
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိသည် ယုဓိဋ္ဌိရကို မာတೃတီရ္ထမှ ကရိုးရှာနှစ်ကွာ၊ ရေဝါမြစ်တောင်ဘက်ကမ်းရှိ အထူးမြတ်သော တီရ္ထတစ်ခုသို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထကို “ဟံသေရှ္ဝရ” ဟုခေါ်ပြီး စိတ်မညီမညာမှု (vaimanasyavināśana) ကို ဖယ်ရှားပေးသော အာနုဘော်ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ အတွင်းဇာတ်လမ်းတွင် ကာရှျယပ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွား၍ ဘြဟ္မာ၏ ယာဉ်ဖြစ်သော ဟံသာငှက်သည် ဒက္ခယဇ္ဈ ပျက်ကွက်သည့် အလှုပ်အရှားအတွင်း အမိန့်မရှိဘဲ လုပ်ဆောင်ပြီး ကြောက်လန့်ကာ ထွက်ပြေးသွားသည်။ ဘြဟ္မာက ပြန်လာရန် ခေါ်သော်လည်း မလာသဖြင့် အမျက်ထွက်ကာ ကျိန်စာထုတ်၍ ဟံသာကို ကျဆင်းစေသည်။ ဟံသာသည် ဘြဟ္မာထံ ချဉ်းကပ်၍ တိရစ္ဆာန်သဘာဝ၏ ကန့်သတ်ချက်ကို တင်ပြကာ သခင်ကို စွန့်ခွာခဲ့သည့် အပြစ်ကို ဝန်ခံပြီး၊ ဘြဟ္မာကို တစ်ပါးတည်းသော ဖန်ဆင်းရှင်၊ ဉာဏ်ပညာ၏ အရင်းအမြစ်၊ ဓမ္မ/အဓမ္မနှင့် ကျိန်စာနှင့် ကရုဏာ၏ အာဏာပိုင်ရှင်ဟု ဂုဏ်ပြုချီးမွမ်းသည်။ ဘြဟ္မာက ဟံသာအား တပသ္ (အာစတီရိယ) ဖြင့် သန့်စင်ကာ ရေဝါမြစ်တွင် ရေချိုး၍ မြစ်ကို ဝန်ဆောင်ရန်၊ ထို့နောက် ကမ်းပေါ်တွင် မဟာဒေဝ/ထရယမ္ဗက (ရှီဝ) ကို တည်ထောင်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှီဝကို တည်ထောင်ခြင်းသည် ယဇ္ဈများစွာ ပြီးစီးသကဲ့သို့ အကျိုးရပြီး၊ ကြီးမားသော ဒါနများ၏ ဖလကိုလည်း ရရှိကာ အပြစ်ကြီးများပင် လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ဟံသာသည် အာစတီရိယ ပြုလုပ်ပြီး မိမိနာမဖြင့် “ဟံသေရှ္ဝရ” ဟု ခေါ်သော သင်္ကရကို တည်ထောင်ကာ ပူဇော်ပြီး မြင့်မြတ်သော အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။ အဆုံးဖလश्रုတိတွင် ဟံသေရှ္ဝရသို့ ဘုရားဖူးသွားရောက်၍ ရေချိုး၊ ပူဇော်၊ စတုတ္ထ (ချီးမွမ်း)၊ ရှရာဒ္ဓ၊ မီးအလင်းပူဇော်၊ ဗြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းနှင့် အချိန်ကန့်သတ်၍ ရှီဝပူဇော်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အပြစ်ကင်းစင်၍ စိတ်ပျက်အားငယ်မှုမှ ကာကွယ်ရပြီး၊ ကောင်းကင်ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ရှီဝလောက၌ ရှည်လျားစွာ နေထိုင်ခွင့်ကို သင့်လျော်သော ဒါနနှင့်အတူ ရရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र रेवाया दक्षिणे तटे । क्रोशद्वयान्तरे तीर्थं मतृतीर्थादनुत्तमम्
သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် အို မင်းမဟာမင်း၊ ရေဝါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းသို့ သွားလော့။ ကရိုးရှ် နှစ်ကရိုးရှ်အကွာ၌ မာတೃတီရ္ထထက်ပင် အလွန်မြတ်သော တီရ္ထတစ်ခု ရှိ၏။
Verse 2
नाम्ना हंसेश्वरं पुण्यं वैमनस्यविनाशनम् । कश्यपस्य कुले जातो हंसो दाक्षायणीसुतः
