Adhyaya 52
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 52

Adhyaya 52

အခန်း ၅၂ တွင် ဣရှ္ဝရက ယခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော မဟာတပသီတစ်ဦးနှင့် သူ၏အိမ်ထောင်စုတို့က ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည့် ပုံပြင်ကို ကြေညာတော်မူပြီး၊ မင်း ဥတ္တာနပာဒက ထိုအကြောင်းကို မေးမြန်းတောင်းဆိုသည်။ ထို့နောက် ကထာသည် ကာရှီနှင့် ဝါရာဏသီမြို့၏ အလှအပနှင့် စည်ပင်သာယာမှုကို ဖော်ပြသည်။ မင်း စိတြစေန၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဝေဒသံတော်သံ၊ စျေးကွက်ကုန်သွယ်ရေး၊ ဘုရားကျောင်းနှင့် အာရှရမ်များ ထူထပ်မှုတို့ကြောင့် မြို့တော်သည် သာယာဝပြောသည်။ မြို့မြောက်ဘက် မဏ္ဍာရဝနတောအတွင်း နာမည်ကြီး အာရှရမ်တစ်ခုရှိပြီး၊ ထိုနေရာတွင် တပသ အလွန်ပြင်းထန်သော ဗြာဟ္မဏ တပသီ ဒီရ္ဃတပာ နေထိုင်သည်။ သူသည် ဇနီး၊ သား၊ သမီးမက်တို့နှင့်အတူ နေထိုင်ပြီး သားငါးဦးက ဝန်ဆောင်ကြသည်။ အငယ်ဆုံး ရ္ဋ္ကၑၑೃင်္ဂ သည် ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်၊ ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်း၊ သီလသမာဓိပြည့်ဝ၊ ယောဂီဖြစ်ပြီး အစာအဟာရကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ ထိန်းသည်။ ထူးခြားစွာ သူသည် သမင်ရုပ်ဖြင့် လှုပ်ရှားကာ သမင်အုပ်နှင့် ပေါင်းသင်းသော်လည်း နေ့စဉ် မိဘတို့ကို ရိုသေကန်တော့ရန် ပြန်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကံကြမ္မာ (daiva-yoga) ကြောင့် ရ္ဋ္ကၑၑೃင်္ဂ သေဆုံးသဖြင့် ကံကြမ္မာ၊ ကုသိုလ်နှင့် သေပြီးနောက် လမ်းကြောင်းအပေါ် သာသနာဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်မှုကို ဆက်လက်ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अन्यदाख्यानकं वक्ष्ये पुरा वृत्तं नराधिप । सकुटुम्बो गतः स्वर्गं मुनिर्यत्र महातपाः

ဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်– အို မင်းမဟာ၊ ရှေးက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အခြား အာখ্যာန်တစ်ပုဒ်ကို ငါ ပြောမည်။ ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာ၌ မဟာတပ မုနိသည် မိသားစုနှင့်အတူ စွဝဂ္ဂသို့ ရောက်ခဲ့၏။

Verse 2

उत्तानपाद उवाच । कथं नाकं गतो विप्रः सकुटुम्बो महानृषिः । कौतुकं परमं देव कथयस्व मम प्रभो

ဥတ္တာနပါဒက လျှောက်သည်– အို ဒေဝ၊ ထို မဟာရိသိ ဘြာဟ္မဏသည် မိသားစုနှင့်အတူ စွဝဂ္ဂသို့ မည်သို့ တက်ရောက်သနည်း။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်၏ အမြင့်ဆုံး အံ့ဩခြင်းဖြစ်၏၊ အို प्रभု၊ မိန့်ကြားပါ။

Verse 3

ईश्वर उवाच । चित्रसेन इति ख्यातः काशीराजः पुराभवत् । शूरो दाता सुधर्मात्मा सर्वकामसमृद्धिमान्

ဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်– ရှေးကာလ၌ ကာသီပြည်၏ မင်းတစ်ပါးရှိ၍ “စိတ္တရစေန” ဟု ကျော်ကြား၏။ သူသည် ရဲရင့်သူ၊ ဒါနရှင်၊ ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးသော စိတ်ရှိသူ၊ ကောင်းမွန်သော ဆန္ဒတို့ ပြည့်စုံစေသော စည်းစိမ်နှင့် ပြည့်ဝသူ ဖြစ်၏။

