
ဤအধ্যာယတွင် အကျင့်သီလဆိုင်ရာ အကြောင်း–အကျိုး၏ အရေးကြီးမှုနှင့် အပြစ်ဖြေရာတွင် တီရ္ထသို့ သွားရောက်ကာ ကုသိုလ်ပြုခြင်း၏ လမ်းစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ မုဆိုးလိုက်ရာတွင် မောဟဖြစ်၍ ရှင်တပသီ ဒီရ္ဃတပာ၏ သား ရက္ရှသೃင်္ဂကို သတ်မိသဖြင့် ဘြဟ္မဟတ္ယာနှင့်တူသော အပြစ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။ ဘုရင် စိတြစೇနသည် အပြစ်ကို ဝန်ခံလာရာတွင် မိခင်သည် ဝမ်းနည်းလွန်ကဲ၍ မေ့လဲကာ သေဆုံးပြီး၊ သားများနှင့် သမီးမက်များပါ ဆက်တိုက် သေဆုံးသဖြင့် တပသီဘဝကို ထိခိုက်စေသော အကြမ်းဖက်မှု၏ ကမ္မအလေးချိန်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ဒီရ္ဃတပာသည် အစတွင် ဘုရင်ကို ပြစ်တင်သော်လည်း နောက်တွင် သဘောတရားဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်ကို ပြောကြားသည်—လူသည် အတိတ်ကမ္မ၏ တွန်းအားအောက်တွင် လုပ်ဆောင်ရသော်လည်း အကျိုးဆက်သည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ဖြေရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်—မိသားစုတစ်စုလုံးကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ကာ အရိုးများကို နರ್ಮဒါမြစ် တောင်ဘက်ကမ်းရှိ သုလဘေဒ တီရ္ထတွင် မြှုပ်နှံ/နှစ်မြှုပ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်နှင့် ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော နာမည်ကြီးနေရာဖြစ်သည်။ ဘုရင်သည် တောင်ဘက်သို့ တပသီသဘောဖြင့် လမ်းလျှောက်၍ အစာအနည်းငယ်သာ စားသောက်ကာ မကြာခဏ ရေချိုးပြီး၊ နေထိုင်သော ရှင်တပသီများထံမှ လမ်းညွှန်ချက်ယူကာ တီရ္ထသို့ ရောက်သည်။ ထိုနေရာ၏ အာနုဘော်ကို သက်သေပြသည့် အံ့ဖွယ်မြင်ကွင်းတစ်ရပ်ကို တွေ့ရပြီး၊ ထို့နောက် အရိုးများကို ထားကာ ရေချိုး၊ နှမ်းရောရေဖြင့် တർပဏ ပြုလုပ်ပြီး နှစ်မြှုပ်သည်။ သေဆုံးသူများသည် ဒေဝရုပ်ဖြင့် ကောင်းကင်ယာဉ်များနှင့် ပေါ်လာကြပြီး၊ ဒီရ္ဃတပာလည်း မြင့်မြတ်လာကာ ဘုရင်ကို ကောင်းချီးပေး၍ ဤအပြစ်ဖြေမှုသည် စံနမူနာဖြစ်ပြီး သန့်စင်မှုနှင့် လိုရာဆန္ဒပြည့်စုံမှုကို ပေးမည်ဟု ကြေညာသည်။
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततश्चानन्तरं राजा जगामोद्वेगमुत्तमम् । कथं यामि गृहं त्वद्य वाराणस्यामहं पुनः
ဣဿဝရက မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် မင်းကြီးသည် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်လှုပ်ရှားသွား၏။ “ယနေ့ ငါ အိမ်သို့ မည်သို့ ပြန်ရမည်နည်း? ထပ်မံ၍ ဝါရာဏသီသို့ မည်သို့ ပြန်ရမည်နည်း?”
Verse 2
ब्रह्महत्यासमाविष्टो जुहोम्यग्नौ कलेवरम् । अथवा तस्य वाक्येन तं गच्छाम्याश्रमं प्रति
“ဗြဟ္မဟတ္ယာ အပြစ်ကြီးက လွှမ်းမိုးနေသဖြင့် ငါ့ကိုယ်ကို မီးထဲသို့ ဟောမပူဇော်ရမလား? သို့မဟုတ် သူ၏စကားအတိုင်း ထိုအာရှရမ်သို့ သွားရမလား?”
