
အဓ್ಯಾಯ ၁၉၂ တွင် မာရ္ကဏ္ဍေယ ရှိကာ သာသနာတော်မြတ်သော ဒေဝတီရ္ထ (Devatīrtha) ကို ညွှန်ပြပြီး၊ ထိုတီရ္ထကို မြင်ရုံဖြင့် အပြစ်ပယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ယုဓိဋ္ဌိရက “သရီပတိ” (Śrīpati) သည် မည်သူနည်း၊ ကေရှဝ (Keśava) သည် ဘೃဂု (Bhṛgu) မျိုးရိုးနှင့် မည်သို့ ဆက်နွယ်သနည်းဟု မေးမြန်းရာ မာရ္ကဏ္ဍေယက အကျဉ်းချုပ်ဖြေပြီး ကမ္ဘာဓာတ်ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် မျိုးရိုးဆက်စပ်မှုသို့ ပြောင်းလဲပြောကြားသည်။ နာရာယဏ (Nārāyaṇa) မှ ဘြဟ္မာ (Brahmā) ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထို့နောက် ဒက္ခ (Dakṣa) နှင့် ဓမ္မ (Dharma) တို့ကို မျိုးရိုးအတွင်း ထားရှိဖော်ပြသည်။ ဓမ္မ၏ ဇနီးတော် ဆယ်ပါး (Daśa-dharmapatnīs) ကို အမည်ရင်းဖြင့် ဖော်ပြပြီး၊ ထိုဇနီးတော်များမှ ဆာဓျ (Sādhyas) များက သားတော်များကို ပေါက်ဖွားစေရာ နရ (Nara)၊ နာရာယဏ (Nārāyaṇa)၊ ဟရီ (Hari) နှင့် ကృష్ణ (Kṛṣṇa) ဟူ၍ ခေါ်ကြပြီး ဗိဿနု (Viṣṇu) ၏ အစိတ်အပိုင်းများဟု ဆိုသည်။ နရ–နာရာယဏ တို့သည် ဂန္ဓမာဒန (Gandhamādana) တွင် ပြင်းထန်သော တပဿ (tapas) ကို ကျင့်သုံးရာ ကမ္ဘာလောက၌ လှုပ်ရှားမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုအခါ အင်ဒြ (Indra) သည် ထိုတပဿ၏ အာနုဘော်ကို စိုးရိမ်၍ ကာမ (Kāma) နှင့် ဝသန္တာ (Vasantā) တို့နှင့်အတူ အပ်ဆရာများကို စေလွှတ်ကာ အက၊ သီချင်း၊ အလှအပနှင့် အာရုံခံဆွဲဆောင်မှုတို့ဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားစေလိုသည်။ သို့ရာတွင် မအောင်မြင်ပဲ၊ ရှိကာနှစ်ပါးသည် လေမရှိသော မီးအိမ်ကဲ့သို့၊ လှိုင်းမထသော သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့ တည်ငြိမ်မပြောင်းလဲကြသည်။ ထို့နောက် နာရာယဏက မိမိ၏ ပေါင်မှ အလွန်ထူးကဲသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ အပ်ဆရာများထက်ပင် အလှအပလွန်ကဲသဖြင့် ဥရဝရှီ (Urvaśī) ဟု ခေါ်သည်။ ကောင်းကင်မှ လာရောက်သူများက နရ–နာရာယဏ ကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ နာရာယဏက သာသနာတော်အမြင်ကို ဟောကြားရာ အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်သည် သတ္တဝါအားလုံးတွင် ပျံ့နှံ့နေသဖြင့် ရာဂ–ဒွေသ (rāga–dveṣa) စသည့် ခွဲခြားစိတ်များသည် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ခွဲခြားမှုရှိသူတွင် အခြေမတည်နိုင်ဟု ဆိုသည်။ ဥရဝရှီကို အင်ဒြထံ ခေါ်ဆောင်သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ မိမိတို့၏ တပဿသည် လောကကို ကာကွယ်၍ မှန်ကန်သော လမ်းကို ပြရန်သာ ဖြစ်ပြီး ကာမပျော်ရွှင်မှု သို့မဟုတ် ဒေဝများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရန် မဟုတ်ကြောင်း ထပ်မံရှင်းလင်းသည်။
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तात देवतीर्थमनुत्तमम् । दृष्ट्वा तु श्रीपतिं पापैर्मुच्यते मानवो भुवि
မာရကဏ္ဍေယက ဆိုသည်– “အဲဒီနောက်ချက်ချင်း၊ ဟေ တာတ၊ အတုမရှိသော ဒေဝတီရ္ထ ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ သြရီပတိကို မျက်မြင်ဒर्शनသာဖြင့် မြေပြင်ပေါ် လူသည် အပြစ်မှ လွတ်ကင်း၏။”
Verse 2
महर्षेस्तस्य जामाता भृगोर्देवो जनार्दनः
ထိုမဟာရ္ရှီ၏ သမက်မှာ ဒေဝသရূপ ဂျနာရ္ဒန ဖြစ်၍ ဘೃဂုနှင့် ဆက်နွယ်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 3
युधिष्ठिर उवाच । कोऽयं श्रियः पतिर्देवो देवानामधिपो विभुः । कथं जन्माभवत्तस्य देवेषु त्रिषु वा मुने
ယုဓိဋ္ဌိရက မေးသည်– “သြရီ၏ ပတိ ဖြစ်သော ဤဒေဝသည် မည်သူနည်း—ဒေဝတို့၏ အධိပတိ၊ အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့သော ဗိဘု? ဟေ မုနိ၊ ထိုသူ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် မည်သို့ ဖြစ်ခဲ့သနည်း—ဒေဝသုံးမျိုးအတွင်း၌လော၊ သို့မဟုတ် အခြားနည်းလော?”
