
အধ্যာယ ၁၉ သည် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှင်တော်၏ ကိုယ်တိုင်သက်သေခံပြောကြားမှုဖြင့် ဘာသာရေးအဓိပ္ပါယ်ရှိသော အပိုင်းနှစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ (၁) ပရလယကာလ «ဧကာရ္ဏဝ» တွင် ကမ္ဘာလုံးသည် ရေတစ်ပင်လယ်တည်းသာ ကျန်ရှိသည့်အခါ ရှင်တော်သည် အားကုန်၍ သေမတတ်ဖြစ်နေစဉ် ရေပေါ်တွင် လင်းလက်တောက်ပသော နွားတစ်ကောင်ကို တွေ့ရသည်။ နွားသည် မဟာဒေဝ၏ ကရုဏာကြောင့် သေခြင်းမဖြစ်နိုင်ဟု အားပေးကာ အမြီးကို ကိုင်ထားရန်ညွှန်ကြားပြီး၊ ဗိမာန်တော်နို့ကို ပေးသဖြင့် ဆာလောင်ခြင်း၊ ရေငတ်ခြင်း ပျောက်ကင်းကာ အံ့ဩဖွယ် အားအင်ပြန်လည်ရရှိသည်။ ထိုနွားသည် ရုဒ္ရက ပုဏ္ဏားကို ကယ်တင်ရန် စေလွှတ်သော နာမဒာမြစ်တော်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ကာ မြစ်တော်ကို သက်ရှိကယ်တင်ရှင်နှင့် ရှိုင်ဝကရုဏာ၏ ယာဉ်တော်အဖြစ် တည်ထောင်ပေးသည်။ (၂) ထို့နောက် ကမ္ဘာဖွဲ့စည်းပုံမြင်ကွင်းသို့ ပြောင်းလဲကာ ရေထဲတွင် အုမာနှင့် ကမ္ဘာ့သက္တိတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော အမြင့်မြတ်သခင်ကို မြင်ရသည်။ သခင်သည် နိုးထလာပြီး ဝရာဟာရုပ်ကို ခံယူကာ ရေထဲသို့ မြုပ်နေသော မြေကြီးကို ပြန်လည်ထုတ်ယူသည်။ စာတမ်းသည် အမြင့်ဆုံးအဓိပ္ပါယ်တွင် ရုဒ္ရ/ဟရီ/ဖန်ဆင်းရေးအာဏာတို့ မကွာခြားကြောင်း ဖော်ပြ၍ ခွဲခြားသဘောထားဖြင့် ရန်လိုမပြုရန် သတိပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် နေ့စဉ် ဖတ်ရှု/နားထောင်ပါက သန့်စင်ကာ သေပြီးနောက် ကောင်းမွန်သော ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ အကျိုးရလဒ်များသို့ ရောက်စေမည်ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततस्त्वेकार्णवे तस्मिन्मुमूर्षुरहमातुरः । काकूच्छ्वासस्तरंस्तोयं बाहुभ्यां नृपसत्तम
သီရိမာရကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက မိန့်ကြားသည်– ထို့နောက် ထိုတစ်ခုတည်းသော မဟာသမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ ငါသည် ဝေဒနာကြီး၍ သေမည့်အနီးကပ်နေကာ ရေပေါ်တွင် မျောလျက်—အသက်ရှူမဝ၊ တောင်းပန်ငိုယိုလျက်၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ရေကူးနေခဲ့သည်၊ အို မင်းမြတ်တော်။
Verse 2
शृणोम्यर्णवमध्यस्थो निःशब्दस्तिमिते तदा । अम्भोरवमनौपम्यं दिशो दश विनादिनम्
ထို့နောက် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ တည်နေစဉ် အချိန်นั้น တိတ်ဆိတ်၍ ငြိမ်သက်နေ하였다။ ထိုအခါ ရေ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဟုန်းဟုန်းမြည်သံကို ကြားရပြီး ဒిశာဆယ်ပါးလုံးသို့ ပဲ့တင်ထပ်လျက်ရှိ하였다။
Verse 3
हंसकुदेन्दुसंकाशां हारगोक्षीरपाण्डुराम् । नानारत्नविचित्राङ्गीं स्वर्णशृङ्गां मनोरमाम्
ငါသည် နွားတစ်ကောင်ကို မြင်ရသည်—ဟံသာ၊ ကုန္ဒပန်းနှင့် လပြည့်ကဲ့သို့ တောက်ပ၍၊ လည်ဆွဲနှင့် နို့ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးသည်။ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ရတနာမျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး၊ ချိုများသည် ရွှေရောင်—အလွန်လှပစွာ မြင်ရသည်။
Verse 4
सुरैः प्रवालकमयैर्लाङ्गुलध्वजशोभिताम् । प्रलम्बघोणां नर्दन्तीं खुरैरर्णवगाहिनीम्
