
ဤအধ্যာယသည် ယုဓိဋ္ဌိရနှင့် မာရကဏ္ဍေယ မုနိတို့၏ မေးမြန်း–ဖြေကြား သာသနာရေးဆွေးနွေးပုံဖြစ်သည်။ အစတွင် ရေဝါ/နර්မဒါ မြစ်၏ သန့်စင်ပေးနိုင်သော အာနိသင်သည် အထူးထက်မြက်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ဂင်္ဂါကဲ့သို့ နေရာအလိုက်သာ သန့်မြတ်မှုထင်ရှားသည့်အရာနှင့် မတူဘဲ ရေဝါသည် နေရာမရွေး သန့်မြတ်ကြောင်းကို ဆိုသည်။ ထို့နောက် အမရကဏ္ဍကကို ဒေဝတား၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ရှိတို့ လာရောက်နေထိုင်သည့် စိဒ္ဓိ-က்ஷೇತ್ರအဖြစ် ဖော်ပြကာ မြစ်နှစ်ဖက်က တီရ္ထများ များပြား၍ မကုန်ခမ်းသကဲ့သို့ ရှိကြောင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်က တီရ္ထ/ဘုရားနေရာများကို စာရင်းသဘောဖြင့် ဖော်ပြပြီး Charukā-saṅgama, Charukeśvara, Dārukeśvara, Vyatīpāteśvara, Pātāleśvara, Koṭiyajña နှင့် Amareśvara အနီး လိင်္ဂအစုများ၊ ထို့ပြင် Kedāra-tīrtha, Brahmeśvara, Rudrāṣṭaka, Sāvitra, Soma-tīrtha စသည်တို့ကို အမည်တင်ပြသည်။ ထို့အပြင် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ ပိတೃကရိယာ (tilodaka ဖြင့် တർပဏ၊ ပိဏ္ဍ ပူဇော်ခြင်း) တို့ကို ညွှန်ကြားကာ ကောင်းကင်ဘုံတွင် ကြာရှည်ခံစားရခြင်းနှင့် ကောင်းမွန်သော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းတို့ကဲ့သို့ အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်ကံများသည် ဣశ్వర အနုဂ္ဂဟကြောင့် “ကိုဋိ-ဂုဏ” အဖြစ် တိုးပွားကြောင်း၊ နර්မဒါရေ ထိတွေ့သည့် သစ်ပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်များထိပါ ကယ်တင်ခြင်းအကျိုး ရရှိနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ Viśalyā ကဲ့သို့ အခြား သန့်မြတ်ရေများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ကပိလာမြစ်၏ မူလကို ရှင်းပြသည်—နර්မဒါတွင် ရှိဝနှင့် ကစားရေချိုးစဉ် ဒာက္ṣာယဏီ (ပါရဝတီ) ၏ ရေချိုးဝတ်စုံမှ စိမ့်ထွက်သော ရေက ကပိလာမြစ် ဖြစ်လာ၍ ၎င်း၏ အမည်နှင့် အထူးပုဏ္ဏာကို တည်ထောင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
Verse 1
युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे विविधाश्चर्यं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय सुव्रत
ယုဓိဿဌိရက ပြောသည်– “အို ဒွိဇိုတ္တမ၊ သင်၏ ကရုဏာကြောင့် အံ့ဩဖွယ် အကြောင်းအရာ များစွာကို ကျွန်ုပ် နားထောင်ခဲ့ရသည်။ ထပ်မံ နားထောင်လိုသဖြင့်—အို သုဝရတ၊ ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။”
Verse 2
कथमेषा नदी पुण्या सर्वनदीषु चोत्तमा । नर्मदा नाम विख्याता भूयो मे कथयानघ
ဤမြစ်သည် မည်သို့ ပူဏ္ဏမြတ်၍ မြစ်အားလုံးထဲတွင် အထွတ်အမြတ် ဖြစ်သနည်း—‘နರ್ಮဒါ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသော မြစ်မယ်ကို? အို အနဃ၊ ထပ်မံ၍ အသေးစိတ် ပြောပြပါ။
Verse 3
श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च
သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်– “နರ್ಮဒါသည် မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ အပြစ်ပေါင်းစုံကို ဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်သည်။ မလှုပ်မရှားသောအရာနှင့် လှုပ်ရှားသောသတ္တဝါတို့ အားလုံးကိုလည်း ကူးမြောက်စေသည်။”
Verse 4
नर्मदायास्तु माहात्म्यं यत्पूर्वेण मया श्रुतम् । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप
နর্মဒါ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကျွန်ုပ်သည် ယခင်က နားထောင်ခဲ့ဖူးသည်။ ယခု သင်အား ထုတ်ဖော်ပြောကြားမည်။ အို မင်းကြီး၊ စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စုစည်း၍ နားထောင်ပါ။
Verse 5
गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा
ကနခလ၌ ဂင်္ဂါမြစ်သည် သန့်ရှင်းပူဇော်ထိုက်၏၊ ကုရုက္ခေတ၌ စရಸ್ವတီမြစ်သည် သန့်ရှင်း၏။ သို့ရာတွင် ရွာ၌ဖြစ်စေ တော၌ဖြစ်စေ နရမဒါမြစ်သည် နေရာတိုင်း ပဝါန်၏။
Verse 6
त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्
စရಸ್ವတီ၏ ရေသည် သုံးရက်အတွင်း သန့်စင်စေပြီး ယမုနာ၏ ရေသည် ခုနှစ်ရက်အတွင်း သန့်စင်စေသည်။ ဂင်္ဂါ၏ ရေသည် ချက်ချင်းပင် သန့်စင်စေသော်လည်း နရမဒါသည် မြင်တွေ့ရုံဖြင့်ပင် ပူဇော်သန့်စင်စေသည်။
Verse 7
कलिङ्गदेशात्पश्चार्धे पर्वतेऽमरकण्टके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया पदे पदे
ကလိင်္ဂဒေသ၏ အနောက်ဘက်တွင် အမရကန္တက ဟူသော တောင်တန်းရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ သူမသည် လောကသုံးပါးလုံးတွင် ပဝါန်၍ ခြေလှမ်းတိုင်း၌ လှပရမဏီယ ဖြစ်၏။
Verse 8
तत्र देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं परमिकां गताः
ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗများနှင့် တပဓန ရှိသော ရှင်ရသီများသည်—အို မဟာရာဇ—တပသကို ကျင့်ကြံခဲ့ကြပြီး၊ ထိုတပသကြောင့် အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။
Verse 9
तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जितेन्द्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက်၊ အို ရာဇန်၊ နိယမ၌ တည်ကြည်၍ အင်ဒြိယများကို အနိုင်ယူထားသော လူသည် တစ်ညတည်း ဥပဝါသ ပြုလျှင် မိမိမျိုးရိုး၏ မျိုးဆက်တစ်ရာကို ကယ်တင်နိုင်၏။
Verse 10
सिद्धिक्षेत्रं परं तात पर्वतो ह्यमरंकटः । सर्वदेवाश्रितो यस्मादृषिभिः परिसेवितः
ချစ်သားရေ၊ အမရကန္တက တောင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး စိဒ္ဓိ-က்ஷೇತ್ರ ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူကား ဒေဝတားအားလုံး ဤနေရာ၌ ခိုလှုံကြပြီး ရှိများကလည်း အမြဲတမ်း ပူဇော်စောင့်ရှောက်ကြသည်။
Verse 11
सिद्धविद्याधरा भूतगन्धर्वाः स्थानमुत्तमम् । दृश्यादृश्याश्च राजेन्द्र सेवन्ते सिद्धिकाङ्क्षिणः
စိဒ္ဓ၊ ဝိဒ္ယာဓရ၊ ဘူတ နှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် ထိုနေရာကို အထူးမြတ်သော နေထိုင်ရာဟု သဘောထားကြသည်။ အို မင်းကြီး၊ မြင်ရသူ မမြင်ရသူ အားလုံးလည်း စိဒ္ဓိကို မျှော်လင့်၍ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ကြသည်။
Verse 12
अहं च परमं स्थानं ततः प्रभृति संश्रितः । अत्र प्रणवरूपो वै स्थाने तिष्ठत्युमापतिः
ထို့အပြင် ငါလည်း ထိုအချိန်မှစ၍ ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာ၌ ခိုလှုံလာခဲ့သည်။ ဤနေရာတော်၌ပင် ဥမာပတိ (ရှီဝ) သည် သန့်ရှင်းသော ပ္ရဏဝ “အိုမ်” အဖြစ် တည်မြဲစွာ တည်ရှိနေသည်။
Verse 13
श्रीकण्ठः सगणः सर्वभूतसङ्घैर्निषेवितः । अस्माद्गिरिवराद्भूप वक्ष्ये तीर्थस्य विस्तरम्
သရီးကဏ္ဍ (ရှီဝ) သည် မိမိ၏ ဂဏများနှင့်အတူ သတ္တဝါအစုအဝေးများက ပူဇော်စောင့်ရှောက်ကြသည်။ အို မင်းကြီး၊ ဤအထူးမြတ်သော တောင်တော်မှ တီရ္ထ၏ အကျယ်အဝန်းကို ငါ ပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းမည်။
Verse 14
यानि सन्तीह तीर्थानि पुण्यानि नृपसत्तम । यानि यानीह तीर्थानि नर्मदायास्तटद्वये
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဤနေရာ၌ ရှိသော တီရ္ထများ—သန့်ရှင်း၍ ကုသိုလ်ပေးသော—နှင့် ဤနေရာ၌ နရ္မဒါမြစ်၏ နှစ်ဖက်ကမ်းတလျှောက် ရှိသော တီရ္ထများအားလုံး…
Verse 15
न तेषां विस्तरं वक्तुं शक्तो ब्रह्मापि भूपते । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा
အို မင်းကြီး၊ ထိုအရာတို့၏ အလွန်ကျယ်ဝန်းမှုကို အပြည့်အစုံ ဖော်ပြရန် ဘြဟ္မာတော်တိုင်ပင် မစွမ်းနိုင်။ မြစ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ဤမြစ်သည် ယောဇနာ တစ်ရာကျော် အနည်းငယ်အထိ ရှည်လျားသည်ဟု ကြားရ၏။
Verse 16
