Adhyaya 57

Verse 1

ईश्वर उवाच । भानुमती द्विजान्भोज्य बुभुजे भुक्तशेषतः । भुक्त्वा सुसुखमास्थाय तदन्नं परिणाम्य च

ဣရှွရက မိန့်တော်မူသည်– ဘာနုမတီသည် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များကို အစာကျွေးပြီးနောက် ကျန်သော အစာကို ကိုယ်တိုင် စား하였다။ စားပြီးလျှင် အလွန်သက်သာစွာ အနားယူ၍ ထိုအစာလည်း ကောင်းစွာ ချေဖျက်သွား하였다။

Verse 2

त्रयोदश्यां ततो गत्वा मदनाख्यतिथौ तदा । मार्कण्डस्य ह्रदे स्नात्वानर्च्य देवं गुहाशयम्

ထို့နောက် တစ်ဆယ့်သုံးရက်မြောက် တိသီ—“မဒန” ဟု ခေါ်သောနေ့တွင်—သူမသည် မာရ္ကဏ္ဍ ဟရဒ၌ ရေချိုးကာ ဂူအတွင်း နေထိုင်သော ဘုရားကို ပူဇော်အာရဓနာ ပြု하였다။

Verse 3

कृतोपवासनियमा स्नापयित्वा महेश्वरम् । पञ्चामृतसुगन्धेन धूपदीपनिवेदनैः

အုပ်ဝါသ (အစာရှောင်) ဝ్రတကို ထိန်းသိမ်းပြီး မဟေရှ్వరကို ရေချိုးပေး하였다; မွှေးကြိုင်သော ပဉ္စအမృతဖြင့် အဘိသေက ပြုကာ ဓూప၊ မီးတိုင်နှင့် နైవေဒျကို ပူဇော်하였다။

Verse 4

आर्चयद्विविधैः पुष्पैर्नैवेद्यैश्च सुशोभनैः । क्षपाजागरणं कृत्वा श्रुत्वा पौराणिकीं कथाम्

အမျိုးမျိုးသော ပန်းများနှင့် လှပသော နైవေဒျများဖြင့် ပူဇော်အာရాధနာ ပြု하였다။ ညလုံးပတ်လုံး ဇာဂရဏ (ညအိပ်မပျော်) ထားကာ ပုရာဏ သာသနာကഥာကို နားထောင်하였다။

Verse 5

नृत्यगीतैस्तथा स्तोत्रैर्दध्यौ देवं महेश्वरम् । अन्नं विस्तारितं सर्वं देवस्याग्रे यथाविधि

အက၊ သီချင်းနှင့် စတိုးတရ (stotra) များဖြင့် သူသည် မဟေရှ్వరကို ဓ్యာန ပြု하였다။ ထုံးတမ်းအတိုင်း အစားအစာနైవေဒျအားလုံးကို ဘုရားရှေ့တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ခင်းကျင်း하였다။

Verse 6

चातुर्वर्ण्यसुताः सर्वे भोजिताः सपरिच्छदाः । चतुर्दश्यां दिनं यावत्सम्पूज्य वृषभध्वजम्

ဝဏ္ဏ လေးမျိုး၏ သားများအားလုံးကို လိုအပ်သည့် ပစ္စည်းများနှင့်အတူ အစာကျွေးမွေး하였다။ စတုရဒသီနေ့တွင် တစ်နေ့လုံး နွားတံဆိပ်တော်ရှင် (ရှီဝ) ကို ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်하였다။

Verse 7

शङ्खवादित्रभेरीभिः पटहध्वनिनादितम् । क्षपाजागरणं कृत्वा प्रभूतजनसंकुलम्

ရှင်ခ (conch)၊ တူရိယာများ၊ ဘေရီနှင့် ပဋဟ (ဒရမ်) တို့၏ မြည်ဟည်းသံကြီးကြောင့် အရပ်ရပ် နာဒဖြစ်하였다။ လူအများအပြား စုဝေးနေသည့်အလယ်တွင် ညလုံးပတ်လုံး ဇာဂရဏ ပြု하였다။

Verse 8

नृत्यगीतैस्तथा स्तोत्रैः प्रेरिता सा निशा तदा । प्रभाते भोजिता विप्राः पायसैर्मधुसर्पिषा

ထိုညသည် အက၊ သီချင်းနှင့် စတိုးထရ (သီချင်းဆုတောင်း) များကြောင့် သာယာစွာ ကုန်လွန်သွား၏။ မိုးလင်းသော် ဗြာဟ္မဏများကို ပာယသ (နို့ဆန်ပူတင်း)၊ ပျားရည်နှင့် ဂီ (သန့်နို့ဆီ) ဖြင့် ကျွေးမွေး하였다။

