
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိက ယုဓိဋ္ဌိရအား ရေဝါ (နာမဒါ) မြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာတွင် ကရိုးရှာ တစ်ကရိုးရှာအတွင်း တည်ရှိသော အထူးမြတ် တီရ္ထ “ကိုဋီဤශ්ဝရ” ကို ဖော်ပြသည်။ ဤနေရာ၌ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း (snāna)၊ ဒါန (dāna)၊ မန္တရားတော်ရွတ်ဖတ်ခြင်း (japa)၊ ဟောမ (homa)၊ ပူဇော်အာရ္ချနာ (arcana) တို့ကို ပြုလုပ်လျှင် အကျိုးကောင်းသည် “ကိုဋီဂုဏ” ဟု အဆပေါင်းများစွာ တိုးပွားကြောင်း သင်္ခန်းက ဆိုသည်။ ရေဝါ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၏ အံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရှုရန် ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ရှိများ၊ စိဒ္ဓများ၊ စာရဏများ စုဝေးလာကြသည်ဟု ကမ္ဘာလောက-ဘုရားဖူးပတ်ဝန်းကျင်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် မိမိသဒ္ဓါအတိုင်း သီဝ (Śiva) ကို “ကိုဋီဤශ්ဝရ” အဖြစ် တည်ထောင်ပူဇော်ရ며 ဘိလ္ဝရွက်၊ အာရကပန်း၊ ရာသီအလိုက် ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ ဓတ္တူရာ၊ ကုရှမြက် စသည့် သတ်မှတ်ထားသော ပစ္စည်းများနှင့် မန္တရားဖြင့် အုပစာရများ၊ နံ့သာ၊ မီးအလင်း၊ နိုင်ဝေဒျ (naivedya) တို့ကို ဆက်ကပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဤတီရ္ထနှင့် ဆက်နွယ်သော ခရီးသွားများနှင့် တပသီများသည် ပိတೃလောက၊ ဒေဝလောက စသည့် မြင့်မြတ်သော လောကများသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ကတိပြုထားသည်။ ပေါုရှ လဆုတ် အဋ္ဌမီ (Pauṣa kṛṣṇa aṣṭamī) ကို အထူးသင့်တော်သော ပူဇော်နေ့ဟု ဖော်ပြပြီး၊ စတုရ္ဒသီနှင့် အဋ္ဌမီ တို့တွင်လည်း သင့်တော်သော ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့်အတူ ပုံမှန်ဝတ်ပြုရန် ညွှန်ကြားထားသည်။
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततः क्रोशान्तरे पार्थ तीर्थं कोटीश्वरं परम् । यत्र स्नानं च दानं च जपहोमार्चनादिकम् । भक्त्या कृतं नरैस्तत्र सर्वं कोटिगुणं भवेत्
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– အို ပါရ္ထ! ထို့နောက် ကရိုးရှ တစ်ကရိုးရှ အကွာ၌ ကိုဋီရှ္ဝရ ဟူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ဇပ၊ ဟိုးမ၊ အာရ္ချန စသည့် အကျင့်များကို ဘက္တိဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် အားလုံးသည် ကိုဋီဆတိုး ဖလဖြစ်လာသည်။
Verse 2
तत्र देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । जलधिं प्रतिगच्छन्ति नर्मदां वीक्षितुं किल
ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားများသည် ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့်အတူ ရှိသီများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် စာရဏများပါ—ဟုဆိုကြသကဲ့သို့—နရ္မဒါမြစ်ကို မြင်ဖူးရန်သာ ပင်လယ်အထိ သွားရောက်ကြသည်။
Verse 3
मिलिताः कोटिशो राजन्रेवासागरसङ्गमे । विनोदमतुलं दृष्ट्वा रेवार्णवसमागमे
အို မင်းကြီး၊ ရေဝါမြစ်နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ လူအများက ကောဋိကောဋိ စုဝေးကြ၏။ ရေဝါသည် ပင်လယ်နှင့် ပေါင်းဆုံသည့် အတုမရှိသော အံ့ဩဖွယ်ကို မြင်၍ ရွှင်လန်းကြ၏။
