Adhyaya 227

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । एतानि तव संक्षेपात्प्राधान्यात्कथितानि च । न शक्तो विस्तराद्वक्तुं संख्यां तीर्थेषु पाण्डव

မာရကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– ဤအရာတို့ကို သင်အား အရေးကြီးမှုအလိုက် အကျဉ်းချုပ်သာ ပြောကြားခဲ့သည်။ ဟေ ပာဏ္ဍဝ၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) များ၏ အရေအတွက်ကို အသေးစိတ်ဖော်ပြရန် ငါ မစွမ်းနိုင်။

Verse 2

एषा पवित्रा विमला नदी त्रैलोक्यविश्रुता । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा महादेवस्य वल्लभा

ဤမြစ်သည် သန့်ရှင်း၍ အညစ်အကြေးကင်းစင်ကာ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသည်။ နာမမှာ နර්မဒါ—မြစ်များအနက် အမြတ်ဆုံး—မဟာဒေဝ၏ အချစ်တော်ဖြစ်သည်။

Verse 3

मनसा संस्मरेद्यस्तु नर्मदां सततं नृप । चान्द्रायणशतस्याशु लभते फलमुत्तमम्

ဟေ မင်းကြီး၊ မည်သူမဆို စိတ်ထဲ၌ နර්မဒါ (ရေဝါ) ကို အမြဲတမ်း သတိရစွာ စမရင်ပြုလျှင်၊ ချက်ချင်း အမြတ်ဆုံးသော အကျိုးကို ရရှိမည်—စန္ဒြာယဏ ဝရတ တစ်ရာပြုသကဲ့သို့ပင်။

Verse 4

अश्रद्दधानाः पुरुषा नास्तिकाश्चात्र ये स्थिताः । पतन्ति नरके घोरे प्राहैवं परमेश्वरः

ဤနေရာ၌ ယုံကြည်မှု (သဒ္ဓါ) မရှိဘဲ နေထိုင်သူများနှင့် နာස්တိက (မယုံကြည်သူ) များသည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ ကျရောက်ကြသည်ဟု ပရမေရှ్వర မိန့်တော်မူ၏။

Verse 5

नर्मदां सेवते नित्यं स्वयं देवो महेश्वरः । तेन पुण्या नदी ज्ञेया ब्रह्महत्यापहारिणी

နတ်မဟေရှ్వర ကိုယ်တိုင် နර්မဒါကို နေ့စဉ် ဆည်းကပ်ပြုစုတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ဤမြစ်သည် အလွန်ပုဏ္ဏယမြစ်ဟု သိရပြီး ဘြဟ္မဟတ္တျာ (ဗြဟ္မဏသတ်မှု) အပြစ်ကိုတောင် ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည်။

Verse 6

इयं माहेश्वरी गङ्गा महेश्वरतनूद्भवा । प्रोक्ता दक्षिणगङ्गेति भारतस्य युधिष्ठिर

ဤသည်မှာ မဟေရှဝရီ ဂင်္ဂါဖြစ်၍ မဟေရှဝရ၏ ကိုယ်တော်မှပင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဗာရတ၏ ယုဓိဋ္ဌိရရေ၊ ၎င်းကို “တောင်ဘက် ဂင်္ဂါ” ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 7

जाह्नवी वैष्णवी गङ्गा ब्राह्मी गङ्गा सरस्वती । इयं माहेश्वरी गङ्गा रेवा नास्त्यत्र संशयः

ဇာဟ္နဝီသည် ဝိုင်ရှ္ဏဝီ ဂင်္ဂါဖြစ်၏၊ စရஸဝတီသည် ဘြာဟ္မီ ဂင်္ဂါဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ဤ ရေဝါသည် မဟေရှဝရီ ဂင်္ဂါပင်—သံသယမရှိ။

Verse 8

यथा हि पुरुषे देवस्त्रैमूर्तत्वमुपाश्रितः । ब्रह्मविष्णुमहेशाख्यं न भेदस्तत्र वै यथा । तथा सरित्त्रये पार्थ भेदं मनसि मा कृथाः

တစ်ပါးတည်းသော ဘုရားသည် လူအတွင်း၌ တည်ရှိကာ ဘြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ မဟေရှ ဟူသော တြိမူရတိ သုံးရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူသော်လည်း အမှန်တကယ် ခွဲခြားမှုမရှိသကဲ့သို့၊ အို ပါရ္ထ၊ သန့်ရှင်းသော မြစ်သုံးစင်းအပေါ် စိတ်ထဲ၌ ခွဲခြားမထားလော့။

Verse 9

कोटिशो ह्यत्र तीर्थानि लक्षशश्चापि भारत । तथा सहस्रशो रेवातीरद्वयगतानि तु

အို ဘာရတ၊ ဤနေရာ၌ တီရ္ထများသည် ကိုဋိပေါင်းများစွာနှင့် လက္ခပေါင်းများစွာ ရှိ၏။ ထို့အတူ ရေဝါမြစ်၏ ကမ်းနှစ်ဖက်တွင်လည်း ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိနေသည်။

Verse 10

वृक्षान्तरिक्षसंस्थानि जलस्थलगतानि च । कः शक्तस्तानि निर्णेतुं वागीशो वा महेश्वरः

တီရ္ထအချို့သည် သစ်ပင်များအတွင်းနှင့် ကောင်းကင်အလယ်၌ တည်ရှိကြပြီး၊ အချို့သည် ရေထဲ၌၊ အချို့သည် မြေပြင်ပေါ်၌ ရှိကြသည်။ ထိုအားလုံးကို ရေတွက်နိုင်သူ မည်သူရှိမည်နည်း—ဝါဂီရှ (စကား၏အရှင်) ပင်ဖြစ်စေ၊ မဟေရှဝရပင်ဖြစ်စေ?