ဤနေရာကို “ဟံသေရှွရ” ဟု ခေါ်ကြသည်—သန့်ရှင်းမြတ်စွာဖြစ်၍ စိတ်အတွင်း မညီညွတ်မှုကို ဖျက်ဆီးပေးသူ။ ကশ্যပ မျိုးရိုး၌ မွေးဖွားသော ဟံသာသည် ဒက္ခာယဏီ၏ သားဖြစ်၍ ဤနေရာနှင့် ဆက်နွယ်သည်။
Verse 3
ब्रह्मणो वाहनं जातः पुरा तप्त्वा तपो महत् । सैकदा विधिनिर्देशं विना वैयग्र्यमास्थितः
ရှေးကာလ၌ မဟာတပကို ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် သူသည် ဘြဟ္မာ၏ ဝါဟန (စီးနင်း) ဖြစ်လာ하였다။ သို့သော် တစ်ကြိမ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ဓမ္မစည်းကမ်းညွှန်ကြားချက်ကို မလိုက်နာဘဲ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အနှောင့်အယှက်ထဲသို့ ကျရောက်하였다။
Verse 4
अभिभूतः शिवगणैः प्रणनाश युधिष्ठिर । दक्षयज्ञप्रमथने कांदिशीको विधिं विना
ရှிவဂဏများ၏ အင်အားကြောင့် အနိုင်ယူခံရ၍၊ ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းသားရေ၊ ဒက္ခယဇ္ဉ ပျက်စီးနေစဉ် ကာံဒိသီကသည် စည်းကမ်းနည်းလမ်းအားလုံးကို စွန့်ပစ်ကာ ကြောက်လန့်၍ ထွက်ပြေးသွား하였다။
Verse 5
ब्रह्मणा संसृतोऽप्याशु नायाति स यदा खगः । तदा तं शप्तवान्ब्रह्मा पातयामास वै पदात्
ဘြဟ္မာက အလျင်အမြန် ခေါ်ယူသော်လည်း ထိုငှက်သည် မလာသေးသဖြင့် ဘြဟ္မာသည် သူ့ကို အပစ်တင်၍ ကျိန်စာပေးကာ သူ၏ အဆင့်အတန်းမှ ကျဆင်းစေ하였다။
Verse 6
ततः स शप्तमात्मानं मत्वा हंसस्त्वरान्वितः । पितामहमुपागम्य प्रणिपत्येदमब्रवीत्
ထို့နောက် ဟံသာသည် မိမိကိုယ်ကို ကျိန်စာအောက်တွင်ရှိကြောင်း သိမြင်၍ အလျင်အမြန် ပိတామဟ (ဘြဟ္မာ) ထံသို့ သွားကာ ဦးချကန်တော့ပြီး ဤစကားများကို ပြော하였다။
Verse 7
हंस उवाच । तिर्यग्योनिसमुत्पन्नं भवाञ्छप्तुं न चार्हति । स्वभाव एव तिर्यक्षु विवेकविकलं मनः
ဟံသာက ပြောသည်။ တိရစ္ဆာန်ယောနိမှ မွေးဖွားသူကို သင်သည် ကျိန်စာမချသင့်။ အကြောင်းမူ တိရစ္ဆာန်တို့တွင် သဘာဝအားဖြင့် စိတ်သည် विवेक (ခွဲခြားသိမြင်မှု) မပြည့်စုံတတ်သည်။
Verse 8
तथापि देव पापोऽस्मि यदहं स्वामिनं त्यजे । किं तु धावद्भिरत्युग्रैर्गणैः शार्वैः पितामह । सहसाहं भयाक्रान्तस्त्रस्तस्त्यक्त्वा पलायितः
သို့သော်လည်း အရှင်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်သည် အပြစ်ရှိသူဖြစ်၏—မိမိသခင်ကို စွန့်ပစ်ခဲ့သောကြောင့်။ သို့ရာတွင် ပိတామဟာ၊ ရှာဝ (ရှီဝ)၏ အလွန်ကြမ်းတမ်းသော ဂဏများသည် ပြေးလွှားလာကြ၍၊ ခဏချင်း ကြောက်ရွံ့မှုက ဖိနှိပ်သဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ထိတ်လန့်ကာ လက်လွှတ်ပြီး ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။
Verse 9
अद्यापि भयमेवाहं पश्यन्नस्मि विभो पुरः । तेन स्मृतोऽपि भवता नाव्रजं भवदन्तिके
အရှင်အာနုဘော်ကြီး၊ ယနေ့တိုင်အောင်လည်း ကျွန်ုပ်၏ရှေ့တွင် ကြောက်ရွံ့မှုသာ မြင်နေရသည်။ ထို့ကြောင့် အရှင်က သတိရ၍ ခေါ်တော်မူသော်လည်း ကျွန်ုပ်သည် အနီးသို့ မလာနိုင်ခဲ့ပါ။