Verse 3
कथयामि यथावृत्तं गत्वा तस्य महामुनेः । एवं संचिन्त्य राजासौ जगामाश्रमसन्निधौ
“ထိုမဟာမုနိထံ သွားပြီး ဖြစ်ပျက်သမျှကို အမှန်အတိုင်း ပြောမည်” ဟု စဉ်းစားကာ မင်းကြီးသည် အာရှရမ်အနီးသို့ သွားရောက်하였다။
Verse 4
ऋक्षशृङ्गस्य चास्थीनि गृहीत्वा स नृपोत्तमः । दृष्टिमार्गे स्थितस्तस्य महर्षेर्भावितात्मनः
ဩက္ခသျှရင်္ဂ၏ အရိုးများကို ကိုင်ဆောင်၍ ထိုမင်းမြတ်သည် စိတ်ဝိညာဉ်ကို သင်ကြားသန့်စင်ထားသော မဟာရိရှီ၏ မြင်ကွင်းအတွင်း၌ ရပ်နေ하였다။
Verse 5
दीर्घतपा उवाच । आगच्छ स्वागतं तेऽस्तु आसनेऽत्रोपविश्यताम् । अर्घं ददाम्यहं येन मधुपर्कं सविष्टरम्
ဒီဃတပာက မိန့်သည်– “ကြွလာပါ၊ ကြိုဆိုပါ၏။ ဤအာသနပေါ်တွင် ထိုင်ပါလော့။ ငါသည် အရ္ဃျကို ဆက်ကပ်မည်၊ ထို့ပြင် မဓုပရ္ကနှင့်အတူ ဧည့်ဝတ်ပြုရာ ထုံးတမ်းအပြည့်အစုံကိုလည်း ပြုမည်”
Verse 6
चित्रसेन उवाच । अर्घस्यास्य न योग्योऽहं महर्षे नास्मि भाषणे । मृगमध्यस्थितो विप्रस्तव पुत्रो मया हतः
စိတြသေနက ဆို၏ - "အို မဟာရသေ့၊ အကျွန်ုပ်သည် ဤပူဇော်သက္ကာရနှင့် မထိုက်တန်ပါ။ စကားဆိုရန်လည်း မထိုက်တန်ပါ။ အို ပုဏ္ဏား၊ သမင်တို့အကြား ရပ်နေသော သင်၏သားကို အကျွန်ုပ် သတ်မိပါပြီ။"
Verse 7
पुत्रघ्नं विद्धि मां विप्र तीव्रदण्डेन दण्डय । मृगभ्रान्त्या हतो विप्र ऋक्षशृङ्गो महातपाः
"အို ပုဏ္ဏား၊ အကျွန်ုပ်အား သားသတ်သူဟု သိမှတ်ပါလော့။ ပြင်းထန်သော ပြစ်ဒဏ်ကို ပေးပါလော့။ အို ပုဏ္ဏား၊ သမင်ဟု ထင်မှတ်မှား၍ အကျွန်ုပ်သည် ကြီးမြတ်သော ရသေ့ ရိက္ခသျှင်္ဂ ကို သတ်မိပါပြီ။"
Verse 8
इति मत्वा मुनिश्रेष्ठ कुरु मे त्वं यथोचितम् । माता तद्वचनं श्रुत्वा गृहान्निष्क्रम्य विह्वला
"ထို့ကြောင့် အို ရသေ့မြတ်၊ အကျွန်ုပ်အတွက် သင့်လျော်သလို စီရင်တော်မူပါ။" ထိုစကားကို ကြားလျှင် မိခင်သည် ပူဆွေးသောကရောက်လျက် အိမ်မှ ထွက်လာ၏။
Verse 9
हा हतास्मीत्युवाचेदं पपात धरणीतले । विललाप सुदुःखार्ता पुत्रशोकेन पीडिता
"အို... ငါသေပါပြီတကား" ဟု ငိုကြွေးလျက် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျလေ၏။ သားကို ဆုံးရှုံးရသဖြင့် ပူဆွေးသောကရောက်ကာ ပြင်းစွာ ငိုကြွေးမြည်တမ်းလေ၏။
Verse 10
हा हता पुत्र पुत्रेति करुणं कुररी यथा । विललापातुरा माता क्व गतो मां विहाय वै । मुखं दर्शय चात्मीयं मातरं मां हि मानय
"အို... ငါသေပါပြီတကား၊ ငါ့သား၊ ငါ့သား" ဟု ငှက်မတစ်ကောင်ကဲ့သို့ သနားစဖွယ် ငိုကြွေးလေ၏။ ပူဆွေးနေသော မိခင်က "ငါ့ကို ထားရစ်ပြီး မင်း ဘယ်ကို သွားသနည်း။ မင်းရဲ့ မျက်နှာကို ပြပါလော့။ ငါ့ကို ရိုသေပါလော့။ အကြောင်းမူကား ငါသည် မင်း၏ မိခင် ဖြစ်ပေသည်" ဟု မြည်တမ်းလေ၏။
Verse 11
श्रुताध्ययनसम्पन्नं जपहोमपरायणम् । आगतं त्वां गृहद्वारे कदा द्रक्ष्यामि पुत्रक
သားလေးရေ၊ သြရုတိကို လေ့လာသင်ယူ၍ ပြည့်စုံပြီး၊ ဇပနှင့် ဟိုးမကို အလေးထားသူ—အိမ်တံခါးဝမှာ ရောက်လာတဲ့ မင်းကို ငါ ဘယ်အချိန် ပြန်တွေ့ရမလဲ။
Verse 12
लोकोक्त्या श्रूयते चैतच्चन्दनं किल शीतलम् । पुत्रगात्रपरिष्वङ्गश्चन्दनादपि शीतलः
လောကစကားအရ စန္ဒနက အေးမြတယ်လို့ ဆိုကြပေမယ့်၊ သားရဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖက်တွယ်ခြင်းက စန္ဒနထက်တောင် ပိုအေးမြတယ်။
Verse 13
किं चन्दनेन पीयूपबिन्दुना किं किमिन्दुना
အခု စန္ဒနလိမ်းတာ ဘာအကျိုးရှိမလဲ။ အမృతတစ်စက်က ဘာတန်ဖိုးရှိမလဲ။ လမင်းတောင်—ငါ့အတွက် အခု ဘာအဓိပ္ပါယ်ရှိတော့မလဲ။
Verse 14
पुत्रगात्रपरिष्वङ्गपात्रं गात्रं भवेद्यदि
ဒီကိုယ်ခန္ဓာက သားရဲ့ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကို ဖက်တွယ်နိုင်မယ့် အိုးအိမ်တန်ဆာလို သင့်တော်တဲ့ ပാത്ര ဖြစ်လာနိုင်ရင် ဘယ်လောက်ကောင်းမလဲ။
Verse 15