Verse 11

स्मरणाज्जन्मजनितं दर्शनाच्च त्रिजन्मजम् । सप्तजन्मकृतं नश्येत्पापं रेवावगाहनात्

ရေဝါကို သတိရခြင်းဖြင့် ယခုဘဝ၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်များ ပျောက်ကွယ်သည်; သူမကို ဒർശန (မြင်တွေ့) ခြင်းဖြင့် သုံးဘဝစာ အပြစ်များ ကင်းစင်သည်; ရေဝါတွင် အဝဂါဟန (သန့်ရှင်းရေချိုး) ပြုလျှင် ခုနစ်ဘဝစာ စုဆောင်းအပြစ်များပါ ပျက်သွားသည်။

Verse 12

देवकार्यं कृतं तेन अग्नयो विधिवद्धुताः । वेदा अधीताश्चत्वारो येन रेवावगाहिता

ရေဝါတွင် အဝဂါဟန (သန့်ရှင်းရေချိုး) ပြုသူအတွက် ဒေဝတားတို့အပေါ် တာဝန်ကိစ္စများကို ပြီးစီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်; မီးပူဇော်အဂ္ဂနီများကိုလည်း နည်းလမ်းတကျ ဟုတ (ပူဇော်) ပြုထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်; ဝေဒ လေးပါးကိုလည်း လေ့လာပြီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 13

प्राधान्याच्चापि संक्षेपात्तीर्थान्युक्तानि ते मया । न शक्यो विस्तरः पार्थ श्रोतुं वक्तुं च वै मया

ဟေ ပါရ္ထ၊ တီရ္ထများကို အရေးကြီးမှုအလိုက် အကျဉ်းချုပ်သာ ငါပြောခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့၏ အပြည့်အစုံအသေးစိတ်ကို ငါလည်း ပြောမကုန်နိုင်၊ နားထောင်သူလည်း အပြည့်အစုံ ကြားမကုန်နိုင်သေး။

Verse 14

युधिष्ठिर उवाच । विधानं च यमांश्चैव नियमांश्च वदस्व मे । प्रायश्चित्तार्थगमने को विधिस्तं वदस्व मे

ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– နည်းလမ်း (ဝိဓာန) ကိုလည်း၊ ယမနှင့် နိယမတို့ကိုလည်း ငါ့အား ပြောပြပါ။ ပရာယရှ္စိတ္တ (အပြစ်ပြေ) အတွက် ထွက်ခွာသွားရာတွင် မည်သည့် စည်းကမ်းရှိသနည်း၊ ထိုဝိဓိကို ငါ့အား ရှင်းပြပါ။

Verse 15

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु पृष्टं महाराज यच्छ्रेयः पारलौकिकम् । शृणुष्वावहितो भूत्वा यथाज्ञानं वदामि ते

သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ က ပြောသည်– မဟာရာဇာ၊ မေးမြန်းခြင်းက အလွန်ကောင်း၏။ ဤသည်မှာ လောကကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုး (ရှ္ရေယသ) နှင့် ဆိုင်သည်။ သတိထား၍ နားထောင်လော့; ငါ၏ သိမြင်မှုအတိုင်း သင့်အား ပြောမည်။

Verse 16

अध्रुवेण शरीरेण ध्रुवं कर्म समाचरेत् । अवश्यमेव यास्यन्ति प्राणाः प्राघूर्णिका इव

မတည်မြဲသော ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် တည်မြဲသော ဓမ္မကမ္မကို ဆောင်ရွက်လော့; အသက်ရှူသံ(ပရာဏ)သည် မလွဲမသွေ ထွက်ခွာမည်—လှည့်နေသော ထိပ်တုံးကဲ့သို့ မတည်နိုင်။

Verse 17

दानं वित्तादृतं वाचः कीर्तिधर्मौ तथा ख्युषः । परोपकरणं कायादसारात्सारमुद्धरेत्

ဥစ္စာမှ ဒါနကို ထုတ်ယူလော့၊ စကားမှ သစ္စာကို ထုတ်ယူလော့; အသက်တာမှ ကီရ్తိနှင့် ဓမ္မကို ထုတ်ယူလော့၊ ဤပျက်စီးလွယ်သော ကိုယ်မှ အနှစ်သာရ—သူတစ်ပါးအကျိုးပြုခြင်း—ကို ဆွဲထုတ်လော့။

Verse 18

अस्मिन्महामोहमये कटाहे सूर्याग्निना रात्रिदिवेन्धनेन । मासर्तुदर्वीपरिघट्टनेन भूतानि कालः पचतीति वार्ता

