမှု ဖြစ်ပေါ်ကာ သနိုင်းရှ္စရက ပိပ္ပလာဒ၏ ဒေါသမှ လွတ်မြောက်ရန် တောင်းပန်သည်။ ထိုအခါ အသက် ၁၆ နှစ်အထိ ကလေးများကို မနှိပ်စက်ရဟု ကန့်သတ်စည်းကမ်းတစ်ရပ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ပိပ္ပလာဒ၏ ဒေါသက ယာဇ္ဉဝလ္က്യကို ဖျက်ဆီးရန် ကෘတျယာကို ဖန်တီးစေပြီး ဥပဒေရှင်သည် နတ်ဘုံများသို့ အဆင့်ဆင့် ခိုလှုံရှာကာ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝ၏ ကာကွယ်မှုဖြင့် ပြဿနာ ပြေလည်သည်။ ပိပ္ပလာဒသည် နర్మဒါမြစ်ကမ်းတွင် ပြင်းထန်သော တပဿာ ပြုလုပ်၍ ထိုတီရ္ထ၌ ရှိဝ အမြဲတည်ရှိပေးရန် ဆုတောင်းကာ ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုကို တည်ထောင်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် စနာန (ရေချိုး), တရ္ပဏ, ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ရှိဝပူဇာ စသည့် ဘုရားဖူးအမိန့်ညွှန်ကြားချက်များနှင့် အကျိုးကျေးဇူးဖော်ပြချက် (အရှွမေဓနှင့် တူညီဟု ဆိုခြင်း) ပါရှိပြီး ဖတ်ကြား/နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ပျက်စီးကာ မကောင်းသော အိပ်မက်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဖလသြရုတိက ကတိပြုသည်။
Adhyaya 43
Vimalēśvara–Puṣkariṇī–Dīvakara-japa and Revā/Narmadā Purificatory Doctrine (विमलेश्वर-तीर्थमाहात्म्यं तथा दिवाकरजपः)
ဤအধ্যာယသည် မာရကဏ္ဍေယက ယုဓိဋ္ဌိရအား တီရ္ထအလေ့အကျင့်များနှင့် ထိုအကျိုးဖလကို သင်ကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ အစတွင် ဝိမလေရှ္ဝရသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး နတ်များက ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ဆိုသော “ဒေဝရှီလာ” (နတ်သမိုင်းကျောက်/ပူဇော်ရာကျောက်) ကို ဖော်ပြကာ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်းသည် အနည်းငယ်သော ဒါနပင်ဖြစ်စေ ကုသိုလ်မကုန်မခန်း ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သန့်စင်မှုအတွက် အကြံပြုသော ဒါနများ—ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးနီ၊ ရတနာ/ပုလဲ၊ မြေယာ၊ နွား—ကို စာရင်းပြုထားသည်။ ထို့နောက် ဖလအလွန်ပြင်းထန်စွာ ဖော်ပြသည်—တီရ္ထ၌ သေဆုံးပါက ရုဒ္ရလောက၌ ကမ္ဘာပျက်ကာလအထိ နေထိုင်ရမည်ဟု ဆိုပြီး၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ မီးသို့ ဝင်ခြင်း၊ ရေသို့ ဝင်ခြင်းတို့ကဲ့သို့ စည်းကမ်းတကျ သေဆုံးခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သန့်စင်သော ပုရှ္ကရိဏီ၌ နေမင်းကို ပူဇော်ကာ ဂျပ (japa) ကို သတ်မှတ်ပေးပြီး၊ ဋ္ဌိကတစ်ပုဒ် သို့မဟုတ် အက္ခရာတစ်လုံးတည်းဖြင့်ပင် ဝေဒဖလရပြီး အညစ်အကြေးကင်းစေသည်ဟု ဆိုကာ မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် ကုသိုလ်သည် ကိုဋိဂုဏ (သန်းပေါင်းများစွာ) တိုးပွားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျ၊ ရှုဒ္ဒရ စသည့် ဝဏ္ဏအလိုက် အဆုံးဘဝ စည်းကမ်းကို သင်ကြားပြီး၊ လောဘကာမနှင့် ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ရှာස්ထရကို လိုက်နာခြင်း၊ ဘုရားသခင်ကို ဝန်ဆောင်ခြင်းတို့ကို အလေးထားသည်။ လမ်းလွဲပါက နရကများနှင့် နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုများသို့ ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ရေဝါ/နရ္မဒါကို ရုဒ္ရမှ ပေါက်ဖွားသည့် အားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်သော မြစ်ဟု ချီးမွမ်းကာ မနက်ထပြီး မြေကို ပူဇော်သဘောဖြင့် ထိတွေ့သည့်အခါ ရွတ်ဆိုရန် အပြစ်သန့်စင်ပေးသော မြစ်မန်တရကို တိုတောင်းစွာ ပေးထားသည်။
Adhyaya 44
शूलभेदतीर्थमाहात्म्य (Śūlabheda Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Śūlabheda Pilgrimage-Site
ဤအခန်းသည် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မောက္ခလွတ်မြောက်ရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းကို မာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က သင်ကြားပုံစံဖြင့် ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ ရေဝါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် လူသားမောက္ခရှာဖွေသူများအတွက် ရှူလာပါဏိ (သီဝ) က တည်ထောင်ထားသော အမြင့်ဆုံး တီရ္ထကို ဖော်ပြပြီး၊ ဘೃဂုဟု ခေါ်သော တောင်တန်းအနီး၊ ထိပ်ပေါ်တွင် တည်ရှိကာ သုံးလောကလုံးတွင် “ရှူလာဘေဒ” ဟု ကျော်ကြားသည်ဟု ဆိုသည်။ ကီရ္တန (ဘုရားနာမကီရ္တန) နှင့် တီရ္ထဒർശန အားဖြင့် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ် အပြစ်အနာအဆာများကို အဆင့်လိုက် သန့်စင်ပေးနိုင်ပြီး သန့်မြေဝန်းကျင်ကို ငါး ကရိုးရှာဟု သတ်မှတ်ကာ ဘုက္ခတိနှင့် မုက္ခတိ နှစ်မျိုးလုံး ပေးတတ်သည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် ရေဓာတ်ဒဏ္ဍာရီကို ဖော်ပြသည်။ ဘောဂဝတီ (အောက်လောက) နှင့် ဆက်နွယ်သော ဂင်္ဂါရေစီးတစ်စင်း ပေါ်ထွက်လာကာ တြိရှူလ၏ “ဖောက်ခွဲခြင်း” (ဘေဒ) နှင့် ချိတ်ဆက်၍ အပြစ်ဖျက်ရေစီး ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သရသွတီသည် တြိရှူလက ကျောက်ကို ခွဲသည့်နေရာရှိ ကုဏ္ဍထဲသို့ ကျသွားခဲ့ကြောင်းကို ရည်ညွှန်းကာ “ရှေးဟောင်းအပြစ်လွတ်မြောက်စေသော” (prācīna-aghavimocanī) အဓိပ္ပါယ်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ကေဒာရ၊ ပရယာဂ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ဂယာ စသည့် နာမည်ကြီး တီရ္ထများတောင် အပြည့်အဝအားဖြင့် ရှူလာဘေဒနှင့် မတူညီနိုင်ဟု နှိုင်းယှဉ်ချီးမြှောက်သည်။ အခန်းသည် śrāddha အကျင့်များ—ပိဏ္ဍနှင့် ရေကမ်းလှူ—ကို ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေသောက်ခြင်းကို ပုံမှန်ပြုရန်၊ မုသာမပါဘဲ ဒေါသမရှိဘဲ သင့်တော်သော ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုရန်နှင့် ၁၃ ရက်တိုင်တိုင် ဒါနပြုလျှင် ကုသိုလ်တိုးပွားကြောင်း ဆိုသည်။ ဘက္တိခရီးစဉ်အဖြစ် Gaṇanātha/Gajānana ကို ဒർശနပြု၍ Kambalakṣetrapa ကို ရိုသေကာ၊ ထို့နောက် မဟာဒေဝ (ရှူလာပါဏိ)၊ ဥမာ နှင့် ဂူအတွင်းနေသော မာရကဏ္ဍေရှကို ပူဇော်ရန် ဖော်ပြသည်။ ဂူ (guhā) ထဲဝင်၍ “သုံးအက္ခရာ” မန္တရကို ရွတ်ဆိုလျှင် နီလာပရဝတ၏ ကုသိုလ်အချို့ကို ရနိုင်ကြောင်း၊ ထိုနေရာသည် sarvadevamaya ဖြစ်ပြီး ထင်ရှားသော koṭiliṅga နှင့် ဆက်နွယ်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် အတည်ပြုလက္ခဏာများကို ဖော်ပြသည်—ရေချိုးစဉ် လိင်္ဂ၌ မီးစက်များ သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားမှုတွေ့ရခြင်း၊ ဆီတစ်စက်ကျသော်လည်း မပြန့်သွားခြင်းတို့သည် တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် “လျှို့ဝှက်ထဲမှ လျှို့ဝှက်” ဟု သတိပေးကာ အပြစ်အားလုံး ပျောက်ကင်းခြင်းနှင့် တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရှူလာဘေဒကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်မိခြင်းဖြင့် အတွင်းအပြင် သန့်စင်ကြောင်း ဖလသရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 45
अन्धकस्य रेवातटे तपोवरप्राप्तिः (Andhaka’s Austerity on the Revā Bank and the Granting of a Boon)
မာကဏ္ဍေယ မုနိသည် ရှေးက မဟာဣသွရ (မဟေရှဝရ) ထံ၌ ရှင်ပညာရှိများနှင့် ဒေဝတားများ စည်းဝေးရာတွင် ဘုရင် ဥတ္တာနပာဒ က မေးမြန်းခဲ့သော အလွန်လျှို့ဝှက်၍ အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော တီရ္ထ (tīrtha) အကြောင်း၊ «ရှူလာဘေဒ» ၏ မူလနှင့် ထိုနေရာ၏ မဟိမကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းသည်။ ဣသွရသည် အင်အားကြီး၍ မာနထောင်လွှားကာ အတားအဆီးမရှိ အုပ်စိုးနေသော ဒိုင်တျာ အန္ဓက ကို မိတ်ဆက်ကာ အကြောင်းအရာကို ဖွင့်ဟသည်။ အန္ဓကသည် မဟာဒေဝကို ပူဇော်ရန် ရေဝါ (Revā) မြစ်ကမ်းသို့ သွားပြီး မီလီနီယမ်များစွာအတွင်း အဆင့်လေးဆင့်ဖြင့် တပသ (tapas) ကို တဖြည်းဖြည်းတင်းကျပ်စေသည်—အစာရှောင်ခြင်း၊ ရေဖြင့်သာ အသက်ရှင်ခြင်း၊ မီးခိုးကိုသာ စားသုံးခြင်း၊ ထို့နောက် ယောဂသမာဓိကို တာရှည်ထိန်းသိမ်းခြင်း—အဆုံးတွင် အရိုးနှင့် အရေပြားသာ ကျန်သည့်အထိ ဖြစ်လာသည်။ ထိုတပသ၏ အပူတောက်မှုသည် ကိုင်လာသ (Kailāsa) ထိတိုင်အောင် ထင်ရှားလာ၍ ဥမာသည် မကြုံဖူးသည့် ပြင်းထန်မှုကို မေးမြန်းကာ အလျင်အမြန် ပရသဒ (boon) ပေးခြင်း၏ သင့်တော်မှုကို စိစစ်သည်။ ရှီဝနှင့် ဥမာတို့သည် အာစက်တစ်ကို သွားရောက်တွေ့ဆုံပြီး ရှီဝက ပရသဒတစ်ခု တောင်းဆိုခွင့်ပေးသည်။ အန္ဓကသည် ဒေဝတားအားလုံးကို အနိုင်ယူနိုင်ရန် တောင်းဆိုသော်လည်း ရှီဝက မသင့်တော်ဟု ငြင်းပယ်ကာ အခြားတောင်းဆိုရန် ညွှန်ကြားသည်။ အန္ဓကသည် စိတ်ပျက်ကာ လဲကျသွားပြီး ဥမာက ဘက္တ (devotee) ကို မလျစ်လျူရှုသင့်ကြောင်း၊ ရှီဝ၏ ဘက္တကာကွယ်သူ အမည်ဂုဏ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့ကြောင့် သဘောတူညီသည့် ပရသဒကို ချမှတ်သည်—အန္ဓကသည် ဝိෂ္ဏုကို မလွှမ်းမိုးနိုင်သကဲ့သို့ ရှီဝကိုလည်း မနိုင်ရ၊ ဒေဝတားအများစုကိုသာ အနိုင်ယူနိုင်မည်။ ပြန်လည်အသက်ဝင်ကာ အင်အားပြန်ရသော အန္ဓကသည် လက်ခံပြီး ရှီဝသည် ကိုင်လာသသို့ ပြန်တက်ကာ တပသ၊ ဆန္ဒနှင့် ပရသဒကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိရခြင်းတို့ကို တီရ္ထနှင့် ချိတ်ဆက်သည့် သင်ခန်းစာဖြင့် အခန်းကို အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 46
अन्धकस्य स्वपुरप्रवेशः स्वर्गागमनं च (Andhaka’s Return, Ascent to Heaven, and the Abduction of Śacī)
မာရကဏ္ဍေယက ဒೈတျ အန္ဓကသည် သမ္ဘူ (ရှီဝ) ထံမှ ပေးသနားသော ဝရဒာနကြောင့် အင်အားကြီးလာပြီး မိမိမြို့သို့ ပြန်ဝင်လာရာ လူထုက အထူးပွဲတော်ဖြင့် ကြိုဆိုကြသည်ဟု ဆိုသည်။ လမ်းမများကို အလှဆင်၍ ဥယျာဉ်၊ ရေကန်၊ ဘုရားကျောင်းများ တင့်တယ်စေကာ ဝေဒပုဒ်ဖတ်ကြ၊ မင်္ဂလာမန္တရားများ ရွတ်ဆိုကြ၊ လှူဒါန်းကြပြီး အတူတကွ ပျော်ရွှင်ကြသည်။ နောက်တစ်ဖန် ဒေဝတများက အန္ဓက၏ “မအနိုင်ရ” သော ဝရဒာနကို သိသဖြင့် ဝါသဝ (အိန္ဒြာ) ထံသို့ အားကိုးခိုလှုံရန် စုပေါင်းလာကြသည်။ ဆွေးနွေးနေစဉ် အန္ဓကသည် မာနတက်၍ မေရုတောင်အမြင့်သို့ တစ်ယောက်တည်း တက်ကာ အိန္ဒြာ၏ ကာကွယ်ထားသော စွဝဂ္ဂနယ်မြေကို မိမိပိုင်သကဲ့သို့ ဝင်ရောက်သည်။ အိန္ဒြာသည် ကြောက်ရွံ့၍ ကာကွယ်သူ မတွေ့သဖြင့် ဧည့်ဝတ်ပြုကာ အန္ဓကတောင်းဆိုသမျှ စွဝဂ္ဂရတနာများ—အဲရာဝတ၊ ဥစ္စೈရှ္ရဝသ၊ ဥရဝသီနှင့် အပ္စရာများ၊ ပါရိဇာတပန်း၊ တေးဂီတ—တို့ကို ပြသသည်။ ပြဇာတ်ရုံအတွင်း ဖျော်ဖြေမှုကြားတွင် အန္ဓက၏ အာရုံသည် သာစီပေါ် တည်ကာ အိန္ဒြာ၏ မိဖုရားကို ဖမ်းဆီးထွက်ခွာသဖြင့် စစ်ပွဲဖြစ်ပေါ်သည်။ ထိုတိုက်ပွဲတွင် ဒေဝတများသည် အန္ဓက၏ တစ်ဦးတည်းသော အင်အားကြောင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ဝရဒာနအင်အားနှင့် မထိန်းချုပ်သော လိုချင်တပ်မက်မှု၊ အနိုင်ကျင့်မှု ပေါင်းစည်းလျှင် ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်းတရား ပျက်ယွင်းကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 47
अन्धकविघ्ननिवेदनम् — The Devas Seek Refuge from Andhaka
ဤအဓျာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယက အရေးပေါ်သတင်းတင်ပြမှုနှင့် ဘုရားတန်ခိုးတော်၏ တုံ့ပြန်မှုကို ဖော်ပြသည်။ အင်ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များသည် အလှပသော ယာဉ်ကြီးများဖြင့် ဘြဟ္မာလောကသို့ ရောက်လာကာ ဘြဟ္မာကို ဂါရဝပြု၍ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ကြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာကို ချီးမွမ်းကာ အဆူရ အန္ဓက၏ အင်အားကြောင့် မိမိတို့ ရှုံးနိမ့်၍ ဥစ္စာရတနာများ လုယူခံရပြီး အင်ဒြာ၏ မဟာဒေဝီကိုပါ အတင်းအကျပ် ယူဆောင်သွားကြောင်း ဝမ်းနည်းစွာ တင်ပြကြသည်။ ဘြဟ္မာသည် အကြောင်းကို စဉ်းစားပြီး အန္ဓကသည် ဒေဝတော်များအတွက် “အဝဓျ” ဟု ဆိုရမည့်သူ၊ ယခင်က ပေးထားသော ဝရတော် သို့မဟုတ် ကောသမစ်စည်းကမ်းကြောင့် ဒေဝတို့က လွယ်ကူစွာ မသတ်နိုင်သူဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ဘြဟ္မာဦးဆောင်၍ ဒေဝတော်များသည် ဗိဿနု (ကေရှဝ/ဇနာရ္ဒန) ထံသို့ သီချင်းတော်များဖြင့် ချီးမွမ်းကာ အားကိုးအပ်နှံကြသည်။ ဗိဿနုသည် အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းပြီး အရှက်တရားဖြစ်စေသော အပြစ်ကို ကြားသိသော် အန္ဓကကို ပာတාල၊ မြေပြင် သို့မဟုတ် ကောင်းကင် မည်သည့်နေရာ၌ရှိစေကာမူ သတ်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါနှင့် ဓနုကို ကိုင်ဆောင်၍ ထမြောက်ကာ ဒေဝတို့ကို သက်သာစေပြီး မိမိတို့ နေရာများသို့ ပြန်သွားရန် မိန့်တော်မူသဖြင့် အကာအကွယ်နှင့် စည်းကမ်းပြန်လည်တည်ဆောက်မည့် ကတိတော်ဖြင့် အဓျာယပြီးဆုံးသည်။
Adhyaya 48
अन्धकस्य विष्णुस्तुतिः शिवयुद्धप्राप्तिः च (Andhaka’s Hymn to Viṣṇu and the Provocation of Śiva for Battle)
ဤအধ্যာယတွင် ဒေဝတို့ကို နှိမ်နင်းပြီးနောက် အန္ဓက၏ နေရာနှင့် လုပ်ရပ်ကို မင်းက မေးမြန်းရာမှ စတင်သည်။ မဟာဒေဝက အန္ဓကသည် ပာတာလ (မြေအောက်လောက) သို့ ဝင်ရောက်ကာ ဖျက်ဆီးမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ကေသဝ (ဗိဿနု) သည် လေးကိုင်၍ အာဂ္နေယ အက်စတြာကို သုံးရာ အန္ဓကက ဝါရုဏ အက်စတြာဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ အက်စတြာချင်း အပြန်အလှန် ဖြစ်ပေါ်သည်။ အန္ဓကသည် မြားလမ်းကြောင်းအတိုင်း ပေါ်ထွက်လာပြီး ဇနာရ္ဒနကို စိန်ခေါ်ကာ စကားဖြင့် တင်းမာစေသော်လည်း နီးကပ်တိုက်ခိုက်မှုတွင် အနိုင်ယူခံရပြီးနောက် စာမ (ညှိနှိုင်းသဘော) သို့ ပြောင်းလဲကာ ဗိဿနုအား ရှည်လျားသော စတုတိကို ဆက်ကပ်သည်။ နရသിംဟ၊ ဝါမန၊ ဝရာဟ စသည့် အဝတားပုံစံများကို ခေါ်ဆိုကာ ကရုဏာတော်ကို ချီးမွမ်းသည်။ ဗိဿနု ပျော်ရွှင်၍ ပရသဒ်ပေးရာ အန္ဓကက သန့်စင်မြင့်မြတ်သော စစ်ပွဲတစ်ရပ်ကြောင့် အထက်လောကများသို့ တက်ရောက်လိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ဗိဿနုက မတိုက်ခိုက်ဘဲ မဟာဒေဝထံ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး ကိုင်လာသ တောင်ထိပ်ကို လှုပ်ခါကာ ရုဒ္ရ၏ ဒေါသကို လှုံ့ဆော်ရန် ပြောသည်။ အန္ဓက လိုက်နာသဖြင့် ကမ္ဘာလောကတစ်လျှောက် လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ဥမာက နိမိတ်လက္ခဏာများကို မေးမြန်းပြီး သီဝက တရားခံကို ရင်ဆိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ဒေဝတို့က ဒေဝရထားကို စုစည်းပေးပြီး သီဝသည် စစ်မြေသို့ ချီတက်ကာ အာဂ္နေယ၊ ဝါရုဏ၊ ဝါယဝျ၊ စာရ္ပ၊ ဂါရုဍ၊ နာရသിംဟ အက်စတြာများ အပြန်အလှန် ဖျက်သိမ်းသည့် စစ်ပွဲကြီး ဖြစ်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လက်ချင်းတိုက်ပွဲသို့ ရောက်ကာ သီဝသည် ခဏတာ တားဆီးခံရသော်လည်း ပြန်လည်ထမြောက်ပြီး အန္ဓကကို အင်အားကြီး လက်နက်ဖြင့် ထိုးနှက်ကာ ရှူလပေါ် တင်ထားသည်။ သွေးစက်များမှ ဒါနဝအသစ်များ ပေါက်ဖွားသဖြင့် သီဝက ဒုရ္ဂါ/ချာမုဏ္ဍာကို ခေါ်၍ သွေးကို သောက်စေကာ ပွားများမှုကို တားဆီးသည်။ အန္တရာယ်ကို ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် အန္ဓကသည် သီဝကို ချီးမွမ်းကာ သီဝက ပရသဒ်ပေး၍ အန္ဓကကို ဂဏများအတွင်း ဘ္ဟೃင်္ဂီဣရှ အဖြစ် ထည့်သွင်းကာ ရန်သူမှ ကမ္ဘာစည်းကမ်းအောက်သို့ ဝင်ရောက်သည့် လမ်းကြောင်းကို ပြသသည်။
Adhyaya 49
Śūlabheda Tīrtha-Māhātmya (The Glory of the Śūlabheda Pilgrimage Site)
မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောကြားသည်မှာ အန္ဓကကို သတ်ပြီးနောက် မဟာဒေဝသည် ဥမာနှင့်အတူ ကိုင်လာသသို့ ပြန်လာရာတွင် ဒေဝတော်များ စုဝေးလာပြီး ထိုင်ရာအစီအစဉ်ကို ညွှန်ကြားခံရသည်။ ရှိဝက အန္ဓကသေသော်လည်း မိမိ၏ တြိသူလမှာ သွေးစွန်းနေဆဲဖြစ်၍ သာမန်အကျင့်အထုံးများဖြင့်သာ မသန့်စင်နိုင်ကြောင်း ရှင်းပြကာ ဒေဝတော်များနှင့်အတူ စနစ်တကျ တီရ္ထယာတရားခရီး ထွက်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ပရဘ္ဟာသမှ ဂင်္ဂါ-သာဂရဒေသအထိ တီရ္ထများစွာတွင် ရေချိုးသော်လည်း လိုအပ်သည့် သန့်စင်မှု မရသဖြင့် ရေဝါ (နర్మဒါ) သို့ ရောက်ကာ မြစ်နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ရေချိုးပြီး ဘೃဂုနှင့် ဆက်နွယ်သော တောင်သို့ တက်သည်။ အဲဒီမှာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ခဏနားစဉ် အလွန်လှပပြီး ဓမ္မကိစ္စအရ ထူးခြားသည့် နေရာတစ်ခုကို တွေ့မြင်သည်။ ရှိဝက တြိသူလဖြင့် တောင်ကို ထိုးဖောက်ကာ အောက်သို့ ဆင်းသည့် အက်ကွဲကြီးကို ဖန်တီးပြီး တြိသူလသည် ချက်ချင်း အစွန်းအထင်းကင်းစင်သွားသဖြင့် “ရှူလဘေဒ” တီရ္ထ၏ သန့်စင်အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် သာရသွတီသည် တောင်မှ ပုဏ္ဏားကြီးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာကာ ပရယာဂရှိ “ဖြူ-မဲ” ဆုံရာကို ဥပမာပြုနိုင်သည့် ဒုတိယ ဆုံရာကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဒုက္ခဖယ်ရှားပေးသော “ဘြဟ္မေရှ/ဘြဟ္မေရှဝရ” လင်္ဂကို တည်ထောင်ပြီး ဝိෂ္ဏုသည် နေရာ၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် အမြဲတမ်း တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မမြေပြင်အနေအထားကို အသေးစိတ် ဖော်ပြသည်—တြိသူလအဖျားမှ ဆွဲသည့် လမ်းကြောင်းက ရေကို ဦးတည်စေ၍ ရေဝါသို့ စီးဝင်စေပြီး တီရ္ထ၏ အမည်နှင့် လက္ခဏာများ (ရေ-လင်္ဂနှင့် လှိုင်းဝဲသည့် ကုဏ္ဍ သုံးခု) ကို ရှင်းလင်းသည်။ ရေချိုးနည်းစည်းကမ်း၊ မန္တရရွေးချယ်မှုများ (ဒသအက္ခရာ မန္တရနှင့် ဝေဒမန်တရများ) နှင့် ဝဏ္ဏ၊ ကျားမ အလိုက် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဖော်ပြကာ တർပဏ၊ ရှရဒ္ဓဆန်သော ကိစ္စများနှင့် ဒါနတို့နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဗိနာယကနှင့် က္ෂေတရပာလတို့ကဲ့သို့ အကာအကွယ်ရှင်များ၊ အကျင့်မမှန်သူများအတွက် အတားအဆီးများ ပေါ်ပေါက်ခြင်းကို ဖော်ပြ၍ တီရ္ထယာတရားကို စာရိတ္တသင်္ကာအဖြစ် တင်ပြသည်။ ဖလသရုတိတွင် ရှူလဘေဒ၌ မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်သော ရိတုများကြောင့် သန့်စင်မှု၊ အပြစ်အနာအဆာ လျော့ပါးမှုနှင့် ဘိုးဘွားများ အကျိုးတိုးတက်မှုကို ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 50
द्विजपात्रता-दानविधि-तीर्थश्राद्धकन्यादानोपदेशः (Eligibility of Brahmins, Ethics of Dāna, Tīrtha-Śrāddha, and Guidance on Kanyādāna)
ဤအধ্যာယသည် ဥတ္တာနပာဒနှင့် ဣရှ္ဝရ တို့၏ သာသနာရေးဆွေးနွေးမှုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမဦးစွာ ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် ဒါနပေးခြင်းအတွက် လက်ခံသူ၏ အရည်အချင်းကို သတ်မှတ်ကာ၊ ဝေဒမသင်ကြားသော ဗြာဟ္မဏ (anadhīyāna/anṛca) သည် အမည်သာရှိပြီး ပူဇော်သက္ကာမှ ရဟန်းရေးအကျိုးမထွက်ကြောင်း ဥပမာများဖြင့် ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် သီလ၊ ကုသိုလ်၊ အကျင့်အကြံနှင့် လူမှုရေးအပြစ်များစွာကို စာရင်းပြု၍ မသင့်လျော်သူထံ ပေးသော ဒါနသည် အကျိုးမရှိသွားကြောင်း သဘောတရားကို အဆုံးသတ်တင်ပြသည်။ ထို့နောက် tīrtha-śrāddha (တီရ္ထ-ရှ္ရားဒ္ဓ) လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သင်ကြားသည်။ အိမ်တွင်းရှ္ရားဒ္ဓပြီးနောက် သန့်ရှင်းမှုထိန်းသိမ်းခြင်း၊ နယ်နိမိတ်စည်းကမ်းများလိုက်နာခြင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော တီရ္ထသို့ ခရီးသွားခြင်း၊ ရေချိုးသန့်စင်ပြီး နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ရှ္ရားဒ္ဓပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြ하며၊ payasa (နို့ဆန်ပြုတ်)၊ ပျားရည်၊ ဂျီ (ghee) တို့နှင့် piṇḍa ပူဇော်ခြင်းကဲ့သို့ အထူးအနုမြူများကို ထည့်သွင်းညွှန်ကြားသည်။ အကျိုးဖလအနေဖြင့် ဘိုးဘွားတို့၏ ကျေနပ်မှုကို အချိန်ရှည်တည်စေပြီး၊ ဖိနပ်၊ အိပ်ရာ၊ မြင်း၊ ထီး၊ စပါးနှင့်အိမ်၊ tiladhenu၊ ရေနှင့် အစားအစာ စသည့် ဒါနများအလိုက် ကောင်းကင်အကျိုးကို အဆင့်လိုက်ဖော်ပြကာ အထူးသဖြင့် annadāna (အစာဒါန) ကို အလွန်ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် kanyādāna (သမီးပေးဒါန) ကို ဒါနများထဲတွင် အမြင့်ဆုံးဟု ဆိုပြီး၊ ကုလီန၊ သီလရှိ၊ ပညာရှိသော လက်ခံသူကို ရွေးချယ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ မင်္ဂလာကို ငွေကြေးဖြင့် ရောင်းဝယ်သဘောထားခြင်းကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချပြီး၊ မတောင်းဘဲပေးခြင်း၊ ဖိတ်ခေါ်၍ပေးခြင်း၊ တောင်းခံ၍ပေးခြင်းဟူသော ဒါနအမျိုးအစားများကို ခွဲခြားကာ မစွမ်းနိုင်သူထံ မပေးရန်နှင့် မသင့်လျော်စွာ လက်ခံခြင်းကို ရှောင်ရန် သတိပေးသည်။
Adhyaya 51
Śrāddha-kāla-nirṇaya, Viṣṇu-jāgaraṇa, and Markaṇḍeśvara-guhā-liṅga Māhātmya (Ritual Timing and Cave-Shrine Observances)
ဤအধ্যာယသည် သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ဥတ္တာနပာဒက ဣရှ္ဝရအား śrāddha၊ dāna နှင့် တီရ္ထယာထရားကို ဘယ်အချိန်တွင် ပြုလုပ်သင့်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ဣရှ္ဝရက လအလိုက် အမည်ရှိသော တိထိများ၊ အယနပြောင်းချိန်၊ aṣṭakā၊ saṅkrānti၊ vyatīpāta နှင့် နေ/လ ကြတ်ခြင်းကာလတို့အပါအဝင် śrāddha အတွက် မင်္ဂလာကာလများကို စနစ်တကျ ခွဲခြားပြပြီး၊ ထိုကာလများတွင် ပေးသော ဒါနသည် “အက္ခယ” အကျိုး မပျက်မယွင်းဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဘက္တိဝိနယသို့ ပြောင်းလဲကာ Madhu-māsa ၏ သုက္လပက္ခ Ekādaśī တွင် အစာရှောင်ခြင်း၊ Viṣṇu ၏ ခြေတော်အနီး ညလုံးနိုးကြားခြင်း၊ သင်္ကန်း၊ မီးအိမ်၊ ပူဇော်ပစ္စည်း၊ ပန်းကုံးတို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယခင်ပုဏ္ဏာရိကာဇာတ်များကို ရွတ်ဖတ်ခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်သည်။ ဝေဒသုတ်ကာ ဂျပ်ခြင်းကိုလည်း သန့်စင်ကယ်တင်သော အကျင့်ဟု ချီးမြှောက်ပြီး၊ မနက်ပိုင်း śrāddha တွင် ဘြာဟ္မဏများကို ဂရုတစိုက် ဂုဏ်ပြုကာ မိမိစွမ်းအားအလိုက် ရွှေ၊ နွား၊ အဝတ်အထည် စသည့် ဒါနပေးရန်၊ ထိုသို့ပြုလျှင် ပိတೃများ စိတ်ကျေနပ်မှု ရေရှည်တည်တံ့မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့ပြင် Trayodaśī တွင် ဂူအတွင်းရှိ လိင်္ဂသို့ သွားရောက်ရမည့် တီရ္ထယာထရားကို ဖော်ပြပြီး၊ ထိုလိင်္ဂကို Markaṇḍeśvara ဟု ခေါ်ကာ ရှင် Markaṇḍeya က တပသ်နှင့် ယောဂကျင့်စဉ် ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ပြီးနောက် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဂူတွင် ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးကြားခြင်း၊ မီးအိမ်ဒါန၊ pañcāmṛta/pañcagavya ဖြင့် အဘိသေကာပြုခြင်းနှင့် Sāvitrī အရေအတွက်အပါအဝင် မန္တရဂျပ်များစွာကို ညွှန်ကြားသည်။ pātra-parīkṣā (လက်ခံသူ၏ သင့်တော်မှု စိစစ်ခြင်း) ကို အလေးထားကာ၊ “ပန်း” ၈ မျိုးဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပူဇော်ဒါနကိုလည်း ဖော်ပြပြီး အဆုံးတွင် ahiṃsā၊ indriya-nigraha၊ dayā၊ kṣamā၊ dhyāna၊ tapas၊ jñāna၊ satya ဟူသော သီလဂုဏ်များသို့ ရောက်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ယာဉ်၊ စပါး၊ လယ်ယာကိရိယာများနှင့် အထူးသဖြင့် go-dāna ကို ချဲ့ထွင်ဖော်ပြကာ၊ ကြတ်ချိန်တွင် အကျိုးတရား မနှိုင်းယှဉ်နိုင်ကြောင်း၊ နွားကို မြင်ရာနေရာတိုင်းတွင် တီရ္ထအားလုံး ရှိကြောင်း၊ ထိုတီရ္ထကို သတိရ၍ ပြန်လည်သွားရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုနေရာတွင် သေဆုံးခြင်းသည် Rudra နီးကပ်မှုဟု အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 52
Dīrghatapā-āśrama and the Account of Ṛkṣaśṛṅga (दीर्घतपा-आश्रमः तथा ऋक्षशृङ्गोपाख्यानप्रस्तावः)
အခန်း ၅၂ တွင် ဣရှ္ဝရက ယခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော မဟာတပသီတစ်ဦးနှင့် သူ၏အိမ်ထောင်စုတို့က ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည့် ပုံပြင်ကို ကြေညာတော်မူပြီး၊ မင်း ဥတ္တာနပာဒက ထိုအကြောင်းကို မေးမြန်းတောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် ကထာသည် ကာရှီနှင့် ဝါရာဏသီမြို့၏ အလှအပနှင့် စည်ပင်သာယာမှုကို ဖော်ပြသည်။ မင်း စိတြစေန၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဝေဒသံတော်သံ၊ စျေးကွက်ကုန်သွယ်ရေး၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် အာရှရမ်များ ထူထပ်မှုတို့ကြောင့် မြို့တော်သည် သာယာဝပြောသည်။ မြို့မြောက်ဘက် မဏ္ဍာရဝနတောအတွင်း နာမည်ကြီး အာရှရမ်တစ်ခုရှိပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တပသ အလွန်ပြင်းထန်သော ဗြာဟ္မဏ တပသီ ဒီရ္ဃတပာ နေထိုင်သည်။ သူသည် ဇနီး၊ သား၊ သမီးမက်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ပြီး သားငါးဦးက ဝန်ဆောင်ကြသည်။ အငယ်ဆုံး ရ္ဋ္ကၑၑೃင်္ဂ သည် ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်၊ ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်း၊ သီလသမာဓိပြည့်ဝ၊ ယောဂီဖြစ်ပြီး အစာအဟာရကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသည်။ ထူးခြားစွာ သူသည် သမင်ရုပ်ဖြင့် လှုပ်ရှားကာ သမင်အုပ်နှင့် ပေါင်းသင်းသော်လည်း နေ့စဉ် မိဘတို့ကို ရိုသေကန်တော့ရန် ပြန်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကံကြမ္မာ (daiva-yoga) ကြောင့် ရ္ဋ္ကၑၑೃင်္ဂ သေဆုံးသဖြင့် ကံကြမ္မာ၊ ကုသိုလ်နှင့် သေပြီးနောက် လမ်းကြောင်းအပေါ် သာသနာဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်မှုကို ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။
Adhyaya 53
चित्रसेन-ऋक्षशृङ्गसंवादः (King Citrasena and Sage Ṛkṣaśṛṅga: Accidental Injury and Ethical Remediation)
ဤအধ্যာယသည် ဥတ္တာနပာဒအား အီရှ్వరက သင်ခန်းစာပုံပြင်အဖြစ် ပြောကြားပြီး၊ စိတ်တည်ကြည်စွာ နားထောင်ခြင်းသည် အပြစ်အနာဂတ်ကို သန့်စင်စေသည်ဟု ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။ ကာရှီ၏ သာသနာတရားရှိ၍ အင်အားကြီးသော ဘုရင် စိတ္ရစေန သည် မိတ်ဖက်ဘုရင်များနှင့် အမဲလိုက်ထွက်ရာတွင် တောအတွင်း ဖုန်မှုန့်နှင့် ရှုပ်ထွေးမှုကြောင့် အဖွဲ့မှ ခွဲကွာသွားသည်။ ဆာလောင်ရေငတ်ကာ တိဗ္ဗရေကန်တစ်ခုသို့ ရောက်လာပြီး ရေချိုးကာ ပိတೃနှင့် ဒေဝတို့အား တർပဏ ပြု၍ လိုတပ်ပန်းဖြင့် သင်္ကရာ (ရှင်ဝ) ကို ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် မျိုးစုံအနေအထားဖြင့် စုဝေးနေသော သမင်များအလယ်တွင် မဟာတပသီ ရိက္ခသೃင်္ဂ ကို တွေ့မြင်ရာ၊ အမဲလိုက်အခွင့်အရေးဟု မှားယွင်းထင်ကာ မြားပစ်ပြီး မတော်တဆ သာသနာရှင်ကို ထိခိုက်စေသည်။ သာသနာရှင်က လူသံဖြင့် ပြောဆိုသဖြင့် ဘုရင်သည် ထိတ်လန့်ကာ မရည်ရွယ်ခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံပြီး၊ ဗြဟ္မဟတ္ယာ အပြစ်သည် အလွန်ကြီးမားသဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မီးရှို့ကာ ပြစ်ဒဏ်ခံမည်ဟု တောင်းဆိုသည်။ ရိက္ခသೃင်္ဂက ထိုနည်းလမ်းကို ငြင်းပယ်ကာ၊ ထိုသို့လုပ်လျှင် မိမိအပေါ် မူတည်နေသော မိသားစုကွန်ယက်အတွင်း သေဆုံးမှုများ ပိုမိုဖြစ်စေမည်ဟု သတိပေးသည်။ ထို့အစား မိဘတို့၏ အာရှရမ်သို့ သယ်ဆောင်ကာ မိခင်ရှေ့တွင် “သားသတ်သူ” အဖြစ် ဝန်ခံစေပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းရာလမ်းကို မိဘတို့က သတ်မှတ်ပေးစေရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဘုရင်က သယ်ဆောင်သော်လည်း အကြိမ်ကြိမ် နားနေစဉ် ရိက္ခသೃင်္ဂသည် ယောဂသမာဓိဖြင့် ကွယ်လွန်သွားသည်။ ဘုရင်သည် ထုံးတမ်းအတိုင်း သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ နောက်တစ်ဆင့် အပြစ်ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းနှင့် တာဝန်ယူမှုသင်ခန်းစာများအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်ပေးသည်။
Adhyaya 54
अध्याय ५४ — शूलभेदतीर्थ-माहात्म्य तथा चित्रसेनस्य प्रायश्चित्त-मार्गः (Shūlabheda Tīrtha-Māhātmya and King Citraseṇa’s Expiatory Path)
ဤအধ্যာယတွင် အကျင့်သီလဆိုင်ရာ အကြောင်း–အကျိုး၏ အရေးကြီးမှုနှင့် အပြစ်ဖြေရာတွင် တီရ္ထသို့ သွားရောက်ကာ ကုသိုလ်ပြုခြင်း၏ လမ်းစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ မုဆိုးလိုက်ရာတွင် မောဟဖြစ်၍ ရှင်တပသီ ဒီရ္ဃတပာ၏ သား ရက္ရှသೃင်္ဂကို သတ်မိသဖြင့် ဘြဟ္မဟတ္ယာနှင့်တူသော အပြစ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။ ဘုရင် စိတြစೇနသည် အပြစ်ကို ဝန်ခံလာရာတွင် မိခင်သည် ဝမ်းနည်းလွန်ကဲ၍ မေ့လဲကာ သေဆုံးပြီး၊ သားများနှင့် သမီးမက်များပါ ဆက်တိုက် သေဆုံးသဖြင့် တပသီဘဝကို ထိခိုက်စေသော အကြမ်းဖက်မှု၏ ကမ္မအလေးချိန်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ဒီရ္ဃတပာသည် အစတွင် ဘုရင်ကို ပြစ်တင်သော်လည်း နောက်တွင် သဘောတရားဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်ကို ပြောကြားသည်—လူသည် အတိတ်ကမ္မ၏ တွန်းအားအောက်တွင် လုပ်ဆောင်ရသော်လည်း အကျိုးဆက်သည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ဖြေရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်—မိသားစုတစ်စုလုံးကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ကာ အရိုးများကို နರ್ಮဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ သုလဘေဒ တီရ္ထတွင် မြှုပ်နှံ/နှစ်မြှုပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်နှင့် ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော နာမည်ကြီးနေရာဖြစ်သည်။ ဘုရင်သည် တောင်ဘက်သို့ တပသီသဘောဖြင့် လမ်းလျှောက်၍ အစာအနည်းငယ်သာ စားသောက်ကာ မကြာခဏ ရေချိုးပြီး၊ နေထိုင်သော ရှင်တပသီများထံမှ လမ်းညွှန်ချက်ယူကာ တီရ္ထသို့ ရောက်သည်။ ထိုနေရာ၏ အာနုဘော်ကို သက်သေပြသည့် အံ့ဖွယ်မြင်ကွင်းတစ်ရပ်ကို တွေ့ရပြီး၊ ထို့နောက် အရိုးများကို ထားကာ ရေချိုး၊ နှမ်းရောရေဖြင့် တർပဏ ပြုလုပ်ပြီး နှစ်မြှုပ်သည်။ သေဆုံးသူများသည် ဒေဝရုပ်ဖြင့် ကောင်းကင်ယာဉ်များနှင့် ပေါ်လာကြပြီး၊ ဒီရ္ဃတပာလည်း မြင့်မြတ်လာကာ ဘုရင်ကို ကောင်းချီးပေး၍ ဤအပြစ်ဖြေမှုသည် စံနမူနာဖြစ်ပြီး သန့်စင်မှုနှင့် လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံမှုကို ပေးမည်ဟု ကြေညာသည်။
Adhyaya 55
Śūlabheda-Tīrtha Māhātmya (शूलभेदतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of the Śūlabheda Sacred Ford
ဥတ္တာနပာဒ သည် တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကို မြင်ပြီးနောက် ဘုရင် စိတ္တရစေန အကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ ဣရှ్వరက စိတ္တရစေန သည် ဘೃဂုတုင်္ဂ သို့ တက်ရောက်ကာ ကုဏ္ဍတစ်ခုအနီးတွင် ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ကျင့်ပြီး ဘြဟ္မာ၊ ဝိષ્ણု၊ မဟေရှဝရ ကို စိတ်တည်တံ့စွာ သမาธိပြုကြောင်း ပြောသည်။ ရုဒြ နှင့် ကေရှဝ တို့က တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွက်လာ၍ အချိန်မတိုင်မီ ကိုယ်ကို စွန့်ပစ်မည်ကို တားဆီးကာ ပြန်သွား၍ တရားမျှတသော စည်းစိမ်ကို ခံစားပြီး အတားအဆီးမရှိ အုပ်ချုပ်ရန် အကြံပေးသည်။ စိတ္တရစေန သည် ရာဇာပိုင်ဆိုင်မှုကို မလိုလားဘဲ တြိမူရ္တိ သုံးပါးသည် ထိုနေရာတွင် အမြဲတမ်း တည်ရှိစေလိုကြောင်း၊ ထိုနေရာကို ဂယာရှီရ သကဲ့သို့ ပုဏ္ဏသတ္တိကြီးစေလိုကြောင်း၊ ထို့ပြင် ရှိဝ၏ ဂဏများအတွင်း ဦးဆောင်ခွင့် ရလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။ ဣရှවරက ဆုတောင်းကို ချီးမြှင့်၍ သုံးပါးသော ဘုရားများသည် သုံးကာလတလျှောက် အစိတ်အပိုင်းပုံစံဖြင့် ရှူလာဘေဒ တွင် တည်နေကြမည်ဟု ဆိုပြီး စိတ္တရစေန ကို “နန္ဒီ” အမည်ရှိ ဂဏာဓိပတိအဖြစ် ဂဏေရှကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်စေကာ ရှိဝအနီးတွင် ပူဇော်မှု အရင်ခံရမည့် အခွင့်ကို ပေးသည်။ အခန်းသည် ထိုတီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို သတ်မှတ်ကာ ဂယာကို မလွဲလျှင် အခြားတီရ္ထများထက် မြင့်မားကြောင်း၊ ကုဏ္ဍပတ်ဝန်းကျင်၏ အကွာအဝေးနှင့် ကర్మကိစ္စများအတွက် နေရာချထားပုံကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ရှရားဒ္ဓ/ပိဏ္ဍ ပြုလုပ်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရှင်းလင်း၍ ဘိုးဘွားများ လွတ်မြောက်စေခြင်း၊ အခမ်းအနားမရှိဘဲ ခက်ခဲသေဆုံးသူများအထိ အကျိုးရောက်ခြင်း၊ ရေချိုးရုံဖြင့် မသိမသာပြုမိသော အပြစ်များ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ထိုနေရာတွင် သံဃာဝင်သကဲ့သို့ စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ အမြင့်ဆုံးရလဒ်ကို ဆိုသည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် မာဟာတ္မ್ಯကို ဖတ်ခြင်း၊ နားထောင်ခြင်း၊ ရေးသားခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်းတို့က အပျက်အကျိုးကို ဖယ်ရှားပြီး လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေကာ စာတမ်းတည်ရှိသမျှ ကာလပတ်လုံး ရုဒြလောက၌ နေထိုင်ရမည်ဟု ချီးကျူးထားသည်။
Adhyaya 56
देवशिला-शूलभेद-तीर्थमाहात्म्य तथा भानुमती-व्रताख्यान (Devāśilā–Śūlabheda Tīrtha Māhātmya and the Bhānumatī Vrata Narrative)
အဓ್ಯಾಯ ၅၆ သည် မေးမြန်း–ဖြေကြားသဘောတရားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ ဥတ္တာနပာဒက ဂင်္ဂါမြစ် ဆင်းသက်လာပုံနှင့် အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော ဒေဝာသီလာ တီရ္ထ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို မေးမြန်းရာ၊ ဣရှွရက သန့်ရှင်းသော မြေဩဇာဇာတိပုံပြင်အဖြစ် ရှင်းပြသည်။ ဒေဝတားတို့က ဂင်္ဂါကို ဖိတ်ခေါ်ကြပြီး၊ ရုဒြက မိမိ၏ ဇဋာဆံထုံးမှ လွှတ်ပေးသဖြင့် လူသားအကျိုးအတွက် “ဒေဝနဒီ” အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာကာ၊ ရှူလဘေဒ၊ ဒေဝာသီလာ နှင့် ပရာစီ စရသွတီ တည်နေရာတို့ကို ဝန်းရံသည့် တီရ္ထအစုအဝေးကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် လက်တွေ့ကျသော ကုသိုလ်ပြုနည်းများကို သင်ကြားသည်—ရေချိုးခြင်း၊ တර්ပဏ၊ အရည်အချင်းပြည့် ဘြာဟ္မဏများနှင့် ဆရာဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဧကာဒသီ ဥပုသ်၊ ညလုံးနိုး (ဇာဂရဏ)၊ ပုရာဏ ဖတ်ကြား/နားထောင်ခြင်းနှင့် ဒါနာတို့သည် အပြစ်သန့်စင်၍ ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များကို ကျေနပ်စေသော နည်းလမ်းများဟု ဆိုသည်။ ဥပမာဇာတ်လမ်းတွင် မင်းကြီး ဝီရသေန၏ မုဆိုးမသမီး ဘာနုမတီက တင်းကျပ်သော ဝရတများကို ခံယူကာ (ဂင်္ဂါ → တောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်း → ရေဝါဒေသ → တီရ္ထမှ တီရ္ထသို့) နှစ်များစွာ ဘုရားဖူးခရီးထွက်ပြီး နောက်ဆုံး ရှူလဘေဒ/ဒေဝာသီလာတွင် စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ကာ ပူဇော်ပွဲနှင့် ဘြာဟ္မဏဧည့်ခံမှုကို ဆက်လက်ပြုသည်။ နောက်တစ်ဇာတ်လမ်းတွင် အစာခေါင်းပါးမှုကြုံသော မုဆိုးနှင့် ဇနီးသည် ပန်း၊ သစ်သီး ပူဇော်ခြင်း၊ ဧကာဒသီ လိုက်နာခြင်း၊ တီရ္ထပွဲများတွင် ပါဝင်ခြင်းနှင့် သစ္စာ–ဒါနာ ကျင့်ဝတ်ကို လက်ခံခြင်းဖြင့် ကုသိုလ်ဘက်သို့ ဘဝကို ပြောင်းလဲသည်။ အဆုံးတွင် လှူဒါန်းမှုအကျိုးရလဒ်များ (နှမ်း၊ မီးအလင်း၊ မြေ၊ ရွှေ စသည်) ကို အကျဉ်းချုပ်ခွဲခြားကာ ဘြဟ္မဒါနကို အမြင့်ဆုံးဟု သတ်မှတ်ပြီး အကျိုးသက်ရောက်မှုကို စိတ်ရင်းစေတနာ (ဘဟာဝ) က ဆုံးဖြတ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။
Adhyaya 57
Padmaka-parva and the Śabara’s Liberation at Markaṇḍa-hrada (Revā Khaṇḍa, Adhyāya 57)
ဤအধ্যာယတွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာနှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ ပထမပိုင်းတွင် ဘာနုမတီသည် လပြည့်လကွယ်နေ့များအလိုက် စနစ်တကျ ရှိုင်ဝဝရတကို ကျင့်သုံးသည်—ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ဥပဝါသ-နိယမကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ မာရကဏ္ဍေယ၏ ရေကန် (Markaṇḍasya hrada) တွင် ရေချိုးခြင်း၊ မဟေရှဝရ (Vṛṣabhadhvaja) ကို ပဉ္စာမෘတ၊ အနံ့သာ၊ မီးခိုး၊ မီးအလင်း၊ ပူဇော်ပစ္စည်း၊ ပန်းများဖြင့် ပူဇော်ကာ ညလုံးပေါက် နိုးကြားပူဇော်ခြင်း (kṣapā-jāgaraṇa) ကို ပုရာဏဖတ်ကြားခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်း၊ အကနှင့် စတုတ္ထများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏများက ဤအခါသည် Padmaka ပွဲတော်ဟု သတ်မှတ်ကာ tithi/nakṣatra/yoga/karana အမှတ်အသားများကို ရှင်းပြပြီး ဤနေရာ၌ ပေးကမ်းခြင်း၊ ဟောမ၊ ဂျပ်ပသည် akṣaya (မကုန်ခမ်း) ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် သီလနှင့် ကရုဏာဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်လာသည်။ ဘာနုမတီသည် သဘာရတစ်ဦးကို သူ့မယားနှင့်အတူ Bhṛgumūrdhan တောင်ထိပ်မှ ခုန်ချရန် ပြင်ဆင်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ သူတို့၏ အကြောင်းရင်းမှာ ချက်ချင်းဒုက္ခမဟုတ်ဘဲ သံသရာကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် လူဘဝရပြီးနောက် ဓမ္မကို မကျင့်နိုင်မည်ကို စိုးရိမ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘာနုမတီက ဓမ္မကျင့်ရန် အချိန်ကျန်သေးပြီး ဝရတနှင့် ဒါနဖြင့် သန့်စင်နိုင်ကြောင်း အကြံပေးသည်။ သဘာရက ငွေကြေးအကူအညီကို ငြင်းပယ်ကာ “သူတစ်ပါး၏ အစာကို စားသူသည် ထိုသူ၏ အပြစ်ကို စားသကဲ့သို့” ဟူသော အစာကြွေး/မသန့်ရှင်းမှုကို စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်မပြောင်း။ သူသည် အဝတ်တစ်ဝက်ဖြင့် ကိုယ်ကို ထိန်းကာ ဟရိကို စိတ်တည်၍ ကျသွားသည်။ အချိန်တိုအတွင်း သူနှင့် မယားသည် ဒေဝယာဉ်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်သွားသည်ဟု မြင်ရပြီး လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် မြင့်မြတ်သော ကံကြမ္မာကို ပြသကာ အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 58
Śūlabheda-tīrtha Māhātmya (Glory of the Śūlabheda Sacred Site)
အခန်း ၅၈ သည် Śūlabheda တီရ္ထ မာဟာတ္မ்யကို စနစ်တကျဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် phalaśruti ဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးကို ထင်ရှားစွာဆိုထားသည်။ Uttānapāda က Bhānumatī ၏ လုပ်ရပ်နှင့် အဓိပ္ပါယ်ကို Īśvara ထံ မေးမြန်းရာမှ စတင်သည်။ Īśvara က Bhānumatī သည် kuṇḍa တစ်ခုသို့ ချဉ်းကပ်ကာ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ချက်ချင်းသိမြင်ပြီး brāhmaṇa များကို ဖိတ်ခေါ်ကာ ဂုဏ်ပြု၍ စည်းကမ်းတကျ dāna ပေးလှူကာ စိတ်ဓာတ်ကို တည်ကြည်စေသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် သူမသည် pitṛs နှင့် devas တို့အား ပူဇော်ကာ သတ်မှတ်ကာလတစ်ခု (Madhu-māsa အတွင်း တစ်ပတ်နှစ်ပတ်) ကို စောင့်ထိန်းနေပြီး amāvāsyā နေ့တွင် တောင်အနီးသို့ သွားသည်။ တောင်ထိပ်သို့ တက်ကာ မိသားစုနှင့် ဆွေမျိုးတို့ထံ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းသည့် သတင်းစကားကို brāhmaṇa များက ပို့ဆောင်ပေးရန် တောင်းဆိုပြီး Śūlabheda တွင် ကိုယ်တိုင် tapas အားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်မည်ဟု ကြေညာသည်။ brāhmaṇa များက သဘောတူ၍ သံသယကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ သူမသည် ဝတ်စုံကို ချိန်ညှိကာ စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သည်; ကောင်းကင်မိန်းမများ ပေါ်လာ၍ divya vimāna ပေါ်သို့ ဖိတ်ခေါ်ကာ Kailāsa သို့ တက်ရောက်စေပြီး လူမြင်ကွင်းအတွင်း တက်သွားသည်။ Mārkaṇḍeya သည် ဤဇာတ်ကြောင်း၏ ဆက်လက်ပို့ဆောင်လာသည့် လမ်းကြောင်းကို အတည်ပြုပြီး phalaśruti ကို အားကောင်းစွာ ထုတ်ဖော်သည်။ သဒ္ဓါဖြင့် ဖတ်ရှုခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းသည် tīrtha တွင်သာမက ဘုရားကျောင်းတွင်ပင် ပြုလုပ်လျှင် အချိန်ကြာစွာ စုဆောင်းလာသော အလွန်ကြီးမားသည့် အပြစ်များကို လွတ်မြောက်စေပြီး လူမှုရေး၊ ပူဇော်ရေးနှင့် ယုံကြည်မှုဖောက်ဖျက်မှုတို့ကဲ့သို့ အပြစ်များကို “Śūlabheda” အာနုဘော်ဖြင့် ဖြတ်တောက်ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ śrāddha အခမ်းအနားတွင် brāhmaṇa များ စားသောက်နေစဉ် ရွတ်ဆိုပါက pitṛs များ ပျော်ရွှင်ပြီး နားထောင်သူတို့သည် မင်္ဂလာကောင်းခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 59
पुष्करिणीतीर्थमाहात्म्यं (Puṣkariṇī Tīrtha Māhātmya on the Revā’s Northern Bank)
မာရ္ကဏ္ဍေယက အပြစ်ဖျက်စီးနိုင်သော ပုෂ္ကရိဏီ တီရ္ထကို သန့်စင်ရေးအတွက် သွားရောက်လည်ပတ်ရန် ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် ရေဝါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိပြီး၊ ဝေဒမူရ္တိဟု ခေါ်သော ဒိဝါကရ (နေဘုရား) သည် အမြဲတမ်း တည်နေကြောင်းကြောင့် အလွန်မင်္ဂလာရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ တီရ္ထ၏ ကုသိုလ်အာနိသင်ကို ကုရုက္ခေတ္တရနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံစေခြင်းနှင့် ဒါန၏ အကျိုးကို တိုးပွားစေခြင်းကို အထူးပြောသည်။ နောက်တစ်ဖန် ဒါနနှင့် ဝတ်ပြုကျင့်ကြံမှုများ၏ အကျိုးကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်။ နေကြတ်ချိန်တွင် ရေချိုးပြီး သင့်တော်သည့် ဒါန (တန်ဖိုးကြီးပစ္စည်းများ၊ တိရစ္ဆာန်များ) ပေးလှူခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများထံ ရွှေ/ငွေ ပေးလှူခြင်းသည် ၁၃ ရက်အတွင်း အကျိုးတိုးပွားကြောင်း၊ နှမ်းရေဖြင့် တာရ္ပဏ ပြုလုပ်ကာ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများကို ကျေနပ်စေကြောင်း ဆိုသည်။ ပယာသ၊ ပျားရည်၊ ဂီတို့ဖြင့် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် ဘိုးဘွားများအတွက် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မပျက်မယွင်း အကျိုးကို ရရှိစေသည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ အက္ခတ၊ ဘဒရ၊ ဘိလ္ဝ၊ အင်္ဂုဒ၊ နှမ်း စသည့် အစေ့အနှံ/အသီးအနှံ ပူဇော်ခြင်းလည်း အဆုံးမရှိ အကျိုးပေးသည်။ အဆုံးတွင် နေဘုရားကို ရေချိုးပူဇော်၍ အာဒိတျဟృဒယ ကို ရွတ်ဖတ်ကာ ဝေဒမန္တရ (တစ်ကြောင်းတည်းဖြစ်စေ) ကို ဂျပ်လုပ်လျှင် ဝေဒအကျိုးအားလုံး၊ အပြစ်ကင်းစင်ခြင်းနှင့် မြင့်မြတ်သော လောကသို့ ရောက်ခြင်းကို ရရှိမည်ဟု ဆိုပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရိုးရာအတိုင်း အသက်စွန့်လျှင် နေဘုရားနှင့် ဆက်နွယ်သော အမြင့်ဆုံး အဆင့်သို့ ရောက်မည်ဟု နိဂုံးချုပ်သည်။
Adhyaya 60
रवितीर्थ-आदित्येश्वर-माहात्म्य एवं नर्मदास्तोत्रफलम् (Ravītīrtha–Ādityeśvara Māhātmya and the Fruit of the Narmadā Hymn)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ယုဓိဋ္ဌိရအား သင်ကြားမှုကို ပြန်လည်ဆက်လက်ကာ အာဒိတျေရှွရနှင့် ရဝိတီရ္ထကို အထူးမြတ်သော တီရ္ထအဖြစ် ချီးမွမ်းသည်။ ထိုတီရ္ထ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် နာမည်ကြီး တီရ္ထများထက်ပင် လွန်ကဲကြောင်းဆိုသည်။ ရုဒြ၏ အနီး၌ ကြားသိခဲ့သော အကြောင်းအရာအဖြစ် မိုးခေါင်အစာရှားကာလတွင် ရှင်တော်များစွာ နర్మဒါမြစ်ကမ်း၌ စုဝေးပြီး သစ်တောတီရ္ထဒေသသို့ ရောက်ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ကြိုးချည်ကွင်းများကိုင်ဆောင်ထားသော ကြောက်မက်ဖွယ် အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသားတို့နှင့် တွေ့ကာ “မိမိတို့၏ မာစတာများ” ထံသို့ သွားရန် တိုက်တွန်းခံရသည်။ ရှင်တော်များသည် နర్మဒါကို ရှည်လျားစွာ စတုတ္ထာနာပြု၍ သန့်စင်ပေးနိုင်မှုနှင့် ကာကွယ်ပေးနိုင်မှုကို ချီးမွမ်းကြသည်။ နర్మဒါဒေဝီ ပေါ်ထွန်းလာကာ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ကောင်းချီးများကို ပေးသနားပြီး မောက္ခသို့ ဦးတည်သော ရှားပါးသေချာမှုတစ်ရပ်ကိုပါ ချီးမြှင့်သည်။ ထို့နောက် ရေချိုးပူဇော်နေသော အင်အားကြီးသူ ငါးဦး ပေါ်လာပြီး တီရ္ထ၏ အာနိသင်ကြောင့် ပြင်းထန်သော အပြစ်များတောင် ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ သူတို့သည် ဘာස්ကရာ (နေဘုရား) ကို ဦးတည်ပူဇော်ကာ အတွင်းစိတ်၌ ဟရိကို သတိရလျက် အပြောင်းအလဲကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို ရှင်တော်များ မြင်တွေ့ကြသည်။ အခန်းသည် ရဝိတီရ္ထ၏ ကုသိုလ်လုပ်ငန်းစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်—ဂြိုဟ်ကြတ်ချိန်နှင့် မင်္ဂလာနေ့ကာလများတွင် သွားရောက်ခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးစောင့်ခြင်း၊ မီးအလင်းပူဇော်ခြင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝကထာနှင့် ဝေဒရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ဂါယတြီဂျပ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် အစားအစာ၊ ရွှေ၊ မြေ၊ အဝတ်အထည်၊ အမိုးအကာ၊ ယာဉ်တို့ကို လှူဒါန်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဖလश्रုတိအရ ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူသည် သန့်စင်ကာ နေဘုရား၏ လောက၌ နေထိုင်ရမည်ဟု ဆိုပြီး အကျင့်ပျက်ပြားမှုကြီးမားသူများထံ တီရ္ထ၏ လျှို့ဝှက်ချက်ကို မလွယ်ကူစွာ မျှဝေရန် သတိပေးထားသည်။
Adhyaya 61
शक्रतीर्थ-शक्रेश्वर-माहात्म्य (Glory of Śakra-tīrtha and Śakreśvara)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နာမဒာမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ “သက္ကရာ-တီရ္ထ” (Śakra-tīrtha) ဟုခေါ်သော အလွန်ကောင်းကျိုးကြီးမားသည့် သန့်ရှင်းရာနေရာသို့ နားထောင်သူကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထသည် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပေးသူဟုဆိုကြသည်။ ထိုအာဏာတရား၏ အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြရာတွင် အင်ဒြ (သက္ကရာ) သည် မဟေရှ္ဝရ (ရှီဝ) အပေါ် အလွန်ပြင်းထန်သော ဘက္တိဖြင့် ထိုနေရာတွင် တပသျာပြုခဲ့ကြောင်းကို အခြေခံထားသည်။ ဥမာပတိသည် ပျော်ရွှင်တော်မူ၍ ဒေဝအုပ်စိုးမှု (ဒေဝိန္ဒြत्व)၊ မင်းစည်းစိမ်၊ ဒါနဝတို့ကို အနိုင်ယူနိုင်သည့် အင်အားတို့ကို ပေးသနားတော်မူသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အခန်းသည် သင်ကြားချက်သို့ ပြောင်းလဲကာ ကာတ္တိကလ၏ ကృష్ణ တရယောဒသီနေ့တွင် ဘက္တိဖြင့် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုရန်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုအစာရှောင်ခြင်းသည် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်စေပြီး မကောင်းသောအိပ်မက်များ၊ အမင်္ဂလာနိမိတ်များနှင့် ဂြဟ/ရှာကိနီ အမျိုးအစားဟုဆိုသော အနှောင့်အယှက်များကြောင့် ဖြစ်သော ဒုက္ခများကိုပါ သက်သာစေသည်ဟုဆိုသည်။ Śakreśvara ကို ဒർശနပြုခြင်းသည် မွေးကတည်းက စုပုံလာသော အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်းနှင့် သန့်စင်နိုင်သည့် ကျူးလွန်မှုများကိုလည်း စာတမ်းက ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ကောင်းကင်နေရာကို မျှော်လင့်သူသည် ဘက္တိဖြင့် ဒါနပြုရမည်ဟုဆိုပြီး အထူးသဖြင့် ကောင်းမွန်သော ဗြာဟ္မဏထံသို့ နွား (သို့မဟုတ် သင့်တော်သော လယ်ယာဆွဲတိရစ္ဆာန်) ကို လှူဒါန်းရန်ကို ညွှန်ကြားကာ ထိုတီရ္ထ၏ ဖလများကို ချုပ်ဆိုထားသည်။
Adhyaya 62
क्रोडीतीर्थ-माहात्म्य (Kroḍī Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Kroḍīśvara Shrine
အဓ್ಯಾಯ ၆၂ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မင်းတော်တစ်ပါးအား “ကရိုဍီဣශ්ဝရ” ဟူသော ထင်ရှားသည့် တီရ္ထသို့ သွားရောက်ဖူးမြော်ပုံကို ညွှန်ကြားသည်။ အစတွင် မူလပေါ်ပေါက်ရာဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြပြီး—ဒေဝတားတို့သည် ဒာနဝတပ်ကို ဖျက်ဆီးအောင်မြင်ပြီးနောက် ခေါင်းဖြတ်ကျန်ရစ်သည့် ခေါင်းများကို စုကာ နရ္မဒါမြစ်ရေထဲသို့ ထည့်သွင်းပေးကာ ဆွေမျိုးသဘောတရားကို သတိရကြသည်။ ထို့နောက် ရေချိုးသန့်စင်၍ ဥမာပတိ (ရှီဝ) ကို တည်ထောင်ကာ လောကအကျိုးနှင့် “လောကစိဒ္ဓိ” အတွက် ပူဇော်ကြသဖြင့် ဤတီရ္ထသည် မြေပြင်တွင် “ကရိုဍီ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ အပြစ်ဖျက် (pāpa-ghna) ဟု သတ်မှတ်လာသည်။ ထို့နောက် အကျင့်ပူဇော်အစီအစဉ်ကို သေချာသတ်မှတ်သည်—လဆန်း/လဆုတ် နှစ်ဖက်လုံး၏ ၈ ရက်နှင့် ၁၄ ရက်တွင် သဒ္ဓါဖြင့် အစာရှောင်ခြင်း၊ ရှူလင် (သုံးမြှားတံကိုင်ရှင်) ရှေ့တွင် ညလုံးနိုးကာ သာသနာဇာတ်တော်ဖတ်ကြားခြင်းနှင့် ဝေဒပညာလေ့လာခြင်း၊ မနက်တွင် တ్రိဒశေśvara ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ပဉ္စာမృతဖြင့် ဘုရားရုပ်ကို ရေချိုးပေးခြင်း၊ စန္ဒနလိမ်းခြင်း၊ ရွက်ပန်းပူဇော်ခြင်း၊ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ မန္တရဇပ ပြုခြင်းနှင့် စည်းကမ်းရှိသော ရေဝင်အနားယူခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကွယ်လွန်သူများအတွက် တောင်ဘက်မျက်နှာမူ၍ တီလာအဉ္ဇလီ ရေတင်ပူဇော်ခြင်း၊ ရှရဒ္ဓ ပြုခြင်းနှင့် ဝေဒကိုလိုက်နာသည့် စည်းကမ်းရှိ ဘြာဟ္မဏများအား အစာကျွေး/လှူဒါန်းခြင်းကို ညွှန်ကြားကာ ကုသိုလ်တိုးပွားမည်ဟု ဆိုသည်။ ဖလသရုတိအရ—စည်းကမ်းတကျ ဤတီရ္ထတွင် သေဆုံးသူသည် အရိုးများ နရ္မဒါရေထဲတွင် ရှိနေသမျှကာလ ရှီဝလောက၌ ရှည်လျားစွာ နေထိုင်ရမည်။ ထို့နောက် ချမ်းသာကြွယ်ဝ၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိ၊ သီလရှိ၊ အသက်ရှည်သူအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် တီရ္ထကို သတိရကာ ကရိုဍီဣශ්ဝရ ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးရည်မှန်းချက်သို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် ရေဝါ (Reva) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် သန့်ရှင်းသော ဝင်ငွေဖြင့် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ရန်၊ ဝဏ္ဏအားလုံးနှင့် အမျိုးသမီးများလည်း စွမ်းအားအလိုက် ဝင်ရောက်နိုင်ရန် အားပေးပြီး၊ ဤတီရ္ထမဟာတ္မကို သဒ္ဓါဖြင့် နားထောင်လျှင် ၆ လအတွင်း အပြစ်ပျောက်ကင်းမည်ဟု နိဂုံးချုပ်သည်။
Adhyaya 63
कुमारेश्वरतीर्थ-माहात्म्य (Kumāreśvara Tīrtha Māhātmya)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နန်းတော်မှ နားထောင်သူ မင်းကို အဂஸ္တျေရှ္ဝရအနီး၊ နർമဒါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ထင်ရှားသော တီရ္ထ “ကုမာရေးရှ္ဝရ” သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို နർമဒါပေါ်ရှိ အလွန်တန်ခိုးကြီးသော တီရ္ထဟု ကြေညာထားသည်။ အခန်းတွင် အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြရာ၌ ရှေးကာလ၌ စ္ကန္ဒ (Ṣaṇmukha) သည် အလွန်ပြင်းထန်သော ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကာ စိဒ္ဓိကို ရရှိပြီး ဒေဝတားစစ်တပ်၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကာ ရန်သူတို့ကို နှိမ်နင်းသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအတိတ်က အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် ဤနေရာကို တီရ္ထအဖြစ် အထူးသန့်ရှင်းကြောင်း သတ်မှတ်သည်။ ယာတရားသူများအတွက် စည်းကမ်းမှာ စိတ်တစ်ချက်တည်းထား၍ အာရုံခံများကို ထိန်းချုပ်ကာ ကာရ္တ္တိက လဆိုင်ရာ စတုရ္ဒသီနှင့် အဋ္ဌမီနေ့များတွင် အထူးဝတ္တရား ပြုရန် ဖြစ်သည်။ ဂိရီဇာနာထ (ရှီဝ) ကို နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂျီတို့ဖြင့် အဘိသေကလုပ်ခြင်း၊ ဘဂ္တိသီချင်းဆိုခြင်း၊ ဗေဒဝတ္တရားကျင့်သုံးသော ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများရှေ့တွင် ပိဏ္ဍဒါနကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထိုနေရာတွင် ပေးလှူသမျှသည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ဖြစ်သွားပြီး တီရ္ထအားလုံး၏ အနှစ်သာရကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ ကုမာရကို မြင်တွေ့ခြင်းက ပုဏ္ဏကို ပေးသည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် ဤသန့်ရှင်းသော အကျိုးစီးပွားနှင့် ဆက်နွယ်၍ သေဆုံးသူသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြောင်းကို ဘုရား၏ အမှန်တရားသော ကြေညာချက်အဖြစ် အတည်ပြုထားသည်။
Adhyaya 64
अगस्त्येश्वरतीर्थमाहात्म्य (Agastyeśvara Tīrtha-Māhātmya)
ဤအဓျာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတော်တစ်ပါးအား မိန့်ကြား၍ “အဂஸ္တျေရှ္ဝရ တီရ္ထ” ဟူသော အလွန်မင်္ဂလာရှိသည့် သန့်ရှင်းရာဌာနသို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထကို အပြစ်အကုသိုလ်များကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သော နေရာအခြေပြု သာသနာရေးကိရိယာတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ အဓျာယသည် ထိုနေရာ၌ စ္နာန (သန့်ရှင်းရေချိုး) ပြုလုပ်ရန် အစီအစဉ်တကျ ရှင်းလင်းပြီး၊ ထိုလုပ်ရပ်ကို အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားသည် (ဗြဟ္မဟတ္ယာကဲ့သို့သော အပြစ်ကြီး ပျောက်ကင်းခြင်းဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်)။ အချိန်ကာလကိုလည်း ကာရ္တိကလ၊ ကృష్ణပက္ခ၊ စတုရ္ဒသီနေ့ ဟူ၍ သတ်မှတ်ကာ အချိန်၊ နေရာ၊ အကျင့်ကို တစ်စုတစ်စည်းတည်းဖြစ်စေသည်။ ထို့ပြင် စမाधိတည်၍ အင်္ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်ကာ ဂီ (နွားနို့ဆီ) ဖြင့် ဘုရားကို အဘိသေက ပြုရန် မိန့်ကြားသည်။ ဒါနအဖြစ် ငွေကြေး၊ ဖိနပ်၊ ထီး၊ ဂီဖြင့်ပြုလုပ်သည့် အဝတ်အထည်/စောင်နှင့် လူအားလုံးကို အစာကျွေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်လျှင် ကုသိုလ်ဖလ ပိုမိုတိုးပွားမည်ဟု ဆိုသည်။ အဓိကသင်ခန်းစာမှာ သာသနာရေးခရီးသည် ခရီးသွားခြင်းတင်မက၊ စည်းကမ်း၊ ဘက္တိနှင့် စေတနာဒါနတို့ ပေါင်းစည်းမှ သန့်ရှင်းမှုရရှိသည်ဟူခြင်းဖြစ်သည်။
Adhyaya 65
Ānandeśvara-tīrtha Māhātmya (Glory of the Ānandeśvara Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရ္ရှီက ယုဓိဋ္ဌိရအား နర్మဒါမြစ်ကမ်းရှိ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထတစ်ခု «အာနန္ဒေရှ္ဝရ» အကြောင်းကို ဆွေးနွေးသင်ကြားသည့် ဒိုင်ယာလော့ပုံစံဖြစ်သည်။ အဆုရများကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် မဟေရှ္ဝရ (ရှီဝ) ကို ဒေဝတားများနှင့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့က ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကြသည်။ ထို့နောက် ရှီဝသည် ဂေါရီကို အဖော်အဖြစ်ယူကာ ဘှဲရဝရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် နর্মဒါ၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် အနန္ဒနတ်မြူးသည့် နတ်ကပြပွဲကို ပြုလုပ်သဖြင့် ထိုနေရာကို «အာနန္ဒေရှ္ဝရ» ဟု ခေါ်လာကာ အပြစ်ကင်းစင်စေသော အာနိသင်ရှိသည့် တီရ္ထအဖြစ် ထင်ရှားလာသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်နည်းလမ်းများကို ညွှန်ကြားသည်။ အဋ္ဌမီ၊ စတုရ္ဒသီ နှင့် ပေါုရ္ဏမာသီ နေ့များတွင် ဘုရားကို အမွှေးနံ့ဖြင့် လိမ်းပူဇော်ကာ ကိုယ်တတ်နိုင်သလောက် ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုလှူဒါန်းရန် ဆိုသည်။ ထို့ပြင် go-dāna (နွားလှူ) နှင့် vastra-dāna (အဝတ်လှူ) ကို အကြံပြုကာ၊ ရာသီအလိုက် śrāddha ကိုလည်း သတ်မှတ်ပြီး (အထူးသဖြင့် ဝသန္တရာသီ၏ တရယောဒသီ) inguda၊ badara၊ bilva၊ akṣata နှင့် ရေ စသည့် လက်တွေ့အသုံးဝင်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများကို ထည့်သွင်းရန် ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိက အဘိုးအဘွားဘိုးဘွားတို့၏ စိတ်ကျေနပ်မှုသည် ရေရှည်တည်မြဲပြီး မျိုးဆက်ဆက် ပေါက်ဖွားတိုးတက်မှုကို များစွာသော ဘဝများတိုင်အောင် ဆက်လက်ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုကာ၊ ပူဇော်ကာလှူဒါန်းခြင်းကို ဓမ္မတာဝန်နှင့် ရေရှည်ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးအမြတ်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။
Adhyaya 66
मातृतीर्थमाहात्म्य (Mātṛtīrtha Māhātmya: The Glory of the Mothers’ Pilgrimage Site)
မာရ္ကဏ္ဍေယ သည် ယုဓိဋ္ဌိရ ကို နර්မဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ မြစ်ဆုံအနီး၌ တည်သော အထူးမြတ် မာတෘတီရ္ထ သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို မူလဖြစ်ပေါ်ရာဇာတ်ကြောင်းဖြင့် ဖော်ပြရာတွင် မာတೃများသည် မြစ်ကမ်းပေါ်၌ ပေါ်ထွန်းခဲ့ကြပြီး၊ အုမာကို ကိုယ်တစ်ဝက်အဖြစ် ထားရှိကာ မြွေကို ယဇ္ဈနောပဝီတ (သန့်ကြိုး) အဖြစ် ဝတ်ဆင်သည့် သီဝ သည် ယောဂိနီအဖွဲ့၏ တောင်းဆိုမှုကို လက်ခံတုံ့ပြန်သည်။ သီဝက ဤတီရ္ထကို ကမ္ဘာပေါ်တွင် ထင်ရှားစေဟု ခွင့်ပြုကာ ပျောက်ကွယ်သွားသဖြင့်၊ ဘုရားသခင်၏ အာဏာပေးမှုက ထိုတီရ္ထ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု၏ အခြေခံဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် နဝမီ (လဆန်း/လဆုတ် ၉ ရက်) တွင် လိုက်နာရမည့် ဝတ်ပြုစည်းကမ်းကို သတ်မှတ်သည်။ သန့်ရှင်းစွာ ထိန်းသိမ်းနေထိုင်သူသည် အစာရှောင်ကာ မာတೃ-ဂိုစရ (မာတೃများ၏ နယ်ပယ်) အတွင်း၌ ပူဇော်ရမည်။ အကျိုးရလဒ်မှာ မာတೃများနှင့် သီဝ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ခြင်းသာမက၊ ကလေးမရသူ၊ ကလေးဆုံးရှုံးသူ၊ သားမရှိသူဟု ဆိုသော မိန်းမများအတွက် မန္တရနှင့် သာသ္တရ ကျွမ်းကျင်သူ ဆရာက ရွှေခွက် (ရတနာငါးပါးနှင့် သစ်သီးများပါ) ဖြင့် ရေချိုးပွဲကို စတင်ပေးပြီး၊ ကြေးခွက်ဖြင့် ရေချိုးပေးကာ သားရရှိရေးကို ရည်ရွယ်စေသည်။ နိဂုံးတွင် စိတ်တွင် ထင်မြင်သော ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံပြီး မာတೃတီရ္ထ ထက် မြတ်သော တီရ္ထ မရှိဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 67
Luṅkeśvara/Liṅgeśvara Tīrtha Māhātmya and the Daitya Kālapṛṣṭha’s Boon
အခန်း ၆၇ ကို မာရကဏ္ဍေယ မုနိက တီရ္ထအခြေပြု သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်အဖြစ် ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ရေထဲတွင်တည်ရှိ၍ အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော ဘုရားဖူးနေရာ “လုင်ကေရှဝရ” ကို မိတ်ဆက်ပြီး “လိင်ဂေရှဝရ/စပရှ-လိင်ဂ” ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ဆက်စပ်ချက်ဖြင့်လည်း ဖော်ပြသည်။ အဓိကဇာတ်လမ်းမှာ အာသုရ ကာလပೃဿ္ဌ ၏ တပစ်အလွန်ပြင်းထန်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသော ပေးကမ်းပုဏ္ဏား-အန္တရာယ် ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သူသည် “မီးခိုးသောက်” ကဲ့သို့သော အစွမ်းထက် အကျင့်တပစ်ကို ပြုလုပ်သဖြင့် ပါဝတီက ရှီဝအား ပုဏ္ဏားပေးရန် တိုက်တွန်းသည်။ ရှီဝက အတင်းအကျပ်ဖြင့် ပေးကမ်းခြင်း၏ သီလအန္တရာယ်ကို သတိပေးသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် အန္တရာယ်ကြီးသော ပုဏ္ဏားတစ်ခု—ကာလပೃဿ္ဌ ၏ လက်ဖြင့် မည်သူမဆို ခေါင်းကို ထိမိလျှင် ချက်ချင်း ပြာဖြစ်သွားမည်—ကို ပေးသည်။ အာသုရက ထိုအာဏာကို ရှီဝပေါ်သို့ အသုံးချရန် ကြိုးစားရာမှ လောကများတစ်လျှောက် လိုက်လံပြေးလွှားမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ရှီဝက အကူအညီတောင်းပြီး နာရဒကို ဗိဿ္ဏုထံ စေလွှတ်သည်။ ဗိဿ္ဏုက မာယာဖြင့် နွေဦးတောအုပ်နှင့် လှပသော မိန်းကလေးကို ဖန်တီးကာ အာသုရကို ကာမတဏှာဖြင့် မူးယစ်စေသည်။ လူမှုထုံးတမ်းအရ အချက်ပြမှုကို လိုက်နာသဖြင့် သူက မိမိခေါင်းပေါ် မိမိလက်ကို တင်လိုက်ပြီး ချက်ချင်း ပျက်စီးသေဆုံးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလသြရတိအဖြစ် လုင်ကေရှဝရတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ရေသောက်ခြင်းတို့က ကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများနှင့် ကာလရှည် ကမ္မအပြစ်များကို ဖျက်စီးနိုင်ကြောင်း၊ လပြည့်လကွယ်နေ့များတွင် အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏများထံ သေးငယ်သော ဒါနပေးခြင်းတို့က ပုဏ္ဏားတိုးပွားစေကြောင်း၊ ထိုတီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမှုကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော ဒေဝတာများရှိကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 68
धनदतीर्थमाहात्म्य (Glory of Dhanada Tīrtha on the Southern Bank of the Narmadā)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ယုဓိဋ္ဌိရအား နರ್ಮဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ «ဓနဒါ တီရ္ထ» သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပြီး တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ အချိန်သတ်မှတ်ထားသော ဝရတမှာ—ချိုင်တြ (Caitra) လ၏ လင်းပတ် (bright fortnight) ထရယောဒသီ (Trayodaśī) နေ့တွင် စိတ်ကိုထိန်းချုပ်၍ အစာရှောင်ကာ ညလုံးနိုးကြားစောင့်ရသည်။ «ဓနဒါ» ကို ပဉ္စအမృత (pañcāmṛta) ဖြင့် ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ ဂီ (ghee) မီးအိမ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် သီချင်း၊ တူရိယာတို့ဖြင့် ဘက္တိကို ထောက်ပံ့ရသည်။ မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် လက်ခံသင့်သော ဗြာဟ္မဏများ—ပညာနှင့် သာသ္တရဆွေးနွေးမှုတွင် တည်ကြည်သူ၊ śrauta/smārta အကျင့်ကို လိုက်နာသူ၊ သမာဓိနှင့် သီလရှိသူ—တို့ကို ဂုဏ်ပြုရသည်။ လှူဒါန်းရာတွင် နွား၊ ရွှေ၊ အဝတ်အစား၊ ဖိနပ်၊ အစားအစာတို့အပြင် လိုလျှင် ထီးနှင့် အိပ်ရာပါ ထည့်လှူနိုင်ပြီး သုံးဘဝတိုင် အပြစ်ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်အရ စည်းကမ်းမရှိသူသည် ကောင်းကင်ဘုံရ၊ စည်းကမ်းရှိသူသည် မောက္ခရ။ ဆင်းရဲသူသည် အစားအစာကို မကြာခဏ ရရှိနိုင်ပြီး မွေးရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဒုက္ခလျော့နည်းခြင်းကို ရသည်။ နর্মဒါရေသည် ရောဂါဖျက်ဆီးနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဓနဒါတီရ္ထတွင် ဗိဒ္ယာဒါန (vidyā-dāna) လှူခြင်းသည် အထူးပုဏ္ဏားဖြစ်၍ ရောဂါကင်းသော «နေဘုရား၏ လောက» သို့ ရောက်စေသည်။ ရေဝါ (Revā) တောင်ဘက်ကမ်းရှိ ဒေဝဒြောဏီ (Devadroṇī) တွင် ပူဇော်သက္ကာများစွာ ပြုသူသည် ဝမ်းနည်းမှုကင်းသော «ရှင်ကရာ၏ လောက» ကို ရသည်။
Adhyaya 69
Maṅgaleśvara-liṅga Pratiṣṭhā and Aṅgāraka-vrata (मङ्गलेश्वरलिङ्गप्रतिष्ठा तथा अङ्गारकव्रत)
မာရ္ကဏ္ဍေယက မင်္ဂလေရှ္ဝရသို့ ရောက်ရန် ဘုရားဖူးခရီးစဉ်အဆင့်ဆင့်ကို ဖော်ပြသည်။ ဤသီဝရိယာတည်ရာကို သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် မြေဘုတရ (မင်္ဂလ/အင်္ဂါရက) က တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ လဆန်းလပြည့်မတိုင်မီ ၁၄ ရက်နေ့တွင် သီဝ (ရှင်ကရ၊ ရှသိရှေခရ) သည် မင်္ဂလေရှ္ဝရအဖြစ် ထင်ရှားပေါ်ထွန်းကာ အလွန်အမင်း ဘက္တိကြောင့် ဆုတောင်းကို ချီးမြှင့်သည်။ မင်္ဂလက မွေးဘဝအဆက်ဆက် မပြတ်မလပ် ကရုဏာတော်ရစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းပြီး၊ မိမိသည် သီဝ၏ ကိုယ်ခန္ဓာချွေးမှ မွေးဖွားကာ ဂြိုဟ်များအတွင်း နေထိုင်သူဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ ထို့ပြင် ဒေဝတားတို့က မိမိကို အသိအမှတ်ပြု၍ ပူဇော်ကြစေလိုသည်။ သီဝက ဤနေရာ၌ ဘုရားရှင်ကို မင်္ဂလ၏ နာမဖြင့် ခေါ်ကြမည်ဟု ချီးမြှင့်ပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့နောက် မင်္ဂလက လိင်္ဂကို တည်ထောင်၍ ယောဂသတ္တိဖြင့် ပူဇော်သည်။ အခန်းသည် ထို့နောက် အကျင့်သီလနှင့် ဝရတအမိန့်များသို့ ပြောင်းလဲသည်။ မင်္ဂလေရှ္ဝရလိင်္ဂသည် ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ ပညာရှိတို့သည် တီရ္ထ၌ ဗြာဟ္မဏများကို ကျေနပ်စေကာ (ဇနီးနှင့်အတူ ပါဝင်သည့် ရိတုအခမ်းအနားများဖြင့်) အင်္ဂါရကဝရတကို ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။ ဝရတအဆုံးတွင် သီဝအတွက် လှူဒါန်းရမည့် အရာများ—နွား/နွားထီး၊ အနီရောင်အဝတ်အစား၊ သတ်မှတ်အရောင်ရှိ တိရစ္ဆာန်များ၊ ထီး၊ အိပ်ရာ၊ အနီပန်းကွင်းနှင့် လိမ်းဆေး—တို့ကို စိတ်သန့်ရှင်းစွာ ပေးလှူရမည်။ လဆန်းလဆုတ် နှစ်ဖက်လုံးတွင် ၄ ရက်နှင့် ၈ ရက်နေ့များ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ရန်နှင့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှုကို ရှောင်ရန်လည်း ဆိုသည်။ အကျိုးဖလမှာ ဘိုးဘွားများ ယုဂတစ်ခေတ်တိုင်အောင် ကျေနပ်ခြင်း၊ ကောင်းမွန်သော သားသမီးနှင့် ကောင်းသော အဆင့်အတန်းဖြင့် ထပ်မံမွေးဖွားခြင်း၊ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကိုယ်ရောင်တောက်ပခြင်း၊ နှင့် ဘက္တိဖြင့် အကြောင်းအရာကို ပုံမှန်ဖတ်ရွတ်သူတို့၏ အပြစ်ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။
Adhyaya 70
Ravi-kṛta Tīrtha on the Northern Bank of Revā (रविणा निर्मितं तीर्थम् — रेवोत्तरतीरमाहात्म्यम्)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ရေဝါ (နర్మဒါ) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် ရဝိ—နေမင်းက တည်ဆောက်ထားသည်ဟု ဆိုသော အလွန်တောက်ပသည့် တီရ္ထကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် ပာပ-ခ္ෂယ (အပြစ်ကင်းစင်ခြင်း) ကို ဖြစ်စေသော အထူးသန့်ရှင်းရာနေရာဖြစ်ပြီး၊ ဘာස්ကရာ (နေမင်း) သည် ကိုယ်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ် (svāṁśena) ဖြင့် ထိုမြောက်ဘက်ကမ်းတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အချိန်သတ်မှတ်ချက်ပါသော အမိန့်တော်များလာသည်—လစဉ်နေ့ရက်များထဲမှ အထူးသဖြင့် ဆဋ္ဌီ (၆)၊ အဋ္ဌမီ (၈) နှင့် စတုရ္ဒသီ (၁၄) တွင် ရေချိုး (snāna) ပြုလုပ်ကာ၊ ကွယ်လွန်သူတို့အတွက် ဘက္တိဖြင့် ရှရဒ္ဓ (preteṣu bhaktitaḥ) ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သည်။ အကျိုးဖလမှာ ချက်ချင်းသန့်စင်ခြင်းနှင့် နေမင်းလောက (Sūrya-loka) တွင် မြင့်မြတ်ခြင်း၊ ထို့နောက် ကောင်းကင်မှ ပြန်လည်မွေးဖွားရာတွင် သန့်ရှင်းသော မိသားစု၌ မွေးဖွား၍ ဥစ္စာပေါများခြင်းနှင့် မျိုးဆက်များတလျှောက် ရောဂါကင်းခြင်းတို့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 71
Kāmeśvara-tīrtha Māhātmya (कामेश्वरतीर्थमाहात्म्य) / The Glory of the Kāmeśvara Sacred Site
Mārkaṇḍeya continues instruction to Yudhiṣṭhira by introducing a sacred locus associated with Kāmeśvara, described as a place where the gaṇādhyakṣa—Gaurī’s powerful son—stands as a siddha presence. The chapter’s procedural core prescribes a devotional regimen: a worshipper characterized by bhakti and self-restraint should bathe (snāna) and perform abhiṣeka with pañcāmṛta, followed by incense and food-offerings (dhūpa, naivedya) and formal pūjā. The stated outcome is moral-ritual purification—release from ‘all sins’—and a calendrical specification highlights the eighth lunar day (aṣṭamī) of Mārgaśīrṣa as a potent time for bathing at this tīrtha. The closing doctrinal claim is pragmatic and intention-based: the result aligns with the worshipper’s aim—‘one attains the desire for which one worships’—thus integrating ethical discipline, ritual correctness, and intentionality within a phalaśruti economy.
Adhyaya 72
Maṇināgeśvara-tīrtha Māhātmya (मणिनागेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Origin Legend and Ritual Merits
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နားထောင်နေသော မင်းကို နర్మဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ မဏိနာဂေရှွရ (Maṇināgeśvara) သီရ္ထကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် နာဂ မဏိနာဂက သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် တည်ထောင်ထားပြီး အပြစ်ပျက်စီးစေသော သုဘ (အလွန်မင်္ဂလာ) သီဝလင်္ဂသန့်ရှင်းရာအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက “အဆိပ်ပြင်းသော မြွေတစ်ကောင်က အီရှွရ (Śiva) ကို မည်သို့ ပျော်ရွှင်စေနိုင်သနည်း” ဟု မေးရာမှ ကာရှျယပ၏ ဇနီးများ ကဒရုနှင့် ဝိနတာတို့၏ အုစ္စိုင်ဟ္ရှရဝတ် မြင်းအရောင်အပေါ် လောင်းကစားပုံ၊ လှည့်ဖြားမှုနှင့် အတင်းအကျပ်ကြောင့် မြွေများကို မြင်းမွှေးအနက်ရောင်လုပ်ခိုင်းပုံ၊ မိခင်၏ ကျိန်စာကို ကြောက်၍ အချို့မြွေများ ထွက်ပြေးကာ ရေဒေသအနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားပုံကို ရှေးဇာတ်ကြောင်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ မဏိနာဂသည် ကျိန်စာ၏ အကျိုးဆက်ကို ကြောက်ရွံ့၍ နర్మဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် တပဿ (austerities) ကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကာ မပျက်မယွင်းသော အတ္တကို ဦးတည်၍ သမาธိဝင်သည်။ ထိုအခါ သီဝ (Tripurāntaka) ပေါ်ထွန်းလာ၍ သူ၏ ဘက္တိကို ချီးကျူးကာ မကောင်းကြမ္မာမှ ကာကွယ်ပေးပြီး မြင့်မြတ်သော နေရာနှင့် မျိုးရိုးအကျိုးကျေးဇူးတို့ကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ မဏိနာဂ၏ တောင်းဆိုချက်အရ သီဝသည် အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်ဖြင့် ထိုနေရာတွင် တည်နေမည်ဟု သဘောတူကာ လင်္ဂတည်ထောင်ရန် အမိန့်ပေး၍ သီရ္ထ၏ အာဏာတည်မြဲမှုကို အခြေခံပေးသည်။ အခန်းသည် သတ်မှတ်တိထိများအပါအဝင် ပူဇော်ချိန်ကာလများ၊ အဘိသေကအတွက် ဒဓိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်) မဓု (ပျားရည်) ဂှရိတ (ထောပတ်ဆီ) က္ရှီရ (နို့) စသည့် ပစ္စည်းများ၊ ရှရဒ္ဓာ လမ်းညွှန်ချက်များ၊ ဒါနပစ္စည်းများနှင့် ပူဇော်သူတို့၏ စည်းကမ်းများကို စာရင်းပြုထားသည်။ နိဂုံးဖလသရုတိတွင် အပြစ်ကင်းစင်ခြင်း၊ ကောင်းမွန်သော နောက်ဘဝလမ်းကြောင်းများ၊ မြွေကြောက်ရွံ့မှုမှ ကာကွယ်ခြင်းတို့ကို ချီးမြှောက်ပြီး သီရ္ထမဟာတ္မကို နားထောင်ခြင်း/ရွတ်ဆိုခြင်းတွင် အထူးကောင်းကျိုးရှိကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 73
गोपारेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Gopāreśvara Tīrtha Māhātmya)
ဤအধ্যာယသည် မေးခွန်း–အဖြေ ပုံစံဖြင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယအား «နွား၏ကိုယ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော လိင်္ဂ» ဟု ခေါ်ဆိုသည့် လိင်္ဂသည် နర్మဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်း၊ မဏိနာဂအနီးတွင် အဘယ်ကြောင့် တည်ရှိသနည်း၊ ထို့ပြင် အပြစ်ပယ်ဖျက်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်းကို အကျဉ်းချုပ်ရှင်းပြရန် မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက စုရဘီ/ကပိလာ (နွား၏ မူရင်းပုံစံ) သည် လောကအကျိုးအတွက် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို ဘက်တိနှင့် သမาธိပြုခဲ့ကြောင်း၊ ရှီဝသည် နှစ်သက်၍ ထင်ရှားပေါ်လာကာ ထိုတီရ္ထ၌ နေထိုင်မည်ဟု ကတိပြုသဖြင့် တစ်ကြိမ်ရေချိုးခြင်းဖြင့်ပင် အလျင်အမြန် သန့်စင်နိုင်သော တီရ္ထအဖြစ် ကျော်ကြားလာကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်သက္ကာနှင့် ဒါနအကျင့်စည်းကမ်းများကို သတ်မှတ်သည်။ «ဂိုပါရေးရှဝရ-ဂိုဒါန» ကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ပြုလုပ်ကာ သတ်မှတ်ထားသည့် ရွှေ/အလှဆင်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ သင့်လျော်သော နွားကို အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏအား လှူဒါန်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ ကာလသတ်မှတ်ချက်များ (ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီ/အဋ္ဌမီ၊ အထူးသဖြင့် ကာရ္တိကလ) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထပ်ဆောင်းအဖြစ် ပရေတာကယ်တင်ရေးအတွက် ပိဏ္ဍဒါန၊ နေ့စဉ် ရုဒြနမസ്കာရဖြင့် အပြစ်ပျော်ကွယ်စေခြင်း၊ နှင့် ဝೃಷောတ္စရ္ဂ (နွားထီး လွှတ်/လှူ) သည် ပိတೃများအကျိုးပြု၍ ရှီဝလောက၌ နွားထီး၏ အမွှေးအရေအတွက်နှင့် အချိုးကျသည့် ကာလရှည် ဂုဏ်သိက္ခာရကာ နောက်တစ်ဖန် မင်္ဂလာရှိသော မွေးဖွားခြင်းကို ရစေကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် နర్మဒါတောင်ဘက်ကမ်းရှိ ဂိုပါရေးရှဝရတီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို လိင်္ဂ၏ အံ့ဖွယ်မူလဖြင့် ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 74
Gautameśvara-tīrtha Māhātmya (गौतमेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Revā’s Northern Bank
အခန်း ၇၄ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်၏ ဆွေးနွေးတင်ပြမှုအဖြစ် တီရ္ထ-မာဟာတ္မယကို တိုတောင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ နေရာမှာ ရေဝါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ အလွန်တင့်တယ်သန့်ရှင်းသော တီရ္ထတစ်ခုဖြစ်ပြီး «ဂေါတမေရှ္ဝရ» ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်း၏ မူလက စေ့ဂေါတမ ရှင်တော်က လူအများအကျိုးအတွက် တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကာ ပုရာဏသဘောအရ «ကောင်းကင်သို့တက်ရာ လှေကား» ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။ ဤအခန်းသည် ဘက္တိကို မြှင့်တင်၍ «လောကဆရာ» သခင်ဘုရား တည်ရှိရာနေရာသို့ ဘုရားဖူးသွားရန် ညွှန်ကြားပြီး အပြစ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် ကောင်းကင်တွင် နေထိုင်ခွင့်ကို ကတိပေးသည်။ ထို့ပြင် အောင်မြင်ခြင်း၊ ဒုက္ခပျောက်ကင်းခြင်း၊ မင်္ဂလာကံကောင်းမှု တိုးပွားခြင်းတို့ကဲ့သို့ လက်တွေ့အကျိုးများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲအတွက်တော့ ပိဏ္ဍတစ်ကြိမ် ဆက်ကပ်ခြင်းဖြင့် မျိုးရိုးသုံးဆက်ကို မြှောက်တင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘက္တိဖြင့် ပေးလှူသမျှသည် နည်းသော်လည်း များသော်လည်း ဂေါတမ၏ အာဏာတော်ကြောင့် အကျိုးတိုးပွားကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤတီရ္ထကို «တီရ္ထများအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး» ဟု သတ်မှတ်ကာ ရုဒ္ရ၏ မိန့်တော်အဖြစ် အတည်ပြု၍ ရှိုင်ဝသဘောတရားကို ခိုင်မာစေသည်။
Adhyaya 75
Śaṅkhacūḍa-tīrtha-māhātmya (Glory of the Śaṅkhacūḍa Tīrtha on the Narmadā)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက နర్మဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ အလွန်လေးစားကြည်ညိုသော တီရ္ထတစ်ခုကို «ရှင်ခချူဍ» ဟု ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှင်ခချူဍ ရှိနေကြောင်းနှင့် ဗိုင်နတေယ (ဂရုဍ) ၏ ကြောက်ရွံ့မှုမှ လုံခြုံရာကို ရှာဖွေရန် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားသည်။ ထို့နောက် ဘာသာရေးအခမ်းအနားအစီအစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ သဒ္ဓါရှိသူသည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် စိတ်တည်ငြိမ်မှုဖြင့် ချဉ်းကပ်ကာ နို့၊ ပျားရည်၊ ဂီ (ထောပတ်ဆီ) စသည့် မင်္ဂလာပစ္စည်းများဖြင့် အစဉ်လိုက် အဘိသေက (ရေချိုး/လောင်း) ပြုလုပ်ရမည်။ ထို့ပြင် ဘုရားရှေ့တွင် ညလုံးပေါက် ဂျာဂရဏ (ညအိပ်မပျော် စောင့်နေခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ပူဇော်မှုကို သာသနာတော်ကို ထိန်းသိမ်းသော ဗြာဟ္မဏများအား ဂုဏ်ပြုကာ ဒဓိဘက္တ (ဒဟိနှင့် ထမင်း) စသည့် အလှူဖြင့် ဖြည့်စွက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဂိုဒာန (နွားလှူ) ဖြင့် အဆုံးသတ်ရသည်။ ဤနွားလှူသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသန့်စင်စေသော အလှူဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ အဆုံးတွင် အကျိုးတရားကို ထူးခြားစွာ ဆိုသည်—ဤတီရ္ထ၌ မြွေကိုက်ဒဏ်ခံရသူကို စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ကူညီကယ်တင်ခြင်း ပြုသူသည် ရှင်ကရာ၏ မိန့်တော်အတိုင်း အမြင့်ဆုံးလောကသို့ ရောက်ကြောင်း ဖော်ပြကာ နေရာ၊ ကရုဏာနှင့် မောက္ခအကျိုးကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 76
Pāreśvara-Tīrtha Māhātmya and Parāśara’s Vrata on the Narmadā (Chapter 76)
မာရ္ကဏ္ဍေယက ရှင်ပရာရှရသည် နမ္မဒါမြစ်၏ မင်္ဂလာရှိသော ကမ်းပါးတွင် သားကောင်းရရန် ရည်ရွယ်၍ ပြင်းထန်သော တပသကို ကျင့်ကြံကြောင်း ပြောကြားသည်။ ဂေါရီ နာရာယဏီဟုလည်း ခေါ်ကြသော၊ သင်္ကရာ၏ မဟာဒေဝီဖြစ်သော မယ်တော်သည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ သူ၏ ဘက္တိကို ချီးမွမ်းကာ ဆုတောင်းပေးသည်—သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှု ပြည့်ဝ၍ ဝေဒပညာကို လေ့လာကာ သာသနာကျမ်းများတွင် ကျွမ်းကျင်သော သားတော်ကို ရမည်ဟု။ ပရာရှရက လူအများအကျိုးအတွက် မယ်တော်သည် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိနေပါစေဟု ထပ်မံ တောင်းဆိုရာ မယ်တော်က သဘောတူပြီး ထိုနေရာ၌ မမြင်ရသော အနေဖြင့် တည်နေသည်။ ထို့နောက် ပရာရှရသည် ပါရဝတီကို တည်ထောင်ပူဇော်ကာ သင်္ကရာကိုလည်း တည်ထောင်ပြီး ထိုဒေဝတားသည် မဖောက်ဖျက်နိုင်သကဲ့သို့ နတ်များတောင် ချဉ်းကပ်ရန် ခက်ခဲကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အခန်းသည် သန့်ရှင်း၍ စိတ်ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ကာမနှင့် ဒေါသကင်းသော အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား ဘက္တများအတွက် တီရ္ထအခြေပြု ဝရတကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ကောင်းမွန်သော လများနှင့် လပြည့်ဘက် (bright fortnight) ကို အထူးသင့်တော်ကြောင်း ဆိုပြီး အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးပူဇော်ခြင်း၊ မီးအလှူနှင့် ရိုးရာဘုရားပူဇော်အနုပညာများကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဘြာဟ္မဏများကို ငွေကြေး၊ ရွှေ၊ အဝတ်အထည်၊ ထီး၊ အိပ်ရာပစ္စည်း၊ ကွမ်း၊ အစားအစာ စသည့် ဒါနဖြင့် ဂုဏ်ပြုရန်နှင့် သြရာဒ္ဓ အစီအစဉ်ကို လမ်းညွှန်ကာ အမျိုးသမီးနှင့် ရှုဒ္ဒရများအတွက် အာမာ-သြရာဒ္ဓ ခွဲခြားချက်၊ ထိုင်ရာဦးတည်ချက် စည်းကမ်းတို့ကို ဆိုပြီး နောက်ဆုံးတွင် ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူသည် ကြီးမားသော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဖလသရုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 77
भीमेश्वरतीर्थे जपदानव्रतफलप्रशंसा | Bhīmeśvara Tīrtha: Praise of Japa, Dāna, and Vrata-Fruits
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ ရှင်၏ သာသနာရေး–ပူဇော်ရေးညွှန်ကြားချက်များကို ဘီမေရှ္ဝရ တီရ္ထအပေါ် အခြေခံ၍ ဖော်ပြထားသည်။ ဘီမေရှ္ဝရကို ပာပ-ခ္ရှယ (အပြစ်ပျောက်ကင်းခြင်း) ကို ဖြစ်စေသော တီရ္ထဟု ဆိုပြီး မင်္ဂလာသီလများကို ထိန်းသိမ်းသော ရှင်ပညာရှိများ စုဝေးလာရာနေရာဟု ချီးမွမ်းသည်။ လုပ်ဆောင်ရမည့် အစီအစဉ်မှာ—ဘီမေရှ္ဝရသို့ ချဉ်းကပ်ခြင်း၊ တီရ္ထတွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) နှင့် ဂျိတိန္ဒြိယတာ (အာရုံထိန်းချုပ်မှု) ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ထို့နောက် မန္တရ-ဇပကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး နေရှိစဉ် လက်မြှောက်ထားကာ “အက္ခရာတစ်လုံး မန္တရ” (ekākṣara) ကို တင်းကျပ်စွာ ဇပပြုရန် ဆိုသည်။ ထို့နောက် အပြစ်အကုန်အကျဆုံးရှုံးခြင်း၏ အကျိုး (phala) ကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြကာ မျိုးဘဝများစွာ စုဆောင်းလာသော အပြစ်များတိုင် ပျက်စီးနိုင်ကြောင်းနှင့် ဂါယတြီ-ဇပ၏ သန့်စင်အာနိသင်ကို အထူးချီးမွမ်းသည်။ ဇပကို ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ဝေဒိက/လောကိက မည်သည့်ပုံစံမဆို အညစ်အကြေးကို မီးက ခြောက်သွေ့မြက်ကို လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းစေနိုင်ကြောင်း ဥပမာပေးသည်။ သို့ရာတွင် “ဒေဝအာနုဘော်” ကို အကြောင်းပြ၍ အပြစ်လုပ်မိရန် မသင့်ကြောင်း သတိပေးပြီး မသိမှုသည် လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးနိုင်သော်လည်း အပြစ်ကို အကြောင်းပြမဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဤတီရ္ထ၌ ကိုယ့်စွမ်းအားအတိုင်း ပေးကမ်းသော ဒါနသည် အက္ခယ (မကုန်ခမ်း) အကျိုးကို ပေးကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 78
नारदतीर्थ-नारदेश्वर-माहात्म्य (Glory of Nārada’s Tīrtha and Nāradeśvara)
ဤအধ্যာယသည် မာရ္ကဏ္ဍေယနှင့် ယုဓိဋ္ဌိရတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တင်ပြထားသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက နာရဒက တည်ထောင်ထားသည်ဟု ဆိုသော အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထကို ဖော်ပြရာမှ ယုဓိဋ္ဌိရက မူလအကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ ထို့နောက် ဇာတ်ကြောင်းသည် ရေဝါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် နာရဒ၏ တပသ္ယာသို့ ရွှေ့ကာ၊ အီရှ္ဝရနှင့် သာသနာတော်ဆုံတွေ့ပြီး အီရှ္ဝရက ယောဂအောင်မြင်မှု၊ မလှုပ်မရှားသော ဘက်တိ၊ လောကများအနှံ့ ကိုယ်တိုင်သွားလာနိုင်ခြင်း၊ အတိတ်-ပစ္စုပ္ပန်-အနာဂတ် သုံးကာလသိမြင်မှုနှင့် သံစဉ်ပညာ (svara, grāma, mūrcchanā) ကျွမ်းကျင်မှုတို့ကို ပေးသနားပြီး နာရဒ၏ တီရ္ထသည် ကမ္ဘာကျော်၍ အပြစ်ဖျက်စီးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ရှီဝပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် နာရဒက လူလောကအကျိုးအတွက် ရှီဝ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်တစ်ရပ်ဖြစ်သော ရှူလင်ကို တည်ထောင်ကာ တီရ္ထကို ထူထောင်သည်။ ထို့ပြင် ဘုရားဖူးသွားရာတွင် အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ဘာဒြပဒ ကృష్ణ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် အစာရှောင်၍ ညလုံးနိုးနေခြင်း၊ အရည်အချင်းရှိသော ဘြာဟ္မဏအား ထီးလှူခြင်းကဲ့သို့ ဒါနပြုခြင်း၊ လက်နက်ကြောင့် သေဆုံးသူများအတွက် śrāddha ပြုခြင်း၊ ဘိုးဘွားများအတွက် ကပီလာနွားလှူခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများအား လှူဒါန်း၍ အစာကျွေးခြင်း၊ မီးအလင်းပူဇော်ခြင်းနှင့် ဘုရားကျောင်းတွင် ဘက်တိသီချင်း/အကဖြင့် ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ ဟောမနှင့် ဟဗျဝါဟန/အဂ္နိ (စိတ္ရဘာနု ဦးဆောင်သော ဒေဝတများနှင့်) ကို ပူဇော်ခြင်းသည် ဆင်းရဲမှုလျော့ပါးစေ၍ စည်းစိမ်ရရှိစေကြောင်း ချိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီး၊ ရေဝါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဤတီရ္ထသည် အကြီးမားဆုံး အပြစ်များကိုပါ ဖယ်ရှားပေးသည်ဟု အဆုံးသတ်အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 79
दधिस्कन्द-मधुस्कन्दतीर्थमाहात्म्य / The Māhātmya of Dadhiskanda and Madhuskanda Tīrthas
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သီရိမာရကဏ္ဍေယ ရှိတော်မှ မင်းတော်တစ်ပါးအား သာသနာရေးအကြံဉာဏ်အဖြစ် ဟောကြားထားသော သင်ကြားရေးဆန်သော ဝိညာဉ်ရေးဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ အပြစ်အညစ် (pāpa) ကို လျော့ပါးစေသော တီရ္ထနှစ်ခု—ဒဓိစ్కန္ဒ နှင့် မဓုစ్కန္ဒ—သို့ သွားရောက်ကာ အထူးကောင်းကျိုးရရှိမည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ဒဓိစ్కန္ဒတွင် ရေချိုးပြီးနောက် ဒွိဇ (dvija) အား ဒဓိ (နို့ချဉ်/curd) ကို ဒါနပြုရန် ဆိုထားသည်။ ထိုကောင်းမှုကြောင့် မျိုးဆက်များစွာအတွင်း ရောဂါကင်းခြင်း၊ အိုမင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်သောဒုက္ခကင်းခြင်း၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် မနာလိုမှုကင်းခြင်းတို့ကို ရရှိကာ “သန့်ရှင်းသော” မျိုးရိုးတွင် ဆက်လက်မွေးဖွားနိုင်မည်ဟု ဖော်ပြသည်။ မဓုစ్కန္ဒတွင် နှမ်းကို ပျားရည်နှင့် ရော၍ ဒါနပြုခြင်း၊ ထို့ပြင် ပျားရည်ရော ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ပူဇော်ခြင်းတို့သည် ယမမင်း၏ လောက/မြင်ကွင်းကို မျိုးဆက်များစွာ မတွေ့မမြင်ရစေခြင်းနှင့် သား၊ မြေး၊ မြေးတော်အထိ စည်းစိမ်တိုးတက်စေခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒဓိရော ပိဏ္ဍကို ထပ်မံညွှန်ကြားပြီး ရေချိုးပြီးနောက် တောင်ဘက်မျက်နှာမူ (dakṣiṇāmukha) ဖြင့် ကရိယာများ ပြုလုပ်လျှင် ဖခင်၊ အဖိုး၊ အဘိုးအဖိုးတို့သည် တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျေနပ်ကြောင်း အတိအလင်း ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 80
नन्दिकेश्वरतीर्थमाहात्म्य — Nandikeśvara Tīrtha Māhātmya
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတော်နားထောင်သူအား စိဒ္ဓ နန္ဒီနှင့် ဆက်နွယ်သော အထင်ကရ “နန္ဒိကေရှဝရ တီရ္ထ” ကို ဂရုပြုရန် ညွှန်ပြသည်။ နန္ဒီကို စည်းကမ်းတကျ ဘုရားဖူးခရီး၏ မော်ဒယ်အဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ရေဝါမြစ်ကို ရှေ့တန်းထားကာ တီရ္ထတစ်ခုမှ တီရ္ထတစ်ခုသို့ သွားရင်း တပစ် (တပဿ) ကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးသည်။ ဤအရှည်ကြာသော သာသနာရေးခရီးကြောင့် ရှီဝဘုရား ပီတိဖြစ်၍ အလိုတော်ပေးသည်။ နန္ဒီသည် ငွေကြေး၊ သားသမီး၊ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုတို့ကို မတောင်းဘဲ၊ ဘဝအဆက်ဆက်—even တိရစ္ဆာန်အဖြစ် ပြန်မွေးလာရသော်လည်း—ရှီဝဘုရား၏ ကြာပန်းခြေတော်ကို မလှုပ်မယှက် သဒ္ဓါဘက္တိဖြင့် ချစ်မြတ်နိုးနိုင်ခြင်းကိုသာ တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝဘုရား သဘောတူကာ အောင်မြင်သော ဘက္တကို မိမိ၏ နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ပြီး တီရ္ထ၏ အာဏာသက္ကာကို တည်ထောင်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဖလသြရုတိတွင်—ဤတီရ္ထ၌ ရေချိုးကာ မျက်စိသုံးပါး ရှီဝကို ပူဇော်လျှင် အဂ္နိဋ္ဌောမ ယဇ్ఞနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ တီရ္ထ၌ သေဆုံးခြင်းသည် ရှီဝနှင့် အတူနေထိုင်ခွင့်ရပြီး မပျက်စီးသော ကာလတစ်ခေတ်အတွင်း ရှည်လျားစွာ ခံစားရကာ၊ နောက်တစ်ဖန် သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုး၌ ဝေဒပညာရှိ၍ အသက်ရှည်စွာ ပြန်မွေးလာမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် တီရ္ထ၏ ရှားပါးမှုနှင့် အပြစ်ဖျက်စီးနိုင်သော အာနိသင်ကို ထပ်မံအလေးပေးထားသည်။
Adhyaya 81
Varuṇeśvara-tīrtha Māhātmya (Glory of Varuṇeśvara Shrine and Charity)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းကြီးအား ဗရုဏေရှ్వర တီရ္ထသို့ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာ၌ ဗရုဏသည် ဂိရိဇာနာထ (ရှီဝ) ကို တပသျာဖြင့် ပူဇော်ကာ ကೃစ္ချရ၊ စန္ဒြာယဏ စသည့် အကျင့်တပသျာများကို လိုက်နာ၍ စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထဝိနယကို သတ်မှတ်သည်—ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများအတွက် တർပဏ ပူဇော်ပြီး၊ သဒ္ဓါဖြင့် သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို ဝတ်ပြုသူသည် “ပရမဂတိ” သို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒါနအမိန့်အဖြစ် ရေခွက်/ရေဗူး (ကுண္ဍိကာ၊ ဝර්ဓနီ သို့မဟုတ် ရေထည့်အိုးကြီး) ကို အစာနှင့်အတူ လှူဒါန်းခြင်းကို ချီးမွမ်းကာ၊ ၁၂ နှစ်ကြာ စတရ ယဇ္ဈနာ၏ ကုသိုလ်နှင့် တူညီသည်ဟု ဖလရှရုတိ ပြောထားသည်။ အဆုံးတွင် အစာလှူဒါန်းခြင်းသည် ဒါနတို့ထဲတွင် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ချက်ချင်း စိတ်ပျော်ရွှင်စေသည်ဟု အထူးအလေးပေးသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ စိတ်ကို ပြုစုပျိုးထောင်ထားသူ သေဆုံးလျှင် ကမ္ဘာပျက်သုဉ်းချိန်အထိ ဗရုဏ၏ မြို့တော်၌ နေထိုင်ရပြီး၊ ထို့နောက် လူ့လောက၌ ပြန်လည်မွေးဖွားကာ အစာလှူဒါန်းသူအဖြစ် တည်ကြည်၍ အသက်တစ်ရာ ရှင်သန်မည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 82
Vahnītīrtha–Kauberatīrtha Māhātmya (Glory of the Fire Tīrtha and Kubera Tīrtha)
ဤအခန်းသည် သီရ္ထ (tīrtha) ဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားသဘောတရားကို သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက မင်းတော်တစ်ပါးအား ဟောကြားထားခြင်းဖြစ်သည်။ အစတွင် နမ္မဒါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ဝဟ္နီသီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ပြပြီး၊ ဟုတာရှန (အဂ္နိ) သည် ဒဏ္ဍက အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်သော အတိတ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုနောက်ပိုင်း ထိုနေရာတွင် သန့်စင်မှုရရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရေချိုးခြင်း၊ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ခြင်း၊ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများသို့ ပူဇော်အလှူပြုခြင်းတို့ကို စာရင်းပြု၍ အကျိုးဖလ (phala) ကို တိတိကျကျ ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ အချို့သော ကုသိုလ်ကံများကို မဟာဝေဒ ယဇ္ဈများနှင့် တန်းတူအကျိုးရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကုဗေရသီရ္ထသို့ ပြောင်းလဲကာ၊ ယက္ခများ၏ အရှင်အဖြစ် ကုဗေရ၏ အောင်မြင်မှုနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုး၍ ဂျဂဒ္ဂုရုကို အုမာနှင့်အတူ ပူဇော်ကာ၊ အထူးသဖြင့် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ရွှေကို လှူဒါန်းရန် ညွှန်ကြားပြီး ကုသိုလ်အရေအတွက်ကိုပါ ဆိုထားသည်။ အဆုံးတွင် «နမ္မဒါ သီရ္ထ ပဉ္စက» ကို ချီးမွမ်းကာ သေပြီးနောက် ရောက်ရာကောင်းမြတ်မှုများနှင့် ကမ္ဘာပျက်ကွယ်ချိန်တွင် အခြားရေများ လျော့နည်းသော်လည်း ရေဝါ (Reva) ၏ သန့်ရှင်းမှုသည် မပျက်မယွင်းတည်တံ့ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 83
हनूमन्तेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Hanūmanteśvara Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓျာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယနှင့် ယုဓိဋ္ဌိရတို့အကြား သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်ပြီး၊ ရေဝါ/နర్మဒါ မြစ်တောင်ဘက်ကမ်းရှိ ဟနုမန္တ/ဟနုမန္တေရှ္ဝရ တီရ္ထ၏ မဟာတ္မယကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်အညစ်ကိုပါ သန့်စင်ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုပြီး၊ ထူးမြတ်သော လိင်္ဂတော်တစ်ဆူ၏ အထင်ကရတည်နေရာကို အစဉ်တစိုက် ချီးမြှောက်ထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက “ဟနုမန္တေရှ္ဝရ” ဟူသော အမည်ရလာပုံကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ရာမ–ရာဝဏ စစ်ပွဲပြီးနောက် အကြောင်းအရာကို ပြောပြသည်။ ရက္ခသများကို အများအပြား သတ်ဖြတ်ခဲ့သဖြင့် ဟနုမာန်သည် အညစ်အကြေး၏ ဝန်ကို ထမ်းထားကြောင်း နန္ဒိနီက သတိပေးပြီး၊ နర్మဒါသို့ သွားကာ တပသ္ယာပြု၍ ရေချိုးသန့်စင်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဟနုမာန်က အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပူဇော်ဝတ်ပြုရာတွင် သီဝနှင့် ဥမာတို့ ပေါ်ထွန်း၍ နర్మဒါမဟာတ္မယနှင့် ဒർശနတော်ကြောင့် သန့်စင်ကြောင်း အာမခံကာ ကောင်းချီးများနှင့် ဟနုမာန်၏ ဂုဏ်ပုဒ်အမည်များကို ပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် ဟနုမာန်က ဆုတောင်းပြည့်စုံစေပြီး မဖျက်ဆီးနိုင်သော “ဟနုမာနီရှ္ဝရ/ဟနုမန္တေရှ္ဝရ” လိင်္ဂတော်ကို တည်ထောင်သည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် “မြင်သာသက်သေ” အဖြစ် စုပာရ္ဝ မင်းနှင့် သားတော် သတဘားဟု (သီလပျက်ကွက်သော အုပ်ချုပ်သူ) တို့၏ အကြောင်းကို ထည့်သွင်းသည်။ သတဘားဟုသည် ဟနုမန္တေရှ္ဝရတွင် အရိုးအကျန်များကို မြစ်ထဲနှစ်မြှုပ်ရန် တာဝန်ယူထားသော ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးကို တွေ့ပြီး၊ ထိုဘြာဟ္မဏက မင်းသမီးတစ်ဦး၏ အတိတ်ဘဝမှတ်မိမှုကို ပြောပြသည်—တောထဲတွင် သတ်ခံရသော ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အရိုးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းက ထိုတီရ္ထ၌ နర్మဒါထဲကျသွားရာမှ ကုသိုလ်ကြောင့် ကောင်းမွန်သော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုရပြီး ပြန်လည်လက်ထပ်ခြင်းကို တင်းကျပ်စွာ ရှောင်ကြဉ်လာသည်။ အရိုးစုဆောင်းနှစ်မြှုပ်ပူဇော်ခြင်းကို အရှ္ဝိန လ၊ မှောင်ဖက်ပက္ခ၊ သီဝနှင့် ဆက်နွယ်သော တိထိတွင် ပြုလုပ်ရန်၊ ညလုံးနိုးကြားဝတ်ပြု၍ နောက်တစ်နေ့ ရေချိုးရန် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ပြီး၊ လောဘနှင့် စိတ်ကပ်တွယ်မှုက သန့်စင်မှုကို တားဆီးနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဝတ်ပြုနည်းများကို သတ်မှတ်သည်—အဋ္ဌမီ၊ စတုရ္ဒသီ (အထူးသဖြင့် အရှ္ဝိန ကృష్ణ စတုရ္ဒသီ)၊ ပျားရည်-နို့၊ ဂhee၊ သကြားနှင့်ရောသော ဒဟိ၊ ကုရှရေတို့ဖြင့် အဘိသေက၊ စန္ဒနလိမ်းခြင်း၊ ဘိလွပင်ရွက်နှင့် ရာသီပန်းများ၊ မီးအလှူ၊ အရည်အချင်းပြည့် ဘြာဟ္မဏများဖြင့် ရှရဒ္ဓ ပြုခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ “ဂိုဒာန” ကို အမြင့်ဆုံးအလှူဟု ချီးမြှောက်ပြီး နွားကို “သဗ္ဗဒေဝမယီ” ဟု သဘောတရားဖော်ပြသည်။ ဟနုမန္တေရှ္ဝရကို အဝေးမှတောင် သတိရခြင်းကပင် အပြစ်ဒုက္ခ လျော့ပါးစေသည်ဟု ဖလပြောကြားသည်။
Adhyaya 84
Kapitīrtha–Hanūmanteśvara–Kumbheśvara Māhātmya (कपितीर्थ–हनूमन्तेश्वर–कुम्भेश्वर माहात्म्य)
အခန်း ၈၄ သည် မာရ္ကဏ္ဍေယာက ရှေးဟောင်းအကြောင်းအရာကို ပြန်လည်မှတ်မိ၍ ပြောကြားသည့် ကိလားသဘောင်အတွင်းရှိ သင်ကြားမှုတောင်းခံခြင်းနှင့် ချီးမြှင့်ခြင်းကို အခြေခံထားသည်။ ရာဝဏနောက်ပိုင်း ရက္ခသများ ပျက်စီး၍ သာသနာတရားနှင့် အစီအစဉ်ပြန်လည်တည်ငြိမ်လာသည့်အခါ ဟနုမာန်သည် ကိလားသသို့ ချဉ်းကပ်ရာတွင် နန္ဒီက အစပိုင်းတွင် တားဆီးသဖြင့် “ရက္ခသသတ်ခြင်းကြောင့် ကျန်ရှိသေးသော အပြစ်အနာ” နှင့် ၎င်းကို သန့်စင်ရန် ဘုရားဖူးလုပ်ငန်းများကို မေးမြန်းစေသည်။ ထို့နောက် ရှိဝက သန့်စင်ပေးသော မြစ်များကို ရေတွက်ပြပြီး ရေဝါမြစ်တောင်ဘက်ကမ်း၊ သောမနာထအနီးရှိ ထင်ရှားသော တီရ္ထသို့ သွားကာ ရေချိုးခြင်းနှင့် ပြင်းထန်သော တပဿာကျင့်ခြင်းဖြင့် အမှောင်ကဲ့သို့သော အပြစ်ကို ဖျောက်ဖျက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ရှင်ရှိဝသည် ဟနုမာန်ကို ဖက်လှမ်းကာ အပေးအယူ (ဗရ) ချီးမြှင့်ပြီး ထိုနေရာကို ကပိတီရ္ထဟု တည်ထောင်ကာ လင်္ဂအမည်ကို ဟနုမန္တေရှ္ဝရ ဟု ခေါ်စေသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်ဖယ်ရှားခြင်း၊ ပိတೃကရိယာ (ရှ္ရာဒ္ဓ) အကျိုးပေးခြင်းနှင့် ဒါနာ၏ အကျိုးကို များပြားစေခြင်းတို့တွင် ထူးကဲကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ရာမ၏ ရေဝါကမ်းဘေး တပဿာ (အထူးသဖြင့် ၂၄ နှစ်)၊ ရာမနှင့် လက္ခ္မဏတို့၏ လင်္ဂတည်ခြင်း၊ ရှင်ဣသီများက တီရ္ထရေများကို ကုမ္ဘထဲ စုစည်းသည့် မော်တီဖ်မှ ကုမ္ဘေရှ္ဝရ (ကလာကုမ္ဘ) ပေါ်ပေါက်လာခြင်းတို့ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဖလာရှ္ရုတိတွင် ရေဝါရေချိုး၏ အကျိုး၊ လင်္ဂဒർശန (လင်္ဂသုံးပါးမြင်ခြင်း မော်တီဖ်ပါ)၊ ရှ္ရာဒ္ဓအကျိုးကြောင့် ဘိုးဘွားများကို ရေရှည်မြှင့်တင်နိုင်ခြင်းနှင့် ဒါနာအမိန့်များ—အထူးသဖြင့် ဂိုဒါနာနှင့် တန်ဖိုးကြီး လှူဒါန်းမှုများ၏ အကျိုးသည် တည်တံ့ကြောင်း—ကို အသေးစိတ်ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဂျျောတိသ္မတီပူရီနှင့် အနီးဝန်းကျင်ရှိ ကုမ္ဘေရှ္ဝရနှင့် ဆက်စပ်လင်္ဂများကို စည်းကမ်းတကျ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် တိုက်တွန်းကာ ရေဝါခဏ္ဍ၏ သန့်ရှင်းမြေပုံအတွင်း စံပြဘုရားဖူးအချက်အချာအဖြစ် တီရ္ထကို တင်ပြသည်။
Adhyaya 85
सोमनाथतीर्थमाहात्म्य (Somānātha Tīrtha Māhātmya at Revā-saṅgama)
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ နర్మဒါ (ရေဝါ) တီရ္ထတစ်ခုသည် ကာသီနှင့်တူညီသော ပုဏ္ဏာရဟုဆိုကာ ဘြဟ္မဟတ္ယာကဲ့သို့ အကြီးမားဆုံး အပြစ်ကိုပါ ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက စကြဝဠာပေါ်ပေါက်ရာ မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းမှ ဒက္ခနှင့် လဝဒေဝတား သောမထိ ဆက်လက်ဖော်ပြပြီး၊ ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကြောင့် သောမ ကျဆင်းသွားသည့်အကြောင်းကို ပြောသည်။ သောမသည် ဘြဟ္မာထံ အကူအညီတောင်းရာ ဘြဟ္မာက ရေဝါ၏ ရှားပါးသော နေရာချုပ်များ၊ အထူးသဖြင့် မြစ်ဆုံရာ (သင်္ဂမ) တွင် တပဿာနှင့် ပူဇော်မှု ပြုရန် ညွှန်ကြားသည်။ သောမသည် ရှီဝကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ သဒ္ဓါဖြင့် ဆည်းကပ်ရာ ရှီဝပေါ်ထွန်းလာပြီး ဒုက္ခနှင့် အကြီးအကျယ် အပြစ်တို့ကို ဖယ်ရှားနိုင်သော အင်အားကြီး လင်္ဂ “သောမနာထ” ကို တည်ထောင်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဥပမာဇာတ်လမ်းတွင် မင်း ကဏ္ဝသည် သမင်ရုပ်ဖြင့်ရှိသော ဗြာဟ္မဏကို သတ်မိသဖြင့် ဘြဟ္မဟတ္ယာဒုက္ခ ခံရပြီး၊ ရေဝါမြစ်ဆုံသို့ ရောက်ကာ ရေချိုး၍ သောမနာထကို ပူဇော်သည်။ ထိုအခါ အနီရောင်ဝတ်ဆင်သည့် မိန်းကလေးအဖြစ် ပုံဖော်လာသော ဘြဟ္မဟတ္ယာကို တွေ့ရသော်လည်း တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အပြစ်ဒဏ်မှ လွတ်မြောက်သည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် ဝရတအမိန့်များကို ဖော်ပြပြီး—လဝနေ့အချို့တွင် အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်း၊ ပဉ္စာမೃတ အဘိသေက၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ မီးအလင်း၊ သီချင်းတီးဝိုင်း၊ သင့်လျော်သော ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့် သီလကျင့်ဝတ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဖလသရုတိအရ သောမနာထတီရ္ထ၌ ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၊ နာကြားခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးခြင်းတို့သည် မဟာအပြစ်များကို သန့်စင်ကာ ကျန်းမာရေး၊ စည်းစိမ်နှင့် မြင့်မားသော လောကများကို ပေးကြောင်းဆိုပြီး၊ သောမက နေရာအမျိုးမျိုးတွင် လင်္ဂများစွာ တည်ထောင်ကာ ဒေသခံယာဉ်တော်ကို ရှိုင်ဝကွန်ယက်ကြီးနှင့် ချိတ်ဆက်ထားကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 86
Piṅgaleśvara-pratiṣṭhā at Piṅgalāvarta (Agni’s Cure at Revā)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ရေဝါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဆုံမှတ်အနီး ပိင်္ဂလာဝရ္တ၌ တည်သော ပိင်္ဂလေရှ္ဝရ၏ မူလအကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဟဗျဝါဟန (အဂ္နိ) သည် ရုဒြ၏ သုက္ကရည်ကြောင့် လောင်ကျွမ်းဒဏ်ခံရ၍ ရောဂါဖြစ်သွားသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ အဂ္နိသည် ဘုရားဖူးခရီးစဉ်အဖြစ် ရေဝါသို့ ရောက်လာကာ အချိန်ရှည်ကြာ တပသျာပြင်းထန်စွာ ကျင့်ပြီး လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ်ခံယူသည့် အဆင့်ထိ တည်ကြည်သည်။ သီဝက ပီတိဖြစ်၍ အလိုတော်ပေးရာတွင် အဂ္နိက ရောဂါပျောက်ကင်းစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ သီဝက ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ အဂ္နိသည် ချက်ချင်းပင် ဒေဝရုပ်သို့ ပြန်လည်ရရှိသည်။ ကျေးဇူးတင်လျက် အဂ္နိက ပိင်္ဂလေရှ္ဝရကို ပရတိဋ္ဌာပြုတည်ထောင်ကာ နာမပူဇာနှင့် စတုတ္ထာများဖြင့် ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိသဘောဖြင့်—ဒေါသကို အနိုင်ယူကာ ထိုနေရာ၌ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုသူသည် ထူးကဲသော အကျိုးရလဒ်များရပြီး ရုဒြတူသော အဆင့်သို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် အလှဆင်ထားသော ကပိလာနွားနှင့် နွားကလေးကို သင့်လျော်သော ဗြာဟ္မဏအား ဒါနပြုခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော ဂိုးလ်သို့ ပို့ဆောင်ကြောင်း ချီးကျူးထားသည်။
Adhyaya 87
ऋणमोचनतीर्थमाहात्म्य (R̥ṇamocana Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Debt-Removing Pilgrimage Site
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မင်းကို ရေဝါ (နာမဒာ) မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော တီရ္ထတစ်ခုဖြစ်သည့် «ရဏမိုစန» သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို ဗြဟ္မာဝంశဆိုင်ရာ ရှင်သန့်များ၏ အစည်းအဝေးများက တည်ထောင်ထားသည်ဟု ဖော်ပြကာ ပူဇော်ပွဲနှင့် သာသနာရေးအခွင့်အာဏာကို အတည်ပြုထားသည်။ ဟောပြောချက်၏ အဓိကမှာ «အကြွေး» (ṛṇa) များကို ဘာဝနာနှင့် သဒ္ဓါဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်းဖြစ်သည်။ အကျင့်ပြုသူက ခြောက်လကြာ ပိတೃ-တရ္ပဏ (pitṛ-tarpaṇa) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ဆောင်ရွက်ပြီး နာမဒာရေတွင် ရေချိုးပါက နတ်များ၊ ဘိုးဘွားများနှင့် လူသားများအပေါ်ရှိ တာဝန်အကြွေးများမှ လွတ်မြောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ အကျိုးရလဒ်များသည် ထိုနေရာတွင် သစ်သီးကဲ့သို့ «မြင်နိုင်သော» အဖြစ် ပေါ်လွင်လာသည်ဟု ဖော်ပြကာ ကမ္မနိယာမ၏ တရားကို အားပေးသည်။ သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်စည်းကမ်းမှာ စိတ်တစ်ခုတည်းထားခြင်း၊ အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ပူဇော်နည်းဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်းနှင့် ဂိရိဇာပတိ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အဆုံးသတ်အကျိုးမှာ «အကြွေးသုံးပါး» (ṛṇa-traya) မှ လွတ်မြောက်၍ ကောင်းကင်ဘုံတွင် နတ်တော်ကဲ့သို့ တောက်ပသော အခြေအနေကို ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။
Adhyaya 88
Kapila-Tīrtha and Kapileśvara Pūjā (कापिलतीर्थ–कपिलेश्वरपूजा)
ဤအধ্যာယတွင် ကပိလရိရှီက တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော ကာပိလတီရ္ထ (Kāpilatīrtha) ကို “အပြစ်အားလုံးဖျက်သိမ်းရာ” (sarvapātakanāśana) ဟု ချီးမြှောက်၍ ဘုရားပူဇော်နည်းနှင့် ဖလအကျိုးကို ဖော်ပြသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက မင်းတစ်ပါးအား လပြည့်ဘက် အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီတို့တွင် အထူးသဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ကာ ဒေဝတားဝန်ဆောင်မှု ပြုရန်၊ ကပိလာနွားနို့နှင့် ဂျီဖြင့် အဘိသေက ပြုရန် သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် သရီးခဏ္ဍ စန္ဒန်လိမ်းကာ အနံ့မွှေးသော အဖြူပန်းများဖြင့် ပူဇော်ရန်၊ ပူဇော်သူသည် ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ထားရမည် (jitakrodha) ဟု ဆိုသည်။ ဖလရှုတိအရ ကပိလေရှ္ဝရကို ကိုးကွယ်သူသည် ယမ၏ အပြစ်ဒဏ်ဒေသများကို မရောက်ရ၊ ပညာရှိတို့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ် ညှဉ်းပန်းရုပ်ပုံများ မတွေ့ရဟု ကာကွယ်ကောင်းချီးပေးထားသည်။ ထို့ပြင် ရေဝါမြစ်၏ ကုသိုလ်ရေတွင် ရေချိုးပြီးနောက် မင်္ဂလာရှိသော ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးကာ ဒါန—နွား၊ အဝတ်အစား၊ နှမ်း၊ ထီး၊ အိပ်ရာ—တို့ကို ပေးလှူရန်၊ ထိုသို့ဖြင့် မင်းသည် ဓမ္မိက ဖြစ်လာမည်ဟု ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် တေဇောအားကောင်းခြင်း၊ သားသမီးအသက်ရှင်တည်မြဲခြင်း (jīvatputra)၊ စကားချိုမြိန်ခြင်းနှင့် ရန်သူအဖွဲ့မရှိခြင်းတို့ကို အကျိုးအဖြစ် ဆိုထားသည်။
Adhyaya 89
पूतिकेश्वरमाहात्म्य (Glory of Pūtikēśvara)
Chapter 89 presents a concise tīrtha-māhātmya in which Mārkaṇḍeya instructs a ruler to visit the eminent shrine of Pūtikēśvara on the southern bank of the Narmadā, described as efficacious for the attenuation of all pāpa. The discourse anchors the site’s authority in a foundation narrative: Jāmbavān establishes the liṅga for the welfare of beings (lokānāṃ hitārthinā). A linked etiological episode references King Prasenajit and a jewel associated with his chest; when the gem is forcefully removed or cast away, a wound manifests, and the tīrtha becomes the setting where austerity (tapas) leads to healing—becoming ‘woundless’ (nirvraṇa). The chapter then shifts from legend to prescription: devotees who bathe there with bhakti and worship Parameśvara are said to obtain desired aims. It highlights calendrical devotion—especially on Kṛṣṇāṣṭamī and Caturdaśī—stating that those who regularly worship the deity do not go to Yama’s abode, a standard phalaśruti-style assurance framed within Purāṇic moral causality.