Verse 4
सम्बन्धी च कथं जातो भृगुणा सह केशवः । एतद्विस्तरतो ब्रह्मन् वक्तुमर्हसि भार्गव
ထို့ပြင် ကေရှဝသည် ဘೃဂုနှင့် မည်သို့ ဆက်နွယ်ဆွေမျိုး ဖြစ်လာသနည်း? ဟေ ဗြဟ္မန်မြတ်၊ ဟေ ဘာရ္ဂဝ၊ ဤအကြောင်းကို အသေးစိတ် မိန့်ကြားပေးပါ။
Verse 5
मार्कण्डेय उवाच । संक्षेपात्कथयिष्यामि साध्यस्य चरितं महत् । न हि विस्तरतो वक्तुं शक्ताः सर्वे महर्षयः
မာရကဏ္ဍေယ မဟာရိရှီက မိန့်တော်မူသည်– “သါဓျ၏ မဟာကာရိယာကို အကျဉ်းချုပ်၍ ငါပြောမည်။ အကြောင်းမူကား မဟာရိရှီအားလုံးသည် အပြည့်အစုံ အသေးစိတ် ပြောနိုင်ကြသည်မဟုတ်။”
Verse 6
नारायणस्य नाभ्यब्जाज्जातो देवश्चतुर्मुखः । तस्य दक्षोऽङ्गजो राजन् दक्षिणाङ्गुष्ठसम्भवः
နာရာယဏ၏ နာဘိပဒုမမှ တော်ဝင်မျက်နှာလေးပါးရှိသော ဘြဟ္မာဒေဝ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ အို မင်းကြီး၊ ထိုဘြဟ္မာမှ ဒက္ခသည် ညာဘက် လက်မမှ ပေါ်ထွန်း၍ မွေးဖွားလာ၏။
Verse 7
धर्मः स्तनान्तात्संजातस्तस्य पुत्रोऽभवत्किल । नारायणसहायोऽसावजोऽपि भरतर्षभ
အို ဘာရတမျိုးရိုးအထွဋ်အမြတ်၊ ဆိုကြသည်မှာ ဓမ္မသည် ရင်ဘတ်အဆုံးပိုင်းမှ မွေးဖွားလာပြီး၊ နာရာယဏ၏ အကူအညီရသော အဇသည် သူ၏ သားဖြစ်လာ၏။
Verse 8
मरुत्वती वसुर्ज्ञाना लम्बा भानुमती सती । संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वावती ककुप्
မရုတ်ဝတီ၊ ဝစု၊ ဉာဏာ၊ လမ္ဘာ၊ ဘာနုမတီ၊ စတီ၊ သင်္ကల్పာ၊ မုဟူရ္တာ၊ သါဓျာ၊ ဝိશ્વာဝတီ နှင့် ကကုပ—ဤတို့သည် (ဇနီးများအဖြစ်) အမည်များဖြစ်ကြ၏။
Verse 9
धर्मपत्न्यो दशैवैता दाक्षायण्यो महाप्रभाः । तासां साध्या महाभागा पुत्रानजनयन्नृप
ဤဒက္ခာယဏီ မဟာတေဇောရှိသော ကညာဆယ်ဦးသည် ဓမ္မ၏ ဇနီးများဖြစ်ကြ၏။ အို မင်းကြီး၊ ထိုသူတို့အနက် မဟာကံကောင်းသော သါဓျာသည် သားများကို မွေးဖွားပေးခဲ့၏။
Verse 10
नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च । विष्णोरंशांशका ह्येते चत्वारो धर्मसूनवः
နရနှင့် နာရာယဏ၊ ထို့အတူ ဟရိနှင့် ကృష్ణ—ဤလေးပါးသည် ဗိဿဏု၏ အစိတ်အပိုင်းတော်များ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်၍ ဓမ္မ၏ သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 11
तथा नारायणनरौ गन्धमादनपर्वते । आत्मन्यात्मानमाधाय तेपतुः परमं तपः
ထို့ကြောင့် နာရာယဏနှင့် နရတို့သည် ဂန္ဓမာဒန တောင်ပေါ်တွင် အတ္တကို အတ္တအတွင်း တည်စေ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး တပဿာကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 12
ध्यायमानावनौपम्यं स्वं कारणमकारणम् । वासुदेवमनिर्देश्यमप्रतर्क्यमनन्तरम्
သူတို့သည် ဝါစုဒေဝကို ဓ్యာနပြုကြသည်—နှိုင်းယှဉ်မရ၊ မိမိတို့၏ အရင်းအမြစ်ဟူသော်လည်း အကြောင်းအကျိုးကို ကျော်လွန်သော; ဖော်ပြမရ၊ ယുക്തိကို လွန်ကဲ၍ အဆုံးမရှိသူ။
Verse 13
योगयुक्तौ महात्मानावास्थितावुरुतापसौ । तयोस्तपःप्रभावेण न तताप दिवाकरः
ယောဂ၌ တည်မြဲသော မဟာအတ္တနှစ်ပါး တပဿီတို့သည် မလှုပ်မယှက် ရပ်တည်ကြသည်; သူတို့၏ တပဿာအာနုဘော်ကြောင့် နေမင်းသည်ပင် မပူလောင်တော့။
Verse 14
ववाह शङ्कितो वायुः सुखस्पर्शो ह्यशङ्कितः । शिशिरोऽभवदत्यर्थं ज्वलन्नपि विभावसुः
လေသည် ကြောက်ရွံ့သကဲ့သို့ တိုက်ခတ်သော်လည်း မကြောက်မရွံ့ သက်သာနူးညံ့စွာ ထိတွေ့ခဲ့သည်; မီးတောက်လောင်နေသော်လည်း အလွန်အမင်း အေးမြသွားသည်။
Verse 15
सिंहव्याघ्रादयः सौम्याश्चेरुः सह मृगैर्गिरौ । तयोर्गौरिव भारार्ता पृथिवी पृथिवीपते
အို မြေကြီး၏အရှင်တော်၊ ခြင်္သေ့၊ ကျား စသောတိရစ္ဆာန်တို့သည်ပင် နူးညံ့သဘောဖြစ်ကာ တောင်ပေါ်တွင် သမင်တို့နှင့်အတူ လှည့်လည်ကြ၏။ သို့ရာတွင် သူတို့၏အလေးချိန်ကြောင့် မြေကြီးသည် ဝန်ထမ်းသောနွားကဲ့သို့ ဖိစီး၍ ပင်ပန်းနာကျင်လေ၏။
Verse 16
चेरुश्च भूधराश्चैव चुक्षुभे च महोदधिः । देवाश्च स्वेषु धिष्ण्येषु निष्प्रभेषु हतप्रभाः । बभूवुरवनीपाल परमं क्षोभमागताः
တောင်တန်းများပင် လှုပ်ရှားသွား၍ မဟာသမုဒ္ဒရာကြီးလည်း လှိုင်းထန်ကာ ရုန်းကန်လေ၏။ နတ်တို့သည် မိမိတို့၏ နေရာဌာနများတွင်ပင် အလင်းရောင်မဲ့သွား၍ ဂုဏ်ရောင်လျော့နည်းကာ၊ အို မြေကြီးကိုကာကွယ်သူတော်၊ အလွန်အမင်း တုန်လှုပ်စိတ်လှုပ်ရှားမှုသို့ ရောက်ကြလေ၏။
Verse 17
देवराजस्तथा शक्रः संतप्तस्तपसा तयोः । युयोजाप्सरसस्तत्र तयोर्विघ्नचिकीर्षया
ထို့နောက် နတ်ဘုရင် သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သည် ထိုနှစ်ဦး၏ တပဿာကြောင့် စိတ်ပူပန်ရင်ပူကာ၊ သူတို့၏ တပဿာကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ အပ်ဆရာများကို ထိုနေရာ၌ ခန့်ထားလေ၏။
Verse 18
इन्द्र उवाच । रम्भे तिलोत्तमे कुब्जे घृताचि ललिते शुभे । प्रम्लोचे सुभ्रु सुम्लोचे सौरभेयि महोद्धते
အိန္ဒြာက မိန့်တော်မူသည်– “ရမ္ဘါ၊ တိလိုတ္တမာ၊ ကုဗ္ဇာ၊ ဂဃြတാചီ၊ လလိတာ၊ မင်္ဂလာရှိသူမ; ပရမ္လိုချာ၊ သုဘ္ရု၊ သုမ္လိုချာ၊ စော်ရဘေယီ၊ မဟောဒ္ဓတာ—”
Verse 19
अलम्बुषे मिश्रकेशि पुण्डरीके वरूथिनि । विलोकनीयं बिभ्राणा वपुर्मन्मथबोधनम्
