
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်ပြီး ယုဓိဋ္ဌိရက မာရ္ကဏ္ဍေယကို နရမဒါမြစ်ကမ်းရှိ “ယမဟာသျ” (ယမ၏ ရယ်သံ) ဟူသော တီရ္ထ၏ မူလအကြောင်းကို မေးမြန်းသည်။ မာရ္ကဏ္ဍေယက ယမ (ဓမ္မရာဇ) သည် ရေဝါ၌ ရေချိုးရန် အရင်ရောက်လာပြီး တစ်ကြိမ်မြုပ်ရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်အာနိသင်ကြီးမားသည်ကို မြင်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် မကောင်းမှုများဖြင့် လေးလံသူများက မိမိ၏ လောကသို့ ရောက်လာကြသော်လည်း ရေဝါ-သ္နာနသည် ကောင်းမြတ်သော (ဗိဿနုဘဝသို့တိုင်) အခြေအနေသို့ ပို့ဆောင်သည်ဟု ချီးမွမ်းခံရခြင်းကို စဉ်းစားကာ၊ မြင်နိုင်စွမ်းရှိလျက် သန့်ရှင်းသော မြစ်ကို မမြင်မိသူများကို ရယ်မောသည်။ ထိုနေရာ၌ “ယမဟာသေဿဝရ” ဟူသော ဣශ්ဝရကို တည်ထောင်ပြီး ထွက်ခွာသွားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် အကျင့်ဝတ်ကိုလည်း သတ်မှတ်သည်—အရှ္ဝိနလတွင် ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီနေ့၌ သဒ္ဓါဖြင့် အစာရှောင်၍ ညလုံးနိုးကြားကာ ဂhee မီးအိမ်ဖြင့် ဒေဝတাকে နိုးထစေရာ၊ အပြစ်အမျိုးမျိုးကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒါနာအခြေပြု သီလညွှန်ကြားချက်များကို ဖော်ပြပြီး အမావာသျာနေ့၌ ဒေါသကို အနိုင်ယူထားသော (jita-krodha) စိတ်ဖြင့် ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုကာ ရွှေ/မြေ/နှမ်း၊ အနက်ရောင် သမင်အရေ၊ နှမ်း-နွား၊ ထူးခြားစွာ “ကျွဲ-နွား” ဒါနာကို အစီအစဉ်အသေးစိတ်ဖြင့် ပေးလှူရန် ဆိုသည်။ ယမလောက၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဒဏ်ခတ်မှုများကို စာရင်းပြုကာ တီရ္ထနှင့် ဒါနာ၏ အာနိသင်ဖြင့် အားလုံး သက်သာပျောက်ကင်းကြောင်း ပြန်လည်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်သည်။ နိဂုံးဖလश्रုတိတွင် ဤအကြောင်းကို ကြားရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ကင်းစင်ကာ ယမ၏ နေရာကို မမြင်ရတော့ကြောင်း ဆိုထားသည်။
Verse 1
। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र यमहास्यमनुत्तमम् । सर्वपापहरं तीर्थं नर्मदातटमाश्रितम्
သီရိ မာရကဏ္ဍေယ မိန့်ကြားသည်– “ထို့နောက် အို မင်းတို့၏ မင်းကြီး၊ နာမည် ယမဟာသျ ဟူသော အထူးမြတ် တီရ္ထသို့ သွားရမည်။ ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးပြီး နရ္မဒါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသည်။”
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । यमहास्यं कथं जातं पृथिव्यां द्विजपुंगव । एतत्सर्वं ममाख्याहि परं कौतूहलं हि मे
ယုဓိဋ္ဌိရ မေးလျှောက်သည်– “အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ယမဟာသျ သည် မြေပြင်ပေါ်၌ မည်သို့ ပေါ်ပေါက်လာသနည်း။ အရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ; ကျွန်ုပ်၏ စူးစမ်းလိုစိတ် အလွန်ကြီးမားပါသည်။”
Verse 3
श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टोऽहं नृपनन्दन । स्नानार्थं नर्मदां पुण्यामागतस्ते पिता पुरा
သီရိမာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– “ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏၊ ဉာဏ်ကြီးမားသော မင်းသားရေ၊ သင်မေးမြန်းသည်မှာ သင့်တော်လှ၏။ အတိတ်ကာလ၌ သင်၏ဖခင်သည် ရေချိုးပူဇော်ရန် သန့်ရှင်းသော နർമဒါမြစ်သို့ လာခဲ့ဖူးသည်။”