မောဟကြီးမားသော ကဒေါင်အိုးထဲတွင် နေမင်းသည် မီးဖြစ်၍ ညနှင့်နေ့သည် လောင်စာဖြစ်သည်; လနှင့်ရာသီတို့၏ ဇွန်းဖြင့် မွှေရာ—ကာလသည် သတ္တဝါအားလုံးကို “ချက်ပြုတ်” သည်ဟူသော သတင်းတရားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 19

ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि । नायं लोकोऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः

ရှာස්တရဝိဓာန်အတိုင်း သင်ကြားထားသော ကမ္မကို သိပြီးနောက် ဤနေရာ၌ပင် ဆောင်ရွက်သင့်သည်; သံသယစိတ်ရှိသူသည် ဤလောကလည်း မရ၊ ပရလောကလည်း မရ၊ သုခလည်း မရ။

Verse 20

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

မန္တရ၊ တီရ္ထ၊ ဒွိဇ(ဗြာဟ္မဏ)၊ ဒေဝ၊ ဒိုင်ဝဇ္ဉ(ကြယ်ဗေဒပညာရှင်)၊ ဆေးဝါးနှင့် ဂုရုတို့၌—မိမိ၏ ဘာဝနာ မည်သို့ရှိသနည်း၊ စိဒ္ဓိ(အောင်မြင်မှု)လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်လာသည်။

Verse 21

अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् । असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह

အို ပါရ്ഥာ၊ ယဇ္ဉတွင် ပူဇော်သော်လည်း၊ ဒါနပေးသော်လည်း၊ တပဿာကျင့်သော်လည်း စ္ရဒ္ဓာမရှိဘဲ ပြုလုပ်လျှင် ‘အဆတ်’ ဟုခေါ်၏။ ဤလောက၌လည်း မဖူးမပွင့်၊ သေပြီးနောက်လည်း မဖူးမပွင့်။

Verse 22

यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः । न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम्

ရှာස්တရ၏ စည်းကမ်းကို ပယ်ချ၍ ကိုယ့်စိတ်လိုရာ ကာမဆန္ဒလိုရာအတိုင်း လုပ်သူသည် စိဒ္ဓိမရ၊ သုခမရ၊ အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့လည်း မရောက်။

Verse 23

सन्तीह विविधोपाया नृणां देहविशोधनाः । तीर्थसेवासमं नास्ति स्वशरीरस्य शोधनम्

လူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်စင်ရန် နည်းလမ်းမျိုးစုံရှိသော်လည်း၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) ကို ဆေဝါပြုခြင်းနှင့် တူညီသော ကိုယ်တိုင်၏ ကိုယ်ဓာတ်သန့်စင်မှု မရှိ။

Verse 24

कृच्छ्रचान्द्रायणाद्यैर्वा द्वितीयं तीर्थसेवया । यदा तीर्थं समुद्दिश्य प्रयाति पुरुषो नृप । तदा देवाश्च पितरस्तं व्रजन्त्यनु खेचराः

ကೃચ્છရ၊ စန္ဒြာယဏ စသည့် ခက်ခဲသော တပဿာများဖြင့်လည်း သန့်စင်မှုရနိုင်သော်လည်း၊ ဒုတိယ (အထက်မြတ်) လမ်းမှာ တီရ္ထ-ဆေဝါဖြစ်သည်။ အို မင်းကြီး၊ လူတစ်ယောက်သည် တီရ္ထကို ရည်မှန်း၍ ခရီးထွက်သည့်အခါ၊ ဒေဝတားများနှင့် ပိတရများ၊ ကောင်းကင်၌ လှုပ်ရှားသည့် ဒိဗ္ဗသတ္တဝါများပါ သူ့နောက်လိုက်ကြသည်။

Verse 25

परमा मोदपूर्णास्ते प्रयान्त्यस्यानुयायिनः । कृत्वाभ्युदयिकं श्राद्धं समापृच्छय तु देवताम्

သူ့နောက်လိုက်သော မိတ်ဆွေများသည် အမြင့်ဆုံးသော ပီတိဖြင့် ခရီးဆက်ကြသည်—မင်္ဂလာဖြစ်သော အဘျုဒယိက ရှရဒ္ဓကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ဒေဝတားအား ထုံးတမ်းအတိုင်း နှုတ်ဆက်လျက်။

Verse 26

इष्टबन्धूंश्च विष्णुं च शङ्करं सगणेश्वरम् । व्रजेद्द्विजाभ्यनुज्ञातो गृहीत्वा नियमानपि

ချစ်ခင်ရသော ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေတို့အား ရိုသေကန်တော့ပြီး၊ ဗိဿနုဘုရားနှင့် ဂဏေရှပါဝင်သော ရှင်ကရ (ရှီဝ) ဘုရားကိုလည်း ပူဇော်နမස්ကာရပြုလေ။ ထို့နောက် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) တို့၏ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးလျှင် သတ်မှတ်ထားသော နိယမနှင့် စည်းကမ်းသမာဓိတို့ကို ကိုင်စွဲကာ ခရီးထွက်လေ။