“အလမ္ဗုရှာ၊ မိශ්ရကေရှီ၊ ပုဏ္ဍရိကာ၊ ဝရူသိနီ—မြင်ရသူအားလုံး စိတ်လှုပ်ရှားစေမည့် ရူပကာယကို ဆောင်ယူကြလော့၊ မန್ಮထ (ကာမဒေဝ) ကို နိုးထစေသော အလှတရားဖြစ်စေကြလော့။”
Verse 20
गन्धमादनमासाद्य कुरुध्वं वचनं मम । नरनारायणौ तत्र तपोदीक्षान्वितौ द्विजौ
ဂန္ဓမာဒန တောင်သို့ ရောက်လျှင် ငါ၏ အမိန့်ကို ဆောင်ရွက်ကြလော့။ ထိုနေရာ၌ ဗြာဟ္မဏ ရှင်တော်နှစ်ပါး နရနှင့် နာရာယဏ တို့သည် တပဿာဒိက္ခာဖြင့် တပဿာကျင့်နေကြသည်။
Verse 21
तेपाते धर्मतनयौ तपः परमदुश्चरम् । तावस्माकं वरारोहाः कुर्वाणौ परमं तपः
ဓမ္မ၏ သားတော်နှစ်ပါးသည် အလွန်ခက်ခဲသော အမြင့်မြတ်ဆုံး တပဿာကို ကျင့်နေကြသည်။ အင်္ဂါရပ်လှပသော မိန်းကလေးတို့ရေ၊ သူတို့သည် အထွတ်အထိပ် တပဿာကို ဆောင်ရွက်နေသဖြင့် ငါတို့အတွက်ပင် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာသည်။
Verse 22
कर्मातिशयदुःखार्तिप्रदावायतिनाशनौ । तद्गच्छत न भीः कार्या भवतीभिरिदं वचः
သူတို့သည် ကမ္မအကျိုးအလွန်အကျွံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရှည်လျားသည့် ဒုက္ခဝေဒနာများကို ဖျက်ဆီးပေးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သွားကြလော့—မကြောက်ကြနှင့်; ဤသည်မှာ သင်တို့အား ငါပေးသော အမိန့်တော် ဖြစ်သည်။
Verse 23
स्मरः सहायो भविता वसन्तश्च वराङ्गनाः । रूपं वयः समालोक्य मदनोद्दीपनं परम् । कन्दर्पवशमभ्येति विवशः को न मानवः
အင်္ဂါရပ်မြတ်သော မိန်းမတို့ရေ၊ စ္မရ (ကာမဒေဝ) သည် သင်တို့၏ အကူအညီဖြစ်မည်၊ နွေဦး (ဝသန္တ) လည်း အတူပါမည်။ အလှအပနှင့် ယောဝနကို မြင်လျှင်—ကာမကို အလွန်တရာ လှုံ့ဆော်သော အကြောင်းတရား—မည်သည့် လူသားက မကန္ဒရပ၏ အာဏာအောက်သို့ မအလိုလို ကျရောက်နိုင်မည်နည်း။
Verse 24
मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा देवराजेन मदनेन समं तदा । जग्मुरप्सरसः सर्वा वसन्तश्च महीपते
မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်— “ဒေဝရာဇက ဤသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ အို မဟီပတေ၊ ထိုအခါ အပ္စရာအားလုံးသည် မဒန (ကာမ) နှင့်အတူ နွေဦး (ဝသန္တ) ကိုပါ ခေါ်ဆောင်၍ ထွက်ခွာသွားကြသည်။”
Verse 25
गन्धमादनमासाद्य पुंस्कोकिलकुलाकुलम् । चचार माधवो रम्यं प्रोत्फुल्लवनपादपम्
ဂန္ဓမာဒနတောင်သို့ ရောက်လျှင်—အထီးကုကီလာငှက်တို့၏ အော်သံများဖြင့် ပြည့်နှက်နေရာ—မာဓဝ (နွေဦး) သည် ပန်းပွင့်များ ပေါက်ကွဲသကဲ့သို့ ရွှင်လန်းစွာ ဖူးပွင့်နေသော သစ်တောအလှတွင် လှည့်လည်သွားလာ하였다။
Verse 26
प्रववौ दक्षिणाशायां मलयानुगतोऽनिलः । भृङ्गमालारुतरवै रमणीयमभूद्वनम्
တောင်ဘက်အရပ်မှ မလယတောင်၏ အနံ့သင်းသင်းကို သယ်ဆောင်လာသော လေညင်းက ပျံ့နှံ့လာ၏; ပျားအုပ်များ၏ ဟွမ်ဟွမ်သံကြောင့် သစ်တောသည် အလွန်ပင် ရမဏီယ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 27
गन्धश्च सुरभिः सद्यो वनराजिसमुद्भवः । किन्नरोरगयक्षाणां बभूव घ्राणतर्पणः
ချက်ချင်းပင် သစ်တောအစုအဝေးများမှ မွေးဖွားလာသော မွှေးပျံ့ချိုမြိန်သော အနံ့တစ်ရပ် ပျံ့နှံ့လာ၏; ကိန္နရ၊ နာဂ နှင့် ယက္ခတို့၏ နှာခေါင်းအာရုံကို တရားဝင်ပျော်ရွှင်စေသော အာနန္ဒ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 28
वराङ्गनाश्च ताः सर्वा नरनारायणावृषी । विलोभयितुमारब्धा वागङ्गललितस्मितैः
ထိုအလှမယ်များအားလုံးသည် ထို့နောက် နရနှင့် နာရာယဏ ဟူသော နွားထီးကဲ့သို့ အင်အားကြီး ရှင်ရသီနှစ်ပါးကို လှည့်စားမက်မောစေရန် စတင်ကြိုးပမ်းကြ၏—နူးညံ့သော အပြုံးနှင့် ကစားသလို ဆွဲဆောင်သော စကားလုံး၊ အင်္ဂလိပ်အမူအရာတို့ဖြင့်။
Verse 29
जगौ मनोहरं काचिन्ननर्त तत्र चाप्सराः । अवादयत्तथैवान्या मनोहरतरं नृप
အို မင်းကြီးရေ၊ တစ်ယောက်က သာယာလှပစွာ သီချင်းဆို၏; အပ်ဆရာတို့သည် ထိုနေရာ၌ ကပြကြ၏; အခြားတစ်ယောက်ကလည်း ထို့အတိုင်းပင် ပိုမိုစွဲမက်ဖွယ် တေးဂီတကို တီးခတ်하였다။
Verse 30
हावैर्भावैः सृतैर्हास्यैस्तथान्या वल्गुभाषितैः । तयोः क्षोभाय तन्वङ्ग्यश्चक्रुरुद्यममङ्गनाः
လှည့်စားသည့် အမူအရာများ၊ စိတ်ခံစားချက်ပြည့်ဝသော မျက်နှာအမူအရာ၊ လှိုင်းလှိုင်းရယ်သံနှင့် ချိုမြိန်သောစကားများဖြင့် ကိုယ်လက်သွယ်လျသော မိန်းမများက ထိုနှစ်ဦး၏စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေလို၍ ကြိုးပမ်း하였다။
Verse 31
तथापि न तयोः कश्चिन्मनसः पृथिवीपते । विकारोऽभवदध्यात्मपारसम्प्राप्तचेतसोः
သို့သော်လည်း၊ မြေကြီး၏အရှင်တော်၊ အတွင်းသိမြင်မှု၏ အဝေးကမ်းတိုင်သို့ စိတ်သတိရောက်ရှိပြီးသော ထိုနှစ်ဦး၏စိတ်တွင် မည်သည့်ပြောင်းလဲမှုမျှ မပေါ်ပေါက်ခဲ့။
Verse 32
निवातस्थौ यथा दीपावकम्पौ नृप तिष्ठतः । वासुदेवार्पणस्वस्थे तथैव मनसी तयोः
လေမရှိသောနေရာ၌ တည်ထားသည့် မီးအိမ်နှစ်လုံး မလှုပ်မယှက်ရှိသကဲ့သို့၊ အရှင်မင်းကြီး၊ ဝါစုဒေဝအား အပ်နှံပူဇော်ခြင်းဖြင့် တည်ငြိမ်သော ထိုနှစ်ဦး၏စိတ်လည်း ထိုနည်းတူ မတုန်လှုပ်ခဲ့။