Adhyaya 90
चक्रतीर्थ-माहात्म्य (Cakratīrtha Māhātmya) and जलशायी-तीर्थ (Jalśāyī Tīrtha) on the Revā/Narmadā
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရကဏ္ဍေယက ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးမြန်းချက်ကို ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စက်ကရတီရ္ထ (Cakratīrtha) ၏ မူလ၊ ဗိဿဏု၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အာနုဘော်နှင့် ရေဝါ/နာမဒါမြစ်နှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ဖလကို ဖော်ပြသည်။ တာလမေဃဟု ခေါ်သော အင်အားကြီး ဒိုင်တျာက ဒေဝများကို ဖိနှိပ်သဖြင့် ဒေဝများသည် ပထမ ဗြဟ္မာထံ၊ ထို့နောက် နို့သမုဒ္ဒရာ (Kṣīroda) တွင် ရေထဲအိပ်တော်မူသော Jalśāyī အဖြစ် ချီးမွမ်းခံရသည့် ဗိဿဏုထံ သွားရောက် အကူအညီတောင်းကြသည်။ ဗိဿဏုသည် ကမ္ဘာလောက စည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် သဘောတူကာ ဂရုဍပေါ်စီး၍ ဒိုင်တျာနှင့် တိုက်ခိုက်သည်။ အာယုဓများကို တစ်ဆင့်တစ်ဆင့် တုံ့ပြန်သုံးစွဲပြီး နောက်ဆုံးတွင် သုဒർശနစက်ကရကို လွှတ်၍ အနိုင်ရသည်။ အောင်ပွဲပြီးနောက် စက်ကရသည် Jalśāyī တီရ္ထအနီး ရေဝါရေထဲသို့ ကျရောက်ကာ “သန့်စင်” သွားသည်ဟု ဆိုကြပြီး ထိုကြောင့် တီရ္ထ၏ အမည်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် လိုက်နာရမည့် ဓမ္မညွှန်ကြားချက်များကို ဖော်ပြသည်—မင်္ဂလာကာလ (အထူးသဖြင့် မာရ္ဂရှီရ္ṣ လနှင့် အလင်းဘက် ဧကာဒသီ), ဘက္တိဖြင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း, ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒေဝတော်ကို ဖူးမြင်ခြင်း, ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်း, ပရဒက္ခိဏာ, ပူဇော်သက္ကာနှင့် အရည်အချင်းပြည့် ဘြာဟ္မဏများနှင့်အတူ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် tiladhenu (နှမ်းနွား) ဒါနပွဲ၏ စည်းကမ်း၊ ဒါနရှင်၏ သမာဓိနှင့် သေပြီးနောက် ကြောက်မက်ဖွယ် လောကများကို ကျော်လွန်နိုင်မည်ဟု ကတိပေးချက်တို့ကို ဆိုပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဤအဓ್ಯಾಯကို နားထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဆိုခြင်းက သန့်စင်မှုနှင့် ကုသိုလ်တိုးပွားစေသည်ဟု phalaśruti ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 91
चण्डादित्य-तीर्थ-माहात्म्य (Glory of the Caṇḍāditya Tīrtha)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီသည် မင်းတစ်ပါးအား စန္ဒာဒိတျသို့မဟုတ် စန္ဒဘ္ဟာနုဟု ခေါ်သော နေဘုရား (ဘ္ဟာစကရ) ၏ တည်ထောင်ထားသည့် ရုပ်ပုံနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အလွန်သန့်စင်ပေးနိုင်သော တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် အာနုဘော်ကို ပြောကြားသည်။ အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းအရ ကြမ်းတမ်းသော ဒိုင်တျာများ စန္ဒ နှင့် မုဏ္ဍ တို့သည် နర్మဒါမြစ်၏ မင်္ဂလာရှိသော ကမ်းပါး၌ တာပသ (tapas) ကို ရှည်လျားစွာ ပြုလုပ်ကာ လောကသုံးပါး၏ အမှောင်ကို ဖယ်ရှားပေးသူ နေဘုရားကို သမာဓိဖြင့် အာရုံစိုက်ကြသည်။ ထောင်ရောင်ခြည်ရှိသော နေဘုရား စဟသ္ရాంశု သည် နှစ်သက်၍ အလိုဆန္ဒပေးရာ၌ သူတို့က ဒေဝတားအားလုံးက မနိုင်နိုင်ခြင်းနှင့် အချိန်မရွေး ရောဂါကင်းစင်ခြင်းကို တောင်းဆိုသည်။ နေဘုရားက ပေးအပ်ပြီးနောက် သူတို့၏ ဘက္တိဖြင့် တည်ထောင်ခြင်း (sthāpanā) ကြောင့် ထိုနေရာ၌ စန္ဒာဒိတျအဖြစ် တည်ရှိလာသည်။ ထို့နောက် ဘုရားဖူးသွားရာ နည်းလမ်းနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ပြသည်။ အတ္တမစိဒ္ဓိ (ātma-siddhi) အတွက် လာရောက်၍ ဒေဝ၊ လူနှင့် ဘိုးဘွားတို့အတွက် တർပဏ (tarpaṇa) ပြုလုပ်ကာ ဂီ (ghee) မီးအိမ်ကို အထူးသဖြင့် လဆန်း/လဆုတ် ဆဋ္ဌမနေ့ (ṣaṣṭhī) တွင် ပူဇော်ရမည်။ စန္ဒဘ္ဟာနု၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို နားထောင်သူသည် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ကာ နေဘုရား၏ နဂရ/လောကသို့ ရောက်ရှိပြီး အမြဲတမ်း အောင်မြင်ခြင်းနှင့် ရောဂါကင်းစင်ခြင်းကို ရရှိမည်ဟု ဖလသြုတိက ကတိပေးသည်။
Adhyaya 92
Yamahāsya-tīrtha Māhātmya (यमहास्यतीर्थमाहात्म्य) — Theological Discourse on the ‘Yamahāsya’ Shrine on the Narmadā
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယကို နရမဒါမြစ်ကမ်းရှိ “ယမဟာသျ” (ယမ၏ ရယ်သံ) ဟူသော တီရ္ထ၏ မူလအကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ယမ (ဓမ္မရာဇ) သည် ရေဝါ၌ ရေချိုးရန် အရင်ရောက်လာပြီး တစ်ကြိမ်မြုပ်ရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်အာနိသင်ကြီးမားသည်ကို မြင်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် မကောင်းမှုများဖြင့် လေးလံသူများက မိမိ၏ လောကသို့ ရောက်လာကြသော်လည်း ရေဝါ-သ္နာနသည် ကောင်းမြတ်သော (ဗိဿနုဘဝသို့တိုင်) အခြေအနေသို့ ပို့ဆောင်သည်ဟု ချီးမွမ်းခံရခြင်းကို စဉ်းစားကာ၊ မြင်နိုင်စွမ်းရှိလျက် သန့်ရှင်းသော မြစ်ကို မမြင်မိသူများကို ရယ်မောသည်။ ထိုနေရာ၌ “ယမဟာသေဿဝရ” ဟူသော ဣශ්ဝရကို တည်ထောင်ပြီး ထွက်ခွာသွားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် အကျင့်ဝတ်ကိုလည်း သတ်မှတ်သည်—အရှ္ဝိနလတွင် ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီနေ့၌ သဒ္ဓါဖြင့် အစာရှောင်၍ ညလုံးနိုးကြားကာ ဂhee မီးအိမ်ဖြင့် ဒေဝတাকে နိုးထစေရာ၊ အပြစ်အမျိုးမျိုးကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒါနာအခြေပြု သီလညွှန်ကြားချက်များကို ဖော်ပြပြီး အမావာသျာနေ့၌ ဒေါသကို အနိုင်ယူထားသော (jita-krodha) စိတ်ဖြင့် ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုကာ ရွှေ/မြေ/နှမ်း၊ အနက်ရောင် သမင်အရေ၊ နှမ်း-နွား၊ ထူးခြားစွာ “ကျွဲ-နွား” ဒါနာကို အစီအစဉ်အသေးစိတ်ဖြင့် ပေးလှူရန် ဆိုသည်။ ယမလောက၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဒဏ်ခတ်မှုများကို စာရင်းပြုကာ တီရ္ထနှင့် ဒါနာ၏ အာနိသင်ဖြင့် အားလုံး သက်သာပျောက်ကင်းကြောင်း ပြန်လည်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်သည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် ဤအကြောင်းကို ကြားရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ကင်းစင်ကာ ယမ၏ နေရာကို မမြင်ရတော့ကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 93
कल्होडीतीर्थमाहात्म्य (Kalhoḍī Tīrtha Māhātmya)
ဤအခန်းတွင် မာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ယုဓိဋ္ဌိရအား ရေဝါ (နర్మဒါ) မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ ကလ္ဟိုဍီ-တီရ္ထ ဟုခေါ်သော ထင်ရှားမြတ်နိုးဖွယ် ဘုရားဖူးနေရာအကြောင်း ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် ဘာရတနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် အပြစ်ကိုဖယ်ရှားသန့်စင်ပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဂင်္ဂါမြစ်နှင့်တူသကဲ့သို့ ချီးမွမ်းခံရပြီး၊ သာမန်လူတို့ လွယ်ကူစွာ မရောက်နိုင်သည့်နေရာဟု ဖော်ပြကာ ထူးကဲသော သန့်ရှင်းမြတ်စွာကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ထို့ပြင် «ဤသည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထဖြစ်သည်» ဟူသော စူလင် (ရှီဝ) ၏ မိန့်တော်အဖြစ် အာဏာတည်စေပြီး၊ ဂင်္ဂါ (ဇာဟ္နဝီ) သည် တိရစ္ဆာန်ရုပ်ဖြင့် လာရောက်ရေချိုးခဲ့သည်ဟူသော ဒဏ္ဍာရီက ထိုနေရာ၏ ကျော်ကြားမှုကို ရှင်းလင်းပေးသည်။ အပြည့်လအချိန်တွင် သုံးညတာ ဝရတကျင့်ရန်နှင့် ရာဇသ၊ တမသ၊ ဒေါသ၊ ဟန်ဆောင်မှု/အလှပြမှု၊ မနာလိုမှုတို့ကို အတွင်းစိတ်မှ စည်းကမ်းတကျ စွန့်လွှတ်ရန် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘုရားဝတ်ပြုနည်းတွင် သုံးရက်တိုင်တိုင် တစ်နေ့သုံးကြိမ် နတ်တော်ကို နွားကလေးပါသော နွားမှရသော နွားနို့ဖြင့် ရေချိုးပေးကာ ကြေးအိုးတွင် ပျားရည်ရော၍ «oṃ namaḥ śivāya» ဟူသော ရှိုင်ဝ မန္တရကို ရွတ်ဆိုရသည်။ အကျိုးဖလအဖြစ် ကောင်းကင်ဘုံရောက်ခြင်းနှင့် နတ်သမီးတို့နှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်းကို ကတိပြုသကဲ့သို့၊ မှန်ကန်စွာ ရေချိုးပြီး ကွယ်လွန်သူအတွက် ဒါနပြုသူတို့၏ ဘိုးဘွားများလည်း စိတ်ကျေနပ်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထူးခြားသော ဒါနမှာ အဖြူရောင် နွားကလေးပါသော နွားကို အဝတ်အစားဖြင့် အလှဆင်၍ ရွှေပေါ်တင်ကာ သန့်ရှင်းပြီး အိမ်ထောင်သစ္စာကို ထိန်းသိမ်းသော ဗြာဟ္မဏအား လှူဒါန်းခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုကောင်းမှုကြောင့် ရှမ္ဘဝ-လောက (ရှီဝနှင့်ဆိုင်သော လောက) သို့ ရောက်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 94
नन्दितीर्थ-माहात्म्य (Nanditīrtha Māhātmya)
ဤအধ্যာယတွင် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ ရှင်သည် ယုဓိဋ္ဌိရအား နർമဒါမြစ်ကမ်းရှိ နန္ဒိတီရ္ထသို့ သွားရောက်ဘုရားဖူးရန် လမ်းစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထိုတီရ္ထသည် မင်္ဂလာရှိ၍ အပြစ်အကုန်ဖယ်ရှားနိုင်သော အထူးသန့်ရှင်းရာနေရာဟု ဆိုကာ၊ ရှေးက နန္ဒင် (ရှီဝ၏ အစေခံ) က တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အာနုဘော်တော်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နန္ဒိနာထ၌ တစ်ညတစ်နေ့ (ahorātra-ūṣita) နေရန်ကို ညွှန်ကြားပြီး အချိန်ကန့်သတ်နေထိုင်ခြင်းက ပူဇော်မှုအာနုဘော်ကို တိုးစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် နန္ဒိကေရှဝရအား ပဉ္စောပစာရပူဇာ (pañcopacāra-pūjā) ဖြင့် ဝတ်ပြုကာ၊ ဗြာဟ္မဏများထံ ရတနာများကို ဒါနအဖြစ် ပေးလှူရန် အကြံပြုသည်။ အကျိုးဖလမှာ ပိနာကင် (ရှီဝ) နေထိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးအာဝါသသို့ ရောက်ရှိပြီး အပြည့်အဝ ချမ်းသာသုခနှင့် အပ္စရာများနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ ခံစားရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 95
Badrikāśrama–Narmadā-tīra: Śiva-liṅga-sthāpana, Vrata, and Śrāddha-Vidhi (Chapter 95)
မာရ္ကဏ္ဍေယက မင်းသားအား သမ္ဘူက ယခင်က ချီးမွမ်းထားသော အထူးမြတ်သော ဘဒရိကာရှရမ တီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို နရ-နာရာယဏနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြပြီး၊ ဇနာရ္ဒနကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်ကာ သတ္တဝါအားလုံးတွင် (အဆင့်အတန်း အလွန်ကွာခြားသူများအထိ) တူညီမှုကို မြင်နိုင်သူသည် ဘုရားတို့နှစ်သက်ရာ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နရ-နာရာယဏက အာရှရမကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ လောကအကျိုးအတွက် သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို ထိုနေရာ၌ တည်စေကြောင်း၊ တြိမူရ္တိနှင့် ဆက်စပ်သော လင်္ဂသည် ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းနှင့် မောက္ခကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အခန်းတွင် ဝတ္တရားစည်းကမ်းများကို သတ်မှတ်သည်—သန့်ရှင်းမှု၊ တစ်ညစာ အစာရှောင်ခြင်း၊ ရာဇသနှင့် တမသကို စွန့်ကာ သတ္တဝိက စိတ်ထားကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ လအဆင့်သတ်မှတ်ရက်များတွင် ညလုံးနိုးကာ ဗြတကျင့်ခြင်း (မဓုမాస အဋ္ဌမီ၊ လနှစ်ဖက်စလုံးရှိ စတုရ္ဒသီ၊ အရှွင်လကို အထူးအလေးပေး) တို့ဖြစ်သည်။ ရှီဝအဘိသေကကို ပဉ္စာမೃတ (နို့၊ ပျားရည်၊ ဒဟိ၊ သကြား၊ ဂျီ) ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဖော်ပြသည်။ သဒ္ဓါဖြင့် မြင်တွေ့သူသည် ရှီဝနှင့် နီးကပ်မှု၊ အိန္ဒြလောကဆိုင်ရာ အကျိုးများ ရရှိမည်ဟု ဆိုပြီး၊ Śūlapāṇi ကို မပြည့်စုံသော်လည်း နမස්ကာရပြုခြင်းက ချည်နှောင်မှုကို လျော့စေကာ “namaḥ śivāya” ကို တည်ကြည်စွာ ဂျပပြုခြင်းက ကုသိုလ်ကို တည်ငြိမ်စေကြောင်း ပြောသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် နရမဒါရေဖြင့် ဆရာဒ္ဓပြုနည်းကို ရှင်းလင်းကာ အရည်အချင်းပြည့် ဘြဟ္မဏများကိုသာ လက်ခံသူအဖြစ် ရွေးချယ်ရန်၊ အကျင့်ပျက် သို့မဟုတ် မသင့်တော်သူများကို ဖယ်ရှားရန် အလေးပေးသည်။ ရွှေ၊ အစားအစာ၊ အဝတ်အထည်၊ နွား၊ နွားထီး၊ မြေ၊ ထီးနှင့် သင့်လျော်သော ပစ္စည်းများကို ဒါနပြုရန် အကြံပြု၍ ကောင်းကင်ရောက်မှုကို ဆိုသည်။ ထို့အပြင် တီရ္ထအနီး သို့မဟုတ် ထိုနေရာ၌ (ရေကြောင့် သေဆုံးခြင်းအပါအဝင်) သေဆုံးပါက ရှီဝ၏ နေရာသို့ ရောက်ကာ ဒေဝလောကများတွင် ကြာရှည်နေပြီး နောက်တစ်ဖန် အင်အားရှိသော မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ တီရ္ထကို မှတ်မိ၍ ထပ်မံလာရောက်မည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 96
Koṭīśvara-tīrtha Māhātmya (कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Theological Account of the Koṭīśvara Pilgrimage Site
မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီသည် မင်းတော်မေးမြန်းသူအား အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်သော ကိုဋီဤශ්ဝရ (Koṭīśvara) သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဤအခန်းတွင် “ရိရှီတစ်ကုဋေ” စုဝေးခဲ့သည့်နေရာဟု ဖော်ပြကာ တီရ္ထ၏ အာဏာတရားနှင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ထူထောင်ထားသည်။ ထို့နောက် ထင်ရှားသော ရိရှီများနှင့် မင်္ဂလာဝေဒမంత్రများကို ရွတ်ဖတ်တတ်သော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ပညာရှင်များက တိုင်ပင်၍ လူသတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးကာကွယ်ရေးအတွက် သင်္ကရာ (လင်္ဂ/ရှီဝတော်၏ တည်ရှိမှု) ကို ထိုနေရာတွင် တည်ထောင်ကြသည်။ ထိုဘုရားကျောင်းကို ချည်နှောင်မှုကို ဖြေရှင်းပေးပြီး သံသရာကို ဖြတ်တောက်ကာ သတ္တဝါတို့၏ ဒုက္ခကို လျော့ပါးစေသူဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ အထူးဝတ်ပြုမှုအဖြစ် လပြည့်နေ့တွင် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုး (snāna) ပြုရန်ကို ထောက်ပြပြီး အထူးသဖြင့် သြဝဏ လပြည့် (Śrāvaṇa Pūrṇimā) ကို အလေးထားသည်။ ထို့ပြင် တရ္ပဏနှင့် ပိဏ္ဍဒါနကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပိတೃများသည် ကမ္ဘာပျက်သုဉ်းချိန်အထိ မကုန်ခန်းသော ကျေနပ်မှုကို ရရှိကြသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ရေဝါမြစ်ကမ်းပါးရှိ ထိုနေရာကို “လျှို့ဝှက်” သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘိုးဘွားဆိုင်ရာ တည်နေရာဟု ဖော်ပြကာ ရိရှီများက တည်ဆောက်ထားပြီး သတ္တဝါအားလုံးအတွက် မောက္ခကို ပေးစွမ်းသည်ဟု ကြေညာသည်။
Adhyaya 97
Vyāsatīrtha-prādurbhāvaḥ — Origin and Merit of Vyāsa Tīrtha (व्यासतीर्थप्रादुर्भावः)
ဤအধ্যာယသည် သင်ကြားရေးဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး မာရကဏ္ဍေယက ရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရအား «ဗျာသတီရ္ထ» ကို ရှားပါး၍ မဟာပုဏ္ဏားရှိသော တီရ္ထအဖြစ် မိတ်ဆက်သည်။ ၎င်းကို «အလယ်ကောင်းကင်၌ တည်ရှိသည်» (antarikṣe) ဟု ဆိုရာမှာ ရေဝါ/နർമဒါ၏ အံ့ဩဖွယ် အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းရှည်တွင် ပရာရှရ၏ တပဿာနှင့် လှေကူးမိန်းကလေးကို တွေ့ဆုံခြင်း၊ ထိုမိန်းကလေးသည် မင်းမျိုးမင်းနွယ် (စတျဝတီ/ယောဇဏဂန္ဓာ) ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ မျိုးစေ့ကို စာတင်ကြက်တူရွေးဖြင့် ပို့ရာမှ ကြက်တူရွေးသေဆုံးကာ မျိုးစေ့သည် ငါးထဲဝင်သွားပြီး နောက်ဆုံး မိန်းကလေး ပေါ်ထွန်းလာကာ ဗျာသ မွေးဖွားခြင်းသို့ ရောက်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဗျာသသည် တီရ္ထယာထရာ ပြု၍ နර්မဒါကမ်း၌ တပဿာပြုသည်။ ပူဇော်မှုကြောင့် ရှိဝဘုရား ပေါ်ထွန်းလာပြီး နောက်တစ်ဖန် ဗျာသ၏ စတုတ္တရကို နားထောင်ကာ နර්မဒါဒေဝီလည်း တုံ့ပြန်သည်။ သို့ရာတွင် သာသနာရေး-အကျင့်ဝတ်ပြဿနာတစ်ရပ် ပေါ်လာသည်—ရဟန်းများသည် ဧည့်ခံမှုကို လက်ခံလိုသော်လည်း တောင်ဘက်ကမ်းသို့ ကူးသွားလျှင် ဝတ်ကတိ ပျက်မည်ကို စိုးရိမ်ကြသည်။ ဗျာသက နර්မဒါကို တောင်းပန်ရာတွင် အစပိုင်း ငြင်းပယ်ခြင်း၊ ဗျာသ မူးလဲခြင်း၊ ဒေဝတများ စိုးရိမ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး နර්မဒါက လိုက်နာသဘောတူသည်။ ထို့နောက် ရေချိုး (snāna)၊ တർပဏ (tarpaṇa)၊ ဟောမ (homa) နှင့် လိင်္ဂ ပေါ်ထွန်းခြင်းတို့ဖြင့် တီရ္ထအမည် တည်ထောင်သည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် ကာရ္တိကလ (Kārttika) ရှုကလ စတုရ္ဒသီနှင့် ပုဏ္ဏမီတို့တွင် အထူးအကျိုးရှိသော ဝတ်ပြုနည်းများ၊ လိင်္ဂအဘိသေက အရည်ပစ္စည်းများ၊ ပန်းပူဇော်မှု၊ မန္တရ-ဇပ ရွေးချယ်မှုများ၊ လက်ခံသင့်သော ဗြာဟ္မဏ၏ အရည်အချင်းနှင့် ဒါနပစ္စည်းများကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဖလအာရှရုတိအဖြစ် ယမလောကမှ ကာကွယ်ခြင်း၊ ပူဇော်မှုအလိုက် အကျိုးရလဒ် အဆင့်ဆင့်နှင့် တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သော လောကသို့ ရောက်ခြင်းကို ကြေညာသည်။
Adhyaya 98
प्रभासेश्वर-माहात्म्य (Prabhāseśvara Māhātmya) — The Glory of the Prabhāseśvara Tīrtha
ဤအধ্যာယမှာ မာရကဏ္ဍေယက ယုဓိဋ္ဌိရကို သုံးလောက၌ ထင်ရှားသော ပရဘာသေရှွရ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် ညွှန်ကြားသည့် မေး-ဖြေ သဘောတရားဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ထိုတီရ္ထ၏ မူလဖြစ်ပေါ်လာပုံနှင့် အကျိုးဖလကို အကျဉ်းချုပ် သိလိုကြောင်း မေးမြန်းသည်။ ပုံပြင်အရ ရဝိ (နေမင်း)၏ မင်္ဂလာမကောင်းဟု ခံစားရသော ဇနီး ပရဘာက လေကိုသာ အာဟာရပြု၍ တစ်နှစ်တိုင် တရားထိုင်ကာ တပသ္ယာပြင်းထန်စွာ ကျင့်သဖြင့် ရှိဝက ကောင်းချီးပေးသည်။ ပရဘာက “မိန်းမ၏ ဘုရားသည် မိမိခင်ပွန်း” ဟူသော လူမှု-ဓမ္မဆိုင်ရာ အယူအဆကို ပြောကြားကာ မိမိဒုက္ခ၏ အကြောင်းကို ဝန်ခံသည်။ ရှိဝက မိမိကရုဏာဖြင့် ခင်ပွန်း၏ ချစ်ခင်မှု ပြန်လည်ရစေမည်ဟု ကတိပေးရာ အုမာ (ပါရဝတီ)က လက်တွေ့ဖြစ်နိုင်မှုကို စိုးရိမ်သဖြင့် နရမဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းသို့ ဘာနု (သူရိယ) ရောက်လာသည်။ ရှိဝက သူရိယအား ပရဘာကို ကာကွယ်၍ စိတ်ကျေနပ်စေဟု အမိန့်ပေးပြီး အုမာ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ပရဘာကို ဇနီးများအနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်စေမည်ဟု သူရိယက သဘောတူသည်။ ပရဘာက တီရ္ထကို “ဖွင့်လှစ်” စေရန် နေမင်း၏ အင်္ဂါတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အဲဒီနေရာ၌ တည်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုပြီး “ဘုရားအားလုံး ပါဝင်သည့်” လင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ ပရဘာသေရှ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဘုရားဖူးကျင့်ဝတ်ကို သတ်မှတ်ကာ ပရဘာသေရှွရသည် ဆန္ဒအကျိုးကို ချက်ချင်းပေးတတ်ပြီး အထူးသဖြင့် မာဃ-ရှုကလ-သပ္တမီနေ့တွင် ဗြာဟ္မဏ ညွှန်ကြားမှုအောက်၌ မြင်းနှင့် ထိတွေ့/ဆက်နွယ်ခြင်း၊ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ ဒွိဇများအား လှူဒါန်းခြင်းတို့ကို ပြုရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဂို-ဒါန အပါအဝင် လှူဒါန်းပုံစံများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြပြီး တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် အထူးသဖြင့် ကညာ-ဒါန ပြုခြင်းက အပြစ်ကြီးများကိုပါ ပျော်ကွယ်စေကာ နေမင်းလောကနှင့် ရုဒ္ရလောကသို့ ရောက်စေ၍ မဟာယဇ္ဉများနှင့် တူညီသော အကျိုးရကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ဂို-ဒါန၏ ကုသိုလ်သည် အချိန်မရွေး မကုန်ခမ်းကြောင်းနှင့် အထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီနေ့ကို ထင်ရှားစွာ ညွှန်ပြသည်။
Adhyaya 99
Nāgeśvara-liṅga at the Southern Bank of Revā (Vāsuki’s Atonement and Tīrtha Procedure) / रेवायाः दक्षिणतटे नागेश्वरलिङ्गमाहात्म्यम्
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မေးခွန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ရေဝါ (နర్మဒါ) မြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် ဝါစုကီကို အဘယ်ကြောင့် တည်ထားသနည်းဟု မေးမြန်းရာ မာရကဏ္ဍေယက ဒဏ္ဍာရီအကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။ သမ္ဘု (ရှီဝ) ၏ နတ်ရံ့ကာလတွင် ရှီဝ၏ မကွတ်မှ ဂင်္ဂါရေနှင့် ရောစပ်သည့် ချွေးရည် ပေါ်ထွက်လာပြီး မြွေတစ်ကောင်က သောက်သုံးသဖြင့် မဏ္ဍာကိနီက ဒေါသထွက်ကာ အဇဂရ-ဘဝ (အောက်ကျ/လေးလံသော အခြေအနေ) သို့ ပြောင်းလဲစေသကဲ့သို့ ကျိန်စာဆန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဝါစုကီသည် မြစ်၏ သန့်စင်ပေးနိုင်သော အာနုဘော်ကို ချီးမွမ်းကာ ကရုဏာတောင်းခံ၍ ပဋိညာဉ်စကားဖြင့် အပြစ်လျှော့ပန်သည်။ ဂင်္ဂါဒေဝီက ဝိန္ဓျတောင်တွင် သင်္ကရာ (ရှီဝ) ထံ တပသ္ယာ ပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး အရှည်ကြာ အာဓိဋ္ဌာန်ပြီးနောက် ရှီဝက ကောင်းချီးပေးကာ ရေဝါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းတွင် သင့်တော်သည့် ရေချိုးကာ သန့်စင်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဝါစုကီသည် နర్మဒါရေထဲ ဝင်ရောက်၍ သန့်စင်ကာ “နာဂေရှဝရ-လင်္ဂ” ကို ရှိုင်ဝတည်ထောင်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထိုလင်္ဂသည် အပြစ်အနာအဆာ ဖယ်ရှားပေးသည်ဟု ကျော်ကြားသည်။ ထို့နောက် အဓ್ಯಾಯသည် ကုသိုလ်ရလဒ်ကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးသည်—အဋ္ဌမီ သို့မဟုတ် စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ပျားရည်ဖြင့် ရှီဝကို အဘိသေက ပြုခြင်း၊ ကလေးမရှိသူများ စင်္ဂမ၌ ရေချိုးလျှင် ကောင်းမွန်သော သားသမီးရခြင်း၊ အစာရှောင်၍ ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ သက်သာခြင်း၊ နာဂပရသာဒကြောင့် မျိုးရိုးတစ်လျှောက် မြွေဘေးကင်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
Adhyaya 100
Mārkaṇḍeśa Tīrtha Māhātmya (मार्कण्डेशतीर्थमाहात्म्य) — Summary of Merits and Ritual Observances
ဤအခန်းတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မင်းတော်ကို (mahīpāla၊ Pāṇḍunandana ဟု ခေါ်) နာర్మဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ မာရ္ကဏ္ဍေရှ တီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးသွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို ဒေဝတားများတောင် လေးစားကြသည့် အလွန်မြတ်နိုးရာ သီဝဝတ်ပြုရေး၏ လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းရာအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက မိမိသည် ထိုနေရာတွင် သန့်ရှင်းသင်္ကေတကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ သင်္ကရာ (Śaṅkara) ၏ ကရုဏာကြောင့် လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းခဲ့ကြောင်း ကိုယ်တိုင်သက်သေပြုသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများကို သတ်မှတ်သည်။ ရေထဲဝင်စဉ် ဂျပ (japa) ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အနာအဆာများမှ လွတ်ကင်းပြီး စိတ်၊ နှုတ်၊ ကိုယ်မှ ဖြစ်သော အပြစ်များပါ သန့်စင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ piṇḍikā ကို ကိုင်ကာ ရပ်နေပြီး၊ Śūlin (Śiva) ကို အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များဖြင့် တရားသဘောထား၍ ယောဂ/အာရုံစိုက်ဝတ်ပြုရန် ညွှန်ကြားကာ၊ သေဆုံးချိန်တွင် သီဝထံ ရောက်မည်ဟု အတည်ပြုထားသည်။ ထို့ပြင် အဋ္ဌမီညတွင် ဂီ (ghee) ဖြင့် မီးအလင်းတိုင် ထွန်းခြင်းက ကောင်းကင်ဘုံရရှိစေပြီး၊ ထိုနေရာတွင် śrāddha ပြုလုပ်ခြင်းက ကမ္ဘာပျက်သည့်အထိ ဘိုးဘွားများကို ကျေနပ်စေသည်။ နောက်ဆုံး tarpaṇa ကို iṅguda၊ badara၊ bilva၊ akṣata သို့မဟုတ် ရေကဲ့သို့ ရိုးရိုးအလှူများဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် မိမိမျိုးရိုးအတွက် “မွေးဖွားခြင်း၏ အကျိုး” ကို ပေးသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 101
Saṅkarṣaṇa-Tīrtha Māhātmya (संकर्षणतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of Saṅkarṣaṇa Tīrtha
ဤအခန်း ၁၀၁ တွင် မာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မင်းတော်အား နာမဒာမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော တီရ္ထတစ်ခုကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် ယဇ္ဉဝါဋ (ယဇ္ဉအကွင်း) ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိပြီး “သင်္ကရ္ရှဏ” ဟု ခေါ်ကာ အပြစ်ပျက်စီးစေသော နေရာဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ထိုတီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုသည် ယခင်က ဘလဘဒ္ရ (Balabhadra) ၏ တပဿာကျင့်စဉ်ကြောင့် ဖြစ်လာသကဲ့သို့၊ ယနေ့တိုင် သမ္ဘူ (ရှီဝ) နှင့် ဥမာ၊ ကေရှဝ (ဗိဿဏု) နှင့် ဒေဝတားတို့ တည်နေထိုင်ကြသဖြင့် ပိုမိုတောက်ပသည်ဟု ဆိုသည်။ သတ္တဝါတို့အကျိုးအတွက် ဘလဘဒ္ရက အမြင့်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ကို ထိုနေရာတွင် တည်ထောင်ကာ ပူဇော်ရေးအလယ်ဗဟိုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များအရ၊ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်၍ အင်္ဒြိယများကို အနိုင်ယူထားသူသည် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီး လင်းလက်သော ပက္ခ (bright fortnight) ၏ ဧကာဒသီနေ့တွင် ပျားရည်ဖြင့် ရှီဝကို အဘိသေက (ရေချိုးပူဇော်) ပြုကာ ဝတ်ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ဘိုးဘွားများအတွက် ရှရဒ္ဓ ပူဇော်ခြင်းကိုလည်း ခွင့်ပြုထားပြီး၊ ဘလဘဒ္ရ၏ ကြေညာချက်အတိုင်း အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေ (ပရမံ စ္ထာနမ်) ကို ရရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 102
मन्मथेश्वर-तीर्थमाहात्म्य (Glory of the Manmatheśvara Tīrtha)
This adhyāya presents Mārkaṇḍeya’s instructional discourse to a royal listener on the ritual and merit-logic of visiting Manmatheśvara, a Śaiva tīrtha praised as revered by the gods. The chapter outlines graded practices: mere bathing is framed as spiritually protective; bathing combined with mental purity and a one-night fast yields high merit; extended observances (three nights) are described with escalating results. It further prescribes devotional night activities—music, instruments, dance, and vigil before the deity—presented as acts that please Parameśvara. The narrative also situates Manmatheśvara as a ‘stairway’ (sopāna) to heaven, linking desire (kāma) to a sanctified devotional channel. Ancillary rites are included: śrāddha and dāna at twilight, annadāna as especially praised, and a specific calendrical instruction for go-dāna on trayodaśī in the bright half of Caitra, with lamp-offering in ghee during night vigil. The text closes by equalizing the stated merit for women and men.
Adhyaya 103
एरण्डीसङ्गममाहात्म्य — The Māhātmya of the Eraṇḍī–Reva Confluence
ဤအধ্যာယသည် အလွှာလိုက်ဆွေးနွေးပုံဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယသည် မင်းတစ်ပါးအား အဲရဏ္ဍီ–ရေးဝါ (Reva) ဆုံရာသို့ ညွှန်ပြကာ၊ ပါရဝတီအား ရှီဝက “လျှို့ဝှက်ထက်လျှို့ဝှက်” ဟု ဆို၍ မိန့်ကြားခဲ့သည့် အဟောင်းတရားကို ပြန်လည်သတိပေးသည်။ ရှီဝသည် အတြိနှင့် အနသူယာတို့၏ သားသမီးမရှိခြင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ မျိုးရိုးတာဝန်နှင့် သေပြီးနောက် ကောင်းကျိုးအတွက် သားသမီးရှိခြင်း၏ ဓမ္မ-သဘောတရားတန်ဖိုးကို ရှင်းလင်းသည်။ အနသူယာသည် ရေးဝါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဆုံရာတွင် တပස්ကို ရာသီအလိုက် စည်းကမ်းများဖြင့် ကြာရှည်ကျင့်သည်—နွေရာသီတွင် ပဉ္စာဂ္နိ၊ မိုးရာသီတွင် စန္ဒြာယဏ၊ ဆောင်းရာသီတွင် ရေထဲနေထိုင်ခြင်း—နှင့် နေ့စဉ် ရေချိုး (snāna)၊ သန္ဓျာ၊ ဒေဝ-ရိရှိ တာပဏ၊ ဟိုးမ၊ ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒ္ရ တို့သည် ဒွိဇာပုံစံဖြင့် ဖုံးကွယ်လာကာ မိမိတို့၏ ကမ္ဘာ-ရာသီဆိုင်ရာ အညွှန်းများ (မိုး/မျိုးစေ့၊ ဆောင်း/ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ နွေ/ခြောက်သွေ့ပျက်စီးခြင်း) ကို ထုတ်ဖော်ပြသည်။ သူတို့သည် ဆုံရာတီရ္ထ၏ အမြဲတမ်းသန့်ရှင်းမှုနှင့် ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော အာနိသင်ကို တည်ထောင်ပေးကာ ကောင်းချီးများ ပေးသည်။ ထို့ပြင် ချိုင်တြာလတွင် အထူးသဖြင့် ဆုံရာ၌ ရေချိုးခြင်း၊ ညလုံးနိုးတော်မူခြင်း၊ ဒွိဇာများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ပိဏ္ဍဒါန၊ ပရဒက္ခိဏာ၊ ဒါနအမျိုးမျိုးတို့ကို ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး အကျိုးပွားမြင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဒုတိယ ဥပမာဇာတ်လမ်းတွင် ဂိုဝိန္ဒ အမည်ရှိ အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးသည် သစ်တောထဲ သစ်ခွဲယူစဉ် မသိမသာ ကလေးသေစေသော အပြစ်ကို ကျူးလွန်ပြီး၊ နောက်ပိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာနာကျင်မှုကို ကမ္မအကျိုးအဖြစ် ခံစားရသည်။ ဆုံရာတွင် ရေချိုးကာ ပူဇော်/ဒါန ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ထိုဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ကြောင်းကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ပြထားသည်။ အဆုံးတွင် နားထောင်ဖတ်ရွတ်ခြင်းနှင့် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ခြင်း/အစာရှောင်ခြင်းတို့၏ ဖလသရုတိကို ချီးမွမ်းကာ၊ ရေ သို့မဟုတ် မြေကို မတော်တဆ ထိတွေ့ရုံဖြင့်ပင် ကောင်းကျိုးရနိုင်ကြောင်း အာမခံသည်။
Adhyaya 104
सौवर्णशिला-तीर्थमाहात्म्य (Glory of the Sauvarṇaśilā Tīrtha)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာဋ္ဌာနတော်က မင်းတစ်ပါးအား ရေဝါ (Revā) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင်ရှိသော စော်ဝර්ဏရှီလာ (Sauvarṇaśilā) တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာသည် အပြစ်အကုန်ဖယ်ရှားနိုင်သော အထင်ကရသန့်ရှင်းရာဖြစ်ပြီး စင်္ဂမ (saṅgama) အနီးတွင် တည်ရှိကာ ရှေးက ရှင်သန်သူ ရိရှီအစုအဖွဲ့များက ပူဇော်ပွဲအခမ်းအနားဖြင့် တည်ထောင်ထားသဖြင့် “ရရှိရန်ခက်” (durlabha) ဟု ဆိုကြသည်။ နယ်မြေသေးသော်လည်း ကုသိုလ်အင်အားကြီးသော ကုသိုလ်ကွင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ အကျင့်အစီအစဉ်မှာ အစဉ်လိုက်ဖြစ်သည်—စော်ဝර්ဏရှီလာတွင် ရေချိုးသန့်စင်ပြီး မဟေရှဝရ (Maheśvara) ကို ပူဇော်ကာ နေဘုရား ဘာස්ကရာ (Bhāskara) ကို ဦးညွှတ်ရသည်။ ထို့နောက် ဘိလွ (bilva) ကို ဂီ (ghee) နှင့်ရော၍ သို့မဟုတ် ဘိလွရွက်ဖြင့် မီးဟောမ (homa) ပူဇော်ရပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ စိတ်တော်ပျော်ရွှင်စေကာ ရောဂါကင်းစင်စေပါရန် ဆုတောင်းမန်တရားတိုတစ်ပုဒ်ကို ဖတ်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဒါနအကြောင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏ (Brahmin) ထံသို့ ရွှေဒါနပြုခြင်းသည် ရွှေများစွာပေးကမ်းခြင်းနှင့် မဟာယဇ္ဈ (ကြီးမားသော ယဇ္ဈ) များ၏ အမြင့်ဆုံးအကျိုးနှင့် တူညီကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုဒါန၏ အကျိုးဖြင့် သေပြီးနောက် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကာ ရုဒြ (Rudra) နှင့် အချိန်ကြာကြာ ဆက်နွယ်နေပြီး၊ နောက်တစ်ဖန် ပြန်လည်မွေးဖွားရာတွင် သန့်ရှင်းချမ်းသာသော မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားကာ ထိုသန့်ရေ၏ အမှတ်တရကို မပျောက်မလျော့ ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။
Adhyaya 105
करञ्जातीर्थगमनफलम् | The Merit of Going to the Karañjā Tīrtha
ဤအধ্যာယတွင် ရှင်မားကဏ္ဍေယ သာသနာတော်ရှင်က “ရာဇേന്ദ്ര” ဟု ခေါ်သော မင်းကြီးအား ကရဉ္ဇာ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ခြင်း၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို တိုတောင်းသော်လည်း သတ်မှတ်ညွှန်ကြားသဘောဖြင့် ဟောကြားသည်။ လိုလားသူသည် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) နှင့် အင်ဒြိယထိန်းချုပ်မှု (jitendriyatā) ကို ထိန်းသိမ်းကာ ကရဉ္ဇာသို့ ခရီးထွက်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ တီရ္ထတွင် ရေချိုးလျှင် အပြစ်ပာပ အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကာ ဒါန ပေးလှူရန် အစဉ်လိုက်ညွှန်သည်။ ပေးလှူရမည့် အရာများကို ရွှေ၊ ငွေ၊ မဏိ/ပုလဲ/ပတ္တမြားကဲ့သို့သော ရတနာများမှ စ၍ ဖိနပ်၊ ထီး၊ အိပ်ရာ၊ အဖုံးအကာများအထိ ဖော်ပြကာ ဒါနကို ရိုးရာပူဇော်မှုနှင့် လူမှုကျင့်ဝတ်အဖြစ် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထားရှိသည်။ အကျိုးဖလသည် “ကိုဋိ-ကိုဋိဂုဏ” ဟု အလွန်တိုးပွားကြောင်း ဆိုကာ စည်းကမ်းရှိသော တီရ္ထယာတရာ၊ ရှီဝဘုရားပူဇော်မှုနှင့် ဒါနဖြန့်ဝေမှုတို့ကို တစ်ခုတည်းသော ကယ်တင်ရေးလမ်းကြောင်းအဖြစ် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
Adhyaya 106
Mahīpāla Tīrtha Māhātmya (Auspiciousness Rite to Umā–Rudra) | महीपालतीर्थमाहात्म्य (उमारुद्र-सौभाग्यविधिः)
ဤအধ্যာယတွင် မာရကဏ္ဍေယက မင်းတော်အား မဟီပာလ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အလွန်လှပ၍ သောဘဂျ (ကံကောင်းခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးကောင်းမြတ်မှု) ကို ပေးစွမ်းနိုင်သည့် နေရာဟု ဖော်ပြပြီး၊ ကံဆိုးသူများအပါအဝင် အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသား နှစ်ဖက်လုံးအတွက် အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဥမာနှင့် ရုဒ္ရ (မဟာဒေဝ) ကို ရည်ရွယ်သည့် ပူဇော်မှုကို သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ အကျင့်သိက္ခာနှင့် အာရုံထိန်းချုပ်မှုဖြင့် နေထိုင်ကာ လဆန်း/လဆုတ်၏ တတိယနေ့တွင် အစာရှောင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ရန်၊ ထို့နောက် သင့်တော်သော ဗြာဟ္မဏ မောင်နှံကို ဘာဝနာဖြင့် ဖိတ်ကြားရန် ဆိုထားသည်။ အမွှေးနံ့သာ၊ ပန်းကုံး၊ အမွှေးနံ့သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ဧည့်ခံကာ ပာယသ (နို့ဆန်ချို) နှင့် ကೃစရာ ကို ကျွေးမွေးပြီး၊ ပတ်လည်လှည့်ကာ မဟာဒေဝနှင့် မိခင်ဥမာတို့၏ ကရုဏာကို တောင်းခံသည့် မန္တရ/ဝါကျကို ပြောကြားရသည်။ မခွဲမခွာ အတူတကွရှိစေလိုသည့် အဓိဋ္ဌာန်လည်း ပါဝင်သည်။ မပြုလုပ်လျှင် ဆင်းရဲမှု၊ ဝမ်းနည်းမှု၊ မျိုးဆက်များတိုင်အောင် မမွေးဖွားနိုင်ခြင်း စသည့် ကံဆိုးမှုရှည်ကြာမည်ဟု သတိပေးသည်။ မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် အထူးသဖြင့် ဂျေဋ္ဌ လဆန်း၏ တတိယနေ့တွင် ပြုလုပ်ပါက အပြစ်ကင်းစင်၍ ဒါနဖြင့် ကုသိုလ်တိုးပွားမည်ဟု ဆိုသည်။ ဗြာဟ္မဏမကို ဂေါရီ၊ ဗြာဟ္မဏကို ရှိဝအဖြစ် သဘောထားကာ စင်ဒူရ၊ ကုင်ကုမ လိမ်းပေးခြင်း၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ စပါး၊ အစားအစာ စသည့် ဒါနများ ပေးကမ်းရန်လည်း ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်း၊ ရှင်ကရနှင့် ကိုက်ညီသော သာယာပျော်ရွှင်မှု၊ သောဘဂျပြည့်ဝခြင်း၊ ကလေးမရှိသူ ကလေးရခြင်း၊ ဆင်းရဲသူ ငွေကြေးရခြင်းတို့ကို ကတိပြုကာ နရ္မဒါမြစ်ပေါ်ရှိ ဆုတောင်းပြည့်စုံရာ တီရ္ထဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 107
भण्डारीतीर्थमाहात्म्य (Bhaṇḍārī Tīrtha Māhātmya: The Glory of Bhaṇḍārī Pilgrimage Site)
အခန်း ၁၀၇ သည် ရေဝါခဏ္ဍအတွင်းရှိ တီရ္ထညွှန်ကြားချက်ကို သာသနာတော်မြတ် မာရကဏ္ဍေယ ရှင်က မင်းတော်တစ်ပါးအား ဟောကြားထားသည်။ ထိုဟောကြားချက်တွင် ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဘဏ္ဍာရီ-တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ပြပြီး၊ ထိုနေရာသည် “ဆင်းရဲမှုကို ဖြတ်တောက်ခြင်း” (daridra-ccheda) ဟူသော ဘုရားရေးအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ၁၉ ယုဂအထိ ရှည်လျားသောကာလတစ်လျှောက် ပေးနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းတရားအဖြစ် ကုဗေရ (ဓနဒ) သည် တပသ်ကျင့်ခဲ့ပြီး၊ ပဒ္မသမ္ဘဝ ဘြဟ္မာသည် နှစ်သက်သဖြင့် ထိုနေရာတွင် အနည်းငယ်သော ဒါနပြုခြင်းတောင် ဓနဥစ္စာကို ကာကွယ်ပေးမည့် အခွင့်အာဏာကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် စည်းကမ်းတစ်ရပ်ကို ချမှတ်ကာ—ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် သွားရောက်၍ ရေချိုးကာ ဒါနပေးသူသည် ဓနဥစ္စာ မလျော့နည်းဘဲ မပြတ်တောက် (vitta-pariccheda) ဟု သင်ကြားသည်။ စည်းကမ်းတကျ ယာဉ်တော်သွားခြင်း၊ သဒ္ဓါနှင့် တိုင်းတာထားသော ဒါနကသာ စည်းစိမ်ကို တည်မြဲစေသည်ဟု အဓိပ္ပါယ်တော် ထင်ရှားသည်။
Adhyaya 108
रोहिणीतीर्थमाहात्म्य (Rohiṇī Tīrtha Māhātmya)
ဤအধ্যာယသည် သင်ကြားပေးသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မင်းတစ်ပါးအား သုံးလောကလုံးတွင် နာမကြီး၍ အပြစ်အနာအဆာကို သန့်စင်ပေးသော ရောဟိဏီ-တီရ္ထသို့ ညွှန်ပြသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ထိုတီရ္ထ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တိတိကျကျ မေးမြန်းသဖြင့် ကမ္ဘာပျက်ကွက်သည့် အခြေအနေမှ စတင်သော အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြသည်။ ရေပြင်ပေါ်တွင် ပဒ္မနာဘ/စက္ကရိန် ဗိဿနုသည် အနားယူနေစဉ် နာဗယ်မှ တောက်ပသော ပဒ္မပန်း ပေါက်ဖွား၍ ထိုမှ ဘြဟ္မာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဘြဟ္မာက ညွှန်ကြားချက်ကို တောင်းခံရာ ဗိဿနုက ဖန်ဆင်းရေးကို အမိန့်ပေးပြီးနောက် ရှင်တော်များနှင့် ဒက္ခစ လိုင်းနစ်၊ ဒက္ခစ၏ သမီးများအထိ ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ လမင်း၏ ဇနီးများအနက် ရောဟိဏီကို အထူးချစ်မြတ်နိုးသော်လည်း ဆက်ဆံရေးအတွင်း တင်းမာမှုကြောင့် ဝိရာဂျ (လောကကပ်လှမ်းခြင်း) ကို မွေးမြူကာ နర్మဒါမြစ်ကမ်းတွင် တပသ်ကျင့်သည်။ အဆင့်လိုက် အစာရှောင်ခြင်း၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းတို့နှင့်အတူ နာရာယဏီ/ဘဝါနီ ဒေဝီကို အားကိုးပူဇော်ရာ ဒေဝီသည် ကာကွယ်ပေးသူ၊ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသူဟု ချီးမွမ်းဖော်ပြထားသည်။ ဝရတ်နှင့် ထိန်းချုပ်မှုကြောင့် ဒေဝီသည် ပျော်ရွှင်ကာ ရောဟိဏီ၏ ဆုတောင်းကို ပေးအပ်သည်။ ထို့နောက် ထိုနေရာကို ရောဟိဏီ-တီရ္ထဟု အမည်ပေးပြီး ဖလရှုတိကို ကြေညာသည်။ ထိုတွင် ရေချိုးသူသည် ရောဟိဏီကဲ့သို့ မိမိ၏ ဇနီး/ခင်ပွန်းအတွက် ချစ်ခင်မြတ်နိုးဖွယ် ဖြစ်လာမည်၊ ထိုနေရာတွင် သေဆုံးသူသည် ခုနစ်ဘဝတိုင် အိမ်ထောင်ဖက်ကွာခြားမှုမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ကတိပေးထားသည်။ ဤအধ্যာယသည် ကောစမစ်အာဏာ၊ တပသ်၏ နမူနာနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အကျိုးကြေညာချက်ကို ပေါင်းစည်းကာ နర్మဒါတီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးသွားရာတွင် လိုက်နာရမည့် သီလနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 109
चक्रतीर्थमाहात्म्य (Cakratīrtha Māhātmya) — The Glory of Cakra Tīrtha at Senāpura
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက စေနာပူရ၌ရှိသော စက္ကရတီရ္ထ (Cakratīrtha) သို့ ဘုရားဖူးသွားရမည့် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကို စစ်ရေး–ဓမ္မရေး မူလဇာတ်ကြောင်းနှင့် တွဲဖက်၍ ဟောကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်အနာဂတ်ကို သန့်စင်ပေးနိုင်သော အလွန်မြတ်သော သန့်စင်ရာနေရာဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ မဟာစေနာ၏ စေနာပတိအဘိသေက (စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် သာသနာတော်အခမ်းအနား) ကို အင်ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များ တက်ရောက်ကာ ဒာနဝများကို အနိုင်ယူရန် ပြုလုပ်စဉ် ဒာနဝ ရုရုက ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်၍ အင်အားကြီးစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသည်။ ပုရာဏစစ်ပွဲပုံစံအတိုင်း လက်နက်မျိုးစုံ၊ စစ်တန်းစီပုံစံများဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြပြီး အဆုံးအဖြတ်မှာ ဗိෂ္ဏု၏ စုဒර්ရှနစက္ကရက ရုရု၏ ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်ကာ အခမ်းအနားအတားအဆီးကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစက္ကရသည် ရန်သူကို ခွဲကာ သန့်ရှင်းသော ရေထဲသို့ ကျရောက်သဖြင့် တီရ္ထ၏ အမည်နှင့် သာသနာတော်အာနိသင် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အကျိုးကျေးဇူးများကို သတ်မှတ်ပေးသည်—ထိုနေရာ၌ ရေချိုး၍ အချျုတ (Acyuta) ကို ပူဇော်လျှင် ပုဏ္ဍရိကယဇ్ఞ၏ फल ကို ရသည်။ ရေချိုးပြီး စည်းကမ်းတကျရှိသော ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုလျှင် “ကိုဋိ” ဆတိုးအကျိုး ရသည်။ ထိုနေရာ၌ ဘက္တိဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လျှင် ဗိෂ္ဏုလောကသို့ ရောက်ပြီး ကောင်းချီးခံစားကာ နောက်တစ်ဖန် မြင့်မြတ်သော မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားမည်ဟု ဆိုသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ထိုတီရ္ထကို ကောင်းချီးပြည့်ဝ၍ နာကျင်မှုဖျက်သိမ်း၊ အပြစ်ဖယ်ရှားရာနေရာဟု သတ်မှတ်ကာ နောက်ထပ် သင်ကြားချက်များ ဆက်လက်မည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 110
Cakratīrtha-Nikaṭa Vaiṣṇava-Tīrtha Māhātmya (Glorification of the Vaiṣṇava Tīrtha near Cakratīrtha)
မာရကဏ္ဍေယ မုနိသည် သန့်စင်ရေး ဘုရားဖူးခရီးစဉ်ကို ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် စက္ကရတီရ္ထ အနီးရှိ ဝိုင်ရှ္ဏဝ တီရ္ထသို့ ရောက်စေသည်။ ထိုတီရ္ထကို ရှေးကာလတွင် ဗိဿဏု (ဇနာရ္ဒန) က တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဒဏ္ဍာရီ-သမိုင်းဆန်သော အကြောင်းပြချက်အရ ဒါနဝ ရန်သူကြီးများကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ကျန်ရှိသော အပြစ်အနာအဆာနှင့် ဒါနဝမူလ ပဋိပက္ခ၏ အကျိုးဆက်များကို သက်သာစေရန် ဗိဿဏုက ဤတီရ္ထကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် အကျင့်သီလတင်းကျပ်မှုကို ထင်ရှားစွာ ချီးမွမ်းသည်—အမျက်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း (jitakrodha)၊ တပသ် အလွန်ပြင်းထန်ခြင်း၊ မောန (mauna) အဖြစ် တိတ်ဆိတ်နေခြင်းတို့သည် ဒေဝတားနှင့် အဒေဝ (အဆုရ) များတောင် လွယ်ကူစွာ မတုပနိုင်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရိုးရာ-ကျင့်ဝတ်ညွှန်ကြားချက်တိုတစ်ခုအဖြစ် စနာန (ရေချိုး)၊ သင့်လျော်သူများထံ ဒါန (ဒွိဇာတိသို့) ပေးကမ်းခြင်း၊ နည်းလမ်းတကျ ဂျပ (japa) ရွတ်ဆိုခြင်းတို့ကို ချက်ချင်းပြောင်းလဲစေသော အကျိုးရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး အပြစ်ကြီးများကိုပါ လွတ်မြောက်စေကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပဒ (vaiṣṇava pada) သို့ ဦးတည်စေသည်ဟု အာမခံထားသည်။
Adhyaya 111
स्कन्दतीर्थ-सम्भवः (Origin and Merits of Skanda-Tīrtha on the Narmadā)
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရကဏ္ဍေယ တို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ယုဓိဋ္ဌိရက စ္ကန္ဒ၏ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကြောင်းအရာနှင့် နర్మဒါမြစ်ပေါ်ရှိ တီရ္ထတစ်ခု၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ အကျိုးကျေးဇူးတို့ကို ပြည့်စုံစွာ မေးမြန်းသည်။ မာရကဏ္ဍေယက တပ်မှူးမရှိသဖြင့် ဒေဝတားတို့က ရှိဝကို တောင်းပန်ကြောင်း၊ ထို့နောက် စ္ကန္ဒ ပေါ်ထွန်းလာရာတွင် ရှိဝ၏ ဥမာအပေါ် ရည်ရွယ်ချက်၊ ဒေဝတားတို့က အဂ္နိအားဖြင့် ဝင်ရောက်ကာကွယ်ခြင်း၊ ဥမာ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဒေဝတားတို့၏ မျိုးဆက်အပေါ် သက်ရောက်ခြင်းနှင့် တေဇဓာတ် လွှဲပြောင်းမှုတို့ကို ရှင်းပြသည်။ အဂ္နိသည် တေဇကို မခံနိုင်သဖြင့် ဂင်္ဂါသို့ ထားပေးပြီး၊ ဂင်္ဂါကလည်း ရေမြက်တော (śara-stamba) ထဲသို့ ထားပေးသည်။ ကృတ္တိကာတို့က ကလေးကို နို့တိုက်စောင့်ရှောက်ရာမှ စ္ကန္ဒသည် မျက်နှာခြောက်ပါး (Ṣaṇmukha) အဖြစ် ပေါ်ထွန်းပြီး ကာရ္တ္တိကေယ၊ ကုမာရ၊ ဂင်္ဂါဂర్భ၊ အဂ္နိဇ စသည့် အမည်များ ရရှိသည်။ တပသျာနှင့် တီရ္ထလှည့်လည်မှုများပြီးနောက် နర్మဒါတောင်ဘက်ကမ်းတွင် စ္ကန္ဒက ပြင်းထန်သော အာစကေသစ်ကို ပြုလုပ်သည်။ ရှိဝနှင့် ဥမာက ကောင်းချီးပေး၍ စ္ကန္ဒကို အမြဲတမ်း စေနာပတိ (ဒေဝတပ်မှူး) အဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး မယုရယာဉ်ကို ပေးသည်။ ထိုနေရာသည် ရှားပါး၍ အပြစ်ဖျက်နိုင်သော စ္ကန္ဒ-တီရ္ထ ဟု ချီးမွမ်းခံရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အကျိုးဖလများကို ဖော်ပြသည်—ထိုနေရာတွင် ရေချိုး၍ ရှိဝပူဇော်လျှင် ယဇ္ဉာတူ ကုသိုလ်ရ၊ နှမ်းရောရေဖြင့် ပိတೃပူဇော်ကာ သင့်တော်သော ပိဏ္ဍတစ်လုံး ပူဇော်လျှင် ပိတೃတို့ ၁၂ နှစ်တိုင် ကျေနပ်စေသည်။ ထိုနေရာတွင် ပြုသော ကုသိုလ်က မပျက်မယွင်း ဖြစ်ပြီး၊ သာသနာကျမ်းညွှန်အတိုင်း သေဆုံးခြင်းကို ဆောင်ရွက်လျှင် ရှိဝ၏ လောကသို့ ရောက်ကာ နောက်တစ်ဖန် မွေးဖွားရာတွင် ဝေဒပညာ၊ ကျန်းမာရေး၊ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် မျိုးဆက်တည်တံ့ခြင်းတို့ ရရှိသည်။
Adhyaya 112
Āṅgirasatīrtha-māhātmya (Glory of the Āṅgirasa Tīrtha)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် မင်းသားအမေးအဖြေသူအား နာర్మဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ အာင်္ဂိရသတီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာကို အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသန့်စင်ပေးသော စကြဝဠာသန့်စင်ရာ (sarva-pāpa-vināśana) ဟု ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ဆိုသည်။ ဗေဒပညာကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏ-ရိရှိ အာင်္ဂိရသသည် ယုဂအစတွင် သားတော်ရရန် ရည်ရွယ်၍ တပသျာကို ကြာရှည်ပြုလုပ်သည်။ သူသည် တစ်နေ့သုံးကြိမ်ရေချိုးခြင်း (triṣavaṇa)၊ အနန္တဘုရားသို့ မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်း (japa) နှင့် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို ကရိစ္ဆရ (kṛcchra)၊ စန္ဒြာယဏ (cāndrāyaṇa) စသည့် အကျင့်တပသျာများဖြင့် ပူဇော်သည်။ ၁၂ နှစ်အပြီးတွင် ရှီဝဘုရား ပျော်ရွှင်၍ ပရိသတ်ပေးသည်။ အာင်္ဂိရသသည် ဗေဒသင်ကြားမှု၊ စည်းကမ်းသမာဓိနှင့် ရှာစတြာကျယ်ပြန့်မှုတို့ ပြည့်စုံပြီး၊ ဒေဝတို့၏ မန္တရီကဲ့သို့ လူအများက ဂုဏ်ပြုသော သားတော်ကို တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝဘုရား ခွင့်ပြုသဖြင့် ဗြဟ္စပတိ (Bṛhaspati) မွေးဖွားလာသည်။ ကျေးဇူးတင်လျက် အာင်္ဂိရသသည် ထိုနေရာတွင် သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို တည်ထောင်ပူဇော်သည်။ နိဂုံးတွင် ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုး၍ ရှီဝကို ပူဇော်လျှင် အပြစ်ပျောက်ကင်း၊ သားသမီးနှင့် ဥစ္စာရ၊ လိုအင်ဆန္ဒပြည့်စုံကာ ရုဒြာ၏ လောကသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 113
Koṭitīrtha–Ṛṣikoṭi Māhātmya (Merit of Koṭitīrtha and Ṛṣikoṭi)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိကာ ပြောကြားသဖြင့် မင်းတော်တစ်ပါးအား ကိုဋိတီရ္ထ (Koṭitīrtha) သို့ သွားရောက်ရန် လမ်းညွှန်သကဲ့သို့ ရေးဖော်ထားသည်။ ထိုတီရ္ထကို မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သန့်ရှင်းသည့် ရေကူးကမ်းအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ ထိုနေရာ၌ အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သော ရှိများ၏ အကြောင်းကို ပြန်လည်သတိပေးကာ “ရ္ဩရှိကိုဋိ” (Ṛṣikoṭi) ဟူ၍ အာဏာတည်မြဲမှုကို ထောက်ခံထားသည်။ ထို့နောက် နေရာအခြေပြု ကုသိုလ်ရရှိစေသော လုပ်ရပ် ၃ မျိုးကို ဖော်ပြသည်။ (၁) တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး ဗြဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း—ဗြဟ္မဏတစ်ဦးကိုသာ ကျွေးလျှင်တောင် “ကိုဋိ” (တစ်ကောဋိ၊ ဆယ်သန်း) ကို ကျွေးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်တိုးပွားကြောင်း အလွန်အကျွံ ချီးမြှောက်ဖော်ပြသည်။ (၂) ရေချိုးပြီးနောက် ပိတೃဒေဝတာ၊ ဘိုးဘွားများကို ဂုဏ်ပြုကာ ရှရဒ္ဓာဆိုင်ရာ သီလနှင့် ဘုရားဖူးလုပ်ရပ်ကို ပေါင်းစည်းသည်။ (၃) ထိုနေရာ၌ မဟာဒေဝကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဝါဇပေယ ယဇ္ဉ၏ အကျိုးကို ရနိုင်ကြောင်း ဆိုကာ ဒေသဆိုင်ရာ ဘက္တိကို မြင့်မားသော ဝေဒိက ယဇ္ဉကုသိုလ်နှင့် တန်းတူထားသည်။
Adhyaya 114
अयोनिजतीर्थ-माहात्म्य (Ayonija Tīrtha: Ritual Procedure and Salvific Claim)
Chapter 114 presents Mārkaṇḍeya’s concise itinerary-style instruction to a royal addressee, directing him to a highly auspicious tīrtha named Ayonija. The discourse establishes the site’s defining attributes—exceptional beauty, great merit, and comprehensive removal of pāpa—then specifies a minimal ritual sequence: bathe at Ayonija, worship Parameśvara, and perform reverential rites for both ancestors (pitṛ) and deities (deva). The chapter culminates in a strong phala-claim: one who relinquishes life there according to proper procedure (vidhinā prāṇatyāga) is said to avoid the 'yoni-dvāra' (the gateway of rebirth), indicating a liberation-oriented assurance. The thematic lesson is the purāṇic linkage of place-based observance with ethical-ritual correctness, where tīrtha practice is framed as a disciplined pathway toward release from karmic bondage.