နတ်တို့နှင့်တော်သော ပုလဲပန်းကန်ကဲ့သို့သော ပရဝါလအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ၊ အမြီးနှင့် အလံတော်ဖြင့်လည်း တင့်တယ်လှပ၏။ နှာခေါင်းရှည်၍ ဟိန်းဟောက်သံထွက်ကာ၊ ခြေခွာများဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာကို လျှောက်လှမ်းကူးဖြတ်လေ၏။
Verse 5
गां ददर्शाहमुद्विग्नो मामेवाभिमुखीं स्थिताम् । किंकिणीजालमुक्ताभिः स्वर्णघण्टासमावृताम्
စိတ်လှုပ်ရှား၍ ငါမြင်သည်မှာ—နွားမသည် ငါ့ကိုသာ မျက်နှာမူကာ တစ်ယောက်တည်း ရပ်နေ၏။ ချင်ချင်မြည်သော ကင်ကဏီကြိုးများနှင့် ပုလဲကြိုးများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ရွှေခေါင်းလောင်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 6
तस्याश्चरणविक्षेपैः सर्वमेकार्णवं जलम् । विक्षिप्तफेनपुञ्जौघैर्नृत्यन्तीव समं ततः
သူမ၏ ခြေထောက်လှုပ်ရှားမှုမြန်ဆန်ခြင်းကြောင့် ရေအားလုံးသည် မဟာအရဏဝတစ်ခုတည်းကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။ ပက်လွင့်သွားသော ဖုံးအုပ်ဖျားဖျား ဖိုမ်အစုအဝေးများကြောင့် ရေသည် နေရာတိုင်းတွင် ကခုန်နေသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။
Verse 7
ररास सलिलोत्क्षेपैः क्षोभयन्ती महार्णवम् । सा मामाह महाभाग श्लक्ष्णगम्भीरया गिरा
ရေတက်ပက်လွှင့်မှုများဖြင့် မဟာသမုဒ္ဒရာကို လှုပ်ခတ်စေကာ သူမ ဟိန်းဟောက်လေ၏။ ထို့နောက် နူးညံ့သော်လည်း နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် ငါ့အား “ဟေ မဟာဘဂ…” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 8
मा भैषीर्वत्स वत्सेति मृत्युस्तव न विद्यते । महादेवप्रसादेन न मृत्युस्ते ममापि च
“မကြောက်ပါနှင့်၊ သားငယ်ရေ၊ သားငယ်ရေ။ သင်အတွက် သေခြင်းမရှိ။ မဟာဒေဝ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သင်အတွက် သေခြင်းမရှိ—ငါ့အတွက်လည်း မရှိပါ။”
Verse 9
ममाश्रयस्व लाङ्गूलं त्वामतस्तारयाम्यहम् । घोरादस्माद्भयाद्विप्र यावत्संप्लवते जगत्
ငါ၏အမြီးကို အားကိုးကာ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဆုပ်ကိုင်လော့; ထိုသို့ဖြင့် ငါသည် သင့်ကို ကမ်းတစ်ဖက်သို့ ကူးမြောက်စေမည်။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤကြောက်မက်ဖွယ် ဘေးမှ—ကမ္ဘာလုံး ပရလယရေကြီးဖြင့် လွှမ်းမိုးသည့်အထိ—ငါက သင့်ကို ကယ်တင်မည်။
Verse 10
क्षुत्तृषाप्रतिघातार्थं स्तनौ मे त्वं पिबस्व ह । पयोऽमृताश्रयं दिव्यं तत्पीत्वा निर्वृतो भव
ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကို တားဆီးရန် ငါ၏နို့အုံနှစ်ဖက်မှ နို့ရည်ကို သောက်လော့။ ဤသုခတိဗ္ဗနို့ရည်သည် အမృతကို အခြေခံထားသည်; သောက်ပြီးလျှင် စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ ပြည့်ဝတော်မူလော့။
Verse 11
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हर्षात्पीतो मया स्तनः । न क्षुत्तृषा पीतमात्रे स्तने मह्यं तदाभवत्
သူမ၏စကားကို ကြားသိပြီး စိတ်ပျော်ရွှင်မှုကြောင့် ငါသည် သူမ၏နို့အုံကို သောက်ခဲ့သည်။ သောက်သည့်ခဏတည်းက ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းတို့သည် ငါ့ကို မနှောင့်ယှက်တော့ပေ။
Verse 12
दिव्यं प्राणबलं जज्ञे समुद्रप्लवनक्षमम् । ततस्तां प्रत्युवाचेदं का त्वमेकार्णवीकृते
ငါ့အတွင်း၌ သက်ရှူသက်တမ်း၏ တိဗ္ဗအား (ပရာဏ) ပေါ်ထွန်းလာ၍ သမုဒ္ဒရာကိုပင် ကူးနိုင်စွမ်းရှိလာသည်။ ထို့နောက် ငါက သူမအား ပြန်မေးသည်—“အရာအားလုံး တစ်ခုတည်းသော ကောသမစ်သမုဒ္ဒရာဖြစ်သွားချိန်၌ သင်သည် မည်သူနည်း?”