Verse 33
पूर्यमाणोऽपि चाम्भोभिर्भुवमन्यां महोदधिः । यथा न याति संक्षोभं तथा तन्मानसं क्वचित्
အခြားဒေသများမှ ရေများဖြင့် ပြည့်လျှံလာသော်လည်း မဟာသမုဒ္ဒရာ မလှုပ်ရှားမတုန်လှုပ်သကဲ့သို့၊ ထိုနှစ်ဦး၏စိတ်သည် မည်သည့်အခါမျှ အနှောင့်အယှက်သို့ မကျရောက်ခဲ့။
Verse 34
सर्वभूतहितं ब्रह्म वासुदेवमयं परम् । मन्यमानौ न रागस्य द्वेषस्य च वशंगतौ
သတ္တဝါအားလုံးအကျိုးပြုသော၊ ဝါစုဒေဝဖြင့် ပြည့်ဝနေသော အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်ကို ယုံကြည်မှတ်ယူ၍၊ ထိုနှစ်ဦးသည် ချစ်ကပ်မှုနှင့် မုန်းတီးမှု၏ အာဏာအောက်သို့ မကျရောက်ခဲ့။
Verse 35
स्मरोऽपि न शशाकाथ प्रवेष्टुं हृदयं तयोः । विद्यामयं दीपयुतमन्धकार इवालयम्
စမရ (ကာမဒေဝ) သည်လည်း သူတို့နှစ်ဦး၏နှလုံးထဲသို့ မဝင်နိုင်ခဲ့—ဗိဇ္ဇာ၏ မီးအိမ်ဖြင့် တောက်ပသော အိမ်သို့ အမှောင်မဝင်နိုင်သကဲ့သို့။
Verse 36
पुष्पोज्ज्वलांस्तरुवरान् वसन्तं दक्षिणानिलम् । ताश्चैवाप्सरसः सर्वाः कन्दर्पं च महामुनी
မဟာမုနိတို့သည် ပန်းပွင့်တောက်ပသော သစ်ပင်မြတ်များ၊ နွေဦးရာသီ၊ တောင်လေညင်သာ—နှင့် အပ်ဆရာအားလုံးကိုလည်းကောင်း၊ ကန္ဒရ္ပ (ကာမဒေဝ) ကိုပါ မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 37
यच्चारब्धं तपस्ताभ्यामात्मानं गन्धमादनम् । ददर्शातेऽखिलं रूपं ब्रह्मणः पुरुषर्षभ
အို လူတို့အနက် အထွတ်အမြတ်သူရ! သူတို့နှစ်ဦး တပသ (တပဿ) ကို စတင်သောအခါ၊ မိမိတို့အတွင်း၌ ပရမဗြဟ္မ၏ အပြည့်အစုံသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို မြင်တွေ့ကြ၏—အာတ္မသည် ဂန္ဓမာဒန တောင်ကဲ့သို့ မလှုပ်မယှက်။
Verse 38
दाहाय नामलो वह्नेर्नापः क्लेदाय चाम्भसः । तद्द्रव्यमेव तद्द्रव्यविकाराय न वै यतः
မီးသည် အမည်ကြောင့်သာ လောင်ကျွမ်းရန် မဟုတ်၊ ရေသည်လည်း အမည်ကြောင့်သာ စိုစွတ်စေရန် မဟုတ်; အကြောင်းမှာ ဒြပ်တစ်ခုတည်းက ဒြပ်၏ ပြောင်းလဲမှု၏ အမှန်တကယ် အကြောင်းရင်း မဟုတ်သကဲ့သို့။
Verse 39
ततो विज्ञाय विज्ञाय परं ब्रह्म स्वरूपतः । मधुकन्दर्पयोषित्सु विकारो नाभवत्तयोः
ထို့ကြောင့် ပရမဗြဟ္မကို ၎င်း၏ သဘောတရားအမှန်အတိုင်း သိမြင်ပြီးနောက်၊ မဓု၊ ကန္ဒရ္ပ နှင့် ဆွဲဆောင်သော မိန်းမတို့၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် စမ်းသပ်မှုများ ရှိသော်လည်း သူတို့နှစ်ဦး၌ မည်သည့်ဗိကာရမျှ မပေါ်ပေါက်ခဲ့။
Verse 40
ततो गुरुतरं यत्नं वसन्तमदनौ नृप । चक्राते ताश्च तन्वङ्ग्यस्तत्क्षोभाय पुनःपुनः
ထို့နောက် မင်းကြီးရေ၊ ဝသန္တ (နွေဦး) နှင့် မဒန (ကာမदेဝ) တို့သည် ပိုမိုကြီးမားသော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို ပြုကြပြီး၊ ကိုယ်အင်္ဂါနူးညံ့သိမ်မွေ့သော မိန်းမများသည် ထပ်ခါထပ်ခါ သူတို့ကို လှုပ်ရှားစေလို၍ ကြိုးစားကြ၏။
Verse 41
अथ नारायणो धैर्यं संधायोदीर्णमानसः । ऊरोरुत्पादयामास वराङ्गीमबलां तदा
ထို့နောက် နာရာယဏသည် သတ္တိကို စုစည်းကာ စိတ်ကို အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် မြှင့်တင်ပြီး၊ ထိုအခါ မိမိ၏ ပေါင်မှ အင်္ဂါအလှပြည့်စုံသော မိန်းမတစ်ဦးကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။
Verse 42
त्रैलोक्यसुन्दरीरत्नमशेषमवनीपते । गुणैर्लाघवमभ्येति यस्याः संदर्शनादनु
အဝနီပတေ မင်းကြီးရေ၊ သူမသည် သုံးလောကအလှတရားတို့အနက် ရတနာတစ်ပါးကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သူမကို မြင်ရုံသာဖြင့် အခြားသူတို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ကုသိုလ်အလေးချိန်တို့သည် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပေါ့ပါး၍ မှိန်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။
Verse 43
तां विलोक्य महीपाल चकम्पे मनसानिलः । वसन्तो विस्मयं यातः स्मरः सस्मार किंचन
သူမကို မြင်သော် မဟီပာလ မင်းကြီးရေ၊ စိတ်၏ လေသည် တုန်ခါလှုပ်ရှား၏။ ဝသန္တသည် အံ့ဩမှု၌ မူးမောသွားပြီး၊ စမရ (ကာမ) သည် တစ်စုံတစ်ရာကို သတိရလာသကဲ့သို့—မိမိ၏ ရှုံးနိမ့်မှုကို သိမြင်သလို ဖြစ်၏။
Verse 44
रम्भातिलोत्तमाद्याश्च वैलक्ष्यं देवयोषितः । न रेजुरवनीपाल तल्लक्ष्यहृदयेक्षणाः
အဝနီပာလ မင်းကြီးရေ၊ ရမ္ဘာ၊ တိလိုတ္တမာ စသော ဒေဝအပ္စရာမများသည် အရှက်ရသွားကြ၏။ သူမကို မျက်စိတည်ကြည့်နေကြသဖြင့်၊ နှလုံးသား၏ အကဲဖြတ်မှုအတွင်း၌ သူတို့၏ တောက်ပမှုသည် မထင်ရှားတော့ချေ။
Verse 45
ततः कामो वसन्तश्च पार्थिवाप्सरसश्च ताः । प्रणम्य भगवन्तौ तौ तुष्टुवुर्मुनिसत्तमौ
ထို့နောက် ကာမဒေဝနှင့် ဝသန္တ၊ အပ်ဆရာတို့နှင့်အတူ ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ မုနိတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော သန့်ရှင်းမြတ်မြတ်သော အရှင်နှစ်ပါးကို ချီးမွမ်းတော်မူကြ၏။
Verse 46
वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । प्रसीदतु जगद्धाता यस्य देवस्य मायया । मोहिताः स्म विजानीमो नान्तरं विद्यते द्वयोः