विस्तरेण तु राजेन्द्र अर्धयोजनमायता । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च
သို့သော် အို ရာဇేంద్ర၊ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် ယောဇနာ တစ်ဝက်အထိ ပြန့်ကျယ်၏။ ထိုနေရာ၌ တီရ္ထ ၆၀,၀၀၀ ရှိပြီး ထို့အတူ ၆၀ ကောဋိလည်း ရှိသည်ဟု ဆို၏။
Verse 17
पर्वतादुदधिं यावदुभे कूले न संशयः
တောင်တန်းမှ ပင်လယ်အထိ—ကမ်းနှစ်ဖက်လုံး၌ မသံသယရှိဘဲ။
Verse 18
सप्तषष्टिसहस्राणि सप्तषष्टिशतानि च । सप्तषष्टिस्तथा कोट्यो वायुस्तीर्थानि चाब्रवीत्
၆၇,၀၀၀ နှင့် ၆၇ ရာလည်းရှိ၏; ထို့အတူ ၆၇ ကောဋိလည်း—ဤသို့ ဝါယုဒေဝက တီရ္ထတို့ကို ကြေညာပြောဆိုခဲ့သည်။
Verse 19
परं कृतयुगे तानि यान्ति प्रत्यक्षतां नृप । पश्यन्ति मानवाः सर्वे सततं धर्मबुद्धयः
သို့သော် အို နရပ၊ ကృతယုဂ၌ ထို (တီရ္ထ) များသည် မျက်မြင်ထင်ရှား ဖြစ်လာကြ၏။ ဓမ္မဘုဒ္ဓိဖြင့် အမြဲတမ်း ပြည့်ဝသော လူသားအားလုံးက ၎င်းတို့ကို အစဉ်မပြတ် မြင်တွေ့ကြသည်။
Verse 20
यथायथा कलिर्घोरो वर्तते दारुणो नृप । तथातथाल्पतां यान्ति हीनसत्त्वा यतो नराः
ကြောက်မက်ဖွယ် ကလိယုဂ်သည် ကြမ်းတမ်းစွာ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာသကဲ့သို့၊ အို မင်းကြီး၊ လူတို့သည် အတွင်းစိတ်၏ သတ္တဝါ(စတ္တဝ) အင်အား လျော့နည်းသဖြင့် စွမ်းရည်နှင့် ကုသိုလ်ပုဏ္ဏာတွင် ပို၍ ပို၍ နိမ့်ကျသေးငယ်လာကြ၏။
Verse 21
अध्याय
အဓ္ဓာယ—သန့်ရှင်းသော အခန်း (အခန်းခေါင်းစဉ်)။
Verse 22
श्रेष्ठं दारुवनं तत्र चरुकासंगमः शुभः । उत्तरे नर्मदायास्तु चरुकेश्वरमुत्तमम्
ထိုနေရာ၌ အလွန်မြတ်သော ဒာရုဝန တောတည်ရှိပြီး၊ ချာရုကာ-သင်္ဂမ ဟူသော မင်္ဂလာဆုံရာလည်း ရှိ၏။ နရ္မဒါမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံး ချာရုကေရှွရ ဘုရားဌာန တည်ရှိ၏။
Verse 23
दारुकेश्वरतीर्थं च व्यतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञं तथैव च
ထိုနေရာ၌ ဒာရုကေရှွရ တီရ္ထလည်း ရှိပြီး၊ ထို့အတူ ဗျတီပါတေရှွရလည်း ရှိ၏။ ပာတာလေရှွရ တီရ္ထလည်း ရှိပြီး၊ ကိုဋိယဇ္ဈ ဟူသော သန့်ရှင်းရာဌာနလည်း ရှိ၏။
Verse 24
इति चैवोत्तरे कूले रेवाया नृपसत्तम । अमरेश्वरपार्श्वे च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम्
ဤသို့ပင်၊ အို မင်းမြတ်၊ ရေဝာမြစ်၏ မြောက်ဘက်ကမ်းတွင် အမရေရှွရ အနီး၌ ရှိဝလင်္ဂ ၁၀၈ ဆူ တည်ရှိကြ၏။
Verse 25
वरुणेश्वरमुख्यानि सर्वपापहराणि च
ဤတို့အနက် အထွတ်အမြတ်မှာ ဝရုဏေရှွရ ဖြစ်၏; ထိုဘုရားသန့်ဌာနတို့သည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးကြ၏။
Verse 26
मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्
မန်ဓာတೃ မြို့အနီးတွင် စိဒ္ဓေရှွရ နှင့် ယမေရှွရ သန့်ဌာနများ ရှိ၏။ ထို့ပြင် အိုံကာရ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ကေဒါရ ဟူသော အထူးမြတ် တီရ္ထ ရှိ၏။
Verse 27
तत्समीपे महाराज स्वर्गद्वारमघापहम् । नाम्ना ब्रह्मेश्वरं पुण्यं सप्तसारस्वतं पुरः
ထိုနေရာအနီး၌၊ မဟာရာဇာအို၊ အပြစ်ဖယ်ရှားသော စွဝဂ္ဂဒွာရ ရှိ၏; ထို့ပြင် ဘြဟ္မေရှွရ ဟူသော သန့်ရှင်းသော သန့်ဌာန ရှိ၏; ရှေ့ဘက်တွင် စပ္တသာရသွတ ရှိ၏။
Verse 28
रुद्राष्टकं च सावित्रं सोमतीर्थं तथैव च । एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ
ရုဒြာဩဋ္ဌက၊ သာဝိတ္တရ နှင့် ထို့အတူ ဆိုမတီရ္ထ—ဤတို့သည် ရေဝါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် ရှိကြ၏၊ ဟေ ဘာရတတို့အနက် အမြတ်ဆုံး။
Verse 29
अस्मिंस्तु पर्वते तात रुद्राणां कोटयः स्थिताः । स्नानैस्तुष्टिर्भवेत्तेषां गन्धमाल्यानुलेपनैः
ဤတောင်ပေါ်တွင်၊ ချစ်သားရေ၊ ရုဒြာတို့၏ ကုဋိများ တည်ရှိကြ၏။ ဤနေရာ၌ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းနှင့် အနံ့သာ၊ ပန်းမော်လီ၊ လိမ်းဆေးတို့ကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် သူတို့သည် ပီတိဖြစ်ကြ၏။