परिष्वजितुमिच्छामि त्वामहं पुत्र सुप्रिय । पञ्चत्वमनुयास्यामि त्वद्विहीनाद्य दुःखिता
သားရေ၊ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသူရေ၊ မင်းကို ငါ ဖက်တွယ်ချင်တယ်။ ဒီနေ့ မင်းမရှိလို့ ဝမ်းနည်းနာကျင်ကာ ပဉ္စတတ္တဝ—သေခြင်း၍ ဓာတ်ငါးပါးသို့ ပြန်လည်သွားရာလမ်းကို ငါ လိုက်မယ်။
Verse 16
एवं विलपती दीना पुत्रशोकेन पीडिता । मूर्छिता विह्वला दीना निपपात महीतले
ဤသို့ ငိုကြွေးမြည်တမ်းလျက် သားကိုဆုံးရှုံးသည့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် အလွန်ဒုက္ခရောက်ကာ မူးလဲ၍ စိတ်ရှုပ်ထွေး အားမဲ့သဖြင့် မြေပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။
Verse 17
भार्यां च पतितां दृष्ट्वा पुत्रशोकेन पीडिताम् । चुकोप स मुनिस्तत्र चित्रसेनाय भूभृते
သားအပူဆွေးကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော မိမိဇနီး လဲကျနေသည်ကို မြင်သော် ထိုမုနိသည် ထိုနေရာ၌ မြေပြင်အုပ်စိုးရှင် မင်းကြီး စိတ္တရစေနာ အပေါ် ဒေါသထွက်လေ၏။
Verse 18
दीर्घतपा उवाच । याहि याहि महापाप मा मुखं दर्शयस्व मे । किं त्वया घातितो विप्रो ह्यकामाच्च सुतो मम
ဒီर्ःဂတပါက ဆို၏— “သွားလော့၊ သွားလော့၊ အကြီးမားဆုံး အပြစ်သားရေ၊ ငါ့ရှေ့၌ မျက်နှာမပြလော့။ မင်းနှင့် ရန်မရှိသော်လည်း ဗြာဟ္မဏ သားတော်ငါကို အဘယ်ကြောင့် သတ်လိုက်သနည်း?”
Verse 19
ब्रह्महत्या भविष्यन्ति बह्व्यस्ते वसुधाधिप । सकुटुम्बस्य मे त्वं हि मृत्युरेष उपस्थितः
အို မြေပြင်အုပ်စိုးရှင်၊ မင်းအပေါ်၌ ဗြာဟ္မဏသတ်မှု (brahmahatyā) အပြစ်များစွာ ကျရောက်လိမ့်မည်။ ငါ့မိသားစုတစ်စုလုံးအတွက် မင်းသည် ဤနေရာ၌ မရဏတရားကိုယ်တိုင်အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာပြီ။
Verse 20
एवमुक्त्वा ततो विप्रो विचिन्त्य च पुनःपुनः । परित्यज्य तदा क्रोधं मुनिभावाज्जगाद ह
ဤသို့ ပြောပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏသည် ထပ်ခါထပ်ခါ စဉ်းစားဆင်ခြင်၏။ ထို့နောက် ဒေါသကို စွန့်၍ မုနိစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ထပ်မံ မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 21
दीर्घतपा उवाच । उद्वेगं त्यज भो वत्स दुरुक्तं गदितो मया । पुत्रशोकाभिभूतेन दुःखतप्तेन मानद
ဒီဃတပာက ပြောသည်။ “ချစ်လှစွာသော သားငယ်၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို စွန့်လွှတ်ပါ။ သားအပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ငါသည် ဒုက္ခဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေ၍ ကြမ်းတမ်းသော စကားကို ပြောမိခဲ့သည်၊ ဂုဏ်ပေးသူရေ။”
Verse 22
किं करोति नरः प्राज्ञः प्रेर्यमाणः स्वकर्मभिः । प्रागेव हि मनुष्याणां बुद्धिः कर्मानुसारिणी
ကိုယ့်ကံက ကိုယ်ကို တွန်းပို့နေသော် ပညာရှိတောင် ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း။ အကြောင်းမူကား လူတို့၏ စိတ်နှင့် ဉာဏ်သည် အမှန်တကယ် ကံ၏လမ်းကြောင်းကိုသာ လိုက်နာသွားသည်။
Verse 23
अनेनैव विधानेन पञ्चत्वं विहितं मम । हत्यास्तव भविष्यन्ति पूर्वमुक्ता न संशयः
ဤတရားသတ်မှတ်ချက်တည်းဟူသောအတိုင်း ငါ၏ သေခြင်း (ပဉ္စတဝ) ကို သတ်မှတ်ထားပြီးပြီ။ ထို့ပြင် သင်အတွက် ငါက အရင်က ပြောခဲ့သော သတ်ဖြတ်မှုများသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမည်—သံသယမရှိ။
Verse 24
ब्रह्मक्षत्रविशां मध्ये शूद्रचण्डालजातिषु । कस्त्वं कथय सत्यं मे कस्माच्च निहतो द्विजः
ဗြာဟ္မဏ၊ က္ෂတ္တရိယ၊ ဝိုင်ရှျယတို့အတွင်း—နှင့် ရှုဒ္ဒရ၊ ခဏ္ဍာလ အမျိုးအစားတို့အတွင်း—သင်သည် မည်သူနည်း။ အမှန်တရားကို ငါ့အား ပြောပါ; ဤ ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) သည် အဘယ်ကြောင့် သတ်ခံရသနည်း။
Verse 25