ဝသန္တ၊ ကာမဒေဝနှင့် အပ်ဆရာတို့က ဆိုကြသည်—“လောကကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော အရှင် သနားကရုဏာတော်မူပါစေ။ ထိုဒေဝ၏ မာယာကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ မောဟဖြစ်ခဲ့ကြ၏။ ယခုမူ နှစ်ပါးအကြား ခွဲခြားမှု မရှိကြောင်း သိမြင်ပါပြီ။”
Verse 47
प्रसीदतु स वां देवो यस्य रूपमिदं द्विधा । धामभूतस्य लोकानामनादेरप्रतिष्ठतः
တစ်ပါးတည်းသော သဘောတရားသည် ဤနေရာ၌ နှစ်မျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်အဖြစ် ထင်ရှားလာသော၊ အနာဒီဖြစ်၍ လောကတို့၏ ဓာမဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်တိုင်မှာ တည်ရာအခြေမရှိသော ထိုဒေဝတော်သည် သင်တို့နှစ်ပါးအပေါ် ကရုဏာတော်မူပါစေ။
Verse 48
नरनारायणौ देवौ शङ्खचक्रायुधावुभौ । आस्तां प्रसादसुमुखावस्माकमपराधिनाम्
သင်္ခနှင့် စက္ကရကို လက်နက်အဖြစ် ကိုင်ဆောင်တော်မူသော နရနှင့် နာရာယဏ—ဒေဝတော်နှစ်ပါးသည် ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ အပြစ်ရှိသူတို့ရှေ့၌ပင် ကရုဏာမျက်နှာဖြင့် တည်ရှိတော်မူပါစေ။
Verse 49
निधानं सर्वविद्यानां सर्वपापवनानलः । नारायणोऽतो भगवान् सर्वपापं व्यपोहतु
နာရာယဏ ဘဂဝန်သည် ဗိဒ္ဓာအားလုံး၏ နိဓာန်ဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံး၏ တောကို လောင်ကျွမ်းစေသော တောမီးတည်း; ထို့ကြောင့် အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားတော်မူပါစေ။
Verse 50
शार्ङ्गचिह्नायुधः श्रीमानात्मज्ञानमयोऽनघः । नरः समस्तपापानि हतात्मा सर्वदेहिनाम्
ရှာရင်္ဂ၏ အမှတ်အသားနှင့် လက်နက်တို့ကို ဆောင်ထားသော ဂုဏ်တော်မြင့် နရ၊ အတ္တ-ဇ్ఞာနဖြင့် ပြည့်ဝ၍ အပြစ်ကင်းစင်သူသည်—ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံး၌ နိမ့်သောအတ္တကို ချုပ်ငြိမ်းကာ—အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။
Verse 51
जटाकलापबद्धोऽयमनयोर्नः क्षमावतोः । सौम्यास्यदृष्टिः पापानि हन्तुं जन्मार्जितानि वै
ဇဋာအစုအဝေးဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော ဤနှစ်ပါးသည် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် အမြဲခွင့်လွှတ်တော်မူသူများဖြစ်၏။ သာယာနူးညံ့သော မျက်နှာတော်၏ အကြည့်တော်က မွေးဖွားမှုအနှံ့ စုဆောင်းလာသော အပြစ်များကို အမှန်တကယ် ဖျက်ဆီးတော်မူပါစေ။
Verse 52
तथात्मविद्यादोषेण योऽपराधः कृतो महान् । त्रैलोक्यवन्द्यौ यौ नाथौ विलोभयितुमागताः
ထို့ပြင် အတ္တ-ဗိဒ္ယာ၏ ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ပြုမိသော ကြီးမားသည့် အပြစ်အနာဂတ်သည် ခွင့်လွှတ်ခံရပါစေ။ အကြောင်းမူကား တြိလောကက ပူဇော်ဝတ်ပြုသော နာထနှစ်ပါးသည် ကရုဏာအနုဂ्रह ပေးအပ်ရန် ဤနေရာသို့ ကြွလာတော်မူကြ၏။
Verse 53
प्रसीद देव विज्ञानधन मूढदृशामिव । भवन्ति सन्तः सततं स्वधर्मपरिपालकाः
အို ဒေဝ၊ မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှု၏ ဓနတော်၊ ကျေးဇူးပြု၍ ကြည်နူးတော်မူပါ။ မျက်မြင်မရှင်းသူတို့အတွက်တော့ သန္တများသည် အမြဲတမ်း ကိုယ့်ဓမ္မကို မပြတ်ထိန်းသိမ်းသူများအဖြစ်သာ ထင်ရှားကြ၏။
Verse 54
दृष्ट्वैतन्नः समुत्पन्नं यथा स्त्रीरत्नमुत्तमम् । त्वयि नारायणोत्पन्ना श्रेष्ठा पारवती मतिः
ကျွန်ုပ်တို့အတွင်း၌ ဤအရာ ပေါ်ပေါက်လာသည်ကို—မိန်းမတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ရတနာကဲ့သို့—မြင်ရသဖြင့်၊ အို နာရာယဏ၊ သင်၌ ပာရဝတီကဲ့သို့ အမြင့်မြတ်၍ မင်္ဂလာပြည့်ဝသော ဉာဏ်ပညာ၏ သန္နိဋ္ဌာန် ပေါ်ထွန်းလာတော်မူ၏။
Verse 55
तेन सत्येन सत्यात्मन्परमात्मन्सनातन । नारायण प्रसीदेश सर्वलोकपरायण
ထိုသစ္စာ၏အာနုභာဝဖြင့်—သစ္စာဝိညာဉ်ရှိတော်မူသောအရှင်၊ အမြင့်ဆုံးအတ္တမန်၊ အနန္တတော်မူသောအရှင်; နာရာယဏာ၊ ကရုဏာပြုတော်မူပါ၊ လောကအားလုံး၏အာရုံခံရာနှင့်အဆုံးပန်းတိုင်ဖြစ်တော်မူသောအရှင်။
Verse 56
प्रसन्नबुद्धे शान्तात्मन्प्रसन्नवदनेक्षण । प्रसीद योगिनामीश नर सर्वगताच्युत
အကြည်ဉာဏ်ရှိတော်မူသောအရှင်၊ ငြိမ်းချမ်းသောအတ္တမန်ရှိတော်မူသောအရှင်၊ မျက်နှာတော်နှင့်မျက်စိတော်က ကရုဏာပြည့်ဝသောအရှင်—ကျေနပ်တော်မူပါ၊ ယောဂီတို့၏အီရှာ; နရ၊ အရာရာ၌ပြန့်နှံ့တော်မူသော အချျုတ။
Verse 57
नमस्यामो नरं देवं तथा नारायणं हरिम् । नमो नराय नम्याय नमो नारायणाय च
ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒေဝတော်သဘောရှိသော နရ ဒေဝကိုလည်း၊ ဟရီ—နာရာယဏာကိုလည်း ဦးချတော်မူပါသည်။ နရ—အမြဲတမ်းဦးချထိုက်သူအား နမော; နာရာယဏာအားလည်း နမော။
Verse 58
प्रसन्नानामनाथानां तथा नाथवतां प्रभो । शं करोतु नरोऽस्माकं शं नारायण देहि नः
အရှင်ဘုရား၊ စိတ်ချမ်းသာသူတို့၊ အကာအကွယ်မဲ့သူတို့၊ အကာအကွယ်ရှိသူတို့အပေါ်တောင် ကရုဏာပြုတော်မူသောအရှင်—နရသည် ကျွန်ုပ်တို့အား မင်္ဂလာဖြစ်စေပါစေ; နာရာယဏာ၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ပေးတော်မူပါ။