Verse 13
भ्रमसे ब्रूहि तत्त्वेन विस्मयो मे महान्हृदि । भ्रमतोऽत्र ममार्तस्य मुमूर्षोः प्रहतस्य
အမှန်တကယ် ပြောပြပါ—ဤနေရာ၌ လှုပ်ရှားလှည့်လည်နေသူ သင်သည် မည်သူနည်း? ငါ့နှလုံး၌ အံ့ဩမှုကြီးမားစွာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ငါသည် ဤနေရာ၌ လှည့်လည်ရင်း ဒုက္ခရောက်၊ သေမင်းနီးကပ်၊ ထိခိုက်နှိပ်စက်ခံရ၍…
Verse 14
त्वं हि मे शरणं जाता भाग्यशेषेण सुव्रते
အို သစ္စာကတိမြတ်သော မိန်းမရေ၊ ကျွန်ုပ်၏ ကံကောင်းခြင်း၏ နောက်ဆုံးကျန်ရစ်သည့် အစိတ်အပိုင်းကြောင့် သင်သည် ကျွန်ုပ်၏ ခိုလှုံရာ ဖြစ်လာပြီ။
Verse 15
गौरुवाच । किमहं विस्मृता तुभ्यं विश्वरूपा महेश्वरी । नर्मदा धर्मदा न्ःणां स्वर्गशर्मबलप्रदा
ဂေါရီက မိန့်တော်မူသည်– “သင်သည် ကျွန်ုပ်ကို မေ့လျော့သလော။ ကျွန်ုပ်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသော မဟေရှွရီ—နർമဒါ ဖြစ်၏။ လူတို့အား ဓမ္မကို ပေးအပ်၍ ကောင်းကင်ဘုံ၏ ချမ်းသာနှင့် ထိုသို့ရောက်နိုင်သော အင်အားကို ပေးတော်မူ၏။”
Verse 16
दृष्ट्वा त्वां सीदमानं तु रुद्रेणाहं विसर्जिता । तं द्विजं तारयस्वार्ये मा प्राणांस्त्यजतां जले
သင်ကို နစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်၍ ရုဒြက ကျွန်ုပ်ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အို မြတ်နိုးဖွယ် မိန်းမရေ၊ ထို ဗြာဟ္မဏကို ကယ်တင်ပါ—ရေထဲတွင် အသက်မစွန့်စေပါနှင့်။
Verse 17
गोरूपेण विभोर्वाक्यात्त्वत्सकाशमिहागता । मा मृषावचनः शम्भुर्भवेदिति च सत्वरा
အရှင်၏ အမိန့်တော်အရ ကျွန်ုပ်သည် နွားရုပ်ကို ဆောင်၍ ဒီမှာ သင့်ထံသို့ အလျင်အမြန် လာရောက်ခဲ့သည်—ရှမ္ဘူ၏ စကားတော် မမှားမယွင်းစေရန်။
Verse 18
एवमुक्तस्तयाहं तु इन्द्रायुधनिभं शुभम् । लाङ्गूलमव्ययं ज्ञात्वा भुजाभ्यामवलम्बितः
သူမက ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် အင်္ဒြ၏ ဝဇ္ရကဲ့သို့ တောက်ပ၍ မပျက်မယွင်းသော မင်္ဂလာမြီးကို သိမြင်ကာ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် တင်းကျပ်စွာ ဆွဲကပ်ထားခဲ့သည်။
Verse 19
अध्याय
အခန်း (စာမူ/အပိုင်း ခွဲခြားသင်္ကေတ)။
Verse 20
ततो युगसहस्रान्तमहं कालं तया सह । व्यचरं वै तमोभूते सर्वतः सलिलावृते
ထို့နောက် ငါသည် သူမနှင့်အတူ ယုဂတစ်ထောင်နှင့်တူသော ကာလတစ်လျှောက် လှည့်လည်ခဲ့၏; လောကသည် အမှောင်ထဲသို့ နစ်မြုပ်၍ အရပ်ရပ်၌ ရေဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၏။
Verse 21
महार्णवे ततस्तस्मिन् भ्रमन्गोः पुच्छमाश्रितः । निर्वाते चान्धकारे च निरालोके निरामये
ထို့နောက် မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ ငါသည် နွား၏အမြီးကို အားထားကာ လှည့်လည်မျောပါ၍ လေမရှိသော အမှောင်ထဲတွင် နေထိုင်ခဲ့၏—အလင်းမဲ့၍ ဒုက္ခကင်း။
Verse 22
अकस्मात्सलिले तस्मिन्नतसीपुष्पसन्निभम् । विभिन्नांजनसङ्काशमाकाशमिव निर्मलम्
ရုတ်တရက် ထိုရေထဲ၌ အတစီပန်းကဲ့သို့ တစ်စုံတစ်ရာ ပေါ်ထွန်းလာ၏—ကောင်းကင်ကဲ့သို့ ကြည်လင်သန့်ရှင်း၍—ပြန့်ကျဲသွားသော ကာဇယ်မှုန့်ကဲ့သို့ အမဲရောင်သွင်ပြင်ရှိ၏။
Verse 23
नीलोत्पलदलश्यामं पीतवाससमव्ययम् । किरीटेनार्कवर्णेन विद्युद्विद्योतकारिणा
နီလာကြာပွင့်အရွက်ကဲ့သို့ မဲညို၍ မပျက်မယွင်းသော အဝါရောင်ဝတ်စုံကို ဆင်မြန်းကာ; နေရောင်အရောင် မကူဋ်ကို ဆောင်းထား၍ မိုးကြိုးကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေ၏—
Verse 24