चित्रसेन उवाच । विज्ञापयामि विप्रर्षे क्षन्तव्यं ते ममोपरि । नाहं विप्रोऽस्मि वै तात न वैश्यो न च शूद्रजः
စိတ္တရစေန က ပြောသည်။ “ဗိပၸရိသီ (ဗြာဟ္မဏ ရှိ) ရေ၊ ငါ တင်ပြပါ၏—ငါ့အပေါ် ခွင့်လွှတ်ပါ။ အဘ၊ ငါသည် ဗြာဟ္မဏ မဟုတ်၊ ဝိုင်ရှျယ မဟုတ်၊ ရှုဒ္ဒရမှ မွေးဖွားသူလည်း မဟုတ်ပါ။”
Verse 26
न व्याधश्चान्त्यजातो वा क्षत्रियोऽहं महामुने । काशीराजो मृगान् हन्तुमागतो वनमुत्तमम्
အို မဟာမုနိ၊ ငါသည် မုဆိုးမဟုတ်၊ နိမ့်ကျသော ဇာတိမှလည်း မဟုတ်။ ငါသည် က္ଷတ္တရိယ—ကာသီ၏ မင်း—ဤမြတ်သော တောသို့ သမင်များကို သတ်ရန် လာခဲ့သည်။
Verse 27
भ्रान्त्या निपातितो ह्येष मृगरूपधरो मुनिः । इदानीं तव पादान्ते संश्रितः पातकान्वितः
မောဟကြောင့် သမင်ရုပ်ကို ဆောင်ထားသော မုနိဤပါးကို ငါ လဲကျစေခဲ့သည်။ ယခု ပ罪အလေးချိန်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် သင်၏ ခြေတော်အနီး၌ ခိုလှုံလာပါသည်။
Verse 28
किं कर्तव्यं मया विप्र उपायं कथयस्व मे
အို ဝိပရ (ဗြာဟ္မဏ)၊ ငါ ဘာကို လုပ်ရမည်နည်း။ ငါ့အတွက် အုပာယ—ပရాయရှ္စိတ္တ၏ နည်းလမ်း—ကို ပြောပြပါ။
Verse 29
दीर्घतपा उवाच । ब्रह्महत्या न शक्येताप्येका निस्तरितुं प्रभो । दशैका च कथं शक्यास्ताः शृणुष्व नरेश्वर
ဒီဃတပါက ဆိုသည်—အို အရှင်၊ ဘြဟ္မဟတ္တယာ တစ်ခုတည်းကိုပင် ကျော်လွန်၍ လွတ်မြောက်ရန် ခက်ခဲလှသည်။ ထို့ကြောင့် ဆယ်ခုကို မည်သို့ ကျော်နိုင်မည်နည်း။ အို မင်းကြီး၊ နားထောင်ပါ။
Verse 30
चत्वारो मे सुता राजन् सभार्या मातृपूर्वकाः । मया सह न जीवन्ति ऋक्षशृङ्गस्य कारणे
အို မင်းကြီး၊ ငါ့သားလေးယောက်သည်—သူတို့၏ ဇနီးများနှင့်၊ သူတို့၏ မိခင်နှင့်အတူ—ဋက္ခသျှရင်္ဂ (Ṛkṣaśṛṅga) အကြောင်းကြောင့် ငါနှင့်အတူ မနေကြပါ။
Verse 31
उपायं शोभनं तात कथयिष्ये शृणुष्व तम् । शक्रोऽपि यदि तं कर्तुं सुखोपायं नरेश्वर
ချစ်သားတော်၊ အလွန်ကောင်းမြတ်သော နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို ငါပြောမည်—နားထောင်လော့။ အို မင်းကြီး၊ သက္ကရ (အိန္ဒြာ) ပင် လုပ်ဆောင်လျှင်တောင် လွယ်ကူသော အကြံအရာဟု တွေ့ရမည်။
Verse 32
सकुटुम्बं समस्तं मां दाहयित्वानले नृप । अस्थीनि नर्मदातोये शूलभेदे विनिक्षिप
အို မင်းကြီး၊ ငါ့ကို မိသားစုတစ်စုလုံးနှင့်အတူ မီးဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်လော့။ ထို့နောက် ငါ့အရိုးများကို နရမဒါမြစ်ရေထဲ၊ ရှူလဘေဒ တီရ္ထ၌ စွန့်ချလိုက်လော့။
Verse 33
नर्मदादक्षिणे कूले शूलभेदं हि विश्रुतम् । सर्वपापहरं तीर्थं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्
နရမဒါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် ရှူလဘေဒ ဟူသော နာမည်ကြီး တီရ္ထတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုအထွတ်အမြတ် တီရ္ထသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှား၍ ဒုက္ခအားလုံးကို ပျောက်ကင်းစေသည်။
Verse 34
शुचिर्भूत्वा ममास्थीनि तत्र तीर्थे विनिक्षिप । मोक्ष्यसे सर्वपापैस्त्वं मम वाक्यान्न संशयः
သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီးနောက် ငါ့အရိုးများကို ထိုတီရ္ထ၌ ထားလော့။ ငါ့စကားအတိုင်း သင်သည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်မည်—သံသယမရှိ။
Verse 35
राजोवाच । आदेशो दीयतां तात करिष्यामि न संशयः । समस्तं मेऽस्ति यत्किंचिद्राज्यं कोशः सुहृत्सुताः
မင်းကြီးက ပြောသည်– “အဖေတော်၊ အမိန့်ပေးပါ; သံသယမရှိဘဲ ကျွန်ုပ် လုပ်ဆောင်မည်။ ကျွန်ုပ်၌ ရှိသမျှ—နိုင်ငံတော်၊ ဘဏ္ဍာတိုက်၊ မိတ်ဆွေများနှင့် သားတော်များ—အားလုံးကို သင်၏အမိန့်အောက်၌ ထားပါသည်။”
Verse 36
तवाधीनं महाविप्र प्रयच्छामि प्रसीद मे । परस्परं विवदतोर्विप्र राज्ञोस्तदा नृप