Verse 27

एकाशनं ब्रह्मचर्यं भूशय्यां सत्यवादिताम् । वर्जनं च परान्नस्य प्रतिग्रहविवर्जनम्

တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ခြင်းကို စည်းကမ်းထား၍ ဘြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော ကာမသမာဓိ) ကို ထိန်းသိမ်းကာ မြေပြင်ပေါ်တွင် အိပ်စက်၍ သစ္စာစကားကို ပြောလေ။ အခြားသူပေးသော အစာကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး လက်ခံလက်ဆောင် (ပရတိဂ္ရဟ) ကိုလည်း မယူလေ။

Verse 28

वर्जयित्वा तथा द्रोहवञ्चनादि नृपोत्तम । साधुवेषं समास्थाय विनयेन विभूषितः

အို မင်းမြတ်ကြီး၊ မကောင်းကြံမှု၊ လှည့်ဖြားမှု စသည့်အရာတို့ကို စွန့်ပစ်ပြီး၊ သာဓုသူတော်ကောင်း၏ အပြုအမူနှင့် အနေအထိုင်ကို ခံယူကာ နှိမ့်ချမှု (ဝိနယ) ဖြင့် တင့်တယ်စွာ တန်ဆာဆင်လေ။

Verse 29

दम्भाहङ्कारमुक्तो यः स तीर्थफलमश्नुते । यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम्

ဟန်ဆောင်မှု (ဒမ္ဘ) နှင့် အဟင်္ကာရ (အတ္တ) မှ လွတ်ကင်းသူသာ တီရ္ထ၏ အကျိုးဖလကို အမှန်တကယ် ခံစားရ၏—လက်၊ ခြေ နှင့် စိတ်တို့ကို ကောင်းစွာ ထိန်းချုပ်ထားသူဖြစ်၏။

Verse 30

विद्या तपश्च कीर्तिश्च स तीर्थफलमश्नुते । अक्रोधनश्च राजेन्द्र सत्यशीलो दृढव्रतः

ဗိဒ္ယာ (ပညာ)၊ တပ (တပဿ) နှင့် ကီရ္တိ (ဂုဏ်သတင်းကောင်း) ရှိသူသည် တီရ္ထ၏ အကျိုးဖလကို ခံစားရ၏။ အို မင်းတို့၏မင်း၊ သူသည် ဒေါသကင်း၍ သစ္စာကို စွဲမြဲကာ မိမိ၏ ဝရတ (သစ္စာကတိ) များတွင် တည်ကြည်ခိုင်မာ၏။

Verse 31

आत्मोपमश्च भूतेषु स तीर्थफलमश्नुते । मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः

သတ္တဝါအားလုံးကို မိမိနှင့်တူညီဟုမြင်သူသည် တီရ္ထ၏ အကျိုးကို အမှန်တကယ် ရရှိသည်။ ခေါင်းမုတ်ခြင်းနှင့် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) သည် တီရ္ထအားလုံး၌ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

Verse 32

वर्जयित्वा कुरुक्षेत्रं विशालां विरजां गयाम् । स्नानं सुरार्चनं चैव श्राद्धे वै पिण्डपातनम्

ကူရုက္ခေတ္တရ၊ ဝိသာလာ၊ ဝိရာဇာ နှင့် ဂယာ ကို ချန်လှပ်၍—သန့်ရှင်းသော ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ခြင်းကို ပြုရမည်။ ထို့ပြင် ရှရာဒ္ဓ အခမ်းအနားတွင် ပိဏ္ဍ (ထမင်းလုံး) ပူဇော်ခြင်းကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 33

विप्राणां भोजनं शक्त्या सर्वतीर्थेष्वयं विधिः । प्रायश्चित्तनिमित्तं च यो व्रजेद्यतमानसः

တီရ္ထအားလုံးတွင် ဤသည်ပင် သင့်လျော်သော စည်းကမ်းဖြစ်သည်—မိမိအင်အားအလိုက် ဗြာဟ္မဏများကို အဟာရကျွေးမွေးရမည်။ ထို့ပြင် ပရాయශ්စိတ္တ အတွက် စိတ်ကိုထိန်းသိမ်း၍ တီရ္ထယာတရာ ထွက်ခွာသူသည် ဤအမိန့်ကို လိုက်နာသူဖြစ်သည်။

Verse 34

तस्यापि च विधिं वक्ष्ये शृणु पार्थ समाहितः । एकाशनं ब्रह्मचर्यमक्षारलवणाशनम्

၎င်း၏ နည်းလမ်းကိုလည်း ငါပြောမည်—အို ပೃഥာ၏ သားတော်၊ စိတ်တည်ငြိမ်၍ နားထောင်လော့။ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ရမည်၊ ဗြဟ္မစရိယ ကို ထိန်းသိမ်းရမည်၊ ထို့ပြင် အယ်လ်ကလိုင်းပစ္စည်းနှင့် ဆားမပါသော အစာကိုသာ သုံးဆောင်ရမည်။

