
ဤအခန်းသည် ရှင်မားကဏ္ဍေယနှင့် မင်းယုဓိဋ္ဌိရတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ နာမဒာမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းပေါ်ရှိ “နာဂတီရ္ထ” အလွန်မြတ်သော သန့်ရှင်းရာနေရာကို ဖော်ပြကာ၊ နာဂကြီးများသည် အလွန်ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် အဘယ်ကြောင့် တပသ (အာဓိဋ္ဌာန်တရားကျင့်) ပြုခဲ့ကြသနည်းဟု မေးမြန်းသည်။ မားကဏ္ဍေယက ရိုးရာ itihāsa ကို ပြောပြသည်။ ကশ্যပ၏ ဇနီးနှစ်ဦးဖြစ်သော ဝိနတာ (ဂရုဍနှင့် ဆက်နွယ်) နှင့် ကဒရူ (မြွေ/နာဂတို့နှင့် ဆက်နွယ်) တို့သည် ကောင်းကင်မြင်း Uccaiḥśravas ကို မြင်ပြီး လောင်းကစားဝင်ကြသည်။ ကဒရူ၏ အတင်းအကျပ်နည်းလမ်းကြောင့် နာဂသားများက လှည့်စားရန် ကြိုးစားရပြီး၊ မိခင်၏ အပြစ်ပေးမည်ကို ကြောက်၍ လိုက်နာသူများရှိသကဲ့သို့ အခြားအကာအကွယ်ကို ရှာသူများလည်း ရှိသည်။ နာဂတို့သည် ကြာရှည်စွာ တပသပြုရာမှ မဟာဒေဝ (ရှီဝ) က ကရုဏာဖြင့် အပေးအယူပေးသည်။ ဝါစုကီကို ရှီဝ၏ အနီးတော်၌ အမြဲတမ်းကာကွယ်သူအဖြစ် တည်စေပြီး၊ နာမဒာရေတွင် ရေချိုးနှစ်မြှုပ်ခြင်းအားဖြင့် အထူးသဖြင့် လုံခြုံမှုရမည်ဟု အာမခံသည်။ နိဂုံးတွင် ပဉ္စမီ (လဆန်း/လဆုတ် ၅ ရက်) တွင် တီရ္ထ၌ ရှီဝကို ပူဇော်ပါက နာဂမျိုးရိုး ၈ မျိုးက မထိခိုက်စေဘဲ၊ သေဆုံးသူသည် လိုသမျှကာလအထိ ရှီဝ၏ အစေခံအဖြစ် အဆင့်တက်ရမည်ဟု ဖလသဒ္ဓာန်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले नागतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महानागा भये जाते ततो नृप
သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်ကြားသည်– နရ္မဒါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်း၌ အလွန်မြတ်သော နာဂတီရ္ထ ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ စိဒ္ဓဖြစ်သော မဟာနာဂတို့သည်၊ အို မင်းကြီး၊ ကြောက်ရွံ့မှု ပေါ်ပေါက်လာသော် ထိုနေရာ၌ ခိုလှုံခဲ့ကြ၏။
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । महाभयानां लोकस्य नागानां द्विजसत्तम । कथं जातं भयं तीव्रं येन ते तपसि स्थिताः
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– အို ဒွိဇအမြတ်ဆုံး၊ လောကကို ကြောက်ရွံ့စေသော နာဂတို့၌ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် အလွန်ပြင်းထန်သော ကြောက်ခြင်းသည် မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာ၍ သူတို့သည် တပဿာ၌ တည်ကြံနေခဲ့သနည်း။
Verse 3
भूतं भव्यं भविष्यच्च यत्सुरासुरमानवे । तात ते विदितं सर्वं तेन मे कौतुकं महत्
အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ်—ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူတို့နှင့် သက်ဆိုင်သမျှ—အို အဘယ့်၊ အားလုံးကို သင်သိနှင့်ပြီးဖြစ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်၏ စူးစမ်းလိုစိတ်သည် အလွန်ကြီးမားပါသည်။
Verse 4