भ्राजमानेन शिरसा खमिवात्यन्तरूपिणम् । कुण्डलोद्धष्टगल्लं तु हारोद्द्योतितवक्षसम्
ဦးခေါင်းတော်သည် တောက်ပလင်းလက်၍ ကောင်းကင်ကဲ့သို့ အလွန်လှပသောရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည်။ နားကွင်းတို့က ပါးကိုထိကာ၊ လည်ဆွဲ၏တောက်ပမှုကြောင့် ရင်ဘတ်တော်လည်း ထွန်းလင်းနေသည်။
Verse 25
जाम्बूनदमयैर्दिव्यैर्भूषणैरुपशोभितम् । नागोपधानशयनं सहस्रादित्यवर्चसम्
ဇမ္ဗူနဒ ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်သော ဒိဗ္ဗအလင်္ကာများဖြင့် တင့်တယ်လှပစွာ တန်ဆာဆင်ထားသည်။ နဂါးကို ခေါင်းအုံးအဖြစ်ထား၍ လဲလျောင်းကာ၊ နေတစ်ထောင်၏တောက်ပမှုကဲ့သို့ ရောင်ခြည်ထွန်းလင်းသည်။
Verse 26
अनेकबाहूरुधरं नैकवक्त्रं मनोरमम् । सुप्तमेकार्णवे वीरं सहस्राक्षशिरोधरम्
ကျွန်ုပ်သည် တစ်ခုတည်းသော ကောသမစ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း အိပ်စက်နေသော သူရဲကောင်းသခင်ကို မြင်ရသည်—မြင်ရသော် စိတ်ချမ်းသာဖွယ်။ လက်များစွာ၊ အင်အားကြီးသော ပေါင်တော်များရှိပြီး မျက်နှာများစွာရှိကာ၊ မျက်စိနှင့် ဦးခေါင်း ရာပေါင်းထောင်ပေါင်းကို ဆောင်ထားသည်။
Verse 27
जटाजूटेन महता स्फुरद्विद्युत्समार्चिषा । एकार्णवं जगत्सर्वं व्याप्य देवं व्यवस्थितम्
ကြီးမားသော ဇဋာဇူးဋာကို ဆောင်ထား၍ မိုးကြိုးလျှပ်စီးကဲ့သို့ တောက်ပသော ရောင်ခြည်ဖြင့် လင်းလက်နေသည်။ ထိုဒေဝတော်သည် တစ်ခုတည်းသော သမုဒ္ဒရာနှင့် စကြဝဠာတစ်လောကလုံးကို လွှမ်းခြုံကာ တည်မြဲစွာ စံထားသည်။
Verse 28
ग्रसित्वा शङ्करः सर्वं सदेवासुरमानवम् । प्रपश्याम्यहमीशानं सुप्तमेकार्णवे प्रभुम्
ရှင်ကရာ (Śaṅkara) သည် အရာအားလုံး—ဒေဝ၊ အဆုရ၊ လူသား—ကို မျိုသိမ်းပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် တစ်ခုတည်းသော ကောသမစ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း အိပ်စက်နေသော အရှင်အမြတ် ဣရှာန (Īśāna) ကို မြင်ရသည်။
Verse 29
सर्वव्यापिनमव्यक्तमनन्तं विश्वतोमुखम् । तस्य पादतलाभ्याशे स्वर्णकेयूरमण्डिताम्
ထိုအရှင်သည် အရာရာကိုလွှမ်းမိုးသော၊ မထင်ရှားသော၊ အဆုံးမရှိသော၊ အရပ်ရပ်သို့ မျက်နှာမူသော ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုအရှင်၏ ခြေဖဝါးအနီး၌ ငါသည် မယ်တော်ကို မြင်ရ၏—ရွှေကေယူးရ လက်ကောက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်လျက်။
Verse 30
विश्वरूपां महाभागां विश्वमायावधारिणीम् । श्रीमयीं ह्रीमयीं देवीं धीमयीं वाङ्मयीं शिवाम्
မယ်တော်သည် ဗိශ්ဝရူပါ၊ မဟာဘဂါ၊ လောက၏ မာယာကို ထမ်းဆောင်တော်မူသူ။ သြဇာတော် (Śrī) နှင့် သဒ္ဓါ-ရှက်ခိုး (Hrī) ပြည့်ဝသော—ပညာတော်ကိုယ်တိုင်၊ ဝါစတော်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော ဒေဝီ၊ ကရုဏာရှင် ရှိဝါတော်မူ၏။
Verse 31
सिद्धिं कीर्तिं रतिं ब्राह्मीं कालरात्रिमयोनिजाम् । तामेवाहं तदात्यन्तमीश्वरान्तिकमास्थिताम्
ငါသည် မယ်တော်ကို စိဒ္ဓိ၊ ကီရ္တိ၊ ရတိ၊ ဘြာဟ္မီ နှင့် ကာလရာတြီ—အယောနိဇာ၊ မမွေးဖွားသူ—ဟူ၍ပင် သိမှတ်၏။ ထိုအခါ မယ်တော်သည် အရှင်အီශ්ဝရ၏ အနီး၌ အပြည့်အဝ တည်ရှိနေသည်ကို ငါမြင်ရ၏။
Verse 32
अद्राक्षं चन्द्रवदनां धृतिं सर्वेश्वरीमुमाम्
ငါသည် လမုခ မယ်တော် အုမာကို မြင်ရ၏—သည်းခံတည်ကြည်မှု (Dhṛti) ကိုယ်တိုင်၊ အရာရာ၏ အမြင့်ဆုံး အရှင်မယ်တော်။
Verse 33
शान्तं प्रसुप्तं नवहेमवर्णमुमासहायं भगवन्तमीशम् । तमोवृतं पुण्यतमं वरिष्ठं प्रदक्षिणीकृत्य नमस्करोमि
