Mandala 10

Sukta 1

Sukta 10.1

ഋഗ്വേദം 10.1 പത്താം മണ്ഡലം ആരംഭിക്കുന്നത് അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിച്ചുകൊണ്ടാണ്—അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി ദീപ്തിയായി ഉദിച്ചവനായി, ഉഷസ്സുകളുടെ മുമ്പിൽ നിലകൊണ്ട്, എല്ലാ വാസസ്ഥലങ്ങളെയും പ്രകാശത്തോടെ നിറയ്ക്കുന്നവനായി. ഈ സൂക്തം അഗ്നിയുടെ അനേകരൂപങ്ങളെ സ്തുതിക്കുന്നു—ആഹുതികളാൽ നിരന്തരം പുതുക്കപ്പെടുന്നവനായി—മനുഷ്യകുലങ്ങളുടെ ഹോതൃവെന്ന നിലയിൽ അവനെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; അവൻ പ്രാർത്ഥനകൾ വഹിച്ച് ദേവന്മാരെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു.

7 mantras | Rishi: Traditionally: Mādhucchandas or related Angiras line is often associated with early Agni hymns; for RV 10.1, Anukramaṇī traditions typically assign the hymn to a specific rishi-family (needs manuscript-specific confirmation). | Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 10.1 opening verses; metrical confirmation recommended for digital scansion).

Sukta 2

Sukta 10.2

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ ഏറ്റവും യുവനും അത്യന്തം കഴിവുള്ള ഹോതൃവായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ഋതു (ശരിയായ ঋതുക്കൾ/സമയങ്ങൾ) അറിയുന്നവനും യാഗത്തിൽ ദേവന്മാരെ അവരുടെ യഥാക്രമത്തിൽ ശരിയായി “സ്ഥാപിക്കാൻ” കഴിയുന്നവനും. അഗ്നി ദേവന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ, ദൈവനിയമങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ വരുത്തിയ പിഴവുകളും ലോപങ്ങളും പരിഹരിക്കട്ടെ, ആരാധകരുടെ ഉള്ളിൽ ജ്വലിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു—പിതൃയാണം (പൂർവ്വികരുടെ പാത) പോലും അറിയുന്നവനായി, കർമത്തെ പ്രകാശമയ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നവനായി.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 3

Sukta 10.3

ഈ ചെറു അഗ്നിസൂക്തം അഗ്നിദേവനെ ഉഗ്രനും ഒരേസമയം മംഗളകരനും, വിവേചനശക്തിയുള്ള മഹത്തായ പ്രകാശമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു. അവന്റെ വിശാലമായ ദീപ്തി അന്ധകാരം അകറ്റി, യജമാനനെ വ്യക്തതയുടെ ‘ഉഷസ്സിലേക്കു’ നയിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ സൗഹൃദസഹചാരിയായി ജ്വലിപ്പിച്ച്, നന്നായി കെട്ടിയ കുതിരകളോടെ വേഗത്തിൽ വരാനും, യാഗാസനത്തിൽ ഇരിക്കാനും, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും തമ്മിൽ ഹവിയും ഉദ്ദേശ്യവും വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകാനും അവനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 4

Sukta 10.4

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ പുരാതന രാജാവായും ഗൃഹനാഥനായും സ്തുതിക്കുന്നു; യജമാനന് അവൻ അഭയമാകുന്നു—വറ്റിയ ഭൂമിയിൽ ജീവൻ നൽകുന്ന ഉറവുപോലെ. മറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോഴും പ്രവർത്തനശീലനായ അഗ്നിയുടെ സ്വഭാവത്തെ ഇത് വിസ്മയത്തോടെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു: അവൻ ഒളിഞ്ഞുകിടന്ന്, പിന്നെ പെട്ടെന്ന് പുറത്തെത്തി ഹവിയെ ‘രുചിച്ച്’ സ്വീകരിക്കുന്നു. കുടുംബത്തെയും സന്തതിയെയും, ശരീരത്തിന്റെ അഖണ്ഡതയും ജീവിതയാത്രയുടെ ക്രമവും സംരക്ഷിക്കണമെന്നു അഗ്നിയോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ആകെ ചേർത്ത്, ഇത് വിജയകരമായ യജ്ഞത്തിനുള്ള ആഹ്വാനവും സമൃദ്ധിയും തുടർച്ചയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനുള്ള പ്രാർത്ഥനയും ആകുന്നു.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 5