मम संतापजं दुःखं दुर्योधनसमुद्भवम् । तव वक्त्राम्बुजौघेन प्लावितं निर्वृतिं गतम्
ဒုရျောဓနကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော ကျွန်ုပ်၏ ပူလောင်သော စိတ်ဆင်းရဲမှုသည် သင်၏ ကြာပန်းကဲ့သို့သော နှုတ်မှ ထွက်သော စကားရေစီးကြောင်းဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၍ ယခု ငြိမ်းချမ်းသက်သာမှုသို့ ရောက်ရှိသွားပါသည်။
Verse 5
श्रुत्वा तव मुखोद्गीतां कथां पापप्रणाशनीम् । भूयो भूयः स्मृतिर्जाता श्रवणे मम सुव्रत
သင်၏ ကိုယ်တိုင်နှုတ်မှ သီဆိုသော ပာပဖျက်သိမ်းသည့် ကထာကို ကြားနာပြီးနောက်၊ အို သုဝရတ၊ နားထောင်နေရင်း ကျွန်ုပ်၏ မှတ်ဉာဏ်သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွန်းလာပါသည်။
Verse 6
न क्लेशत्वं द्विजे युक्तं न चान्यो जानते फलम् । विद्यादानस्य महतः श्रावितस्य सुतस्य च
အို ဒွိဇ၊ ဖြေကြားရာတွင် အခက်အခဲ သို့မဟုတ် မနာလိုမနာကျင် ဖြစ်ခြင်း မသင့်တော်ပါ; အကြောင်းမူကား မဟာဗိဒ္ယာဒါန၏ အကျိုးနှင့် နားထောင်ခြင်းဖြင့် ကောင်းစွာ သင်ကြားခံရသော သား၏ အကျိုးကို အခြားသူတို့သည် အမှန်တကယ် မသိနိုင်ကြ။
Verse 7
एवं ज्ञात्वा यथान्यायं यः प्रश्नः पृच्छितो मया । कथा तु कथ्यतां विप्र दयां कृत्वा ममोपरि
ဤသို့ သိရှိပြီး သင့်လျော်သည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ကျွန်ုပ် မေးမြန်းခဲ့သော မေးခွန်းကို—အို ဗိပရ ပုဏ္ဏားရေ၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြု၍ ထိုသန့်ရှင်းသော ကထာကို ဟောကြားပါ။
Verse 8
मार्कण्डेय उवाच । यथा यथा त्वं नृप भाषसे च तथा तथा मे सुखमेति भारती । शैथिल्यभावाज्जरयान्वितस्य त्वत्सौहृदं नश्यति नैव तात
မာရကဏ္ဍေယက ပြောသည်– အို မင်းကြီး၊ သင်ပြောသမျှအတိုင်း ကျွန်ုပ်၏ ဝါဏီသည် ပိုမိုပျော်ရွှင်လာသည်။ အိုမင်းရင့်၍ အိုမင်းခြင်းကြောင့် အားလျော့နေသော်လည်း၊ ချစ်သားရေ၊ သင်၏ မိတ်သဟာယသည် လုံးဝ မလျော့ပါ။
Verse 9
कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम् । कथितं पूर्वतो वृद्धैः पारम्पर्येण भारत
ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ရှေးဟောင်း အိတိဟာသကို ကျွန်ုပ် ဟောပြောမည်။ အို ဘာရတ၊ ဤကထာကို ယခင်က အဘိုးအိုများက ပရမ္ပရာဖြင့် ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။
Verse 10
द्वे भार्ये कश्यपस्यास्तां सर्वलोकेष्वनुत्तमे । गरुत्मतो वै विनता सर्पाणां कद्रुरेव च
ကশ্যပ၌ လောကအားလုံးတွင် မတူမယှဉ်နိုင်သော ဇနီးနှစ်ဦးရှိ၏—ဂရုဍ၏ မိခင် ဝိနတာ နှင့် မြွေတို့၏ မိခင် ကဒြူ တို့ဖြစ်သည်။
Verse 11
अश्वसंदर्शनात्ताभ्यां कलिरूपं व्यवस्थितम् । प्रभातकाले राजेन्द्र भास्कराकारवर्चसम्
ထိုနှစ်ဦးက မြင်းကို မြင်တွေ့ခြင်းကြောင့် ကလိကဲ့သို့သော အငြင်းပွားမှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အို မင်းတို့၏ မင်းကြီး၊ မိုးလင်းချိန်၌ ထိုမြင်းသည် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော အရောင်အလင်းရှိ၏။