အို မဟာဗြာဟ္မဏ၊ ကျွန်ုပ်သည် မိမိကိုယ်ကို သင်၏အာဏာအောက်သို့ အပ်နှံပါ၏—ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြုပါ။ ထိုအခါ အို မင်းမြတ်၊ ဗြာဟ္မဏနှင့် မင်းသည် အပြန်အလှန် အငြင်းပွားကြ၏။
Verse 37
स्फुटित्वा हृदयं शीघ्रं मुनिभार्या मृता तदा । पुत्रशोकसमाविष्टा निर्जीवा पतिता क्षितौ
ထို့နောက် မုနိ၏ဇနီးသည် သားအပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်နှလုံးကွဲကာ ချက်ချင်း သေဆုံးပြီး အသက်မဲ့လျက် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွား၏။
Verse 38
पुत्राश्च मातृशोकेन सर्वे पञ्चत्वमागताः । स्नुषाश्चैव तदा सर्वा मृताश्च सह भर्तृभिः
မိခင်အပေါ် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် သားများလည်း အားလုံး သေဆုံးသွားကြ၏။ ထိုအချိန်၌ မယားသမီးများ (ချွေးမများ) လည်း မိမိတို့၏ ခင်ပွန်းများနှင့်အတူ သေဆုံးကြ၏။
Verse 39
पञ्चत्वं च गताः सर्वे मुनिमुख्या नृपोत्तम । विप्रानाह्वापयामास ये तत्राश्रमवासिनः
အို မင်းမြတ်အထွဋ်အမြတ်၊ အားလုံး ပဉ္စတတ္တဝ (ပဉ္စဘူတ) သို့ ရောက်သွားကြသောအခါ မုနိတို့အနက် အထွဋ်အမြတ်သည် ထိုအာရှရမ်တွင် နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏများကို ခေါ်ယူလေ၏။
Verse 40
तेभ्यो निवेदयामास यथावृत्तं नृपोत्तमः । स तैस्तदाभ्यनुज्ञातः काष्ठान्यादाय यत्नतः
အို မင်းမြတ်အထွဋ်အမြတ်၊ မင်းသည် ဖြစ်ပျက်သမျှကို အတိုင်းအတာမလွဲ သူတို့အား တင်ပြလေ၏။ သူတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ရပြီးနောက် မီးဖိုသစ်သားများကို သတိထား၍ ကြိုးစားစွာ စုဆောင်းလေ၏။
Verse 41
दाहं संचयनं चक्रे चित्रसेनो महीपतिः । ऋक्षशृङ्गादिसर्वेषां गृहीत्वास्थीनि यत्नतः
မဟာဘုရင် စိတ္တရစေနာသည် မီးသင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် အရိုးအကျန် စုဆောင်းခြင်းကို ပြုလုပ်၍၊ ရိက္ခသೃင်္ဂ အစရှိသူအားလုံး၏ အရိုးများကို သေချာစွာ စုယူ하였다။
Verse 42
याम्याशां प्रस्थितो राजा पादचारी महीपते । न शक्नोति यदा गन्तुं छायामाश्रित्य तिष्ठति
အို မြေကြီး၏ အရှင်၊ မဟာဘုရင်သည် တောင်ဘက်သို့ ခြေလျင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ မသွားနိုင်တော့သည့်အခါ အရိပ်ကို အားထားကာ ရပ်နားနေ하였다။
Verse 43
विश्रम्य च पुनर्गच्छेद्भाराक्रान्तो महीपतिः । सचैलं कुरुते स्नानं मुक्त्वास्थीनि पदे पदे
ပင်ပန်းမှု၏ အလေးချိန်ကြောင့် ဖိနှိပ်ခံရသော မဟာဘုရင်သည် အနားယူပြီးနောက် ထပ်မံလျှောက်လှမ်း하였다။ အဝတ်အစားမချွတ်ဘဲ ရိုးရာရေချိုးပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်ကာ လမ်းတစ်လျှောက် ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် အရိုးများကို ချန်ထားခဲ့သည်။
Verse 44
पिबेज्जलं निराहारः स गच्छन् दक्षिणामुखः । अचिरेणैव कालेन संगतो नर्मदातटम्
အစာမစားဘဲ ရေကိုသာ သောက်၍ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ လျှောက်လှမ်းသွားသည်။ မကြာမီကာလအတွင်း နရမဒါမြစ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 45
आश्रमस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा पप्रच्छ पृथिवीपतिः
အာရှရမ်တွင် နေထိုင်သော ဒွိဇ မုနိများကို မြင်သောအခါ မြေကြီး၏ အရှင် မဟာဘုရင်သည် သူတို့အား မေးမြန်း하였다။
Verse 46
चित्रसेन उवाच । कथ्यतां शूलभेदस्य मार्गं मे द्विजसत्तमाः । येन यामि महाभागाः स्वकार्यार्थस्य सिद्धये
စိတ္တရစေနက ဆိုသည်။ “အို ဒွိဇအမြတ်တို့၊ ရှူလဘေဒသို့ သွားရာလမ်းကို ကျွန်ုပ်အား ပြောကြားပါ။ အို ကံကောင်းသူတို့၊ မည်သည့်လမ်းဖြင့် သွားလျှင် ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ပိုင်ကိစ္စ အောင်မြင်စိမ့်မည်နည်း?”