Sukta 10.5

ഈ ഗൂഢാർത്ഥമുള്ള സൂക്തം ഏകമായ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡതത്ത്വത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു—അഗ്നി–സൂര്യസ്വരൂപമായി, അന്തർജ്വാലയായും സൌരദർശിയായും അനുഭവപ്പെടുന്ന അതേ തത്ത്വം “സമുദ്രം”പോലെ സമൃദ്ധിയെ താങ്ങി നിർത്തുകയും, ജീവധാരയുടെ ഉറവിടത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട രഹസ്യപാത വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മറഞ്ഞ പോഷണത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങൾ, ഋത (സത്യ–ക്രമം)ത്തിന്റെ പാതകൾ, അതിതിയുടെ വിശാലതയിൽ സത്–അസത്‌കളുടെ സൃഷ്ടിമൂല ആലിംഗനം എന്നിവയിലൂടെ ഇത് നീങ്ങുന്നു; ഒടുവിൽ ഋതയുടെ ആദ്യജനനായ അഗ്നിയാണ് ശക്തിയുടെയും സമൃദ്ധിയുടെയും ഉറവിടമെന്ന് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 10.5) | Devata: Mystic One/Agni-Sūrya principle (hymn is enigmatic; often treated as addressing a hidden cosmic principle rather than a single named deity)

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.5; many verses are Jagatī in indices)

Sukta 6

Sukta 10.6

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ പ്രകാശമാനനും എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന സാന്നിധ്യവുമായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ ഗായകനെ സംരക്ഷിക്കുകയും അർപ്പണം ഫലപ്രദമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്തുതിഗാനങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന വേഗമേറിയ ദൂതനായി അഗ്നി ദേവന്മാരെ യാഗത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു; താനേ ആദ്യ ‘ഹവ്യ’—ആദിമ അർപ്പണം—ആയിത്തന്നെ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ അഗ്നിയുടെ മഹത്വം, അവന്റെ പ്രാചീന/മുതിർന്ന കിരണങ്ങൾ, കൂടാതെ ആദിമ ദൈവിക ഊർജങ്ങളെ ഉണർത്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന അവന്റെ പങ്ക് എന്നിവയെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 7

Sukta 10.7

ഈ ചെറു അഗ്നിസൂക്തം സ്വസ്തി (ക്ഷേമം/സൗഭാഗ്യം) സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും നിന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. യാഗത്തിനും ധർമ്മാനുസൃതമായ ശരിയായ ജീവിതത്തിനും യോജ്യമായ “സാർവ്വത്രിക ജീവൻ” (വിശ്വായുസ്) അഗ്നി സ്ഥാപിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഗൃഹത്തിൽ അഗ്നിയുടെ കാവലിൽ മൂർച്ചയുള്ള, വിജയകരമായ ധീ (അന്തര്ദൃഷ്ടി/ബുദ്ധി) ലഭിക്കണമെന്നു തേടുന്നു. അവസാനം, സന്മാർഗത്തിൽ ശരീരത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന സഹായിയും രക്ഷകനും ജീവദായകനും സംരക്ഷകനുമായിരിക്കണമെന്നു അഗ്നിയോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 8

Sukta 10.8

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ ഒരു സർവ്വലൗകിക ശക്തിയായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവന്റെ പ്രകാശധ്വജം സ്വർഗ്ഗത്തിനും ഭൂമിക്കും ഇടയിൽ പടർന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവൻ ജലങ്ങളിൽ വളർന്ന് ഋതം (കോസ്മിക ക്രമം) കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ പല തിരിച്ചറിവുകളും ഇവിടെ വിരിയുന്നു: ദർശി-പ്രകാശം, നിയമത്തെ താങ്ങുന്ന വരുണസദൃശനായ അധിഷ്ഠാതാവ്, അപാം നപാത്, ഹവികൾ എത്തിക്കുന്ന ദൂതൻ. കൂടാതെ, ഇന്ദ്രൻ വിശ്വരൂപനെ ജയിച്ച പുരാണസംഭവം ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, അഹങ്കാരത്തിനുമേൽ ക്രമബദ്ധമായ ശക്തിയുടെ വിജയം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