Verse 9

दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः शक्त्या विप्रानुसारतः । अर्चयित्वा महापुष्पैः सुगन्धैर्मदनेन च

မိမိစွမ်းအားအတိုင်း၊ ဗြာဟ္မဏတို့၏ သင့်တော်သော အခွင့်အရေးနှင့် ကိုက်ညီအောင် ဒါနများ ပေးလှူပြီးနောက်၊ ပန်းကြီးများ၊ မွှေးကြိုင်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် မီးခိုး (ဓူပ) ဖြင့် အာရ္ချနာပြု하였다။

Verse 10

विचित्रैः सूक्ष्मवस्त्रैश्च देवः सम्पूज्य वेष्टितः । स्रग्दामलम्बमानैश्च बहुदीपसमुज्ज्वलैः

ဒေဝတাকে ပြည့်စုံစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ အရောင်စုံသော အဝတ်အစားများဖြင့် ဝတ်ဆင်အလှဆင်ကာ၊ လျှောကျနေသော ပန်းကုံးများနှင့် မီးအိမ်များစွာ၏ အလင်းရောင်ကြောင့် တောက်ပလင်းလက်하였다။

Verse 11

पक्वान्नैर्विविधैर्भक्ष्यैः सुवृत्तैर्मोदकादिभिः । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे वेदाध्ययनतत्पराः

အမျိုးမျိုးသော ချက်ပြီးအစားအစာများနှင့် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားသော မုန့်မျိုးစုံ—မိုဒက (modaka) စသည်တို့ဖြင့်—ထို့နောက် ဝေဒပညာ လေ့လာမှု၌ တက်ကြွသော ဗြာဟ္မဏအားလုံးကို သင့်တော်သလို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။

Verse 12

तत्पर्व कीर्तयांश्चक्रुः पद्मकं नाम नामतः । आदित्यस्य दिनं त्वद्य तिथिः पञ्चदशी तथा

သူတို့သည် ထိုပွဲတော်ကို နာမတော်ဖြင့် ‘ပဒ္မက’ ဟု ကြေညာကာ ကီရ္တနာပြု하였다။ ထို့ပြင် “ယနေ့သည် အာဒိတျယ၏နေ့ (တနင်္ဂနွေ) ဖြစ်ပြီး တိထိလည်း ပဉ္စဒသီ၊ အတိအကျ ဆယ့်ငါးရက်မြောက် ဖြစ်သည်” ဟု ဆို하였다။

Verse 13

त्वाष्ट्रमेव च नक्षत्रं संक्रान्तिर्विषुवन्तथा । व्यतीपातस्तथा योगः करणविष्टिरेव च

ဤအခါ နက္ခတ်သည် ‘တွာရှ္ဌရ’ ဖြစ်၍ သင်္ကရာန္တိနှင့် ဗိသုဝန္တ (နေ့ညညီ) လည်းရှိသည်။ ဗျတီပာတလည်းရှိကာ မင်္ဂလာယောဂလည်းရှိပြီး ကရဏသည် ‘ဝိဿ္ဌိ’ ပင်ဖြစ်သည်။

Verse 14

पद्मकं नाम पर्वैतदयनादिचतुर्गुणम् । अत्र दत्तं हुतं जप्तं सर्वं भवति चाक्षयम्

ဤပွဲတော်ကို ‘ပဒ္မက’ ဟုခေါ်ကြပြီး အယန စသည့်အကြောင်းအရာများကြောင့် အကျိုးဖလ လေးဆတိုးပွားစေသည်။ ဤနေရာ၌ ဒါနပြုသမျှ၊ ဟောမ၌ ပူဇော်သမျှ၊ သို့မဟုတ် ဇပအဖြစ် ရွတ်ဆိုသမျှ—အားလုံးသည် အက္ခယ (မပျက်မယွင်း) ဖြစ်လာသည်။

Verse 15

ते द्विजा भानुमत्याथ शूलभेदं गताः सह । ददृशुः शबरं कुण्डे भार्यया सह संस्थितम्

ထို့နောက် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များသည် ဘာနုမတီနှင့်အတူ ရှူလဘေဒသို့ သွားကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ကုဏ္ဍအနီး၌ ဇနီးနှင့်အတူ ရပ်နေသော ရှဗရတစ်ဦးကို တွေ့မြင်ကြသည်။