Verse 12
तं दृष्ट्वा विनता रूपमश्वं सर्वत्र पाण्डुरम् । अथ तां कद्रूमवोचत्सा पश्य पश्य वरानने
တစ်ကိုယ်လုံး ဖြူဖျော့နေသော မြင်းကို မြင်လျှင် ဝိနတာသည် ၎င်း၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကြည့်ရှုလေ၏။ ထို့နောက် ကဒရူက “ကြည့်လော့၊ ကြည့်လော့၊ မျက်နှာလှသူရေ” ဟု ဆို၏။
Verse 13
उच्चैःश्रवसः सादृश्यं पश्य सर्वत्र पाण्डुरम् । धावमानमविश्रान्तं जवेन पवनोपमम्
“ကြည့်လော့—ဤသည် အုစ္စೈရှ္ရဝသ်နှင့် ဆင်တူ၏—တစ်ကိုယ်လုံး ဖြူဖျော့နေပြီး မနားမနေ ပြေးလျက်၊ လေကဲ့သို့ လျင်မြန်၏။”
Verse 14
तं दृष्ट्वा सहसा यान्तमीर्ष्याभावेन मोहिता । कृष्णं मत्वा तथाजल्पत्तया सह नृपोत्तम
သူသည် ရုတ်တရက် နီးကပ်လာသည်ကို မြင်သော် မနာလိုစိတ်၏ အားကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ စကားထွက်လေ၏။ အနက်ရောင်ဟု ထင်မှတ်၍ ထိုသို့ ပြောဆိုရာ၊ ထိုအထွတ်အမြတ် မင်းသည် သူမနှင့် စကားဆိုလေ၏။
Verse 15
विनते त्वं मृषा लोके नृशंसे कुलपांसनि । कृष्णं चैनं वद श्वेतं नरकं यास्यसे परम्
“ဝိနတာ၊ သင်သည် လောကအရှေ့၌ မုသာပြော၏—ရက်စက်သူ၊ မိမိမျိုးရိုး၏ အရှက်တရား! ဤသည်ကို အနက်ဟု ပြောလော့၊ အဖြူမဟုတ်; မဟုတ်လျှင် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ သင်သွားရလိမ့်မည်။”
Verse 16
विनतोवाच । सत्यानृते तु वचने पणोऽयं ते ममैव तु । सहस्रं वत्सरान्दासी भवेयं तव वेश्मनि
ဝိနတာက ဆိုသည်—“စကား၏ အမှန်အကန်၊ မမှန်မကန် အကြောင်း၌ ဤလောင်းကစားသည် သင်နှင့် ကျွန်မအကြား တည်၏။ ကျွန်မရှုံးလျှင် သင်၏အိမ်၌ နှစ်တစ်ထောင်တိုင် သင်၏ကျွန်မ ဖြစ်မည်။”
Verse 17
तथेति ते प्रतिज्ञाय रात्रौ गत्वा स्वकं गृहम् । परित्यज्य उभे ते तु क्रोधमूर्छितमूर्छिते
“ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟုဆိုကာ ကတိသစ္စာပြု၍ ညအခါ မိမိတို့အိမ်သို့ သွားကြ၏။ နှစ်ဦးစလုံး ဒေါသကြောင့် မူးဝေမေ့လျော့သကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြ၏။
Verse 18
बन्धुगर्वस्य गत्वा तु कथयामास तं पणम् । कद्रूर्विनतया सार्द्धं यद्वृत्तं प्रमदालये
ထို့နောက် ကဒရူးသည် ဘန္ဓုဂရဝ ထံသို့ သွား၍ ထိုလောင်းကစားကတိကို ပြောပြ၏—မိန်းမတို့၏ အိမ်တော်၌ ဝိနတာနှင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှကိုလည်း ဆိုပြ၏။
Verse 19
तच्छ्रुत्वा बान्धवाः सर्वे कद्रूपुत्रास्तथैव च । न मन्यन्ते हितं कार्यं कृतं मात्रा विगर्हितम्
ဤသတင်းကို ကြားသော် ဆွေမျိုးအားလုံး၊ ကဒရူး၏ သားများပါဝင်၍လည်း၊ အကျိုးရှိသော လုပ်ရပ်ဟု မထင်ကြ။ မိခင်၏ ပြုလုပ်မှုသည် ကဲ့ရဲ့ထိုက်သော အမှုဖြစ်၏။
Verse 20
अकृष्णः कृष्णतामम्ब कथं गच्छेद्धयोत्तमः । दासत्वं प्राप्स्यसे त्वं हि पणेनानेन सुव्रते