9 mantras | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

Sukta 9

Sukta 10.9

ഋഗ്വേദം 10.9 ജലങ്ങളെ (ആപഃ) അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന സ്തുതിഗീതമാണ്. ആനന്ദം, പോഷണം, ശക്തി, വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടി, ചികിത്സ എന്നിവയുടെ ഉറവിടങ്ങളായി കവി അവയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ജീവശക്തിയും ഔഷധംപോലെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പാവനതയും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; അവസാനം അവയുടെ രസ (സാരം)വുമായി അടുക്കമുള്ള ഐക്യാനുഭവത്തിലേക്ക് എത്തി, ആ പുതുക്കപ്പെട്ട ദീപ്താവസ്ഥയിലേക്കു അഗ്നിയെ ആകർഷിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Sindhudvīpa Āmbara (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.9, Āpaḥ-sūkta) | Devata: Āpaḥ (Waters)

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)

Sukta 10

Sukta 10.10

ഈ സംവാദസൂക്തം പ്രസിദ്ധമായ യമ–യമീ സംവാദം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്കായി യമീ സംയോഗം അഭ്യർത്ഥിക്കുമ്പോൾ, യമൻ സംയമവും ഋതം (കോസ്മികക്രമം) അനുസരിച്ചുള്ള നിലപാടും ഉറച്ചുപറയുന്നു. ആഗ്രഹവും നിയമവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം നാടകീയമായി ചിത്രീകരിച്ച്, സാമൂഹ്യവും കോസ്മികവുമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ബോധപൂർവമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയും ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലൂടെയും സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം യമൻ യമിയെ മറ്റൊരിടത്തെ ശുഭകരവും ധർമ്മസമ്മതവുമായ സംയോഗത്തിലേക്ക് വഴിനടത്തി, അതിക്രമത്തേക്കാൾ ഐക്യം (സംവിദ്) പ്രാധാന്യമാക്കുന്നു.

14 mantras | Devata: Dialogic hymn (Yama–Yamī tradition); powers implied include Agni (as Pituḥ Napāt) and cosmic order

Sukta 11

Sukta 10.11

മണ്ഡലം 10-ലെ ഈ ഉത്തരകാലീന സൂക്തം, ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന വരുണന്റെ സർവജ്ഞമായ കാവലിനെ, ജീവദായിനിയായ അദിതിയുടെ ശക്തിയോടും യജ്ഞത്തിന്റെ യുക്തസമയമായ ഋതുവിനോടും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്രവർത്തക പുരോഹിതാഗ്നിയായ അഗ്നിയിലേക്കു തിരിഞ്ഞ്, ആഹ്വാനമന്ത്രങ്ങളാൽ അവൻ വളരട്ടെ, സമൃദ്ധിയോടെ സമീപിക്കട്ടെ, ദേവന്മാരെയും രണ്ട് ലോകങ്ങളെയും യാഗത്തിലേക്കു കൊണ്ടുവരട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus (exact r̥ṣi uncertain from provided data) | Devata: Varuṇa (with Aditi as source-power; ṛtu as sacred rhythm)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 12

Sukta 10.12

ഈ സൂക്തം ദ്യാവാ–പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും) എന്ന വിശാല ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ ഹോതൃ (ആഹ്വാന പുരോഹിതൻ) രൂപത്തിലുള്ള അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യാഗം തന്നെയാണ് മർത്ത്യരെ ദേവന്മാരെ സമീപിക്കാൻ യോഗ്യരാക്കുന്ന മാർഗമെന്ന് ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഇത് ഋത (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ സത്യം/ക്രമം)യും സത്യവാക്യവും സംബന്ധിച്ച ആദിമ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ദൈവനിയമം ലംഘിച്ചോ എന്ന സ്വയംപരിശോധനയിലേക്കു നീങ്ങുന്നു; ഒടുവിൽ അഗ്നി കേൾക്കണമേ, ധനം വഹിക്കുന്ന തന്റെ രഥം യോജിപ്പിക്കണമേ, ആ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും യാഗകർമ്മത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണമേ എന്ന നേരിട്ടുള്ള അപേക്ഷയോടെ സമാപിക്കുന്നു.