Verse 4

सा पुरी जनसंकीर्णा नानारत्नोपशोभिता । वाराणसीति विख्याता गङ्गातीरमुपाश्रिता

ထိုမြို့သည် လူအများဖြင့် စည်ကားကျပ်တည်း၍ ရတနာမျိုးစုံဖြင့် တင့်တယ်လှပနေ၏။ ၎င်းကို “ဝါရာဏသီ” ဟု ထင်ရှားခေါ်ကြပြီး ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ အခြေချနေ၏။

Verse 5

शरच्चन्द्रप्रतीकाशा विद्वज्जनविभूषिता । इन्द्रयष्टिसमाकीर्णा गोपगोकुलसंवृता

၎င်းသည် ဆောင်းဦးလ၏ လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ပညာရှိတို့၏ စည်းဝေးပွဲများဖြင့် တင့်တယ်လှပနေ၏။ မြင့်မားသော အိန္ဒြယဿတိတိုင်များဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ နွားထိန်းများနှင့် နွားအုပ်များက ဝန်းရံထား၏။

Verse 6

बहुध्वजसमाकीर्णा वेदध्वनिनिनादिता । वणिग्जनैर्बहुविधैः क्रयविक्रयशालिनी

၎င်းမြို့သည် အလံတော်များစွာဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ဝေဒပဋ္ဌာန်းသံ၏ ပဲ့တင်သံဖြင့် မြည်ဟည်းနေ၏။ ကုန်သွယ်ရေးဖြင့် စည်ပင်ဝပြောကာ အမျိုးမျိုးသော ကုန်သည်များဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ဝယ်ရောင်းကူးသန်းမှု၌ ထွန်းကားနေ၏။

Verse 7

यन्त्रादानैः प्रतोलीभिरुच्चैश्चान्यैः सुशोभिता । देवतायतनैर्दिव्यैराश्रमैर्गहनैर्युता

၎င်းမြို့သည် မြင့်မားသော တံခါးမုခ်များနှင့် အခြားအံ့မခန်း အဆောက်အဦးများကြောင့် တင့်တယ်လှပနေ၏။ ထို့အပြင် ဒေဝတော်တို့၏ သာသနာတော်မဏ္ဍပ(ဘုရားကျောင်း)များနှင့် တိတ်ဆိတ်နက်ရှိုင်းသော အာရှရမ်များလည်း ရှိ၏။

Verse 8

नानापुष्पफलैर्रम्या कदलीखण्डमण्डिता । पनसैर्बकुलैस्तालैरशोकैराम्रकैस्तथा

၎င်းမြို့သည် ပန်းမျိုးစုံ၊ သစ်သီးမျိုးစုံကြောင့် သာယာလှပ၍ ငှက်ပျောတောအုပ်များဖြင့် တင့်တယ်စေ၏။ ထိုနေရာ၌ ပနပ်(နံကာ)၊ ဘကူလ၊ ထန်းပင်၊ အရှိုကပင်နှင့် သရက်ပင်တို့လည်း ရှိ၏။

Verse 9

राजवृक्षकपित्थैश्च दाडिमैरुपशोभिता । वेदाध्ययननिर्घोषैः पवित्रीकृतमङ्गला

ထိုနေရာသည် ရာဇဝൃက္ခ၊ ကပိဋ္ဌ နှင့် သလဲပင်တို့ဖြင့် ပိုမိုလှပတင့်တယ်လာပြီး၊ ဝေဒသင်ကြားဖတ်ရွတ်သံ၏ အဆက်မပြတ် မြင့်မားသောသံကြောင့် မင်္ဂလာတရားသည် သန့်စင်ပဝိတ্ৰ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 10

तस्या उत्तरदिग्भागे आश्रमोऽभूत्सुशोभनः । तन्मन्दारवनं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ထိုနေရာ၏ မြောက်ဘက်အပိုင်းတွင် အလွန်လှပသော အာရှရမ်တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုတောကို “မန္ဒာရဝန” ဟု ခေါ်ကြပြီး သုံးလောကလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြား하였다။