Verse 16

ऐशानीं स दिशं गत्वा पर्वते भृगुमूर्धनि । पतितुं च समारूढो भार्यया सह पार्थिव

အို မင်းကြီး၊ သူသည် အိရှာနီဦးတည်ရာ (အရှေ့မြောက်) သို့ သွားကာ ‘ဘೃဂုမူර්ဓန်’ ဟုခေါ်သော တောင်ပေါ်သို့ တက်လှမ်းပြီး ဇနီးနှင့်အတူ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ကျဆင်းစွန့်ပစ်ရန် စိတ်ကူးထားသည်။

Verse 17

भानुमत्युवाच । तिष्ठ तिष्ठ महासत्त्व शृणुष्व वचनं मम । किमर्थं त्यजसि प्राणानद्यापि च युवा भवान्

ဘာနုမတီက ပြောသည်— “ရပ်ပါ၊ ရပ်ပါ၊ မဟာသတ္တဝါရေ၊ ကျွန်မစကားကို နားထောင်ပါ။ သင်သည် ယခုတိုင် လူငယ်ပင်ရှိသေးရာ၊ အဘယ်ကြောင့် ပရာဏ (အသက်ရှူ) ကို စွန့်လွှတ်လိုသနည်း?”

Verse 18

कः सन्तापः क उद्वेगः किं दुःखं व्याधिरेव च । शिशुः संदृश्यसेऽद्यापि कारणं कथ्यतामिदम्

ဤသည် ဘာသော စိတ်ပူပန်နာကျင်မှုလဲ၊ ဘာသော စိတ်လှုပ်ရှားမှုလဲ။ ဘာသော ဝမ်းနည်းမှု—သို့မဟုတ် ရောဂါတစ်စုံတစ်ရာ—က သင့်ကို နှိပ်စက်နေသနည်း။ သင်သည် ယခုတိုင် လူငယ်တစ်ယောက်ကဲ့သို့ မြင်ရသေးသည်; အကြောင်းရင်းကို ပြောပါ။

Verse 19

शबर उवाच । कारणं नास्ति मे किंचिन्न दुःखं किंचिदेव तु । संसारभयभीतोऽहं नान्या बुद्धिः प्रवर्तते

ရှဗရက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်၌ အထူးအကြောင်းရင်းမရှိ၊ သီးသန့်ဝမ်းနည်းမှုလည်း မရှိပါ။ သို့သော် သံသရာ၏ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့် ကျွန်ုပ် တုန်လှုပ်နေသည်; အခြားဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုမျှ မပေါ်ထွန်းပါ။”

Verse 20

दुःखेन लभ्यते यस्मान्मानुष्यं जन्म भाग्यतः । मानुष्यं जन्म चासाद्य या न धर्मं समाचरेत्

အကြောင်းမူကား လူ့ဘဝမွေးဖွားခြင်းသည် ဆင်းရဲခက်ခဲမှုများကြားမှသာ ရရှိပြီး ကံကောင်းခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။ လူ့ဘဝကို ရပြီးနောက် ဓမ္မကို မကျင့်သုံးသူသည်…

Verse 21

स गच्छेन्निरयं घोरमात्मदोषेण सुन्दरि । तस्मात्पतितुमिच्छामि तीर्थेऽस्मिन्पापनाशने

…အလှမယ်ရေ၊ ထိုသူသည် မိမိ၏အပြစ်ဒोषကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ သွားရသည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ပျောက်စေသော ဤတီရ္ထ၌ ကျွန်ုပ် ကိုယ်ကို ချလိုက်ချင်သည်။

Verse 22

राज्ञ्युवाच । अद्यापि वर्तते कालो धर्मस्योपार्जने तव । कृतापकृतकर्मा वै व्रतदानैर्विशुध्यति

မိဖုရားက ပြောသည်—“ယခုတိုင် သင့်အတွက် ဓမ္မကို စုဆောင်းရမည့် အချိန် ရှိနေသေးသည်။ အမှန်တကယ်ပင် ကောင်းကမ္မနှင့် မကောင်းကမ္မ နှစ်မျိုးလုံး ပြုခဲ့သူသည် ဝရတနှင့် ဒါနအားဖြင့် သန့်စင်လာသည်။”

Verse 23

अहं दास्यामि धान्यं वा वासांसि द्रविणं बहु । नित्यमाचर धर्मं त्वं ध्यायन्नित्यं महेश्वरम्