Adhyaya 115
अङ्गारकतीर्थमाहात्म्य (Aṅgāraka Tīrtha Māhātmya) — The Glory of the Aṅgāraka Tīrtha on the Narmadā
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတစ်ပါးအား မိန့်ကြား၍ နర్మဒါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ အမြတ်ဆုံး အင်္ဂါရက တီရ္ထကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထသည် လူအများကြားတွင် ကျော်ကြားပြီး ရုပ်အလှ (ရူပ) ကို ပေးစွမ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အင်္ဂါရက (မြေမှ မွေးဖွားသူ၊ ဂြိုဟ် မင်္ဂလ/မားစ်နှင့် ဆက်နွယ်သူ) သည် အလွန်ရှည်လျားသော နှစ်ကာလများတစ်လျှောက် တပသျာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာ၍ နတ်တို့တွင်ပင် ရှားပါးသော အပေးအယူမဟာကောင်းကြီးကို ပေးမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ အင်္ဂါရကသည် မပျက်မယွင်း အမြဲတည်သော အဆင့်အတန်းကို တောင်းခံပြီး ဂြိုဟ်တို့အကြား အစဉ်လှည့်လည်နိုင်စေရန်၊ တောင်တန်းများ၊ နေ၊ လ၊ မြစ်များနှင့် သမုဒ္ဒရာများ တည်ရှိသမျှ ကောင်းကြီးတည်တံ့စေရန် ဆုတောင်းသည်။ ရှီဝသည် ဆုတောင်းကို ချီးမြှင့်ပြီး ထွက်ခွာသွားရာ နတ်နှင့် အသူရတို့က ချီးကျူးကြသည်။ ထို့နောက် အင်္ဂါရကသည် ထိုနေရာ၌ သင်္ကရာ (ရှီဝ) ကို တည်ထောင်ပူဇော်ကာ ဂြိုဟ်စဉ်အတွင်း မိမိနေရာကို ရယူသည်။ ညွှန်ကြားချက်အရ တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး ပရမေရှ္ဝရကို ပူဇော်ကာ ဒေါသကို အနိုင်ယူ၍ ဟောမ/အဂ္ဂိပူဇာ ပြုလုပ်သူသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဉ၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် အင်္ဂါရကနှင့် ဆက်နွယ်သော လဆန်းလပြည့် စတုတ္ထတိထိနေ့တွင် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုး၍ ဂြိုဟ်ကို ပူဇော်သူသည် မင်္ဂလာအကျိုးများ၊ ရုပ်အလှနှင့် ရေရှည်အကျိုးကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးခြင်းသည် ရည်ရွယ်၍ ဖြစ်စေ မရည်ရွယ်ဘဲ ဖြစ်စေ ရုဒြနှင့် အတူနေထိုင်ခွင့်ရကာ သူ၏ ရှေ့မှောက်၌ ပျော်ရွှင်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 116
Pāṇḍu-tīrtha Māhātmya (Glory of Pāṇḍu Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မင်းတော်တစ်ပါးအား ပာဏ္ဍု-တီရ္ထ (Pāṇḍu-tīrtha) ၏ မဟာတ္မိယကို အကျဉ်းချုပ် ဟောကြားသည်။ ဟောကြားချက်သည် “လုပ်ရမည့်အမှု—ရရှိမည့်အကျိုး” ကို တိတိကျကျ ချိတ်ဆက်ထားသော ညွှန်ကြားချက်များအဖြစ် စီစဉ်ထားပြီး၊ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ခြင်း၊ သန့်စင်ခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်းနှင့် ပိတೃကိစ္စများကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်းထားသည်။ ပထမဦးစွာ ပာဏ္ဍု-တီရ္ထသို့ သွား၍ ရေချိုးရမည်ဟု ဆိုပြီး၊ ထိုရေချိုးခြင်းကြောင့် “အပြစ်အညစ်အကြေးအားလုံး” (sarva-kilbiṣa) မှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ရေချိုးပြီး သန့်စင်သူသည် ရွှေဒါန (kāñcana-dāna) ပြုရမည်ဟု ထပ်မံညွှန်ကြားကာ၊ bhrūṇa-hatyā ကဲ့သို့သော အလွန်ကြီးမားသည့် အပြစ်များတောင် ပျက်စီးသွားသည်ဟု အကျိုးဖော်ပြချက်ကို ခိုင်မာစွာ ထားရှိသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘိုးဘွားပိတೃများအတွက် ပိဏ္ဍနှင့် ရေ (piṇḍodaka-pradāna) ကို ပူဇော်ပါက ဝါဇပေယ (Vājapeya) ယဇ်၏ အကျိုးနှင့် တူညီသော ဖလကို ရရှိပြီး၊ ပိတೃနှင့် ပိတာမဟများသည် ဝမ်းမြောက်ကြည်နူးကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အလုံးစုံအားဖြင့် ဤအধ্যာယသည် သန့်စင်တီရ္ထတစ်ခုကို အခြေခံ၍ ဘုရားဖူးခရီး၊ ဒါနနှင့် ပိတೃပူဇော်မှုတို့ကို တစ်လမ်းတည်းသော ကယ်တင်ရေးအစီအစဉ်အဖြစ် သင်ကြားပေးသည်။
Adhyaya 117
त्रिलोचनतीर्थमाहात्म्य (Glory of the Trilocana Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ မုနိက ရာဇင်ဒြ (ဘုရင်) ထံသို့ ပြောကြားကာ တရားသမားတို့အတွက် ကုသိုလ်ကြီးမားသော ဘုရားဖူးနေရာ “ထရီလိုချန တီရ္ထ” သို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထကို “ပုဏ္ဏ” ဟူ၍ သန့်ရှင်းကောင်းမြတ်သောနေရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ လောကအားလုံးက ဂုဏ်ပြုကြသော သခင် ဒေဝေရှ (Deveśa) တည်ရှိရာအဖြစ် ဆိုထားသည်။ အကျင့်ပုံစံမှာ ရိုးရှင်းသည်—တီရ္ထ၌ ရေချိုးသန့်စင်ပြီးနောက် ဘက္တိဖြင့် သင်္ကရ (Śaṅkara/ရှီဝ) ကို ပူဇော်ရမည်။ ထိုပူဇော်မှုနောက် သေဆုံးသူသည် သံသယမရှိဘဲ ရုဒြ၏ နေရာ (Rudra-loka) သို့ ရောက်မည်ဟု ဖလသရုတိအဖြစ် အတည်ပြုထားသည်။ ထို့ပြင် ကလ္ပကုန်ဆုံးချိန် (kalpa-kṣaya) ပြီးနောက်လည်း အကျိုးခံစားသူသည် ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ ခွဲခွာမရှိဘဲ နီးကပ်နေထိုင်ပြီး နှစ်တစ်ရာတိုင်အောင် ဂုဏ်ပြုခံရမည်ဟု ပုရာဏသဘောတရားအတွင်း ထပ်မံဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 118
इन्द्रतीर्थमाहात्म्य (Indratīrtha Māhātmya) — The Glory of Indra’s Ford on the Narmadā
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယုဓိဋ္ဌိရက နာမဒာမြစ်တောင်ဘက်ကမ်းရှိ အိန္ဒြတီရ္ထ၏ မူလအကြောင်းကို မေးမြန်းပြီး မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ရှေးအီတိဟာသကို ပြန်လည်ဟောကြားသည့် မေးဖြေသဘောတရားဆန်သော ဆွေးနွေးခန်းဖြစ်သည်။ ဝෘတြကို သတ်ပြီးနောက် အိန္ဒြသည် ဘြဟ္မဟတ္ယာ (ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်) အနာတရက လိုက်လံနှိပ်စက်သဖြင့် သန့်ရှင်းသော ရေတီရ္ထများ၊ ဘုရားဖူးနေရာများကို လှည့်လည်သော်လည်း သာမန်တီရ္ထလှည့်လည်ခြင်းဖြင့် မလွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်းကို ပြသသည်။ အိန္ဒြသည် အစာရှောင်ခြင်း၊ အတိအကျသော တပသ္ယာနှင့် ရေရှည်စည်းကမ်းတကျ ကျင့်ကြံသော်လည်း သက်သာမှု မရသေးဘဲ နတ်ဘုရားများ စည်းဝေးရာမှ ဘြဟ္မာက အပြစ်ကို လေးပိုင်းခွဲ၍ သတ္တဝါအမျိုးအစားများနှင့် လူမှုရေးလုပ်ဆောင်ချက်များ (ရေ၊ မြေ၊ မိန်းမများနှင့် အလုပ်အကိုင်ကဏ္ဍများ) ထံသို့ ဖြန့်ဝေသတ်မှတ်ပေးသည်ဟု ဆိုကာ အချို့သော ရိုးရာကန့်သတ်ချက်များ၏ မူလအကြောင်းကို ရှင်းလင်းပေးသည်။ နာမဒာကမ်း၌ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို အိန္ဒြက ပူဇော်ရာ ရှီဝသည် ကျေနပ်၍ ပရိသတ်တော်အဖြစ် အမြဲတမ်း တည်ရှိပေးရန် အိန္ဒြ၏ ဆုတောင်းကို ခွင့်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် အိန္ဒြတီရ္ထသည် ရေချိုးခြင်း၊ တရ္ပဏ ပြုခြင်းနှင့် ပရမေရှ္ဝရကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်မှုနှင့် ယဇ္ဉကြီးများတူသော ကုသိုလ်ဖလကို ရနိုင်သည့် နေရာဖြစ်လာသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် အပြစ်ကြီးသူတောင် အိန္ဒြတီရ္ထ၌ ရေချိုးပူဇော်လျှင် အပြစ်ကင်းစင်ကြောင်း၊ မာဟာတ္မယကို နားထောင်ခြင်းတင်လည်း သန့်စင်စေကြောင်း ဟောထားသည်။
Adhyaya 119
कल्होडीतीर्थमाहात्म्यं तथा कपिलादानप्रशंसा (Kahlodī Tīrtha Māhātmya and the Eulogy of Kapilā-Dāna)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းကို ရေဝါ (နမ္မဒါ) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ကဟ္လိုဒီ-တီရ္ထ သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော အထူးသန့်ရှင်းရာနေရာဟု ချီးမွမ်းထားပြီး၊ ရှေးဋ္ဌာန ဗြဟ္မဏရသီများက သတ္တဝါအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးအတွက် တည်ထောင်ကာ တပသ်အင်အားဖြင့် နမ္မဒါ၏ မဟာရေတော်နှင့် ဆက်နွယ်၍ မြင့်မြတ်လာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကပိလာ-တီရ္ထကို အဓိကထားကာ “ကပိလာ-ဒါန” အဖြစ် ကပိလာနွားကို လှူဒါန်းရန် သတ်မှတ်သည်။ အထူးသဖြင့် မကြာသေးမီက မွေးဖွားထားသော မင်္ဂလာနွားကို အစာရှောင်ခြင်းနှင့် စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း (အထူးသဖြင့် ဒေါသကို အနိုင်ယူခြင်း) ဖြင့် လှူရန် ဆိုသည်။ လှူဒါန်းမှုအမျိုးမျိုးကို နှိုင်းယှဉ်ကာ မြေ၊ ဥစ္စာ၊ စပါး၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ရွှေတို့ထက် ကပိလာ-ဒါနက အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာသည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်အရ ထိုတီရ္ထတွင် လှူဒါန်းခြင်းသည် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ်ဖြင့် ပြုမိသော အပြစ်များကို ခုနစ်ဘဝတိုင် စုဆောင်းလာသမျှ ဖျက်ဆီးပေးသည်။ လှူသူသည် အပ്സရာများ ချီးမွမ်းသော ဗိဿဏု၏ လောကသို့ ရောက်ပြီး၊ နွားမွှေးအရေအတွက်နှင့် အညီ ရှည်လျားသော ကောင်းကင်ဘဝကို ခံစားကာ နောက်တစ်ဖန် လူဘဝသို့ ပြန်လာသော်လည်း ချမ်းသာသော မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွား၍ ဝေဒပညာ၊ သာသနာကျမ်းကျွမ်းကျင်မှု၊ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်ရှည်ခြင်းတို့ကို ရရှိသည်။ အဆုံးတွင် ကဟ္လိုဒီ-တီရ္ထ၏ အပြစ်ကင်းလွတ်စေသော အာနုဘော်သည် မယှဉ်နိုင်ဟု ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Adhyaya 120
कम्बुतीर्थ-स्थापनम् (Establishment and Merit of Kambu Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် “ကမ္ဗုကေရှဝရ/ကမ္ဗု” ကိုဗဟိုထား၍ ကမ္ဗုတီရ္ထ၏ အမည်ရင်းနှင့် အကျိုးကျေးဇူးကို တီရ္ထ-အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်က ဟိရဏ္ယကသိပုမှ ပရာဟ္လာဒ၊ ထို့နောက် ဝိရောစန၊ ဘလိ၊ ဘာဏ၊ သမ္ဗရ ကိုဖြတ်၍ နောက်ဆုံး ကမ္ဗုထိ ရိုးရာမျိုးဆက်ကို ရှင်းပြကာ၊ ကမ္ဗုသည် ဗိဿဏု၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အာဏာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ကြောက်ရွံ့မှုကို သိမြင်လာသော အသူရဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ ဟရီကို ရန်ပြုခြင်းသည် ရေရှည်ကောင်းကျိုး မပေးနိုင်ကြောင်းလည်း အဓိကသဘောတရားအဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။ ကမ္ဗုသည် နရမဒါမြစ်ရေကမ်း၌ မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း)၊ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်း၊ ချွေတာသည့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် အကျင့်စည်းကမ်းများကို ထိန်းသိမ်းကာ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို ရှည်လျားစွာ တပသျာပြု၍ ပူဇော်သည်။ ရှီဝသည် ပျော်ရွှင်၍ အပေးအယူတစ်ရပ် ပေးသော်လည်း၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပဋိပက္ခတွင် ဗိဿဏု၏ အမြင့်ဆုံးအာဏာကို မည်သူမျှ—ရှီဝတောင်—ပယ်ဖျက်မရနိုင်ကြောင်း၊ ဟရီကို ရန်ပြုခြင်းမှ တည်မြဲသော သုခ မရနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ပြောကြားသည်။ ရှီဝ ထွက်ခွာပြီးနောက် ကမ္ဗုသည် ရောဂါကင်းစင်၍ ငြိမ်းချမ်းသည့် ရှီဝရုပ်တော်ကို ထိုနေရာ၌ တည်ထောင်ကာ “ကမ္ဗုတီရ္ထ” ဟု ခေါ်လာကြပြီး အကြီးမားသော အပြစ်ဒုက္ခများကို ဖျက်ဆီးပေးသူဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ်—ရေချိုးပူဇော်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ရိဂ်/ယဇုစ်/သာမန် သီချင်းများဖြင့် နေဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းသည် ဝေဒပူဇော်ပွဲများနှင့် တူညီသော အကျိုးရလဒ်ကို ပေးကြောင်း၊ ဘိုးဘွားများအတွက် ပူဇော်ကာ ဣရှာနကို ပူဇော်လျှင် အဂ္နိဋ္ဌောမနှင့် တူသော အကျိုးရကြောင်း၊ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးလျှင် ရုဒ္ဒရလောကသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 121
Candrahāsa–Somatīrtha Māhātmya (Glory of Candrahāsa and Somatīrtha)
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးခွန်းနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ ဖြေကြားချက်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ စောမ (လ၏ ဒေဝတာ) ၏ ဒုက္ခဖြစ်ရခြင်းနှင့် ကုသနည်းများကို သာသနာရေး-ကျင့်ဝတ်ရေး အနက်ဖြင့် ပြောပြသည်။ ကန္ဒြဟာသကို နောက်တစ်ဆင့် သန့်ရှင်းရာ တီရ္ထအဖြစ် ညွှန်ပြကာ စောမသည် «အမြင့်ဆုံးအောင်မြင်မှု» (ပါရာ-သိဒ္ဓိ) ကို မည်သို့ရခဲ့သည်ကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက စောမ၏ ဒုက္ခသည် ဒက္ရှ၏ ကျိန်စာကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ အိမ်ထောင်ရေး၌ သင့်တော်သော တာဝန်ကို လျစ်လျူရှုခြင်းက ကမ္မအကျိုးဆက် ဖြစ်စေသည်ဟု သင်ခန်းစာပေးသည်။ ထို့နောက် စောမသည် သန့်ရှင်းရာနေရာများစွာကို လှည့်လည်ကာ အပြစ်ဖယ်ရှားသူဟု ချီးမွမ်းသော နရမဒါ/ရေဝါ မြစ်သို့ ရောက်လာသည်။ ၁၂ နှစ်တိုင်တိုင် အစာရှောင်ခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ ဝရတကျင့်ခြင်း၊ ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ကျင့်သုံးရာမှ အညစ်အကြေးမှ လွတ်မြောက်သည်။ အဆုံးတွင် မဟာဒေဝကို အဘိသေက/ရေချိုးပူဇော်ကာ သီဝကို တည်ထောင်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အက္ခယ (မကုန်ခမ်း) သော ပုဏ္ဏာရလဒ်နှင့် မြင့်မြတ်သော လမ်းဆုံးကို ရရှိစေသည်။ တီရ္ထကျင့်စဉ်နှင့် အချိန်ကာလကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ စောမတီရ္ထနှင့် ကန္ဒြဟာသတွင် ရေချိုးခြင်းကို လ/နေ ကြတ်ခြင်းအချိန်များနှင့် သင်္ကြန်တိ၊ ဝျတီပာတ၊ အယန၊ ဝိသုဝ စသည့် ပြက္ခဒိန်ဆုံချက်များတွင် ပြုလုပ်ပါက သန့်စင်မှု၊ မကုန်ခမ်းသော ကုသိုလ်နှင့် စောမကဲ့သို့ တောက်ပမှုကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရေဝါပေါ်ရှိ ကန္ဒြဟာသ၏ တည်ရှိမှုကို သိသူနှင့် မသိသူတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ကာ၊ ထိုနေရာ၌ သံဃာဝင်/လောကစွန့်ခြင်း ပြုလျှင် စောမ၏ လောကနှင့် ဆက်နွယ်သော ပြန်မလှည့်နိုင်သည့် မင်္ဂလာလမ်းကြောင်းသို့ ရောက်စေသည်ဟု ထပ်မံဆိုသည်။
Adhyaya 122
Ko-hanasva Tīrtha Māhātmya and Varṇa–Āśrama Ethical Discourse (कोहनस्वतीर्थमाहात्म्य तथा वर्णाश्रमधर्मोपदेशः)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ပထမဦးစွာ မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက အပြစ်ပယ်ရှား၍ သေမင်းကိုပင် ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ချီးမြှောက်ထားသော «ကို-ဟနသွ» (Ko-hanasva) တီရ္ထ၏ မဟာတ్మကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရက ဝဏ္ဏလေးပါး၏ ကမ္မတာဝန်နှင့် မူလအစကို မေးမြန်းရာမှ ဘြဟ္မာသည် အစပြုအကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာဥပမာဖြင့် ဗြာဟ္မဏသည် ပါးစပ်မှ၊ က္ଷတ္တရိယသည် လက်မောင်းမှ၊ ဝိုင်ရှျသည် ပေါင်မှ၊ ရှူဒ္ဒရသည် ခြေထောက်မှ ပေါ်ပေါက်သည်ဟု ရှင်းလင်းသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ဂೃಹಸ್ಥဓမ္မ၊ သင်ယူခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်း၊ ယဇ္ဉာမီးထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပဉ္စယဇ္ဉာများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် နောက်ပိုင်းဘဝ၌ ဝနပရಸ್ಥ/သန്യാസသို့ လှည့်လည်သည့် အယူအဆတို့ကို ညွှန်ပြသည်။ က္ෂတ္တရိယအတွက် အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားမျှတစွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်များကို၊ ဝိုင်ရှျအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားရေး၊ တိရစ္ဆာန်ကာကွယ်ရေးတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ရှူဒ္ဒရအပေါ် မန္တရနှင့် သံස්ကာရ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ကန့်သတ်သည့် အမြင်ကိုလည်း စာတမ်း၏ သဘောတရားအဖြစ် ထင်ရှားစွာ ထည့်သွင်းထားသည်။ ဒုတိယပိုင်းတွင် သေမင်းနှင့် ဘုရားကာကွယ်ခြင်းကို ပြသသည့် ဥပမာဇာတ်လမ်းရှိသည်။ ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက «ဟနသွ» ဟူသော အန္တရာယ်သတိပေးသံကို ကြားပြီး ယမမင်းနှင့် သူ၏ အစောင့်အရှောက်များကို တွေ့ရသဖြင့် ရုဒြကို ချီးမွမ်းသည့် Śatarudrīya ကို ရွတ်ဆိုကာ ထွက်ပြေးသည်။ လိင်္ဂတစ်ခုအနား၌ အားကုန်လဲကျသော်လည်း သီဝက ကာကွယ်သည့် ဝါကျတစ်ခုဖြင့် ယမ၏ တပ်ဖွဲ့ကို ခွဲခွာစေသည်။ ထိုနေရာသည် «ကို-ဟနသွ» ဟု ကျော်ကြားလာပြီး၊ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးပူဇော်လျှင် အဂ္နိဋ္ဌောမယဇ္ဉာတူ ဘုန်းကံရကြောင်း၊ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသူသည် ယမကို မမြင်ရကြောင်းနှင့် မီးသေ/ရေသေတို့အတွက် နောက်ဘဝအကျိုးများ၊ ထို့နောက် စည်းစိမ်ဖြင့် ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်းတို့ကို ဖလသရုပ်အဖြစ် နိဂုံးချုပ်ထားသည်။
Adhyaya 123
कर्मदीतीर्थे विघ्नेशपूजा-फलप्रशंसा | Karmadī Tīrtha and the Merit of Vighneśa Observance
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယာက မင်းတော်တစ်ပါးအား ပြောကြားသည့် တီရ္ထမဟာတ္မယာ အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်သည်။ ကရ္မဒီ-တီရ္ထဟု ခေါ်သော မြတ်သောဘုရားသန့်မြေသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး ထိုနေရာတွင် အင်အားကြီးသော ဝိဃ္နేశ (ဂဏနာထ) တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် (လိုလားပါက) စတုရ္ထီနေ့တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုခြင်းတို့သည် မွေးဖွားမှု ၇ ဘဝတိုင်အောင် အတားအဆီးများ (ဝိဃ္န) ကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ထိုနေရာ၌ ဒါနပြုခြင်းသည် အက္ခယဖလ (မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်) ကို ပေးကြောင်း သံသယမရှိသည့် သဒ္ဓမ္မအာမခံအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 124
नर्मदेश्वरतीर्थमाहात्म्य (The Māhātmya of Narmadeśvara Tīrtha)
Chapter 124 presents a concise tīrtha-instruction within a dialogue framework. Śrī Mārkaṇḍeya addresses a king (mahīpāla), directing him to proceed to Narmadeśvara, described as an eminent sacred site. The chapter’s core claim is soteriological and expiatory: a person who bathes at that tīrtha is released from all kilmbiṣas (moral/ritual demerits). It then adds a technical note on final outcomes, stating that whether one meets death by entering fire, by water, or by an “unanāśaka” (non-destructive/ineffective) death, the person’s trajectory is described as “anivartikā gati” (an irreversible course), a point attributed to Śaṅkara’s prior instruction. The passage thus combines (1) pilgrimage directive, (2) purification promise, and (3) an authority chain (Śiva → narrator) to stabilize the site’s salvific prestige.
Adhyaya 125
रवीतीर्थ-माहात्म्य एवं आदित्य-तपःकथा (Ravītīrtha Māhātmya and the Discourse on Āditya’s Tapas)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ကမ္ဘာတွင် မြင်ရသည့် နေမင်းကို တရားတော်အားလုံးက ပူဇော်ကြသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် တပသ္ဝင် (တပသ လုပ်သူ) ဟု ခေါ်နိုင်သနည်း၊ ထို့ပြင် အာဒိတျ/ဘ္ဟာသ္ကရ ဟူသော အမည်နှင့် အဆင့်ကို မည်သို့ ရရှိသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက အစဉ်အလာကမ္ဘာဗေဒအဖြစ် အမှောင်ကာလမှ စတင်၍ တောက်ပသော သဘောတရားတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာကာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသဘောဖြင့် ဖော်ပြခံရပြီး နောက်တစ်ဆင့် ကမ္ဘာလောက၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ချမှတ်ပေးသည့် အကြောင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ကထာသည် နර්မဒါမြစ်ကမ်းရှိ ရဝီတီရ္ထ၏ ပူဇော်ရာနေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်လာပြီး နေမင်းပူဇော်မှုကို စနာန (သန့်စင်ရေချိုး), ပူဇော်ပွဲ, မန္တရ-ဇပ, နှင့် ပရဒက္ခိဏာတို့ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရသည့် နည်းလမ်းကို ဖော်ပြသည်။ မန္တရသည် ပူဇော်ကိစ္စ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ဖြစ်စေသော အခြေခံအခြေအနေဟု အထူးအလေးပေးကာ မန္တရမပါသော လုပ်ဆောင်မှုသည် အကျိုးမဖြစ်သကဲ့သို့ဟု ဥပမာများဖြင့် ပြသသည်။ အဆုံးတွင် သင်္ကရန္တိ၊ ဗျတီပာတ၊ အယန၊ ဗိသုဝ၊ နေ/လ ကြတ်ခြင်းများ၊ မာဃ စပ္တမီ စသည့် ရက်ကာလနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဖော်ပြပြီး နေမင်း၏ အမည် ၁၂ မျိုးကို လိတနီအဖြစ် ထည့်သွင်းသည်။ ဖလသြရုတိတွင် အပြစ်အညစ်သန့်စင်ခြင်း၊ ကျန်းမာချမ်းသာခြင်းနှင့် လူမှုရေးအောင်မြင်မှုတို့ကို ကောင်းချီးအဖြစ် ကြေညာထားသည်။
Adhyaya 126
अयोनिज-महादेव-तीर्थमाहात्म्य (Glory of the Ayoni-ja Mahādeva Tīrtha)
အခန်း ၁၂၆ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက “အယောနိဇ” (ဝမ်းမှ မမွေးဖွားသော) ဟူသော အထွတ်အမြတ် တီရ္ထကို သင်ကြားဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် “ယောနိ-သင်္ကဋ” (ကိုယ်ခန္ဓာမွေးဖွားမှုကြောင့် ဖြစ်သော ကန့်သတ်ဒုက္ခ) ခံစားရသူများအတွက် ကုသသန့်စင်ရာ အထူးနေရာဟု ဆိုသည်။ ပထမဦးစွာ ဘုရားဖူးသွားရောက်၍ ရေချိုးပူဇော်ခြင်းဖြင့် ယောနိဆိုင်ရာ ဒုက္ခအမြင်နှင့် အလေးအနက်ကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် ဣရှ္ဝရ/မဟာဒေဝကို ပူဇော်ရာတွင် “သံဘဝ” (ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော မွေးဖြစ်ခြင်း) နှင့် ယောနိ-သင်္ကဋမှ လွတ်မြောက်စေပါဟု ဆုတောင်းသည့် စကားတန်းကို ထပ်တလဲလဲ ရွတ်ဆိုရန် ညွှန်ကြားသည်။ အနံ့သာ၊ ပန်း၊ မီးခိုး (ဓూప) တို့ကို ဆက်ကပ်ခြင်းသည် ပါပ-ခ္ရှယ (အပြစ်ပျက်စီးခြင်း) ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုပြီး၊ သဒ္ဓါဖြင့် လိင်္ဂပူရဏ ပြုလုပ်လျှင် “စိက္ခ-သင်္ခယာ” ဟူသော အလွန်အကျွံ အရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာသကဲ့သို့ ဒေဝဒေဝအနီးတွင် ရှည်လျားစွာ နေထိုင်ရသည့် အကျိုးကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ မဟာဒေဝကို အနံ့ရေ၊ ပျားရည်၊ နို့၊ ဒိန်ချဉ်တို့ဖြင့် အဘိသေက ပြုလျှင် “ဝိပုလာ သြရီ” (ကြွယ်ဝသော ကံကောင်းချမ်းသာ) ရမည်ဟု ဆိုသည်။ လပြည့်ဘက် (သုက္ကပက္ခ) နှင့် စတုရ္ဒသီနေ့ကို မင်္ဂလာအချိန်ဟု သတ်မှတ်ကာ သီချင်းနှင့် တူရိယာတီးခတ်၍ ပူဇော်ရန်၊ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်လည်ကာ မန္တရစကားတန်းကို မပြတ် ဆုတောင်းရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့ပြင် ခြောက်အက္ခရာ “နမಃ ရှိဝာယ” ကို မန္တရအစုအဝေးကြီးများထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ချီးမြှောက်ပြီး၊ ၎င်းကို ရွတ်ဆိုခြင်းသည် သင်ယူခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းနှင့် ကర్మကာဏ္ဍ ပြီးစီးခြင်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ရှိဝယောဂင်များကို ဝန်ဆောင်ခြင်းနှင့် သာသနာတော်အလှူကို ချီးကျူးကာ၊ ရေချိုးပူဇော်ပြီးနောက် စည်းကမ်းတကျ (ဒန္တ၊ ဇိတိန္ဒြိယ) သော သာသနာရှင်များကို အစာကျွေးခြင်း၊ ရေ/အလှူပေးခြင်းတို့ကို မေရုတောင်နှင့် သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ မဟာအကျိုးရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 127
अग्नितीर्थ-माहात्म्य तथा कन्यादान-फलश्रुति (Agni Tīrtha Māhātmya and the Merit of Kanyādāna)
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတော်အား ရေဝါခဏ္ဍအတွင်းရှိ အဂ္နိတီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ အဂ္နိတီရ္ထကို အလွန်မြတ်သော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာကူးကန်) ဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ ပက္ခအစ (pakṣa-ādau) တွင် တီရ္ထ-စနာန (ရေချိုးပူဇော်) ပြုလျှင် ကိလ္ဗိသ (အပြစ်နှင့် မသန့်ရှင်းမှု) အမျိုးမျိုး ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သဒ္ဓါတရားနှင့် ဒါနဓမ္မကို ကနျာဒါန အပေါ် အဓိကထား၍ ဖော်ပြသည်။ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း အလှဆင်ထားသော သမီးကညာ (yathāśaktyā alaṅkṛtām) ကို ပေးအပ်ခြင်း၏ အကျိုးကို အဂ္နီṣṭောမ နှင့် အတိရာတြ စသော ဝေဒိက ဆိုမယဇ္ဉများထက် များစွာ မြင့်မားကြောင်း ဖလရှုတိအဖြစ် တိုင်းတာပြသည်။ အကျိုးသည် မျိုးဆက်ဆက်လက်မှုအထိ တိုးချဲ့ဖော်ပြထားပြီး၊ အလှူရှင်သည် မျိုးနွယ်ဆက်တင်မှု မရေတွက်နိုင်သကဲ့သို့ (ဆံပင်ရေတွက်ပုံရိပ်ဖြင့်) အချိုးကျကာ သီဝလောကသို့ တက်ရောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသို့ စာတမ်းသည် လူမှုဆက်လက်မှု၊ ဒါနကတိနှင့် မောက္ခကတိကို သီဝဘက်သို့ ဦးတည်သည့် သာသနာရေးအတွင်း ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Adhyaya 128
भृकुटेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Bhrikuṭeśvara Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မင်းတော်တစ်ပါးအား “အလွန်မြတ်သော” သီရ္ထ ဘ္ဃြကုဋေရှ္ဝရ သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည့် အကြောင်းအရာဖြင့် စတင်ထားသည်။ ထိုသီရ္ထ၏ အာဏာတရားကို ရှင်ဘ္ဃြဂု၏ တပသ္ယာဇာတ်ကြောင်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး၊ အလွန်တန်ခိုးကြီး၍ သဘောတင်းကျပ်သော ရှင်ဘ္ဃြဂုသည် သားသမီးရရန် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပသ္ယာပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် “အန္ဓကဃာတင်” (အန္ဓကကို သတ်သူ) ဟူသော အမည်တော်ဖြင့် ခေါ်သော ဘုရားသခင်က ကောင်းချီးပေးရာမှ ဤသီရ္ထသည် ရှိဝဘုရား၏ အာဏာတော်နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ စာတမ်းသည် အထူးသတ်မှတ်ထားသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများနှင့် အကျိုးရလဒ်များကို ဖော်ပြသည်။ သီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီး ပရမေရှ္ဝရကို ပူဇော်ပါက အဂ္နိဋ္ဌောမ ယဇ္ဉ၏ အကျိုးကို ရှစ်ဆတိုး၍ ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ သားလိုသူက ဂီနှင့် ပျားရည်ဖြင့် ဘ္ဃြကုဋေရှကို ရေချိုးပူဇော် (snāpayet) လျှင် လိုအင်သော သားကို ရမည်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဒါန၏ မဟာကောင်းကျိုးကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ရွှေကို ပေးလှူခြင်း၊ သို့မဟုတ် နွားနှင့် မြေယာကို ပေးလှူခြင်းသည် ပင်လယ်များ၊ ဂူများ၊ တောင်တန်းများ၊ တောအုပ်များနှင့် သစ်တောငယ်များပါဝင်သော ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို ပေးလှူသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် အလှူရှင်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ သုခကို ခံစားပြီး နောက်တစ်ဖန် လူ့လောက၌ မင်းတော် သို့မဟုတ် အလွန်ဂုဏ်ပြုခံရသော ဘြာဟ္မဏအဖြစ် မြင့်မြတ်သော အဆင့်အတန်းကို ရရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ကာ သီရ္ထနှင့် ဆက်စပ်သော ဘက္တိနှင့် အလှူအတန်း၏ ကုသိုလ်စီးပွားကို တင်ပြထားသည်။
Adhyaya 129
ब्रह्मतीर्थमाहात्म्य (Glory of Brahmatīrtha on the Narmadā)
ဤအধ্যာယသည် Śrī Mārkaṇḍeya မဟာရိရှီက မင်းတစ်ပါးအား tīrtha-māhātmya ကို သင်ကြားပေးသည့် အခန်းဖြစ်ပြီး နর্মဒါ (Narmadā) မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ «Brahmatīrtha» သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို tīrtha သည် အခြား tīrtha များထက် မယှဉ်နိုင်အောင် မြင့်မြတ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး ထိုနေရာ၏ အဓိက အရှင်တော်အဖြစ် Brahmā ကို ထင်ရှားစွာ ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ darśana (မြင်တွေ့/သွားရောက်ဖူးမြော်ခြင်း) သာဖြင့်ပင် သန့်စင်မှု အာနိသင် ရှိကြောင်းလည်း ထောက်ပြသည်။ အပြစ်ကို စကားဖြင့်ဖြစ်သော အပြစ်၊ စိတ်ဖြင့်ဖြစ်သော အပြစ်၊ လုပ်ရပ်ဖြင့်ဖြစ်သော အပြစ် ဟူ၍ အဆင့်လိုက် ခွဲခြားကာ ပုံမှန်ကျင့်ဝတ်ကို တည်ဆောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီး śruti-smṛti အညွှန်းအတိုင်း လိုက်နာသူတို့သည် prāyaścitta ကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်နိုင်၍ ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်ခွင့် ရကြမည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် လိုချင်တပ်မက်မှုနှင့် လောဘကြောင့် śāstra ကို စွန့်ပစ်သူတို့ကို သင့်တော်သော အပြစ်ဖြေမှုမှ လွဲချော်သူများဟု ပြစ်တင်သည်။ ထို့နောက် အကျိုးဖလများကို ရှင်းလင်းရာတွင် ရေချိုးပြီးနောက် pitṛ နှင့် deva ပူဇော်ခြင်းသည် Agniṣṭoma ယဇ်ကဲ့သို့ ကုသိုလ်ရကြောင်း၊ Brahmā အား ရည်စူးသော ဒါနသည် မပျက်မယွင်းကြောင်း၊ တိုတောင်းသော Gāyatrī-japa ပင် Ṛg–Yajus–Sāman သုံးဝေဒ၏ အာနိသင်ကို ထည့်သွင်းထားသကဲ့သို့ ကြီးမားကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် tīrtha တွင် သေဆုံးခြင်းသည် မပြန်လမ်းဖြင့် Brahmaloka သို့ ရောက်စေပြီး၊ ကိုယ်အကျန်အလစ်များ ထိုနေရာ၌ တည်ရှိခြင်းပင် ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း၊ နောက်ဘဝတွင် Brahma ကို သိမြင်သူအဖြစ် ပညာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်ရှည်ခြင်းတို့ ရရှိကာ သာသနာရေးအဓိပ္ပါယ်ဖြင့် «amṛtatva» (မသေမပျက်) ကို ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 130
Devatīrtha Māhātmya (Glory of Devatīrtha on the Southern Bank of the Narmadā)
This adhyāya, voiced by the sage Mārkaṇḍeya, identifies an unsurpassed sacred ford named Devatīrtha situated on the southern bank of the Narmadā (Revā). The chapter’s discourse is concise and technical in purāṇic style: (1) it establishes the site’s sacral status through a divine precedent—gods assemble there and Parameśvara is described as being pleased; (2) it prescribes an ethical qualification for the pilgrim—bathing at the tīrtha should be accompanied by freedom from kāma (desire) and krodha (anger); and (3) it provides a clear phalaśruti, asserting that such a bath yields a definite merit equivalent to the fruit of gifting a thousand cows (go-sahasra-phala). The thematic lesson links external rite (snāna at a tīrtha) with internal discipline (passion-restraint), presenting pilgrimage as an integrated ethical-theological practice rather than a purely mechanical ritual act.
Adhyaya 131
Nāgatīrtha Māhātmya (Legend of the Nāgas’ Fear and Śiva’s Protection) / नागतीर्थमाहात्म्य
ဤအခန်းသည် ရှင်မားကဏ္ဍေယနှင့် မင်းယုဓိဋ္ဌိရတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ နာမဒာမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ “နာဂတီရ္ထ” အလွန်မြတ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာကို ဖော်ပြကာ၊ နာဂကြီးများသည် အလွန်ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် အဘယ်ကြောင့် တပသ (အာဓိဋ္ဌာန်တရားကျင့်) ပြုခဲ့ကြသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မားကဏ္ဍေယက ရိုးရာ itihāsa ကို ပြောပြသည်။ ကশ্যပ၏ ဇနီးနှစ်ဦးဖြစ်သော ဝိနတာ (ဂရုဍနှင့် ဆက်နွယ်) နှင့် ကဒရူ (မြွေ/နာဂတို့နှင့် ဆက်နွယ်) တို့သည် ကောင်းကင်မြင်း Uccaiḥśravas ကို မြင်ပြီး လောင်းကစားဝင်ကြသည်။ ကဒရူ၏ အတင်းအကျပ်နည်းလမ်းကြောင့် နာဂသားများက လှည့်စားရန် ကြိုးစားရပြီး၊ မိခင်၏ အပြစ်ပေးမည်ကို ကြောက်၍ လိုက်နာသူများရှိသကဲ့သို့ အခြားအကာအကွယ်ကို ရှာသူများလည်း ရှိသည်။ နာဂတို့သည် ကြာရှည်စွာ တပသပြုရာမှ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) က ကရုဏာဖြင့် အပေးအယူပေးသည်။ ဝါစုကီကို ရှီဝ၏ အနီးတော်၌ အမြဲတမ်းကာကွယ်သူအဖြစ် တည်စေပြီး၊ နာမဒာရေတွင် ရေချိုးနှစ်မြှုပ်ခြင်းအားဖြင့် အထူးသဖြင့် လုံခြုံမှုရမည်ဟု အာမခံသည်။ နိဂုံးတွင် ပဉ္စမီ (လဆန်း/လဆုတ် ၅ ရက်) တွင် တီရ္ထ၌ ရှီဝကို ပူဇော်ပါက နာဂမျိုးရိုး ၈ မျိုးက မထိခိုက်စေဘဲ၊ သေဆုံးသူသည် လိုသမျှကာလအထိ ရှီဝ၏ အစေခံအဖြစ် အဆင့်တက်ရမည်ဟု ဖလသဒ္ဓာန်ကို ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 132
वाराहतीर्थमाहात्म्यम् (Glory of Varāha Tīrtha on the Northern Bank of the Narmadā)
မာရ္ကဏ္ဍေယ သည် မင်းတော်အား နာမဒာမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ “အပြစ်အားလုံးဖယ်ရှားပေးသော” ဝရာဟ တီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာ၌ ဝရာဟ/ဓရာဏီဓရ ကို လောကကိုထောက်ပံ့တည်တံ့စေသော ဖန်ဆင်းရှင် (jagaddhātā) ဟူ၍ ချီးမွမ်းကာ၊ သတ္တဝါတို့အကျိုး (lokahita) အတွက် ထိုတီရ္ထ၌ တည်နေ၍ သံသရာကိုကူးမြောက်စေသော ကယ်တင်လမ်းညွှန်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အကျင့်အစီအစဉ်တွင် တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း၊ အနံ့သာနှင့် ပန်းကုံးများဖြင့် ဝရာဟကို ပူဇော်ခြင်း၊ မင်္ဂလာအော်ဟစ်ချီးမွမ်းခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း—အထူးသဖြင့် ဒွာဒသီ (dvādaśī) နေ့—နှင့် ညအိပ်မပျော်ဘဲ သာသနာပုံပြင်/ဓမ္မကထာ နားထောင်ပြောဆိုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် အပြစ်ကျင့်သူများနှင့် ထိတွေ့ခြင်း၊ အတူစားသောက်ခြင်းကို ရှောင်ရန် ဆိုပြီး မသန့်ရှင်းမှုသည် စကား၊ ထိတွေ့မှု၊ အသက်ရှူမှု၊ အတူစားခြင်းမှတဆင့် ကူးစက်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ စွမ်းအားနှင့် စည်းကမ်းအတိုင်း ဗြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုရန်လည်း ညွှန်ကြားသည်။ အကျိုးဖလမှာ ဝရာဟ၏ မျက်နှာကို ဒർശနသာ လုပ်ရုံဖြင့်ပင် ခက်ခဲသော အပြစ်များကို မြန်မြန်ဖျက်စီးနိုင်ကြောင်း—ဂရုဍကိုမြင်လျှင် မြွေများ ထွက်ပြေးသကဲ့သို့၊ နေရောင်ကြောင့် အမှောင်ပျောက်သကဲ့သို့—ဥပမာများဖြင့် ပြသည်။ မန္တရအနည်းဆုံးကိုလည်း ချီးမွမ်းကာ “namo nārāyaṇāya” ကို အရာရာတွင် အသုံးချနိုင်သည့် မန္တရဟု ဆိုသည်။ ကృష్ణအား တစ်ကြိမ်သာ ဦးချခြင်းသည် ကြီးမားသော ယဇ္ဉာဖလနှင့် တူပြီး ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ကျော်လွန်စေသည်ဟု နိဂုံးချုပ်ကာ၊ စည်းကမ်းရှိသော ဘက္တများသည် ထိုနေရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်လျှင် ပျက်စီး/မပျက်စီး ခွဲခြားမှုကို ကျော်လွန်သော ဗိෂ္ဏု၏ အမြင့်ဆုံး သန့်ရှင်းသော နေရာသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 133
लोकपालतीर्थचतुष्टयमाहात्म्य तथा भूमिदानपालन-उपदेशः (Glory of the Four Lokapāla Tīrthas and Counsel on Protecting Land-Gifts)
မာရ္ကဏ္ဍေယက အပြစ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသော တီရ္ထာအမြင့်ဆုံး လေးခုကို ဖော်ပြသည်။ ကုဗေရ၊ ဝရုဏ၊ ယမ၊ ဝါယု ဟူသော လောကပာလများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အထိမ်းအမှတ်နေရာများကို မျက်မြင်ဒർശနသာ ပြုလျှင်ပင် အပြစ်ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက နရ္မဒါမြစ်ကမ်း၌ လောကပာလတို့ အဘယ်ကြောင့် တပစ်သာ (တပသ) ပြုခဲ့သနည်းဟု မေးရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက မတည်မြဲသော လောကတွင် တည်ငြိမ်သော အခြေခံကို ရှာဖွေခြင်းဖြစ်ပြီး သမ္မတရား (ဓမ္မ) သည် သတ္တဝါအားလုံးကို ထောက်ပံ့သော အခြေခံဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ လောကပာလတို့သည် တပစ်သာကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ပြီး သီဝ (ရှီဝ) ထံမှ အာနိသင်ပေးတော်မူခြင်းကို ရရှိကြသည်။ ကုဗေရသည် ယက္ခတို့နှင့် ဥစ္စာဓန၏ အရှင်ဖြစ်လာပြီး၊ ယမသည် ထိန်းချုပ်မှုနှင့် တရားစီရင်မှုအာဏာကို ရရှိသည်။ ဝရုဏသည် ရေကမ္ဘာ၌ အုပ်စိုးခွင့်ရပြီး၊ ဝါယုသည် အနှံ့အပြား တည်ရှိနိုင်သော အာနိသင်ကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် မိမိတို့နာမည်ဖြင့် သီးခြား သရဏာ/ဘုရားကျောင်းများ တည်ထောင်ကာ ပူဇော်ပွဲနှင့် အလှူအတန်းများ ပြုကြသည်။ ကഥာသည် လူမှု-ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းသို့ ပြောင်းလဲကာ ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများကို ဖိတ်ခေါ်၍ အလှူပေးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မြေယာအလှူကို ပေးအပ်ရန်နှင့် မသိမ်းယူမဖျက်သိမ်းရန် သတိပေးသည်။ အလှူကို ဖျက်သိမ်းသူတို့အတွက် ဒဏ်ခတ်မှုကို ဖော်ပြပြီး၊ အလှူကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် ပေးခြင်းထက်ပင် မြင့်မြတ်ကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ကုဗေရေရှာ၌ ပူဇော်လျှင် အශ්ဝမေဓတူသော ကုသိုလ်၊ ယမေရှဝရ၌ မျိုးဆက်များတစ်လျှောက် စုဆောင်းသည့် အပြစ်ကင်းစင်ခြင်း၊ ဝရုဏေရှာ၌ ဝါဇပေယတူသော ကုသိုလ်၊ ဝါတေရှဝရ၌ ဘဝရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံခြင်းကို ရရှိသည်။ ဤအကြောင်းကို နားထောင်/ရွတ်ဖတ်လျှင် အပြစ်ပျောက်ကင်း၍ မင်္ဂလာတိုးပွားသည်ဟု ဖလရှရုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 134
Rāmeśvara-tīrtha Māhātmya (रामेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of Rāmeśvara on the Southern Bank of the Narmadā
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သီရ်သ-မာဟာတ်မြားကို ရှင်မားကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက အကျဉ်းချုပ်ဟောကြားထားခြင်းဖြစ်သည်။ နರ್ಮဒါ (ရေဝါ) မြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် «ရာမေရှဝရ» ဟူသော မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သည့် သန့်ရှင်းရာနေရာတစ်ခုရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤသီရ်သသည် အပြစ်အနာ (pāpa) ကိုဖယ်ရှားပေးသော pāpa-hara၊ ကုသိုလ် (puṇya) ကိုဖြစ်ပေါ်စေသောနေရာ၊ ဒုက္ခအားလုံးကို ချေဖျက်ပေးသော sarva-duḥkha-ghna ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ထို့နောက် အဓိကကျသော အကျင့်တရားကို သတ်မှတ်သည်—ဤသီရ်သတွင် ရေချိုး (snāna) ပြု၍ မဟေရှဝရကို မဟာဒေဝ၊ မဟာတ္မာ ဟု ခေါ်ကာ ပူဇော် (pūjā) လုပ်သူသည် ကိလ္ဗိသ (အညစ်အကြေး/ကျူးလွန်မှု) အားလုံးမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 135
सिद्धेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Siddheśvara Tīrtha Māhātmya)
Markaṇḍeya describes an eminent tīrtha named Siddheśvara, characterized as supremely accomplished and worshipped across worlds. The chapter’s instructional core is a concise pilgrimage protocol: bathing at the tīrtha followed by worship of Umā-Rudra. The text then articulates a merit-equivalence claim—attaining the fruit of a Vājapeya sacrifice—thereby translating localized devotion into pan-Vedic prestige. A phalaśruti sequence follows: the practitioner’s accumulated puṇya yields heavenly ascent after death, accompanied by apsarās and auspicious acclamations; after enjoying heaven for an extended period, one is reborn into a prosperous and eminent lineage endowed with wealth and grain. The reborn person is portrayed as learned (versed in Veda and Vedāṅgas), socially honored, free from illness and sorrow, and living a full lifespan (a hundred autumns). The chapter thus links ritual action (snāna + pūjā) to a graded chain of cosmological, social, and bodily outcomes within a Śaiva devotional frame.