Verse 47
मुनय ऊचुः । इतः क्रोशान्तरादर्वाक्तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले ततो द्रक्ष्यसि नान्यथा
ရဟန်းမုနိတို့က ဆိုသည်။ “ဤနေရာမှ ကရိုးရှာတစ်ကွာအတွင်း အလွန်လှပသော အရဝါက်-တီရ္ထ ဟူသော တီရ္ထရှိသည်။ နရမဒါမြစ်၏ တောင်ဘက်ကမ်းတွင် မင်းသည် မလွဲမသွေ တွေ့မြင်ရမည်၊ အခြားမဟုတ်။”
Verse 48
ऋषिवाक्येन राजासौ शीघ्रं गत्वा नरेश्वरः । स ददर्श ततः शीघ्रं बहुद्विजसमाकुलम्
ရဟန်းမုနိတို့၏ စကားအတိုင်း လူတို့အပေါ် အရှင်ဖြစ်သော ရာဇာသည် အလျင်အမြန် သွားလေ၏။ ထို့နောက် မကြာမီ ဒွိဇများစွာ စုဝေးနေသော နေရာတစ်ခုကို တွေ့မြင်လေ၏။
Verse 49
बहुद्रुमलताकीर्णं बहुपुष्पोपशोभितम् । ऋक्षसिंहसमाकीर्णं नानाव्रतधरैः शुभैः
ထိုနေရာသည် သစ်ပင်နှင့် လျားပင်များစွာဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ပန်းများစွာဖြင့် လှပတင့်တယ်လေ၏။ ဝက်ဝံနှင့် ခြင်္သေ့တို့ လှည့်လည်နေကြပြီး၊ မျိုးမျိုးသော ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသော မင်္ဂလာတပသီများလည်း ရှိကြ၏။
Verse 50
एकपादास्थिताः केचिदपरे सूर्यदृष्टयः । एकाङ्गुष्ठ स्थिताः केचिदूर्ध्वबाहुस्थिताः परे
အချို့သည် ခြေတစ်ဖက်တည်းဖြင့် ရပ်နေကြပြီး၊ အချို့သည် နေကို မျက်စိတည်၍ ကြည့်နေကြ၏။ အချို့သည် ခြေချောင်းတစ်ချောင်းပေါ်တွင်သာ တည်ငြိမ်နေကြပြီး၊ အချို့သည် လက်နှစ်ဖက်ကို အပေါ်သို့ မြှောက်ကာ ရပ်နေကြ၏။
Verse 51
दिनैकभोजनाः केचित्केचित्कन्दफलाशनाः । त्रिरात्रभोजनाः केचित्पराकव्रतिनोऽपरे
အချို့သည် တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ ဆွမ်းစားကြ၏။ အချို့သည် အမြစ်၊ ဥနှင့် သစ်သီးတို့ဖြင့်သာ အသက်မွေးကြ၏။ အချို့သည် သုံးညတစ်ကြိမ်သာ ဆွမ်းစားကြပြီး အခြားအချို့သည် ပါရာကာ (Parāka) ဝ്രတကို ခံယူကြ၏။
Verse 52
चान्द्रायणरताः केचित्केचित्पक्षोपवासिनः । मासोपवासिनः केचित्केचिदृत्वन्तपारणाः
အချို့သည် ချန္ဒြာယဏ (Cāndrāyaṇa) အကျင့်ကို စိတ်နှလုံးတင်၍ လိုက်နာကြ၏။ အချို့သည် တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (ပက္ခ) အစာရှောင်ကြ၏။ အချို့သည် တစ်လလုံး အစာရှောင်ကြပြီး အချို့သည် ရာသီကုန်မှသာ ပါရဏာ (အစာရှောင်ပျက်) ပြုကြ၏။
Verse 53
योगाभ्यासरताः केचित्केचिद्ध्यायन्ति तत्पदम् । शीर्णपर्णाशिनः केचित्केचिच्च कटुकाशनाः
အချို့သည် ယောဂကျင့်စဉ်ကို မပြတ်လေ့ကျင့်ရာ၌ စိတ်နှလုံးစူးစိုက်နေကြ၏။ အချို့သည် ထိုပရမပဒ—အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာကို သမာဓိဖြင့် ဓ్యာန်တော်မူကြ၏။ အချို့သည် ခြောက်သွေ့သော အရွက်များကိုသာ စားသောက်ကြပြီး အချို့သည် ခါးသက်သော အစာကိုသာ ခံယူကြ—ဤသို့ သန့်ရှင်းသော ဒေသ၌ စည်းကမ်းတကျ တပသဖြင့် နေထိုင်ကြ၏။
Verse 54
। अध्याय
“အဓ္ဓာယ” (Adhyāya)—စာမူအစဉ်အလာတွင် အခန်းအမှတ်အသားဖြစ်၍ အဆုံးသတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကူးပြောင်းခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 55
एवंविधान् द्विजान् दृष्ट्वा जानुभ्यामवनिं गतः । प्रणम्य शिरसा राजन्राजा वचनमब्रवीत्
ထိုသို့သော ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များကို မြင်လျှင် မင်းကြီးသည် ဒူးနှစ်ဖက်ဖြင့် မြေပြင်သို့ ဆင်းကာ နိမ့်ချ၏။ ခေါင်းကိုငုံ့၍ ပရဏာမ ပြုလျက်—အို မင်းကြီး—ထို့နောက် မင်းကြီးသည် ဤစကားများကို ဆို၏။
Verse 56