Verse 10
श्रीमार्कण्डेय उवाच । इति ब्रुवन्नेव हि धातुरग्रे हंसः श्वसत्यक्षिपूज्यः सुदीनः । तिर्यञ्चं मां पापिनं मूढबुद्धिं प्रभो पुरः पतितं पाहि पाहि
သီရိမာရ္ကဏ္ဍေယက ပြောသည်။ ထိုသို့ ဖန်ဆင်းရှင်၏ရှေ့တွင် ပြောနေစဉ် ဟံသာသည် အလွန်ဒုက္ခရောက်၍ အသက်ရှူကြပ်ကာ တုန်လှုပ်နေပြီး မျက်လုံးများတွင် မျက်ရည်ပြည့်လျက် အော်ဟစ်၏—“ကျွန်ုပ်သည် တိရစ္ဆာန်ဖြစ်၍ အပြစ်ရှိသူ၊ ဉာဏ်မိုက်သူပါ။ အရှင်ဘုရား၊ ရှေ့တော်၌ လဲကျနေသော ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်ပါ၊ ကယ်တင်ပါ!”
Verse 11
एको देवस्त्वं हि सर्गस्य कर्ता नानाविधं सृष्टमेतत्त्वयैव । अहं सृष्टस्त्वीदृशो यत्त्वया वै सोऽयं दोषो धातरद्धा तवैव
အရှင်တစ်ပါးတည်းသာ ဒေဝတော်ဖြစ်၍ စကြဝဠာဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်သည်။ မျိုးစုံသော လောကဤအရာအားလုံးကိုလည်း အရှင်တော်ကပင် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်ကိုလည်း အရှင်တော်က ဤသို့ပင် ဖန်ဆင်းထားသဖြင့်၊ ဟေ ဓာတာ၊ ဤအပြစ်အနာအဆာသည် အမှန်တကယ် အရှင်တော်၏ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 12
शापस्य वानुग्रहस्यापि शक्तस्त्वत्तो नान्यः शरणं कं व्रजामि । सेवाधर्माद्विच्युतं दासभूतं चपेटैर्हन्तव्यं वै तात मां त्राहि भक्तम्
အရှင်ဘုရား၊ ကျိန်စာပေးခြင်းနှင့် ကရုဏာတော်ပေးခြင်း၏ အာဏာသည် သင်တော်တည်းသာရှိ၏။ သင်မရှိလျှင် အဘယ်သူ့ထံ သနားကာကွယ်ရာသို့ သွားရမည်နည်း။ အမှုတော်ဆောင်သည့် ဓမ္မမှ လွဲချော်သွားသော ဤကျွန်သည် ပါးရိုက်ခံရသင့်သူ—အဖဘုရား၊ သင်၏ ဘက္တကို ကယ်တင်ပါ။
Verse 13
विद्याविद्ये त्वत्त एवाविरास्तां धर्माधर्मौ सदसद्द्युर्निशे च । नानाभावाञ्जगतस्त्वं विधत्सेस्तं त्वामेकं शरणं वै प्रपद्ये
ပညာနှင့် မပညာတို့သည် သင်တော်တည်းမှသာ ပေါ်ထွန်း၏။ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ၊ မှန်နှင့် မမှန်၊ နေ့နှင့် ညလည်း ထိုနည်းတူ။ လောက၏ အမျိုးမျိုးသော အခြေအနေများကို သင်တော်တည်းက စီမံတော်မူသဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သင်တော်တည်းကိုသာ အားကိုး၍ သနားကာကွယ်ရာအဖြစ် ခိုလှုံပါ၏။
Verse 14
एकोऽसि बहुरूपोऽसि नानाचित्रैककर्मतः । निष्कर्माखिलकर्मासि त्वामतः शरणं व्रजे
သင်တော်တည်းသည် တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော်လည်း အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ လောကဓာတ်၏ အံ့ဩဖွယ် အမှုအရာမျိုးစုံကို သင်တော်တည်းက ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။ အမှုမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း အမှုအားလုံး၏ အရင်းအမြစ်နှင့် အထောက်အကူသည် သင်တော်တည်း—ထို့ကြောင့် သင်တော်တည်း၏ သနားကာကွယ်ရာသို့ ခိုလှုံပါ၏။
Verse 15