Adhyaya 136
अहल्येश्वरतीर्थमाहात्म्य (Ahalyeśvara Tīrtha Māhātmya)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် အဟလျာ–ဂေါတမ–အိန္ဒြာ အဖြစ်အပျက်ကို နေရာအခြေပြု၍ ပြန်လည်ဟောပြောကာ “အဟလျေရှ္ဝရ” ရှိဝဘုရားကျောင်းနှင့် အနီးရှိ တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို တည်ထောင်ပေးသည်။ ဂေါတမကို စံပြ ဘြာဟ္မဏ အတပသီအဖြစ် ဖော်ပြပြီး အဟလျာကို အလှအပကြောင့် ကျော်ကြားသူဟု ဆိုသည်။ သကရာ အိန္ဒြာသည် လိုလားမှုကြောင့် ဂေါတမကို လှည့်စားရန် ရုပ်သွင်ပြောင်းကာ အဟလျာထံ အိမ်နီးချင်းတွင် ချဉ်းကပ်သည်။ ဂေါတမ ပြန်ရောက်လာ၍ အပြစ်ကို သိမြင်သော် အိန္ဒြာကို ကျိန်စာချကာ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်တွင် “ဘဂ” များစွာ ပေါ်ထွန်းသကဲ့သို့ အမှတ်အသား ဖြစ်စေသည်။ ထို့နောက် အိန္ဒြာသည် အာဏာကို စွန့်၍ အတပသီလုပ်ကာ အပြစ်လျော့ရန် ကြိုးစားသည်။ အဟလျာလည်း ကျောက်တုံးဖြစ်စေသော ကျိန်စာခံရသော်လည်း အချိန်ကန့်သတ်ထားသော လွတ်မြောက်မှုရှိ၍ နှစ်တစ်ထောင်ကျော်ပြီးနောက် ဗိශ්ဝာမိတ္တရနှင့် ခရီးသွားလာသော ရာမကို မြင်ရသဖြင့် သန့်စင်ကာ ပြန်လည်လူဖြစ်လာသည်။ ပြန်လည်ရရှိပြီးနောက် အဟလျာသည် နర్మဒါမြစ်ကမ်း တီရ္ထ၌ စနာန (ရေချိုးသန့်စင်) နှင့် အတပသီများကို ပြုလုပ်ကာ စန္ဒြာယဏနှင့် အခြား ကೃစ္ချရများကိုလည်း ဆောင်ရွက်သည်။ မဟာဒေဝသည် ပျော်ရွှင်၍ ပရိသတ်ပေးကာ အဟလျာသည် ရှိဝကို “အဟလျေရှ္ဝရ” ဟူ၍ တည်ထောင်ပူဇော်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအရ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုး၍ ပရမေရှ္ဝရကို ပူဇော်သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံရပြီး နောက်တစ်ဖန် လူ့ဘဝတွင် စည်းစိမ်၊ ပညာ၊ ကျန်းမာရေး၊ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် မျိုးဆက်တည်တံ့ခြင်းတို့ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 137
कर्कटेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Karkaṭeśvara Tīrtha-Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မင်းတော်တစ်ပါးအား နေရာညွှန်ကြားကာ နာမဒာမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ သီဝဘုရားသန့်တီရ္ထာကြီး “ကရ္ကဋေရှ္ဝရ” သို့ သွားရောက်ဘုရားဖူးရန် ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာကို အပြစ်ပယ်ဖျက်နိုင်သော သန့်မြတ်ရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ဗိဓိအတိုင်း ရေချိုးခြင်းနှင့် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းတို့၏ အကျိုးဖြစ်သည့် ရုဒ္ရလောကသို့ မပြန်လှန်နိုင်သော သေပြီးနောက်ခရီးစဉ်ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ ထို့နောက် ထိုတီရ္ထာ၏ မဟာတန်ခိုးကို စကားဖြင့် အပြည့်အဝ မချုံ့နိုင်ကြောင်း ဆိုသော်လည်း အဓိက သဘောတရားတစ်ရပ်ကို ထုတ်ဖော်သည်—ထိုနေရာတွင် ပြုလုပ်သမျှ ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှု အားလုံးသည် “မပျက်မယွင်း” ဖြစ်လာပြီး သန့်မြတ်နေရာတွင် ကမ္မ၏ တည်မြဲမှု ပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်းကို အလေးပေးသည်။ ဗာလခိလျ သာသနာရှင်များနှင့် မာရီစိနှင့် ဆက်နွယ်သော တပသီများက စိတ်ကြည်နူးစွာ နေထိုင်ကြသည့် ဥပမာများ၊ ထို့ပြင် ဒေဝီ နာရာယဏီက ပြင်းထန်သော တပသကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေခြင်းတို့ဖြင့် ထိုတန်ခိုးကို အခြေခံတည်ဆောက်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘိုးဘွားများအတွက် တရ္ပဏာ ပူဇော်မှုကို သတ်မှတ်ကာ၊ ရေချိုးပြီး တရ္ပဏာ ပြုသူသည် ဘိုးဘွားတို့ကို တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျေနပ်စေကြောင်း ဆိုပြီး ကိုယ်ပိုင်ကယ်တင်ခြင်း၊ သီလနှင့် မျိုးရိုးတာဝန်တို့ကို တီရ္ထာအခြေပြု ပူဇော်ရေးအစီအစဉ်တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 138
Śakratīrtha Māhātmya (The Glory of Śakra-tīrtha) — Indra’s Restoration and the Merit of Śiva-Pūjā
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ဘုရားဖူးသူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သက္ကရတီရ္ထသို့ သွားရမည်ဟု သင်ကြားသည်။ ဤတီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို အကြောင်းရင်းပုံပြင်ဖြင့် ဖော်ပြရာတွင် ဂေါတမ ရှင်မုနိ၏ ကျိန်စာကြောင့် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သည် မိမိအပြစ်ကြောင့် ရာဇဂုဏ်တန်ခိုး ပျောက်ကွယ်ကာ အရှက်ကြောင့် ဆုတ်ခွာနေသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေဝတားများနှင့် တပသီရှင်များက ဂေါတမထံ သွား၍ နူးညံ့သောစကားဖြင့် တောင်းပန်ကာ အိန္ဒြာမရှိသော လောကသည် ဒေဝလောကနှင့် လူလောကအတွက် မသင့်တော်ကြောင်း ပြောဆိုပြီး ဒုက္ခရောက်နေသော ဒေဝကို ကရုဏာပြရန် တောင်းဆိုကြသည်။ ဝేదကို အထူးသိမြင်သော ဂေါတမက သဘောတူ၍ အာနုဘော်ပေးသည်—“အမှတ်တစ်ထောင်” ဟု ခေါ်ခဲ့သည့် အရာကို မုနိ၏ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် “မျက်စိတစ်ထောင်” အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးကာ အိန္ဒြာ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထူထောင်သည်။ ထို့နောက် အိန္ဒြာသည် နർമဒါမြစ်သို့ သွားကာ သန့်ရေဖြင့် ရေချိုးပြီး တ్రိပုရာန္တက (တ্ৰိပုရကို ဖျက်ဆီးသော ရှိဝ) ကို တည်ထောင်ပူဇော်ကာ အပ္စရာများ၏ ဂုဏ်ပြုခြင်းနှင့်အတူ ဒေဝဘုံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသဒ္ဒါအဖြစ် ဤတီရ္ထတွင် ရေချိုး၍ ပရမေရှ్వరကို ပူဇော်သူသည် သူတစ်ပါး၏ ဇနီးကို မတရားနီးကပ်ခြင်းနှင့် ဆိုင်သော အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ကြောင်း ဆိုပြီး ရှိဝဘာဝနာအတွင်း စီလကျင့်ဝတ်ကို သန့်စင်ပေးသော နေရာဟု ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 139
Somatīrtha Māhātmya (Glory of Somatīrtha) — Ritual Bathing, Solar Contemplation, and Merit of Feeding the Learned
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရ္ရှီက စောမတီရ္ထ (Somatīrtha) သို့ သွားရောက်ရမည့် လမ်းညွှန်ပုံစံဖြင့် ဟောကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အလွန်မြတ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာဖြစ်ပြီး စောမ (Soma) သည် ထိုနေရာတွင် တပစ် (tapas) ပြုကာ ကောင်းကင်နက္ခတ်လမ်းကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းတွင် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ထို့နောက် အာစမန (ācamana) နှင့် ဂျပ (japa) ပြုခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ရဝိ (Ravi) အာဒိတျ (နေမင်း) ကို သမားဓိဖြင့် စိတ်တည်စေခြင်းဟူသော အစီအစဉ်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် ဤတီရ္ထ၌ ပြုလုပ်သော အကျင့်၏ အကျိုးသည် ဝေဒသုံးပါး (Ṛg, Yajur, Sāma) နှင့် ဂါယတရီ (Gāyatrī) ရွတ်ဖတ်ခြင်းမှ ရသော အကျိုးနှင့် တူညီကြောင်း အကျိုးတူညီမှုများဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော ဧည့်ခံမှုကို အလေးထားကာ ဘဟွရ္စ (Bahvṛca)၊ အဓ္ဝရ္ယု (Adhvaryu)၊ ခာန္ဒောဂ (Chāndoga) နှင့် ပညာသင်ပြီးသူများကဲ့သို့သော ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ထိပ်တန်းဘြာဟ္မဏများအား ဖိနပ်၊ စန်ဒယ်၊ ထီး၊ အဝတ်အစား၊ စောင်နှင့် မြင်းတို့ကို လှူဒါန်းခြင်းတို့ကို “ကိုဋိ” အဆင့် အကျိုးပွားစကားဖြင့် ချီးမွမ်းထားသည်။ အဆုံးတွင် သံယမနှင့် သာသနာ့ကျင့်ဝတ်ကို ပြောကာ မုနိတစ်ဦးက အာရုံခံများကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် နေရာတိုင်းသည် ကုရုက္ခေတ္တ၊ နိုင်မိရှ၊ ပုရှ္ကရ တို့နှင့် တူညီကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဂြဟ်ခွဲ (eclipse)၊ သင်္ကရန္တိ (saṅkrānti) နှင့် ဗျတီပာတ (vyatīpāta) အချိန်များတွင် ယောဂီများကို ဂုဏ်ပြုရန် အထူးအလေးထားသည်။ ဤတီရ္ထ၌ စနျာသ (renunciation) ခံယူသူသည် ဝိမာနဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ရောက်ကာ စောမ၏ အမှုထမ်းဖြစ်ပြီး စောမ၏ ကောင်းကင်သုခကို မျှဝေခံစားရမည်ဟု ဖလအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 140
नन्दाह्रदमाहात्म्य (Nandāhrada Māhātmya: The Glory of Nandā Lake)
ဤအধ্যာယသည် ရေဝါခဏ္ဍအတွင်း သာသနာရေးခရီးလမ်းညွှန်အဖြစ် ဆက်လက်ဟောကြားထားသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နန်းတော်နားထောင်သူကို နန္ဒာဟ္ရဒသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုကန်သည် အလွန်မြတ်သော တီရ္ထဖြစ်၍ စိဒ္ဓများ နေထိုင်ကြသကဲ့သို့ နန္ဒာဒေဝီကို ဆုတောင်းပေးသူ၊ အလိုတော်ပြည့်စုံစေသူအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။ ထိုနေရာ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ဒဏ္ဍာရီတိုက်ပွဲဖြင့် အခြေခံထားသည်။ ဒေဝများကို ကြောက်ရွံ့စေသော မဟိဿာသုရ အင်အားကြီးကို ဒေဝီသည် ရှူလိနီရূপဖြင့် တြိရှူလဖြင့် ထိုးဖောက်အနိုင်ယူပြီးနောက် မျက်လုံးကျယ်သော ဒေဝီက ထိုကန်တွင် ရေချိုးခဲ့သဖြင့် “နန္ဒာဟ္ရဒ” ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များလာသည်။ နန္ဒာဒေဝီကို ရည်မှန်း၍ တီရ္ထတွင် ရေချိုးကာ ဗြာဟ္မဏများအား ဒါနပေးလျှင် အශ්ဝမေဓယဇ္ဉကဲ့သို့ ပုဏ္ဏာရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ နန္ဒာဟ္ရဒကို ဘဲရဝ၊ ကေဒါရ၊ ရုဒြ မဟာလယ တို့ကဲ့သို့ ရှားပါးမြင့်မြတ်သော တီရ္ထများအနက် ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး၊ ကာမနှင့် အလွန်တွယ်တာမှုကြောင့် လူအများ မသိမမြင်ဖြစ်ကြသည်ဟု သတိပေးသည်။ အဆုံးဖလश्रုတိတွင် ပင်လယ်ဝန်းရံသော ကမ္ဘာတစ်လွှား ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပေးခြင်းတို့၏ ပေါင်းစုပုဏ္ဏာကို နန္ဒာဟ္ရဒတွင် ရေချိုးခြင်းတစ်ခါတည်းဖြင့် ရနိုင်သည်ဟု ကြေညာကာ၊ ထိုနေရာကို ပုဏ္ဏာနှင့် သီလကျင့်စဉ်၏ အနှစ်ချုပ်အဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 141
Tāpeśvara Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Tāpeśvara Ford)
မာရ္ကဏ္ဍေယက တာပေရှွရ တီရ္ထ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ပြောပြသည်။ မုဆိုးတစ်ဦးသည် ကြောက်ရွံ့နေသော မိခင်မင်္ဂလာတိရစ္ဆာန် (ဒိုး) တစ်ကောင်က ရေထဲသို့ ခုန်ချပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ကောင်းကင်သို့ မြင့်တက်သွားသည်ကို မြင်ကာ အံ့ဩ၍ လောကီစိတ်လျော့ကာ သံယောဇဉ်ဖြတ်တောက်လိုစိတ် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် လေးကို ချထားပြီး တပစ် (tapas) ကို နတ်နှစ်တစ်ထောင်တိုင်အောင် ဆောင်ရွက်သည်ဟု ဆိုသည်။ မဟေရှွရ (ရှီဝ) သည် ကျေနပ်၍ ပေါ်ထွန်းလာကာ ဆုတောင်းခွင့် ပေးသည်။ မုဆိုးက ရှီဝအနီး၌ နေထိုင်ခွင့်ကို တောင်းရာ ဘုရားက ခွင့်ပြုပြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့နောက် မုဆိုးသည် မဟေရှွရကို တည်ထောင် (sthapayitvā) ကာ ပူဇော်နည်း (pūjā-vidhāna) အတိုင်း ကိုးကွယ်ပြီး ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ဤတီရ္ထသည် မုဆိုး၏ နောင်တအပူ/တပစ်၏ အပူ (vyādha-anuttāpa) နှင့် ဆက်နွယ်ကာ “တာပေရှွရ” ဟု လောကသုံးပါးတွင် ကျော်ကြားလာသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုး၍ ရှင်ကရာကို ပူဇော်သူသည် ရှီဝလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုပြီး၊ တာပေရှွရ၌ နရ္မဒါရေဖြင့် ရေချိုးသူသည် ဒုက္ခသုံးပါး (tāpa-traya) မှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အဋ္ဌမီ၊ စတုရ္ဒသီ၊ တြိတီယာ နေ့များတွင် အထူးရေချိုးကာ အပြစ်အားလုံးကို သက်သာစေကြောင်း အကြံပြုထားသည်။
Adhyaya 142
रुक्मिणीतीर्थमाहात्म्य (Rukmiṇī Tīrtha Māhātmya) and the Naming of Yodhanīpura
ဤအধ্যာယမှာ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ယုဓိဋ္ဌိရကို ရုက္မိဏီ-တီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို သင်ကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်းသာဖြင့် အလှအပနှင့် မင်္ဂလာကံကောင်းမှု ရရှိကြောင်း ဆိုပြီး အဋ္ဌမီ၊ စတုရ္ဒသီ နှင့် အထူးသဖြင့် တြိတီယာနေ့တို့ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထ၏ အာဏာကို အခြေခံပေးရန် အီတိဟာသကို ပြောပြသည်။ ကုဏ္ဍိနမြို့၏ ဘီဿမက မင်းတွင် သမီး ရုက္မိဏီ ရှိပြီး၊ ကိုယ်မဲ့အသံက “လေးလက်ပါသော ဘုရားသခင်ထံ ပေးအပ်ရမည်” ဟု ကြိုတင်ဟောကြားသည်။ နိုင်ငံရေးအကြောင်းကြောင့် ရှိရှုပာလနှင့် လက်ထပ်ရန် ကတိပြုထားသော်လည်း ကృష్ణနှင့် သင်္ကရ္ရှဏ ရောက်လာပြီး ရုက္မိဏီက ဟရိကို ဖုံးကွယ်ရုပ်ဖြင့် တွေ့ဆုံကာ နောက်ဆုံးတွင် ကృష్ణက သူမကို ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ လိုက်လံတိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားပြီး ဘလဒေဝ၏ စစ်ရေးရုပ်ပုံများနှင့် ရုက္မီနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့မှုကို ဖော်ပြသည်။ ရုက္မိဏီ၏ တောင်းဆိုချက်ကြောင့် ကృష్ణ၏ စုဒර්ရှနချက္ကရကို ထိန်းထားကာ နောက်တစ်ဖန် ဘုရားရုပ်သွင်ပြင် ထင်ရှားလာပြီး ပြန်လည်ညီညွတ်မှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ အဆုံးပိုင်းတွင် ဓမ္မ-ဥပဒေ နှင့် ကျင့်ဝတ်ညွှန်ကြားချက်များ ပါဝင်သည်။ ကృష్ణက မာနသပုတြများဟု ဆိုသော ရှင်တော် ၇ ပါးကို ဂုဏ်ပြုကာ ကျေးရွာများ ပေးအပ်ပြီး၊ လှူဒါန်းထားသော မြေ (dāna-bhūmi) ကို သိမ်းယူခြင်းကို ပြင်းထန်စွာ တားမြစ်ကာ ကမ္မအကျိုးဆက်များကို သတိပေးသည်။ ထို့ပြင် ရေချိုးခြင်း၊ ဘလဒေဝ-ကေရှဝကို ပူဇော်ခြင်း၊ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ခြင်း၊ ကပိလာ-ဒါန၊ ရွှေ/ငွေ၊ ဖိနပ်၊ အဝတ်အထည် စသည့် ဒါနများကို ဖော်ပြပြီး အခြားနာမည်ကြီး တီရ္ထများနှင့် တူညီသည့် ပုဏ္ဏာတန်ဖိုးကို နှိုင်းယှဉ်ကာ၊ တီရ္ထနယ်အတွင်း မီးဖြင့်၊ ရေဖြင့်၊ သို့မဟုတ် အစာရှောင်၍ သေဆုံးသူတို့၏ နောက်ဘဝ फलश्रuti ကိုလည်း ရှင်းလင်းသည်။
Adhyaya 143
Yojaneśvara Tīrtha Māhātmya and the Worship of Balakeśava
ဤအခန်းသည် သီရ္ထမဟာတ္မယာကို ရှင်မားကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက မင်းတော်တစ်ပါးအား ဟောကြားသည့် အကြောင်းဖြစ်သည်။ “ယောဇနေရှ္ဝရ” ဟူသော မြတ်စွာသော သီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ပြပြီး၊ နရ–နာရာယဏ ရိရှီတို့က တပဿာ ပြုလုပ်ကာ ဒေဝနှင့် ဒာနဝတို့၏ ပုရောဟိတ်စစ်ပွဲတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည့် နေရာဟု ဖော်ပြသည်။ ယုဂများအလိုက် သမိုင်းကို ချုံ့ဖော်ပြရာတွင် တ్రေတားယုဂ၌ ထိုတရားသဘောသည် ရာမ–လက္ရှ္မဏ အဖြစ် ပေါ်ထွန်း၍ သီရ္ထ၌ ရေချိုးကာ ရာဝဏကို အနိုင်ယူသည်ဟု ဆိုသည်။ ကလိယုဂ၌မူ ဝါစုဒေဝ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ဘလ–ကေရှဝ (ဘလရာမ–ကృష్ణ) အဖြစ် ထင်ရှားကာ ကံစ၊ ခဏူရ၊ မုဿ္ဋိက၊ ရှိရှုပာလ၊ ဇရာသန္ဓ စသည့် ရန်သူကြီးများကို သတ်ဖြတ်သည့် ခက်ခဲသော လုပ်ရပ်များကို ပြုလုပ်သည်။ ထို့ပြင် ကုရုက္ခေတ္တ/ဓမ္မခေတ္တ စစ်ပွဲအတွင်းလည်း ထိုဘုရားသခင်၏ အာဏာက အရေးကြီးသော စစ်သူရဲများ ကျဆုံးရာတွင် ဆုံးဖြတ်ကာလဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ အမိန့်တော်များအဖြစ် သီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း၊ ဘလ–ကေရှဝ ကို ပူဇော်ခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် ညလုံးနိုး (ပရာဇာဂရ) ပြုခြင်း၊ ဘက္တိသီချင်းများ သီဆိုခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို လေးစားကာ ဧည့်ခံပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဆိုထားသည်။ ဖလသရုတိအရ အပြစ်များ (ကြီးမားသော အပြစ်များပါ) ပျောက်ကင်းပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ပြုသော ဒါနနှင့် ပူဇော်မှုတို့သည် အက္ခယ ဖြစ်ကာ၊ ဤအခန်းကို နားထောင်၊ ဖတ်ရှု၊ ရွတ်ဆိုသူ သုစရိတတို့သည် ပာပမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ကတိပြုသည်။
Adhyaya 144
Cakratīrtha–Dvādaśī Tīrtha Māhātmya (Non-diminishing Merit at Cakratīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် သီရိမာရ္ကဏ္ဍေယ (Śrī Mārkaṇḍeya) က မင်းတော်တစ်ပါးအား ခရီးစဉ်ညွှန်ကြားချက်ပုံစံဖြင့် တိုတောင်းစွာ ဟောကြားထားသည်။ နားထောင်သူအား “အထူးကောင်းမြတ်သော” ဒွါဒသီ-တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ပြပြီး၊ ပုံမှန်ကာရကံပူဇော်မှုများနှင့် စက္ကရတီရ္ထ (Cakratīrtha) ၏ ထူးခြားသန့်ရှင်းမှုကို နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဒါန (dāna)၊ မန္တရရွတ်ဖတ်ခြင်း (japa)၊ ဟောမ (homa) နှင့် ဘလိ/ပူဇော်သက္ကာများ၏ အကျိုးဖလများသည် အချိန်ကြာလာသော် လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် ကုန်ခန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် စက္ကရတီရ္ထ၌ ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်ကံများသည် မလျော့မနည်း၊ မကုန်ခန်းသော အကျိုးဖြစ်ကြောင်း အထူးတလည် ချီးမြှောက်ထားသည်။ နိဂုံးတွင် ဤတီရ္ထ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မာဟာတ္မယ—အတိတ်နှင့် အနာဂတ်အရေးပါမှုတို့ကိုပါ—သီးသန့်ရှင်းလင်းပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြပြီးကြောင်း ကြေညာကာ ဤချီးကျူးခန်း၏ ပိတ်သိမ်းစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 145
Śivātīrtha Māhātmya (Glory of the Śiva Tīrtha)
ဤအဓျာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ သာသနာရေးညွှန်ကြားချက်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြပြီး၊ “မြေဒေသ၏ အုပ်ထိန်းသူ/ခေါင်းဆောင်” ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ရှာဖွေသူအား အလွန်မြင့်မြတ်သော Śivātīrtha သို့ ညွှန်ပြသည်။ အကြောင်းအရာကို ဘုရားဖူးလမ်းညွှန်နှင့် အဆင့်လိုက် ကျင့်စဉ်များအဖြစ် စီစဉ်ထားသည်။ ပထမဦးစွာ Śivātīrtha တွင် ဘုရားကို ဒർശနပြုရုံဖြင့်ပင် အပြစ်အညစ်အကြေးအားလုံး (sarva-kilbiṣa) ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေါသကို အနိုင်ယူ၍ အာရုံများကို ထိန်းချုပ်ကာ tīrtha တွင် ရေချိုးပြီး မဟာဒေဝ (Śiva) ကို ပူဇော်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ကာ၊ အဂ္နိṣṭoma ယဇ်ပူဇော်မှုနှင့် တန်တူသော ကုသိုလ်ရသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် သဒ္ဓါနှင့် အစာရှောင်ခြင်း (upavāsa) ကို ပေါင်းစည်း၍ Śiva ကို ပူဇော်ပါက ပြန်မလှည့်နိုင်သော ဝိညာဉ်ရေးလမ်းကြောင်းတစ်ခု စတင်ကာ Rudraloka သို့ ရောက်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 146
Asmahaka Pitṛtīrtha Māhātmya and Piṇḍodaka-Vidhi (अस्माहक-पितृतीर्थ-माहात्म्य एवं पिण्डोदक-विधि)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ယုဓိဋ္ဌိရက အဘိုးဘွားတို့၏ ထိရ္ထအထူးတစ်ခုဖြစ်သော «အස්မဟက» ၏ မဟာတ္မယကို မေးမြန်းပြီး မာရ္ကဏ္ဍေယက ရှေးက ရှိသီ–ဒေဝ စည်းဝေးပွဲတွင် မေးမြန်းခဲ့သည့် အာဏာရှိသော စကားဝိုင်းကို ကိုးကားကာ ဖြေကြားသည်။ အස්မဟကကို အခြားဘုရားဖူးစုစည်းရာများထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ချီးမြှောက်ပြီး ပိတೃအာရုံပြု အကျင့်ပွဲများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ပိဏ္ဍတစ်လုံးနှင့် ရေတင်ပူဇော်ခြင်းတစ်ကြိမ်တည်းကပင် ဘိုးဘွားများကို ပရေတဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်စေ၍ အချိန်ရှည်ကျေနပ်မှုနှင့် တည်တံ့သော ကုသိုလ်ကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သရုတိ–သမృతိ စည်းကမ်းများအတိုင်း မရျာဒါကို ထိန်းသိမ်းရန် သင်ကြားပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူသည် လေကဲ့သို့ ထွက်ခွာကာ ကမ္မဖလကို တစ်ဦးချင်းခံစားရသော်လည်း လူမှု–ဘာသာရေး အစီအစဉ်ကို သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များ—ရေချိုး (snāna)၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ဟိုးမ၊ စွာဓျာယ၊ ဒေဝပူဇာ၊ ဧည့်သည်ပူဇာ—နှင့် အထူးသဖြင့် ပိဏ္ဍောဒက-ပရဒါနာတို့ဖြင့် ထိန်းသိမ်းရကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဓိကပိုင်းတွင် အချိန်ကာလနှင့် နေရာလက္ခဏာများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြသည်—အမဝါသျာ၊ ဗျတီပာတ၊ မန်ဝ-အာဒီ၊ ယုဂ-အာဒီ၊ အယန/ဗိသုဝ နှင့် နေ၏ ပြောင်းလဲကာလများ။ ဒေဝတများက ပြုလုပ်ထားသော «ဗြဟ္မာ-သီလာ» ကို ဆင်ခေါင်းအိုးကဲ့သို့ (gaja-kumbha-nibhā) ဟု ဖော်ပြပြီး ကလိယုဂတွင် အထူးသဖြင့် ဝိုင်ရှာခ-အမဝါသျာအနီး၌ ပိုမိုထင်ရှားလာကြောင်း ဆိုသည်။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွင် ရေချိုးခြင်း၊ နာရာယဏ/ကေရှဝကို မန္တရဖြင့် ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ဒရ္ဘနှင့် ဒက္ခိဏာပါသော ရှရဒ္ဓပြုခြင်းနှင့် နို့၊ ပျားရည်၊ ဒဟိ၊ အေးမြသောရေ စသည့် ရွေးချယ်ပူဇော်မှုများကို ပိတೃတို့ကို တိုက်ရိုက်ထောက်ပံ့သကဲ့သို့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝများ၊ ပိတೃများ၊ မြစ်များ၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် ရှိသီများစွာကို စကြဝဠာသက်သေများအဖြစ် ရေတွက်ကာ နေရာ၏ အာဏာကို တည်ငြိမ်စေသည်။ အဆုံးတွင် အပြစ်ကြီးများမှ သန့်စင်ခြင်း၊ ဗေဒယဇ္ဉကြီးများနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ရခြင်း၊ ဘိုးဘွားများကို နရကအခြေအနေမှ မြှောက်တင်ခြင်းနှင့် လောကီစည်းစိမ်ရခြင်းတို့ကို ဖလသရုတိအဖြစ် ကြေညာပြီး၊ ဗြဟ္မာ–ဗိෂ္ဏု–မဟေရှဝရကို လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုတည်းသော အင်အားများအဖြစ် သဟဇာတထားသည်။
Adhyaya 147
Siddheśvara-tīrtha-māhātmya (सिद्धेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Merits of Bathing, Śiva Worship, and Śrāddha on the Narmadā’s Southern Bank
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မဟီပာလ/နೃပသတ္တမ ဟု ခေါ်သော ဘုရင်အား နರ್ಮဒါ (ရေဝါ) မြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ အလွန်မြတ်သော စိဒ္ဓေရှဝရ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို အထူးကောင်းချီးမင်္ဂလာနှင့် ပြည့်စုံသော သန့်ရှင်းရာဌာနဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီးနောက် နွားအလံတော်ရှိသော ဝೃષဘဓွဇ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ပါက အပြစ်ပာပ အားလုံးမှ လွတ်ကင်းစေပြီး အශ්ဝမေဓ ယဇ్ఞ ပြုသူတို့၏ ကုသိုလ်နှင့် တူညီသော အကျိုးကို ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကြိုးစားအားထုတ်၍ ရေချိုးကာ ශ්ရાદ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်းသည် ပိတೃများ စိတ်ကျေနပ်မှုအတွက် အပြည့်အဝ ထိရောက်သည်ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။ ဤတီရ္ထနှင့် ဆက်နွယ်၍ သေဆုံးသူများအတွက် “ဂರ್ಭဝါသ” (ကိုယ်ဝန်အတွင်း ချုပ်နှောင်နေရခြင်း) ဟူသော သဘာဝအားဖြင့် နာကျင်သော ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်မှုမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု အတည်ပြုသည်။ နိဂုံးတွင် တီရ္ထရေဖြင့် ရေချိုးခြင်းက ပုနရ္ဘဝ (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း) ကို ရပ်တန့်စေကြောင်း ပြော၍ ရှီဝဘက္တိ အတွင်း၌ မြစ်ပူဇော်ပွဲကို မောက္ခအတွက် ကိရိယာတစ်ရပ်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။
Adhyaya 148
Āṅgāraka-Śiva Tīrtha Vidhi on the Northern Bank of the Narmadā (अङ्गारक-शिवतीर्थविधिः)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းတစ်ပါးအား နရ္မဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ အင်္ဂါရက (Kuja/Āṅgāraka) နှင့် ဆက်နွယ်သော ရှိဝတီရ္ထ (Śiva-tīrtha) သို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသော pāpa-kṣaya အဖြစ် ချီးမြှောက်ထားပြီး၊ စတုရ္ထီနှင့် အင်္ဂါနေ့ (Caturthī–Āṅgāraka) ကို အခြေခံသည့် အချိန်ကန့်သတ် ဝရတ (vrata) ကို ဖော်ပြသည်။ saṅkalpa ဖြင့် သန္နိဋ္ဌာန်ချကာ နေဝင်ချိန် ရေချိုးပြီး sandhyā-upāsanā ကို မပြတ်တမ်း ဆောင်ရွက်ရန် အလေးပေးထားသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲအစီအစဉ်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြသည်—sthaṇḍila ပေါ်တွင် တင်သွင်းတည်ထောင်၍ အနီရောင် စန္ဒနာလိမ်းကာ ကြာပန်း/မဏ္ဍလ ပုံစံဖြင့် ပူဇော်သည်။ Kuja/Āṅgāraka ၏ ဘွဲ့နာမများဖြစ်သော Bhūmiputra၊ Svedaja စသည်တို့ကို ရွတ်ဆိုပြီး၊ ကြေးအိုးတွင် အနီစန္ဒနာရေ၊ အနီပန်း၊ တီလာနှင့် ဆန်တို့ဖြင့် arghya ပူဇော်သည်။ အစားအသောက်ကန့်သတ်ချက်အဖြစ် ချဉ်နှင့် ဆားလွန်သော အရသာများကို ရှောင်ကာ နူးညံ့သန့်ရှင်းသော အာဟာရကို ဦးစားပေးရန် ဆိုထားသည်။ ပွဲတော်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဆောင်ရွက်လိုပါက ရွှေရုပ်တော်ကို စွမ်းနိုင်သမျှ တင်သွင်း၍ ဦးတည်ရာအလိုက် karaka များကို တင်ထားကာ śaṅkha/tūrya အသံဖြင့် မင်္ဂလာအမှတ်အသား ပြုလုပ်သည်။ ပညာရှိ၊ ဝရတတည်ကြည်၊ ကရုဏာရှိသော ဘြာဟ္မဏကို ဂုဏ်ပြုကာ ဒါနအဖြစ် အနီနွားနှင့် အနီနွားထီးကို ပေးလှူသည်။ ထို့နောက် ပရဒက္ခိဏာ လှည့်လည်၍ မိသားစုပါဝင်စေကာ ခွင့်လွှတ်တောင်းပန်/ပိတ်သိမ်းပွဲနှင့် အဆုံးသတ်သည်။ phalaśruti အရ မျိုးဆက်များစွာတွင် အလှအပနှင့် ကံကောင်းခြင်းရရှိပြီး သေပြီးနောက် Āṅgāraka-pura သို့ ရောက်ကာ ဒေဝသုခကို ခံစားရပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဓမ္မတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်သော မင်းဖြစ်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်ရှည်ခြင်းတို့ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 149
Liṅgeśvara Tīrtha Māhātmya and Dvādaśī-Māsa-Nāma Kīrtana (लिङ्गेश्वरतीर्थमाहात्म्यं तथा द्वादशी-मासनामकीर्तनम्)
မာရကဏ္ဍေယက လိင်္ဂေရှဝရ တီရ္ထဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာကို ဖော်ပြပြီး “ဒေဝတို့၏ အရှင်” ကို ဒർശနပြုခြင်းက အပြစ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအခန်းသည် ဗိဿဏုကို အဓိကထားသော သဘောတရားအတွင်းတွင် တည်နေရာကို ချိတ်ဆက်ကာ (ဝရာဟာ အကြောင်းအရာအပါအဝင်) ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်သော အာနုဘော်ကို သတိပေးပြီး၊ တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း၊ ဘုရားကို ဂါရဝပြုခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏတို့ကို ဒါန၊ လေးစားမှု၊ အစာပေးကမ်းခြင်းတို့ဖြင့် ဂုဏ်ပြုရန် လမ်းညွှန်သည်။ ထို့နောက် ပြက္ခဒိန်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းကို ဖော်ပြသည်။ ဒွာဒသီနေ့တွင် အစာရှောင်/ထိန်းချုပ်မှုဖြင့် သခင်ကို အနံ့သာနှင့် ပန်းမော်လီတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ ဘိုးဘွားနှင့် ဒေဝတို့အတွက် တർပဏ ပြုလုပ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းသော နာမတော် ၁၂ ပါးကို ရွတ်ဆိုရသည်။ လစဉ်ပူဇော်မှုကိုလည်း လတစ်လစီနှင့် ဗိဿဏု၏ နာမတော် (ကေရှဝမှ ဒာမောဒရအထိ) ကို ချိတ်ဆက်ကာ၊ နာမကီရ္တနသည် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ် အပြစ်များကို သန့်စင်ဖယ်ရှားပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဘက္တတို့၏ ကံကောင်းမှုနှင့် ဘက္တိမရှိသောဘဝ၏ ဝိညာဉ်ရေးဆုံးရှုံးမှုကို နှိုင်းယှဉ်ပြောပြီး၊ ဂြိုလ်ကွယ်ချိန်နှင့် အဋ္ဌကာကာလများတွင် နှမ်းရောရေဖြင့် ပိတೃပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားကာ၊ ဝရာဟာရုပ်ဖြင့် ဟရီကို မြင့်မြတ်စွာ ချီးမွမ်း၍ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မင်္ဂလာဒർശနဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 150
कुसुमेश्वर-माहात्म्य (Kusumeśvara Māhātmya: Ananga, Kāma, and the Narmadā-bank Liṅga स्थापना)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မင်းကို နರ್ಮဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ အထင်ကရ သီရ္ထ “ကူစုမေရှ္ဝရ” သို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် သေးငယ်သော အပြစ်လွန်ကျူးမှုများကို သန့်စင်ပေးနိုင်ပြီး ကာမဒေဝ (ကာမ) က တည်ထောင်ထားသော လိင်္ဂဖြစ်၍ လောကသုံးပါးတွင် နာမည်ကြီးဟု ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက “အနင်္ဂ” (ကိုယ်မဲ့ ကာမ) သည် မည်သို့ “အင်္ဂိတွ” (ကိုယ်အင်္ဂါပြန်ရခြင်း) ကို ရနိုင်သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ ကထာသည် ကృతယုဂသို့ ပြန်လှည့်ကာ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် ဂင်္ဂါစာဂရ၌ ပြင်းထန်သော တပသ် ပြုလုပ်သဖြင့် လောကများ စိတ်ပူပန်လာသည်။ ဒေဝများက အိန္ဒြာထံ သွားရာ အိန္ဒြာက အပ္စရာများ၊ နွေဦး (ဝသန္တ)၊ ကုကူငှက်၊ တောင်လေ၊ နှင့် ကာမကို စေလွှတ်၍ ရှီဝ၏ အာစတေရကို လှုပ်ရှားစေလိုသည်။ နွေဦး၏ အလှအပနှင့် ရာဇဝတ်အလှဆင်မှုများကြားတွင်ပင် ရှီဝ၏ သုံးမျိုးသော သဘောတရားကို ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် တတိယမျက်စိ မီးတောက်ကာ ကာမကို ပြာဖြစ်စေသည်။ လောကသည် “ကာမမဲ့” ဖြစ်သဖြင့် ဒေဝများက ဘြဟ္မာထံ သွားကြသည်။ ဘြဟ္မာက ဝေဒနှင့် စတုတ္တရများဖြင့် ရှီဝကို ချီးမွမ်းရာ ရှီဝသည် သဘောကျကာ ကာမ၏ ကိုယ်ပြန်ရခြင်းသည် ခက်ခဲသော်လည်း အနင်္ဂသည် အသက်ပေးသူအဖြစ် ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းစေသည်။ ထို့နောက် ကာမသည် နর্মဒါကမ်း၌ တပသ် ပြုကာ အတားအဆီးဖြစ်စေသော သတ္တဝါများမှ ကာကွယ်ရန် ကုဏ္ဍလေရှ္ဝရကို အာဟွာန်ပြုသည်။ ထိုအခါ ရှီဝသည် ထိုသီရ္ထ၌ အမြဲတည်ရှိမည်ဟု အာနုဂြဟ ပေးပြီး ကာမက “ကူစုမေရှ္ဝရ” ဟု အမည်ပေးသော လိင်္ဂကို တည်ထောင်သည်။ အကျင့်ဝတ်များအဖြစ် သီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် ချိုင်တြ စတုရ္ဒသီ/မဒနနေ့တွင် ပြုလုပ်ခြင်း၊ မနက်ပိုင်း နေဘုရားကို ပူဇော်ခြင်း၊ နှမ်းရေဖြင့် တർပဏ ပြုခြင်းနှင့် ပိဏ္ဍ ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ ပိဏ္ဍဒါနသည် ၁၂ နှစ် စတ္တရ ယဇ္ဉနှင့် တူညီကြောင်း၊ ဘိုးဘွားများ အချိန်ကြာ စိတ်ကျေနပ်ကြောင်း၊ ထိုနေရာ၌ သေးငယ်သော သတ္တဝါများ သေဆုံးသော်လည်း ကယ်တင်ခြင်း ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘက္တိဖြင့် လောဘကင်းစွာ ကိုယ်ထိန်းသိမ်း၍ ကူစုမေရှ္ဝရ၌ နေထိုင်သူသည် ရှီဝလောက၌ အပျော်ရပြီး နောက်တစ်ဖန် ဂုဏ်သိက္ခာရှိ၊ ကျန်းမာ၊ စကားပြောကောင်းသော အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားမည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 151
जयवाराहतीर्थमाहात्म्य तथा दशावतारकथनम् (Jaya-Vārāha Tīrtha Māhātmya and the Account of the Ten Avatāras)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယနှင့် ယုဓိဋ္ဌိရတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နർമဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် “ဇယ-ဝရာဟ” ဟူသောနာမနှင့် ဆက်စပ်သည့် အလွန်ချီးမြှောက်ခံ တီရ္ထတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် မဓုသူဒန၏ ဒർശနကို ရယူခြင်းသည် အပြစ်များကို ဆေးကြောပယ်ဖျက်နိုင်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဘုရား၏ ဒသ-ဇန်မ (အဝတာရ ၁၀) ကို မှတ်မိခြင်း သို့မဟုတ် ရွတ်ဖတ်ခြင်းက အလွန်ထိရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက အဝတာရ ၁၀ မျိုးစီတွင် ဘုရားက ဘာလုပ်ဆောင်ခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက ချုပ်ချုပ်တင်ပြသည်။ မတ္စျာသည် ရေထဲသို့ နစ်မြုပ်သွားသော ဝေဒများကို ကယ်တင်သည်; ကူရ္မသည် သမုဒ္ဒရမန်သန (ပင်လယ်ကို မွှေခြင်း) ကို ထောက်ပံ့ကာ ကမ္ဘာကို တည်ငြိမ်စေသည်; ဝရာဟသည် အောက်လောကမှ ကမ္ဘာမြေကို မြှောက်တင်သည်; နရသിംဟသည် ဟိရဏ္ယကသိပုကို ဖျက်ဆီးသည်; ဝာမနသည် ခြေလှမ်းတိုင်းတာခြင်းဖြင့် ဘလိကို အုပ်ချုပ်အာဏာဖြင့် နှိမ်နင်းသည်; ပရာရှုရာမသည် အဖိနှိပ်ခံ က္ෂတ္တရိယ မင်းများကို သင်ခန်းစာပေးကာ ကမ္ဘာမြေကို ကာရှျယပထံ လွှဲပေးသည်; ရာမသည် ရာဝဏကို သတ်ပြီး ဓမ္မတရားမင်းအုပ်ချုပ်မှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်; ကృష్ణသည် အာဏာရှင်များကို ဖယ်ရှားရန် ဆင်းသက်ကာ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ အောင်မြင်မှုကို ကြိုတင်ဟောကြားသည်; ဗုဒ္ဓသည် ကလိယုဂတွင် လူမှု-ဘာသာရေး ရောယှက်မှုကို ဖြစ်စေသည့် နောက်ပိုင်းပုံစံဟု ဖော်ပြသည်; ကလ္ကိသည် ဒသမမြောက် မွေးဖွားခြင်းအဖြစ် ခန့်မှန်းထားသည်။ အဆုံးတွင် ဒသ-ဇန်မကို မှတ်မိခြင်းသည် အပြစ်ပျက်ကင်းစေသော အကြောင်းရင်းဟု ထပ်မံအတည်ပြုကာ တီရ္ထမဟာတ္မ്യနှင့် အဝတာရသီအိုရီကို ပေါင်းစည်းပြီး လူမှုကျဆင်းမှုအပေါ် သတိပေးထားသည်။
Adhyaya 152
भार्गलेश्वर-माहात्म्य (Bhārgaleśvara Māhātmya) — Merit of Worship and Final Passage at the Tīrtha
ဤသီအိုလောဂျီဆိုင်ရာ အကျဉ်းချုပ်တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ဘုရားဖူးကို ထင်ရှားသော ဘာရ္ဂလေရှွရ တီရ္ထသို့ ဆက်လက်သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ သင်္ကရာ (ရှီဝ) ကို “လောက၏ အသက်ရှူသက်” ဟု ခေါ်ဆိုကာ၊ သူ့ကို သတိရရုံဖြင့်ပင် အပြစ်များ ပျက်စီးသွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထ၏ ရိတုအာဏာနှင့် ဆက်နွယ်သော အကျိုးနှစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ (၁) တီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီး ပရမေရှွရကို ပူဇော်သူသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဉ၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။ (၂) ထိုတီရ္ထ၌ အသက်စွန့်ခြင်း (ပရာဏတ်ယာဂ) ပြုသူသည် “ပြန်မလှည့်နိုင်သော လမ်းကြောင်း” ကို ရကာ ရုဒ္ဒရလောကသို့ မသံသယဖြင့် ရောက်သည်။ အဓိကသင်ခန်းစာမှာ ဘက္တိ၊ နေရာတီရ္ထနှင့် သတိရခြင်းတို့ကို ရှိုင်ဝ စောတေရီယောလောဂျီအတွင်း ကယ်တင်ရေးနည်းလမ်းအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။
Adhyaya 153
रवितीर्थ-आदित्येश्वर-माहात्म्य (Ravi Tīrtha and Ādityeśvara: Theological Account and Merit Framework)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က “မတူညီအောင်မြင့်မြတ်သော” ရဝိတီရ္ထကို ဖော်ပြကာ၊ ထိုတီရ္ထကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ရဝိတီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီး ဘာස්ကရ (နေဘုရား) ကို ဒർശနပြုခြင်း၏ အကျိုးများ၊ ရဝိအတွက် အလှူဒါနကို သင့်လျော်သော ဗြာဟ္မဏ်ထံ စည်းကမ်းတကျ ပေးလှူလျှင် အကျိုးမတိုင်းတာနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ အယန၊ ဝိသုဝ၊ သင်္ကြာန္တိ၊ နေ/လ ကြတ်ခြင်း၊ ဝျတီပာတ ကဲ့သို့ အချိန်ထူးများတွင် ပြုလုပ်လျှင် အကျိုးပိုမိုကြီးမားကြောင်း၊ နေဘုရားသည် အလှူအတန်း၏ အကျိုးကို ကာလအနှံ့ (ဘဝများစွာအထိ) ပြန်လည်ပေးဆပ်သူဟူသော သဘောတရားကို ထုတ်ဖော်ထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ရဝိတီရ္ထသည် အဘယ်ကြောင့် အထူးကောင်းကျိုးရှိသနည်းဟု မေးရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက မူလဇာတ်လမ်းကို ပြောသည်။ ကృతယုဂ အစောပိုင်းတွင် ဗေဒပညာရှင် ဗြာဟ္မဏ် ဂျာဘာလီသည် ဝရတကို ထိန်းသိမ်းလို၍ ဇနီး၏ သားဖွားနိုင်သည့်ကာလတွင် အိမ်ထောင်ရေးဆက်ဆံမှုကို ထပ်ခါတလဲလဲ ငြင်းပယ်သည်။ ဇနီးသည် စိတ်နာကျင်၍ အစာရှောင်ကာ သေဆုံးပြီးနောက် ထိုအပြစ်ကြောင့် ဂျာဘာလီသည် ကုဋ္ဌကဲ့သို့ အရေပြားရောဂါနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီးမှုတို့ ခံစားရသည်။ ကုသရန် နර්မဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဘာස්ကရတီရ္ထ (အာဒိတျေရှ္ဝရနှင့် ဆက်နွယ်၍ ရောဂါအားလုံးဖျက်စီးသည်ဟု ဆိုသော) ကို မေးမြန်းသော်လည်း မသွားနိုင်သဖြင့် အာဒိတျေရှ္ဝရကို မိမိနေရာသို့ “ခေါ်ယူ” ရန် တပသျာပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်သည်။ နှစ်တစ်ရာကြာပြီးနောက် စူရျဘုရားက အလိုတော်ပြု၍ ပရိသတ်ထင်ရှားကာ ထိုနေရာကို အပြစ်နှင့် ဒုက္ခဖယ်ရှားသော တီရ္ထဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် အကျင့်ပုံစံတစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ထားသည်—တစ်နှစ်ပတ်လုံး တနင်္ဂနွေနေ့တိုင်း ရေချိုး၊ ပရဒက္ခိဏာ ၇ ကြိမ် လှည့်ပတ်၊ ပူဇော်သက္ကာတင်၊ နေဘုရားကို ဒർശနပြုရန်။ ထိုအကျင့်သည် အရေပြားရောဂါများ အလျင်အမြန် ပျောက်ကင်းစေပြီး လောကီစည်းစိမ်လည်း ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုသည်။ သင်္ကြာန္တိနေ့တွင် ထိုနေရာ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် ဘာස්ကရသည် ပိတೃများနှင့် ဆက်နွယ်သည်ဟု ဆိုသဖြင့် ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များကို ကျေနပ်စေကြောင်းလည်း ဖော်ပြပြီး၊ အာဒိတျေရှ္ဝရ၏ သန့်စင်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်း အာနိသင်ကို ထပ်မံအတည်ပြုကာ အဓ್ಯಾಯကို အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 154
कलकलेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Glory of the Kalakaleśvara Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ ရှင်က နာမည်ကြီးသော “ကလကလေရှ္ဝရ” တီရ္ထကို နရ္မဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် “ကိုယ်တိုင်ဘုရားက တည်ဆောက်ထားသော” (svayaṃ devena nirmitam) သန့်ရှင်းရာဌာနဟု ဆိုပြီး၊ ရှိုင်ဝဒေဝကထာအတွင်းတွင် တည်နေရာချထားသည်။ အန္ဓကကို စစ်ပွဲတွင် သတ်ပြီးနောက် မဟာဒေဝကို ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓရဝများ၊ ကိန္နရများနှင့် နဂါးကြီးများက သံခ၊ တူရျ၊ မৃদင်္ဂ၊ ပဏဝ၊ ဝီဏာ၊ ဝေဏု စသည့် တီးဝိုင်းသံများနှင့် ဝေဒသံတော်များဖြင့် ချီးမွမ်းပူဇော်ကြသည်။ “ကလကလေရှ္ဝရ” ဟူသော အမည်သည် ပရမထများနှင့် ချီးမွမ်းသီဆိုသူများ၏ “ကလကလ” သံလှုပ်ရှားမှုကြောင့် လင်္ဂတည်ထောင်သည့်အခါ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ရှင်းပြထားသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထကရိယာအဖြစ် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီး ကလကလေရှ္ဝရကို ဖူးမြင်ပါက ဝါဇပေယ ယဇ္ဉထက် ပိုမိုသော ကုသိုလ်ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖလမှာ အပြစ်ကင်းစင်သန့်ရှင်းခြင်း၊ အပ്സရာများ ချီးမွမ်းသည့် အမြင့်မြတ်ယာဉ်ဖြင့် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ခြင်း၊ ကောင်းကင်ပျော်ရွှင်မှုများ ခံစားခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုး၌ ပညာရှိ၊ ကျန်းမာ၊ အသက်ရှည်သော ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
Adhyaya 155
शुक्लतीर्थमाहात्म्यम् (The Glory of Śukla Tīrtha on the Narmadā)
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိသူက နရမဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ «သုက္ကလ တီရ္ထ» ကို အလွန်ထူးမြတ်သော ဘုရားဖူးနေရာဟု ဖော်ပြသည်။ တီရ္ထများအကြား အဆင့်အတန်းကို ထူထောင်ကာ အခြားသန့်ရှင်းရာများသည် သုက္ကလတီရ္ထ၏ အာနိသင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတောင် မမီနိုင်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် နရမဒါကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သန့်စင်ပေးနိုင်သော မြစ်တော်ဟု သဒ္ဓါဖြင့် ချီးမွမ်းသည်။ အကြောင်းရင်းကဏ္ဍတွင် ဗိဿဏုသည် သုက္ကလတီရ္ထ၌ ရှည်လျားစွာ တပဿာပြုရာမှ ရှိဝ (Śiva) ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထိုဒေသကို သန့်ရှင်းအောင် သာသနာတော်ဖြင့် အတည်ပြုကာ လောကီကောင်းကျိုးနှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်သော နယ်မြေဟု မင်္ဂလာပြုသည်။ ထို့နောက် ဘုရင် ချာဏက്യ အကြောင်းကို ဥပမာအဖြစ် ထည့်သွင်းကာ အာနိသင်ကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ ကျိန်စာကြောင့် ကော်ငှက်ပုံစံဖြစ်သွားသော သတ္တဝါနှစ်ဦးကို ယမလောကသို့ ပို့ရာတွင် ယမမင်းက “သုက္ကလတီရ္ထ၌ သေဆုံးသူများသည် ငါ၏ စီရင်ခွင့်အောက် မဝင်၊ စစ်ဆေးမလိုဘဲ မြင့်မြတ်သော အခြေအနေသို့ ရောက်သည်” ဟု ကြေညာသည်။ ကော်ငှက်တို့က ယမမြို့၏ မြင်ကွင်း၊ နရကလောကများနှင့် ကမ္မအကြောင်းအရင်းများကို ရေတွက်ပြောပြသကဲ့သို့ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ၏ အကျိုးကို လှူသူများ ခံစားရပုံကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ချာဏက্যသည် ကိလေသာကို စွန့်လွှတ်၍ ဥစ္စာကို လှူဒါန်းကာ တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ဝိုင်ရှ္ဏဝဂတိဖြင့် အဆုံးသတ်သဖြင့် သီလ၊ ဒါနနှင့် စွန့်လွှတ်ခြင်းတို့၏ ကယ်တင်ရေးသဘောတရားကို ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 156
शुक्लतीर्थमाहात्म्य (Śukla-tīrtha Māhātmya) — The Glory of Śukla Tīrtha on the Revā
မာရ္ကဏ္ဍေယက ရေဝါ (နာမဒါ) မြစ်ပေါ်ရှိ «သုက္လတီရ္ထ» ကို မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဘုရားဖူးအထွတ်အထိပ်နေရာဟု ဖော်ပြသည်။ ဦးတည်ရာအလိုက် လျှောဆင်းသည့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ရှိပြီး ရှင်သန်တော်မူသော ရိရှီများ မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်ကြသည်။ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ပြက္ခဒိန်နှင့် သာသနာပေါ်ထွန်းမှုဖြစ်ပြီး—ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် (အထူးသဖြင့် ဝိုင်သာခ လနှင့် ကာရ္တိက လတွင်လည်း အလေးထား) ရှိဝသည် ဥမာနှင့်အတူ ကိုင်လာသမှ ဆင်းလာကာ၊ သန့်ရှင်းရေးရေချိုးပူဇော်ပြီးနောက် မြင်တွေ့နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအခါ ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿနု၊ အိန္ဒြ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္စရာ၊ ယက္ခ၊ သိဒ္ဓ၊ ဝိဒ္ယာဓရ၊ နာဂတို့ပါဝင်သည့် သာမန်မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများက တီရ္ထ၏ သန့်စင်စွမ်းအားကို ထောက်ပံ့ကြသည်။ စာတမ်းသည် အပြစ်လျော့ခြင်း၏ သဘောတရားကို ထပ်ခါတလဲလဲ ထုတ်ဖော်သည်—ဤနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းကို အဝတ်ကို လျှော်သူက သန့်စင်ပေးသကဲ့သို့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး၊ ပြင်းထန်သော အကျင့်ပျက်မှုများပင် သတ်မှတ်ထားသော ဝတ္တရားများဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဘိုးဘွားပူဇော်ရေး (တർပဏ) နှင့် ရေဝါရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်းတို့က ပိတೃများကို ရှည်လျားစွာ ကျေနပ်စေသည်။ ထို့ပြင် ဂီထဲစိမ့်ထားသော စောင်လှူခြင်း၊ စွမ်းအားအလိုက် ရွှေလှူခြင်းနှင့် ဖိနပ်၊ ထီး၊ အိပ်ရာ၊ ထိုင်ခုံ၊ အစာ၊ ရေ၊ စပါးသီးနှံတို့ကို လှူဒါန်းခြင်းတို့ကို ဖော်ပြကာ၊ သေပြီးနောက် ရုဒ္ရလောက/ရှိဝလောကသို့ သွားရောက်ခြင်းနှင့် အခြား အာသက်တစ်မျိုးတွင် ဝရုဏမြို့သို့ ရောက်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။ တစ်လလုံး အစာရှောင်ခြင်း၊ ပရဒက္ခိဏ (ကမ္ဘာကို ပတ်လည်လှည့်သကဲ့သို့)၊ ဝృషမောက္ခ (နွားထီးလွှတ်ခြင်း)၊ စွမ်းအားအလိုက် အလှဆင်ကညာလှူခြင်းနှင့် ရုဒ္ရအတွက် အပ်နှံထားသော «လှပသော စုံတွဲ» ကို ပူဇော်ကာ ဘဝများတစ်လျှောက် ခွဲခွာမရအောင် အာမခံခြင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ နိဂုံးတွင် စိတ်နှလုံးဖြင့် နားထောင်သူသည် သားသမီး၊ ဥစ္စာ သို့မဟုတ် မောက္ခကို ရရှိမည်ဟု ဖလသြရုတိက အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 157
हुङ्कारतीर्थ-माहात्म्य (Glory of Hūṅkāra Tīrtha and Vāsudeva’s Sacred Site)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က သုက္လတီရ္ထအနီးရှိ ဘုရင်တစ်ပါးအား ဟောကြားသည့် သဒ္ဓါတရားကို ဖော်ပြပြီး၊ နရ္မဒါ (ရေးဝါ) မြစ်ပေါ်ရှိ နာမည်ကြီး ဝါစုဒေဝ-တီရ္ထကို မိတ်ဆက်သည်။ “ဟုင်ကာရ” ဟူသော အသံတစ်ခုပင် ထွက်ဆိုခြင်းကြောင့် မြစ်သည် ကရိုးရှ တစ်ခုအကွာ ရွှေ့သွားသည်ဟု ဆိုကာ၊ ထိုနေရာကို ပညာရှိတို့က “ဟုင်ကာရ” ဟု ခေါ်ကြပြီး ရေချိုးရာကို “ဟုင်ကာရတီရ္ထ” ဟု သတ်မှတ်လာသည်။ ဓမ္မဗေဒအဓိကအချက်မှာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘက္တိကို ဘုရားဖူးကျင့်စဉ်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဟုင်ကာရတီရ္ထတွင် ရေချိုး၍ မပျက်မယွင်း အချျုတ (Acyuta) ကို ဖူးမြင်ခြင်းသည် မွေးဘဝများစွာ စုဆောင်းလာသော အပြစ်ဒုက္ခ (ဒုရှ္ကရ္မ) များမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သံသရာတွင် နစ်မြုပ်သူများအတွက် နာရာယဏထက် မကယ်တင်နိုင်သူ မရှိကြောင်း၊ ဟရီအတွက် အပ်နှံထားသော လျှာ၊ စိတ်၊ လက်တို့ကို ချီးမွမ်းကြောင်း၊ နှလုံးတွင် ဟရီ တည်နေသူတို့အတွက် မင်္ဂလာတိုးပွားကြောင်းကို သင်ကြားသည်။ အခြားဒေဝတားများကို ကိုးကွယ်၍ ရှာဖွေသော အကျိုးများကိုလည်း ဟရီအား အရှ္ဌာင်္ဂ-ပရဏာမ (ကိုယ်အင်္ဂါရှစ်ပါးဖြင့် လဲလျောင်းကန်တော့ခြင်း) ဖြင့် ရနိုင်ကြောင်း၊ ဘုရားကျောင်းဖုန်ကို မတော်တဆ ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်း၊ ရေဖျန်းခြင်း၊ လိမ်းသုတ်ပြုပြင်ခြင်းတို့ကပင် ပာပကို ဖျက်ဆီးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဖလရှရုတိဆန်သော အပိုင်းတွင် စိတ်မပြည့်စုံသော်လည်း နမസ്കာရတစ်ကြိမ်ကန်တော့ခြင်းဖြင့်ပင် အပြစ်များ မြန်မြန်ပျောက်ကင်းကာ ဝိෂ္ဏုလောကသို့ မြှင့်တင်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ နိဂုံးတွင် ဟုင်ကာရတီရ္ထ၌ ပြုသော ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးသည် တည်မြဲကြောင်းကို ဆိုကာ ထိုတီရ္ထ၏ စည်းကမ်း-ပူဇော်အင်အားကို ထင်ရှားစေသည်။
Adhyaya 158
Saṅgameśvara-Tīrtha Māhātmya (Glory of the Saṅgameśvara Confluence Shrine)
အဓ್ಯಾಯ ၁၅၈ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က နမ္မဒါမြစ်တောင်ဘက်ကမ်းရှိ သင်္ဂမေရှ္ဝရ (Saṅgameśvara) တီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို သာသနာရေး–ပူဇော်ရေးအမြင်ဖြင့် ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် အပြစ်နှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပေးသော တီရ္ထအဖြစ် ချီးမွမ်းထားပြီး၊ ဝိန္ဓျတောင်တန်းမှ ထွက်ပေါ်လာသော သန့်ရှင်းသည့် စမ်းချောင်းတစ်စင်းက နမ္မဒါနှင့် ဆုံရာတွင် ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် အမဲရောင်ကျောက်တုံးများတွင် ကြည်လင်တောက်ပသည့် အလင်းရောင်ကဲ့သို့ သက်သေအမှတ်အသားများ ရှိနေသည်ဟု ဖော်ပြကာ နေရာ၏ အာဏာတရားကို တည်ဆောက်သည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ကာရိယာများနှင့် အကျိုးဖလ (phalaśruti) ကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြသည်။ ဆုံရာတွင် ရေချိုးပြီး သင်္ဂမေရှ္ဝရကို ပူဇော်လျှင် အရှ္ဝမေဓ (Aśvamedha) ယဇ္ဉ၏ အကျိုးကို ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ခေါင်းလောင်း၊ အလံ၊ မိုးကာ/ကနော်ပီ စသည့် ပူဇော်အလှဆင်ပစ္စည်းများ လှူဒါန်းခြင်းသည် ကောင်းကင်ယာဉ်ရခြင်းနှင့် ရုဒြ (Rudra) နီးကပ်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်သည်။ လင်္ဂကို ဒိန်ချဉ်၊ အုန်းသီးနှင့် သတ်မှတ်ထားသော အဘိသေကပစ္စည်းများ (ဒိန်ချဉ်၊ ပျားရည်၊ ဂီ) ဖြင့် “ဖြည့်တင်း” ပူဇော်လျှင် ရှိဝလောက၌ ကြာရှည်နေထိုင်ရခြင်း၊ ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ အကျိုးများနှင့် “ခုနစ်ဘဝ” အထိ ဆက်လက်ကောင်းကျိုးရှိခြင်းတို့ကို ရသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အကျင့်သီလညွှန်ကြားချက်လည်း ပါဝင်သည်။ မဟာဒေဝကို အမြင့်ဆုံး လက်ခံသူ (mahāpātra) ဟု သတ်မှတ်ကာ ဘြဟ္မစရိယာအခြေပြု ပူဇော်ခြင်းကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့ပြင် ရှိဝယောဂီများကို ဂုဏ်ပြုခြင်းကို အလွန်မြင့်တင်ပြီး၊ ထိုသို့သော သာသနာရှင်တစ်ဦးကို အစာကျွေးခြင်းသည် ဝေဒသိ ဘြာဟ္မဏများ အများအပြားကို အစာကျွေးခြင်းထက် ပိုမိုမြတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် သင်္ဂမေရှ္ဝရတွင် အသက်စွန့်လျှင် ရှိဝလောကမှ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မရှိတော့ကြောင်း ကယ်တင်ရေးအာမခံချက်ကို ထင်ရှားစွာ ကြေညာသည်။
Adhyaya 159
नरकेश्वरतीर्थ-माहात्म्यं, वैतरणीदाना-विधानं च (Narakeśvara Tīrtha Glory and the Procedure of Vaitaraṇī-Gift)
ဤအধ্যာယာတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက မင်းကို နာရမဒါမြစ်ရှိ ရှားပါး၍ အလွန်သန့်စင်စေသော နာရကေရှ္ဝရ တီရ္ထသို့ ညွှန်ပြကာ “နရက၏တံခါး” ဟူသော ကြောက်မက်ဖွယ်ပုံရိပ်မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရက ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ အကျိုးကို ခံစားပြီးနောက် သတ္တဝါများသည် မည်သို့ အမှတ်အသားများနှင့်တကွ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ကမ္မ၏ စနစ်တကျ ခွဲခြားချက်ကို ဖော်ပြ၍ အပြစ်တစ်မျိုးချင်းစီသည် ကိုယ်ခန္ဓာချို့ယွင်းမှု၊ လူမှုရေးချို့တဲ့မှု သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်စသည့် မနုဿမဟုတ်သော မွေးဖွားမှုများနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း သင်ခန်းစာအဖြစ် ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် သန္ဓေဖွဲ့စည်းပုံကို လအလိုက် ဖော်ပြကာ ဓာတ်ငါးပါး ပေါင်းစည်းခြင်းနှင့် အင်္ဂါရပ်များ၊ အာရုံခံအင်္ဂါများ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းတို့ကို ဘုရားသခင်၏ အုပ်စိုးမှုအောက်ရှိ သာသနာရေး-ကိုယ်ခန္ဓာဗေဒအဖြစ် တင်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယမမင်း၏ တံခါးဝ၌ရှိသော ဝိုင်တရဏီ မြစ်ကို အညစ်အကြေးပြည့်နှက်၍ ကြမ်းတမ်းသော ရေသတ္တဝါများ နေထိုင်သည့် ကြောက်မက်ဖွယ်နေရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး မိခင်၊ ဆရာ၊ ဂုရုကို မလေးစားသူ၊ မိမိအပေါ် မူတည်သူများကို ထိခိုက်စေသူ၊ လှူဒါန်းမှုနှင့် ကတိကို လိမ်လည်သူ၊ လိင်ရေး-လူမှုရေး အပြစ်များ ကျူးလွန်သူတို့အတွက် ဒုက္ခပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်း ဆိုသည်။ ကုထုံးအဖြစ် “ဝိုင်တရဏီ-ဓေနု” ဒါနကို သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ အလှဆင်ထားသော နွားကို ပြုလုပ်လှူဒါန်း၍ မန္တရားများ ရွတ်ဆိုကာ ပတ်လည်လှည့်ခြင်းဖြင့် မြစ်ကို “စူခဝါဟိနီ” (လွယ်ကူစွာ ဖြတ်ကျော်နိုင်သော) အဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အဆုံးတွင် အာရှ္ဝယုဇ လတွင် ကృష్ణ စတုရ္ဒသီ အထူးသဖြင့် အချိန်ကာလညွှန်ကြားချက်များကို ပေးကာ နာရမဒါရေချိုးခြင်း၊ သြရာဒ္ဓ၊ ညအိပ်မပျော် စောင့်ကြည့်ခြင်း၊ တရ္ပဏ၊ မီးအလှူ၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် ရှိဝပူဇာတို့ကို ပေါင်းစည်းစေပြီး နရကမှ လွတ်မြောက်ကာ သေပြီးနောက် အမြင့်မြတ်သော အကျိုးနှင့် နောက်တစ်ဖန် လူ့ဘဝကောင်းမွန်မှု ရရှိမည်ဟု ကတိပြုသည်။