Verse 35

स्नात्वा तीर्थाभिगमनं हविष्यैकान्नभोजनम् । वर्जयेत्पतितालापं बहुभाषणमेव च

ရေချိုးပြီးနောက် တီရ္ထသို့ သွားရောက်၍ ဟဝိစ္စ-အေကာန်န အမျိုးအစားကဲ့သို့ ရိုးရိုးသန့်ရှင်းသော အစာကို သုံးဆောင်ရမည်။ ပတိတ (ကျင့်ဝတ်ကျဆင်းသူ) များနှင့် စကားပြောခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်၍ စကားများများပြောခြင်းကိုလည်း ရှောင်ရမည်။

Verse 36

परीवादं परान्नं च नीचसङ्गं विवर्जयेत् । व्रजेच्च निरुपानत्को वसानो वाससी शुचिः

သူတစ်ပါးကို အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်း၊ သူတစ်ပါးပေးသော အစာနှင့် အနိမ့်တန်းသူတို့၏ ပေါင်းသင်းမှုကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ဖိနပ်မစီးဘဲ သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစားဝတ်၍ သန့်စင်ပူဇော်စိတ်ဖြင့် နေရမည်။

Verse 37

संकल्पं मनसा कृत्वा ब्राह्मणानुज्ञया व्रजेत् । तीर्थे गत्वा तथा स्नात्वा कृत्वा चैव सुरार्चनम्

စိတ်၌ သန့်ရှင်းသော သင်္ကల్పကို ချမှတ်ပြီး ဘြာဟ္မဏတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ထွက်ခွာရမည်။ တီရ္ထသို့ ရောက်လျှင် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသန့်စင်ကာ ဒေဝတားကို ပူဇော်အာရဓနာ ပြုရမည်။

Verse 38

दुष्कर्मतो विमुक्तः स्यादनुतापी भवेद्यदि । वेदे तीर्थे च देवे च दैवज्ञे चौषधे गुरौ

အကယ်၍ အမှန်တကယ် နောင်တရစိတ်ရှိလျှင် မကောင်းသော ကర్మများမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်—ဝေဒ၊ တီရ္ထ၊ ဒေဝတား၊ ဒైవဇ္ဉ (နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာရှင်)၊ ဆေးဝါးနှင့် ဂုရုတို့ကို ရိုသေလေးစားခြင်းဖြင့်။

Verse 39

यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी । उक्ततीर्थफलानां च पुराणेषु स्मृतिष्वपि

အတွင်းစိတ်၏ ဘာဝနာ မည်သို့ရှိသနည်း၊ အောင်မြင်မှု (စిద్ధိ) လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် တီရ္ထတို့၏ အကျိုးဖလများကို ပုရာဏများနှင့် စမృతိများတွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။

Verse 40

अर्थवादभवां शङ्कां विहाय भरतर्षभ । कृत्वा विचारं शास्त्रोक्तं परिकल्प्य यथोचितम्

ဟေ ဘာရတဝంశ၏ အထွဋ်အမြတ်၊ ၎င်းကို အရ္ထဝါဒ (ချီးမွမ်းစကားသာ) ဟု ထင်မြင်ရာမှ ပေါ်လာသော သံသယကို စွန့်လွှတ်ပါ။ ရှာස්တရအဆိုအတိုင်း စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီး သင့်လျော်ရာကို သင့်တော်သည့်နည်းဖြင့် လက်ခံကျင့်သုံးပါ။

Verse 41

कायेन कृच्छ्रचरणे ह्यशक्तानां विशुद्धये । ज्ञात्वा तीर्थाविशेषं हि प्रायश्चित्तं समाचरेत्

ကိုယ်ခန္ဓာအားနည်း၍ ကဋ္ဌိုရသော ကೃच्छ्र တပဿာကို မဆောင်နိုင်သူတို့သည်၊ တီရ္ထ၏ ထူးကဲသော အာနုဘော်ကို သိမြင်ကာ သင့်တော်သလို ပရాయశ္စိတ္တကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်လျှင် သန့်စင်မှု ရရှိသည်။

Verse 42

तच्छृणुष्व महाराज नर्मदायां यथोचितम् । चतुर्विंशतिसंख्येभ्यो योजनेभ्यो व्रजेन्नरः

မဟာရာဇာ၊ နရ္မဒါအကြောင်း သင့်တော်သလို နားထောင်ပါ။ လူသည် သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ယောဇနာ နှစ်ဆယ်လေး အကွာအဝေးကို ခရီးထွက်သင့်သည်။

Verse 43

चतुर्विंशतिकृच्छ्राणां फलमाप्नोति शोभनम् । अत ऊर्ध्वं योजनेषु पादकृच्छ्रमुदाहृतः

သူသည် ကൃच्छ्र တပဿာ ၂၄ ကြိမ်၏ မင်္ဂလာဖလကို တန်းတူရရှိသည်။ ထို့အပြင် ယောဇနာတစ်ခုစီ ဖြတ်သန်းသမျှအတွက် ‘ပာဒ-ကൃच्छ्र’ ဟူသော ကൃच्छ्र လေးပုံတစ်ပုံကို ကြေညာထားသည်။

Verse 44

तन्मध्ये च महाराज यो व्रजेच्छुद्धिकाङ्क्षया । योजने योजने तस्य प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः

ထိုဘုရားဖူးခရီးအတွင်း၌ပင် မဟာရာဇာ၊ သန့်စင်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် လျှောက်လှမ်းသူအတွက်—ပညာရှိတို့က ယောဇနာတစ်ခုစီတွင် ပရాయశ္စိတ္တဖြင့် သန့်စင်မှု ရရှိကြောင်း သိကြသည်။

Verse 45

प्रणवाख्ये महाराज तथा रेवोरिसंगमे । भृगुक्षेत्रे तथा गत्वा फलं तद्द्विगुणं स्मृतम्

မဟာရာဇာ၊ ‘ပရဏဝ’ ဟူသောနေရာ၌လည်းကောင်း၊ ရေဝါနှင့် အိုရီတို့၏ ဆုံရာ၌လည်းကောင်း၊ ထို့အတူ ဘృဂုက္ෂೇತ್ರသို့ ရောက်လျှင်လည်းကောင်း—ထိုအနုဋ္ဌာန်၏ ဖလသည် နှစ်ဆတိုးကြောင်း စမృతိ၌ မှတ်သားထားသည်။

Verse 46

सङ्गमे देवनद्याश्च शूलभेदे नृपोत्तम । द्विगुणं पादहीनं स्यात्करजासंगमे तथा

ဒေဝာနဒီ၏ ဆုံရာနှင့် ရှူလဘေဒ၌၊ အို မင်းမြတ်၊ ကုသိုလ်အကျိုးသည် “နှစ်ဆ ဖြစ်သော်လည်း လေးပုံတစ်ပုံ လျော့” ဟု ဖြစ်၏။ ကရာဇာ ဆုံရာ၌လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 47

एरण्डीसङ्गमे तद्वत्कपिलायाश्च संगमे । केचित्त्रिगुणितं प्राहुः कुब्जारेवोत्थसङ्गमे

အဲရန်ဒီ ဆုံရာနှင့် ကပိလာ ဆုံရာ၌လည်း ထိုနည်းတူ။ ကုဗ္ဇာသည် ရေဝာမှ ပေါ်ထွန်းသော စီးကြောင်းနှင့် ဆုံသည့် ဆုံရာ၌ ကုသိုလ်အကျိုး သုံးဆ ဖြစ်သည်ဟု အချို့က ဆိုကြ၏။

Verse 48

ओंकारे च महाराज तदपि स्यात्समञ्जसम् । सङ्गमेषु तथान्यासां नदीनां रेवया सह

အိုံကာရ၌လည်း၊ အို မဟာရာဇာ၊ ထိုသတ်မှတ်ချက်သည် သင့်လျော်၏။ ထို့အတူ ရေဝာနှင့် အခြားမြစ်များ ဆုံရာများ၌လည်း ဖြစ်၏။

Verse 49

प्राहुस्ते सार्धकृच्छ्रं वै फलं पूर्वं युधिष्ठिर । त्रिगुणं कृच्छ्रमाप्नोति रेवासागरसङ्गमे

အရင်က သူတို့သည် သင်အား၊ အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ အကျိုးသည် “ကೃચ્છရ တစ်နှစ်ခွဲ” ဟု ပြောခဲ့ကြ၏။ သို့သော် ရေဝာနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ ကೃच्छရ အကျိုး သုံးဆ ရရှိ၏။

Verse 50

कृच्छ्रं चतुर्गुणं प्रोक्तं शुक्लतीर्थे युधिष्ठिर । योजने योजने गत्वा चतुर्विंशतियोजनम् । तत्र तत्र वसेद्यस्तु सुचिरं नृवरोत्तम

ရှုကလတီရ္ထ၌၊ အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ ကೃच्छရ အကျိုးကို လေးဆ ဟု ဆိုထား၏။ ယောဇနာတစ်ယောဇနာစီ သွား၍ ယောဇနာ နှစ်ဆယ့်လေး အထိ ရောက်ကာ၊ နေရာတိုင်း၌ ကြာရှည်စွာ နေထိုင်သူသည်၊ အို လူတို့အတွင်း အမြတ်ဆုံး၊ မိမိ၏ ဝတ္တရားကျင့်စဉ်သည် ကုသိုလ်၌ ခိုင်မြဲလာ၏။

Verse 51

रेवासेवासमाचारः संयुक्तः शुद्धबुद्धिमान् । दम्भाहङ्काररहितः शुद्ध्यर्थं स विमुच्यते

ရေဝါမယ်တော်ကို ဆည်းကပ်ပြုစုရာ၌ သင့်တော်သော အကျင့်စည်းကမ်းကို လိုက်နာ၍ စင်ကြယ်သော ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံကာ ဟန်ဆောင်မှုနှင့် အတ္တကင်းသူသည်—သန့်စင်ခြင်းအတွက် အညစ်အကြေးနှင့် အပြစ်ဘောင့်မှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 52

इति ते कथितं पार्थ प्रायश्चित्तार्थलक्षणम् । रेवायात्राविधानं च गुह्यमेतद्युधिष्ठिर