Verse 4
रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । तथासौ निर्मलो जातो धर्मराजो युधिष्ठिर
အဝတ်ကို လျှော်သမားက လျှော်လျှင် သန့်စင်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရလည်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာ၏။
Verse 5
स पश्यन्निर्मलं देहं हसन्प्रोवाच विस्मितः
အပြစ်ကင်းသန့်စင်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို မြင်သော် သူသည် ပြုံး၍ အံ့ဩလျက် ပြောဆို하였다။
Verse 6
यम उवाच । मत्पुरं कथमायान्ति मनुजाः पापबृंहिताः । स्नानेनैकेन रेवायाः प्राप्यते वैष्णवं पदम्
ယမမင်း မိန့်တော်မူသည်– “အပြစ်များဖြင့် ပြည့်နှက်သော လူသားတို့သည် ငါ၏ မြို့သို့ မည်သို့ ရောက်လာနိုင်သနည်း။ ရေဝါမြစ်၌ တစ်ကြိမ်သာ ရေချိုးလျှင်ပင် ဝိုင်ෂ္ဏဝ ပဒ၊ အနက်အားဖြင့် ဗိဿနု၏ နေရာဌာနကို ရရှိနိုင်သည်။”
Verse 7
समर्था ये न पश्यन्ति रेवां पुण्यजलां शुभाम् । जात्यन्धैस्ते समा ज्ञेया मृतैः पङ्गुभिरेव वा
စွမ်းနိုင်လျက်နှင့်ပင် ပုဏ္ဏရေစီးသန့်ရှင်း၍ မင်္ဂလာရှိသော ရေဝါမြစ်ကို မမြင်မတွေ့သူတို့ကို မွေးရာပါ မျက်ကန်းသူတို့နှင့် တူသည်ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့ပြင် သေသူ သို့မဟုတ် ခြေမသန်သူကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 8
समर्था ये न पश्यन्ति रेवां पुण्यजलां नदीम् । एतस्मात्कारणाद्राजन्हसितो लोकशासनः
အို မင်းကြီး၊ စွမ်းနိုင်သူတို့ပင် ပုဏ္ဏသန့်ရေစီးသော ရေဝါမြစ်ကို မမြင်မတွေ့ကြသဖြင့်၊ လောကကိုအုပ်စိုးသော ယမမင်းသည် ထိုကြောင့် ရယ်မောလေ၏။
Verse 9
स्थापयित्वा यमस्तत्र देवं स्वर्गं जगाम ह । यमहासेश्वरे राजञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः
ထိုနေရာ၌ ဘုရားတော်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ယမမင်းသည် အမှန်တကယ် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။ အို မင်းကြီး၊ ယမဟာသေရှဝရ၌ သူသည် ဒေါသကိုအနိုင်ယူ၍ အင်ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူဖြစ်၏။
Verse 10
विशेषाच्चाश्विने मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । उपोष्य परया भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते
အထူးသဖြင့် အာရှွိန လတွင်၊ ကృష్ణပက္ခ၏ စတုတ္ထဒశီနေ့၌၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ဥပုသ်စောင့်လျှင် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ရ၏။
Verse 11
रात्रौ जागरणं कुर्याद्दीपं देवस्य बोधयेत् । घृतेन चैव राजेन्द्र शृणु तत्रास्ति यत्फलम्
ညအခါ၌ နိုးကြားစောင့်ကြည့်၍ မီးအလင်းဖြင့် ဘုရားကို နိုးဆော်ရမည်။ ဂျီ(ထောပတ်သန့်)ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အို မင်းတို့၏အမြတ်တော်—ထိုအကျိုးဖလကို နားထောင်လော့။
Verse 12
मुच्यते पातकैः सर्वैरगम्यागमनोद्भवैः । अभक्ष्यभक्षणोद्भूतैरपेयापेयजैरपि
လူသည် အပြစ်အကုန်မှ လွတ်မြောက်၏—တားမြစ်သော ဆက်ဆံမှုမှ ဖြစ်ပေါ်သောအပြစ်များ၊ မစားသင့်သည့်အရာကို စားခြင်းမှ ဖြစ်သောအပြစ်များ၊ မသောက်သင့်သည့်အရာကို သောက်ခြင်းမှ ဖြစ်သောအပြစ်များပင်လည်း။
Verse 13
अवाह्यवाहिते यत्स्याददोह्यादोहने यथा । स्नानमात्रेण तस्यैवं यान्ति पापान्यनेकधा