Adhyaya 160
मोक्षतीर्थमाहात्म्य (Mokṣatīrtha Māhātmya) — The Glory of the Liberation-Fording Place
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ပာဏ္ဍုမျိုးဆက်တစ်ဦးအား မိန့်ကြား၍ ဒေဝတား၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် တပသီရ္သိများ မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည့် “မိုက္ခတီရ္ထ” (လွတ်မြောက်ခြင်းတီရ္ထ) သို့ ညွှန်ပြသည်။ ဗိဿ္ဏု၏ မာယာကြောင့် ဖြစ်သော မောဟတရားကြောင့် လူအများက ဤနေရာကို မသိမမြင်နိုင်ကြသော်လည်း သာသနာပြည့်စုံသည့် ရ္သိများက ဤနေရာတွင် မိုက္ခကို ရရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပုလஸ္တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ ပရာစေတသ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ဒက္ခ၊ နာရဒ စသည့် ထင်ရှားသော ရ္သိများကို စာရင်းပြုဖော်ပြပြီး၊ သားသမီးများနှင့်အတူ မဟာပုဂ္ဂိုလ် “ခုနစ်ထောင်” က ဤနေရာတွင် မိုက္ခရရှိခဲ့ကြသဖြင့် ဤတီရ္ထသည် “မိုက္ခပေးသော” တီရ္ထဟု ထင်ရှားကြောင်း တင်ပြသည်။ ထို့ပြင် စင်္ဂမတစ်ခုကို သတ်မှတ်ကာ ရေစီးအလယ်တွင် “တမဟာ” ဟု အမည်ရသော မြစ်တစ်စင်း ကျဆင်းဝင်ရောက်သည့် ဆုံရာကို အပြစ်အားလုံး ဖျက်ဆီးနိုင်သော နေရာဟု ချီးမွမ်းသည်။ ဤနေရာတွင် ဂါယတရီ မန္တရကို မှန်ကန်စွာ ဂျပပြုခြင်းသည် ရိဂ်/ယဇုစ်/သာမန် ဝေဒများကို ကျယ်ပြန့်စွာ လေ့လာသည့် အကျိုးနှင့် တူညီကြောင်း၊ ထိုနေရာတွင် ပြုသော ဒါန၊ ဟောမ၊ ပဋ္ဌာနနှင့် ပဋ္ဌာနဖတ်ရွတ်ခြင်းတို့သည် မပျက်မယွင်း အမြဲတည်ကာ မိုက္ခသို့ သွားရာတွင် အထူးကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒွိဇ ရဟန်းသဘောရှိသူများက ဤတီရ္ထတွင် သေဆုံးပါက နောက်ပြန်မလှည့်သော ဂတိ (အနိဝရ္တိကာ) ကို ရရှိကြောင်း အာနုဘော်ကြောင့် အတည်ပြုကာ၊ ဤနည်းလမ်းကို အကျဉ်းချုပ်သာ ဆိုထားပြီး တီရ္ထ၏ အကျယ်အဝန်းကို ပုရာဏတွင် သင်ကြားထားသည်ဟု နိဂုံးချုပ်သည်။
Adhyaya 161
सर्पतीर्थमाहात्म्य (Glory of Sarpa-tīrtha)
အခန်း ၁၆၁ တွင် မာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းကြီးအား စර්ပ-တီရ္ထ (Sarpa-tīrtha) သို့ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာသည် တပဿ (tapas) အလွန်ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကြံ၍ နာဂကြီးများ အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သော ထူးကဲသန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထဖြစ်ပြီး ဝါစုကီ၊ တက္ခက၊ အဲရာဝတ၊ ကာလိယ၊ ကရ္ကိုဋက၊ ဓနဉ္ဇယ၊ သင်္ခချူဍ၊ ဓြတရာဋ္ဌ၊ ကုလိက၊ ဝာမန စသည့် နာဂအမည်များနှင့် မျိုးရိုးများကို စာရင်းပြုဖော်ပြကာ သန့်ရှင်းသော နာဂပုလိသီတိတစ်ရပ်ကဲ့သို့ ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် အကျင့်နှင့် ပူဇော်ပွဲဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်များကို ဖော်ပြသည်။ စර්ပ-တီရ္ထတွင် ရေချိုးသန့်စင်ပြီး ဘိုးဘွားနှင့် ဒေဝတားတို့အား တർပဏ (tarpaṇa) ပူဇော်ခြင်းသည် ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ၏ မိန့်ကြားချက်အရ ဝါဇပေယ (Vājapeya) ယဇ္ဉနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ရစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးသူသည် မြွေ၊ ကင်းမြီးကောက်တို့၏ အန္တရာယ်ကို မကြောက်ရဟု ကာကွယ်ရေး သဒ္ဓာတရားကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မာရ္ဂသီရ္ရှ ကృష్ణ အဋ္ဌမီ (Mārgaśīrṣa kṛṣṇa aṣṭamī) အတွက် ဝရတတစ်ရပ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အစာရှောင်၍ သန့်ရှင်းစွာ နေထိုင်ကာ လင်္ဂကို နှမ်း (tila) ဖြင့် ဖြည့်ပြီး အနံ့သာ၊ ပန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ နမസ്കာရပြု၍ အပြစ်ဝန်ခံ-ပရိဟာရ (atonement) ပြုရမည်။ ဖလသြရုတိအရ နှမ်းနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်း ပမာဏအလိုက် ကောင်းကင်ဘုံ၌ သာယာမှုရပြီး နောက်တစ်ဖန် သန့်ရှင်းသော မိသားစု၌ မွေးဖွားကာ အလှအပ၊ ကံကောင်းခြင်းနှင့် ငွေကြေးကြီးမားမှုကို ရရှိမည်ဟု ကတိပေးထားသည်။
Adhyaya 162
गोपेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Gopeśvara Tīrtha-Māhātmya)
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယက စရ္ပက்ஷೇತ್ರ (မြွေကွင်း) ပြီးနောက် သွားရမည့် ဘုရားဖူးနေရာအဖြစ် ဂိုပေရှ္ဝရ တီရ္ထ၏ မာဟာတ္မ்யကို ချုပ်ချုပ်တင်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထတွင် တစ်ကြိမ်ရေချိုးခြင်းသာဖြင့် လူသားတို့၏ အပြစ်အနာဂတ် (pātaka) များမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် တီရ္ထ၏ အာနိသင်ကို မမှန်ကန်စွာ အသုံးချခြင်းကို သတိပေးကာ စည်းကမ်းတစ်ရပ် ထားရှိသည်။ ရေချိုးပြီး ကိုယ့်ဆန္ဒဖြင့် အသက်ဆုံးခြင်းကို အနုတ်သဘောဖြင့် ဖော်ပြပြီး ထိုသူသည် ရှိဝဘုရားကျောင်းသို့ ရောက်သော်လည်း “အပြစ်နှင့် ဆက်နွယ်နေဆဲ” ဟု ဆိုသည်။ ရေချိုးပြီး အီရှ္ဝရကို ပူဇော်ဝတ်ပြုသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကာ ရုဒ္ရလောကသို့ ရောက်သည်။ ရုဒ္ရလောက၌ ပျော်ရွှင်ပြီးနောက် သာသနာတရားကို လိုက်နာသော မင်းကောင်းတစ်ပါးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား၊ အမှုထမ်းများ၊ အခြားမင်းများ၏ ဂုဏ်ပြုမှုနှင့် ရှည်လျားသော ပျော်ရွှင်သက်တမ်းတို့ကို ရရှိသည်။
Adhyaya 163
नागतीर्थमाहात्म्य (Nāgatīrtha-māhātmya) — Observances at Nāga Tīrtha
မာရ္ကဏ္ဍေယ သည် နန်းတော်နားထောင်သူကို ဂုဏ်ထူးမြတ်သော Nāga Tīrtha သို့ သွားရောက်ကာ Āśvina လ၏ သုကလပက္ခ (အလင်းပက္ခ) တွင် လဆန်းငါးရက် (śukla-pañcamī) နေ့၌ အချိန်ကာလတိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသော ဝရတကို ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ကိုယ်စိတ်ထိန်းချုပ်မှုကို အခြေခံအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ညအိပ်မပျော်ဘဲ စောင့်နေရသော jāgaraṇa ကို ပြုလုပ်ကာ အနံ့သာ၊ မီးခိုး (အင်စင်) စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ထို့နောက် မနက်အရုဏ်တက်ချိန်တွင် သန့်စင်ထားသော အနေအထားဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် yathā-vidhi အတိုင်း śrāddha ကို ပြုလုပ်၍ ဘိုးဘွားများကို ကန်တော့ရမည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်အရ ဤအကျင့်သည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေပြီး၊ ထို tīrtha တွင် အသက်စွန့်သူသည် ပြန်မလှည့်ရသော အဆုံးသတ်လမ်း (anivartikā gati) ကို ရရှိမည်ဟု Śiva ၏ ကြေညာချက်အဖြစ် ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။ Revā ဒေသ၏ သန့်မြတ်သော မြေရာဇဝင်နှင့် အချိန်စည်းကမ်း၊ ဘက္တိပူဇော်မှု၊ ဘိုးဘွားတာဝန်တို့ကို ဆက်စပ်သင်ကြားသည်။
Adhyaya 164
सांवाौरतीर्थमाहात्म्य — The Māhātmya of the Sāṃvaura Tīrtha
သီရိ မာရကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက ‘အုတ်တမ’ တီရ္ထတစ်ခုဖြစ်သော စာṃဝေါရ (Sāṃvaura) ကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဘာနု/သူရိယ (နေဘုရား) ၏ အထူးတည်ရှိမှုရှိပြီး ဒေဝတားနှင့် အသူရတို့ကပါ ပူဇော်ကိုးကွယ်ကြသည်။ ဤတီရ္ထသည် ကိုယ်ခန္ဓာချို့ယွင်းမှု၊ ရောဂါဆန်ဆန်ဒုက္ခ၊ စွန့်ပစ်ခံရမှု၊ လူမှုအထီးကျန်မှုတို့ကြောင့် ‘ဒုက္ခပင်လယ်ထဲတွင် မြုပ်နေသူများ’ အတွက် ခိုလှုံရာအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ သူတို့၏ကာကွယ်ရှင်မှာ နရ္မဒါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ စာṃဝေါရနာထ (Sāṃvauranātha) ဖြစ်ပြီး ဒုက္ခဖယ်ရှားသူ (ārtihā)၊ ဝေဒနာဖျက်ဆီးသူဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ အကျင့်စည်းကမ်းအဖြစ် တီရ္ထတွင် တစ်လပတ်လုံး ဆက်တိုက်ရေချိုးကာ ဘာස්ကရ (နေဘုရား) ကို ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ အကျိုးဖလကိုလည်း အရပ်မျက်နှာစုံပင်လယ်များတွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ တန်ဖိုးတူဟု ဆိုကာ၊ လူငယ်၊ အရွယ်ရောက်၊ အိုမင်းကာလတစ်လျှောက် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များကို ရေချိုးခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ဖျက်နိုင်ကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုသည်။ ထို့ပြင် ရောဂါ၊ ဆင်းရဲမှုနှင့် လိုချင်သည့်အရာမှ ခွဲခွာရခြင်းတို့မှ လွတ်မြောက်စေပြီး အကျိုးသည် ခုနစ်ဘဝတိုင်တိုင် ဆက်လက်တည်တံ့မည်ဟု ဆိုသည်။ စပ್ತမီ (Saptamī) နေ့တွင် အစာရှောင်ခြင်းနှင့် အနီရောင် စန္ဒနဖြင့် အရ္ဃျ (arghya) ပူဇော်ခြင်းတို့ကိုလည်း ချီးမြှောက်ထားသည်။ နရ္မဒါရေကို အပြစ်ဖျက်ဆီးနိုင်သော အထွေထွေသန့်စင်ရေဟု ချီးမွမ်းကာ၊ စာṃဝေါရေရှွရ (Sāṃvaureśvara) ကို ရေချိုးပြီး မြင်တွေ့သူတို့သည် ကံကောင်းသူများဖြစ်ကြောင်း၊ ကမ္ဘာပျက်သုန်းချိန်တိုင်အောင် နေဘုရားလောက၌ နေထိုင်ရမည်ဟု ကတိပြု၍ အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 165
सिद्धेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Siddheśvara Tīrtha—Glory and Observances)
မာရ္ကဏ္ဍေယက နာမည်ကြီးသော တီရ္ထတစ်ခုဖြစ်သည့် စိဒ္ဓေရှ္ဝရ (Siddheśvara) ကို နರ್ಮဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင် ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာကို တီရ္ထများအနက် အထူးသန့်စင်ပေးနိုင်သော အလွန်မြတ်သော တီရ္ထဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။ အခန်းတွင် အကျင့်ပွဲအစဉ်ကို သတ်မှတ်ထားပြီး—တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများထံ တർပဏ (tarpaṇa) ရေကပ်ခြင်း၊ ထို့နောက် ဘိုးဘွားများအတွက် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် ဘိုးဘွားများသည် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်တိုင် ကျေနပ်ပျော်ရွှင်ကြမည်ဟု ဖလ (phala) ကို ထင်ရှားစွာ ဆိုထားသည်။ ထို့နောက် ရှိုင်ဝ (Śaiva) ဘက္တိအကျင့်ကို ဖော်ပြသည်—ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ ရှီဝကို ပူဇော်ခြင်း၊ ညလုံးကျော် ဂျာဂရဏ (jāgaraṇa) စောင့်နိုးခြင်း၊ ပုရာဏကഥာကို ရွတ်ဖတ်/နားထောင်ခြင်း၊ နံနက်သန့်စင်ချိန်တွင် စည်းကမ်းအတိုင်း ထပ်မံရေချိုးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အဆုံးတွင် ဘက္တသည် ဂိရိဇာကာန္တ (Girijā-kānta) — ပါရဝတီ၏ အဖော်ဖြစ်သော ရှီဝကို “မြင်တွေ့” ရပြီး မြင့်မြတ်သော အခြေအနေသို့ ရောက်မည်ဟု ကတိပေးထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကပိလကဲ့သို့ ရှေးဟောင်း စိဒ္ဓများ၊ ရှိများကို ရည်ညွှန်းကာ နರ್ಮဒါ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောဆို၍ တီရ္ထ၏ တရားဝင်မြတ်နိုးမှုကို အတည်ပြုထားသည်။
Adhyaya 166
Siddheśvarī-Vaiṣṇavī Tīrtha Māhātmya (सिद्धेश्वरी-वैष्णवी तीर्थमाहात्म्य) — Ritual Merits of Seeing and Worship
မာရ္ကဏ္ဍေယက သန့်ရှင်းသော တီရ္ထတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဒေဝီကို «စိဒ္ဓေရှဝရီ» နှင့် «ဝိုင်ရှ္ဏဝီ» ဟုလည်း ခေါ်ကာ အပြစ်အညစ် (ပါပ) ကို ဖျက်ဆီးပေးသူအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ ဒർശန (မြင်တွေ့ခြင်း) နှင့် ပူဇော်ကာရိယာတို့သည် မင်္ဂလာအလွန်ကြီးမားသည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းတွင် လက်တွေ့ကျသော ရိတုအဆင့်လိုက်ကို ပြထားသည်—တီရ္ထ၌ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ပိတೃနှင့် ဒေဝတားတို့အတွက် အလှူပူဇော်မှုများ ပါဝင်သည့် ဝတ်ပြုကာရိယာ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ထို့နောက် သဒ္ဓါဖြင့် ဒေဝီထံ ချဉ်းကပ်ခြင်း။ အကျိုးဖလများအဖြစ် သဒ္ဓါရှိသူက ဒർശနပြုလျှင် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ကလေးဆုံးရှုံးသူ သို့မဟုတ် မမွေးနိုင်သူ မိန်းမများအတွက် သားသမီး ပြန်လည်ရရှိခြင်း၊ စင်္ဂမ (ရေစီးဆုံရာ) တွင် ရေချိုးသူ မိန်းမယောက်ျားတို့အတွက် သားနှင့် ဥစ္စာ ပေးအပ်ခြင်းတို့ကို ရှင်းလင်းထားသည်။ ဒေဝီသည် ဂိုထရ (မျိုးရိုး) ကို ကာကွယ်ပေးသူဖြစ်ပြီး ဝတ်ပြုမှန်ကန်လျှင် သားသမီးနှင့် လူထုကို အမြဲတမ်း စောင့်ရှောက်ကာကွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီနေ့များတွင် အထူးဝတ်ပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ နဝမီနေ့တွင် ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်/ဝိနယ (ဥပဝါသ) ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် သဒ္ဓါသန့်စင်သော စိတ်ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းကို သီးခြားဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝတားတို့တောင် ခက်ခဲစွာ ရောက်နိုင်သည့် အမြင့်မြတ်သော လောကသို့ ရောက်စေမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 167
Mārkaṇḍeya Tīrtha on the Southern Bank of the Narmadā (Śaiva–Vaiṣṇava Installation and Vrata Protocols)
ဤအধ্যာယတွင် တီရ္ထ စုံစမ်းမေးမြန်းမှုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် အမှတ်အသားရှိသော မြစ်ကမ်းတီရ္ထကို မာရ္ကဏ္ဍေယထံ မေးမြန်းပြီး၊ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဗိန္ဓျာတောင်နှင့် ဒဏ္ဍကဒေသအနီးတွင် အစောပိုင်း တပသ်ကျင့်နေထိုင်ခဲ့သည့်အကြောင်း၊ ထို့နောက် နర్మဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းသို့ ပြန်လာကာ ဗြဟ္မစာရီ၊ ဂೃಹಸ್ಥ၊ ဝါနပရಸ್ಥ၊ ယတိတို့ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သည့် အာရှရမ်ကို တည်ထောင်သည့်အကြောင်း ပြောပြသည်။ ဝါသုဒေဝအား ရှည်လျားစွာ ဘက္တိနှင့် တပသ်ပြုရာမှ ကရိရှ္ဏနှင့် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ဟူသော အပေးအလှူပြုသော ဒေဝတော်နှစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ မာရ္ကဏ္ဍေယက ထိုနေရာတွင် အမြဲတမ်း လူငယ်သဏ္ဍာန်၊ ရောဂါကင်းစင်စွာ၊ ဒေဝတော်အဖွဲ့အစည်းနှင့်အတူ တည်နေစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။ ဒေဝတော်တို့ သဘောတူပြီး မမြင်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားရာမှ မာရ္ကဏ္ဍေယက ရှင်ကရနှင့် ကရိရှ္ဏကို တည်တံ့အောင် တင်သွင်းတပ်ဆင်ကာ ပူဇော်ရေးစည်းမျဉ်းကို သတ်မှတ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပူဇော်လီတူဂျီနှင့် ဝရတ စည်းကမ်းများကို ညွှန်ကြားသည်။ တီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီး ပရမေရှ္ဝရကို “မာရ္ကဏ္ဍေရှ္ဝရ” ဟူသော နာမဖြင့် ပူဇော်ရန်၊ ဗိෂ္ဏုကို တြိလောက အရှင်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုရန် ဆိုသည်။ ဂီ၊ နို့၊ ဒဟိ၊ ပျားရည်၊ နర్మဒါရေ၊ အနံ့အသာ၊ မီးခိုး၊ ပန်း၊ နైవေဒျ စသည့် အလှူပစ္စည်းများ၊ ညလုံးနိုး (jāgara) နှင့် ဂျေဋ္ဌ မာသ လပြည့်ဘက် (bright fortnight) အတွင်း အစာရှောင်၍ ဒေဝပူဇော်ရန်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဘိုးဘွားများအတွက် śrāddha/tarpaṇa၊ sandhyā ပူဇော်မှု၊ ဝေဒမန်တရ (Ṛg/Yajus/Sāman) ဂျပ်ခြင်း၊ လင်္ဂ၏ တောင်ဘက်တွင် ကလသ ထား၍ “ရုဒ္ရ-ဧကာဒశ” မန်တရများဖြင့် သန့်စင်ရေချိုးပူဇော်သည့် ရုဒ္ရမန်တရနည်းလမ်းကို ထည့်သွင်းကာ သားသမီးရခြင်းနှင့် အသက်ရှည်ခြင်းကို ကတိပေးသည်။ နိဂုံးတွင် ဤအကြောင်းကို နားထောင် သို့မဟုတ် ဖတ်ရွတ်သူတို့၏ အပြစ်များ သန့်စင်ပြီး ဝိုင်ရှ္ဏဝနှင့် ရှိုင်ဝ အမြင်နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးရလဒ်ကို ဆိုထားသည်။
Adhyaya 168
अङ्कूरेश्वरतीर्थमाहात्म्य — The Glory and Origin of Aṅkūreśvara Tīrtha
ဤအধ্যာယသည် မာရကဏ္ဍေယနှင့် ယုဓိဋ္ဌိရတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ မာရကဏ္ဍေယက နర్మဒါမြစ်တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ သုံးလောကလုံးတွင်ကျော်ကြားသော တီရ္ထ—အင်ကူရေရှ္ဝရ (Aṅkūreśvara) ကိုညွှန်ပြသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ထိုနေရာနှင့်ဆက်နွယ်သော ရက္ခသအကြောင်းကို မေးမြန်းသဖြင့် ပုလஸ္တျနှင့် ဝိශ්ရဝတ်မှ စ၍ ဝိုင်ශ්ရဝဏ (ကူဗေရ) သို့၊ ထို့နောက် ကိုင်ကစီ၏သားများ—ရာဝဏ၊ ကုမ္ဘကရဏ၊ ဝိဘီရှဏ—သို့ ဆက်ကာ ကုမ္ဘကရဏ၏ မျိုးဆက် ကုမ္ဘ၊ ဝိကုမ္ဘ နှင့် နောက်ဆုံး ကုမ္ဘ၏သား အင်ကူရ ထိ မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ အင်ကူရသည် မိမိမျိုးရိုးကို သိမြင်ကာ ဝိဘီရှဏ၏ ဓမ္မတရားလိုက်နာမှုကို မြင်၍ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တပသျာပြုကာ နောက်ဆုံး နర్మဒါကမ်း၌ အလွန်ပြင်းထန်စွာ တပသျာဆက်လက်ပြုသည်။ သီဝဘုရား ပေါ်ထွန်း၍ အလိုတော်ပေးရာတွင် အင်ကူရက (၁) မရဏမရှိခြင်းနှင့် (၂) မိမိနာမဖြင့် တီရ္ထ၌ သီဝဘုရား တည်နေစေခြင်းကို တောင်းဆိုသည်။ သီဝဘုရားက ဝိဘီရှဏကဲ့သို့ ဓမ္မနှင့်ညီသော အကျင့်ကို ထိန်းသိမ်းသရွေ့ နီးကပ်ကာကွယ်မည်ဟု အခြေအနေဖြင့် ခွင့်ပြုသည်။ ထို့နောက် အင်ကူရက အင်ကူရေရှ္ဝရ လင်္ဂကို တည်ထောင်၍ ပူဇော်ပွဲများ၊ အလံ၊ ထီးနှင့် မင်္ဂလာအော်ဟစ်သံများဖြင့် ဂုဏ်ပြုပူဇော်သည်။ ဤအခန်းတွင် ဘုရားဖူးနည်းလမ်းကို သတ်မှတ်သည်—ရေချိုးခြင်း၊ စန္ဓျာဝန္ဒနာ၊ ဂျပ၊ ဘိုးဘွား/ဒေဝတား/လူသားတို့အား တർပဏ၊ အဋ္ဌမီ သို့မဟုတ် စတုရ္ဒသီတွင် ဥပဝါသ၊ စည်းကမ်းရှိသော မောနဝရတ။ ပူဇော်ခြင်းသည် အရှွမေဓယဇ္ဈနှင့်တူသော အကျိုးရှိပြီး၊ မှန်ကန်စွာ ပေးသော ဒါနသည် မကုန်ခမ်းသော ပုဏ္ဏကို ဖြစ်စေကာ ဟောမ၊ ဂျပ၊ ဥပဝါသ၊ စ္နာနတို့၏ အကျိုးကို ပိုမိုတိုးပွားစေသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ သေဆုံးသော လူမဟုတ်သတ္တဝါများပါ ကယ်တင်ခြင်းရရှိနိုင်ကြောင်းနှင့် ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူတို့သည် သီဝဘုရား၏ လောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဖလश्रုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 169
माण्डव्यतीर्थमाहात्म्य-प्रस्तावः (Mandavya Tīrtha: Prologue to the Sacred Narrative)
ဤအধ্যာယာသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ပာပ-ပရဏာရှန (အပြစ်ပျက်စီးစေသော) အလွန်ကောင်းကျိုးရှိသည့် တီရ္ထတစ်ခုကို ညွှန်ပြခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ထိုတီရ္ထသည် မာဏ္ဍဗျ မုနိနှင့် နာရာယဏနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး၊ “ရှူလာ-သ္ထ” (တိုင်ပေါ်တွင် ချိတ်ထားသကဲ့သို့) အခြေအနေတွင်ပင် နာရာယဏအား သစ္စာရှိစွာ ဝန်ဆောင်ခဲ့သော (śuśrūṣā) အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်သတိပေးသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ထိုစကားကြောင့် အံ့ဩကာ အပြည့်အစုံကို မေးမြန်းသဖြင့် မာရ္ကဏ္ဍေယက ရှေးကာလပုံပြင်ကို စတင်ပြောကြားသည်။ တရေတာယုဂ၌ သီလရှိ၍ စေတနာကောင်းသော၊ ပြည်သူကို ကာကွယ်တတ်သည့် ဒေဝပန္န မင်းသည် စည်းစိမ်ရှိသော်လည်း သားသမီးမရှိခြင်းကြောင့် ဝမ်းနည်းရသည်။ မိဖုရား ဒာတျာယနီနှင့်အတူ ၁၂ နှစ်ကြာ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ဟောမပူဇော်ခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဝရတများကို ထမ်းဆောင်ကာ ချာမုဏ္ဍာ ဒေဝီကို သီချင်းတော်များဖြင့် ပူဇော်တောင်းပန်သည်။ ဒေဝီက ပေါ်ထွန်းလာသော်လည်း သားသမီးသည် ယဇ္ဉပုရုಷ (ယဇ္ဉ၏ အရှင်) ကို ပူဇော်မှသာ ရနိုင်ကြောင်း မိန့်ကြားသည်။ မင်းသည် ထိုပူဇော်ပွဲကို ပြုလုပ်ရာမှ တောက်ပသည့် သမီးတော် ကာမပရမောဒိနီ မွေးဖွားလာသည်။ သမီးတော် ကြီးပြင်းလာသည့်အခါ အလှအပကို အလွန်လှပစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ဒေဝီကို ပူဇော်ရန် သွားရာတွင် မိတ်ဆွေများနှင့် ရေကန်တွင် ကစားနေစဉ် ရက္ခသ စမ္ဘရ သည် ငှက်ပုံစံယူကာ သမီးတော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ပြီး အလှဆင်ပစ္စည်းများကိုပါ လုယူသည်။ ထွက်ခွာစဉ် အလှဆင်ပစ္စည်းအချို့သည် နရမဒါမြစ်ကမ်းနားအနီး ရေထဲသို့ ကျသွားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် မာဏ္ဍဗျ မုနိသည် နာရာယဏ၏ အမြင့်ဆုံးအာသနနှင့် ကိုက်ညီသည့် မဟေရှဝရ-သ္ထာန၌ တပသ္စရိယာနှင့် သမာဓိအနက်ထဲ ဝင်နေသည်။ အဆုံးတွင် မာဏ္ဍဗျ၏ အစ်ကို/အကူအညီပေးသူက ဇနာရ္ဒနကို သတိပြုကာ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် သမာဓိကို ဆက်လက်ပြုနေကြောင်း ဖော်ပြ၍ တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုနှင့် ဆက်စပ်မည့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များအတွက် အခြေခံတည်ဆောက်ထားသည်။
Adhyaya 170
कामप्रमोदिनी-हरणं तथा तपस्वि-दण्डविधान-विपर्यासः (Abduction of Kāmapramodinī and the Misapplied Punishment of an Ascetic)
မာရ္ကဏ္ဍေယက သန့်ရှင်းသော ရေတိရ္ထ၌ ဖြစ်ပွားသည့် အရေးအခင်းကို ရှင်းပြသည်။ ကာမပရမောဒိနီသည် ဘုရားသဘောရှိရာအနီး ရေကန်တွင် ကစားနေစဉ် စျေန (śyena) ဟုခေါ်သော ငှက်တစ်ကောင်က ဖမ်းယူကာ ပျံသန်းသွားသည်။ သူမ၏ မိတ်ဆွေများက မင်းထံသို့ သတင်းပို့၍ ရှာဖွေရန် တိုက်တွန်းကြသည်။ မင်းသည် စစ်တပ်လေးမျိုးပါဝင်သည့် အင်အားကြီးတပ်ကို စုစည်းကာ မြို့တော်တစ်လျှောက် စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများကြောင့် လှုပ်ရှားသွားသည်။ မြို့ကာကွယ်ရေးသူက ဖမ်းဆီးခံရသူ၏ အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ယူလာပြီး တပသ္စီ မာဏ္ဍဝျ၏ အာရှရမ်အနီး၊ တပသ္ဝင်များဝန်းရံနေရာတွင် တွေ့မြင်ခဲ့ကြောင်း တင်ပြသည်။ မင်းသည် ဒေါသနှင့် မှားယွင်းသဘောပေါက်မှုကြောင့် တပသ္စီကို ခိုးသားကာ ငှက်ရုပ်ပြောင်း၍ ထွက်ပြေးသူဟု ထင်မြင်ကာ ကာရျ–အကာရျ ခွဲခြားမသိဘဲ ဗြာဟ္မဏ တပသ္စီကို တိုင်ပေါ်တင်သတ်ရန် အမိန့်ချသည်။ မြို့သူမြို့သားနှင့် ကျေးရွာသူများက ဗြာဟ္မဏ၊ အထူးသဖြင့် တပသ္ယာကျင့်သူကို သတ်မရဟု ငိုကြွေးကန့်ကွက်ကြပြီး အပြစ်ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲလျှင်တောင် အများဆုံး နယ်နှင်ဒဏ်သာ သင့်တော်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ ဤအခန်းသည် ရာဇဓမ္မ၏ ဖိအားအောက်တွင် အလျင်အမြန်ဒဏ်ခတ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်၊ သက်သေအထောက်အထား မသေချာမှုနှင့် တိရ္ထဒေသ၌ တပသ္စီသန့်ရှင်းမှုကို ကာကွယ်ရမည့် တာဝန်ကြီးကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Adhyaya 171
माण्डव्य-शूलावस्था, कर्मविपाकोपदेशः, शाण्डिली-सत्यव्रत-प्रसङ्गश्च (Māṇḍavya on the Stake: Karmic Consequence Teaching and the Śāṇḍilī Episode)
ဤအဓ္ယာယသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ နိဒါန်းပြောကြားမှုအောက်တွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲကို အသံအမျိုးမျိုးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နာရဒ၊ ဝသိဋ္ဌ၊ ဇမဒဂ္နိ၊ ယာဇ္ဉဝလ္က്യ၊ ဗြဟ္မစပတိ၊ ကာশ্যပ၊ အတြိ၊ ဘရဒ္ဝာဇ၊ ဝိශ්ဝာမိတ္တရ စသည့် ရှင်ပညာရှိများသည် သုလ (တိုင်တံ) ပေါ်တွင် ထိုးတင်ထားသော တပသီ မာဏ္ဍဝျကို မြင်ပြီး နာရာယဏထံ ချဉ်းကပ်ကြသည်။ နာရာယဏသည် ဘုရင်ကို အပြစ်ပေးလိုသော်လည်း မာဏ္ဍဝျက တားဆီးကာ ဆွေးနွေးမှုကို ကမ္မဝိပါက (လုပ်ရပ်၏ အကျိုးရလဒ် ပေါက်ဖွားခြင်း) သို့ ဦးတည်စေသည်။ မာဏ္ဍဝျက ဒုက္ခသည် အတိတ်က အပြုအမူများမှ ဖြစ်လာပြီး လူတိုင်းသည် မိမိလုပ်ရပ်၏ အကျိုးကို မိမိပင် ခံစားရကြောင်းကို ဥပမာများဖြင့် ရှင်းပြသည်—နွားအုပ်ကြားမှ နွားကလေးက မိခင်ကို ရှာတွေ့သကဲ့သို့။ ထို့နောက် သူ၏ ယခုနာကျင်မှု၏ ကမ္မမျိုးစေ့သည် ငယ်ရွယ်စဉ်က လုပ်ခဲ့သော သေးငယ်သည့် အပြုအမူတစ်ခု—ပိုးတစ်ကောင်ကို ဆူး/အပ်ကဲ့သို့ ချွန်ထက်သော အစွန်ပေါ် တင်ထားခြင်း—ဟု ဖော်ပြကာ တာဝန်ခံမှု၏ တင်းကျပ်သော သီလကို ပြသသည်။ ထို့ပြင် ဒါန၊ စနာန၊ ဇပ၊ ဟောမ၊ အတိသတ္ကာရ (ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း)၊ ဒေဝအာရ္စနာ၊ ပိတೃ-ရှရဒ္ဓတို့ကို လျစ်လျူရှုလျှင် နိမ့်ကျသော အကျိုးရလဒ်များ ရရှိနိုင်ပြီး၊ ကိုယ်ထိန်းချုပ်မှု၊ ကရုဏာ၊ သန့်ရှင်းသော အကျင့်တို့သည် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများသို့ ဦးတည်စေကြောင်း သင်ကြားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပတိဝြတ (ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်) ဖြစ်သော ရှာဏ္ဍိလီ၏ အဖြစ်အပျက်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ သူမသည် ခင်ပွန်းကို ထမ်းဆောင်လာစဉ် ထိုးတင်ထားသော ရှင်ကို မတော်တဆ ထိမိပြီး အလွဲသဘောယူကာ ဆူပူခံရသည်။ ထိုအခါ သူမသည် မိမိ၏ သန့်ရှင်းသစ္စာနှင့် ဧည့်ဝတ်ကျင့်ဝတ်ကို အခိုင်အမာ ပြောကြားကာ “ခင်ပွန်းသေမည်ဆိုလျှင် နေမထွက်စေ” ဟူသော သစ္စာကတိကဲ့သို့ ကြေညာသဖြင့် ကမ္ဘာလောကသည် တိတ်ဆိတ်ရပ်တန့်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး svāhā/svadhā၊ pañca-yajña၊ စနာန၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ရှရဒ္ဓဆိုင်ရာ ပူဇော်မှုများ၏ အစဉ်အလာလည်း ချိုးဖောက်ခံရသည်။ ဤအဓ္ယာယသည် ကမ္မ၏ တိကျမှုနှင့် သစ္စာကတိ၊ သန့်ရှင်းသီလ၊ စိတ်ဓာတ်တည်ကြည်မှုတို့၏ ပုရာဏာတန်ခိုးကို ယှဉ်တွဲဖော်ပြကာ သီလအကြောင်းရင်းနှင့် ရိတုအမိန့်စနစ်ကို အလေးထားသည်။
Adhyaya 172
माण्डव्यतीर्थमाहात्म्यं — Māṇḍavya Tīrtha Māhātmya (Glory of the Māṇḍavya Sacred Ford)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အပိုင်း(၁)တွင် နာర్మဒါမြစ်ကမ်းရှိ မာဏ္ဍဗျ ရှင်ရသီ၏ ပုဏ္ဏအာရှရမသို့ ဒေဝတားများနှင့် ရှင်ရသီများ စုဝေးလာကာ သူ၏ တပဿာကြောင့် ရရှိသော စိဒ္ဓိကို ချီးမွမ်းအတည်ပြု၍ အာသီရဝါဒများ ပေးကြသည်။ ထို့နောက် ရက္ခသနှင့် ဆက်နွယ်သော ကျိန်စာအကြောင်းအရာ ပေါ်ပေါက်ပြီး မာဏ္ဍဗျထံ သမီးကညာတစ်ဦး ပေးအပ်ခြင်းမှ စ၍ မင်္ဂလာဆောင်ခြင်း၊ မင်းတော်၏ အထောက်အပံ့နှင့် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများဖြင့် လူထုက ဂုဏ်ပြုလဲလှယ်ခြင်းတို့ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ အပိုင်း(၂)တွင် မာဏ္ဍဗျေရှွရ/မာဏ္ဍဗျ-နာရာယဏ နှင့် ဒေဝခာတာ စသည့် ဆက်စပ်သန့်ရှင်းရာနေရာများ၏ တီရ္ထမဟာတ္မ്യနှင့် ကုသိုလ်ဖလရှုတိကို စနစ်တကျ ဖော်ပြသည်။ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ အဘိသေကလိမ်းခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်း၊ မီးတိုင်ထွန်းခြင်း(ဒီပ)၊ ပရဒက္ခိဏာလှည့်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ရှရဒ္ဓအချိန်ကာလများနှင့် ဝရတအထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီည ညောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ကို ဆိုထားသည်။ ကုသိုလ်ကို ယဇ్ఞကြီးများနှင့် နာမည်ကြီးတီရ္ထများနှင့် တန်းတူဟု နှိုင်းယှဉ်ကာ နောက်ဆုံးတွင် အပြစ်ပယ်ဖျောက်ခြင်းနှင့် သေပြီးနောက် ကောင်းမြတ်သော ဂတိရရှိမည်ဟု အာမခံထားသည်။
Adhyaya 173
शुद्धरुद्रतीर्थ-माहात्म्य (Māhātmya of Śuddharudra Tīrtha / Siddheśvara on the Southern Bank of the Narmadā)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နမ္မဒါမြစ်တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော တီရ္ထကို မင်းအား သင်ကြားပေးသည်။ ထိုနေရာသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်ပြီး အကြီးမားဆုံးသော အပြစ်များကိုပါ ပယ်ဖျက်နိုင်သည်ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။ အကြောင်းရင်းပုံပြင်အရ သီဝ (တိရှူလဓရ) သည် ဘြဟ္မာ၏ မမှန်ကန်သော စကားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည့် ဒဏ္ဍာရီအခြေအနေတွင် ဘြဟ္မာ၏ ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်သဖြင့် «ဗြဟ္မဟတ်ယာ» အပြစ်ဘေးကို ထမ်းဆောင်ရသည်။ ခေါင်းခွံသည် သီဝ၏ လက်တွင် ကပ်လျက်နေပြီး ကာသီ၊ လေးဘက်ပင်လယ်နှင့် တီရ္ထများစွာသို့ ဘုရားဖူးသော်လည်း မကျွတ်နိုင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် သီဝသည် ကုလကိုဋိအနီး နမ္မဒါတီရ္ထသို့ ရောက်လာကာ ပရాయရှ္စိတ္တ ပြုလုပ်ပြီး အညစ်အကြေးမှ လွတ်မြောက်သည်။ ထိုကြောင့် ထိုနေရာကို «ရှုဒ္ဓရုဒ္ရ» ဟု ခေါ်ကာ လောကသုံးပါးတွင် ဗြဟ္မဟတ်ယာကို အမြင့်ဆုံး ဖယ်ရှားပေးသော တီရ္ထဟု ကျော်ကြားသည်။ ထို့နောက် အမဝါသျာနေ့ (လဆန်းမရှိသောနေ့) တိုင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းအတိုင်း ရေချိုးကာ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများသို့ တർပဏ ပူဇော်ပြီး စိတ်အတွင်း သန့်ရှင်းစွာ သင်္ကာရပြု၍ ပိဏ္ဍ ဆက်ကပ်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ပရမေရှ္ဝရကို နံ့သာ၊ အမွှေးတိုင်၊ မီးအလင်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ရ며 ထိုဒေဝတားကို «ရှုဒ္ဓေရှ္ဝရ» ဟု ခေါ်ကြပြီး သီဝလောက၌လည်း ဂုဏ်ပြုခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ထိုတီရ္ထ၏ စည်းကမ်းနှင့် သတိရမှုကို လိုက်နာသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကာ ရုဒ္ရလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဖလသဒ္ဓာန် ပြောထားသည်။
Adhyaya 174
गोपेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Gopeśvara Tīrtha Māhātmya) — Lamp-offering and Śaiva Merit on the Northern Narmadā Bank
ဤအခန်းသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ မင်းတော်တစ်ပါးအား သင်ကြားသည့် အမိန့်ပေးသဘော မဟာတ္မယ ဖြစ်သည်။ နရ္မဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဂိုပေရှဝရ တီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးသွားရန် ညွှန်ကြားပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးတစ်ကြိမ်သာ ပြုလျှင်ပင် အပြစ်အနာအဆာများမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကုသိုလ်အကျိုး၏ အစဉ်ကို ဖော်ပြသည်—(၁) တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း၊ (၂) ဆန္ဒရှိလျှင် ထိုနေရာတွင် ပရာဏသံက္ခယ (ဆန္ဒဖြင့် အသက်စွန့်ခြင်း) ပြုနိုင်ပြီး ကောင်းကင်ယာဉ်ဖြင့် ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်စေသည်၊ (၃) ရှိဝလောက၌ ပျော်ရွှင်ပြီးနောက် စည်းစိမ်နှင့် အသက်ရှည်၊ အာဏာကြီးသော မင်းအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၊ (၄) ကာရ္တိကလတွင် သုက္လ နဝမီနေ့၌ အစာရှောင်၊ သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်၊ မီးအလှူ (ဆီမီး) ပေးလှူ၊ အနံ့သာနှင့် ပန်းဖြင့် ပူဇော်ကာ တစ်ညလုံး ဂရုတစိုက် ဗီဂျာဂရဏ (ညလုံးနိုး) ပြုခြင်း။ အကျိုးကို ကိန်းဂဏန်းဖြင့် တိုင်းတာသကဲ့သို့ မီးအလှူ၏ အရေအတွက်အလိုက် ရှိဝလောက၌ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ယုဂများအထိ ဂုဏ်ပြုခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ လင်္ဂပူရဏ ရိတု၊ ကြာပန်းပူဇော်ခြင်း၊ ဒဓျန္န (ဒိန်ချဉ်ထမင်း) လှူဒါန်းခြင်းတို့ကိုလည်း စာရင်းပြု၍ လှူသည့် နှမ်းစေ့နှင့် ကြာပန်းအရေအတွက်အတိုင်း ကုသိုလ်တိုးပွားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤတီရ္ထ၌ ပေးလှူသမျှ အလှူသည် «ကုဋိတစ်ရာတိုး» သကဲ့သို့ မတွက်နိုင်အောင် တိုးပွားပြီး တီရ္ထများအနက် အထူးမြတ်ဆုံးဟု အတည်ပြု၍ အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 175
कपिलेश्वरतीर्थमाहात्म्य (Kapileśvara Tīrtha Māhātmya)
မာရ္ကဏ္ဍေယက ကပိလေရှွရတီရ္ထသည် နရ္မဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်၊ ဘൃဂု-က்ஷೇತ್ರအလယ်တွင် တည်ရှိပြီး အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသော အထူးမြတ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ကပိလကို ဝါစုဒေဝ/ဇဂန္နာထ၏ အဝင်အထွက်ရုပ်သဏ္ဍာန်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ၊ အောက်လောကများသို့ ဆင်းသက်သည့် ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ အစဉ်အလာအတွင်း၊ ခုနစ်မြောက် ပာတာလကြီး၌ ရှေးဟောင်း ပရမေရှွရ တည်ရှိကြောင်းကိုလည်း ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။ ဇာတ်ကြောင်းတွင် စာဂရမင်း၏ သားများသည် ကပိလ၏ ရှေ့မှောက်၌ ချက်ချင်းပျက်စီးသွားသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်သတိပေးပြီး၊ ထို့နောက် ကပိလ၏ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် သဘောတရားဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်မှုကို ဖော်ပြသည်။ စွန့်လွှတ်ခြင်းသို့ ဦးတည်သော စိတ်ဖြင့် သူသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပျက်စီးမှုကို “မသင့်တော်” ဟု သတ်မှတ်ကာ ကပိလတီရ္ထ၌ အပြစ်ဖြေသန့်စင်မှုကို ရှာဖွေသည်။ ထို့နောက် နရ္မဒါကမ်းပေါ်တွင် တပသ်ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကာ မဖျက်ဆီးနိုင်သော ရုဒြကို ပူဇော်ပြီး နိဗ္ဗာန်တူ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေကို ရရှိသည်။ အခန်းသည် ထုံးတမ်းနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ရေချိုးပူဇော်ခြင်းဖြင့် “နွားတစ်ထောင်” တန်ဖိုးရှိသော ကုသိုလ်ရသည်။ ဂျေဋ္ဌမాస လပြည့်မတိုင်မီ ၁၄ ရက် (သုက္ကပက္ခ) တွင် သင့်တော်သော ဗြာဟ္မဏအား ဒါနပြုလျှင် ကုသိုလ်သည် မကုန်ခန်း။ သတ်မှတ်ထားသော လနေ့များတွင် အစာရှောင်-ရေချိုး (အင်္ဂါရကနှင့် ဆက်စပ်သော ဝတ်ပြုမှုများအပါအဝင်) ပြုလျှင် အလှအပ၊ စည်းစိမ်နှင့် မျိုးဆက်အကျိုးကို မျိုးဘဝများစွာတိုင် ရရှိစေသည်။ လပြည့်/လကွယ်တွင် ပိတೃကာရျ (ဘိုးဘွားပူဇော်) ပြုလျှင် ၁၂ နှစ်တိုင် စိတ်ချမ်းသာစေပြီး ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပို့ဆောင်သည်။ မီးအလင်းပူဇော်ခြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာတောက်ပမှုကို ပေးသည်။ တီရ္ထ၌ သေဆုံးသူတို့သည် ပြန်မလာသော လမ်းကြောင်းဖြင့် ရှိဝ၏ နေရာသို့ ဦးတည်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 176
देवखात-उत्पत्ति एवं पिङ्गलेश्वर-माहात्म्य (Origin of Devakhāta and the Māhātmya of Piṅgaleśvara)
မာရကဏ္ဍေယ မုနိက မင်းကြီးအား ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှားပါးသည့် တီရ္ထဖြစ်သော မင်္ဂလာရှိ ပိင်္ဂလာဝရ္တသို့ သွားရမည်ဟု သင်ကြားသည်။ ပိင်္ဂလေရှဝရကို နီးကပ်ပူဇော်လျှင် စကား၊ စိတ်နှင့် ကိုယ်ကံမှ ဖြစ်သော အပြစ်များ ပျော်လျော့သွားကြောင်း ဆိုသည်။ ဒေဝခာတာ (Devakhāta) တွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းတို့သည် မပျက်မယွင်းသော အကျိုးကို ပေးပြီး ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးခွန်းအပေါ် အင်္ဂါရပ်၏ မူလကို ရှင်းပြသည်။ အတွင်းဇာတ်လမ်းတွင် ရုဒြ (ရှီဝ) သည် ကမဏ္ဍလုကို ကိုင်ဆောင်ကာ ဒေဝများနှင့်အတူ သုံးခွ (ตรีଶูล) ကို သန့်စင်ရန် လှည့်လည်သည်။ ဒေဝများသည် တီရ္ထအမျိုးမျိုးတွင် ရေချိုးကာ ရေများကို အိုးတစ်လုံးထဲ စုဆောင်းကြသည်။ သုံးခွ သန့်စင်ပြီးနောက် ဘ္ဃြုကက္ချ (Bhṛgukaccha) သို့ ရောက်ရာတွင် အဂ္နိနှင့် ရောဂါဝေဒနာခံစားနေသော မျက်လုံးအဝါရောင် ပိင်္ဂလာကို တွေ့ကြပြီး မဟေရှဝရကို သာသနာတော်အတွက် တပသနှင့် သမాధိပြုနေသည်။ ဒေဝများက ပိင်္ဂလာသည် ပူဇော်ပစ္စည်းများ လက်ခံနိုင်ရန် ကျန်းမာရေး ပြန်လည်ရစေဖို့ ရှီဝထံ တောင်းဆိုရာ ရှီဝက အာဒိတျသဏ္ဍာန်ယူကာ အနာရောဂါကို ဖယ်ရှား၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်သစ်လွင်စေသည်။ ပိင်္ဂလာက သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးအတွက်—ရောဂါငြိမ်းစေခြင်း၊ အပြစ်ဖျက်ခြင်း၊ ကောင်းကျိုးတိုးပွားခြင်း—ရှီဝ၏ တည်ရှိမှုကို ဆက်လက်တောင်းခံသည်။ ထို့နောက် ရှီဝက မိမိ၏ မြောက်ဘက်တွင် ဒေဝဘုံအိုင်တစ်ခု တူးဖော်စေပြီး စုဆောင်းထားသော တီရ္ထရေများကို ထည့်သွင်းရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထိုရေသည် အလုံးစုံသန့်စင်ကာ ရောဂါဖျက်နိုင်သော ရေဖြစ်လာသည်။ အခန်းတွင် တနင်္ဂနွေနေ့ ရေချိုးခြင်း၊ နရမဒါရေဖြင့် ရေချိုးခြင်း၊ ရှရဒ္ဓနှင့် ဒါနပြုခြင်း၊ ပိင်္ဂေရှကို ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြကာ ကောင်းကင်ဘုံနေထိုင်ခွင့်ကို ကတိပြုသည်။ ဖျားနာခြင်း၊ အရေပြားရောဂါများ၊ ကုဋ္ဌရောဂါဆန်သော ဝေဒနာများအတွက် ကုသနှင့် ပရాయశ္စိတ္တ အကျိုးများကို ရေတွက်ဖော်ပြပြီး တနင်္ဂနွေနေ့များ ဆက်တိုက်ရေချိုးကာ နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) ထံ သံလွင် (til) အိုးဒါန ပေးသည့် နည်းလမ်းကိုလည်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ဒေဝခာတာရေချိုးခြင်း၏ အထူးမြတ်မှုကို ချီးမွမ်းကာ ပိင်္ဂလေရှဝရကို ပူဇော်ခြင်းသည် ပိတೃကာရျ (ဘိုးဘွားပူဇော်) ပြီးနောက် ပြုလျှင် အရှွမေဓ၊ ဝါဇပေယ စသော မဟာဆိုမယာဂများနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏကို ပေးကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 177
Bhūtīśvara-tīrtha Māhātmya and the Taxonomy of Purificatory Snānas (भूतीश्वरतीर्थमाहात्म्यं स्नानविधिवर्गीकरणं च)
ဤအধ্যာယသည် မာရကဏ္ဍေယက ယုဓိဋ္ဌိရအား ဘူတီဣશ્વရ တီရ္ထ၏ မဟာတ్మ్యကို သင်ကြားသော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ဘူတီဣશ્વရကို မြတ်သော တီရ္ထဟု ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာကို ဒർശနသာ ပြုလျှင်ပင် ပါပ လျော့နည်းသည်ဟု ဆိုသည်။ အမည်ရင်းမြစ်အဖြစ် သီဝ (ရှူလင်) သည် ထိုနေရာ၌ အရှ်လိမ်းခြင်း (uddhūlana) ပြုခဲ့သဖြင့် အမည်ပေါ်လာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ရိတု-နည်းပညာဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များသို့ ပြောင်းလဲကာ၊ ဘူတီဣશ્વရ၌ ရေချိုးခြင်းကို အထူးသဖြင့် ပုရှျယနှင့် ဆက်နွယ်သော မွေးနက္ခတ်နေ့များနှင့် အမဝါသျာနေ့တွင် ပြုလျှင် ဘိုးဘွားပူဇော်ရေးအကျိုးကြီးမား၍ ပိတೃများ မြင့်တင်ကောင်းကျိုးရသည်ဟု ဆိုသည်။ ကိုယ်အင်္ဂါကို အရှ်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်း/လိမ်းခြင်း၏ ဖလအဖြစ်၊ ကိုယ်ပေါ်ကပ်နေသော အရှ်မှုန်တစ်မှုန်စီတိုင်းသည် သီဝ၏ လောက၌ ဂုဏ်သိက္ခာရှည်ကြာစေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဘသ္မ-စနာနကို အထက်မြတ်ဆုံး သန့်စင်မှုဟု မြှင့်တင်ပြီး စနာနအမျိုးအစားများကို အာဂ္နေယ၊ ဝါရုဏ၊ ဘြာဟ္မ്യ၊ ဝါယဝျ၊ ဒိဝျ ဟု အဆင့်လိုက် ခွဲခြားသည်။ မာရကဏ္ဍေယက အာဂ္နေယကို အရှ်ရေချိုး၊ ဝါရုဏကို ရေထဲဝင်ချိုး၊ ဘြာဟ္မ്യကို “Āpo hi ṣṭhā” မန္တရဖြင့်၊ ဝါယဝျကို နွားဖုန်ဖြင့်၊ ဒိဝျကို နေကိုမြင်ချိန် ရေချိုးခြင်းဟု သတ်မှတ်ကာ ဂင်္ဂါရေ၏ ပုဏ္ဏာတူညီသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် အပြင်အတွင်း စည်းကမ်းနှင့် ပေါင်းစည်းကာ စနာနနှင့် ဣရှာနပူဇာသည် အပြင်သန့် အတွင်းသန့်ကို ပေးပြီး၊ ဂျပ (japa) သည် ပါပကို သန့်စင်ကာ၊ ဓျာန (dhyāna) သည် အနန္တသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ သီဝစတုတ္တရတွင် ရုပ်သဏ္ဍာန်မကပ်သော သဘောတရားကို ချီးမွမ်းပြီး၊ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးသူ၏ အကျိုးကို အရှွမေဓ ယဇ్ఞ၏ ပုဏ္ဏာနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ နိဂုံးချုပ်သည်။
Adhyaya 178
Gaṅgāvāhaka-tīrtha Māhātmya (The Glory of the Gaṅgāvāhaka Ford)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နာမည်ကြီးသော တီရ္ထတစ်ခုဖြစ်သည့် ဂင်္ဂါဝါဟကကို နာర్మဒါ/ရေးဝါမြစ်ပေါ်၊ ဘൃဂုတီရ္ထအနီးတွင် ရှိကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ အခန်းတွင် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးခန်းတစ်ရပ် ပါဝင်ပြီး ဂင်္ဂါဒေဝီသည် အလွန်ရှည်လျားသော တပဿာပြုကာ ဗိෂ္ဏု (ဇနာရ္ဒန/နာရာယဏ) ထံ တိုင်ကြားသည်။ သူမသည် မိမိ၏ ဆင်းသက်လာပုံကို ပြောပြပြီး အပြစ်ကြီးမားသူများစွာက သန့်စင်ခြင်းအတွက် သူမ၏ ရေကို အားကိုးကြသဖြင့် မိမိသည် အပြစ်အညစ်များ စုပုံလာကာ သင်္ကေတအရ “ပူလောင်” သကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြောင်း ဝမ်းနည်းစွာ ဖော်ပြသည်။ ဗိෂ္ဏုသည် ထိုနေရာ၌ မိမိ၏ တည်ရှိမှုကို ကြေညာကာ (ဂင်္ဂါဓရကို ကူညီသူအဖြစ် ထား၍) ဂင်္ဂါအား ရုပ်ကာယဖြင့် ရေးဝါထဲ ဝင်ရောက်စေပြီး ရေများပေါင်းစည်းသန့်မြတ်မှုကို ဖန်တီးပေးသည်။ မိုးရာသီရေတက်ချိန်နှင့် ဗိෂ္ဏု၏ သင်္ခါရသင်္ကေတကို အခြေခံ၍ အထူးပရဝန်တစ်ခုကို သတ်မှတ်ကာ သာမန်ပြက္ခဒိန်ဆုံချက်များထက် မြင့်မြတ်စေသည်။ ထို့နောက် ရေစပ်တွင် စနာနပြုခြင်း၊ တရ္ပဏနှင့် ရှရာဒ္ဓပြုခြင်း၊ ဘာလာ-ကေရှဝကို ပူဇော်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားပြီး အကျိုးအဖြစ် အပြစ်စုများ ပျောက်ကင်းခြင်း၊ ဘိုးဘွားတို့ စိတ်ကျေနပ်မှု တာရှည်တည်ခြင်း၊ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသော သဒ္ဓါရှိသူများအတွက် ပြန်မလှည့်နိုင်သော မင်္ဂလာမြတ်သော နောက်ဘဝလမ်းကြောင်း ရရှိခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 179
Gautameśvara-tīrtha Māhātmya (गौतमेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Rituals, Offerings, and Phala
မာရ္ကဏ္ဍေယက ယုဓိဋ္ဌိရကို အပြစ်ကင်းစင်စေသော အလွန်ကျော်ကြားသည့် ဂေါတမေရှွရ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် သင်ကြားသည်။ ဤနေရာ၏ အာဏာတရားကို ရှင်ဂေါတမ၏ ရှည်လျားသော တပဿာကြောင့် အခြေခံထားပြီး၊ မဟေရှွရသည် ပီတိဖြစ်ကာ ထိုနေရာတွင် တည်ထောင်ခံရသဖြင့် «ဂေါတမေရှွရ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် အကျင့်အထုံးများကို ဖော်ပြသည်။ ဒေဝ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ရှိ၊ နှင့် ပိတೃဆိုင်ရာ ဒေဝတားတို့သည် ဤနေရာတွင် ပရမေရှွရကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အထူးမြတ်သော အောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ပိတೃဒေဝတားများကို ပူဇော်ခြင်း၊ ရှိဝပူဇာ ပြုခြင်းတို့သည် ပာပမှ လွတ်မြောက်စေသော နည်းလမ်းများဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ လူအများသည် ဝိෂ္ဏု-မာယာကြောင့် မသိမမြင်ဖြစ်သော်လည်း ရှိဝသည် ထိုနေရာတွင် တည်ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ အထူးသီလများအဖြစ် ဗြဟ္မစရိယနှင့်အတူ စ္နာန၊ အရ္စနာ ပြုလျှင် အရှွမေဓယဇ္ဉ်နှင့်တူသော ပုဏ္ဏကို ရသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဒွိဇာတိယသို့ ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုးသည် မကုန်ခန်းဟု ဆိုသည်။ အချိန်ကာလအလိုက် အရှွယုဇ ကృష్ణ စတုရ္ဒသီတွင် မီးအိမ်တစ်ရာ လှူဒါန်းခြင်း၊ ကာရ္တိက အဋ္ဌမီနှင့် စတုရ္ဒသီတွင် အစာရှောင်၍ ဂhee၊ ပဉ္စဂဝ்ய၊ ပျားရည်၊ နို့ချဉ် သို့မဟုတ် အေးမြသောရေဖြင့် အဘိသေက ပြုရန် ညွှန်ကြားသည်။ ပန်းနှင့် ရွက်ပူဇာ—အထူးသဖြင့် မကွဲမပျက် ဘိလ္ဝရွက်—ကို ချီးမြှောက်ပြီး၊ ခြောက်လဆက်တိုက် ပူဇော်လျှင် ဆန္ဒပြည့်စုံကာ ရှိဝလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 180
Daśāśvamedhika Tīrtha Māhātmya (दशाश्वमेधिकतीर्थमाहात्म्यम्) — Merit of Ten Aśvamedhas through Narmadā Worship
ဤအধ্যာယတွင် ရာဇာ ယုဓိဋ္ဌိရ နှင့် ရှင် မာရ္ကဏ္ဍေယ တို့၏ မေးမြန်း–ဖြေကြားပုံစံဖြင့် နර්မဒါမြစ်ကမ်းရှိ «ဒသာအශ්ဝမေဓိက တီရ္ထ» ၏ မဟာတ్మျကို ဖော်ပြသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ထိုတီရ္ထ၌ စည်းကမ်းတကျ အကျင့်အကြံပြုချက်များကို လိုက်နာကာ ဝတ်ပြုလျှင် အශ්ဝမေဓ ယဇ္ဉာ ဆယ်ကြိမ်နှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက အශ්ဝမေဓသည် အရင်းအမြစ်ကြီးမား၍ လူသာမန် မလုပ်နိုင်သဖြင့် ထိုအသီးအပွင့်ကို မည်သို့ရနိုင်သနည်းဟု မေးသည်။ ထို့နောက် မာရ္ကဏ္ဍေယက ဥပမာဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ် ထည့်သွင်းပြောကြားသည်—ရှီဝနှင့် ပါရဝတီ တို့က တီရ္ထသို့ ရောက်လာပြီး ရှီဝက ဆာလောင်သော တပသီ–ဗြာဟ္မဏ ရုပ်သွင်ပြောင်းကာ လူတို့၏ သဘောထားနှင့် ရိတုအကျင့်ကို စမ်းသပ်သည်။ လူအများက မသိမမြင် သို့မဟုတ် ပူရာဏာရည်ရွယ်ချက်ကို မနားလည်ကြသော်လည်း ဗေဒ–စ್ಮృతి–ပူရာဏာ သက်သေကို ယုံကြည်သော ပညာရှိ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက စနာန၊ ဇပ၊ ရှရဒ္ဓ၊ ဒါန နှင့် ကပိလာနွားပေးကမ်းခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ကာ လျှို့ဝှက်ရှီဝကို ဧည့်ခံသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှီဝက အပေးအယူပြု၍ ထိုဗြာဟ္မဏက တီရ္ထ၌ ရှီဝ၏ အမြဲတမ်းတည်ရှိမှုကို တောင်းဆိုသဖြင့် တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းအာဏာကို တည်မြဲစေသည်။ ထို့ပြင် အာရှွိန သုက္လ ဒသမီနေ့ကို အဓိကထား၍ အစာရှောင်ခြင်း၊ တြိပုရာန္တက ရှီဝကို ပူဇော်ခြင်း၊ တီရ္ထ၌ စရஸဝတီ၏ တည်ရှိမှုကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်လည်ခြင်း၊ နွားပေးကမ်းခြင်း၊ မီးအလင်းဖြင့် ညလုံးပေါက် စောင့်နိုးခြင်း၊ ပာဋ္ဌနာနှင့် သီချင်းတီးဝိုင်းတို့၊ ဗြာဟ္မဏများနှင့် ရှီဝဘက်တများကို ကျွေးမွေးခြင်း စသည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဖော်ပြသည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်များတွင် အပြစ်သန့်စင်ခြင်း၊ ရုဒ္ဒရလောကသို့ ရောက်ခြင်း၊ ကောင်းမွန်သော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းနှင့် တီရ္ထ၌ သေဆုံးသူများ၏ အခြေအနေအလိုက် သေပြီးနောက် သွားရာလမ်းကြောင်းများကို ရှင်းလင်းထားပြီး၊ အားလုံးသည် အာစတိက്യ (ယုံကြည်မှုအတည်ပြု) နှင့် မှန်ကန်သော ဝတ်ပြုမှုအပေါ် မူတည်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။
Adhyaya 181
Bhṛgutīrtha–Vṛṣakhāta Māhātmya (भृगुतीर्थ–वृषखात माहात्म्य)
ဤအধ্যာယတွင် ယုဓိဋ္ဌိရ၏ မေးမြန်းချက်ကို မာရ္ကဏ္ဍေယက ဖြေကြားသည့် ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် နර්မဒါမြစ်အနီးရှိ နာမည်ကြီး တီရ္ထတစ်ခု၊ «ဝೃષခာတ» ဟူသော နေရာအမည်နှင့် ဘೃဂုကချ္ချ၌ ဘೃဂုမုနိ၏ ရှိနေမှုကို ဖော်ပြသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဘೃဂု၏ ပြင်းထန်သော တပဿာကို ရှင်းလင်းပြီး၊ သီဝနှင့် ဥမာတို့က မုနိကို ကြည့်ရှုသည့် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်ကို ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။ ဥမာက အဘယ်ကြောင့် ကောင်းချီးမပေးသနည်းဟု မေးရာ သီဝက ဒေါသသည် တပဿာနှင့် ဝိညာဉ်ရေး အောင်မြင်မှုကို ဖျက်ဆီးတတ်ကြောင်း သီလသင်ခန်းစာပေးသည်။ ထိုသင်ခန်းစာကို ပြသရန် သီဝက နွားပုံစံ အေးဂျင့် (ဝೃષ) ကို ဖန်ဆင်း/စေလွှတ်ကာ ဘೃဂုကို လှုံ့ဆော်စေသည်။ နွားက ဘೃဂုကို နර්မဒါထဲသို့ ပစ်ချသဖြင့် ဘೃဂု၏ ဒေါသပြင်းထန်လာပြီး လိုက်လံတော်မူသည်။ လိုက်လံမှုအတွင်း နွားသည် ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ ဒေသများ—ကျွန်းများ၊ အောက်လောကများနှင့် အထက်လောကများ—ကို ဖြတ်သန်းကာ မထိန်းချုပ်နိုင်သော ဒေါသ၏ အကျိုးဆက်ကျယ်ပြန့်မှုကို ပြသသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နွားသည် သီဝထံ ခိုလှုံရာ ဥမာက မုနိ၏ ဒေါသမငြိမ်းမီ ကောင်းချီးပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ သီဝက ထိုနေရာကို «က்ரೋಧ-သ္ထာန» (ဒေါသအမှတ်အသားရှိရာ) ဟု ကြေညာပြီး၊ ဘೃဂုက «ကရုဏာဘျုဒယ» အပါအဝင် ရှည်လျားသော စတောတရကို ဆက်ကပ်ကာ ကောင်းချီးများ ရရှိသည်။ ဘೃဂုက ထိုတီရ္ထကို မိမိနာမဖြင့် ဆိဒ္ဓိ-က்ஷೇತ್ರ ဖြစ်စေပြီး ဘုရားတည်ရှိမှု ရှိစေရန် ဆုတောင်းကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် သီရိ (လက္ခ္မီ) နှင့် မင်္ဂလာနေရာ တည်ထောင်ရေးကို ဆွေးနွေးသဖြင့် ဘက္တိအလေ့အထနှင့် နေရာတည်ဆောက်သဘောတရားအတွင်း တီရ္ထ၏ အထောက်အထားကို ခိုင်မာစေသည်။
Adhyaya 182
Bhṛgukaccha-utpattiḥ and Koṭitīrtha Māhātmya (भृगुकच्छोत्पत्तिः / कोटितीर्थमाहात्म्यम्)
အဓ್ಯಾಯ ၁၈၂ တွင် မာရကဏ္ဍေယ (Mārkaṇḍeya) ၏ ပြောကြားမှုအဖြစ် ရေဝါ (Revā) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်း၌ ဘ္ရိဂုကစ္ဆ (Bhṛgukaccha) မြို့၏ မူလပေါ်ပေါက်လာပုံကို ဖော်ပြသည်။ ရှင်ဘ္ရိဂု (Bhṛgu) သည် သရီ/လက္ခမီ (Śrī/Lakṣmī) နှင့်အတူ ကူရ္မအဝတာရ (Kūrma) ထံသို့ သွားရောက်ကာ ချာတုရဝိဒ္ယာ (chāturvidya) အခြေပြု အခြေချနေထိုင်ရာကို တည်ထောင်ခွင့် တောင်းခံသည်။ ကူရ္မသည် ခွင့်ပြုပြီး မိမိနာမနှင့် ဆက်နွယ်သော မြို့တစ်မြို့ အရှည်တည်တံ့မည်ဟု ခန့်မှန်းပေးသည်။ ထို့နောက် မာဃ (Māgha) ကာလနှင့် လကမ္ဘာ/နက္ခတ် အလျောက် မင်္ဂလာအချိန်များ၊ မြောက်ဘက်ကမ်း၊ ရေတိမ်မဟုတ်သော နက်ရှိုင်းရေများနှင့် Koṭitīrtha ဆက်စပ်မှုတို့ကို ဖော်ညွှန်းပြီး အသစ်တည်ထောင်သော အခြေချရာတွင် ဝဏ္ဏအလိုက် တာဝန်ခွဲဝေမှုကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ လက္ခမီသည် ဒေဝလောကသို့ သွားရာတွင် သော့နှင့် သော့ခတ် (kūñcikā-ṭṭāla) ကို ဘ္ရိဂုထံ အပ်နှံထားပြီး ပြန်လာသောအခါ ပိုင်ဆိုင်မှုအပေါ် အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ စီရင်ဆုံးဖြတ်ရန် ခေါ်ယူသော ဗြဟ္မဏများသည် ဘ္ရိဂု၏ အမျက်ကို ကြောက်၍ တိတ်ဆိတ်နေကာ “သော့ကို ကိုင်ထားသူက ပိုင်ရှင်” ဟူသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကိုသာ တင်ပြကြသည်။ ထိုအခါ လက္ခမီသည် ဒွိဇများ၏ ပညာ၊ တည်ငြိမ်မှုနှင့် သီလသမာဓိ အလင်းရောင်တို့ ပျက်ယွင်းစေမည့် ကျိန်စာကို ချပြီး၊ လောဘနှင့် သစ္စာစွန့်ပစ်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ စိတ်မကောင်းဖြစ်သော ဘ္ရိဂုသည် သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို ပူဇော်ပန်ကြားရာ၊ ရှိဝသည် ဤနေရာကို “ကရောဓ-သ္ထာန” (krodha-sthāna) ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသော်လည်း နောင်လာမည့် ဗြဟ္မဏများ၏ ပညာသည် ဘုရားကရုဏာကြောင့် ပြန်လည်တောက်ပမည်ဟု အာမခံပြီး Koṭitīrtha အဖြစ် မြှင့်တင်ကာ အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ကြေညာသည်။ ရှင်ရှိဝသည် ရေချိုး (snāna) နှင့် ပူဇော် (pūjā) ၏ ကုသိုလ်သည် မဟာယဇ္ဍများနှင့် တူညီကြောင်း၊ တర్పဏ (tarpaṇa) သည် ဘိုးဘွားများကို အကျိုးပြုကြောင်း၊ နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ဂျီ (ghee) နှင့် ပျားရည်ဖြင့် အဘိသေက (abhiṣeka) ပြုလျှင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေရမည်ဟု ဆိုသည်။ နေကြတ်ကဲ့သို့ မိုးကောင်းကင်ဖြစ်ရပ်များအချိန်တွင် ဒါနနှင့် ဝရတများကို ချီးမွမ်းပြီး၊ သစ္စာဝရတ၊ စွန့်လွှတ်မှုနှင့် ဤကေတ္တရ၌ သေဆုံးခြင်းတိုင်အောင် ကောင်းမွန်သော နောက်ဘဝအကျိုးကို ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ ရှိဝသည် အမ္ဗိကာ (Ambikā/Soubhāgya-sundarī) နှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ အစဉ်တည်နေမည်ဟု ကြေညာပြီး၊ ဘ္ရိဂုသည် နောက်ဆုံးတွင် ဗြဟ္မလောကသို့ ထွက်ခွာသည်။ အဆုံးတွင် ဤကഥာကို နားထောင်သူတို့အတွက် သန့်စင်ပေးသော အာနိသင်နှင့် ဖလသြုတိကို ထပ်မံ အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 183