အုမာနှင့်အတူရှိသော ဘဂဝန် အီရှကို—ငြိမ်းချမ်း၍ အိပ်စက်လျက်၊ ရွှေအသစ်ရောင်တောက်ပ—အမှောင်ဖုံးလွှမ်းနေသော်လည်း အလွန်ပုဏ္ဏမင်္ဂလာပြည့်ဝ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး—ပရဒက္ခိဏာပြုကာ ငါနမസ്കာရပြု၏။
Verse 34
ततः प्रसुप्तः सहसा विबुद्धो रात्रिक्षये देववरः स्वभावात् । विक्षोभयन् बाहुभिरर्णवाम्भो जगत्प्रणष्टं सलिले विमृश्य
ထို့နောက် ညအဆုံးသို့ရောက်သော်၊ ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ဘုရားသည် မိမိသဘာဝအတိုင်း ချက်ချင်းနိုးထလာ၏။ လက်တံတို့ဖြင့် သမုဒ္ဒရာရေကို လှုပ်ရှားကာ၊ ပရလယရေထဲသို့ ပျောက်ကွယ်သွားသော လောကကို စဉ်းစားဆင်ခြင်လေ၏။
Verse 35
किं कार्यमित्येव विचिन्तयित्वा वाराहरूपोऽभवदद्भुताङ्गः । महाघनाम्भोधरतुल्यवर्चाः प्रलम्बमालाम्बरनिष्कमाली
“ဘာကို လုပ်ရမည်နည်း” ဟု စဉ်းစားပြီးနောက်၊ အံ့ဩဖွယ် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများရှိသော ဝရာဟာရုပ်ကို ခံယူလေ၏။ သူ၏တောက်ပမှုသည် မည်းမှောင်ထူထဲသော မိုးတိမ်ကြီးကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ ရှည်လျားသော ပန်းမော်လီ၊ ဝတ်ရုံနှင့် ရွှေအလှဆင်များဖြင့် တင့်တယ်လေ၏။
Verse 36
सशङ्खचक्रासिधरः किरीटी सवेदवेदाङ्गमयो महात्मा । त्रैलोक्यनिर्माणकरः पुराणो देवत्रयीरूपधरश्च कार्ये
မကွတ်ဆောင်း၍ သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဓားကို ကိုင်ဆောင်သော ထိုမဟာအတ္တမ ဘုရားသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒအင်္ဂတို့၏ အနှစ်သာရတည်း။ သုံးလောကကို တည်ဆောက်သူ အာဒိပုရాణဘုရားသည် လုပ်ငန်းရှိသည့်အခါ ဒေဝသုံးပါး—ဗြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရုဒြ—၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကိုလည်း ခံယူတော်မူ၏။
Verse 37
स एव रुद्रः स जगज्जहार सृष्ट्यर्थमीशः प्रपितामहोऽभूत् । संरक्षणार्थं जगतः स एव हरिः सुचक्रासिगदाब्जपाणिः
ထိုဘုရားတော်တည်းဟူသော ရုဒြဖြစ်၍ လောကကို ပြန်လည်သိမ်းယူတော်မူ၏။ ဖန်ဆင်းခြင်းအတွက် အရှင်သည် ပရပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ဖြစ်တော်မူ၏။ လောကကို ကာကွယ်ရန်အတွက်လည်း ထိုဘုရားတော်တည်းဟူသော ဟရီဖြစ်၍ လက်တော်များတွင် တောက်ပသော စက္ကရ၊ ဓား၊ ဂဒါနှင့် ကြာပန်းကို ကိုင်ဆောင်တော်မူ၏။
Verse 38
तेषां विभागो न हि कर्तुमर्हो महात्मनामेकशरीरभाजाम् । मीमांसाहेत्वर्थविशेषतर्कैर्यस्तेषु कुर्यात्प्रविभेदमज्ञः
တစ်ခုတည်းသော အနှစ်သာရကို မျှဝေထားသော မဟာအတ္တမများအကြား ခွဲခြားမှု မပြုသင့်။ မီမాంసာ၊ အကြောင်းအရာ-အကျိုးအကြောင်းနှင့် အလွန်သေးငယ်သော တရားလက်တွေ့မဟုတ်သည့် တర్కများဖြင့် သူတို့အကြား ကွာခြားချက်ကို ဖန်တီးလိုသူသည် အဇ္ဈာနဖြစ်၏။
Verse 39
स याति घोरं नरकं क्रमेण विभागकृद्द्वेषमतिर्दुरात्मा । या यस्य भक्तिः स तयैव नूनं देहं त्यजन् स्वं ह्यमृतत्वमेति
ကွဲပြားမှုကိုဖန်တီး၍ အမုန်းတရား၌ စိတ်ကပ်နေသော မကောင်းသောစိတ်ရှိသူသည် အဆင့်ဆင့် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ သွားရ၏။ သို့သော် မည်သည့်ဒေဝတাকেမဆို စစ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သူသည် ထိုဘက္တိ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ခွာသည့်အခါ အမတत्वကို မလွဲမသွေ ရရှိ၏။
Verse 40
संमोहयन्मूर्तिभिरत्र लोकं स्रष्टा च गोप्ता क्षयकृत्स देवः । तस्मान्न मोहात्मकमाविशेत द्वेषं न कुर्यात्प्रविभिन्नमूर्तिः