Verse 30
प्रीतास्तेऽपि भवन्त्यत्र रुद्रा राजन्न संशयः । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते
အို မင်းကြီး၊ ဤနေရာ၌ ရုဒြာတို့ပင် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြသည်—သံသယမရှိ။ ဇပ (မန္တရားထပ်ခါထပ်ခါရွတ်) ဖြင့် အပြစ်ကင်းစင်၍၊ ဓျာန (သမาธိ) ဖြင့် အနန္တကို ရောက်ရှိသည်။
Verse 31
दानेन भोगानाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । पर्वतात्पश्चिमे देशे स्वयं देवो महेश्वरः । स्थितः प्रणवरूपोऽसौ जगदादिः सनातनः
“ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ဖြင့် ဘောဂ (အပျော်အပါး/အကျိုးခံစားမှု) ကို ရရှိသည်” ဟု ရှင်ကရ (Śaṅkara) မိန့်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် တောင်၏ အနောက်ဘက်ဒေသ၌ မဟေရှဝရ ဘုရားကိုယ်တိုင် တည်ရှိ၍—ပရဏဝ (အိုမ်) ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့်၊ လောက၏ အာဒိနှင့် စနာတန မူလဖြစ်တော်မူသည်။
Verse 32
तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पितृकार्यं प्रकुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာကာ၊ ဗြဟ္မစာရီအဖြစ် နေထိုင်၍ အင်ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်ပြီး၊ သာသ္တရဝိဓိအတိုင်း ပိတೃကာရျ (ဘိုးဘွားပူဇော်ရေး) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 33
तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आ सप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदति पाण्डव
ထိုနေရာ၌ပင် နှမ်းရောရေဖြင့် တർပဏ (ရေစက်ပူဇော်) ပြုကာ ပိတೃဒေဝတာများကို တೃပ్తစေရာ၏။ အို ပாண்டဝ၊ သူ၏ မျိုးရိုး ခုနှစ်ဆက်တိုင်အောင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ပျော်ရွှင်ကြသည်။
Verse 34
आत्मना सह भोगांश्च विविधान् लभते सुखी । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडते सुरपूजितः
သူသည် ပျော်ရွှင်စွာ မိမိ၏ ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) အလျောက် အမျိုးမျိုးသော ဘောဂများကို မိမိနှင့်အတူ ရရှိသည်။ ဒေဝတားတို့က ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နှစ်ခြောက်သောင်းတိုင်အောင် ကစားပျော်မြူးနေသည်။
Verse 35
मोदते सुचिरं कालं पितृपूजाफलधितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विमले कुले
ဘိုးဘွားတို့ကို ပူဇော်ကန်တော့ခြင်း၏ အကျိုးပေးကြောင့် သူသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်နေ၏။ ထို့နောက် ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိသော ကုသိုလ်ကုန်သွား၍ ကောင်းကင်ဘုံမှ ကျဆင်းလာသောအခါ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော မျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားလာ၏။
Verse 36
धनवान्दानशीलश्च नीरोगो लोकपूजितः । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं कुरुते पुनः
သူသည် ငွေကြေးချမ်းသာ၍ ဒါနပြုလိုစိတ်ရှိကာ ရောဂါကင်းပြီး လူအများကလည်း လေးစားပူဇော်ကြ၏။ ထို့နောက် ထိုတီရ္ထကို ထပ်မံသတိရ၍ ထိုနေရာသို့ ထပ်မံခရီးထွက်၏။
Verse 37
द्वितीये जन्मनि भवेद्ध्रदस्यानुचरोत्कटः । तथैव ब्रह्मचर्येण सोपवासो जितेन्द्रियः
ဒုတိယမွေးဖွားခြင်းတွင် သူသည် ထိုရေကန်တီရ္ထ၏ အင်အားကြီး၍ ကြောက်မက်ဖွယ် အနုချရ (အကူအညီပေးသူ) ဖြစ်လာ၏။ ထို့အတူ သူသည် ဗြဟ္မစရိယကို ထိန်းသိမ်း၍ အစာရှောင်ကာ အင်ဒြိယများကို ချုပ်တည်းထား၏။
Verse 38
सर्वहिंसानिवृत्तस्तु लभते फलमुत्तमम् । एवं धर्मसमाचारो यस्तु प्राणान्परित्यजेत्
သို့သော် အကြမ်းဖက်မှုအားလုံးမှ ရှောင်ကြဉ်သူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို ရရှိ၏။ ထို့ပြင် ဤသို့သော ဓမ္မကို လိုက်နာနေထိုင်ပြီး အသက်ကို စွန့်လွှတ်သူမည်သူမဆို—
Verse 39