မသယ်သင့်သောအရာကို သယ်ခိုင်းခြင်း၌လည်းကောင်း၊ မနို့ညှစ်သင့်သောအရာကို နို့ညှစ်ခြင်း၌လည်းကောင်း အပြစ်ရှိသကဲ့သို့၊ ထိုသန့်ရှင်းသောရေ၌ ရေချိုးရုံဖြင့်ပင် အပြစ်များသည် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ကင်းစင်သွားသည်။
Verse 14
यमलोकं न वीक्षेत मनुजः स कदाचन । पित्ःणां परमं गुह्यमिदं भूमौ नरेश्वर
ထိုသူသည် မည်သည့်အခါမျှ ယမလောကကို မမြင်ရတော့။ အို လူတို့၏အရှင် နရေရှဝရ၊ ဤသည်မှာ မြေပြင်ပေါ်ရှိ ပိတೃ (ဘိုးဘွား) လောက၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး လျှို့ဝှက်ချက် ဖြစ်သည်။
Verse 15
ददतामक्षयं सर्वं यमहास्ये न संशयः । अमावास्यां जितक्रोधो यस्तु पूजयते द्विजान्
ဒါနပြုသူတို့အတွက် ယမ၏တံခါးဝ၌ပင် ကုသိုလ်အားလုံးသည် မကုန်ခန်းသောအဖြစ် ဖြစ်လာသည်—သံသယမရှိ။ အမావာသျာနေ့တွင် ဒေါသကိုအနိုင်ယူပြီး ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များကို ဂုဏ်ပြုပူဇော်သူသည် မပျက်မယွင်းသော အကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 16
हिरण्यभूमिदानेन तिलदानेन भूयसा । कृष्णाजिनप्रदानेन तिलधेनुप्रदानतः
ရွှေနှင့် မြေယာကို လှူဒါန်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ နှမ်းကို များစွာ လှူဒါန်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကృష్ణာဇိန (အနက်ရောင် သမင်အရေ) ကို ပေးအပ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ နှမ်းဖြင့်ဖွဲ့သော တိလဓေနု (နှမ်းနွား) ကို လှူဒါန်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ကုသိုလ်သည် အလွန်တိုးပွားသည်။
Verse 17
विधानोक्तद्विजाग्र्याय ये प्रदास्यन्ति भक्तितः । हयं वा कुंजरं वाथ धूर्वहौ सीरसंयुतौ
စည်းကမ်းအတိုင်း ဘက္တိဖြင့် ဒွိဇအဂ္ဂ (ဗြာဟ္မဏအထူး) ထံသို့ လှူဒါန်းမည့်သူတို့သည်—မြင်းဖြစ်စေ၊ ဆင်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ထွန်နှင့်ယှဉ်ထားသော ထွန်ဆွဲနွားနှစ်ကောင်ဖြစ်စေ—အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ရှိသည့် ဒါနကို ပြုကြသည်။
Verse 18
कन्यां वसुमतीं गां च महिषीं वा पयस्विनीम् । ददते ये नृपश्रेष्ठ नोपसर्पन्ति ते यमम्
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သမီးကို လက်ထပ်ပေးသော ကနျာဒါန၊ သို့မဟုတ် မြေယာ၊ နွား၊ သို့မဟုတ် နို့ပေးသော ကျွဲမကို ဒါနပြုသူတို့သည် ယမမင်း (ယမရာဇာ) ထံ မနီးကပ်ကြ။
Verse 19
यमोऽपि भवति प्रीतः प्रतिजन्म युधिष्ठिर । यमस्य वाहो महिषो महिष्यस्तस्य मातरः
အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ မွေးဖွားမှုတိုင်းတွင် ယမမင်းတောင် ပီတိဖြစ်တတ်သည်။ ကျွဲထီးသည် ယမမင်း၏ ဝါဟနာ (စီးနင်းယာဉ်) ဖြစ်ပြီး ကျွဲမများကိုလည်း မိခင်တော်များကဲ့သို့ ဂုဏ်ပြုရမည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 20
तासां दानप्रभावेण यमः प्रीतो भवेद्ध्रुवम् । नासौ यममवाप्नोति यदि पापैः समावृतः
ထိုကျွဲမများကို ဒါနပြုခြင်း၏ အာနုභာဝကြောင့် ယမမင်းသည် မလွဲမသွေ ပီတိဖြစ်၏။ လူသည် အပြစ်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော်လည်း ယမမင်း၏ လက်ဝါးကပ်ထဲ မကျရ။
Verse 21
एतस्मात्कारणादत्र महिषीदानमुत्तमम् । तस्याः शृङ्गे जलं कार्यं धूम्रवस्त्रानुवेष्टिता
ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ ကျွဲမဒါနကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ဆိုသည်။ ၎င်း၏ ချိုပေါ်တွင် ရေတင်ရမည်၊ မီးခိုးရောင် အဝတ်ဖြင့် ပတ်လည်ဖုံးအုပ်ရမည်။