ထိုဘုရားတစ်ပါးတည်းသည် မျိုးစုံသောရုပ်သဏ္ဌာန်များဖြင့် ဤလောကကို မောဟဖြစ်စေကာ ဖန်ဆင်းရှင်၊ ကာကွယ်ရှင်၊ ပျက်စီးစေသူအဖြစ် ထင်ရှား၏။ ထို့ကြောင့် မောဟသဘောထဲ မဝင်ရ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို တကယ်ခွဲခြားသည့်အရာဟု ထင်ကာ အမုန်းမပြုရ။
Verse 41
वाराहमीशानवरोऽप्यतोऽसौ रूपं समास्थाय जगद्विधाता । नष्टे त्रिलोकेऽर्णवतोयमग्ने विमार्गितोयौघमयेऽन्तरात्मा
ထို့ကြောင့် အီရှာနထက်ပင် အမြင့်မြတ်သော ထိုအရှင်သည် ကမ္ဘာလောကကို စီမံသတ်မှတ်သူအဖြစ် ဝရာဟ (ဝက်တော) ရုပ်ကို ခံယူ하였다။ သုံးလောက ပျက်စီး၍ သမုဒ္ဒရာရေလွှမ်းမိုးထဲ နစ်မြုပ်သွားသောအခါ အတွင်းအတ္တမန်သည် ပျောက်ဆုံးသမျှကို ပြန်လည်ရယူရန် ရေထုကြီးကို ရှာဖွေခဲ့၏။
Verse 42
भित्त्वार्णवं तोयमथान्तरस्थं विवेश पातालतलं क्षणेन । जले निमग्नां धरणीं समस्तां समस्पृशत्पङ्कजपत्रनेत्राम्
သမုဒ္ဒရာရေကို ခွဲဖောက်၍ အတွင်းနက်ရှိုင်းရာသို့ ဝင်ရောက်ကာ ခဏချင်းပင် ပာတာလအောက်ခြေသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ရေထဲနစ်မြုပ်နေသော မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို ထိတွေ့ခဲ့သည်—ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးလှပသော မြေကြီးကို။
Verse 43
विशीर्णशैलोपलशृङ्गकूटां वसुंधरां तां प्रलये प्रलीनाम् । दंष्ट्रैकया विष्णुरतुल्यसाहसः समुद्दधार स्वयमेव देवः
ပရလယ၌ လုံးဝလျောကွယ်သွားသော ထိုမြေကြီး၏ တောင်တန်း၊ ကျောက်တုံး၊ တောင်ထိပ်နှင့် ချောက်ကမ်းပါးတို့ ပျက်စီးကွဲကြေခဲ့သည်။ ထိုအခါ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သတ္တိရှိသည့် ဒေဝ ဝိෂ္ဏုသည် တစ်ချောင်းတည်းသော အံတံဖြင့် ကိုယ်တိုင်ပင် မြေကြီးကို မြှောက်တင်ခဲ့၏။
Verse 44
सा तस्य दंष्ट्राग्रविलम्बिताङ्गी कैलासशृङ्गाग्रगतेव ज्योत्स्ना । विभ्राजते साप्यसमानमूर्तिः शशाङ्कशृङ्गे च तडिद्विलग्ना
သူ၏ ဆင်စွယ်အဖျားတွင် ချိတ်လှဲနေသော မြေကြီးသည် ကိုင်လာသ တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် တည်နေသကဲ့သို့ လမင်းရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်하였다။ ထိုမတူညီသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိ မြေကြီးသည် လမင်း၏ ချိုပေါ်တွင် ကပ်နေသော မိုးကြိုးလျှပ်ကဲ့သို့လည်း တောက်ပနေ하였다။
Verse 45
तामुज्जहारार्णवतोयमग्नां करी निमग्नामिव हस्तिनीं हठात् । नावं विशीर्णामिव तोयमध्यादुदीर्णसत्त्वोऽनुपमप्रभावः
သမုဒ္ဒရာအနက်ထဲတွင် မြုပ်နေသော မြေကြီးကို သူသည် အားထုတ်ကာ ချက်ချင်း ဆွဲတင်လေ၏—ဆင်ကြီးက ဆင်မကို မြုပ်နေရာမှ ဆွဲတင်သကဲ့သို့။ အင်အားလှိုင်းထသည့် သတ္တိနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အာနုဘော်ဖြင့် ရေကြားမှ ပျက်စီးနေသော လှေကို ဆွဲထုတ်သကဲ့သို့ ထုတ်ယူလေ၏။
Verse 46
स तां समुत्तार्य महाजलौघात्समुद्रमार्यो व्यभजत्समस्तम् । महार्णवेष्वेव महार्णवाम्भो निक्षेपयामास पुनर्नदीषु
မဟာရေလှိုင်းကြီးထဲမှ မြေကြီးကို ကယ်တင်၍ ထိုအာရျသခင်သည် သမုဒ္ဒရာတစ်ခုလုံးကို ခွဲဝေစီမံကာ စနစ်တကျ ပြုလုပ်လေ၏။ ထို့နောက် မဟာပင်လယ်တို့၏ ရေကို မဟာပင်လယ်တို့ထဲသို့ ပြန်လည်ထားရှိပြီး နောက်တဖန် မြစ်များထဲသို့ စီးဆင်းစေ하였다။
Verse 47
शीर्णांश्च शैलान्स चकार भूयो द्वीपान्समस्तांश्च तथार्णवांश्च । शैलोपलैर्ये विचिताः समन्ताच्छिलोच्चयांस्तान्स चकार कल्पे