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध नराधिप । शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव
အို မင်းမြတ်၊ သူ၏ ကုသိုလ်အကျိုးကို သိမှတ်လော့။ အို ပाण्डဝ၊ သူသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နှစ်တစ်သိန်းတိုင်တိုင် ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်၏။
Verse 40
अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गो दिव्यालङ्कारभूषितः
အပ္စရာတို့၏အုပ်စုများဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ကောင်းကင်သံတေးများ ပဲ့တင်ထပ်နေသော ထိုသုခဘုံ၌၊ သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဒိဗ္ဗအနံ့သာဖြင့် လိမ်းကျံထားပြီး ကောင်းကင်အလှဆင်တန်ဆာများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 41
क्रीडते दैवतैः सार्द्धं सिद्धगन्धर्वसंस्तुतः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्
သူသည် ဒေဝတားတို့နှင့်အတူ ကစားပျော်ရွှင်ကာ၊ စိဒ္ဓနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗတို့၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံရသည်။ ထို့နောက် ကုသိုလ်ကုန်၍ သုခဘုံမှ ကျဆင်းလာသော် သူသည် အင်အားကြီး၍ သတ္တိပြည့်ဝသော မင်းဖြစ်လာသည်။
Verse 42
हस्त्यश्वरथयानैश्च धर्मज्ञः शास्त्रतत्परः । गृहे स्तम्भशताकीर्णे सौवर्णे रजतान्विते
သူသည် ဓမ္မကို သိမြင်သူ၊ သာသနာကျမ်းများ၌ အလေးထားသူ ဖြစ်လာပြီး ဆင်၊ မြင်း၊ ရထား စသော ယာဉ်များဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ သူသည် တိုင်တစ်ရာဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ရွှေဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ငွေဖြင့် ထည့်သွင်းအလှဆင်ထားသော မဟာအိမ်တော်၌ နေထိုင်သည်။
Verse 43
सप्ताष्टभूमिसुद्वारे दासीदाससमाकुले । मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्वाजिहेषितनादितैः
အဆင့် ခုနှစ် သို့မဟုတ် ရှစ် ထပ်တိုင်အောင် မြင့်မားလှပသော တံခါးဝများရှိ၍ အလုပ်သမားမိန်းမ၊ အလုပ်သမားယောက်ျားတို့ဖြင့် စည်ကားသော ထိုအိမ်တော်သည် မူးယစ်နေသော ဆင်တို့၏ အသက်ရှူသံနှင့် မြင်းတို့၏ ဟိန်းသံကြောင့် ပဲ့တင်ထပ်နေသည်။
Verse 44
क्षुभ्यते तस्य तद्द्वारमिन्द्रस्य भुवनं यथा । राजराजेश्वरः श्रीमान्सर्वस्त्रीजनवल्लभः
သူ၏ တံခါးဝသည် အင်္ဒြာ၏ ဘုံကဲ့သို့ လူလှုပ်ရှားမှုဖြင့် တုန်လှုပ်စည်ကားနေသည်။ သူသည် သရဖူတောက်ပသော မင်းတို့အပေါ် မင်းဖြစ်၍၊ မိန်းမအပေါင်းတို့၏ ချစ်ခင်နှစ်သက်ခြင်းကို ခံရသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 45
तस्मिन्गृहे वसित्वा तु क्रीडाभोगसमन्वितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वव्याधिविवर्जितः
ထိုအိမ်၌ နေထိုင်၍ ကစားပျော်ရွှင်မှုနှင့် သာယာပျော်ပါးမှုတို့ ပြည့်စုံကာ ရောဂါအမျိုးမျိုးမှ ကင်းလွတ်၍ နှစ်တစ်ရာပြည့်နှင့် ထို့ထက်ပို၍ အသက်ရှင်ရ၏။
Verse 46
एवं तेषां भवेत्सर्वं ये मृता ह्यमरेश्वरे । अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्भक्त्या ह्यमरकण्टके
ဤသို့ပင် အမရေရှ္ဝရ၌ သေဆုံးသူတို့အတွက် အရာအားလုံး ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့ပြင် အမရကဏ္ဍက၌ ဘက္တိဖြင့် မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်သူမည်သူမဆို—
Verse 47
स मृतः स्वर्गमाप्नोति यास्यते परमां गतिम् । स्नानं दानं जपो होमः शुभं वा यदि वाशुभम्
ဤသို့ သေဆုံးလျှင် သူသည် သွဂ္ဂ (ကောင်းကင်ဘုံ) ကို ရောက်ပြီး အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ ဆက်လက်သွားရ၏။ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်း၊ ဒါန၊ ဇပ၊ ဟောမ—ကောင်းသောစိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ မကောင်းသော်လည်းဖြစ်စေ—