चित्रसेन उवाच । कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं सत्यं कथयत द्विजाः । येनाभिवाञ्छिता सिद्धिः सफला मे भविष्यति
စိတ္တရစေနက ပြောသည်။ “အဲဒီ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (tīrtha) သည် မည်သည့်ဒေသ၌ ရှိသနည်း။ အို ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) တို့၊ အမှန်တကယ် ပြောကြပါ—ထိုကြောင့် ငါလိုလားသော စိဒ္ဓိသည် အကျိုးဖြစ်ထွန်းလာမည်”
Verse 57
ऋषय ऊचुः । धन्वन्तरशतं गच्छ भृगुतुङ्गस्य मूर्धनि । कुण्डं द्रक्ष्यसि तत्पूर्णं विस्तीर्णं पयसा शिवम्
ရသီတို့က ပြောသည်။ “ဘೃဂုတုင်ဂ (Bhṛgutunga) တောင်ထိပ်သို့ ဓနွန္တရ တစ်ရာ ခရီးသွားလော့။ အဲဒီမှာ ကုဏ္ဍတစ်ခုကို မြင်ရမည်—ရေဖြင့် ပြည့်ဝ၊ ကျယ်ပြန့်၍ ရှိဝ (Śiva) ၏ မင်္ဂလာဖြစ်ကာ သန့်ရှင်းသော ရေများဖြင့် လျှံဝေနေသည်”
Verse 58
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा गतः कुण्डस्य सन्निधौ । दृष्ट्वा चैव तु तत्तीर्थं भ्रान्तिर्जाता नृपस्य वै
သူတို့၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် သူသည် ကုဏ္ဍအနီးသို့ သွားလေ၏။ သို့သော် ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထကို မြင်သည့်အခါ မင်း၏ စိတ်တွင် အမှန်တကယ် ရှုပ်ထွေးမှု ပေါ်ပေါက်လာ하였다။
Verse 59
ततो विस्मयमापन्नश्चिन्तयन्वै मुहुर्मुहुः । आकाशस्थं ददर्शासौ सामिषं कुररं नृपः
ထို့နောက် သူသည် အံ့ဩသွား၍ မကြာခဏ စဉ်းစားနေ၏။ ထိုအခါ မင်းသည် ကောင်းကင်၌ အသားကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ကုရရ (kurara) ငှက်တစ်ကောင် ပျံဝဲနေသည်ကို မြင်လေ၏။
Verse 60
भ्रममाणं गृहीताहिं वध्यमानं निरामिषैः । परस्परं च युयुधुः सर्वेऽप्यामिषकाङ्क्षया
၎င်းသည် ပျံဝဲလျက် မြွေတစ်ကောင်ကို ဖမ်းကိုင်ထားပြီး အသားမရှိသူများက ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်နေကြသည်။ အသားကို လိုချင်တပ်မက်မှုကြောင့် အားလုံးသည် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ကြ၏။
Verse 61
हतश्चञ्चुप्रहारेण स ततः पतितोऽंभसि । शूलेन शूलिना यत्र भूभागो भेदितः पुरा
နှုတ်တံ၏ ထိုးခတ်မှုကြောင့် ထိုကောင်သည် သေဆုံးကာ ထို့နောက် ရေထဲသို့ ကျသွား၏—ရှေးကာလ၌ တြိရှူလကိုင် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) သည် မိမိ၏ တြိရှူလဖြင့် မြေပြင်ကို ထိုးဖောက်၍ ခွဲကွာခဲ့သော ထိုနေရာတည်းဟူ၏။
Verse 62
तत्तीर्थस्य प्रभावेण स सद्यः पुरुषोऽभवत् । विमानस्थं ददर्शासौ पुमांसं दिव्यरूपिणम्
ထိုတီရ္ထ၏ အာနုභာဝကြောင့် သူသည် ချက်ချင်း လူဖြစ်လာ၏။ ထို့နောက် ဘုရင်သည် ဝိမာနပေါ်၌ ထိုင်နေသော၊ ဒေဝီယနှင့် တောက်ပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် ပုရుషတစ်ဦးကို မြင်တွေ့၏။
Verse 63
गन्धर्वाप्सरसो यक्षास्तं यान्तं तुष्टुवुर्दिवि । अप्सरोगीयमाने तु गते सूर्यस्य मूर्धनि । चित्रसेनस्ततस्तस्मिन्नाश्चर्यं परमं गतः
သူ ထွက်ခွာသွားစဉ် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္စရာနှင့် ယက္ခတို့သည် ကောင်းကင်၌ သူ့ကို ချီးမွမ်းကြ၏။ အပ္စရာတို့ သီချင်းဆိုနေချိန်၊ နေမင်းသည် မိုးခေါင်ထိပ်၌ ရှိသော်လည်း၊ ဘုရင် စိတ္တရစေန သည် မြင်တွေ့သမျှအပေါ် အလွန်အံ့ဩခြင်းသို့ ရောက်လေ၏။
Verse 64
ऋषिणा कथितं यद्वत्तद्वत्तीर्थं न संशयः । हृष्टरोमाभवद्दृष्ट्वा प्रभावं तीर्थसम्भवम्