Verse 4
स्नात्वा शिवं च संस्थाप्य पूजयित्वा महेश्वरम् । कोटीश्वराभिधानं तु स्वस्वभक्त्या विधानतः
ရေချိုးသန့်စင်ပြီးနောက်၊ ရှိဝကို ပရတိဋ္ဌာနာပြု၍ တင်မြှောက်ကာ၊ မဟေရှဝရကို ပူဇော်လျက်—ထို့နောက် အခမ်းအနားနည်းလမ်းအတိုင်း၊ မိမိမိမိ၏ ဘက္တိအတိုင်း၊ ထိုဘုရားကို ‘ကိုဋီဣရှဝရ’ ဟူသော နာမဖြင့် ချီးမြှောက်ပူဇော်ကြ၏။
Verse 5
कोटीतीर्थे परां सिद्धिं सम्प्राप्ताः सर्वतोषणात् । तेन तत्पुण्यमतुलं सर्वतीर्थेषु चोत्तमम्
ကိုဋီတီရ္ထ၌ ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ဘုရားကို အပြည့်အဝ ပျော်ရွှင်တော်မူစေရာမှ သူတို့သည် အမြင့်ဆုံး စိဒ္ဓိကို ရရှိကြ၏။ ထို့ကြောင့် ထိုနေရာ၏ ပုဏ္ဏသည် အတုမရှိဘဲ တီရ္ထအားလုံးအနက် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။
Verse 6
तत्र तीर्थे तु यत्किंचिच्छुभं वा यदि वाशुभम् । क्रियते नृपशार्दूल सर्वं कोटिगुणं भवेत्
ထိုတီရ္ထ၌၊ အို မင်းတို့အနက် ကျားသဖွယ် မင်းမြတ်၊ မည်သည့်အရာကိုမဆို—ကောင်းသည်ဖြစ်စေ မကောင်းသည်ဖြစ်စေ—အားလုံးသည် ကောဋိဆတန်ဖိုးအထိ တိုးပွားသွား၏။
Verse 7
तत्र तीर्थे तु मार्गस्था ये केचिदृषिसत्तमाः । सिद्धामृतपदं यान्ति पितृलोकं तथोत्तमम्
ထိုတီရ္ထ၌ လမ်းခရီးပေါ်၌သာ ရှိနေသော ရှိသီအထွတ်အမြတ် အချို့ပင်လျှင် စိဒ္ဓတို့၏ အမရအဆင့်သို့ ရောက်ကြပြီး၊ ထို့အတူ အမြတ်ဆုံး ပိတೃလောကသို့လည်း ရောက်ကြ၏။
Verse 8
उत्तरे नर्मदातीरे दक्षिणे चाश्रिताश्च ये । देवलोकं गतास्तत्र इति मे निश्चिता मतिः
နရမဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် နေထိုင်သူတို့နှင့် တောင်ဘက်ကမ်းကိုလည်း ခိုလှုံသူတို့—ထိုသူတို့သည် ဒေဝလောက (နတ်ဘုံ) သို့ ရောက်ကြသည်ဟု ငါ၏ အတည်ပြုယုံကြည်ချက် ဖြစ်၏။
Verse 9
बिल्वार्कपुष्पैर्धत्तूरकुशकाशप्रसूनकैः । ऋतूद्भवैस्तथान्यैश्च पूजयित्वा महेश्वरम्
ဘိလွာနှင့် အာရက ပန်းများ၊ ဓတ္တူရာ၊ ကုရှနှင့် ကာရှ ပန်းများ၊ ထို့ပြင် ရာသီကာလမှ ပေါက်ဖွားသော အခြားပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် မဟေရှဝရကို ပူဇော်လျက်—
Verse 10
नानोपचारैर्विधिवन्मन्त्रपूर्वं युधिष्ठिर । धूपदीपार्धनैवेद्यैस्तोषयित्वा च धूर्जटिम्
အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ စည်းကမ်းတကျ မန္တရပူရဝဖြင့် အမျိုးမျိုးသော ပူဇော်နည်းလမ်းများကို ဆောင်ရွက်ကာ၊ ဓူပ၊ မီးတိုင်၊ အရဃျ နှင့် နైవေဒျတို့ဖြင့် ဓူရ္ဇဋိ (ရှီဝ) ကို ပျော်ရွှင်စေပြီး—
Verse 11
शिवलोकमवाप्नोति यावदिन्द्राश्चतुर्दश । पौषकृष्णाष्टमीयोगे विशेषः पूजने स्मृतः
သူသည် အင်ဒြာ ဆယ့်လေးပါး တည်ရှိသမျှကာလတိုင်အောင် ရှီဝလောကကို ရောက်၏; ထို့ပြင် ပေါုရှလ၏ ကృష్ణပက္ခ အဋ္ဌမီ ယောဂ၌ ပြုသော ပူဇော်မှုသည် အထူးထူးကဲကဲ အကျိုးရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Verse 12
नित्यं च नृपतिश्रेष्ठ चतुर्दश्यष्टमीषु च । शिवमभ्यर्च्य विप्रांश्च भोजयेद्भक्तितो वरान्
ထို့ပြင် အို မင်းမြတ်ကြီး၊ နေ့စဉ်—အထူးသဖြင့် စတုရ္ဒသီနှင့် အဋ္ဌမီနေ့များတွင်—ရှီဝကို အဘျာဉ္စနာပြုပြီး၊ ဘက္တိဖြင့် မြတ်သော ဗြာဟ္မဏတို့ကို အစာကျွေးလှူရမည်။