Verse 48
पुराणे श्रूयते राजन्सर्वं कोटिगुणं भवेत् । तस्यास्तीरे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्यये
အို မင်းကြီး၊ ပုရာဏများတွင် ကြားရသည်မှာ အရာအားလုံးသည် ကိုဋိဂုဏ် (တစ်ကုဋိဆ) တိုးပွားလာသည်ဟု ဆို၏။ ထို့ပြင် သူမ၏ ကမ်းပါးပေါ်ရှိ သစ်ပင်များသည် ကာလအဆုံးသတ်ရာတွင် လဲကျသော်လည်း—
Verse 49
नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम् । अनिवृत्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा
နရမဒါမြစ်ရေကို ထိတွေ့လျှင် သူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်ကြ၏။ သူတို့၏ ရှေ့ဆက်သွားရာ လမ်းကြောင်းသည် ပြန်မလှည့်—ကောင်းကင်တွင် လှုပ်ရှားသည့် လေကဲ့သို့။
Verse 50
पतनं कुरुते यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । कन्यास्त्रीणि सहस्राणि पाताले भोगभागिनः
အို လူတို့၏အရှင် မင်းကြီး၊ ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၌ ဓမ္မမှ လဲကျကျူးလွန်သူရှိလျှင် ပာတာလာ၌ ကညာမိန်းမ ထောင်ပေါင်းများစွာသည် သူ၏ ဘောဂခံစားမှု၌ အဖော်အဖြစ် ပါဝင်ကြ၏။
Verse 51
तिष्ठन्ति भवने तस्य प्रेषणे प्रार्थयन्ति च । दिव्यभोगैः सुसम्पन्नः क्रीडते कालम्
သူမတို့သည် သူ၏နန်းတော်၌ နေထိုင်ကာ အမိန့်ကို စောင့်မျှော်ကြပြီး တောင်းပန်လည်း ကြ၏။ ဒိဗ္ဗဘောဂများဖြင့် ပြည့်စုံသူသည် ပျော်ရွှင်ကစားလျက် အချိန်ကို ကုန်လွန်စေ၏။
Verse 52
पृथिव्यां ह्यासमुद्रायां तादृशो नैव जायते । यादृशोऽयं नरश्रेष्ठ पर्वतोऽमरकण्टकः
အို လူတို့အထက်မြတ်သူ၊ သမုဒ္ဒရာများပါဝင်သည့် ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် အံ့ဩဖွယ် အမရကဏ္ဍကကဲ့သို့သော တောင်တစ်လုံးမျှ မမွေးဖွားနိုင်။
Verse 53
तत्र तीर्थं तु विज्ञेयं पर्वतस्यानु पश्चिमे । ह्रदो जालेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
ထိုနေရာ၌ တောင်၏ အနောက်ဘက်တွင် တီရ္ထတစ်ခုကို သိမှတ်ရမည်။ ‘ဇာလေရှ္ဝရ’ ဟု အမည်ရသော ရေကန်တစ်ကန်ရှိပြီး သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြား၏။
Verse 54
तत्र पिण्डप्रदानेन सन्ध्योपासनकेन तु । पितरो द्वादशाब्दानि तर्पितास्तु भवन्ति वै
ထိုနေရာ၌ ပိဏ္ဍဒါန ပြုခြင်းနှင့် စန္ဓျာ-ဥပာသနာ ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် ပိတရ်များသည် အမှန်တကယ် ဆယ့်နှစ်နှစ်တိုင်အောင် တရ্প်တိရကြ၏။
Verse 55
दक्षिणे नर्मदातीरे कपिला तु महानदी । सरलार्जुनसंछन्ना खदिरैरुपशोभिता
နರ್ಮဒါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် မဟာမြစ် ကပိလာ ရှိ၏။ စရလနှင့် အာర్జုန သစ်ပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ခဒိရ သစ်ပင်များဖြင့် လှပစွာ တင့်တယ်၏။
Verse 56
माधवीसल्लकीभिश्च वल्लीभिश्चाप्यलंकृता । श्वापदैर्गर्जमानैश्च गोमायुवानरादिभिः
၎င်းသည် မာဓဝီနှင့် စလ္လကီ လျှောပင်များ၊ အမျိုးမျိုးသော ဝလ္လီများဖြင့် တင့်တယ်အလှဆင်ထားပြီး၊ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တို့၏ ဟိန်းသံ—ဂိုမားယူ (မြေခွေးမျိုး)၊ မျောက် စသည်တို့၏ အသံဖြင့် ပဲ့တင်ထပ်လျက်ရှိ၏။
Verse 57
पक्षिजातिविशेषैश्च नित्यं प्रमुदिता नृप । साग्रं कोटिशतं तत्र ऋषीणामिति शुश्रुम
အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာသည် ငှက်မျိုးစုံတို့ကြောင့် အမြဲပျော်ရွှင်လျက်ရှိ၏။ ထို့ပြင် ထိုအရပ်၌ ရှိသည့် ရိရှီတို့၏ အရေအတွက်သည် ကုဋိတစ်ရာထက်ပင် ပိုသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားသိရ၏။
Verse 58
तपस्तप्त्वा गतं मोक्षं येषां जन्म न चागमः । येन तत्र तपस्तप्तं कपिलेन महात्मना
တပဿာကို ကျင့်သုံး၍ သူတို့သည် မောက္ခကို ရရှိကြပြီး၊ ထိုသူတို့အတွက် မွေးဖွားခြင်းသို့ ပြန်လာခြင်း မရှိတော့။ ထိုနေရာ၌ပင် မဟာအတ္မာ ကပိလ သည် တပဿာကို ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