Kedāra-tīrtha Māhātmya on the Northern Bank of the Narmadā (केदारतीर्थमाहात्म्य)
ဤအধ্যာယသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရ္သီနှင့် ယုဓိဋ္ဌိရ တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် တည်ဆောက်ထားပြီး နာర్మဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ “ကေဒါရ” တီရ္ထ၏ မဟာတန်ခိုးကို သင်ကြားသည်။ အစတွင် ဘုရားဖူးအစီအစဉ်ကို ဖော်ပြ၍ ကေဒါရသို့ သွားကာ śrāddha ပြုလုပ်ခြင်း၊ တီရ္ထရေကို သောက်ခြင်း၊ Devadeveśa အရှင်ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ကေဒါရမှ ပုဏ္ဏာရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက နာర్మဒါမြောက်ဘက်ကမ်းတွင် ကေဒါရ တည်ထောင်လာပုံကို မေးမြန်းရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက ကရ္တယုဂအစောပိုင်းက အကြောင်းရင်းပုံပြင်ကို ပြန်လည်ပြောသည်။ ပဒ္မာ/သရီနှင့် ဆက်စပ်သော ကျိန်စာကြောင့် ဘൃဂု၏ ဒေသသည် မသန့်ရှင်းလာပြီး “ဝေဒမဲ့” သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။ ဘൃဂုသည် နှစ်တစ်ထောင်ကြာ တပသ္ယာပြုရာမှ ရှိဝသည် အောက်လောကအလွှာများမှတဆင့် လိင်္ဂအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဘൃဂုက ရှိဝကို စ္ထာဏု၊ တြျမ်ဗက ဟု ချီးမွမ်းကာ က్షೇತ್ರ၏ သန့်ရှင်းမှု ပြန်လည်ရစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ရှင်ရှိဝက “အာဒီ-လိင်္ဂ” ကေဒါရကို တည်စေပြီး ထပ်မံ လိင်္ဂ ၁၀ ပါးကို ထားကာ အလယ်တွင် မမြင်ရသော ၁၁ ပါးမြောက် အရှိန်တော်က ကွင်းပြင်ကို သန့်စင်စေကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့ပြင် အာဒိတျ ၁၂ ပါး၊ ဒုရ္ဂါ ၁၈ ပါး၊ က္ရှေတရပာလ ၁၆ ပါးနှင့် ဝီရဘဒ္ရနှင့် ဆက်နွယ်သော မာတೃများက ကာကွယ်သန့်ရှင်းရေး ကွန်ယက်အဖြစ် နေထိုင်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသဒ္ဒာန်အဖြစ် Nāgha လတွင် မနက်စောစော စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်း၊ ကေဒါရကို ပူဇော်ခြင်း၊ တီရ္ထ၌ śrāddha ကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ခြင်းတို့သည် ဘိုးဘွားတို့ကို ကျေနပ်စေပြီး အပြစ်ကို ဖယ်ရှားကာ ဝမ်းနည်းမှုကို ပျောက်ကင်းစေသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။
Adhyaya 184
धौतपापतीर्थमाहात्म्यम् (Māhātmya of the Dhoutapāpa Tīrtha)
အခန်း ၁၈၄ သည် နာမဒာမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ ဘೃဂု-တီရ္ထ အနီးရှိ «ဓောတပာပ» (ဗိဓောတပာပ) တီရ္ထ၏ မဟာတ္မယကို မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ရှင်းလင်းဟောကြားထားသည်။ ထိုနေရာသည် အပြစ်ကို ဆေးကြောပယ်ဖျက်နိုင်သည့် နာမကြီးသော တီရ္ထဖြစ်ပြီး၊ ဘೃဂုကို ဂုဏ်ပြုရန် ရှိဝဘုရားသည် အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်းသည် ရည်ရွယ်ချက်မပြည့်စုံသော်လည်း အပြစ်မှ လွတ်မြောက်စေနိုင်ပြီး၊ သင့်တော်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည့် ရေချိုးပူဇော်ကာ ရှိဝကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဒေဝများနှင့် ပိတೃများထံ အလှူပူဇော်ခြင်းတို့ကို ပြုလျှင် သန့်စင်မှု အပြည့်အဝ ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက အလွန်ကြီးမားသော မသန့်မှုဖြစ်သည့် «ဗြဟ္မဟတ္ယာ» သည် ထိုနေရာသို့ မဝင်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုနေရာတွင် ပျက်စီးသွားနိုင်ခြင်းကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ကမ္ဘာဦးဒဏ္ဍာရီဖြင့် ဖြေကြားရာတွင်—ရှိဝဘုရားသည် ဗြဟ္မာ၏ ခေါင်းတစ်ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်သဖြင့် ဗြဟ္မဟတ္ယာကို ခံယူရပြီး၊ ထိုမသန့်မှုက လိုက်လံတတ်လာသော်လည်း ဓမ္မကို နွားထီး (ဝೃષ) အဖြစ် ပုံဖော်ထားသည့် အင်အားက «လှုပ်ခါပယ်ဖျက်» ပေးသဖြင့် ကင်းစင်သွားကာ၊ ဗြဟ္မဟတ္ယာဖျက်စီးနိုင်သော အာဏာအဖြစ် ဒေဝီ «ဓောတေရှ္ဝရီ» ကို တည်ထောင်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ ဗြဟ္မဟတ္ယာကို ကြောက်မက်ဖွယ် အရာအဖြစ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပုံဖော်ကာ တီရ္ထမှ ဝေးကွာနေသည်ဟုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် အာရှ္ဝယုဇ သုက္လ နဝမီနှင့် သပ္တမီမှ စ၍ သုံးရက်တာကာလကို အထူးကာလအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဝေဒပုဒ် (ရိဂ်/ယဇုစ်/သာမန်) ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့် ဂါယတြီ-ဇပ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို အပြစ်ပယ်ဖျက်သည့် အကျင့်များအဖြစ် ညွှန်ပြသည်။ ဖလश्रုတိတွင် အလွန်ပြင်းထန်သော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ သားသမီးနှင့် ဆိုင်သော ကောင်းချီးများ၊ သေပြီးနောက် ကောင်းကင်လောကသို့ တက်ရောက်ခြင်းတို့ကို ဆိုထားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်သေဆုံးခြင်းကလည်း ဒေဝလောကရောက်စေသည်ဟု တီရ္ထသဒ္ဓာအယူဝါဒအတွင်း အတည်ပြုထားသည်။
Adhyaya 185
Ēraṇḍī-tīrtha Māhātmya (एरण्डीतीर्थमाहात्म्य) — Ritual Bathing, Upavāsa, and Tarpaṇa on Āśvayuja Śukla Caturdaśī
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက မဟီပာလ မင်းကို သာသနာရေး–အခမ်းအနားဆိုင်ရာ အကျဉ်းချုပ်ညွှန်ကြားချက် ပေးတော်မူသည်။ အလွန်မြတ်နိုးအပ်သော ဧရာဏ္ဍီ-တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန်နှင့် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသာဖြင့်ပင် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ဒုက္ခ (ပာပ) များကို ဖယ်ရှားသန့်စင်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားစွာဆိုသည်။ ထို့နောက် ကာလသတ်မှတ်ထားသော ဝတ်ပြုမှုကို ဖော်ပြသည်—အာရှွယုဇ လတွင် ရှုကလပက္ခ၏ စတုရ္ဒသီ (လဆန်း ၁၄ ရက်) နေ့၌ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြု၍ စည်းကမ်းတကျ စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ရေချိုးကာ ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားများထံ တရ္ပဏ (tarpaṇa) ပြုရမည်။ အကျိုးဖလသရုတိအရ လောကီအကျိုး—ချမ်းသာသုခနှင့် အလှတရားပြည့်စုံသော သားရရှိခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း—နှင့် သေပြီးနောက် ရှိဝလောကသို့ ရောက်ခြင်းကို ရရှိမည်ဟုဆိုပြီး ထိုအကျိုးများအပေါ် သံသယမထားရန် အတည်ပြုတော်မူသည်။
Adhyaya 186
Garuḍa-tapas, Mahādeva-varadāna, and Cāmuṇḍā–Kanakeśvarī-stuti at a Tīrtha
မာရကဏ္ဍေယက တီရ္ထအခြေပြု အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြသည်။ ဂရုဍသည် ထင်ရှားသော သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို တပသ္စရိယာပြု၍ ပူဇော်ကန်တော့ရာမှ ရှီဝပေါ်ထွန်းလာပြီး ကောင်းချီးဆုတောင်း ဆွေးနွေးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဂရုဍက ရှားပါးသော အောင်မြင်မှုနှစ်ရပ်—ဗိဿနု၏ ယာဉ် (ဝါဟန) ဖြစ်ခြင်းနှင့် ငှက်တို့အကြား အရှင်သခင် (ပက္ခိန်တို့၏ အင်ဒြတဝ) ဖြစ်ခြင်း—ကို တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝက နာရာယဏ၏ အလုံးစုံကို ထိန်းသိမ်းသည့် သဘောနှင့် အင်ဒြ၏ ထူးခြားသော အဆင့်အတန်းကို ရည်ညွှန်းကာ အယူဝါဒအရ ခက်ခဲမှုကို ဖော်ပြသော်လည်း အကန့်အသတ်ဖြင့် ခွင့်ပြုသည်—ဂရုဍသည် သင်္ခ-စက္က-ဂဒါ ကိုင်ဆောင်သော သခင်ကို တင်ဆောင်မည်၊ ငှက်တို့၏ ခေါင်းဆောင်လည်း ဖြစ်မည်။ ရှီဝ ထွက်ခွာပြီးနောက် ဂရုဍသည် သင်္ချိုင်းမြေသင်္ကေတများနှင့် ယောဂိနီဆက်နွယ်မှုရှိသော ကြမ်းတမ်းသည့် ဒေဝီ ချာမုဏ္ဍာကို ဆက်လက် ပူဇော်ကန်တော့၍ ရှည်လျားသော စတုတိကို တင်ပြသည်။ ထိုချီးမွမ်းမှုတွင် ကာကွယ်ပေးသော တောက်ပသည့် ကနကေရှဝရီ အဖြစ်နှင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်းတို့တွင် လှုပ်ရှားသော ပရ-ရှက္တိ အဖြစ်ကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ချာမုဏ္ဍာက မထိခိုက်နိုင်မှုနှင့် ဒေဝ-အသူရတို့အပေါ် အောင်မြင်မှုကို ပေးကာ တီရ္ထအနီးတွင် နေရန် သဘောတူသည်။ အဆုံးတွင် တီရ္ထဖလ—ရေချိုးပူဇော်လျှင် ယဇ္ဉာတူ ကုသိုလ်၊ ယောဂအောင်မြင်မှုနှင့် သေပြီးနောက် ယောဂိနီအဖွဲ့နှင့်အတူ မင်္ဂလာရှိသော လမ်းကြောင်းသို့ ရောက်မည်—ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 187
कालाग्निरुद्र-स्वयम्भू-लिङ्गमाहात्म्य (Kālāgnirudra Svayambhū Liṅga Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မင်းတစ်ပါးအား ဘုရားဖူးခရီးစဉ်၏ အစီအစဉ်နှင့် ထင်ရှားသော လိင်္ဂ၏ သဘောတရားအဓိပ္ပါယ်ကို သင်ကြားသည့် အကြောင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားဖူးသူအား ဘ္ဟೃဂုကစ္ဆ (Bhṛgukaccha) ရှိ ဇာလေရှွရ (Jāleśvara) သို့ သွားရန်ညွှန်ကြားပြီး ထိုနေရာသည် ကာလာဂ္နိရုဒ္ရ (Kālāgnirudra) ဟုခေါ်သော ရှေးဟောင်း “စွယ်ယံဘူ” (svayambhū) ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာသည့် လိင်္ဂဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုကွင်းပြင်သည် အပြစ်များကို သက်သာစေ၍ ဒုက္ခအနာရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေသော ကရုဏာတရားဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသည့် သန့်ရှင်းရာဌာနဖြစ်ပြီး “က்ஷೇತ್ರ-ပါပ” (နေရာနှင့်ဆက်နွယ်သော အညစ်အကြေးအပြစ်) ကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ပုံပြင်အရ ယခင်ကလ္ပတစ်ခုတွင် အဆုရများက လောကသုံးပါးကို လွှမ်းမိုးကာ ဝေဒပူဇာနှင့် ဓမ္မကျင့်ဝတ် ကျဆင်းသွားသည်။ ကာလာဂ္နိရုဒ္ရမှ မူလမီးခိုး (dhūma) ပေါ်ထွန်းပြီး ထိုမီးခိုးမှ လိင်္ဂသည် ပေါ်လာကာ အောက်လောက ခုနစ်ထပ်ကို ထိုးဖောက်၍ တောင်ဘက်ရှိ အဝတ/အပေါက် (pit) နှင့်အတူ တည်နေရာယူသည်။ ထို့ပြင် ရှိဝ၏ မြို့တစ်မြို့ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော မီးလျှံမှ မွေးဖွားသည့် ကုဏ္ဍ (jvālā-origin kuṇḍa) နှင့် မီးခိုးဝိုင်းလှည့်ကွင်း (dhūmāvarta) တို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ အမိန့်တော်များမှာ တီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း၊ နရ္မဒါမြစ်ရေဖြင့် သန့်စင်ခြင်း၊ ဘိုးဘွားများအတွက် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ခြင်း၊ တြိလိုစန (Trilocana) ရှိဝကို ပူဇော်ခြင်းနှင့် ကာလာဂ္နိရုဒ္ရ၏ နာမတော်များကို ရွတ်ဆိုခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုသူသည် “ပရမာဂတိ” (အမြင့်ဆုံးသွားရာ) ကို ရရှိမည်ဟု ကတိပေးထားသည်။ ထို့အပြင် ဆန္ဒအလိုက် ရိတုဝတ်များ၊ ကာကွယ်ရေး/အဘိချာရ လုပ်ရပ်များ၊ ရန်သူလျော့နည်းစေလိုမှုနှင့် မျိုးရိုးဆက်စပ် ရည်ရွယ်ချက်များကို ဤတီရ္ထ၌ ပြုလုပ်လျှင် လျင်မြန်စွာ အောင်မြင်နိုင်ကြောင်းကို တီရ္ထ၏ အာနုဘော်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 188
Śālagrāma-tīrtha Māhātmya (शालग्रामतीर्थमाहात्म्य) — Observances on the Revā/Narmadā Bank
မာရကဏ္ဍေယ မဟာရိသီသည် ဘုရင်အား ရေဝါ/နာမဒါ မြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ «ရှာလဂြာမ» ဟူသော သန့်ရှင်းသော တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် သင်ကြားသည်။ ထိုနေရာကို ဒေဝတားအပေါင်းတို့က ပူဇော်ကြပြီး၊ သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက် ဘဂဝန် ဝာသုဒေဝ (ထရီဝိက్రమ၊ ဇနာရ္ဒန ဟူ၍လည်း ခေါ်) သည် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် တပသီတို့၏ အစဉ်အလာနှင့် ဒွိဇများ၊ သာသနာရှာဖွေသူများအတွက် ရိတုအခမ်းအနားနေရာ တည်ထောင်ခြင်းကိုလည်း ဆက်စပ်ဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့နောက် ပြက္ခဒိန်အလိုက် အကျင့်စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်သည်။ မာရ္ဂရှီရ္ෂ လ၏ လင်းဘက် အဲကာဒသီ ရောက်လာသော် ရေဝါမြစ်၌ ရေချိုးကာ အစာရှောင်၍ ညလုံးပတ်လုံး ဇနာရ္ဒနကို ပူဇော်ကာ ညစောင့် (ဇာဂရဏ) ပြုရမည်။ နောက်နေ့ ဒွာဒသီ မနက်တွင် ထပ်မံရေချိုးပြီး ဒေဝတားနှင့် ဘိုးဘွားတို့အား တရ္ပဏ ပူဇော်ကာ သရဒ္ဓကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။ စွမ်းအားအလိုက် ဘြာဟ္မဏများကို ရွှေ၊ အဝတ်အစား၊ အစားအစာ စသည့် ဒါနဖြင့် ဂုဏ်ပြုကာ ခွင့်လွှတ်မှု တောင်းပြီး၊ «ခဂ-ဓွဇ» ဟူသော အမည်တော်ပါဝင်သည့် ဘုရားပေါ်သို့ ဘက္တိဖြင့် ဆက်လက်တည်ရမည်။ ဖလသရုတိအရ ဝမ်းနည်းမှုကင်းစင်ခြင်း၊ ဘြဟ္မဟတ္ယာ အပါအဝင် အပြစ်ကြီးများမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ရှာလဂြာမကို မကြာခဏ ဒർശနပြု၍ နာရာယဏကို သတိရခြင်းကြောင့် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အခြေအနေ ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ သမဓိအာရုံစိုက် တပသကျင့်သော သံဃာတော်/သံယောဇဉ်ဖြတ်သူများလည်း ထိုနေရာ၌ မူရာရီ၏ အမြင့်ဆုံး အဆင့်သို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 189
पञ्चवराहदर्शन-व्रत-फलश्रुति (Vision of the Five Varāhas: Vrata Procedure and Promised Fruits)
မာရကဏ္ဍေယသည် ယုဓိဋ္ဌိရကို “အလွန်အလှပဆုံး” တီရ္ထသို့ ညွှန်ပြပြီး၊ ဗရာဟ (ဗိဿနု) ကို မြေကြီးကို ထမ်းတင်ကယ်တင်သူ (ဓရဏီဓရ) အဖြစ် သတိရစေသည်။ ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းမှုအကြောင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြရာတွင် ဟရီသည် နို့ပင်လယ်၌ အနန္တနဂါးအပေါ် ယောဂနိဒ္ဒရာဖြင့် အနားယူနေပြီး၊ မြေကြီးသည် အလေးပင်ကြောင့် နစ်မြုပ်လာသဖြင့် ဒေဝတားတို့က ကမ္ဘာတည်ငြိမ်မှု ပြန်လည်ထူထောင်ရန် တောင်းပန်ကြသည်။ ထို့နောက် ဗိဿနုသည် ချိုတံခွန်ကြီးသော ဗရာဟရုပ်ကို ယူကာ မြေကြီးကို ချိုပေါ်တင်၍ မြှောက်တင်ကယ်တင်သည်။ အခန်းသည် နರ್ಮဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ နေရာအမည်များနှင့် ဆက်စပ်သော ဗရာဟ၏ ပုံသဏ္ဍာန် ၅ မျိုးကို ရေတွက်ဖော်ပြပြီး၊ ပဉ္စမပုံသဏ္ဍာန်ကို ဥဒီရ္ဏ-ဗရာဟ ဟုခေါ်ကာ ဘ္ဟೃဂုကစ္ဆနှင့် ဆက်နွယ်စေသည်။ ထို့နောက် ဝရတလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်—ဇျေဋ္ဌလ၊ လင်းပက္ခ၊ အထူးသဖြင့် ဧကာဒသီနေ့တွင် ဟဝိဿယ အစာကန့်သတ်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးနေခြင်း (ဇာဂရဏ)၊ မြစ်ရေချိုးခြင်း၊ နှမ်းနှင့် မုယောဖြင့် ပိတೃနှင့် ဒေဝတားတို့အား ပူဇော်ခြင်း၊ ထိုက်တန်သော ဗြာဟ္မဏတို့အား လှူဒါန်းမှုကို အဆင့်လိုက် (နွား၊ မြင်း၊ ရွှေ၊ မြေ) ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ဗရာဟနေရာတိုင်းတွင် ပူဇော်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဖလश्रုတိအရ ဗရာဟ ၅ ပါးကို တပြိုင်နက် ဒർശနပြုခြင်း၊ နর্মဒါကိစ္စများနှင့် နာရာယဏကို သတိရခြင်းတို့သည် အကြီးမားဆုံး အပြစ်များကိုပါ ဖျက်စီးကာ မောက္ခကို ပေးတော်မူသည်ဟု ဆိုပြီး၊ သင်္ကရအာဏာတော်အရ Loṭaṇeśvara သာသနာတော်ကို အချိန်မှန် ဒർശနပြုလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာဘဝမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ထပ်မံဆိုသည်။
Adhyaya 190
चन्द्रहास-समतीर्थमाहात्म्य (Chandra-hāsa & Somatīrtha Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရ္ကဏ္ဍေယတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် စတင်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက သောမ (လ) သည် သောမတီရ္ထဟုခေါ်သော ချန္ဒြဟာသ တီရ္ထ၌ မည်သို့ အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရရှိခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဒက္ရှက သောမအား အိမ်ထောင်ရေးတာဝန်ကို လျစ်လျူရှုသဖြင့် က္ෂယရောဂ (ခန္ဓာကိုယ်ပျက်ယွင်းရောဂါ) ဖြင့် ကျိန်စာတင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ဂೃಹသ္ထဓမ္မ၊ တာဝန်နှင့် ကမ္မအကျိုးဆက်တို့ကို သာသနာတော်အရ ရှင်းလင်းပြသည်။ ထို့နောက် သောမသည် တီရ္ထများစွာကို လှည့်လည်ကာ နర్మဒါမြစ်သို့ ရောက်ပြီး အစာရှောင်ခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ ဝ്രတများနှင့် သီလထိန်းခြင်းတို့ကို တစ်ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ အပြင်းအထန် ကျင့်သုံးသည်။ ထိုတပသ္စရိယာကြောင့် ရောဂါမှ လွတ်မြောက်ပြီး မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို အကြီးမားဆုံး အပြစ်များကို ဖယ်ရှားပေးသူအဖြစ် တည်ထောင်ပူဇော်ကာ မြင့်မြတ်သော လောကသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်။ ဤအခန်းသည် တည်ထောင်ပူဇော်ခြင်းနှင့် အာရాధနာပြုခြင်းတို့က ရေရှည်တည်တံ့သော ပုဏ္ဏာကို ဖြစ်စေကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ချန္ဒြဟာသ/သောမတီရ္ထ၌ ရေချိုးပူဇော်ရန် အခမ်းအနားနည်းလမ်းများနှင့် ဖလသဒ္ဓာများကို ပေးထားသည်။ လပြည့်လကွယ်စသည့် လနေ့များ၊ တနင်္လာနေ့များနှင့် နေကြတ်/လကြတ်ကာလတို့တွင် ကျင့်သုံးလျှင် သန့်စင်မှု၊ ကျန်းမာချမ်းသာမှုနှင့် အပြစ်အနာအဆာများမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 191
सिद्धेश्वर-लिङ्गमाहात्म्यं तथा द्वादशादित्य-तपःफल-प्रशंसा (Siddheśvara Liṅga Māhātmya and the Merit of the Twelve Ādityas’ Austerity)
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ဘုရားဖူးကို စိဒ္ဓေရှ္ဝရသို့ ညွှန်ပြပြီး အနီးရှိ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော (svāyambhuva) လိင်္ဂကို «အမృతစီးဆင်းသော» ဟု ဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ ဒർശနာရုံဖြင့်ပင် အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ရရှိကြောင်းကြောင့် နေရာ၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရသည် စိဒ္ဓေရှ္ဝရ၌ ဒေဝတားတို့ စိဒ္ဓိ (siddhi) ကို မည်သို့ရခဲ့သနည်း၊ အထူးသဖြင့် «အာဒိတျ ၁၂ ပါး» အကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ဒွာဒశအာဒိတျများ—အိန္ဒြ, ဓာတာ, ဘဂ, တွရှ္ဋာ, မိတ္ရ, ဝရုဏ, အရျမန်, ဝိဝသွာန်, သဝိတೃ, ပူရှန်, အံရှုမာန် နှင့် ဝိෂ္ဏု—ကို ရေတွက်ပြီး နေဘုရားအဆင့်ကို လိုလားသဖြင့် နရမဒါမြစ်ကမ်း စိဒ္ဓေရှ္ဝရ၌ ပြင်းထန်သော တပစ် (tapas) ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ အောင်မြင်မှု၏ အမှတ်အသားအဖြစ် နေဘုရား၏ «အံရှ» (အပိုင်းအစ) များကို ခွဲဝေကာ ထိုတီရ္ထ၌ ဒိဝါကရကို တည်ထောင်သဖြင့် နေရာသည် ကျော်ကြားလာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အာဒိတျများကို ကမ္ဘာလောက ပျက်ကွက်ချိန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် တည်နေရာဦးတည်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြကာ နေရောင်အင်အားများ၏ ဒိက်-ဗျဝသ္ထာ (dik-vyavasthā) ကို တင်ပြသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားဖူးကျင့်ဝတ်နှင့် ဖလ (phala) ကိုလည်း ဆိုသည်—မနက်ရေချိုးပြီး ဒွာဒశအာဒိတျ ဒർശနာပြုလျှင် စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ်ဖြင့် ပြုသော အပြစ်များ ပျက်စီးသည်; ပရဒက္ခိဏာသည် မြေကြီးကို ဝိုင်းလည်ခြင်းနှင့် တူသည်; စပ္တမီနေ့တွင် အစာရှောင်ကာ ဤတီရ္ထ၌ ကျင့်လျှင် ထူးကဲသော အကျိုးရ; ထပ်ခါထပ်ခါ ဝိုင်းလည်ခြင်းသည် ရောဂါကင်းစင်မှုနှင့် ကျန်းမာရေး၊ စည်းစိမ်၊ သားသမီးရရှိမှုတို့ကို ပေးကြောင်း ဖလရှရုတိအဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 192
देवतीर्थ-दर्शनम्, नरनारायण-तपः, उर्वश्युत्पत्तिः (Devatīrtha, the Nara–Nārāyaṇa Austerity, and the Origin of Urvaśī)
အဓ್ಯಾಯ ၁၉၂ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိကာ သာသနာတော်မြတ်သော ဒေဝတီရ္ထ (Devatīrtha) ကို ညွှန်ပြပြီး၊ ထိုတီရ္ထကို မြင်ရုံဖြင့် အပြစ်ပယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရက “သရီပတိ” (Śrīpati) သည် မည်သူနည်း၊ ကေရှဝ (Keśava) သည် ဘೃဂု (Bhṛgu) မျိုးရိုးနှင့် မည်သို့ ဆက်နွယ်သနည်းဟု မေးမြန်းရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက အကျဉ်းချုပ်ဖြေပြီး ကမ္ဘာဓာတ်ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် မျိုးရိုးဆက်စပ်မှုသို့ ပြောင်းလဲပြောကြားသည်။ နာရာယဏ (Nārāyaṇa) မှ ဘြဟ္မာ (Brahmā) ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့နောက် ဒက္ခ (Dakṣa) နှင့် ဓမ္မ (Dharma) တို့ကို မျိုးရိုးအတွင်း ထားရှိဖော်ပြသည်။ ဓမ္မ၏ ဇနီးတော် ဆယ်ပါး (Daśa-dharmapatnīs) ကို အမည်ရင်းဖြင့် ဖော်ပြပြီး၊ ထိုဇနီးတော်များမှ ဆာဓျ (Sādhyas) များက သားတော်များကို ပေါက်ဖွားစေရာ နရ (Nara)၊ နာရာယဏ (Nārāyaṇa)၊ ဟရီ (Hari) နှင့် ကృష్ణ (Kṛṣṇa) ဟူ၍ ခေါ်ကြပြီး ဗိဿနု (Viṣṇu) ၏ အစိတ်အပိုင်းများဟု ဆိုသည်။ နရ–နာရာယဏ တို့သည် ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) တွင် ပြင်းထန်သော တပဿ (tapas) ကို ကျင့်သုံးရာ ကမ္ဘာလောက၌ လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုအခါ အင်ဒြ (Indra) သည် ထိုတပဿ၏ အာနုဘော်ကို စိုးရိမ်၍ ကာမ (Kāma) နှင့် ဝသန္တာ (Vasantā) တို့နှင့်အတူ အပ်ဆရာများကို စေလွှတ်ကာ အက၊ သီချင်း၊ အလှအပနှင့် အာရုံခံဆွဲဆောင်မှုတို့ဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားစေလိုသည်။ သို့ရာတွင် မအောင်မြင်ပဲ၊ ရှိကာနှစ်ပါးသည် လေမရှိသော မီးအိမ်ကဲ့သို့၊ လှိုင်းမထသော သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ တည်ငြိမ်မပြောင်းလဲကြသည်။ ထို့နောက် နာရာယဏက မိမိ၏ ပေါင်မှ အလွန်ထူးကဲသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ အပ်ဆရာများထက်ပင် အလှအပလွန်ကဲသဖြင့် ဥရဝရှီ (Urvaśī) ဟု ခေါ်သည်။ ကောင်းကင်မှ လာရောက်သူများက နရ–နာရာယဏ ကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ နာရာယဏက သာသနာတော်အမြင်ကို ဟောကြားရာ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်သည် သတ္တဝါအားလုံးတွင် ပျံ့နှံ့နေသဖြင့် ရာဂ–ဒွေသ (rāga–dveṣa) စသည့် ခွဲခြားစိတ်များသည် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ခွဲခြားမှုရှိသူတွင် အခြေမတည်နိုင်ဟု ဆိုသည်။ ဥရဝရှီကို အင်ဒြထံ ခေါ်ဆောင်သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ မိမိတို့၏ တပဿသည် လောကကို ကာကွယ်၍ မှန်ကန်သော လမ်းကို ပြရန်သာ ဖြစ်ပြီး ကာမပျော်ရွှင်မှု သို့မဟုတ် ဒေဝများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရန် မဟုတ်ကြောင်း ထပ်မံရှင်းလင်းသည်။
Adhyaya 193
नारायणस्य विश्वरूपदर्शनम् (Nārāyaṇa’s Vision of the Cosmic Form)
အခန်း ၁၉၃ သည် သီရိမာရကဏ္ဍေယ၏ ပြောကြားမှုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသော သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ ဝသန္တကာမာနှင့် ဥရဝသီတို့အပါအဝင် အပ္စရာများက နာရာယဏအား ထပ်ခါတလဲလဲ ဦးညွှတ်ကာ တိုက်ရိုက် “ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရူပ” ကို မြင်ခွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုကြပြီး၊ ယခင်သင်ကြားချက်က သူတို့ရှာဖွေသည့် သဘောတရားကို ရှင်းလင်းစေခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုကြသည်။ နာရာယဏသည် ကမ္ဘာလောကများနှင့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် မိမိ၏ ကိုယ်တော်အတွင်း၌ တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြကာ ပြသသည်။ ထိုမြင်ကွင်းအတွင်းတွင် ဘြဟ္မာ၊ အိန္ဒြာ၊ ရုဒြာများ၊ အာဒိတျများ၊ ဝသုများနှင့် ယက္ခ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ သိဒ္ဓတို့ကဲ့သို့ အလယ်အလတ်တန်ခိုးရှိ အစုအဖွဲ့များ၊ ထို့ပြင် လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ အပင်၊ မြစ်များ၊ တောင်များ၊ သမုဒ္ဒရာများ၊ ကျွန်းများနှင့် ကောင်းကင်လောကတို့ကို စာရင်းပြု၍ ဖော်ညွှန်းထားသည်။ အပ္စရာများက နာရာယဏကို ဓာတ်တရားနှင့် အာရုံများ၏ အခြေခံ၊ တစ်ဦးတည်းသော သိမြင်သူ၊ သတ္တဝါအားလုံး ပါဝင်တည်ရှိရာ မူလအရင်းအမြစ်ဟု ချီးမွမ်းသီဆိုကြသည်။ မြင်ကွင်း၏ အလွန်ပြင်းထန်ကြီးမားမှုကြောင့် သူတို့သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရူပကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ နာရာယဏသည် ထိုဖော်ထုတ်မှုကို ပြန်လည်သိမ်းယူကာ သတ္တဝါအားလုံးသည် မိမိ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း သင်ကြားပြီး၊ နတ်၊ လူ၊ တိရစ္ဆာန်တို့အပေါ် တန်းတူမြင်မြင် (သမတာ) ထားရန် တိုက်တွန်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မာရကဏ္ဍေယက မင်းအား ကေသဝသည် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း တည်ရှိကြောင်း စိတ်ဓာတ်တည်ငြိမ်စွာ ဆင်ခြင်ခြင်းက မောက္ခကို ထောက်ပံ့ပြီး၊ ကမ္ဘာကို ဝာစုဒေဝဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု နားလည်လျှင် ရန်လိုမှုနှင့် ခွဲခြားစိတ်များ လျော့ပါးသွားကြောင်း အကြံပြု၍ အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 194
मूलश्रीपतिवैश्वानरूपदर्शनम् तथा नारायणगिरि-देवतीर्थ-प्रादुर्भावः (Vision of the Vaiśvarūpa, the cult of Mūlaśrīpati, and the arising of Nārāyaṇagiri & Devatīrtha)
မာကဏ္ဍေယက ယုဓိဋ္ဌိရအား ဗိဿနု၏ ဝိဿ్వరူပ (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရုပ်) ကို ကြေညာသည့်အခါ နတ်များ အံ့ဩသွားခြင်းနှင့် ဥရဝသီ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းတို့ကို ဆက်တိုက်ဖော်ပြသည်။ ဘೃဂုဝంశမှ မွေးဖွားသော သရီ (လက္ခမီ) သည် နာရာယဏကို မိမိ၏ သခင်အဖြစ် ရယူရန် သစ္စာဝန်ခံကာ ဝရတ၊ ဒါန၊ စည်းကမ်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုတို့ကို ချိန်ဆကာ တပသျာကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်သည်။ သူမသည် သမုဒ္ဒရာကမ်းခြေတွင် နတ်နှစ်တစ်ထောင်ကြာ အတင်းအကျပ် အာစကေစစ်ကို ဆောင်ရွက်သည်။ နတ်များက ကိုယ်တိုင် ဝိဿවරူပကို မဖော်ပြနိုင်သဖြင့် နာရာယဏထံ သတင်းပို့ကြသည်။ ဗိဿနုသည် သရီထံ ချဉ်းကပ်လာကာ ဆုတောင်းချက်ကို ချီးမြှင့်ပြီး ဝိဿවරူပကို ပြသသည်။ ထို့နောက် ပဉ္စရာတြပုံစံ ဘက္တိဝတ်ပြုနည်းကို သင်ကြားကာ နေ့စဉ်ပူဇော်ခြင်းသည် စည်းစိမ်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ပေးကြောင်း၊ ဗြဟ္မစရိယကို အခြေခံတပသျာအဖြစ် ဖော်ပြကြောင်း ဆိုသည်။ ဘုရားကို «မူလသရီပတိ» ဟူသော အမည်ဖြင့် ဆက်စပ်ကာ ရေဝါမြစ်ရေဖြင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်း၍ ရေချိုးခြင်းသည် လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံစေပြီး ဒါန၏ ကုသိုလ်ကို တိုးပွားစေကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ သရီက ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော ဂೃಹස්ထအာရှရမကို တည်ထောင်ပေးရန် တောင်းဆိုသဖြင့် နာရာယဏက «နာရာယဏဂိရိ» ဟူသော နေရာအမည်ကို တည်စေပြီး ထိုနာမကို သတိရခြင်းသည် ကယ်တင်ရာအကျိုးရှိကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် နတ်မင်္ဂလာ-ယဇ္ဉကို ဖော်ပြရာတွင် ဗြဟ္မာနှင့် ရှင်သီလရှင်များက အုပ်ချုပ်ကြပြီး သမုဒ္ဒရာများက ရတနာများ ပေးကာ ကုဗေရက ငွေကြေးပေး၍ ဝိဿဝကမ္မာက ရတနာတူ အိမ်ရာများ ဆောက်လုပ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဝဘൃထရေချိုးရန် တီရ္ထတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာသည်—ဗိဿနု၏ ခြေဖဝါးရေမှ ဂင်္ဂါတူ သန့်ရှင်းသော စီးကြောင်းတစ်ခု ရေဝါမြစ်သို့ ရောက်ကာ «ဒေဝတီရ္ထ» ဟု ခေါ်ကြပြီး အလွန်သန့်စင်စေသဖြင့် အရှွမေဓအဝဘൃထများစွာထက် ကုသိုလ်ကြီးမားကြောင်း ချီးကျူးထားသည်။
Adhyaya 195
Devatīrtha Māhātmya and Ekādaśī–Nīrājana Observances (देवतीर्थमाहात्म्य तथा एकादशी-नीराजनविधानम्)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ယုဓိဋ္ဌိရက ဒေဝတီရ္ထ၏ အမည်၊ မဟာတ္မယ၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်း၏ အကျိုးကို မေးမြန်းရာမှ စတင်ပြီး မာရကဏ္ဍေယက သာသနာရေးအနက်ကို ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ ဒေဝများနှင့် ရှင်သန်တော်မူသော ရှင်တော်များက ဂုဏ်ပြုသည့် တီရ္ထများကို ဗိဿဏုက စိတ်တည်တံ့၍ ထိုနေရာတွင် တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖြစ်စေသဖြင့် ဒေဝတီရ္ထကို ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘုရားဖူးအလယ်တန်းအဖြစ် တင်မြှောက်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် တီရ္ထအားလုံးတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် တူညီကြောင်း၊ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဂြဟဏ (နေ/လ ကြတ်) အချိန်တွင် ပြုလုပ်သည့် ကုသိုလ်ကံများသည် “အနန္တ” အကျိုးပေးကြောင်း ဖော်ပြပြီး ရွှေ၊ မြေ၊ နွား စသည့် ဒါနအမျိုးမျိုးကို ဒေဝဆိုင်ရာ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်များနှင့်အတူ စာရင်းပြုထားသည်။ အဆုံးတွင် ဒေဝတီရ္ထ၌ သဒ္ဓါဖြင့် ပေးလှူသမျှ ဒါနသည် အကျိုးမကုန်ခန်းကြောင်း အတည်ပြုသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် ဧကာဒသီကို အခြေခံသည့် ဘက္တိဝတ်စည်းကမ်းကိုလည်း သတ်မှတ်သည်—ရေချိုးခြင်း (နర్మဒါရေပါဝင်), အစာရှောင်ခြင်း, သရီပတိ (ဗိဿဏု) ကို ပူဇော်ခြင်း, တစ်ညလုံး ဂျာဂရဏ (နိုးကြား) နေခြင်း, ဂီ (နွားနို့ဆီ) ဖြင့် မီးအလင်းထွန်း၍ နောက်နေ့ ဒွာဒသီ မနက်တွင် ဘြာဟ္မဏများနှင့် ဇနီးမောင်နှံတို့ကို အဝတ်အစား၊ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ ကွမ်း၊ ပန်း၊ အမွှေးတိုင်၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ဂုဏ်ပြုရန် ဆိုသည်။ ပူဇော်ပစ္စည်းများ (နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ တီရ္ထရေ၊ အဝတ်ကောင်း၊ အမွှေးနံ့၊ နైవေဒျ၊ မီးအလင်း) ကိုလည်း ဖော်ပြပြီး သေပြီးနောက် ဝိုင်ရှ္ဏဝ လက္ခဏာများနှင့် ဗိဿဏုလောကသို့ တက်ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် နေ့စဉ် နီရာဇန၏ ကာကွယ်ရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအကျိုး၊ မီးအလင်းကျန်ရစ်သည့် အဆီကို မျက်စိတွင် သုံးခြင်း၊ မဟာတ္မယကို နားထောင်/ဖတ်ရွတ်ခြင်း၏ ကုသိုလ်နှင့် ရှရဒ္ဓအခမ်းအနားတွင် ဖတ်ရွတ်လျှင် ဘိုးဘွားတို့ စိတ်ကျေနပ်ကြောင်းကို ထပ်မံဆိုသည်။
Adhyaya 196
हंसतीर्थमाहात्म्य (Hamsa Tīrtha Māhātmya) — Merit of Bathing, Donation, and Renunciation
အခန်း ၁၉၆ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ ခရီးလမ်းညွှန်ချက်ကို ဖော်ပြ၍ နားထောင်သူအား ဟံသတီရ္ထ (Haṃsatīrtha) သို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ ထိုနေရာကို မယှဉ်နိုင်သော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားပြီး၊ အာဏာတရားကို မူလပုံပြင်တစ်ပုဒ်ဖြင့် တည်ဆောက်သည်—ဟံသတစ်ကောင်က ထိုနေရာတွင် တပသ (tapas) ပြုကာ ဘြဟ္မာ၏ ယာဉ် (brahma-vāhana) ဖြစ်သည့် အဆင့်ကို ရရှိသဖြင့် တီရ္ထ၏ အစွမ်းထက်မှုကို သက်သေပြသည်။ ထို့နောက် အကျင့်-အခမ်းအနား စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်သည်။ ဟံသတီရ္ထတွင် ရေချိုးပြီး ရွှေဒါန (kāñcana-dāna) ပေးလှူသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်းကာ ဘြဟ္မာလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ကြေညာသည်။ အကျိုးဖလကိုလည်း မြင်ကွင်းအလှဖြင့် ဖော်ပြပြီး—ဟံသချည်ထားသော ကောင်းကင်ယာဉ်ဖြင့် ခရီးသွားရခြင်း၊ နုနယ်သော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပခြင်း၊ လိုအင်ဆန္ဒအတိုင်း အပျော်အပါးပြည့်စုံခြင်းနှင့် အပ္ဆရာအုပ်စုများက ဝန်းရံခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ လိုသမျှ ခံစားပြီးနောက် ဝိညာဉ်သည် jāti-smaraṇa (အတိတ်ဘဝမှတ်မိခြင်း) နှင့်အတူ လူဘဝသို့ ပြန်လည်မွေးဖွားမည်ဟု ဆိုကာ ဘဝများအကြား သီလ-ကံ၏ ဆက်စပ်မှုကို ညွှန်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် သံဃာသ (saṃnyāsa) ဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သူသည် မောက္ခ (mokṣa) ရရှိကြောင်း ထပ်မံတင်ပြပြီး၊ တီရ္ထ၏ အကျိုးကို အပြစ်ဖျက်စီး၊ ကုသိုလ်တိုးပွား၊ ဝမ်းနည်းမှုဖယ်ရှားဟု စုစည်းထားသည်။
Adhyaya 197
Mūlasthāna-Sūryatīrtha Māhātmya (Glorification of the Mūlasthāna Solar Tīrtha)
ဤအခန်းတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က မူလသ္ထာန ဟုခေါ်သော ထင်ရှားသည့် စူရျတီရ္ထကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ပဒ္မဇာ (ဗြဟ္မာ) နှင့် ဆက်နွယ်သော မင်္ဂလာရှိ “အမြစ်နေရာ” ဖြစ်ပြီး ဘာස්ကရာ (နေမင်း) ကို တည်ထောင်ပူဇော်သည့် သာသနာတော်နေရာဟု ဆိုသည်။ နర్మဒါ (ရေးဝါ) မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် စည်းကမ်းရှိသော ဘုရားဖူးသည် စိတ်ကိုထိန်းညှိ၍ ရေချိုးကာ ပိဏ္ဍနှင့် ရေဖြင့် ဘိုးဘွားများနှင့် ဒေဝတာများသို့ တർပဏ/ပူဇော်ကာ မူလသ္ထာန သင်္ကေတဘုရားကျောင်းကို ဖူးမြင်ရသည်။ ထူးခြားသော ကာလပူဇော်မှုမှာ သုကလ စပ္တမီနေ့က တနင်္ဂနွေနေ့ (Ādityavāsara) နှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်အခါ ဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် ရေးဝါရေဖြင့် ရေချိုး၍ တർပဏ ပြုကာ စွမ်းအားအလိုက် လှူဒါန်းပြီး ကရာဝီရ ပန်းနှင့် အနီရောင် စန္ဒန်ရေတို့ကို ယူဆောင်ကာ ဘာස්ကရာကို သဒ္ဓါဖြင့် တည်ထောင်/ပူဇော်ရသည်။ ကုန္ဒာပန်းပါသော အမွှေးတိုင်ကို ထွန်းကာ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် မီးအိမ်ထွန်း၍ အစာရှောင်ကာ ညလုံးပေါက် သီချင်းတရားသံများဖြင့် ဗိဂ္ဂဟာပြုရသည်။ အကျိုးဖလမှာ ပြင်းထန်သော ဒုက္ခကို ရှောင်ရှားနိုင်ပြီး နေမင်း၏ လောကတွင် ကာလရှည်စွာ နေထိုင်ကာ ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် အပ္စရာတို့၏ ဝန်းရံမှုကို ရရှိသည်။
Adhyaya 198
Śūlatīrtha–Śūleśvarī–Śūleśvara Māhātmya (Origin of the Shula Tirtha and the Manifestation of Devī and Śiva)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုန့်တော်သည် နားထောင်သူကို Bhadrakālī-saṅgama ဟုခေါ်သော Śūlatīrtha သို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထသည် ဘုရားသခင်တို့က အမြဲလာရောက်ကာကွယ်ကြသည့် သာသနာတော်တည်ရာဖြစ်ပြီး၊ darśana တစ်ခါမြင်ရုံတင်မက snāna (ရေချိုး) နှင့် dāna (လှူဒါန်း) ကိုပါပြုလျှင် ကံဆိုးမှု၊ အမင်္ဂလာလက္ခဏာ၊ အပစ်တင်ကျိန်စာ၏အကျိုးနှင့် အပြစ်အနာအဆာတို့ ပျောက်ကင်းကြောင်းဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက နရမဒါမြစ်ကမ်း၌ ဒေဝီကို Śūleśvarī၊ ရှိဝကို Śūleśvara ဟုခေါ်ရခြင်းအကြောင်း မေးသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက တပသ်ပြင်းထန်၍ မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း) ကိုထိန်းသိမ်းသော ဗြာဟ္မဏအရှင် Māṇḍavya ၏အကြောင်းကို ပြောသည်။ ခိုးသားများက ခိုးယူထားသောပစ္စည်းကို သူ၏အာရှရမ်၌ ဖုံးကွယ်သဖြင့် ရာဇဝတ်တပ်ဖွဲ့က မေးမြန်းရာ တိတ်ဆိတ်နေသဖြင့် śūla (တံစို့) ပေါ်တွင် ထိုးတင်အပြစ်ပေးကြသည်။ အချိန်ကြာကြာနာကျင်သော်လည်း Māṇḍavya သည် ရှိဝကို အတွင်းစိတ်မှ မပြတ်သတိရခြင်းကြောင့် အသက်ရှင်နေသည်။ ရှင်ရှိဝ ပေါ်ထွန်းလာ၍ śūla ကိုဖြတ်တောက်ကာ karmavipāka (ကံအကျိုးရင့်ကျက်မှု) ကိုရှင်းပြသည်—အမျိုးမျိုးသောဒုက္ခနှင့်ကံကောင်းမှုတို့သည် အတိတ်ကလုပ်ရပ်များမှ ဖြစ်လာပြီး၊ ဓမ္မကိုမနိန္ဒာဘဲ သည်းခံခြင်းသည် တပသ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ Māṇḍavya က śūla ၏ အမృతသကဲ့သို့သောအာနိသင်၏လျှို့ဝှက်ချက်ကို မေးကာ śūla ၏အမြစ်နှင့်အဖျား၌ ရှိဝနှင့် ဥမာ တည်နေစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ချက်ချင်းပင် အမြစ်၌ ရှိဝလိင်္ဂ ပေါ်ထွန်း၍ ဘယ်ဘက်၌ ဒေဝီရုပ်ပုံ ပေါ်လာကာ Śūleśvara–Śūleśvarī ကိုးကွယ်မှု တည်ထောင်သည်။ ထို့နောက် ဒေဝီသည် သန့်ရှင်းရာနေရာများအနှံ့ရှိ မိမိ၏နာမတော်ပုံစံများကို စာရင်းပြုကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် phalāśruti နှင့် ပူဇော်ပွဲ၊ ပိတೃကရိယာ၊ အစာရှောင်/ညအိပ်မပျော်ဝတ်များကို ညွှန်ပြပြီး သန့်စင်မှုနှင့် Śiva-loka နီးကပ်မှုကို ပေးကြောင်းဆိုကာ ထိုတီရ္ထသည် Śūleśvarī-tīrtha ဟု ထင်ရှားလာသည်။
Adhyaya 199
Aśvinī Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Aśvinī Pilgrimage Ford)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် တီရ္ထစာရင်းကို ဆက်လက်ဟောကြားကာ «အရှ္ဝိနီ တီရ္ထ» ကို “ကာမိက” (ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော) ဟု ချီးမြှောက်၍ သတ္တဝါတို့အား စိဒ္ဓိကို ပေးစွမ်းနိုင်သော အထင်ကရ ဘုရားဖူးနေရာအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အရှ္ဝိနီ အမွှာနတ်များ (နာသတ်ယော) ကို နတ်ဘုရားဆရာဝန်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုကာ ဤဖော်ဒ်၌ တပဿာကြီးစွာ ပြုလုပ်သဖြင့် ယဇ္ဉာတွင် အပိုင်းအခွဲ ရယူခွင့်ရပြီး နတ်တို့၏ အကျယ်ပြန့် အတည်ပြုမှုကို ရရှိကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက “နေမင်း၏ သားများ” ဟု ခေါ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မေးရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက အကျဉ်းချုပ် ဒဏ္ဍာရီကို ပြောသည်။ မိဖုရားတစ်ပါးသည် နေမင်း၏ အလွန်တောက်ပမှုကို မခံနိုင်သဖြင့် မေရုဒေသ၌ ပြင်းထန်သော အာသီတပဿာ ပြုလုပ်သည်။ နေမင်းသည် ဆန္ဒကြောင့် မြင်းရုပ်ကို ယူကာ နှာခေါင်းလမ်းကြောင်းမှ သန္ဓေတည်၍ နာသတ်ယော အမွှာတို့ မွေးဖွားလာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် နရ္မဒါမြစ်ဒေသသို့ ပြန်လည်ညွှန်ပြကာ ဘ္ဟೃဂုကစ္ဆ အနီး မြစ်ကမ်း၌ အရှ္ဝိနီတို့ တပဿာခက်ခဲစွာ ပြုလုပ်၍ အမြင့်ဆုံး အောင်မြင်မှုကို ရရှိကြသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဤတီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး ပိတೃများနှင့် နတ်များအား တရ္ပဏ ပြုသူသည် မည်သည့်ဘဝ၌ မွေးဖွားစေကာမူ အလှအပနှင့် ကံကောင်းခြင်းကို ရရှိမည်ဟု အကျိုးဖော်ပြချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 200
Sāvitrī-tīrtha Māhātmya and Sandhyā–Gāyatrī Discipline (सावित्रीतीर्थमाहात्म्यं तथा सन्ध्यागायत्रीविधानम्)
ဤအခန်းသည် မာရကဏ္ဍေယ ရှိန်တော်နှင့် ယုဓိဋ္ဌိရ တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ မာရကဏ္ဍေယက စာဝိတြီ-တီရ္ထ ကို အထင်ကရ သန့်ရှင်းရာနေရာအဖြစ် ချီးမွမ်းကာ စာဝိတြီ၏ အတ္တလက္ခဏာ၊ ရုပ်ပုံစိတ်ကူးယဉ်သဘော (iconographic contemplation) နှင့် ပူဇော်နည်းများကို ရှင်းပြသည်။ စာဝိတြီကို ဝေဒမိခင် (Veda-mātṛ) ဟု သတ်မှတ်ကာ ကြာပန်းသင်္ကေတနှင့် ဆက်စပ်စေပြီး မနက်အရုဏ်၊ နေ့လယ်၊ ညနေ စန္ဓျာသုံးချိန်အလိုက် သီးခြား သမาธိမြင်ကွင်းများကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် ဘုရားဖူးများအတွက် သန့်စင်ရေးအစီအစဉ်ကို နည်းလမ်းကျကျ ဖော်ပြသည်—ရေချိုးခြင်းနှင့် အာစမန၊ ပြစ်မှားမှုများကို မီးလောင်ပျက်စီးစေသကဲ့သို့ သဘောထားသော ပရာဏာယာမ၊ «Āpo hi ṣṭhā» မန္တရဖြင့် ရေဖျန်းခြင်း၊ အဃမರ್ಷဏ နှင့် အခြား ဝေဒမန္တရများဖြင့် အပြစ်အနာအဆာ ဖယ်ရှားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ စန္ဓျာပြီးနောက် ဂါယတြီ ဂျပ်ကို စည်းကမ်းတကျ ပြုလုပ်ရန် အထူးအလေးပေးကာ ပာပ-ခ္ရှယ နှင့် မြင့်မားသော လောကများသို့ ရောက်နိုင်ခြင်းဟူသော အကျိုးတရားများကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထ၌ ဘိုးဘွားပူဇော်ပွဲများနှင့် နောက်ဆုံးအကျင့်များ ပြုလုပ်ပါက သေပြီးနောက် ဂုဏ်မြင့်သော အခြေအနေများနှင့် မင်္ဂလာရှိသော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 201
देवतीर्थमाहात्म्यम् | Devatīrtha Māhātmya (Glorification of Devatīrtha)
ဤအধ্যာယသည် ရှင်မားကဏ္ဍေယျက မဟီပါလ မင်းထံသို့ တီရ္ထသင်ခန်းစာအဖြစ် ဟောကြားထားပြီး၊ တရားမျှတသော မင်းအဖြစ် ယုဓိဋ္ဌိရကို စံနမူနာအဖြစ် ရည်ညွှန်းထားသည်။ ဘုရားသခင်များနှင့် စိဒ္ဓများ (အင်ဒြာအပါအဝင်) တည်ရှိကြသည့် “မယှဉ်နိုင်သော” ဒေဝတီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးကို ညွှန်ပြသည်။ စနာန (ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း)၊ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း)၊ ဇပ (မန္တရားရွတ်ဖတ်ခြင်း)၊ ဟೋမ (မီးပူဇော်)၊ စွာဓျာယ (သင်ကြားဖတ်ရှု) နှင့် ဒေဝတာအာရ္ချနာ (ဘုရားပူဇော်) စသည့် ကုသိုလ်ပြုလုပ်ရမည့် အကျင့်များကို ဖော်ပြပြီး၊ တီရ္ထ၏ သဘာဝအာနုဘော်ကြောင့် ထိုအကျင့်များ၏ အကျိုးသည် “အနန္တ” အကန့်အသတ်မရှိဟု ဆိုသည်။ အထူးနေ့အဖြစ် ဘာဒြပဒ လတွင် ကృష్ణပက္ခ တရယောဒသီကို ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်ကာ၊ ယခင်က ဒေဝများ နေထိုင်ခဲ့သည့် အဓိကတီရ္ထနေ့ဟု ချီးမြှောက်သည်။ အစီအစဉ်အဆုံးတွင် တရယောဒသီနေ့ ရေချိုးပြီး စည်းကမ်းတကျ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ကာ၊ ဒေဝများ တည်ထောင်ပူဇော်ထားသည့် ဝೃષဘဓွဇ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အပြစ်အားလုံး သန့်စင်ပြီး ရုဒြလောကသို့ ရောက်နိုင်သည်ဟု ကတိပေးထားသည်။
Adhyaya 202
Śikhitīrtha-māhātmya (The Glory of Śikhitīrtha) / शिखितीर्थमाहात्म्य
မာရ္ကဏ္ဍေယက «Śikhitīrtha» ဟုခေါ်သော ထင်ရှားသန့်ရှင်းသော တီရ္ထကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းကို အဓိကတီရ္ထတစ်ခုနှင့် «pañcāyatana» (ဗဟိုဘုရားတစ်ပါးကို အခြေခံ၍ ဆက်စပ်ဘုရားများကိုပါ ပူဇော်သည့် ပူဇော်ရေးစနစ်) အဖြစ် အထူးကောင်းမွန်သော နေရာဟု ဆိုသည်။ မူလဇာတ်ကြောင်းအရ ဟဗျဝါဟန (အဂ္နိ) သည် ထိုတီရ္ထတွင် တပသ္ယာပြု၍ «śikhā» (မီးလျှံ/ထိပ်တံ/ဆံတောင်) ကို ရယူကာ «Śikhī» ဟုခေါ်လာပြီး၊ ထိုနေရာတွင် «Śikha-ākhyā» ဟူသော အမည်ဖြင့် သီဝ၏ သန္နိဋ္ဌာန်ကို တည်ထောင်သည်။ ထို့နောက် အာရှဝယုဇ လတွင် လစဉ်အချိန်ကာလတစ်ခုကို သတ်မှတ်၍ အညွှန်းပေးသည်။ ယာဉ်တော်သူသည် တီရ္ထသို့ သွားကာ နရမဒါရေတွင် ရေချိုးသန့်စင်ပြီး၊ နှမ်းရေဖြင့် ဒေဝတားများ၊ ရှိများနှင့် ဘိုးဘွားများထံ တർပဏ ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ရွှေဒါနပြု၍ မီးကိုလည်း ဂုဏ်ပြုစိတ်ကျေနပ်စေကာ၊ နံ့သာ၊ ပန်းကုံး၊ အမွှေးတိုင်တို့ဖြင့် သီဝပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပွဲတော်ကို ပြီးစီးစေသည်။ ဖလသြရုတိအရ ဤပူဇော်မှုကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်သူသည် နေရောင်ရောင်တောက်သော လေယာဉ်ဖြင့် ရုဒ္ရလောကသို့ တက်ရောက်ကာ အပ္စရာများနှင့်အတူ ဂန္ဓဗ္ဗများ၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံရသည်။ လောကီအကျိုးအဖြစ်လည်း ရန်သူများ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်တေဇ/တောက်ပမှု ရရှိခြင်းကို ဆိုထားသည်။
Adhyaya 203
कोटितीर्थमाहात्म्य (Koṭitīrtha Māhātmya) — Ritual Efficacy of the Koṭitīrtha
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ကိုဋိတီရ္ထ (Koṭitīrtha) ကို “မတူညီနိုင်လောက်အောင် အထူးမြတ်” သော ဘုရားဖူးတီရ္ထအဖြစ် ဖော်ပြပြီး စိဒ္ဓများစွာနှင့် မဟာရ္ရှီများ အများအပြား တည်ရှိရာနေရာဟု ဆိုသည်။ အခန်းသည် တီရ္ထ၏ အာဏာကို အခြေခံဇာတ်ကြောင်းဖြင့် တည်ဆောက်ကာ—ရှင်သန်တပသ္ယာကြီးပြီးနောက် ရ္ရှီများက သီဝကို တည်ထောင်ပူဇော်ကြပြီး၊ ဒေဝီကို ကိုဋီဈွဝရီနှင့် စာမုဏ္ဍာ (မဟီရှာရ္ဒိနီ) အဖြစ်လည်း တည်စေသဖြင့် ရှိုင်ဝ–ရှာက်တ ပေါင်းစည်းသန့်ရှင်းရာ အဆောက်အအုံတစ်ရပ်ကို ပြသသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲအချိန်ဇယားကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသည်။ ဘာဒြပဒ လ၏ ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် ဟஸ္တ နက္ခတ်နှင့် တိုက်ဆိုင်ပါက ဤတီရ္ထသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း (snāna)၊ တီလိုဒက (tilodaka) ပူဇော်ခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ရေတွက်ဖော်ပြကာ ကယ်တင်ခြင်းအကျိုးနှင့် ဘိုးဘွားအကျိုးကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ ရရှိစေပြီး သတ်မှတ်ထားသော လူအရေအတွက်အတွက် နရကမှ လျင်မြန်စွာ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် “ကောဋိ-ဂုဏ” ဟူသော အကျိုးတိုးပွားမှု၏ သဘောတရားကို ထုတ်ဖော်သည်။ ဤတီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ဟောမ၊ စွာဓျာယ နှင့် ဒေဝတားအာရ္ချနာတို့သည် တစ်ကောဋိဆတိုးပွားသကဲ့သို့ အကျိုးသက်ရောက်မှု မြင့်မားလာကြောင်း ဖော်ညွှန်းသည်။
Adhyaya 204
Paitāmaha Tīrtha (Bhṛgu Tīrtha) Māhātmya — ब्रह्मशाप-शमनं, श्राद्ध-फलश्रुति, रुद्रलोक-गति
အခန်း ၂၀၄ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ဘှೃဂု တီရ္ထ (Bhṛgu Tīrtha) ကို အလွန်မြတ်သော ပိုင်တာမဟ တီရ္ထ (Paitāmaha Tīrtha) ဟု ညွှန်ပြပြီး အပြစ်ဒုက္ခ (ပာပ) ကို ဖျက်စီးနိုင်သော တီရ္ထဟု ချီးမြှောက်သည်။ ယုဓိဋ္ဌိရက ဘာကြောင့် စကြဝဠာ၏ အဘိုးကြီး ဘြဟ္မာက မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို အလွန်သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ရှေးအီတိဟာသကို ပြောပြရာတွင် ဘြဟ္မာက မိမိသမီးကို ချဉ်းကပ်လိုသည့် ဆန္ဒကြောင့် ရှီဝ၏ သာပဖြင့် ဝေဒနှင့် ဉာဏ်ပညာ လျော့နည်းကာ လူထုအတွင်း ပူဇော်ခံရမှု အဆင့်လည်း ကျဆင်းသွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝမ်းနည်းကြေကွဲသော ဘြဟ္မာသည် ရေဝါ (Revā) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် ရေချိုးကာ ရှီဝကို ပူဇော်၍ နှစ် ၃၀၀ တိုင် တပသ္ယာ ပြုလုပ်သည်။ သင်္ကရ (Śaṅkara) သဘောကျနှစ်သက်သဖြင့် ပွဲတော်အချိန်များတွင် ဘြဟ္မာ၏ ပူဇော်ခံထိုက်မှုကို ပြန်လည်ပေးအပ်ပြီး၊ မိမိသည် နတ်များနှင့် ပိတೃများ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) နှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ အမြဲတည်ရှိမည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုတီရ္ထသည် ပိုင်တာမဟဟု နာမည်ကြီးကာ တီရ္ထများအနက် အကောင်းဆုံးဟု ချီးမြှောက်ခံရသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် အချိန်နှင့် အကျိုးကို သတ်မှတ်သည်။ ဘာဒြပဒ (Bhādrapada) လ၏ ကృష్ణပက္ခ အမဝါသျာနေ့တွင် ရေချိုးပြီး ပိတೃများနှင့် နတ်များထံ တർပဏ ပြုလုပ်လျှင် ပူဇော်ပစ္စည်းနည်းပါးသော်လည်း (ပိဏ္ဍတစ်လုံး သို့မဟုတ် နှမ်းရေတစ်ခွက်) ဘိုးဘွားများ စိတ်ကျေနပ်မှု ရှည်ကြာစေသည်။ နေသည် ကညာ (Virgo) ရာသီ၌ ရှိစဉ် ဆရာဒ္ဓကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန်လည်း ဆိုထားပြီး၊ ပိတೃ-တီရ္ထ အားလုံးတွင် ရရှိမည့် ဆရာဒ္ဓအကျိုးကို ဤနေရာ၌ အမဝါသျာနေ့တွင် ရနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ရေချိုး၍ ရှီဝကို ပူဇော်သူသည် အကြီးအငယ် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ကာ၊ စည်းကမ်းရှိသော စိတ်ဖြင့် ဤတီရ္ထ၌ သေဆုံးသူသည် ပြန်မလာရသော ရုဒြလောက (Rudra-loka) သို့ သေချာစွာ ရောက်မည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 205
कुर्कुरीतीर्थमाहात्म्य (Kurkuri Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရေဝါခဏ္ဍအတွင်းရှိ တီရ္ထတစ်ခု၏ အကျဉ်းချုပ်မဟာတ္မယကို ဖော်ပြသည်။ သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ မဟာရ္ဓိက မင်းကို “ကူရ္ကူရီ” ဟုခေါ်သော အလွန်မင်္ဂလာရှိသည့် တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာကို အပြစ်အကုန်ဖျက်စီးနိုင်သော (sarva-pāpa-praṇāśana) အဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။ တီရ္ထ၏ အဓိကသဘောတရားကို ထိုနေရာ၏ တီရ္ထဒေဝတာ “ကူရ္ကူရီ” ဖြင့် သတ်မှတ်ကာ၊ နွားတိရစ္ဆာန်၊ သားသမီး၊ ဥစ္စာဓန စသည့် တောင်းဆိုသည့် အလိုဆန္ဒများကို ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် နေရာကာကွယ်သူ က္ෂေတရပာလ “ဓေါဏ္ဍေရှ” ကိုလည်း ဖော်ပြပြီး၊ မိန်းမ၊ ယောက်ျား မရွေး ပူဇော်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ဖလသြရုတိအရ ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းသာဖြင့်ပင် ကံဆိုးမှု လျော့နည်းကာ၊ မသားမသမီးဖြစ်ခြင်း ပျောက်ကင်းပြီး၊ ဆင်းရဲမှု သက်သာကာ၊ လိုရာဆန္ဒများ ပြည့်စုံကြောင်း ကတိပြုသည်။ ထို့အပြင် “ဗိဓိပူရ္ဝကံ” အတိုင်း စည်းကမ်းတကျ ထိတွေ့ကြည့်ရှုခြင်းက အကျိုးရလဒ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အဓိကနည်းလမ်းဟု အလေးပေးထားသည်။
Adhyaya 206
Daśakanyā-Tīrtha Māhātmya (The Glory of the ‘Ten Maidens’ Sacred Ford)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် မင်းကြီးအား မင်္ဂလာအလွန်ကြီးသော တီရ္ထ «ဒသကညာ» ကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် အလွန်လှပ၍ အပြစ်အကုန်ဖယ်ရှားနိုင်သော တီရ္ထဟု ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းသည် ရှိုင်ဝအကြောင်းရင်းပုံပြင်ဖြင့် အာဏာတည်စေသည်—ထိုတီရ္ထ၌ မဟာဒေဝသည် သီလကောင်းသော ကညာဆယ်ဦးနှင့် ဆက်နွယ်ပြီး၊ ဘြဟ္မာနှင့် လက်ထပ်ရေးစီစဉ်မှုကြောင့် နေရာသည် «ဒသကညာ» ဟု နာမည်ကျော်လာသည်။ ထို့နောက် သင်ကြားချက်သည် ကျင့်ဝတ်နှင့် ကုသိုလ်လုပ်ငန်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ ထိုတီရ္ထ၌ အလှဆင်ထားသော ကညာကို မင်္ဂလာအဖြစ် ပေးအပ်ခြင်း (ကညာဒါန) သည် အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ရပြီး၊ ရှီဝအနီးတွင် ဆံပင်ရေတွက်သကဲ့သို့ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေရခြင်းနှင့် နောက်တစ်ဖန် ရှားပါးသော လူဘဝပြန်လည်ရကာ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ရေချိုး (snāna) ပြု၍ ငြိမ်းချမ်းသော ဘြာဟ္မဏအား ရွှေဒါနပြုလျှင် အနည်းငယ်ပင်ဖြစ်စေ စကား၊ စိတ်၊ ကိုယ် အပြစ်များကို ပျော်ဝင်ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ အဆုံးတွင် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကာ ဗိဒ္ဓာဓရ၊ စိဒ္ဓတို့အကြား ဂုဏ်ပြုခံရပြီး ကမ္ဘာပျက်သုဉ်းချိန်အထိ နေရမည်ဟု ဖလအာရှုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 207