Verse 22
आयसस्य खुराः कार्यास्ताम्रपृष्ठाः सुभूषिताः । लवणाचलं पूर्वस्यामाग्नेय्यां गुडपर्वतम्
၎င်း၏ ခြေခွာများကို သံဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်၊ ကျောပြင်ကို ကြေးနီဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ လှပစွာ အလှဆင်ရမည်။ အရှေ့ဘက်တွင် ‘ဆားတောင်’ ကို ထား၍ အဂ္နేయ (အရှေ့တောင်) ဘက်တွင် ‘ဂုဒ်တောင်’ (ကြံသကြားတောင်) ကို ထားရမည်။
Verse 23
कार्पासं याम्यभागं तु नवनीतं तु नैरृते । पश्चिमे सप्तधान्यानि वायव्ये तंदुलाः स्मृताः
တောင်ဘက်တွင် ဝါကို ထားရမည်၊ နైరృత (တောင်အနောက်) တွင် လတ်ဆတ်သော ထောပတ်ကို ထားရမည်။ အနောက်ဘက်တွင် သီးနှံခုနစ်မျိုးကို တင်ထား၍၊ ဝါယဝျ (မြောက်အနောက်) တွင် ဆန်ကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 24
सौम्ये तु काञ्चनं दद्यादीशाने घृतमेव च । प्रदद्याद्यमराजो मे प्रीयतामित्युदीरयन्
မြောက်ဘက်တွင် ရွှေကို လှူဒါန်းရမည်၊ အီရှာန (မြောက်အရှေ့) တွင်လည်း ဂျီ (ghee) ကို လှူရမည်။ လှူသူသည် “ယမရာဇာသည် ငါ့အပေါ် ပီတိဖြစ်ပါစေ” ဟု ကြွေးကြော်ကာ လှူဒါန်းရမည်။
Verse 25
इत्युच्चार्य द्विजस्याग्रे यमलोकं महाभयम् । असिपत्त्रवनं घोरं यमचुल्ली सुदारुणा
ဤသို့ဆိုပြီး မြတ်သော ဗြာဟ္မဏ၏ ရှေ့တွင် သူသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ယမလောကကို ဖော်ပြ하였다—ဓားသွားကဲ့သို့ အရွက်များရှိသော ကြောက်မက်ဖွယ် အစိပတ္တရဝန တောနှင့် အလွန်ရက်စက်သော “ယမချူလ္လီ” မီးဖို။
Verse 26
रौद्रा वैतरणी चैव कुम्भीपाको भयावहः । कालसूत्रो महाभीमस्तथा यमलपर्वतौ
ရော်ဒြ၊ ဝိုင်တရဏီ၊ နှင့် ကြောက်မက်ဖွယ် ကုမ္ဘီပါက; အလွန်ကြမ်းကြုတ်သော ကာလစူတရ; ထို့အပြင် ယမဒေသ၏ တောင်တန်းများလည်း (နရက) အဖြစ် ရှိကြသည်။
Verse 27
क्रकचं तैलयन्त्रं च श्वानो गृध्राः सुदारुणाः । निरुच्छ्वासा महानादा भैरवो रौरवस्तथा
အဲဒီမှာ ကရကချ (လှီးစက်/လှီးလက်) နှင့် တိုင်လယန္တရ (ဆီညှစ်စက်) ကဲ့သို့သော ညှဉ်းပန်းမှုများရှိသည်။ အလွန်ရက်စက်သော ခွေးများနှင့် လင်းတများလည်း ရှိသည်။ ထို့ပြင် အသက်ရှူမရအောင် တင်းကျပ်သည့် နေရာများနှင့် မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ ကြီးမားသော ဟိန်းဟောက်သံများ—“ဘဲရဝ” နှင့် “ရော်ရဝ” လည်း ရှိသည်။
Verse 28
एते घोरा याम्यलोके श्रूयन्ते द्विजसत्तम । त्वत्प्रसादेन ते सोम्यास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः
အို ဗြာဟ္မဏအမြတ်၊ ယမလောက၌ ဤအရာတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ်ဟု ကြားရ၏။ သို့သော် သင်၏ကရုဏာနှင့် ဤတီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ၎င်းတို့သည် နူးညံ့သက်သာ၍ မကြောက်စရာဖြစ်လာသည်။
Verse 29
दानस्यास्य प्रभावेण यमराजप्रसादतः । नरकेऽहं न यास्यामि द्विज जन्मनि जन्मनि
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဤဒါန၏ အာနုဘော်နှင့် ယမရာဇာ၏ အကြင်နာတော်ကြောင့် ငါသည် နရကသို့ မသွားရ—မွေးဖွားမှုတိုင်း၊ မွေးဖွားမှုတိုင်း။
Verse 30
यमहास्यस्य चाख्यानमिदं शृण्वन्ति ये नराः । तेऽपि पापविनिर्मुक्ता न पश्यन्ति यमालयम्
‘ယမ၏ ရယ်သံ’ ဟူသော ဤအကြောင်းအရာကို နားထောင်သော လူတို့သည်လည်း ပ罪မှ လွတ်ကင်း၍ ယမ၏ နေရာတော် (ယမလယ) ကို မမြင်ရတော့။