ဤသို့ဖြစ်၍ အို ပာရ္ထ၊ ပြစ်ပယ်ခြင်း (ပရာယရှ္စိတ္တ) ၏ လက္ခဏာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို သင်အား ငါ ပြောပြီးပြီ; ထို့ပြင် ရေဝါယာထရာ၏ စည်းကမ်းဗိဓာန်ကိုလည်း—အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ ဤသည်မှာ လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းသော ဓမ္မသင်ခန်းစာ ဖြစ်၏။

Verse 53

युधिष्ठिर उवाच । योजनस्य प्रमाणं मे वद त्वं मुनिसत्तम । यज्ज्ञात्वा निश्चितं मे स्यान्मनःशुद्धेस्तु कारणम्

ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– “အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ယောဇန၏ တိကျသော အတိုင်းအတာကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပါ။ ထိုကို သိလျှင် ကျွန်ုပ်၏ စိတ်ဉာဏ်သည် သေချာတည်ငြိမ်လာမည်—ထိုသည်ပင် စိတ်သန့်စင်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်မည်။”

Verse 54

मार्कण्डेय उवाच । शृणु पाण्डव वक्ष्यामि प्रमाणं योजनस्य यत् । तथा यात्राविशेषेण विशेषं कृच्छ्रसम्भवम्

မာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်– “နားထောင်လော့၊ အို ပाण्डဝ။ ယောဇန၏ အတိုင်းအတာကို ငါ ရှင်းပြမည်။ ထို့ပြင် ခရီးယာထရာ၏ အထူးသဘောအလိုက် ပေါ်ပေါက်လာသော ကွဲပြားချက်များ—ကೃစ္ଛရ ဝတ္တနှင့် ဆက်နွယ်သော ကုသိုလ်ဖလ၏ အထူးကွဲပြားချက်များကိုလည်း ပြောမည်။”

Verse 55

तिर्यग्यवोदराण्यष्टावूर्ध्वा वा व्रीहयस्त्रयः । प्रमाणमङ्गुलस्याहुर्वितस्तिर्द्वादशांगुला

မုယောစေ့ ၈ စေ့ကို အလျားဖြတ်တန်းတင်ထားခြင်း—သို့မဟုတ် ဆန်စေ့ ၃ စေ့ကို တန်းမတ်ထောင်ထားခြင်း—ကို အင်္ဂုလ (လက်ချောင်းအကျယ်) တစ်ခု၏ စံအတိုင်းအတာဟု ဆိုကြသည်။ ဝိတස්တိ (လက်တံ့အကွာ) သည် အင်္ဂုလ ၁၂ ခု ဖြစ်သည်။

Verse 56

वितस्तिद्वितयं हस्तश्चतुर्हस्तं धनुः स्मृतम् । स एव दण्डो गदितो विशेषज्ञैर्युधिष्ठिर

ဝိတတ္စတိ နှစ်ခု ပေါင်းလျှင် ဟတ္စ (လက်မောင်းအတိုင်းအတာ) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဟတ္စ လေးခုကို ဓနု (မြားတံအလျား) ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုအတိုင်းအတာကိုပင် စံနှုန်းကို တိတိကျကျ သိသော ပညာရှင်တို့က ဒဏ္ဍ ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်၊ ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းကြီး။

Verse 57

धनुःसहस्रे द्वे क्रोशश्चतुःक्रोशं च योजनम् । एतद्योजनमानं ते कथितं भरतर्षभ

ဓနု နှစ်ထောင် ပေါင်းလျှင် က္ရိုးရှ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ က္ရိုးရှ လေးခု ပေါင်းလျှင် ယောဇန တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယောဇန၏ အတိုင်းအတာကို သင်အား ရှင်းပြပြီးပြီ၊ ဘာရတမျိုးနွယ်အတွင်း အမြတ်ဆုံးသူ။

Verse 58

येन यात्रां व्रजन् वेत्ति फलमानं निजार्जितम् । उक्तं कृच्छ्रफलं तीर्थे जलरूपे नृपोत्तम

ဤအတိုင်းအတာဖြင့် တီရ္ထယာထရာ သွားလာသော ယာတရီသည် မိမိရရှိထားသော ဓမ္မဖလ၏ ပမာဏကို သိနိုင်သည်။ ယခု၊ နရပေါတ္တမ မင်းကြီး၊ ရေသဏ္ဍာန်ရှိသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ရေတီရ္ထ) ကို အခြေခံ၍ ကೃစ္ଛရ ဝတ်၏ ဖလကို ဖော်ပြမည်။

Verse 59

यथाविशेषं ते वच्मि पूर्वोक्ते तत्र तत्र च । तन्मे शृणु महीपाल श्रद्दधानाय कथ्यते

ကွဲပြားချက်အလိုက် အသေးစိတ်ကို ယခင်က ပြောခဲ့သကဲ့သို့ နေရာတိုင်းတွင် ငါ ပြောပြမည်။ ထို့ကြောင့် ငါ့စကားကို နားထောင်လော့၊ မြေပြင်၏ ကာကွယ်သူ မင်းကြီး; ဤဝచနသည် သဒ္ဓါ (ယုံကြည်ခြင်း) ပြည့်ဝသူအတွက် ပြောခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 60