Verse 59
मार्कण्डेय उवाच । एवमभ्यर्चितः स्तुत्या रागद्वेषादिवर्जितः । प्राहेशः सर्वभूतानां मध्ये नारायणो नृप
မာရကဏ္ဍေယက ဆိုသည်—ဤသို့ စတုတိဖြင့် ပူဇော်ခံရပြီး၊ ရာဂ၊ ဒွေသ စသည်တို့မှ ကင်းစင်သော သတ္တဝါအားလုံး၏ အီရှာသည် မိန့်တော်မူသည်—“အို မင်းကြီး၊ နာရာယဏာသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အလယ်၌ တည်ရှိတော်မူ၏။”
Verse 60
नारायण उवाच । स्वागतं माधवे कामे भवत्वप्सरसामपि । यत्कार्यमागतानां च इहास्माभिस्तदुच्यताम्
နာရာယဏက မိန့်တော်မူသည်– “ကြိုဆိုပါ၏၊ မာဓဝာ; ကြိုဆိုပါ၏၊ ကာမဒေဝ; အပ်ဆရာတို့လည်း ကြိုဆိုပါ၏။ သင်တို့ကို ဤနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်လာသော အမှုကိစ္စကို ယခု ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောကြားလော့။”
Verse 61
यूयं संसिद्धये नूनमस्माकं बलशत्रुणा । संप्रेषितास्ततोऽस्माकं नृत्ययोगादिदर्शनम्
အမှန်ပင် သင်တို့ကို ကျွန်ုပ်တို့၏ အင်အားကြီးသော ရန်သူက စေလွှတ်လာသည်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ စိဒ္ဓိကို ဖျက်ဆီးရန်—ကျွန်ုပ်တို့ရှေ့တွင် အက၊ ဆွဲဆောင်မှုနှင့် ထိုသို့သော အရာများကို ပြသရန်ဖြစ်သည်။
Verse 62
न वयं गीतनृत्येन नाङ्गचेष्टादिभाषितैः । लुब्धा वै विषयैर्मन्ये विषया दारुणात्मकाः
ကျွန်ုပ်တို့သည် သီချင်းနှင့် အကကြောင့် မလှုံ့ဆော်မိကြ၊ ကိုယ်အင်္ဂါလှုပ်ရှားမှုနှင့် လှည့်စားသံစကားကြောင့်လည်း မမောဟမိကြ။ အာရုံဝတ္ထုတို့သည် အမှန်တကယ် ကြမ်းတမ်းသဘောရှိသည်ဟု ငါယူဆသည်။
Verse 63
शब्दादिसङ्गदुष्टानि यदा नाक्षाणि नः शुभाः । तदा नृत्यादयो भावाः कथं लोभप्रदायिनः
အသံစသည်တို့နှင့် ထိတွေ့မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အင်္ဒြိယများ မသန့်စင်ဘဲ မင်္ဂလာမရှိတော့သည့်အခါ၊ အကစသည်တို့ကဲ့သို့သော အခြေအနေများသည် လိုဘကို မည်သို့ ပေးနိုင်မည်နည်း။
Verse 64
ते सिद्धाः स्म न वै साध्या भवतीनां स्मरस्य च । माधवस्य च शाक्रोऽपि स्वास्थ्यं यात्वविशङ्किताः
ကျွန်ုပ်တို့သည် စိဒ္ဓိရပြီးသားဖြစ်သည်; သင်တို့လည်းကောင်း၊ စမရ (ကာမဒေဝ) လည်းကောင်း ကျွန်ုပ်တို့ကို မအနိုင်ယူနိုင်။ မာဓဝာ စိတ်ချပါစေ; သကရ (အိန္ဒြ) လည်း စိုးရိမ်ခြင်းမရှိဘဲ ထွက်ခွာပါစေ။
Verse 65
योऽसौ परश्च परमः पुरुषः परमेश्वरः । परमात्मा समस्तस्य स्थावरस्य चरस्य च
ထိုအရှင်သည် လောကထက်လွန်သော အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ၊ ပရမေရှွရ ဖြစ်တော်မူ၏။ အတည်ငြိမ်နှင့် လှုပ်ရှားသမျှ အရာအားလုံး၏ ပရမာတ္မာ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 66
उत्पत्तिहेतुरेते च यस्मिन्सर्वं प्रलीयते । सर्वावासीति देवत्वाद्वासुदेवेत्युदाहृतः
ထိုအရှင်သည် အရာအားလုံး ပေါ်ပေါက်လာခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူပြီး၊ အရာအားလုံးသည် ထိုအရှင်ထံသို့ပင် လျောကွယ်ဝင်ရောက်တော်မူ၏။ ဘုရားအဖြစ် အားလုံးအတွင်း နေထိုင်တော်မူသဖြင့် “ဝါစုဒေဝ” ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 67
वयमंशांशकास्तस्य चतुर्व्यूहस्य मानिनः । तदादेशितवार्त्मानौ जगद्बोधाय देहिनाम्
“ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုဘုရား၏ စတုရဗျူဟ (Caturvyūha) ထဲမှ အလွန်သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းသာ ဖြစ်ကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့အား လောက၏ သစ္စာတရားကို နိုးကြားစေရန်၊ ထိုအရှင်ညွှန်ကြားသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်းသာ လျှောက်လှမ်းကြသည်။”
Verse 68
तत्सर्वभूतं सर्वेशं सर्वत्र समदर्शिनम् । कुतः पश्यन्तौ रागादीन्करिष्यामो विभेदिनः
“ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအရှင်ကို သတ္တဝါအားလုံး၏ အတ္တသဘော၊ အားလုံး၏ အရှင်၊ နေရာတိုင်းတွင် တူညီစွာ မြင်တော်မူသော အရှင်ဟု မြင်ကြည့်သောအခါ—ရာဂ စသည့် ကိလေသာများကို မည်သို့ ထားနိုင်မည်နည်း၊ ခွဲခြားမှုကို ဖန်တီးသူ မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း?”
Verse 69
वसन्ते मयि चेन्द्रे च भवतीषु तथा स्मरे । यदा स एव भूतात्मा तदा द्वेषादयः कथम्
“နွေဦးရာသီ၌လည်း၊ ကျွန်ုပ်အတွင်း၌လည်း၊ အိန္ဒြာအတွင်း၌လည်း၊ သင်တို့ နတ်မိန်းမများအတွင်း၌လည်း၊ ကာမအတွင်း၌လည်း—ထိုတစ်ပါးတည်းသော အရှင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တ ဖြစ်တော်မူလျှင်၊ မုန်းတီးခြင်း စသည့်အရာများ မည်သို့ ပေါ်ပေါက်နိုင်မည်နည်း?”
Verse 70
तन्मयान्यविभक्तानि यदा सर्वेषु जन्तुषु । सर्वेश्वरेश्वरो विष्णुः कुतो रागादयस्ततः
သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း အရာအားလုံးသည် ထိုဘုရားတော်နှင့်ပင် ပြည့်နှံ့ကာ အမှန်တကယ် ခွဲခြားမနေသည့်အခါ—ဗိဿဏုသည် ဘုရားအရှင်တို့၏ အရှင်တော်ဖြစ်သည့်အခါ—အာသက်တင်းတိမ်မှုတို့သည် မည်သို့ပင် ပေါ်ထွန်းနိုင်မည်နည်း?