သူသည် ပျက်စီးကွဲပြားသွားသော တောင်တန်းများကို ထပ်မံဖန်ဆင်း၍၊ ထိုနည်းတူ ကျွန်းမြေများနှင့် သမုဒ္ဒရာများအားလုံးကိုလည်း ပြန်လည်တည်ဆောက်လေ၏။ တောင်ကျောက်များ အရပ်ရပ်တွင် ပြန့်ကျဲနေသော နေရာများကို ကလ္ပ၏ စီမံကိန်းအတွက် မြင့်မားသော ကျောက်တောင်စုများအဖြစ် ပြုလုပ်လေ၏။
Verse 48
अनेकरूपं प्रविभज्य देहं चकार देवेन्द्रगणान्समस्तान् । मुखाच्च वह्निर्मनसश्च चन्द्रश्चक्षोश्च सूर्यः सहसा बभूव
ကိုယ်ခန္ဓာကို အမျိုးမျိုးသော ရုပ်ပုံများအဖြစ် ခွဲဝေကာ သူသည် နတ်အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။ သူ၏ ပါးစပ်မှ အဂ္နိ (မီး) ပေါ်ထွန်း၍၊ စိတ်မှ လ (စန္ဒြ) ပေါ်ထွန်းကာ၊ မျက်စိမှ နေ (သူရိယ) သည် ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာ하였다။
Verse 49
जज्ञेऽथ तस्येश्वरयोगमूर्तेः प्रध्यायमानस्य सुरेन्द्रसङ्घः । वेदाश्च यज्ञाश्च तथैव वर्णास्तथा हि सर्वौषधयो रसाश्च
ထို့နောက် ယောဂအာဏာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော ထိုအရှင်သည် နက်ရှိုင်းသော သမာဓိတွင် စူးစိုက်သည့်အခါ ဒေဝတော်များ၏ အစုအဝေး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ဝေဒ၊ ယဇ္ဉ၊ ဝဏ္ဏာနှင့် ဆေးပင်အမျိုးမျိုးနှင့် ၎င်းတို့၏ အနှစ်သာရရသတို့လည်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 50
जगत्समस्तं मनसा बभूव यत्स्थावरं किंचिदिहाण्डजं वा । जरायुजं स्वेदजमुद्भिज्जं वा यत्किंचिदा कीटपिपीलकाद्यम्
ဤလောကအလုံးစုံသည် ထိုအရှင်၏ စိတ်တော်မှပင် ဖြစ်ပေါ်လာ၏—မရွေ့မလျားသောအရာများ၊ ဥမှမွေးဖွားသောအရာများ၊ သားအိမ်မှ၊ ချွေးမှ၊ အပင်ပေါက်မှ ဖြစ်သောအရာများ၊ ထို့ပြင် ပိုးကောင်၊ ပုရွက်ဆိတ် စသည့် အရာအားလုံးတိုင်အောင်။
Verse 51
ततो विजज्ञे मनसा क्षणेन अनेकरूपाः सहसा महेशा । चकार यन्मूर्तिभिरव्ययात्मा अष्टाभिराविश्य पुनः स तत्र
ထို့နောက် ခဏတစ်ခဏအတွင်း မဟေရှသည် စိတ်တော်ဖြင့် ပုံသဏ္ဌာန်အမျိုးမျိုးကို သိမြင်လေ၏။ မပျက်မယွင်းသော အတ္တမန်သည် မူရတိရှစ်ပါးကို ခံယူ၍ ထိုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ထိုနေရာ၌ပင် ပြန်လည် ပြည့်နှံ့တည်ရှိလေ၏။
Verse 52
लीलां चकाराथ समृद्धतेजा अतोऽत्र मे पश्यत एव विप्राः । तेषां मया दर्शनमेव सर्वं यावन्मुहूर्तात्समकारि भूप
ထို့နောက် တောက်ပသည့် အရှင်သည် ဒိဗ္ဗလီလာကို ပြုတော်မူ၏။ “ထို့ကြောင့် ဗိပ္ပရာတို့၊ ငါမြင်ခဲ့သမျှကို ဤနေရာ၌ ကြည့်ကြလော့; မုဟူရတတစ်ခုပမာဏအတွင်း အရာအားလုံးသည် ငါ့ရှေ့၌ ထင်ရှားလာခဲ့၏၊ အို မင်းကြီး” ဟု။
Verse 53
कृत्वा त्वशेषं किल लीलयैव स देवदेवो जगतां विधाता । सर्वत्रदृक्सर्वग एव देवो जगाम चादर्शनमादिकर्ता
ဤသို့ လီလာသာဖြင့် အရာအားလုံးကို ပြီးမြောက်စေပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ—လောကတို့၏ စီမံကိန်းရှင်—အရာအားလုံးကို မြင်တော်မူ၍ အရာအားလုံးသို့ သွားနိုင်သော အာဒိကရတားသည် နောက်တဖန် မျက်စိမြင်မှ ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။
Verse 54
यत्तन्मुहूर्तादिह नामरूपं तावत्प्रपश्यामि जगत्तथैव । द्वीपैः समुद्रैरभिसंवृतं हि नक्षत्रतारादिविमानकीर्णम्
ထို မုဟူရတမှစ၍ ဤနေရာ၌ လောကကို အမည်နှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်အတိုင်း အတိအကျ မြင်ရသည်—ကျွန်းကြီးများနှင့် သမုဒ္ဒရာများဖြင့် ဝန်းရံထားပြီး ကြယ်စုနက္ခတ်များအကြား တိဗ္ဗ ဝိမာန်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
Verse 55