यस्मिंस्तीर्थे हि यत्प्रोक्तं फलं कृच्छ्रादिकं नृप । तत्राप्युपोषणात्कृच्छ्रफलं प्राप्नोत्यथाधिकम्

မည်သည့် တီရ္ထ၌မဆို ကೃစ္ଛရ သို့မဟုတ် ဆင်တူသော ဝတ်များ၏ ဖလကို ကြေညာထားသကဲ့သို့၊ မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ပင် အုပိုးသဏ (အစာရှောင်ခြင်း) ဖြင့် ကೃစ္ଛရ၏ ဖလကို ရရှိပြီး ထို့ထက်ပင် ပိုမိုရရှိနိုင်သည်။

Verse 61

दिनजाप्याच्च लभते फलं कृच्छ्रस्य शक्तितः । तत्र विख्यातदेवेशं स्नात्वा दृष्ट्वाभिपूज्य च

နေ့ခင်းအချိန် မန္တရားကို ထပ်တလဲလဲ ရွတ်ဆိုခြင်း (ဇပ) ဖြင့်လည်း မိမိအားအင်အလိုက် ကೃစ္ဆြ (kṛcchra) ဝတ်တရား၏ အကျိုးကို ရရှိသည်။ ထိုနေရာ၌ သန့်စင်ရေချိုးပြီး နာမည်ကြီး ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို ဖူးမြင်ကာ ထိုက်တန်သကဲ့သို့ ပူဇော်ပြီး…

Verse 62

प्रणम्य लभते पार्थ फलं कृच्छ्रभवं सुधीः । तीर्थे मुख्यफलं स्नानाद्द्वितीयं चाप्युपोषणात्

အို ပာရ္ထ (Pārtha) ရေ၊ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီးနောက် ပညာရှိသူသည် ကೃစ္ဆြ ဝတ်တရားမှ ပေါ်ထွန်းသော အကျိုးကို ရရှိသည်။ တီရ္ထ၌ အဓိကအကျိုးသည် သန့်စင်ရေချိုးခြင်းမှ ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအကျိုးသည် အစာရှောင်ခြင်းမှလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 63

तृतीयं ख्यातदेवस्य दर्शनाभ्यर्चनादिभिः । चतुर्थं जाप्ययोगेन देहशक्त्या त्वहर्निशम्

တတိယ (သဒ္ဓါကျင့်စဉ်) သည် နာမည်ကြီး ဒေဝတাকে ဖူးမြင်ခြင်း၊ အర్చနာပြုခြင်းနှင့် အခြား ဘက္တိကံများဖြင့် ရရှိသည်။ စတုတ္ထသည် ဇပ-ယောဂဖြင့်—ကိုယ်ခန္ဓာအားအင်အလိုက် နေ့ညမပြတ်—ကျင့်သုံးရာမှ ရရှိသည်။

Verse 64

पञ्चमं सर्वतीर्थेषु कल्पनीयं हि दूरतः । तीरस्थो योजनादर्वाग्दशांशं लभते फलम्

ပဉ္စမ (ကုသိုလ်အဆင့်) သည် တီရ္ထအားလုံး၌ အဝေးမှပင် စိတ်ကူးကာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ကမ်းနား၌ တစ်ယောဇနာအတွင်း နေထိုင်သူသည် အကျိုး၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံကို ရရှိသည်။

Verse 65

उक्ततीर्थफलात्पार्थ नात्र कार्या विचारणा

အို ပာရ္ထ ရေ၊ ဖော်ပြပြီးသား တီရ္ထ၏ အကျိုးအကြောင်းအရာအပေါ် ဤနေရာ၌ ထပ်မံစဉ်းစားဆင်ခြင်ရန် မလိုတော့ပါ။

Verse 66

उपवासेन सहितं महानद्यां हि मज्जनम् । अप्यर्वाग्योजनात्पार्थ दद्यात्कृच्छ्रफलं नृणाम्

အို ပာရ္ထ! အစာရှောင်ခြင်းနှင့်အတူ မဟာမြစ်၌ ရေချိုးနှစ်မြှုပ်ခြင်းကို ယောဇနာတစ်ခုထက်နည်းသော အကွာအဝေးအတွင်း ပြုလုပ်သော်လည်း လူတို့အား ကೃစ္ဆရ (Kṛcchra) ပရాయశ్చિત တရား၏ ကုသိုလ်ဖലംနှင့် တူညီသော ဖലംကို ပေးတတ်သည်။

Verse 67

षड्योजनवहा कुल्य नद्योऽल्पा द्वादशैव च । चतुर्विंशतिगा नद्यो महानद्यस्ततोऽधिकाः

ယောဇနာခြောက်ခုအထိ စီးဆင်းသော ရေကြောင်းကို ‘ကူလျာ’ ဟု ခေါ်သည်။ ယောဇနာတစ်ဆယ့်နှစ်အထိကို ‘သေးငယ်သော မြစ်’ ဟု ဆိုသည်။ ယောဇနာနှစ်ဆယ့်လေးအထိ ရောက်သော မြစ်များကို ‘မဟာမြစ်’ ဟု ခေါ်ပြီး ထို့ထက်ကျော်လွန်လျှင် ပိုမိုမဟာသော မြစ်များ ဖြစ်သည်။