Verse 59
तत्र तच्चाभवत्तीर्थं पुण्यं सिद्धनिषेवितम् । येन सा कापिलैस्तात सेविता ऋषिभिः पुरा
ထိုနေရာ၌ပင် ထိုအရပ်သည် ပုဏ္ဏတီရ္ထ ဖြစ်လာ၍ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်ကာ စိဒ္ဓတို့က လာရောက်ဆည်းကပ်သည့် နေရာဖြစ်၏။ အကြောင်းမှာ ရှေးကာလ၌၊ အို ချစ်သူငယ်၊ ကပိလ-ရိရှီတို့နှင့် အခြားရိရှီတို့က ထိုနေရာကို အားထားဆည်းကပ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 60
तेन सा कपिला नाम गीता पापक्षयंकरी । तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानाममरेश्वरे
ထို့ကြောင့် သူမကို ‘ကပိလာ’ ဟု ချီးမွမ်းသီဆိုကြပြီး အပြစ်များကို ပျောက်ကင်းစေသူဟု ဆိုကြသည်။ အမရေးရှ္ဝရ၌ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) များသည် ရာကုဋိထက် ပို၍ ရှိသည်။
Verse 61
अहोरात्रोषितो भूत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । दानं च विधिवद्दत्त्वा यथाशक्त्या द्विजोत्तमे
အဲဒီနေရာမှာ တစ်နေ့တစ်ည နေထိုင်လျှင် အပြစ်မလျော်မှုအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။ ထို့ပြင် မိမိတတ်နိုင်သမျှ အစဉ်အလာအတိုင်း ထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏအား ဒါနပေးပြီး—
Verse 62
ईश्वरानुग्रहात्सर्वं तत्र कोटिगुणं भवेत् । यस्मादनक्षरं रूपं प्रणवस्येह भारत
အရှင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် အဲဒီနေရာမှာ ပြုလုပ်သမျှ အရာအားလုံးသည် ကုဋိတစ်ဆတိုးပွားလာသည်၊ ဟေ ဘာရတ! အကြောင်းမှာ ထိုနေရာ၌ ပ္ရဏဝ (အိုမ်) ၏ မပျက်မယွင်း အနိစ္စမရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန် တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 63
शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः
ထို့ကြောင့် ပ္ရဏဝ၏ အက္ခရာတစ်လုံးတည်းကိုပင် ရွတ်ဆိုခြင်းက ရှိဝ၏ ကိုယ်ပိုင်သဘာဝနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ခြင်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုနေရာတွင် ငှက်များ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ သစ်ပင်များ၊ ချုံပင်များ၊ လျားပင်များ စသည်တို့ပါ မြင့်တင်ကယ်တင်ခံရသည်။
Verse 64
तेऽपि तत्र क्षयं याताः स्वर्गं यान्ति न संशयः । विशल्या तत्र या प्रोक्ता तत्रैव तु महानदी
သူတို့လည်း ထိုနေရာတွင် သေဆုံးသွားလျှင် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားရသည်—သံသယမရှိ။ ထို့ပြင် ‘ဝိရှလျာ’ ဟု ခေါ်သော နေရာသည်လည်း ထိုမဟာမြစ်ကမ်းနား၌ပင် ရှိသည်။
Verse 65
स्नात्वा दत्त्वा यथान्यायं तत्रापि सुकृती भवेत् । तत्र देवगणाः सर्वे सकिन्नरमहोरगाः
ထိုနေရာ၌ ဓမ္မနည်းတရားအတိုင်း သန့်စင်ရေချိုး၍ ဒါနပေးလှူလျှင် ကုသိုလ်ပြည့်ဝသူ ဖြစ်လာသည်။ ထိုနေရာ၌ ဒေဝတားအစုအဝေးအားလုံးနှင့် ကိန္နရတို့၊ မဟာနာဂ (မြွေကြီး) တို့လည်း ရှိနေကြသည်။
Verse 66
यक्षराक्षसगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । सर्वे समागतास्तां वै पश्यन्ति ह्यमरेश्वरे
ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ ဂန္ဓဗ္ဗနှင့် တပဓန ရှိသော ရှိသီများအားလုံးသည် စုဝေးလာကာ အမရေရှ္ဝရ၌ ထိုသန့်ရှင်းသော နေရာ/မြစ်ကို ဖူးမြင်ကြသည်။
Verse 67
तैश्च सर्वैः समागम्य वन्दितौ तौ शुभौ कटौ । पुरा युगे महाघोरे सर्वलोकभयंकरे
သူတို့အားလုံး စုဝေးလာသောအခါ ထိုကောင်းမြတ်သော ကမ်းနှစ်ဖက်ကို ဂါရဝပြု၍ ပူဇော်ကြသည်။ ရှေးယုဂတစ်ခေတ်၌—အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ လောကအားလုံးကို ထိတ်လန့်စေသော—ထိုမဟာဂုဏ်တော်သည် ထင်ရှားတည်ထောင်ခဲ့သည်။
Verse 68
नर्मदायाः सुतस्तत्र सशल्यो विशलीकृतः । सर्वदेवैश्च ऋषिभिर्विशल्या तेन सा स्मृता