नमोनमो वरेण्याय वरदाय नमोनमः । नमो धात्रे विधात्रे च शरण्याय नमोनमः
အလွန်မြတ်သော အရှင်တော်အား နမောနမော။ ဆုတော်ပေးတော်မူသော အရှင်တော်အား နမောနမော။ ထိန်းသိမ်းတော်မူသော ဓာတာနှင့် စီမံတော်မူသော ဝိဓာတာအား နမော။ အားကိုးရာဖြစ်သော အရှင်တော်အား နမောနမော။
Verse 16
शिक्षाक्षरवियुक्तेयं वाणी मे स्तौति किं विभो । का शक्तिः किं परिज्ञानमिदमुक्तं क्षमस्व मे
အရှင်ဘုရား၊ သင်ကြားမှုနှင့် အက္ခရာတိကျမှု မရှိသော ကျွန်ုပ်၏ စကားသည် သင်တော်ကို မည်သို့ ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တွင် ဘာအင်အားရှိသနည်း၊ ဘာမှန်ကန်သော သိမြင်မှုရှိသနည်း။ ကျွန်ုပ်ပြောမိသမျှကို ကရုဏာဖြင့် ခွင့်လွှတ်တော်မူပါ။
Verse 17
श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवं वदति हंसे वै ब्रह्मा प्राह प्रसन्नधीः । शिक्षा दत्ता तवैवेयं मा विषादं कृथाः खग
သီရိမာရကဏ္ဍေယ မိန့်တော်မူသည်– ဟံသာက ဤသို့ဆိုသော် စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ ပျော်ရွှင်သော ဘြဟ္မာက “ဤသင်ခန်းစာကို သင့်အား ပေးပြီးပြီ; အို ငှက်ရေ၊ မဝမ်းနည်းနှင့်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 18
तपसा शोधयात्मानं यथा शापान्तमाप्नुयाः । रेवासेवां कुरु स्नात्वा स्थापयित्वा महेश्वरम् । अचिरेणैव कालेन ततः संस्थानमाप्स्यसि
ကျိန်စာ၏ အဆုံးသို့ ရောက်နိုင်ရန် တပဿာဖြင့် ကိုယ်ကို သန့်စင်လော့။ ရေဝါမြစ်ကို ဆည်းကပ်လော့—ထိုမြစ်တွင် ရေချိုးပြီး မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကို ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုလော့။ မကြာမီကာလအတွင်း ထို့နောက် သင်၏ သင့်လျော်သော အနေအထားကို ပြန်လည်ရရှိမည်။
Verse 19
यच्चेष्ट्वा बहुभिर्यज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः । गोस्वर्णकोटिदानैश्च तत्फलं स्थापिते शिवे
သင့်လျော်၍ မြတ်သော ဒက္ခိဏာဖြင့် ပြီးစီးသော ယဇ္ဉများစွာကို ကျင်းပခြင်းနှင့် နွားနှင့် ရွှေကို ကုဋိပေါင်းများစွာ လှူဒါန်းခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်ဖလသည်၊ ရှီဝကို ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုရာတွင်လည်း ထိုတူညီသော ဖလကို ရရှိသည်။
Verse 20
ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा स्वर्णहृद्गुरुतल्पगः । रेवातीरे शिवं स्थाप्य मुच्यते सर्वपातकैः
ဗြာဟ္မဏကို သတ်သူဖြစ်စေ၊ အရက်သောက်သူဖြစ်စေ၊ ရွှေခိုးသူဖြစ်စေ၊ ဂုရု၏ အိပ်ရာကို လွန်ကျူးသူဖြစ်စေ—ရေဝါမြစ်ကမ်း၌ ရှီဝကို ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုလျှင် ပാപအားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 21
तस्माद्भर्गसरित्तीरे स्थापयित्वा त्रियम्बकम् । वियुक्तः सर्वदोषैस्त्वं यास्यसे पदमुत्तमम्