“ရိရှီ ပြောကြားသကဲ့သို့ပင် ဤတီရ္ထသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်၏—သံသယမရှိ” ဟု ဆို၏။ တီရ္ထမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အာနုභာဝကြီးကို မြင်၍ သူ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် ရောမဓာတ်ထလာ၏။
Verse 65
ममाद्य दिवसो धन्यो यस्मादत्र समागतः । अस्थीनि भूमौ निक्षिप्य स्नानं कृत्वा यथाविधि
“ယနေ့ ငါ့နေ့သည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာဖြစ်၏၊ ဤနေရာသို့ ငါရောက်လာသောကြောင့်” ဟု ဆို၏။ အရိုးများကို မြေပေါ်၌ ချထားပြီးနောက်၊ သူသည် ဗိဓိအတိုင်း ရေချိုးကర్మကို ဆောင်ရွက်၏။
Verse 66
तिलमिश्रेण तोयेनातर्पयत्पितृदेवताः । गृह्यास्थीनि ततो राजा चिक्षेपान्तर्जले तदा
နှမ်းရောထားသော ရေဖြင့် တർပဏ ပူဇော်ကာ ပိတෘဒေဝတားတို့ကို တೃप्तစေ하였다။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် အရိုးအမှုန်များကို ယူ၍ ထိုအခါပင် ရေထဲသို့ လွှတ်ချလိုက်သည်။
Verse 67
क्षणमेकं ततो वीक्ष्य राजोर्द्ध्ववदनः स्थितः । तान् ददर्श पुनः सर्वान् दिव्यरूपधराञ्छुभान्
ခဏတစ်ခဏ ကြည့်ပြီးနောက် မင်းကြီးသည် မျက်နှာကို အထက်သို့ မြှောက်ကာ ရပ်နေ하였다။ ထို့နောက် သူတို့အားလုံးကို ထပ်မံမြင်ရသည်—တောက်ပသန့်ရှင်း၍ ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ဆောင်ထားကြသည်။
Verse 68
दिव्यवस्त्रैश्च संवीतान् दिव्याभरणभूषितान् । विमानैर्विविधैर्दिव्यैरप्सरोगणसेवितैः
သူတို့သည် ဒိဗ္ဗဝတ်စုံများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ ကောင်းကင်ဘုံအလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကြသည်။ အမျိုးမျိုးသော ဒိဗ္ဗဝိမာနများပေါ်တွင် ထိုင်၍ အပ္စရာအစုအဖွဲ့တို့က စေဝာပြုကြသည်။
Verse 69
पृथग्भूतांश्च तान् सर्वान् विमानेषु व्यवस्थितान् । उत्पत्तिवत्समालोक्य राजा संहर्षी सोऽभवत्
သူတို့အားလုံးကို သီးခြားသီးခြား မိမိတို့၏ ဝိမာနများပေါ်တွင် တည်နေသည်ကို မြင်ရသည်။ အသစ်တဖန် ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့ မြင်၍ မင်းကြီးသည် အလွန်ပီတိဖြစ်ပွား하였다။
Verse 70
ऋषिर्विमानमारूढश्चित्रसेनमथाब्रवीत् । भोभोः साधो महाराज चित्रसेन महीपते
ထို့နောက် ရှိသည် ဝိမာနပေါ်သို့ တက်ရောက်ပြီး စိတ္တရစေနကို ပြောသည်—“ဟေ ဟေ သာဓု! မဟာမင်းကြီး စိတ္တရစေန၊ မြေကြီး၏ အရှင်!”
Verse 71
त्वत्प्रसादान्नृपश्रेष्ठ गतिर्दिव्या ममेदृषी । जातेयं यत्त्वया कार्यं कृतं परमशोभनम्
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သင်၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ဤသို့သော ဒေဝကတိ (ကတိမြင့်) ကို ရရှိခဲ့ပါသည်။ သင်ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုသည် အလွန်လှပ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။
Verse 72
स्वसुतोऽपि न शक्नोति पित्ःणां कर्तुमीदृशम् । मदीयवचनात्तात निष्पापस्त्वं भविष्यसि
ကိုယ့်သားတောင် ပိတೃများအတွက် ဤသို့သော ဝန်ဆောင်မှုကို မလုပ်နိုင်ချင်လည်း ဖြစ်တတ်သည်။ သို့သော် ချစ်သားရေ၊ ငါ၏ဝचनကြောင့် သင်သည် အပြစ်ကင်းစင်သူ ဖြစ်လာမည်။
Verse 73
फलं प्राप्स्यसि राजेन्द्र कामिकं मनसेप्सितम् । आशीर्वादांस्ततो दत्त्वा चित्रसेनाय धीमते । स्वर्गं जगाम ससुतस्ततो दीर्घतपा मुनिः
အို ရာဇేంద్ర၊ သင်၏စိတ်တွင် လိုလားတောင့်တသော အလိုရှိသည့် အကျိုးဖလကို သင်ရရှိမည်။ ထို့နောက် ဉာဏ်ပညာရှိသော စိတြစေနအား အာရှီဝါဒပေးပြီး၊ တပဿာရှည်ကြာကျင့်သုံးသော မုနိသည် သားနှင့်အတူ ဆွರ್ಗသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။