ငါသည် သင့်အား စပါးအာဟာရ၊ အဝတ်အစားနှင့် များပြားသော ဥစ္စာဓနကို ပေးမည်။ သင်သည် နေ့စဉ် ဓမ္မကို ကျင့်သုံး၍ အမြဲတမ်း မဟေရှ್ವರကို သမาธိဖြင့် အာရုံပြုလျက်နေပါ။

Verse 24

शबर उवाच । नैवाहं कामये वित्तं न धान्यं वस्त्रमेव च । यो यस्यैवान्नमश्नाति स तस्याश्नाति किल्बिषम्

ရှဗရက ပြောသည်— ငါသည် ဥစ္စာဓနကို မလိုလား၊ စပါးအာဟာရကိုလည်း မလိုလား၊ အဝတ်အစားကိုတောင် မလိုလား။ အခြားသူ၏ အစာကို စားသူသည် အမှန်တကယ် ထိုသူ၏ အပြစ်ကို စားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 25

राज्ञ्युवाच । कन्दमूलफलाहारो भ्रमित्वा भैक्ष्यमुत्तमम् । अवगाह्य सुतीर्थानि सर्वपापैः प्रमुच्यते

မိဖုရားက ပြောသည်— ကန်ဒမူလ၊ အမြစ်နှင့် အသီးအနှံတို့ကို စားသောက်၍ အသက်မွေးကာ၊ လှည့်လည်သွားလာ၍ မြတ်သော ဆွမ်းခံကို ရယူပြီး၊ ဤအလွန်သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော တီရ္ထများတွင် ရေချိုးသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 26

ततो विमुक्तपापस्तु यत्किंचित्कुरुते शुचिः । कर्मणा तेन पूतस्त्वं सद्गतिं प्राप्स्यसि ध्रुवम्

ထို့နောက် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ပြီး သန့်ရှင်းသူက မည်သည့်အလုပ်ကိုမဆို ပြုလုပ်လျှင်—ထိုကမ္မတရားကြောင့်ပင် သင်သည် သန့်စင်ပူဇော်ခံရပြီး မလွဲမသွေ သုဂတိကို ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 27

शबर उवाच । अन्नमद्य मया त्यक्तं प्राणेभ्योऽपि महत्तरम् । सत्यं न लोपयेद्देवि निश्चितात्र मतिर्मम

ရှဗရက ပြောသည်— ယနေ့ ငါသည် အစာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီ၊ ထိုအရာသည် အသက်ရှူသက်တမ်းထက်ပင် ပိုမိုချစ်မြတ်နိုးရသောအရာ။ အို ဒေဝီ၊ ငါသည် သစ္စာကို မစွန့်လွှတ်ပါ; ဤကိစ္စ၌ ငါ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခိုင်မာတည်ကြည်၏။

Verse 28

प्रसादः क्रियतां देवि क्षमस्वाद्य जनैः सह । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण संयम्यात्मानमुद्यतः

အို ဒေဝီ၊ ကရုဏာတော်ပြုပါ; ယနေ့ လူအများနှင့်အတူ ကျွန်ုပ်ကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်း၍ အပေါ်အဝတ်ကို တစ်ဝက်သာ ချည်ကပ်ကာ သူသည် အသင့်အနေဖြင့် ရပ်တည်လေ၏။

Verse 29

भार्यया सहितो व्याधो हरिं ध्यात्वा पपात ह । नगार्धात्पतितो यावद्गतजीवो नराधिप

မိမိဇနီးနှင့်အတူ ထိုမုဆိုးသည် ဟရီကို စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတိပြုကာ လဲကျသွား၏။ တောင်စောင်းမှ ကျသွားသည့်အခါ၊ အို မင်းကြီး၊ သူ၏အသက်လည်း ကွယ်လွန်သွား၏။

Verse 30

चूर्णीभूतौ हि तौ दृष्ट्वा कुण्डस्योपरि भूमिप । त्रिमुहूर्ते गते काले शबरो भार्यया सह

အို မြေရှင်မင်းကြီး၊ ကုဏ္ဍအပေါ်၌ သူတို့နှစ်ဦး ပျက်စီးကြေမွနေသည်ကို မြင်ပြီး၊ မုဟူရတ သုံးခါလောက် အချိန်ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ သဗရသည် ဇနီးနှင့်အတူ (ဆက်လက်ဖော်ပြ)။

Verse 31

दिव्यं विमानमारूढो गतश्चानुत्तमां गतिम्

ဒိဗ္ဗဝိမာနပေါ်သို့ တက်စီးကာ၊ သူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 57

। अध्याय

အဓျာယ — အခန်းအဆုံးသတ် အမှတ်အသား။