ထို့ကြောင့် ဘာရ္ဂါမြစ်ကမ်း၌ မျက်စိသုံးလုံးရှင် တြိယမ္ဗက (Triyambaka) ကို ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုလော့။ အပြစ်အနာအဆာအားလုံးမှ ကင်းလွတ်၍ သင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အဘိဓာန်ကို ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 22
एवमुक्तः स विधिना हृष्टतुष्टः खगोत्तमः । तथेत्युक्त्वा जगामाशु नर्मदातीरमुत्तमम्
ဗိဓီ (ဗြဟ္မာ) ၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ခံယူပြီး ထိုအကောင်းဆုံးငှက်သည် ဝမ်းမြောက်ကျေနပ်လျက် ဖြစ်၏။ “တထာစ্তু—အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟုဆိုကာ နရမဒါမြစ်၏ အလွန်သန့်ရှင်းမြတ်သော ကမ်းပါးသို့ အလျင်အမြန် သွားလေ၏။
Verse 23
तपस्तप्त्वा कियत्कालं स्थापयामास शङ्करम्
အချိန်တစ်ခဏ တပဿ (အာသီသ) ကို ကျင့်ပြီးနောက် သူသည် သင်္ကရ (ရှီဝ) ကို တည်ထောင်ပူဇော်လေ၏။
Verse 24
स्वनाम्ना भरतश्रेष्ठ हंसेश्वरमनुत्तमम् । पूजयित्वा परं स्थानं प्राप्तवान्खगसत्तमः
အို ဘာရတမျိုးရိုး၏ အမြတ်ဆုံးသူရေ၊ ငှက်တို့အထဲ အထူးမြတ်သူသည် မိမိနာမဖြင့် အလွန်အမြတ် ဟံසේရှွရ အရှင်ကို တည်ထောင်ပူဇော်ကာ၊ ထို့နောက် အမြင့်ဆုံးသော ပရမဓာမကို ရောက်ရှိလေ၏။
Verse 25
तत्र हंसेश्वरे तीर्थे गत्वा स्नात्वा युधिष्ठिर । पूजयेत्परमेशानं स पापैः परिमुच्यते
အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ ဟံසේရှွရ တီရ္ထသို့ သွား၍ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီး ပရမေရှာန (ရှီဝ) ကို ပူဇော်လျှင်၊ ထိုသူသည် အပြစ်တို့မှ အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်လေ၏။
Verse 26
स्तुवन्नेकमना देवं न दैन्यं प्राप्नुयात्क्वचित् । श्राद्धं दीपप्रदानं च ब्राह्मणानां च भोजनम् । दत्त्वा शक्त्या नृपश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते
စိတ်တစ်ချက်တည်းဖြင့် အရှင်ကို ချီးမွမ်းသူသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ဆင်းရဲဒုက္ခသို့ မကျရောက်။ အို မင်းမြတ်၊ မိမိအစွမ်းအင်အတိုင်း ရှရဒ္ဓ (श्राद्ध) ပြုလုပ်၍ မီးအလှူ (दीपदान) ပေးကာ ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးလျှင်၊ ကောင်းကင်လောက၌ ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရ၏။
Verse 27
त्रिकालमेककालं वा यो भक्त्या पूजयेच्छिवम् । नवप्रसूतां धेनुं च दत्त्वा पार्थ द्विजोत्तमे । षष्टिवर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते
တစ်နေ့သုံးကြိမ်ဖြစ်စေ တစ်ကြိမ်သာဖြစ်စေ ဘက္တိဖြင့် သီဝကို ပူဇော်သူသည်၊ အို ပာရ္ထ၊ အထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏအား မကြာသေးမီက မွေးဖွားပြီးသော နွားမကို ဒါနပြုလျှင်၊ သီဝလောက၌ နှစ်ခြောက်သောင်းတိုင်အောင် ဂုဏ်ပြုချီးမြှောက်ခံရ၏။