Verse 11

बहुमन्दारसंयुक्तं तेन मन्दारकं विदुः । विप्रो दीर्घतपा नाम सर्वदा तत्र तिष्ठति

မန္ဒာရပင်များ များစွာပေါင်းစည်းရှိသဖြင့် ထိုနေရာကို “မန္ဒာရက” ဟု သိကြသည်။ ထိုတွင် “ဒီဃတပ” အမည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် အမြဲတမ်း နေထိုင်သည်။

Verse 12

तपस्तपति सोऽत्यर्थं तेन दीर्घतपाः स्मृतः । स तिष्ठति सपत्नीकः ससुतः सस्नुषस्तथा

သူသည် အလွန်ပြင်းထန်စွာ တပဿာကျင့်သဖြင့် “ဒီဃတပ” ဟု မှတ်မိကြသည်။ သူသည် ထိုနေရာတွင် ဇနီးနှင့်အတူ၊ သားများနှင့်အတူ၊ ထို့အပြင် သမီးမက်များနှင့်အတူ နေထိုင်သည်။

Verse 13

शुश्रूषन्ति सदा तस्य पुत्राः पञ्च प्रयत्नतः । तस्य पुत्रः कनीयांस्तु ऋक्षशृङ्गो महातपाः

သူ၏ သားငါးယောက်သည် အမြဲတမ်း ကြိုးစားအားထုတ်ကာ သူ့ကို ပြုစုဝန်ဆောင်ကြသည်။ သားများအနက် အငယ်ဆုံးမှာ “ရိက္ခရှೃင်္ဂ” ဖြစ်ပြီး မဟာတပဿဝီ (တပသီကြီး) တစ်ဦးဖြစ်သည်။

Verse 14

वेदाध्ययनसम्पन्नो ब्रह्मचारी गुणान्वितः । योगाभ्यासरतो नित्यं कन्दमूलफलाशनः

သူသည် ဝေဒပညာကို ကောင်းစွာလေ့လာပြီးစီးသူ၊ ဗြဟ္မစာရီအဖြစ် စည်းကမ်းတကျနေထိုင်သူ၊ သီလဂုဏ်များပြည့်ဝသူဖြစ်၍ နိစ္စ ယောဂကျင့်စဉ်၌ အမြဲမပြတ် အာရုံစိုက်ကာ အမြစ်၊ အမြှေးနှင့် သစ်သီးတို့ကိုသာ အာဟာရပြု၍ နေထိုင်하였다။

Verse 15

तिष्ठते मृगरूपेण मृगयूथचरस्तदा । दिनान्ते च दिनान्ते च मातापित्रोः समीपगः

ထိုအခါ သူသည် သမင်ရုပ်ဖြင့် နေထိုင်ကာ သမင်အုပ်အတွင်း လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။ နေ့စဉ် နေ့အဆုံးရောက်တိုင်း မိခင်နှင့် ဖခင်အနီးသို့ လာရောက်တတ်하였다။

Verse 16

अभिवादयते नित्यं भक्तिमान्मुनिपुत्रकः । पुनर्गच्छति तत्रैव कानने गिरिगह्वरे

ဘုရားသဒ္ဓါပြည့်ဝသော မုနိ၏သားသည် နေ့စဉ် ပူဇော်နမස්ကာရ ပြုလေ့ရှိပြီး၊ ထို့နောက် ထိုတောအတူတူသို့ပင် ပြန်သွားကာ တောင်တန်းအကြား ချိုင့်ဝှမ်းများသို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်하였다။

Verse 17

क्रीडन्बालमृगैः सार्द्धं प्रत्यहं स मुनेः सुतः । कदाचिद्दैवयोगेन ऋक्षशृङ्गो ममार सः

မုနိ၏သားသည် နေ့တိုင်း သမင်ကလေးများနှင့် အတူ ကစားလေ့ရှိသော်လည်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ ကံကြမ္မာ၏ ဆုံဆည်းမှုကြောင့် ရိက္ခရှೃင်္ဂ (Ṛkṣaśṛṅga) သည် သေဆုံးသွား하였다။

Verse 52

। अध्याय

အဓ္ဓာယ ပြီးဆုံးခြင်း — အခန်းအဆုံးအမှတ်။