“အမေ၊ အနက်မဟုတ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံးမြင်းသည် ဘယ်လိုနည်းနဲ့ အနက်ဖြစ်နိုင်မလဲ။ ဤလောင်းကစားကတိကြောင့်၊ သီလကောင်းသူရေ၊ အမေသည် အမှန်တကယ် ကျွန်ဘဝသို့ ကျရောက်လိမ့်မည်။”
Verse 21
कद्रूरुवाच । भवेयं न यथादासी तत्कुरुध्वं हि सत्वरम् । विशध्वं रोमकूपेषु तस्याश्वस्य मतिर्मम
ကဒရူးက ဆိုသည်—“သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ကျွန်မ မဖြစ်စေရန်၊ ဤအမှုကို အမြန်လုပ်ကြ။ ထိုမြင်း၏ အမွှေးပေါက်များအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြ—ဤသည်မှာ ငါ၏ အကြံအစည်ပင် ဖြစ်သည်။”
Verse 22
क्षणमात्रं कृते कार्ये सा दासी च भवेन्मम । ततः स्वस्थोरगाः सर्वे भविष्यथ यथासुखम्
ထိုလုပ်ရပ်ကို ခဏတစ်စုံတစ်ရာသာ ပြီးစီးသွားလျှင် သူမသည် ငါ၏ကျွန်မ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထို့နောက် နဂါးမြွေတို့အားလုံး လုံခြုံကာ သက်သာစွာ နေထိုင်ကြလိမ့်မည်။
Verse 23
सर्पा ऊचुः । यथा त्वं जननी देवि पन्नगानां मता भुवि । तथापि सा विशेषेण वञ्चितव्या न कर्हिचित्
နဂါးမြွေတို့က ဆိုကြသည်။ “အို မိခင်တော် ဒေဝီ၊ လောက၌ မိခင်တော်ကို ပဏ္ဏဂတို့၏ မိခင်ဟု ယုံကြည်ကြသော်လည်း၊ ထိုသူမကို အထူးသဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ မလှည့်ဖြားသင့်ပါ။”
Verse 24
कद्रूरुवाच । मम वाक्यमकुर्वाणा ये केचिद्भुवि पन्नगाः । हव्यवाहमुखं सर्वे ते यास्यन्त्यविचारिताः
ကဒရူက ပြောသည်။ “လောက၌ ငါ၏စကားကို မနာခံသော ပဏ္ဏဂမြွေမည်သူမဆို၊ စဉ်းစားမထားဘဲ အားလုံးကို ဟဗျဝါဟ—အဂ္ဂိဒေဝ၏ ပါးစပ် (ယဇ္ဈမီး) ထဲသို့ ပစ်ချမည်။”
Verse 25
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं घोरं मातृमुखोद्भवम् । केचित्प्रविष्टा रोमाणि तथान्ये गिरिसंस्थिताः
မိခင်၏ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော ကြောက်မက်ဖွယ်စကားကို ကြားသော်၊ နဂါးမြွေအချို့သည် ဆံပင်အတွင်းသို့ ဝင်လျှို့ဝှက်ကြပြီး၊ အခြားအချို့သည် တောင်တန်းပေါ်တွင် ခိုလှုံနေကြသည်။
Verse 26
केचित्प्रविष्टा जाह्नव्यामन्ये च तपसि स्थिताः
နဂါးမြွေအချို့သည် ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) မြစ်ထဲသို့ ဝင်ကြပြီး၊ အခြားအချို့သည် တပဿ (tapas) အတွင်း၌ တည်ကြည်စွာ နေထိုင်ကြသည်။
Verse 27
ततो वर्षसहस्रान्ते तुतोष परमेश्वरः । महादेवो जगद्धाता ह्युवाच परया गिरा
ထို့နောက် နှစ်တစ်ထောင် ပြည့်ဆုံးချိန်၌ ပရမေရှဝရသည် ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။ လောကကို ထိန်းသိမ်းသော မဟာဒေဝသည် မြင့်မြတ်သန့်ရှင်းသော အသံဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။
Verse 28
भो भोः सर्पा निवर्तध्वं तपसोऽस्य महत्फलम् । यमिच्छथ ददाम्यद्य नात्र कार्या विचारणा
“ဟို ဟို၊ မြွေတို့ရေ—တပဿာကို ရပ်ကြလော့။ ဤမဟာတပသည် အကျိုးကြီးစွာ ပေါ်ထွန်းပြီးပြီ။ သင်တို့လိုချင်သမျှကို ယနေ့ ငါပေးမည်; တွေးတောစဉ်းစားရန် မလို။”