स्वर्णबिन्दुतीर्थमाहात्म्य (Glory of the Svarṇabindu Tīrtha)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် သန့်စင်ပေးသော ဘုရားဖူးနေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် စွဝර්ဏဗိန္ဒု («ရွှေစက်») တီရ္ထကို ဖော်ပြကာ ထိုနေရာနှင့်ဆက်စပ်သော ရိုးရာကမ္မကိစ္စများနှင့် ရလဒ်များကို ရှင်းလင်းသည်။ အဓိကမှာ တီရ္ထတွင် စ္နာန (ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း) ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ရွှေ (ကာဉ္စန) ကို ဒါနပေးခြင်းကို အမြင့်မားဆုံး ပုဏ္ဏကမ္မအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။ ရွှေကို မီး၏ တောက်ပမှုမှ မွေးဖွားလာသော «အမြတ်ဆုံး ရတနာ» ဟု သဘောတရားအရ သတ်မှတ်၍ ဒါနအဖြစ် အထူးအာနိသင်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဆံပင်အဖျားအရွယ်လောက်သာ ရွှေကိုပင် ထိုတီရ္ထနှင့်ဆက်စပ်၍ ဒါနပြုလျှင်၊ ထိုနေရာတွင် သေဆုံးပါက ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ရလဒ်သည် ကောင်းကင်ဘုံသာမက—ဗိဒ္ဓာဓရနှင့် စိဒ္ဓတို့အကြား ဂုဏ်ပြုခံရပြီး ကမ္ဘာပျက်သုဉ်းချိန်အထိ အထူးကောင်းမွန်သော လေယာဉ်တော်တွင် နေထိုင်ကာ၊ နောက်တစ်ဖန် လူ့ဘဝသို့ ပြန်လည်မွေးဖွားရာတွင် ချမ်းသာသော မိသားစု၌ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) အဖြစ် မွေးဖွားမည်ဟု ဆိုသည်။ စာတမ်း၏ သဘောတရားမှာ ကမ္မပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းဖြစ်ပြီး—စိတ်၊ နှုတ်၊ ကိုယ်ဖြင့် ပြုသော အပြစ်များကို ထိုတီရ္ထတွင် ရွှေဒါနပြုခြင်းဖြင့် လျင်မြန်စွာ ဖျက်သိမ်းနိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်။
Adhyaya 208
पितृऋणमोचनतीर्थप्रशंसा — Praise of the Tīrtha that Releases Ancestral Debt (Pitṛ-ṛṇa-mocana)
ဤအধ্যာယတွင် မာရကဏ္ဍေယ ရှင်မြတ်က မင်းတစ်ပါးအား «ပိတೃ-ဋဏ-မောစန» ဟုခေါ်သော တီရ္ထာ၏ဂုဏ်သတင်းကို သင်ကြားသည်။ ထိုနေရာသည် သုံးလောကလုံးတွင် ထင်ရှား၍ ဘိုးဘွားအကြွေး/တာဝန်ကို လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ အကြောင်းအရာတွင် ပထမဦးစွာ ဗိဓာန (vidhāna) အတိုင်း ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ထို့နောက် ပိတೃဒေဝတားတို့အား တာပဏ (tarpaṇa) ဖြင့် ကျေနပ်စေခြင်း၊ နောက်ဆုံး ဒါန (dāna) ပေးလှူခြင်းတို့ကို ဆက်တိုက်ဖော်ပြပြီး ထိုသို့ပြုသူသည် «အနೃဏ» (anṛṇa) အဖြစ် အကြွေးကင်းလွတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် သားတစ်ယောက်ရှိရန်၏ သဒ္ဓမ္မအကြောင်းပြချက်ကိုလည်း ရှင်းလင်းသည်။ ဘိုးဘွားတို့သည် «ပုဏ္ဏာမာ» (Puṇnāmā) နရကမှ လွတ်မြောက်စေမည့်သူဟု သားကိုမြင်ကြသဖြင့် သားကိုလိုလားကြသည်ဟု ပုရာဏသဘောတရားအတိုင်း ဖော်ပြသည်။ အကြွေးသုံးပါး (ṛṇa-traya) ကိုလည်း ခွဲခြား၍ ပိတೃအကြွေးကို ပိဏ္ဍဒါနနှင့် ရေကမ်းလှူခြင်းဖြင့်၊ ဒေဝအကြွေးကို အဂ္နိဟောတရနှင့် ယဇ္ဉာများဖြင့်၊ လူမှုအကြွေးကို ဗြာဟ္မဏများ၊ တီရ္ထာများနှင့် ဘုရားကျောင်းလုပ်ငန်းများအပေါ် ကတိပေးလှူဒါန်းမှုနှင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုဖြင့် ဖြည့်ဆည်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ထိုတီရ္ထာ၌ ပူဇော်သက္ကာပြု၍ ဆရာတော်များကို ကျေနပ်စေပါက အကျိုးကျေးဇူး မကုန်ခမ်းဘဲ သေဆုံးသူတို့ထံသို့ပါ ခုနစ်ဘဝတိုင်တိုင် ရောက်ရှိမည်ဟု ဖလသြုတိ (phalaśruti) အဖြစ် ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 209
भारभूतीतीर्थ-माहात्म्य / The Māhātmya of Bhārabhūti Tīrtha (Bhāreśvara) on the Revā (Narmadā)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် ရေဝါ (နာမဒာ) မြစ်ပေါ်ရှိ တီရ္ထများကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြပြီး (ပုရှ္ကလီ၊ က္ෂမာနာထ စသည်) နောက်တစ်ဖန် ရုဒြ-မဟေရှ္ဝရ အဖြစ် သီဝတော် တည်ရှိရာ ဘာရဘူတိ တီရ္ထ၏ မဟာတ္မိယကို ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် “ဘာရဘူတိ” ဟူသော အမည်၏ အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသည်။ ပထမ ဥပမာတွင် သီလသမာဓိ ပြည့်ဝ၍ တပသ္ယာဖြင့် ရိုးရှင်းစွာ အသက်မွေးသော ဗြာဟ္မဏ ဗိෂ္ဏုရှာရ္မန် ရှိသည်။ မဟာဒေဝသည် ကျောင်းသား (ဗဋု) အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ သူ့ထံတွင် သင်ယူပြီး အစားအစာ ပြင်ဆင်မှုကြောင့် အခြားကျောင်းသားများနှင့် ပဋိပက္ခ ဖြစ်ကာ လောင်းကစားတစ်ရပ် သတ်မှတ်ကြသည်။ သီဝတော်သည် အစားအစာကို အလွန်ပေါများစွာ ပေါ်ထွန်းစေပြီး နောက်တစ်ခါ မြစ်ကမ်းတွင် လောင်းကစားကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ ကျောင်းသားများကို “ဝန်” (ဘာရ) နှင့်အတူ နာမဒာထဲသို့ ပစ်ချကြသော်လည်း သီဝတော်က ကယ်တင်တော်မူ၍ “ဘာရဘူတိ” ဟူသော လင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ ဗြာဟ္မဏ၏ အပြစ်ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ ဒုတိယ ဥပမာတွင် ယုံကြည်သော မိတ်ဆွေကို သတ်ဖြတ်သည့် ကုန်သည်၏ သစ္စာဖောက်မှုကို ပြောပြပြီး သေပြီးနောက် ပြင်းထန်သော ဒဏ်ခတ်မှုများနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုများကို ခံရကာ နောက်ဆုံးတွင် တရားမျှတသော မင်း၏ အိမ်တွင် ဝန်ထမ်းနွားအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။ ကာရ္တိက/သီဝရာထရီ အခါ ဘာရေးရှ္ဝရ၌ မင်းသည် ရေချိုး (snāna)၊ ပူဇော်သက္ကာ၊ ညအချိန်ကာလများအလိုက် လင်္ဂ “ပူရဏ” လေးကြိမ်၊ ဒါန (ရွှေ၊ နှမ်း၊ အဝတ်၊ နွားဒါန) နှင့် ညလုံးနိုးကြားခြင်း (jāgaraṇa) ကို ပြုလုပ်ရာ နွားသည် သန့်စင်ကာ မြင့်မြတ်သော လောကသို့ တက်ရောက်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလသဒ္ဓါန်အဖြစ် ဘာရဘူတိ၌ ရေချိုးနှင့် ဝရတကျင့်ခြင်းသည် ကြီးမားသော အပြစ်များကိုပါ ဖျက်စီးနိုင်ပြီး ဒါနအနည်းငယ်ပင် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုတီရ္ထ၌ သေဆုံးလျှင် မပြတ်မတောက် သီဝလောကသို့ ရောက်သော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် ကောင်းမွန်သော မွေးဖွားမှုမှတစ်ဆင့် မုက္ခသို့ ပြန်လည်ရောက်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 210
पुङ्खतीर्थमाहात्म्य (Puṅkha Tīrtha Māhātmya)
ဤအဓျာယကို သီရိ မာရကဏ္ဍေယက ဟောကြားရာတွင် Puṅkha Tīrtha ကို “အလွန်ကောင်းမြတ်သော” ဘုရားဖူးသွားရာ တီရ္ထအဖြစ် မိတ်ဆက်ပြီး၊ ယခင်က ထိုနေရာ၌ Puṅkha နှင့် ဆက်စပ်သော စိဒ္ဓိရရှိမှု အစဉ်အလာကို အခြေခံကာ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို တည်ဆောက်ထားသည်။ ထို့နောက် ထိုတီရ္ထ၏ ဂုဏ်သတင်းကို Jāmadagnya (Paraśurāma) ၏ တပသ်နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ၊ က္ṣatriya အာဏာကို အဆုံးသတ်ခဲ့သူဟု ကျော်ကြားသည့် အင်အားကြီးပုဂ္ဂိုလ်က နာရ္မဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် အလွန်ပြင်းထန်သော အာစကေသီကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဓျာယသည် ထို့နောက် ပုဏ္ဏဖလ (phalaśruti) များကို စနစ်တကျ ရေတွက်ဖော်ပြသည်။ တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး Parameśvara ကို ပူဇော်လျှင် ယခုဘဝတွင် အင်အားရပြီး နောက်ဘဝတွင် မုက္ခရမည်; ဒေဝတားနှင့် ပိတೃများကို ဂုဏ်ပြုလျှင် ဘိုးဘွားအကြွေးမှ လွတ်မြောက်မည်; ထိုနေရာ၌ အသက်စွန့်လျှင် သေပြီးနောက် လမ်းကြောင်းမပြန်နိုင်ဘဲ နောက်ဆုံး Rudra-loka သို့ ရောက်မည်။ ရေချိုးခြင်းသည် Aśvamedha ယဇ္ဉ၏ ဖလနှင့်တူပြီး၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းသည် ကုသိုလ်ကို အလွန်များစွာ တိုးပွားစေသည်။ ထို့ပြင် Vṛṣabhadhvaja (နွားတံခွန်တင်သော သီဝ) ကို ပူဇော်လျှင် Vājapeya ယဇ္ဉ၏ ဖလကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအဓျာယသည် နေရာအခြေပြု ပူဇော်ပွဲကျင့်ဝတ်ကို သင်ကြားသည့် လမ်းညွှန်မြေပုံတစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး၊ သီဝဘက်တော်မူသော ဘက္တိအမြင်အတွင်း၌ ထိုနေရာ၌ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရပ်များကို အမြင့်ဖလရသော သာသနာရေးနည်းလမ်းများအဖြစ် တင်ပြထားသည်။
Adhyaya 211
Atithi-dharma Parīkṣā on the Narmadā Bank and the Māheśvara Āyatana ‘Muṇḍināma’ (अतिथिधर्मपरीक्षा तथा ‘मुण्डिनाम’ आयतनमाहात्म्यम्)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် ယုဓိဋ္ဌိရအား နర్మဒါမြစ်ကမ်းတွင် သြရဒ္ဓကာလ အစာကျွေးပူဇော်ရာ၌ ဖြစ်ပွားသည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြသည်။ မဟေရှဝရသည် ကုဋ္ဌီရောဂါရှိ၍ အနံ့ဆိုးသော ဗြာဟ္မဏအဖြစ် သရုပ်ပြကာ ဗြာဟ္မဏအိမ်သို့ လာရောက်ပြီး စုဝေးနေသော ဗြာဟ္မဏများနှင့်အတူ စားသောက်ခွင့် တောင်းဆိုသည်။ သို့သော် အိမ်ရှင်နှင့် ပါဝင်သူများက အညစ်အကြေးဖြစ်မည်ဟု ထင်ကာ ကြမ်းတမ်းသောစကားဖြင့် ပယ်ချကြသည်။ သူထွက်သွားပြီးနောက် အစာပွဲသည် အံ့ဩဖွယ် ပျက်စီးသွားကာ အိုးခွက်များထဲတွင် ပိုးကောင်များ ပေါ်လာ၍ လူအားလုံး အံ့အားသင့်ကြသည်။ ဉာဏ်ရှိသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက ဤသည်မှာ အတိသီ(ဧည့်သည်) ကို စော်ကားခြင်း၏ ဝိပါကဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုဧည့်သည်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားရှင်က သဘောထားစမ်းသပ်ရန် လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ခွဲခြားပြောသည်။ အတိသီကို ရုပ်ရည်လှ/မလှ၊ သန့်/မသန့်၊ လူမှုအဆင့်အတန်းပုံပန်းသဏ္ဍာန်တို့ဖြင့် မဆုံးဖြတ်သင့်ကြောင်း၊ သြရဒ္ဓကာလတွင် မလေးစားလျှင် ပူဇော်အစာကို ဖျက်ဆီးသည့် အင်အားများ လာရောက်စားသောက်မည်ဟု သင်ကြားသည်။ အုပ်စုသည် လိုက်ရှာကာ တိုင်တစ်တိုင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေသူကို တွေ့ပြီး ပန်ကြားတောင်းပန်ကြသည်။ မဟေရှဝရသည် ကရုဏာဖြင့် တုံ့ပြန်ကာ အစာကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေ၍ မိမိ၏ မဏ္ဍလကို ဆက်လက်ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ နိဂုံးတွင် တြိရှူလကိုင်ဆောင်သော ဘုရားရှင်၏ “မုဏ္ဍိနာမ” အာယတန/ဘုရားကျောင်းကို မင်္ဂလာနှင့် အပြစ်ဖျက်စီးသောနေရာဟု ချီးမွမ်းပြီး ကာရ္တ္တိကလတွင် အထူးအာနိသင်ရှိကာ ဂယာတီရ္ထနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ရကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 212
Dīṇḍimeśvaranāmotpattiḥ (Origin of the Name Dīṇḍimeśvara) / The Etiology of Dindimeshvara
မာရ္ကဏ္ဍေယက မဟေဿဝရ (ရှီဝ) သည် ဘိက္ခုရုပ်ဖြင့် ဆာလောင်ရေငတ်ကာ ရွာတစ်ရွာသို့ ဝင်လာသည့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းကို ဟောပြောသည်။ ကိုယ်ပေါ်တွင် ပြာလိမ်းထားခြင်း၊ အက္ခသုတ်ကြိုး၊ တြိရှူလ၊ ဇဉ်းဆံပင်၊ အလှဆင်ပစ္စည်းများ စသည့် တပသီအမှတ်အသားများဖြင့် ထင်ရှားပြီး ḍamaru ကို တီးခတ်ရာ၌ အသံသည် dindima (ကက်တယ်ဒရမ်) ကဲ့သို့ ကြားရသည်။ ကလေးများနှင့် ရွာသူရွာသားများ ဝိုင်းရံနေစဉ် သီချင်းဆို၊ ရယ်မော၊ စကားပြော၊ ကခုန် လှုပ်ရှားကာ ကြည့်သူများအတွက် တခါတရံ ပေါ်လာပြီး တခါတရံ ပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သတိပေးချက်တစ်ရပ်မှာ ဘုရားသခင်က ကစားသလို ḍamaru ကို ချထားသည့် အိမ်သည် “ဝန်တင်” ဖြစ်ကာ ပျက်စီးမည်ဟု ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး မလေးစားမှု၊ မသိမမြင်မှု၊ သို့မဟုတ် ဘုရားနှင့် မထိန်းချုပ်နိုင်သော တွေ့ဆုံမှု၏ အင်အားကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်ကို သာသနာ-ပူဇော်ရေးအရ သတိပေးသည်။ ရွာသူရွာသားများက သဒ္ဓါဖြင့် ရှင်ကရာကို ချီးမွမ်းလာသောအခါ ဘုရားသည် “ဒင်ဒီမာရုပ်” ဖြင့် ထင်ရှားလာပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ “ဒီးဏ္ဍိမေဿဝရ” ဟု အမည်ရသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအရ ဤရုပ်/ဤနေရာကို ဒർശနနှင့် စပർശန ပြုလျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 213
Āmaleśvara-Māhātmya: Śambhu in Child-Form and the Fruit of Worship (आमलेश्वर-माहात्म्य)
သီရိ မာရကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီသည် ဤအခန်းတွင် ဘုရားသခင်၏ တည်နေရာမဟာတ్మနှင့် ကျင့်ဝတ်သင်ခန်းစာကို တိုတောင်းစွာ ပြောကြားသည်။ “ကြားရုံဖြင့် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေသည်” ဟူသော မဟာကာရိတ (caritaṃ mahat) ကို မိတ်ဆက်ကာ ဖလရှရုတိ အနေနှင့် အကျိုးကျေးဇူးကို ထင်ရှားစေသည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် သမ္ဘူ (ရှီဝ) သည် ကလေးပုံစံဖြင့် ပေါ်လာပြီး ရွာကလေးများနှင့် āmalaka (အမလက) သီးများဖြင့် ကစားသည်။ ကလေးများက သီးကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပစ်လွှတ်သော်လည်း ဘုရားသည် ချက်ချင်း ပြန်ယူကာ ပြန်ပစ်ပေးပြီး အရပ်အနှံ့သို့ ကစားပွဲကို ချဲ့ထွင်သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် ကလေးများသည် āmalaka သီးကိုယ်တိုင်က ပရမေရှ్వర ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်လာကြသည်။ အဆုံးတွင် အရပ်အနှံ့ရှိ သန့်ရှင်းရာနေရာများထဲမှ အမြင့်ဆုံးနေရာသည် “Āmaleśvara” ဟု သတ်မှတ်ပြီး ထိုနေရာတွင် တစ်ကြိမ်သာ စိတ်မှန်ကန်စွာ ပူဇော်လျှင်ပင် “အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ” (paramaṃ padam) ကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအခန်းသည် ဒေသဆိုင်ရာ ဘုရားကျောင်းအမည်ကို ဘုရား၏ အလုံးစုံတွင် တည်ရှိမှုနှင့် အနည်းငယ်သော်လည်း သစ္စာရှိသော ပူဇော်မှု၏ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။
Adhyaya 214
Devamārga–Balākeśvara Māhātmya (कन्थेश्वर–बलाकेश्वर–देवमार्ग माहात्म्य)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ သာဝကသဘောဖြင့် ရှိဝသခင်၏ သာဝကသန့်ရှင်းရာဌာန မူလဇာတိကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ အစတွင် ဖလားရှရုတိအဖြစ် “ဤကഥာကို ကြားရုံဖြင့်ပင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်” ဟုဆိုသည်။ ရှိဝသည် ကပာလီ/ကာန္ထိက အဖြစ် တပသ္ယာကြီးမားစွာ ပြုလုပ်နေသော်လည်း ပိသာစ၊ ရက္ခသ၊ ဘူတ၊ ဒါကိနီ၊ ယောဂိနီတို့ ဝန်းရံကာ ဘိုင်ရဝရုပ်ဖြင့် ပရေတအာသနပေါ် ထိုင်နေသည်ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ထိုကြောက်မက်ဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကပင် လောကသုံးပါးအား အဘယ (ကြောက်မက်မှုကင်း) ကို ပေးတော်မူသည်။ “အာသာဍီ” ဟုခေါ်သော ကာလအခါတစ်ရပ်တွင် ရှိဝ၏ ကာန္ထာ (အဝတ်အထည်/ခေါင်းအုပ်) သည် အခြားနေရာ၌ ကျသွားရာမှ ထိုနေရာတွင် ကာန္ထေရှဝရ ဟု ခေါ်လာပြီး၊ ဒർശနရခြင်းသည် အရှွမေဓယဇ္ဉ်နှင့်တူသော ကုသိုလ်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝမာရ္ဂ၌ ဆန္ဒနှင့် ကရုဏာအကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည့် အဖြစ်အပျက်သို့ ပြောင်းသည်။ ရှိဝသည် ကုန်သည်တစ်ဦးကို တွေ့၍ “ဘလာက” (ကြာငှက်/ဟဲရုန်ကဲ့သို့ အလှဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒေသနည်းလမ်းအရ အမည်ရှိသော တိုင်းတာကိရိယာ) ဖြင့် လိင်္ဂကို ဖြည့်/မြှောက်ရန် စမ်းသပ်သည်။ လောဘနှင့် မသိမသာကြောင့် ကုန်သည်သည် စုဆောင်းထားသမျှ အရင်းအနှီးကို ကုန်ခမ်းစေပြီး၊ ရှိဝသည် ဟာသသဘောဖြင့် လိင်္ဂကို ခွဲကာ “ပြီးစီးခြင်း” ဆိုသည်မှာ ဘာလဲဟု စိန်ခေါ်တော်မူသည်။ ကုန်သည်က ဝန်ခံ၍ နောင်တရသော် မကုန်ခမ်းသော ဥစ္စာကို ပေးတော်မူသည်။ ထိုလိင်္ဂသည် သတ္တဝါတို့အကျိုးအတွက် အများရှေ့တွင် သက်သေ (ပရတျယ) အဖြစ် ကျန်ရစ်ကာ ဘလာကများဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး ဒေဝမာရ္ဂဟု နာမည်ကြီးလာသည်။ အဆုံးတွင် ထိုနေရာကို မြင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပူဇော်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ကင်းစင်ကြောင်း၊ ဒေဝမာရ္ဂ၌ ဘလာကေရှဝရကို ပဉ္စာယတန ပူဇော်မှုအတွင်း ပူဇော်လျှင် ရုဒ္ရလောကသို့ ရောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ သာသနာရေးစိတ်ပြင်းထန်သူက ဒေဝမာရ္ဂ၌ သေဆုံးလျှင် ရုဒ္ရလောကမှ ပြန်မလာရဟု သေချာစွာ ကတိပေးထားသည်။
Adhyaya 215
Śṛṅgitīrtha-Māhātmya (Glory of Śṛṅgī Tīrtha): Mokṣa and Piṇḍadāna
ဤအဓျာယတွင် သီရိ မာရကဏ္ဍေယ ရှင်တော်၏ အတိုချုံးညွှန်ကြားချက်ကို ဖော်ပြကာ Śṛṅgitīrtha သို့ ဘုရားဖူးသွားရောက်ရန် အကြံပြုသည်။ ထိုတီရ္ထသည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့အတွက် “mokṣada” ဟု ခေါ်ဆိုကာ မောက္ခကို ပေးသနားနိုင်သောနေရာဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြီး၊ ထိုနေရာတွင် သေဆုံးသူသည် သံသယမရှိ မောက္ခရမည်ဟု အတိအလင်း အာမခံထားသည်။ ထို့နောက် အဘိုးအဘွားဘိုးဘွားတို့အပေါ် တာဝန်ကိုလည်း ထိုနေရာနှင့် ချိတ်ဆက်ပြသည်။ piṇḍadāna ကို ပြုလုပ်ပါက pitṛs အပေါ်ရှိ အကြွေး (pitṛ-ṛṇa) မှ လွတ်ကင်း၍ anṛṇa ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုကောင်းမှုကြောင့် သန့်စင်သူသည် “gāṇeśvarī gati” ဟု ခေါ်သော Gāṇa နှင့် ဆက်နွယ်သည့် မြင့်မြတ်သော သေပြီးနောက် အခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤအဓျာယသည် မောက္ခ၊ မိဘဘိုးဘွားအပေါ် ဂုဏ်ပြုတာဝန်နှင့် ဘုရားဖူးဝိနယကို တစ်နေရာတည်းအပေါ် အခြေခံသည့် သာသနာရေးညွှန်ကြားချက်အဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 216
Aṣāḍhī Tīrtha Māhātmya (Glory of the Aṣāḍhī Sacred Ford)
မားကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီသည် မင်းတော်ကို မိန့်ကြား၍ အာသာဍ္ဍီ တီရ္ထသို့ ချဉ်းကပ်ရန် ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) သည် “ကာမိက” ဟူသော ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် တည်ရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ တီရ္ထ၏ ဂုဏ်တော်ကို လေးယုဂလုံးအနှံ့ အကျိုးရှိသော “စတုရ်ယုဂ” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းရာနေရာများအနက် မလွန်ကဲနိုင်သော အထွတ်အမြတ်ဟူ၍လည်းကောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ဖလသရုတိအဖြစ်—ဤတီရ္ထတွင် ရေချိုး (စနာန) ပြုသူသည် ရုဒြ၏ အစေခံဖြစ်လာမည်ဟု ဆိုကာ ရှီဝ၏ လောကနှင့် နီးကပ်စွာ ဝတ်ပြုဆောင်ရွက်ရခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤနေရာ၌ အသက်စွန့်သူသည် မပြန်လည်နိုင်သော ကံကြမ္မာကို ရရှိ၍ သံသယမရှိဘဲ ရုဒြလောကသို့ ရောက်မည်ဟု သေချာစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 217
एरण्डीसङ्गमतīर्थमाहात्म्य (Glory of the Eraṇḍī Confluence Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က တီရ္ထသို့ သွားရောက်သူများအတွက် အကျဉ်းချုပ်ညွှန်ကြားချက်ကို ပေးတော်မူသည်။ အဲရဏ္ဍီ-သင်္ဂမ (Eraṇḍī-saṅgama) ကို ဒေဝတားနှင့် အသူရတို့ပါ အလွန်လေးစားပူဇော်သော မြစ်ဆုံတီရ္ထအဖြစ် ဖော်ပြကာ ထူးကဲသန့်ရှင်းမှုကို ထူထောင်သည်။ ထို့နောက် သီလနှင့် ပူဇော်ရေးရာ စည်းကမ်းကို သတ်မှတ်သည်—အာရုံနှင့် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်၍ ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြုကာ၊ သင့်တော်သော ဝိဓာနအတိုင်း စနာန (ရေချိုးသန့်စင်) ပြုရမည်။ ဤနေရာတွင် ထိုသို့ကျင့်သုံးခြင်းက ဘြဟ္မဟတ္ယာကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ဘေးမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု သန့်စင်သဒ္ဓာတရားကို အလေးပေးသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တီရ္ထ၌ အသက်စွန့်သူ သဒ္ဓါဝန်သည် “အနိဝတ္တိကာ ဂတိ” (ပြန်မလာသော လမ်းကြောင်း) ကို ရရှိကာ သံသယမရှိဘဲ ရုဒ္ရလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဖလသြရုတိကို ကြေညာသည်။
Adhyaya 218
जमदग्नितीर्थ-माहात्म्यं तथा कार्तवीर्यार्जुन-परशुराम-चरितम् (Jamadagni Tīrtha Māhātmya and the Kārtavīrya–Paraśurāma Narrative)
Mārkaṇḍeya သည် Yudhiṣṭhira အား Jamadagni-tīrtha အမည်ရှိ ထူးမြတ်သော ဘုရားဖူးနေရာသို့ လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။ ဤအခန်းတွင် ဟေဟယမင်းကြီး Kārtavīrya Arjuna သည် Jamadagni ၏ ကျောင်းသင်္ခမ်းသို့ ရောက်ရှိလာပြီး အံ့ဖွယ်နွားမ Kāmadhenu ကို အတင်းအဓမ္မတောင်းဆိုရာမှ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ Jamadagni အသတ်ခံရပြီးနောက် Paraśurāma သည် က္ရှတြိယမျိုးနွယ်များကို အကြိမ်ကြိမ် နှိမ်နင်းမည်ဟု သစ္စာဆိုကာ Samantapañcaka တွင် သွေးကန်ငါးခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အဆုံးတွင် Narmadā မြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာဆုံရာ၌ ပြုလုပ်ရမည့် ဝတ်ပြုမှုစနစ်များ၊ ဂါထာတော်များနှင့် ဘိုးဘေးများအတွက် ရရှိမည့် ကောင်းကျိုးများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားပါသည်။
Adhyaya 219
Koṭīśvara Tīrtha Māhātmya (कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्य) — Multiplication of Merit at Koṭīśvara on the Narmadā
ဤအধ্যာယတွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိ၏ သာသနာဗေဒဆိုင်ရာ ဟောကြားချက်ဖြင့် နർമဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ အထွတ်အမြတ် တီရ္ထ “ကိုဋီဣශ්ဝရ” ကို ချီးမွမ်းဖော်ပြသည်။ အဓိကဆိုလိုချက်မှာ အခမ်းအနားအကျိုးသက်ရောက်မှုဖြစ်ပြီး၊ ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုးခြင်း (snāna)၊ ဒါနပြုခြင်း (dāna) နှင့် အခြားလုပ်ရပ်အားလုံးသည် ကောင်းမကောင်းမရွေး “koṭi-guṇa” ဟုဆိုကာ ကောဋိတစ်ဆတိုးပွားသွားသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့နောက် “ကိုဋီတီရ္ထ” ၏ အာဏာတရားကို မူလနမူနာများဖြင့် အတည်ပြုသည်။ ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် သန့်စင်ပြီးသော ရှိများသည် ထိုနေရာ၌ ရှားပါးသော siddhi များကို ရရှိခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် မဟာဒေဝသည် “ကိုဋီဣශ්ဝရ” အဖြစ် တည်ထားပြီး၊ “deva-deveśa” ကို ဒർശနပြုရုံဖြင့်ပင် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အောင်မြင်မှုသို့ ရောက်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လမ်းညွှန်-ပူဇော်ရေး မြေပြင်ဗေဒကို ထည့်သွင်းကာ၊ တောင်ဘက်လမ်းကြောင်းရှိ တပသီများကို pitṛloka နှင့် ဆက်စပ်စေပြီး၊ နർമဒါမြစ် မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ ဂုဏ်ထူးရှင် ရှိများကို devaloka နှင့် ဆက်စပ်စေသည်ဟု သာသနာကျမ်းအရ သတ်မှတ်ထားကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထမဟာတ္မ၊ နေရာအလိုက် လုပ်ရပ်၏ သီလနှင့် မြစ်ကမ်းကမ္ဘာဗေဒကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်းထားသည်။
Adhyaya 220
लोटणेश्वर-रेवासागर-सङ्गम-माहात्म्य (Lotaneśvara at the Revā–Sāgara Confluence: Ritual Procedure and Merit)
မာရ္ကဏ္ဍေယသည် နန်းတော်နားထောင်သူကို နာမဒာ (ရေးဝါ) မြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းရှိ အထွတ်အထိပ် ရှိုင်ဝ တီရ္ထဖြစ်သော လိုတဏေရှ္ဝရသို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ဒർശနနှင့် ပူဇာပြုခြင်းဖြင့် အတိတ်ဘဝများအပါအဝင် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အကုန် ပျော်လျော့နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ယုဓိဋ္ဌိရသည် နာမဒာ၏ သန့်စင်စွမ်းအားကို ချီးမွမ်းကာ တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးကို တစ်နေရာတည်းက ပေးနိုင်သော အထင်ကရဆုံး တီရ္ထကို မေးမြန်းသည်။ အဖြေမှာ ရေးဝါ–သာဂရ သင်္ဂမကို အဓိကထားသည်။ သမုဒ္ဒရာသည် မြစ်ကို ရိုသေစွာ လက်ခံကြောင်း ဖော်ပြပြီး သမုဒ္ဒရာအတွင်း လိင်္ဂ ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု ဆိုကာ နာမဒာ၏ သန့်ရှင်းမှုကို လိင်္ဂပေါ်ထွန်းသဘောတရားနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့နောက် ကာရ္တိက ဝရတ (အထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီ အစာရှောင်), နာမဒာတွင် ရေချိုး, တർပဏနှင့် ရှ్రာဒ္ဓ, ညလုံးနိုး (ဇာဂရဏ) ဖြင့် လိုတဏေရှ္ဝရ ပူဇာ, နံနက်ပိုင်းတွင် သမုဒ္ဒရာကို ဖိတ်ခေါ်မန်တရနှင့် ရေချိုးမန်တရများ ပါဝင်သည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သင်ကြားပေးသည်။ ထူးခြားသည့် အကျင့်သဘောတရားအဖြစ် ရေချိုးပြီးနောက် “လူးသ်” ဟုခေါ်သကဲ့သို့ ကိုယ်ကို လှိမ့်/လှန်ကာ မိမိသည် ပာပကမ္မ သို့မဟုတ် ဓမ္မကမ္မ ဖြစ်ကြောင်း ခွဲခြားသိစေသည်။ ထို့နောက် ပညာရှိ ဘြာဟ္မဏများနှင့် လောကပါလ ကိုယ်စားပြုရာများရှေ့တွင် အတိတ်အပြစ်များကို ဝန်ခံသကဲ့သို့ ကြေညာပြီး ထပ်မံရေချိုးကာ ရှ్రာဒ္ဓကို မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ရသည်။ သင်္ဂမတွင် စ္နာနနှင့် လိုတဏေရှ္ဝရ ပူဇာပြုခြင်းသည် အရှွမေဓ ယဇ్ఞနှင့်တူသော ပုဏ္ဏကျိုးကို ပေးပြီး၊ ဒါနနှင့် ရှ్రာဒ္ဓဖြင့် ကောင်းကင်ဆုလာဘ်ကြီးမားကာ၊ သဒ္ဓါဖြင့် နားထောင်/ရွတ်ဆိုသူတို့သည် ရုဒ္ဒရလောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖလရှရုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 221
Haṃseśvara-Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Haṃseśvara Sacred Ford)
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် ယုဓိဋ္ဌိရကို မာတೃတီရ္ထမှ ကရိုးရှာနှစ်ကွာ၊ ရေဝါမြစ်တောင်ဘက်ကမ်းရှိ အထူးမြတ်သော တီရ္ထတစ်ခုသို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထကို “ဟံသေရှ္ဝရ” ဟုခေါ်ပြီး စိတ်မညီမညာမှု (vaimanasyavināśana) ကို ဖယ်ရှားပေးသော အာနုဘော်ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ အတွင်းဇာတ်လမ်းတွင် ကာရှျယပ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွား၍ ဘြဟ္မာ၏ ယာဉ်ဖြစ်သော ဟံသာငှက်သည် ဒက္ခယဇ္ဈ ပျက်ကွက်သည့် အလှုပ်အရှားအတွင်း အမိန့်မရှိဘဲ လုပ်ဆောင်ပြီး ကြောက်လန့်ကာ ထွက်ပြေးသွားသည်။ ဘြဟ္မာက ပြန်လာရန် ခေါ်သော်လည်း မလာသဖြင့် အမျက်ထွက်ကာ ကျိန်စာထုတ်၍ ဟံသာကို ကျဆင်းစေသည်။ ဟံသာသည် ဘြဟ္မာထံ ချဉ်းကပ်၍ တိရစ္ဆာန်သဘာဝ၏ ကန့်သတ်ချက်ကို တင်ပြကာ သခင်ကို စွန့်ခွာခဲ့သည့် အပြစ်ကို ဝန်ခံပြီး၊ ဘြဟ္မာကို တစ်ပါးတည်းသော ဖန်ဆင်းရှင်၊ ဉာဏ်ပညာ၏ အရင်းအမြစ်၊ ဓမ္မ/အဓမ္မနှင့် ကျိန်စာနှင့် ကရုဏာ၏ အာဏာပိုင်ရှင်ဟု ဂုဏ်ပြုချီးမွမ်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဟံသာအား တပသ္ (အာစတီရိယ) ဖြင့် သန့်စင်ကာ ရေဝါမြစ်တွင် ရေချိုး၍ မြစ်ကို ဝန်ဆောင်ရန်၊ ထို့နောက် ကမ်းပေါ်တွင် မဟာဒေဝ/ထရယမ္ဗက (ရှီဝ) ကို တည်ထောင်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှီဝကို တည်ထောင်ခြင်းသည် ယဇ္ဈများစွာ ပြီးစီးသကဲ့သို့ အကျိုးရပြီး၊ ကြီးမားသော ဒါနများ၏ ဖလကိုလည်း ရရှိကာ အပြစ်ကြီးများပင် လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ဟံသာသည် အာစတီရိယ ပြုလုပ်ပြီး မိမိနာမဖြင့် “ဟံသေရှ္ဝရ” ဟု ခေါ်သော သင်္ကရကို တည်ထောင်ကာ ပူဇော်ပြီး မြင့်မြတ်သော အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။ အဆုံးဖလश्रုတိတွင် ဟံသေရှ္ဝရသို့ ဘုရားဖူးသွားရောက်၍ ရေချိုး၊ ပူဇော်၊ စတုတ္ထ (ချီးမွမ်း)၊ ရှရာဒ္ဓ၊ မီးအလင်းပူဇော်၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် အချိန်ကန့်သတ်၍ ရှီဝပူဇော်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အပြစ်ကင်းစင်၍ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုမှ ကာကွယ်ရပြီး၊ ကောင်းကင်ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ရှီဝလောက၌ ရှည်လျားစွာ နေထိုင်ခွင့်ကို သင့်လျော်သော ဒါနနှင့်အတူ ရရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 222
तिलादा-तीर्थमाहात्म्य / Tilādā Tīrtha Māhātmya (The Glory of the Tilādā Pilgrimage Site)
မာရ္ကဏ္ဍေယက တီလဒါ (Tilādā) ဟုခေါ်သော အကောင်းဆုံး တီရ္ထကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာသည် ခရီးသွားရန် တစ်ကရိုးရှာအတွင်းရှိပြီး၊ ဂျာဘလီ (Jābāli) သည် «tilaprāśana» (နှမ်းစားသုံးခြင်း) နှင့် တင်းကျပ်သော တပသ္ယာဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို ရရှိသည်။ သို့ရာတွင် သူသည် မိဘကို စွန့်ပစ်ခြင်း၊ မသင့်လျော်သော လိုလားမှု၊ လိမ်လည်မှုနှင့် လူမှုရေးအရ ရှုတ်ချခံရသော အပြုအမူများကြောင့် လူထုက ကဲ့ရဲ့၍ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဖယ်ရှားခံရသူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအပြစ်များကို ဖြေရှင်းရန် သူသည် တီရ္ထယာတရားများကို ပြုလုပ်ကာ နရ္မဒါ (Narmadā) မြစ်တွင် မကြာခဏ ရေချိုးဝင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် တောင်ဘက်ကမ်း Aṇivāpa-anta အနီးတွင် နေထိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် နှမ်းကို အခြေခံ၍ တပသ္ယာကို အဆင့်လိုက် ဆောင်ရွက်သည်—တစ်နေ့တစ်ကြိမ်စားခြင်း၊ တစ်နေ့ခြားစားခြင်း၊ ၃/၆/၁၂ ရက်ပုံစံများ၊ နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ်နှင့် လစဉ်စက်ဝိုင်းများ၊ ထို့ပြင် kṛcchra နှင့် cāndrāyaṇa ကဲ့သို့သော ကြီးမားသော ဝရတများကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်လက်ကျင့်သုံးသည်။ အဆုံးတွင် ဣရှ္ဝရ (Īśvara) သဘောကျ၍ သန့်စင်ခြင်းနှင့် sālokya (ဘုရား၏ လောကတွင် အတူနေခြင်း) ကို ပေးတော်မူသည်။ ဂျာဘလီက တီလာဒေရှ္ဝရ (Tilādeśvara) ဟုခေါ်သော ဒေဝတကို တည်ထောင်ပြီး၊ တီလဒါ တီရ္ထသည် အပြစ်ဖျက်စီးရာအဖြစ် ကျော်ကြားကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့နောက် caturdaśī၊ aṣṭamī နှင့် Hari ၏နေ့တို့တွင် လိုက်နာရမည့် အချိန်ကာလဆိုင်ရာ အကျင့်များနှင့် နှမ်းအခြေပြု ရိတုများ—ဟိုးမ (homa)၊ လိမ်းသုတ်ခြင်း၊ နှမ်းရေချိုးခြင်း၊ နှမ်းရေသောက်/ပက်ခြင်း၊ လိင်္ဂကို နှမ်းဖြင့် ဖြည့်လှူခြင်းနှင့် နှမ်းဆီမီးထွန်းခြင်း—တို့ကို ဖော်ပြကာ Rudra-loka ရရှိခြင်းနှင့် မျိုးဆက် ၇ ဆက် သန့်စင်ခြင်းကို ကတိပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် śrāddha အတွင်း tila-piṇḍa ဖြင့် ဘိုးဘွားများကို အကျိုးပြု၍ ဖခင်ဘက်၊ မိခင်ဘက်နှင့် ဇနီးဘက် မျိုးရိုးသုံးမျိုး (kula-traya) ကို မြှင့်တင်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 223
Vāsava Tīrtha Māhātmya (वसवतीर्थमाहात्म्य) — Foundation by the Eight Vasus and the Merit of Śiva-Pūjā
မာရ္ကဏ္ဍေယက တီရ္ထအမြတ်တစ်ခုဖြစ်သော “ဝါသဝ” ကို တစ်ကရိုးရှာအတွင်းရှိကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ၎င်းကို ဝါစုရှစ်ပါး၏ အမည်နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝါစုရှစ်ပါးမှာ ဓရ၊ ဓြုဝ၊ သောမ၊ အာပ၊ အနိလ၊ အနလ၊ ပြတ်ယူရှ၊ ပြဘ္ဟာသ တို့ဖြစ်ပြီး၊ အဖေ၏ ကျိန်စာကြောင့် ဒုက္ခရောက်ကာ “ဂರ್ಭဝါသ” (ဝမ်းတွင်းနေထိုင်ခြင်း/ကိုယ်ခန္ဓာဝင်ခြင်း) သို့ မလွဲမသွေ ခံယူရမည့်အခြေအနေ ဖြစ်လာကြသည်။ ကယ်တင်မှုကို ရှာဖွေရန် နရ္မဒါမြစ်တီရ္ထသို့ ရောက်လာပြီး ဘဝါနီပတိ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကာ တပဿာကို တင်းကျပ်စွာ ပြုလုပ်ကြသည်။ ၁၂ နှစ်ကြာပြီးနောက် မဟာဒေဝသည် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းကာ ဆုတောင်းသည့် အလိုတော်ကို ပေးတော်မူသည်။ ဝါစုတို့သည် မိမိတို့အမည်ဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရှီဝကို တည်ထောင်ကာ ကောင်းကင်လမ်းဖြင့် ထွက်ခွာသဖြင့် ထိုနေရာကို “ဝါသဝ-တီရ္ထ” ဟု ကျော်ကြားလာသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် ဘာဝနာကျင့်ဝတ်ကို သတ်မှတ်ကာ—ရရှိသမျှ ပူဇော်ပစ္စည်းဖြင့် ရှီဝပူဇော်ရန်၊ အထူးသဖြင့် မီးလှူ (ဒီပ-ဒါန) ကို အလေးထားရန်၊ လပြည့်ဖက် အဋ္ဌမီ (ရှုက္လ-အဋ္ဌမီ) တွင် သို့မဟုတ် ကိုယ်စွမ်းအတိုင်း ပုံမှန်ကျင့်ရန် ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖလမှာ ရှီဝနှင့် နီးကပ်စွာ နေထိုင်ရခြင်း၊ ဂರ್ಭဝါသမှ လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ဆင်းရဲမှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှု ပျောက်ကင်းခြင်း၊ ကောင်းကင်ဂုဏ်ရည် ရရှိခြင်းနှင့် တစ်နေ့တည်း နေထိုင်ခြင်းဖြင့်ပင် အပြစ်ပျက်စီးခြင်းတို့ ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် ဒက္ခိဏာ ပေးလှူခြင်းတို့ကိုလည်း ညွှန်ပြထားသည်။
Adhyaya 224
Koṭīśvara Tīrtha Māhātmya (कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्य) — The Merit of Koṭīśvara at the Revā–Ocean Confluence
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ယုဓိဋ္ဌိရအား ရေဝါ (နာမဒါ) မြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာတွင် ကရိုးရှာ တစ်ကရိုးရှာအတွင်း တည်ရှိသော အထူးမြတ် တီရ္ထ “ကိုဋီဤශ්ဝရ” ကို ဖော်ပြသည်။ ဤနေရာ၌ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (snāna)၊ ဒါန (dāna)၊ မန္တရားတော်ရွတ်ဖတ်ခြင်း (japa)၊ ဟောမ (homa)၊ ပူဇော်အာရ္ချနာ (arcana) တို့ကို ပြုလုပ်လျှင် အကျိုးကောင်းသည် “ကိုဋီဂုဏ” ဟု အဆပေါင်းများစွာ တိုးပွားကြောင်း သင်္ခန်းက ဆိုသည်။ ရေဝါ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၏ အံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုရန် ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ရှိများ၊ စိဒ္ဓများ၊ စာရဏများ စုဝေးလာကြသည်ဟု ကမ္ဘာလောက-ဘုရားဖူးပတ်ဝန်းကျင်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် မိမိသဒ္ဓါအတိုင်း သီဝ (Śiva) ကို “ကိုဋီဤශ්ဝရ” အဖြစ် တည်ထောင်ပူဇော်ရ며 ဘိလ္ဝရွက်၊ အာရကပန်း၊ ရာသီအလိုက် ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ ဓတ္တူရာ၊ ကုရှမြက် စသည့် သတ်မှတ်ထားသော ပစ္စည်းများနှင့် မန္တရားဖြင့် အုပစာရများ၊ နံ့သာ၊ မီးအလင်း၊ နိုင်ဝေဒျ (naivedya) တို့ကို ဆက်ကပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဤတီရ္ထနှင့် ဆက်နွယ်သော ခရီးသွားများနှင့် တပသီများသည် ပိတೃလောက၊ ဒေဝလောက စသည့် မြင့်မြတ်သော လောကများသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ကတိပြုထားသည်။ ပေါုရှ လဆုတ် အဋ္ဌမီ (Pauṣa kṛṣṇa aṣṭamī) ကို အထူးသင့်တော်သော ပူဇော်နေ့ဟု ဖော်ပြပြီး၊ စတုရ္ဒသီနှင့် အဋ္ဌမီ တို့တွင်လည်း သင့်တော်သော ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့်အတူ ပုံမှန်ဝတ်ပြုရန် ညွှန်ကြားထားသည်။
Adhyaya 225
Alikā’s Austerity at Revā–Sāgara Saṅgama and the Manifestation of Alikeśvara (अलिकेश्वर-माहात्म्य)
မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်က ယုဓိဋ္ဌိရအား တီရ္ထနှင့်ဆိုင်သော သီလအကျပ်အတည်းတစ်ရပ်နှင့် ထိုအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းသည့်အကြောင်းကို ပြောကြားသည်။ စိတြစေန မျိုးရိုးနှင့် ဆက်နွယ်သော ဂန္ဓဗ္ဗီ အလိကာသည် ရိရှီ ဝိဒျာနန္ဒနှင့် ဆယ်နှစ်အတူနေထိုင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အကြောင်းမဖော်ပြဘဲ အိပ်နေသော ခင်ပွန်းကို သတ်မိသည်။ ထို့နောက် ဖခင် ရတ္နဝလ္လဘထံ သွားပြောရာ မိဘနှစ်ပါးက ပြင်းထန်စွာ အပြစ်တင်ကာ ထုတ်ပယ်ပြီး “ပတိဃ္နီ၊ ဂರ್ಭဃ္နီ၊ ဗြဟ္မဃ္နီ” ဟူသော အလွန်ကြီးမားသည့် အပြစ်ကျူးလွန်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ စိတ်ပင်ပန်းနာကျင်၍ အပြစ်ကင်းစင်ရေးကို ရှာဖွေသဖြင့် အလိကာသည် ဗြာဟ္မဏများထံ တိုင်ပင်ကာ အပြစ်ဖယ်ရှားရာ တီရ္ထကို မေးမြန်းသည်။ ထိုအခါ ရေဝါမြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ “ရေဝါ–သာဂရ သင်္ဂမ” တွင် ပါပဟရ (အပြစ်ဖယ်ရှား) သော နေရာရှိကြောင်း သိရသည်။ အလိကာသည် ထိုနေရာ၌ နိရာဟာရ (အစာမစား)၊ ဝရတသီလတင်းကျပ်စွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ကೃစ္ဆ/အတိကೃစ္ဆ နှင့် စာန္ဒြာယဏ စသည့် ပဋိပက္ခပဉ္စသနာများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆောင်ရွက်ကာ၊ ရှိဝဓျာနနှင့် ပူဇော်ရေးကို မပြတ်လုပ်ဆောင်သည်။ ပါရဝတီ၏ တိုက်တွန်းမှုကြောင့် ရှိဝဘုရား ပျော်ရွှင်တော်မူ၍ ပေါ်ထွန်းလာကာ အလိကာကို သန့်စင်ပြီးကြောင်း ကြေညာ၍ အလိကာ၏ နာမဖြင့် ထိုနေရာ၌ မိမိကို တည်ထောင်စေကာ နောက်တစ်ဖန် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်စေမည်ဟု ကောင်းချီးပေးသည်။ အလိကာသည် ရေချိုးသန့်စင်ပြီး သင်္ကရ (ရှင်ကရ) ကို တည်ထောင်ကာ “အလိကေရှွရ” ဟူသော သီဝလင်္ဂသန့်ရှင်းရာ အာရုံကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဗြာဟ္မဏများအား ဒါနပေးကာ နောက်ပိုင်းတွင် မိသားစုနှင့် ပြန်လည်ညီညွတ်ပြီး၊ နတ်ယာဉ်ဖြင့် ဂေါရီ၏ လောကသို့ တက်ရောက်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလသရုတိအဖြစ်—ဤတီရ္ထ၌ ဥမာနှင့်အတူ မဟာဒေဝကို ရေချိုးပူဇော်သူတို့သည် စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ် အပြစ်များမှ လွတ်ကင်းမည်၊ ဒွိဇများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် မီးအလင်းပူဇော်ခြင်းက ရောဂါကို သက်သာစေမည်၊ ထို့ပြင် သစ်မွှေးအိုး၊ ဝိမာနပုံစံ၊ ခေါင်းလောင်း၊ ကလသ စသည့် ဒါနများက မြင့်မြတ်သော ကောင်းကင်ဘုံရလဒ်များကို ပေးမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 226
Vimaleśvara-Tīrtha Māhātmya (विमलेश्वरतीर्थमाहात्म्य) — The Glory of the Vimaleśvara Sacred Site
မာရ္ကဏ္ဍေယက တစ်ကရိုးသာအတွင်းရှိ “ဝိမလေရှ္ဝရ” ဟူသော ပုဏ္ဏတီရ္ထကို ဖော်ပြကာ အပြစ်အညစ်သန့်စင်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော ရဟန်းပူဇော်–သီလနည်းလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။ ထိုတီရ္ထ၏ အာနိသင်ကို ဥပမာဇာတ်လမ်းများဖြင့် ဆက်တိုက်ပြသသည်—အိန္ဒြာသည် တ္ဝஷ္ဍṛ၏သား တြိရှီရသကို သတ်ပြီးနောက် သန့်စင်လာသည်; တပဿီဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် တပဿဖြင့် တောက်ပ၍ အညစ်ကင်းစင်လာသည်; ဘာနုသည် အရုပ်ပျက်စေသော ရောဂါမှ တပဿနှင့် ရှိဝ၏ ကရုဏာကြောင့် ကုသခံရသည်; ဝိဘဏ္ဍက၏သားသည် လူမှုဆက်နွယ်မှုကြောင့် ဖြစ်သော အညစ်ကို သိမြင်ပြီး ရေဝါ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ ဇနီး ရှာန္တာနှင့်အတူ ၁၂ နှစ် စည်းကမ်းတကျ ကျင့်ကာ ကೃစ္ଛရ၊ စန္ဒြာယဏ စသည့် ဝ్రတများဖြင့် တြယမ္ဗကကို ပျော်ရွှင်စေ၍ “ဝိုင်မလျ” ကို ရရှိသည်။ ဒါရုဝန ဇာတ်လမ်းတွင်လည်း ရှာရ္ဝာဏီ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ရှိဝသည် နရမဒါ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ သန့်စင်သော အထိုင်အနေတစ်ခုကို တည်ထောင်ပြီး “ဝိမလေရှ္ဝရ” ဟူသော နာမသည် ကမ္ဘာကို ထောက်ပံ့ကာ ကောင်းကျိုးပေးသော တည်ရှိမှုဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာက တိလောတ္တမာကို ဖန်ဆင်းရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော သီလပျက်ကွက်မှုကို တိတ်ဆိတ်ခြင်း၊ သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်း၊ ရှိဝကို သတိရခြင်းနှင့် ဆုံရာ၌ ပူဇော်ခြင်းတို့ဖြင့် ဖြေရှင်းကာ သန့်စင်မှု ပြန်လည်ရရှိသည်။ အဆုံးတွင် ညွှန်ကြားချက်များကို ထည့်သွင်းထားသည်—ရေချိုး၍ ရှိဝပူဇော်လျှင် အပြစ်ပယ်ကာ ဘြဟ္မလောကသို့ မြှင့်တင်သည်; အဋ္ဌမီ၊ စတုရ္ဒသီနှင့် ပွဲနေ့များတွင် အစာရှောင်၍ ဒർശနပြုလျှင် စုဆောင်းလာသော ပါပကို စွန့်ပယ်ကာ ရှိဝ၏ နေရာသို့ ရောက်နိုင်သည်; စည်းကမ်းတကျ ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် ဘိုးဘွားအကြွေး လျော့ပါးသည်။ ထို့ပြင် ရွှေ၊ စပါး၊ အဝတ်အထည်၊ ထီး၊ ဖိနပ်၊ ကမဏ္ဍလု စသည့် ဒါနများနှင့် သီချင်း၊ အက၊ ပဋိဋ္ဌာန်ဖတ်ကြားခြင်းတို့ကို အားပေးကာ ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ခြင်းကို မင်းတို့၏ မဟာပုဏ္ဏအဖြစ် ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 227
Revā-Māhātmya and Narmadā-Yātrā Vidhi (Expiatory Rules and Yojana Measure)
ဤအধ্যာယသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်က ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းအား နర్మဒါ (ရေဝါ) မြစ်၏ အထူးသန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ဆွေးနွေးပြောကြားသည့် စကားဝိုင်းပုံစံဖြစ်သည်။ ရေဝါကို “မဟာဒေဝ၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ” နှင့် “မာဟေရှဝရီ ဂင်္ဂါ” (တောင်ဘက် ဂင်္ဂါ) ဟု ချီးမြှောက်ကာ မယုံကြည်ခြင်း၊ မလေးစားခြင်းတို့သည် ဝိညာဉ်ရေးအကျိုးကို လျော့ပါးစေကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ပူဇော်ပွဲနှင့် သာသနာရေးအကျိုးသည် śraddhā (ယုံကြည်သဒ္ဓါ) နှင့် śāstra အညွှန်းအတိုင်း စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးခြင်းပေါ် မူတည်ကြောင်း ရှင်းပြပြီး ဆန္ဒလိုက်၍ အလျင်အမြန် လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြသည်။ ယာထရာကျင့်ဝတ်အဖြစ် ဗြဟ္မစရိယ၊ အစားအသောက်ကန့်သတ်ခြင်း၊ သစ္စာပြောခြင်း၊ လိမ်လည်မှုရှောင်ခြင်း၊ နှိမ့်ချမှု၊ မကောင်းသောအဖော်အပေါင်းရှောင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထလုပ်ငန်းများဖြစ်သော ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ဒေဝတာပူဇော်ခြင်း၊ သင့်လျော်ရာတွင် śrāddha/ပိဏ္ဍ ပူဇော်ခြင်းနှင့် စွမ်းအားအလိုက် ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အပြစ်ဖြေစနစ်ကို အဆင့်လိုက် ချမှတ်ကာ ယာထရာအကွာအဝေး (အထူးသဖြင့် ၂၄ ယောဇနာ) ကို kṛcchra အမျိုးအစားအကျိုးနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး ဆုံမှတ်များနှင့် အမည်ကြီးသန့်မြတ်ရာနေရာများတွင် အကျိုးတိုးမြှင့်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် aṅgula, vitasti, hasta, dhanu, krośa, yojana စသည့် ရိုးရာအတိုင်းအတာများကို သတ်မှတ်ကာ မြစ်များကို အကျယ်အဝန်းအလိုက် အဆင့်ခွဲ၍ ရေဝါယာထရာဖြင့် သန့်စင်ခြင်းကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ရမည်ဟု အားပေးသည်။
Adhyaya 228
परार्थतीर्थयात्राफलनिर्णयः | Determining the Merit of Pilgrimage Performed for Another
အခန်း ၂၂၈ တွင် ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်အား “အခြားသူ၏ အကျိုးအတွက်” (parārtha) ပြုလုပ်သော တီရ္ထယာထရာ (tīrtha-yātrā) ၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို မည်သို့ တိုင်းတာသတ်မှတ်ရမည်ကို မေးမြန်းသည်။ ရှင်တော်က ဓမ္မကို ကိုယ်တိုင်ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အင်အားမလုံလောက်သော် သင့်တော်သော လူမျိုးတူ/အဆင့်တူ (savarṇa) သို့မဟုတ် နီးစပ်သော ဆွေမျိုးတို့အား ကိုယ်စားပြု ဆောင်ရွက်စေခြင်းကို ခွင့်ပြုသော်လည်း မသင့်လျော်သော ကိုယ်စားပြုမှုသည် အကျိုးကို လျော့နည်းစေကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်စားပြု ယာထရာနှင့် မတော်တဆ ယာထရာတို့၏ ကုသိုလ်ကို အချိုးအစားဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ပြီး၊ “ယာထရာပြည့်စုံမှု” နှင့် “ရေချိုးခြင်းသာ” ရရှိသော အကျိုးကို သီးခြားဖော်ပြသည်။ အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူများအဖြစ် မိဘ၊ အကြီးအကဲ၊ ဆရာ၊ နှင့် တိုးချဲ့ဆွေမျိုးများကို စာရင်းပြုကာ ဆက်နွယ်မှုနီးစပ်မှုအလိုက် ကုသိုလ်ဝေစုကို ခွဲဝေထားသည် (မိဘအတွက် အများဆုံး၊ ဝေးသောဆွေမျိုးအတွက် လျော့နည်း)။ အဆုံးတွင် ရာသီအလိုက် မြစ်များကို “rajāsvalā” (ပူဇော်ရေးအကန့်အသတ်ရှိ) ဟု သတ်မှတ်သည့် အချိန်များနှင့် ထူးခြားသော ချန်လှပ်ချက်များကို ဖော်ပြကာ ရေသက်ဆိုင်ရာ ကာလသတ်မှတ်မှု၏ အရေးပါမှုကို ပြသသည်။
Adhyaya 229
नर्मदाचरितश्रवणफलप्रशंसा | Praise of the Fruits of Hearing the Narmadā Narrative
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်က “ရာဇန်/ဘူပါလ” ဟု ခေါ်သော မင်းကြီးအား နိဂုံးချုပ်သဘောရှိသော သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောကြားချက်ကို ပြုလုပ်သည်။ ဒေဝသဘင်၌ ပြောကြားခဲ့၍ သီဝကို ပျော်ရွှင်စေသော ပုရာဏကထာကို ယခု အကျဉ်းချုပ်အဖြစ် လက်ဆင့်ကမ်းပေးပြီးကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် နရ္မဒါ (ရေဝါ) မြစ်တစ်လျှောက် အစ၊ အလယ်၊ အဆုံး အနှံ့၌ တီရ္ထများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှိကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ ထို့ပြင် ဖလသြရုတိအဖြစ် နရ္မဒါ-ചരിതကို နားထောင်ခြင်းသည် ဝေဒပညာ အကျယ်တဝင့် ရွတ်ဖတ်ခြင်းနှင့် ကြီးမားသော ယဇ္ဍာများထက် ပိုမိုသော ကုသိုလ်ရကြောင်း၊ တီရ္ထများစွာ၌ ရေချိုးသကဲ့သို့ အကျိုးတူကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သီဝ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်ခြင်း၊ ရုဒ္ရ၏ အစေခံများနှင့် ပေါင်းသင်းရခြင်း စသည့် မောက္ခအကျိုးကိုလည်း ဆိုပြီး၊ မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ ချီးမွမ်းခြင်း၊ နားထောင်ခြင်းသာဖြင့်ပင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းကြောင်း အလေးပေးသည်။ လူမှု-ကျင့်ဝတ်အလွှာအဖြစ် ဝဏ္ဏများအလိုက်၊ မိန်းမများအတွက်ပါ အကျိုးများကို ချိတ်ဆက်ဖော်ပြပြီး၊ ပြင်းထန်သော အပြစ်များတောင် နရ္မဒါ မာဟာတ္မယကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် သန့်စင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပူဇော်သက္ကာများဖြင့် ဝတ်ပြုရန်၊ စာကို ရေးသား၍ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သို့ လှူဒါန်းခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ချီးမွမ်းပြီး၊ ရေဝါ/နရ္မဒါကို ကမ္ဘာသန့်စင်သူ၊ ဓမ္မပေးသူဟု ချီးမြှောက်ကာ အလုံးစုံကောင်းကျိုးအတွက် မင်္ဂလာဆုတောင်းဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 230
Revā-Tīrthāvalī-Prastāvaḥ (Introduction to the Catalogue of Revā Tīrthas)
အဓ್ಯಾಯ ၂၃၀ သည် တီရ္ထစာရင်းကြီးတစ်ခုအတွက် အစပြုမိတ်ဆက်နှင့် အကျဉ်းချုပ်ညွှန်းကိန်းဖြစ်သည်။ စူတသည် မာရ္ကဏ္ဍေယ၏ ဟောပြောချက်ဟု သတ်မှတ်ထားသည့် အကြောင်းကို ဆက်လက်ပို့ဆောင်ကာ ယခင်ဇာတ်ကြောင်းကို အဆုံးသတ်ပြီး ရေဝါ-မာဟာတ္မယ (နမ္မဒါ၏ ဂုဏ်တော်) ကို အနှစ်သာရအဖြစ် ပြောပြီးသားဟု ထားကာ၊ အိုံကာရမှ စတင်မည့် မင်္ဂလာ “တီရ္ထာဝလီ” ကို ကြေညာသည်။ အစတွင် သောမ၊ မဟေရှ၊ ဗြဟ္မာ၊ အချျုတ၊ စရஸဝတီ၊ ဂဏေရှ၊ ဒေဝီတို့အား ဂါရဝပြု ဆုတောင်းကာ၊ သန့်စင်ပေးသော ဒေဝီနမ္မဒါအား နမஸ္ကာရပြုသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထအမည်များ၊ ဆင်္ဂမ (မြစ်ဆုံရာ) များ၊ အာဝရ္တနေရာများ၊ လင်္ဂတည်ရာများ၊ သန့်ရှင်းသော တောအုပ်/အာရှရမ်များကို အလျင်အမြန် စုစည်းဖော်ပြပြီး လမ်းညွှန်စာရင်းသဘောဖြစ်ကာ ရှည်လျားသော ဇာတ်လမ်းမဟုတ်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖတ်ရွတ်နည်းနှင့် ဖလရှရုတိကို ဖော်ပြသည်။ ဤတီရ္ထာဝလီကို သီလဝါသူတို့၏ အကျိုးအတွက် ရေးသားထားပြီး၊ နေ့စဉ်/လစဉ်/ရာသီစဉ်/နှစ်စဉ် စုဆောင်းလာသော အပြစ်များကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ရှရဒ္ဓ (ဘိုးဘွားပူဇော်) နှင့် ပူဇာတွင်လည်း ထိရောက်ကာ မိသားစုတစ်လျှောက် သန့်စင်ကောင်းကျိုးရပြီး အရေးကြီးသော ရိတုအခမ်းအနားများနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏာရရှိမည်ဟု ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 231
Revātīrtha-stabaka-nirdeśaḥ (Enumeration of Tīrtha Clusters on the Revā)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် စာရင်းပြုသဘောရှိသော နည်းပညာဆန်သည့် အကြောင်းအရာဖြစ်ပြီး၊ စူတာက မာရကဏ္ဍေယ၏ ပာရ္ထအား ပေးသော အကျဉ်းချုပ်ညွှန်ကြားချက်ကို ပြန်လည်တင်ပြသည်။ အဓိကမှာ ရေဝါ (နర్మဒါ) မြစ်၏ နှစ်ဖက်ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ ဘုရားဖူးနေရာများကို အစုအဖွဲ့လိုက် ခေါ်သော «တီရ္ထ-စတဗက» များကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အစတွင် ရေဝါကို «ကလ္ပလတာ» (ဆန္ဒပြည့်ပင်) ဟု ချီးမွမ်းကာ၊ ၎င်း၏ ပန်းများသည် တီရ္ထများဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အိုံကာရတီရ္ထမှ အနောက်ဘက်သမုဒ္ဒရာအထိ စင်္ဂမ (ရေစုံဆုံရာ) များ၏ အရေအတွက်ကို စနစ်တကျတွက်ချက်ကာ မြောက်ကမ်း/တောင်ကမ်း အလိုက် ခွဲခြားပြသည်။ ရေဝါနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာကို အထွတ်အမြတ်အဖြစ် ထင်ရှားစွာ ချီးမြှောက်သည်။ ထို့ပြင် သိရှိထားသော တီရ္ထ ၄၀၀ အပါအဝင် စုစုပေါင်းအရေအတွက်များကို ဖော်ပြပြီး၊ သေဝတအမျိုးအစားနှင့် တည်ထောင်ပုံအလိုက်—အထူးသဖြင့် ရှိုင်ဝအစုကြီးများနှင့်အတူ ဝိုင်ရှ္ဏဝ၊ ဗြာဟ္မ၊ ရှာက္တ အစုများ—ဟု ခွဲခြားတင်ပြသည်။ နောက်တစ်ဆင့် စာရင်းညွှန်းတွင် စင်္ဂမ၊ တောအုပ်၊ ရွာ၊ နာမည်ကြီး ဘုရားကျောင်းများ၌ ဖုံးကွယ်တီရ္ထနှင့် ထင်ရှားတီရ္ထ အရေအတွက်ကို ရာချီမှ လက္ခ၊ ကိုဋိအထိ သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ ကပိလာ-စင်္ဂမ၊ အရှိုကဝနိကာ၊ ရှုကလတီရ္ထ၊ မဟီෂ္မတီ၊ လုင်ကေရှ္ဝရ၊ ဝိုင်ဒျနာထ၊ ဝျာသဒွီပ၊ ကရဉ္ဇာ-စင်္ဂမ၊ ဓူတပါပ၊ စကန္ဒတီရ္ထ စသည့် နာမည်များကို ထည့်သွင်းကာ၊ အဆုံးတွင် အပြည့်အစုံကို မကုန်နိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 232
रेवामाहात्म्य-समापनम् (Conclusion of the Revā/Narmadā Māhātmya and Phalaśruti)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် အဝန္တိခဏ္ဍအတွင်း ရေဝါ/နర్మဒါ မဟာတ္မ្យ၏ အဆုံးသတ်ကို တရားဝင်ကြေညာသည်။ စူတသည် ဗြာဟ္မဏပရိသတ်အား မာရ္ကဏ္ဍေယက ပဏ္ဍု၏သားထံ မူလက သင်ကြားခဲ့သကဲ့သို့ ရေဝါမဟာတ္မ្យကို ယခု ပြန်လည်ဟောကြားပြီး တီရ္ထအစုအဝေးများကို အစဉ်လိုက် ဖော်ပြပြီးကြောင်း ဆိုသည်။ ရေဝါ၏ ရေတော်နှင့် ပုံပြင်တော်သည် အလွန်သန့်ရှင်း၍ အပြစ်ပယ်ဖျက်နိုင်စွမ်းကြီးကြောင်း အထူးချီးမွမ်းကာ၊ ရေဝါမြစ်ကို လောကအကျိုးအတွက် တည်ထောင်ထားသော ရှိဝ၏ သက်ရောက်ထွက်ပေါ်မှုဟု ဖော်ပြသည်။ ကလိယုဂတွင် ရေဝါကို သတိရခြင်း၊ ဖတ်ရွတ်/နားထောင်ခြင်း၊ ဝန်ဆောင်ပူဇော်ခြင်းတို့သည် အထူးအာနိသင်ရှိကြောင်း အလေးပေးသည်။ ထို့နောက် ဖလश्रုတိတွင်—နားထောင်ခြင်း သို့ ဖတ်ရွတ်ခြင်းသည် ဝေဒပညာလေ့လာမှုနှင့် ရှည်လျားယဇ္ဉများထက် ပိုမိုအကျိုးရှိပြီး၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ပရယာဂ၊ ဝါရာဏသီ စသည့် နာမည်ကြီးတီရ္ထများ၏ ပုဏ္ဏာနှင့်တူကြောင်း ဆိုသည်။ စာအုပ်ကို အိမ်တွင် ထိန်းသိမ်းကာ ဖတ်သူနှင့် စာအုပ်ကို ပူဇော်လှူဒါန်း၍ ဂုဏ်ပြုရန်လည်း ညွှန်ကြားပြီး၊ လောကီစည်းစိမ်၊ လူမှုအေးချမ်းရေးနှင့် သေပြီးနောက် ရှိဝလောကနီးစပ်မှုကို ကတိပေးသည်။ အပြစ်ကြီးများပင် ဆက်တိုက်နားထောင်ခြင်းဖြင့် လျော့ပါးနိုင်ကြောင်း ပြောပြီး၊ အဆုံးတွင် ရှိဝမှ ဝါယုသို့၊ ထို့နောက် ရှင်ရသီများသို့၊ ယခု စူတ၏ ဟောကြားမှုဖြင့် ဆက်လက်လာသော သင်ကြားဆက်စပ်မှုကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
FAQs about Reva Khanda
The section emphasizes the glory of the Revā/Narmadā as a purifying sacred presence whose banks and waters are treated as tīrtha-space, integrating hymn, doctrine, and pilgrimage cartography.
The discourse repeatedly frames Revā’s waters and riverbanks as instruments of removing dūrīta (moral and ritual impurity), presenting bathing, remembrance, and reverential approach as merit-generating ethical guidelines.
Chapter 1 introduces the inquiry into Revā’s location and Rudra-linked origin (śrī-rudra-sambhavā), setting up subsequent tīrtha narratives; it also embeds a meta-legend on Purāṇic authority and compilation attributed to Vyāsa and earlier divine transmission.