वियत्पयोदग्रहचक्रचित्रं नानाविधैः प्राणिगणैर्वृतं च । तां वै न पश्यामि महानुभावां गोरूपिणीं सर्वसुरेश्वरीं च
ကောင်းကင်ကို မိုးတိမ်များ၊ ဂြိုဟ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ လှည့်ပတ်လမ်းကြောင်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်ကိုလည်း မြင်ရပြီး၊ အမျိုးမျိုးသော သတ္တဝါအစုအဝေးများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်ကိုလည်း မြင်ရသည်။ သို့သော် နွားရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော၊ ဒေဝတားအားလုံး၏ အမြင့်ဆုံး မဟာဒေဝီကိုတော့ မမြင်ရ။
Verse 56
क्व सांप्रतं सेति विचिन्त्य राजन्विभ्रान्तचित्तस्त्वभवं तदैव । दिशो विभागानवलोकयानृते पुनस्तां कथमीश्वराङ्गीम्
“အခု သူမ ဘယ်မှာလဲ” ဟု စဉ်းစားမိသော်၊ အို မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်၏ စိတ်သည် ချက်ချင်းပင် မူးဝေ၍ လမ်းလွဲသွားသည်။ အရပ်လေးမျက်နှာကို သေချာစွာ မကြည့်မိလျှင်၊ ထာဝရဘုရား၏ အင်္ဂါတစ်ပါးဖြစ်သော မြစ်ဒေဝီကို ပြန်လည် မည်သို့ မြင်နိုင်မည်နည်း။
Verse 57
पश्यामि तामत्र पुनश्च शुभ्रां महाभ्रनीलां शुचिशुभ्रतोयाम् । वृक्षैरनेकैरुपशोभिताङ्गीं गजैस्तुरङ्गैर्विहगैर्वृतां च
ထိုနေရာ၌ သူမကို ထပ်မံမြင်ရသည်—ဖြူစင်တောက်ပ၍ မိုးတိမ်ကြီးကဲ့သို့ အပြာနက်၊ ရေသည် သန့်ရှင်း၍ တောက်ပလင်းလက်။ သစ်ပင်များစွာက သူမ၏ ကိုယ်အင်္ဂါကို အလှဆင်ထားပြီး၊ ဆင်များ၊ မြင်းများနှင့် ငှက်အုပ်များက ဝန်းရံနေသည်။
Verse 58
यथा पुरातीरमुपेत्य देव्याः समास्थितश्चाप्यमरकण्टके तु । तथैव पश्यामि सुखोपविष्ट आत्मानमव्यग्रमवाप्तसौख्यम्
အရင်က ဒေဝီ၏ ကမ်းခြေသို့ ချဉ်းကပ်၍ ထိုနေရာ—အမရကာဏ္ဍက—၌ တည်နေခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ ယခုလည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို သက်သာစွာ ထိုင်နေသည်ဟု မြင်ရပြီး စိတ်မရှုပ်မယှက်၊ ကျေနပ်ချမ်းသာမှုကို ရရှိထားသည်။
Verse 59
तथैव पुण्या मलतोयवाहां दृष्ट्वा पुनः कल्पपरिक्षयेऽपि । अम्बामिवार्यामनुकम्पमानामक्षीणतोयां विरुजां विशोकः
ထိုနည်းတူပင်၊ အညစ်အကြေးကို ရေဖြင့် ဆေးကြောသယ်ဆောင်သွားသော သန့်ရှင်းမြတ်သော မြစ်တော်ကို ထပ်မံမြင်တွေ့ရသော်—ကလ္ပအဆုံးတိုင်အောင်ပင်—ကျွန်ုပ်သည် ဝမ်းနည်းမှုနှင့် ရောဂါကင်းစင်လာ၏။ အရိယမိခင်တော်ကဲ့သို့ ကရုဏာပြု၍၊ ရေတော်သည် မည်သည့်အခါမျှ မလျော့နည်း။
Verse 60
एवं महत्पुण्यतमं च कल्पं पठन्ति शृण्वन्ति च ये द्विजेन्द्राः । महावराहस्य महेश्वरस्य दिने दिने ते विमला भवन्ति
အို ဒွိဇေန္ဒြာတို့၊ ဤအလွန်ပုဏ္ဏမယ ကထာကို ရွတ်ဖတ်သူနှင့် နားထောင်သူတို့သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပိုမိုသန့်စင်လာကြ၏—ဤသည်မှာ မဟာဝရာဟ အဖြစ်တော်မူသော မဟေရှဝရ၏ သန့်ရှင်းသော ကထာတော်ဖြစ်သည်။
Verse 61
अशुभशतसहस्रं ते विधूय प्रपन्नास्त्रिदिवममरजुष्टं सिद्धगन्धर्वयुक्तम् । विमलशशिनिभाभिः सर्व एवाप्सरोभिः सह विविधविलासैः स्वर्गसौख्यं लभन्ते
သူတို့သည် အရှုဘကံများကို သိန်းသောင်းချီ လှုပ်ခါဖယ်ရှားပြီး၊ နတ်တို့နှစ်သက်သော တြိဒိဝလောကကို ရောက်ကြသည်။ ထိုနေရာသည် စိဒ္ဓနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်၏။ အညစ်ကင်းသော လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသည့် အပ္စရာတို့နှင့်အတူ၊ အမျိုးမျိုးသော ပျော်ရွှင်လှုပ်ရှားမှုများဖြင့်၊ သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ သုခကို ခံစားရကြသည်။