ထိုနေရာ၌ နရ္မဒါ၏ သားတော်၏ ကိုယ်တွင်း၌ စိုက်ဝင်နေသော ရှလျ (မြားခေါင်း) ကို ဖယ်ရှားကာ ‘ရှလျမရှိ’ သောအဖြစ်သို့ ကုသပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒေဝတားနှင့် ရှိသီအားလုံးက ထို(ဒေဝီ/နေရာ)ကို ‘ဝိရှလျာ’ ဟု မှတ်မိကြသည်။
Verse 69
युधिष्ठिर उवाच । उत्पन्ना तु कथं तात विशल्या कपिला कथम् । कथं वा नर्मदापुत्रः शल्ययुक्तोऽभवन्मुने
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– “အဖေတော်ကဲ့သို့သော အရှင်၊ ဝိရှလျာသည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ ကပိလာ (နွား) သည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။ အို မုနိ၊ နရ္မဒါ၏ သားတော်သည် ရှလျ (မြားခေါင်း) စိုက်ဝင်၍ မည်သို့ ဖြစ်လာသနည်း။”
Verse 70
आश्चर्यभूतं लोकस्य श्रोतुमिच्छामि सुव्रत
အို သီလဝတ္တကောင်းမြတ်သူ၊ လောကအတွက် အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်သော ဤအကြောင်းကို ကျွန်ုပ် နားထောင်လိုပါသည်။
Verse 71
श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा दाक्षायणी नाम सहिता शूलपाणिना । क्रीडित्वा नर्मदातोये परया च मुदा नृप
သီရိမာရကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– အို မင်းကြီး၊ ရှေးကာလ၌ ဒက္ခာယဏီဟူသော ဒေဝီသည် ရှူလပာဏီ (ရှီဝ) နှင့်အတူ နရမဒါမြစ်ရေထဲ၌ အလွန်မြတ်သော ပီတိဖြင့် ကစားကရိယာ ပြုခဲ့သည်။
Verse 72
जलादुत्तीर्य सहसा वस्त्रमन्यत्समाहरत् । देव्यास्तु स्नानवस्त्रं तत्पीडितं लीलया नृप
အို မင်းကြီး၊ ရေထဲမှ ချက်ချင်းတက်လာပြီးနောက် သူသည် ချက်ချင်း အဝတ်အစားတစ်စုံ အခြားတစ်စုံကို ယူဆောင်ခဲ့သည်။ ဒေဝီ၏ ရေချိုးအဝတ်ကိုမူ လီလာအဖြစ် ပျော်ရွှင်စွာ ညှစ်ထုတ်ခဲ့သည်။
Verse 73
सहितानुचरीभिस्तु इन्द्रायुधनिभं भृशम् । तस्मिन्निष्पीड्यमाने तु वारि यन्निःसृतं तदा
ထို့နောက် အနုချရီအဖော်မိန်းကလေးများနှင့်အတူ အင်ဒြာ၏ သက်တံကဲ့သို့ တောက်ပသော အဝတ်ကို အလွန်အားဖြင့် ညှစ်ထုတ်လေသည်။ ထိုအခါ ထိုအဝတ်မှ ထွက်လာသော ရေသည် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၏။
Verse 74
तस्मादियं सरिज्जज्ञे कपिलाख्या महानदी । संयोगादङ्गरागस्य वस्त्रोद्यत्कपिलं जलम्
ထိုအရာမှပင် ဤမြစ်ရေစီး ပေါ်ပေါက်လာ၍ “ကပိလာ” ဟူသော မဟာမြစ်ဟု အမည်ရ၏။ ကိုယ်လိမ်းအင်္ဂရာဂနှင့် အဝတ်၏ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် ရေသည် ကပိလာ (အဝါညို) အရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။
Verse 75
गलितं तेन कपिला वर्णतो नामतोऽभवत् । तथा गन्धरसैर्युक्तं नानापुष्पैस्तु वासितम्
ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် စီးထွက်လာသော် အရောင်နှင့် အမည်နှစ်ပါးလုံးအရ ‘ကပီလာ’ ဟူ၍ ဖြစ်လာ၏။ အနံ့နှင့် အရသာဓာတ်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံကာ ပန်းမျိုးစုံ၏ သင်းပျံ့မှုဖြင့် မွှေးကြိုင်လေ၏။
Verse 76
नानावर्णारुणं शुभ्रं वस्त्राद्यद्वारि निःसृतम् । पीड्यमानं करैः शुभ्रैस्तैस्तु पल्लवकोमलैः
အဝတ်မှ ထွက်လာသော ရေသည် အရောင်မျိုးစုံ—နီမြန်း၍ တောက်ပလင်းလက်ဟန်ဖြင့် ပေါ်ထွက်၏။ ပင်ပေါက်သစ်ကဲ့သို့ နူးညံ့သော ဖြူစင်လှပသည့် လက်များဖြင့် ညှစ်ထုတ်နေကြ၏။
Verse 77
कपिलं जलमिश्रैस्तु तस्मादेषा सरिद्वरा । कपिला चोच्यते तज्ज्ञैः पुराणार्थविशारदैः
ထို့ကြောင့် ကပီလအရောင်ရောနှောသော ရေရှိသဖြင့် ဤအထူးမြတ်သော မြစ်ကို ‘ကပီလာ’ ဟု ပုရာဏအဓိပ္ပါယ်ကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ပညာရှိတို့က ခေါ်ကြ၏။
Verse 78
एषा वै वस्त्रसम्भूता नर्मदातोयसम्भवा । महापुण्यतमा ज्ञेया कपिला सरिदुत्तमा
ဤကပီလာသည် အဝတ်မှပင် ပေါ်ပေါက်လာ၍ နရ္မဒါရေမှ မွေးဖွားလာ၏။ အလွန်အမင်း ပုဏ္ဏိယပြည့်ဝသူဟု သိမှတ်ကြ—ကပီလာ၊ မြစ်တို့အနက် အထွတ်အမြတ်။