Verse 71
ब्रह्माणमिन्द्रमीशानमादित्यमरुतोऽखिलान् । विश्वेदेवानृषीन् साध्यान्वसून्पितृगणांस्तथा
ထိုဘုရားတော်သည် ဘြဟ္မာလည်းဖြစ်၊ အိန္ဒြလည်းဖြစ်၊ ဣရှာနလည်းဖြစ်၏။ အာဒိတျများနှင့် မရုတ်တို့အားလုံးလည်း ထိုဘုရားတော်ပင်။ ဝိශ්ဝေဒေဝ၊ ရှိများ၊ သာဓျ၊ ဝသုတို့နှင့် ထို့အတူ ပိတೃတို့၏ အစုအဝေးလည်း ထိုဘုရားတော်ပင်။
Verse 72
यक्षराक्षसभूतादीन्नागान्सर्पान्सरीसृपान् । मनुष्यपक्षिगोरूपगजसिंहजलेचरान्
ထိုဘုရားတော်သည် ယက္ခ၊ ရာက္ခသ၊ ဘူတတို့နှင့် အခြားတို့လည်းဖြစ်၏။ နာဂ၊ မြွေများနှင့် လှုပ်လှုပ်လျားလျား လိမ်လိမ်လျားလျား သတ္တဝါများလည်း ထိုဘုရားတော်ပင်။ လူ၊ ငှက်၊ နွားနှင့် တိရစ္ဆာန်များ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ သတ္တဝါများ၊ ဆင်၊ ခြင်္သေ့နှင့် ရေတွင်းလှုပ်ရှားသတ္တဝါများလည်း ထိုဘုရားတော်ပင်။
Verse 73
मक्षिकामशकान्दंशाञ्छलभाञ्जलजान् कृमीन् । गुल्मवृक्षलतावल्लीत्वक्सारतृणजातिषु
ထိုဘုရားတော်သည် ပျားမကာ၊ ခြင်၊ ကိုက်တတ်သော ပိုးမွှားများ၊ တိတိ၊ ရေတွင်မွေးဖွားသတ္တဝါများနှင့် ပိုးကောင်များအဖြစ်လည်းရှိ၏။ ချုံပင်၊ သစ်ပင်၊ လက်တံပင်နှင့် လျားပင်တို့တွင်လည်း ထိုဘုရားတော်ရှိ၏။ သစ်ခွံနှင့် သစ်အူ (အတွင်းသား) တွင်လည်းကောင်း၊ မြက်မျိုးစုံအတွင်းလည်းကောင်း ထိုဘုရားတော်ပင် စိမ့်ဝင်နေ၏။
Verse 74
यच्च किंचिददृश्यं वा दृश्यं वा त्रिदशाङ्गनाः । मन्यध्वं जातमेकस्य तत्सर्वं परमात्मनः
အို တိရဒသ နတ်မိန်းမတို့ရေ၊ မမြင်ရသော်လည်းကောင်း မြင်ရသော်လည်းကောင်း ရှိသမျှအရာအားလုံးကို သိကြလော့။ သင်တို့က “မွေးဖွားလာသည်” ဟု ထင်မြင်သမျှ အရာအားလုံးသည် တစ်ပါးတည်းသော ပရမာတ္မာ—အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်မှပင် မွေးဖွားလာခြင်းဖြစ်၏။
Verse 75
जायमानः कथं विष्णुमात्मानं परमं च यत् । रागद्वेषौ तथा लोभं कः कुर्यादमराङ्गनाः
လောက၌ မွေးဖွားလာသူသည် ရာဂ၊ ဒွေသ နှင့် လောဘကို မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်မည်နည်း။ ဗိဿဏုသည် အတ္တမန်ဖြစ်၍ ထို့အပြင် ပရမအမြင့်ဆုံးဖြစ်သော်၊ အမရနတ်သမီးတို့ရေ။
Verse 76
सर्वभूतमये विष्णौ सर्वगे सर्वधातरि । निपात्य तं पृथग्भूते कुतो रागादिको गुणः
သတ္တဝါအားလုံးပါဝင်သည့်၊ အလုံးစုံကို လွှမ်းမိုး၍ အရာအားလုံးကို ထောက်တည်ပေးသော ဗိဿဏု၌—ခွဲခြားသဘောကို ချိုးဖျက်ပြီးနောက် ရာဂစသည့် ဂုဏ်တို့သည် ဘယ်ကနေ ပေါ်လာမည်နည်း။
Verse 77
एवमस्मासु युष्मासु सर्वभूतेषु चाबलाः । तन्मथैकत्वभूतेषु रागाद्यवसरः कुतः
ဤသို့ပင်၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော မိန်းမတို့ရေ—တစ်ပါးတည်းသော အတ္တမန်သည် ကျွန်ုပ်တို့၌လည်း၊ သင်တို့၌လည်း၊ သတ္တဝါအားလုံး၌လည်း တည်ရှိပြီး အရာအားလုံးသည် တစ်ရပ်တည်းသော အနှစ်သာရဖြစ်လျှင် ရာဂစသည့် အခွင့်အလမ်းသည် ဘယ်ကနေ ရှိမည်နည်း။
Verse 78
सम्यग्दृष्टिरियं प्रोक्ता समस्तैक्यावलोकिनी । पृथग्विज्ञानमात्रैव लोकसंव्यवहारवत्
ဤသည်ကို မှန်ကန်သော မြင်ကွင်းဟု ဆိုကြသည်—အရာအားလုံး၏ တစ်တည်းတည်းကို မြင်သည်။ ခွဲခြားမြင်ခြင်းသည် အသိဉာဏ်၏ ပုံစံတစ်ရပ်သာဖြစ်၍ လောကီအပြုအမူအတွက်သာ အသုံးဝင်သည်။
Verse 79
भूतेन्द्रियान्तः करणप्रधानपुरुषात्मकम् । जगद्वै ह्येतदखिलं तदा भेदः किमात्मकः
ဤလောကတစ်ခုလုံးသည် ဓာတ်များ၊ အင်ဒြိယများ၊ အတွင်းကရဏ (စိတ်)၊ ပရဓာန နှင့် ပုရုရှ တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ‘ကွာခြားမှု’ သည် အမှန်တကယ် ဘာကို ဆိုလိုသနည်း။
Verse 80
भवन्ति लयमायान्ति समुद्रसलिलोर्मयः । न वारिभेदतो भिन्नास्तथैवैक्यादिदं जगत्
သမုဒ္ဒရာလှိုင်းများသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ပြန်လည်လျော့ဝင်သော်လည်း ‘ရေ၏ကွာခြားမှု’ ကြောင့် မကွဲပြားကြ။ ထိုနည်းတူ ဤလောကသည် တစ်တည်းတည်းသော ဧကత్వမှသာ ထင်ရှားသည်။
Verse 81
यथाग्नेरर्चिषः पीताः पिङ्गलारुणधूसराः । तथापि नाग्नितो भिन्नास्तथैतद्ब्रह्मणो जगत्
မီး၏အလင်းတောက်များသည် အဝါ၊ အညိုဝါ၊ အနီ သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်ကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသော်လည်း မီးမှ မခွဲခြားနိုင်။ ထိုနည်းတူ ဤလောကသည် ဘြဟ္မန် (Brahman) မှ မခွဲခြားနိုင်။
Verse 82
भवतीभिश्च यत्क्षोभमस्माकं स पुरंदरः । कारयत्यसदेतच्च विवेकाचारचेतसाम्
ထို့ပြင် ‘သင်တို့ကြောင့်’ ဟု ထင်မြင်ကာ ကျွန်ုပ်တို့အတွင်း ပေါ်လာသော လှုပ်ရှားမှုသည် ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြ) က ဖြစ်စေသည်။ သို့သော် विवेक (ခွဲခြားသိမြင်မှု) အကျင့်၌ စိတ်တည်သူတို့အတွက် ဤအရာပင် မမှန်ကန်သော အရာဖြစ်သည်။
Verse 83
भवन्त्यः स च देवेन्द्रो लोकाश्च ससुरासुराः । समुद्राद्रिवनोपेता मद्देहान्तरगोचराः