9 mantras | Devata: Agni (as Hotṛ) with cosmic frame Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 13

Sukta 10.13

ഈ ചെറുസൂക്തം “പുരാതന വാക്ക്” (pūrvyaṃ brahma) എന്നതിനെ ഒരു ദ്വയദൈവശക്തിയോട് (vām) ബന്ധിപ്പിച്ച്, പ്രചോദിത ദർശകനുവേണ്ടി ശുദ്ധീകരിച്ച സ്തുതിഗാനം ഉറച്ച പാതപോലെ മുന്നേറണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് വാക്കിന്റെയും രൂപത്തിന്റെയും പ്രതീകാത്മകമായ, ഛന്ദസ്-യജ്ഞപരമായ വിശകലനത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു—അഞ്ചു പടികൾ, നാലുപാദമുള്ള അളവ്, നശിക്കാത്ത അക്ഷരം (akṣara)—ഇവയിലൂടെ ഗായകനെ ഋതം, സത്യക്രമം എന്നിവയുമായി ഏകീകരിക്കുന്നു. അവസാനത്തിലെ ഏഴ് ഒഴുകുന്ന ധാരകളും പ്രകാശമുള്ള ദ്വൈതത്തിന്റെ ദൃശ്യവും, പരസ്പരപൂരക ശക്തികൾ ചേർന്ന് സത്യത്തിന്റെ പ്രവർത്തിയെ പോഷിപ്പിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന, സമാധാനപ്പെട്ട പോഷിത സമഗ്രതയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു; കൂടാതെ വിശ്വേദേവാഃ (‘എല്ലാ ദേവന്മാർ’) അമൃതസ്യ പുത്രാഃ ആയി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നു.

5 mantras | Devata: Dual devatā (vām) unspecified in the provided excerpt; broadly addressed to a paired divine power; also invokes the Viśve Devāḥ (‘all gods’) as amṛtasya putrāḥ.

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).

Sukta 14

Sukta 10.14

ഈ സൂക്തം ശവസംസ്കാരപരവും പിതൃആഹ്വാനപരവുമായ ഒരു സ്തുതിയാണ്. ആദ്യം ‘മുന്നോട്ട് പോയി’ അനേകർക്ക് വഴി കണ്ടെത്തിയ യമ വൈവസ്വതന്റെ അടുക്കലേക്ക് ദേഹത്യാഗം ചെയ്തവനെ ശരിയായ പാതയിൽ നയിക്കണമെന്നു ഇത് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു. യാത്ര സുരക്ഷിതമായിരിക്കട്ടെ, പിതാക്കന്മാരുടെ (പിതൃകൾ) ഇടയിൽ സ്ഥിരമായ വിശ്രമസ്ഥലം ലഭിക്കട്ടെ, ഭയത്തിന്റെ അराजകതയല്ലാതെ ധർമ്മാനുസൃതമായി ക്രമബദ്ധവും സുസംഘടിതവുമായ ലോകമായി പരലോകം നിലനിൽക്കട്ടെ എന്നുമാണ് ഇതിലെ പ്രാർത്ഥന.