Verse 29
सर्पा ऊचुः । कद्रूशापभयाद्भीता देवदेव महेश्वर । तव पार्श्वे वसिष्यामो यावदाभूतसम्प्लवम्
မြွေတို့က ဆိုကြသည်—“ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ မဟေရှဝရရှင်၊ ကဒရူ၏ ကျိန်စာကို ကြောက်ရွံ့၍ ကျွန်ုပ်တို့ တုန်လှုပ်နေပါသည်။ လောကပျက်ကွက်သော ပရလယ အဆုံးတိုင်အောင် သင်၏ဘေး၌ နေထိုင်ပါမည်။”
Verse 30
देवदेव उवाच । एकश्चायं महाबाहुर्वासुकिर्भुजगोत्तमः । मम पार्श्वे वसेन्नित्यं सर्वेषां भयरक्षकः
ဒေဝတို့၏ ဒေဝက မိန့်တော်မူသည်—“ဤလက်မောင်းခွန်အားကြီးသော ဝါစုကီသည် မြွေတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ ငါ၏ဘေး၌ အမြဲနေစေ၍ အားလုံးအတွက် ကြောက်ရွံ့မှုမှ ကာကွယ်သူ ဖြစ်စေမည်။”
Verse 31
अन्येषां चैव सर्पाणां भयं नास्ति ममाज्ञया । आप्लुत्य नर्मदातोये भुजगास्ते च रक्षिताः
“အခြားမြွေတို့အတွက်လည်း ငါ၏အမိန့်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့စရာ မရှိ။ နရမဒါမြစ်၏ ရေထဲသို့ ခုန်ဆင်းနှစ်မြှုပ်သဖြင့် ထိုနာဂတို့သည် ကာကွယ်ခံရ၏။”
Verse 32
नास्ति मृत्युभयं तेषां वसध्वं यत्र चेप्सितम् । कद्रूशापभयं नास्ति ह्येष मे विस्तरः परः
သူတို့တွင် သေမင်းကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိ။ ဆန္ဒရှိရာ နေရာ၌ နေထိုင်ကြလော့။ ကဒရူ၏ ကျိန်စာကိုလည်း မကြောက်ရ—ဤသည်ကား ငါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အာမခံနှင့် ကာကွယ်မှု ဖြစ်သည်။
Verse 33
एवं दत्त्वा वरं तेषां देवदेवो महेश्वरः । जगामाकाशमाविश्य कैलासं धरणीधरम्
ဤသို့ သူတို့အား ဝရပေးပြီးနောက်၊ နတ်တို့၏နတ် မဟေရှဝရသည် ကောင်းကင်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မြေကို ထမ်းဆောင်သော ကိုင်လာသ တောင်သို့ သွားတော်မူ၏။
Verse 34
गते चादर्शनं देवे वासुकिप्रमुखा नृप । स्थापयित्वा तथा जग्मुर्देवदेवं महेश्वरम्
အို မင်းကြီး၊ ဘုရားရှင် မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ ဝါစုကီနှင့် အခြား နာဂတို့သည် ထိုနေရာ၌ ထုံးတမ်းအတိုင်း သန့်ရှင်းသော တည်ထောင်မှုကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် နတ်တို့၏နတ် မဟေရှဝရ (မဟာဒေဝ) ထံသို့ ထွက်ခွာကြ၏။
Verse 35
तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्पञ्चम्यामर्चयेच्छिवम् । तस्य नागकुलान्यष्टौ न हिंसन्ति कदाचन
ထို တီရ္ထ၌ ပဉ္စမီနေ့တွင် ရှိဝကို ပူဇော်သူ မည်သူမဆို၊ နာဂ မျိုးရိုး ရှစ်စုသည် အချိန်မရွေး သူ့ကို မထိခိုက်စေကြ။
Verse 36
मृतः कालेन महता तत्र तीर्थे नरेश्वर । शिवस्यानुचरो भूत्वा वसते कालमीप्सितम्
အို လူတို့၏ အရှင်၊ နောက်ကာလ၌ အချိန်တော်မူသည့်အခါ ထို တီရ္ထ၌ သေဆုံးလျှင်၊ သူသည် ရှိဝ၏ အနုချရ ဖြစ်လာ၍ မိမိလိုသလောက် ကာလတိုင်အောင် ရှိဝ၏ နယ်မြေ၌ နေထိုင်ရ၏။
Verse 131
। अध्याय
အခန်း (အခန်းအဆုံး သို့မဟုတ် အပြောင်းအလဲကို ညွှန်ပြသည့် အမှတ်အသား)။