သင်တို့လည်းကောင်း၊ ဒေဝအင်္ဒြ (အိန္ဒြ) လည်းကောင်း၊ ဒေဝနှင့် အသူရတို့ပါဝင်သော လောကများလည်းကောင်း—သမုဒ္ဒရာ၊ တောင်တန်း၊ တောအုပ်တို့နှင့်တကွ—အားလုံးသည် ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ခန္ဓာအဝန်းအဝိုင်းအတွင်း ပေါ်ထွန်းသော အာရုံအရာများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 84
यथेयं चारुसर्वाङ्गी भवतीनां मयाग्रतः । दर्शिता दर्शयिष्यामि तथा चैवाखिलं जगत्
ဤလှပ၍ အင်္ဂါအစုံသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို သင်တို့ရှေ့၌ ကျွန်ုပ် ပြသခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ အလုံးစုံသော လောကကိုလည်း အတူတူသော ပုံစံဖြင့် ကျွန်ုပ် ဖော်ပြမည်။
Verse 85
प्रयातु शक्रो मा गर्वमिन्द्रत्वं कस्य सुस्थिरम् । यूयं च मा स्मयं यात सन्ति रूपान्विताः स्त्रियः
သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သွားပါစေ—မာနမထောင်ပါနှင့်; ‘အိန္ဒြာဖြစ်ခြင်း’ သည် မည်သူ့အတွက် အမြဲတည်မြဲနိုင်သနည်း? သင်တို့လည်း အလှအပကြောင့် အဟင်္ကာရမဖြစ်ကြနှင့်; အလှတရားပြည့်ဝသော မိန်းမများ များစွာရှိသည်။
Verse 86
किं सुरूपं कुरूपं वा यदा भेदो न दृश्यते । तारतम्यं सुरूपत्वे सततं भिन्नदर्शनात्
ကွာခြားမှုကို မမြင်ရသည့်အခါ ‘လှ’ သို့မဟုတ် ‘မလှ’ ဟူသည် ဘာနည်း? အလှတရား၏ အဆင့်အတန်းကွာခြားမှုများသည် မတူညီသည့် မြင်ကွင်းကြောင့်သာ အမြဲတမ်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။
Verse 87
भवतीनां स्मयं मत्वा रूपौदार्यगुणोद्भवम् । मयेयं दर्शिता तन्वी ततस्तु शममेष्यथ
သင်တို့၏ မာနသည် အလှအပ၊ ရက်ရောမှုနှင့် သီလဂုဏ်တို့မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု သိမြင်၍ ဤသေးသွယ်သော မိန်းကလေးကို သင်တို့အား ပြသခဲ့သည်; ယခု သင်တို့ မလွဲမသွေ ငြိမ်းချမ်းလာကြလိမ့်မည်။
Verse 88
यस्मान्मदूरोर्निष्पन्ना त्वियमिन्दीवरेक्षणा । उर्वशी नाम कल्याणी भविष्यति वराप्सराः
ဤကြာပန်းမျက်လုံးရှိသော မိန်းကလေးသည် ငါ့ပေါင်မှ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့်၊ မင်္ဂလာရှိ၍ လှပသောသူမသည် ‘ဥရဝသီ’ ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားကာ အပ္စရာများအနက် အမြတ်ဆုံး ဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 89
तदियं देवराजस्य नीयतां वरवर्णिनी । भवत्यस्तेन चास्माकं प्रेषिताः प्रीतिमिच्छता
ထို့ကြောင့် ဤအလွန်မြတ်သော အရောင်အဆင်းတောက်ပသည့် မိန်းကလေးကို ဒေဝရာဇထံသို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြပါစေ။ သင်တို့ကိုလည်း သူ၏ ပီတိရစေလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ငါတို့က စေလွှတ်ထားသည်။
Verse 90
वक्तव्यश्च सहस्राक्षो नास्माकं भोगकारणात् । तपश्चर्या न वाप्राप्यफलं प्राप्तुमभीप्सता
သဟသ္ရအက္ခ (အိန္ဒြာ) ကို ပြောကြားရမည်—ဤအရာသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရုံခံစားပျော်ရွှင်မှုအတွက် မဟုတ်၊ ထို့ပြင် တပဿာနှင့် ဝတ္တရားကျင့်စဉ်တို့ဖြင့် မရရှိသေးသော အကျိုးဖလကို ရယူလိုသော ဆန္ဒကြောင့်လည်း မဟုတ်။
Verse 91
सन्मार्गमस्य जगतो दर्शयिष्ये करोम्यहम् । तथा नरेण सहितो जगतः पालनोद्यतः
ကျွန်ုပ်သည် ဤလောကအတွက် သမ္မာလမ်းကို တည်ထောင်၍ ပြသမည်။ ထို့ပြင် လူသားဘုရင်တစ်ပါးနှင့်အတူ လောကကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် အားထုတ်မည်။
Verse 92
यदि कश्चित्तवाबाधां करोति त्रिदशेश्वर । तमहं वारयिष्यामि निवृत्तो भव वासव
အို တြိဒသတို့၏ အရှင်၊ မည်သူမဆို သင့်ကို အတားအဆီး ပြုလျှင် ကျွန်ုပ်က တားဆီးမည်။ ထို့ကြောင့် အို ဝါသဝ (အိန္ဒြာ)၊ ရပ်တန့်၍ နိဗ္ဗတ္တပါ။
Verse 93
कर्तासि चेत्त्वमाबाधां न दुष्टस्येह कस्यचित् । तं चापि शास्ता तदहं प्रवर्तिष्याम्यसंशयम्
သို့ရာတွင် သင်သည် ဤနေရာ၌ မကောင်းသူမဟုတ်သော မည်သူမဆိုကို အတားအဆီး ပြုလျှင်၊ သင့်အပေါ်လည်း အပြစ်ဒဏ်ကို မသံသယဘဲ စတင်အကောင်အထည်ဖော်မည်။
Verse 94
एतज्ज्ञात्वा न सन्तापस्त्वया कार्यो हि मां प्रति । उपकाराय जगतामवतीर्णोऽस्मि वासव
ဤအကြောင်းကို သိပြီးနောက် ကျွန်ုပ်အပေါ် စိတ်ပူပန်နာကျင်မှု မပြုပါနှင့်။ အို ဝါသဝ၊ ကျွန်ုပ်သည် လောကတို့၏ အကျိုးပြုရန်အတွက်သာ အဝတားအဖြစ် ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 95
या चेयमुर्वशी मत्तः समुद्भूता पुरंदर त्रेताग्निहेतुभूतेयं एवं प्राप्य भविष्यति
အို ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြာ) ရေ! ငါ့ထံမှ ပေါ်ထွန်းလာသော ဤ ဥရဝသီသည် အချိန်ကာလကြာသော် တရေတာဂ္နီ—သန့်ရှင်းသော မီးသုံးပါး—နှင့် ဆက်နွယ်သော အကြောင်းရင်းတရား၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်လာမည်၊ ထိုသို့ပင် မိမိသတ်မှတ်ကံကြမ္မာကို ရောက်ရှိမည်။
Verse 192
अध्याय
အခန်း — “အခန်း” ဟူသော ခေါင်းစဉ်အမှတ်အသား။