16 mantras | Devata: Yama Vaivasvata (often with Pitṛs as associated powers)

Chandas: Trishtubh (standard for many RV 10.14 verses; requires verification)

Sukta 15

Sukta 10.15

ഋഗ്വേദം 10.15 പിതൃ (പൂർവിക) സൂക്തമാണ്. താഴ്ന്ന, മദ്ധ്യ, ഉയർന്ന പിതാക്കളെ ആചാരപരമായി ആഹ്വാനിച്ച് അവർ എഴുന്നേറ്റ് ജീവിക്കുന്നവരുടെ അടുക്കൽ വരികയും, അവരുടെ വിളി കേൾക്കുകയും, അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. പിതൃലോകത്തെ സോമത്തോടും ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമം) യമന്റെ ഭരണത്തോടും ബന്ധിപ്പിച്ച്, ദേഹധാരിയായ ജീവിക്ക് സംരക്ഷണവും അനുഗ്രഹവും, നന്നായി നയിക്കപ്പെടുന്ന ‘പ്രാണപഥം’ (ജീവശ്വാസത്തിന്റെ പാത)യും നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

14 mantras | Rishi: As RV 10.15 (Pitṛ hymn); specific rishi attribution uncertain without Anukramaṇī citation | Devata: Pitṛs (Fathers/ancestors)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 16

Sukta 10.16

ഋഗ്വേദം 10.16 ജാതവേദസ് അഗ്നിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ശവസംസ്കാര സൂക്തമാണ്. ദഹനാഗ്നി മരിച്ചവനെ ഹിംസാപൂർവമായ “ചിതറിക്കൽ” കൂടാതെ ശാന്തമായി പരിവർത്തനം ചെയ്ത് പിതൃകളുടെ (പൂർവ്വികരുടെ) അടുക്കലേക്ക് എത്തിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇവിടെ അഗ്നിയെ സൂക്ഷ്മമായ മനോവാഹകനായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു: ദേഹത്തെ പാകം/പക്വമാക്കി യാത്രയ്ക്കായി ഒരുക്കുന്നവൻ, ഹാനിക്കരുതാത്തതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നവൻ, പിതൃലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴി തുറക്കുന്നവൻ. സൂക്തത്തിൽ പാത്രങ്ങൾ/ഹവിസ്സർപ്പണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ യാഗചിത്രങ്ങളും കാണാം; അവസാനം അഗ്നിയെ ശമിപ്പിച്ച് തണുപ്പിക്കുകയും പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമാപന-ശാന്തികരണം ഉണ്ടായി, കർമ്മം മംഗളമായി പൂർത്തിയാകട്ടെ എന്നു ആശംസിക്കുന്നു.

14 mantras | Rishi: Funerary hymn seer of RV 10.16 (Anukramaṇī attribution varies across recensions). | Devata: Agni (especially Jātavedas) as the psychopomp-transformer in the funeral rite.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 17

Sukta 10.17

ഈ സൂക്തം ത്വഷ്ടാവ് തന്റെ പുത്രി (സരണ്യു)ക്കായി വധുവിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പുരാണ–യാജ്ഞിക കഥനത്തെ, വിവസ്വത്–യമ സമുച്ചയവുമായി കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, വിവാഹവും സംക്രമണവും എന്ന പ്രതീകങ്ങളിലൂടെ ഗതി, വംശപരമ്പര, ലോകങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം എന്നിവയെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് പിതൃകളുടെയും (പിതൃ) ശുദ്ധീകരണശക്തികളുടെയും ഭാഗത്തേക്ക്—സരസ്വതി, ജലങ്ങൾ, പാൽ വഹിക്കുന്ന ഔഷധികൾ—തിരിഞ്ഞ്, പോഷണം, ദോഷരഹിത പ്രേരണം, വാക്കിന്റെ ശുദ്ധീകരണവും മാധുര്യവൽക്കരണവും അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആകെക്കൂടി ഇത് ഒരു അതിര്ക്കാല (ലിമിനൽ) സൂക്തമാണ്: ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ വംശാവലി, ആചാരം, ആന്തരിക നവീകരണം എന്നിവയെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്നു.

14 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (often given for RV 10.17 in Anukramaṇī tradition; verify in critical editions) | Devata: Tvaṣṭṛ; also mythic figures: Vivasvat, Saraṇyū, Yama

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 18

Sukta 10.18

ഋഗ്വേദം 10.18 ഒരു വൈകിയ ഋഗ്വേദീയ ശവസംസ്കാര സൂക്തപരമ്പരയാണ്; മരിച്ചവരും ജീവിച്ചവരും തമ്മിലുള്ള അതിരിനെ ആചാരവിധികളിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഇത് മരണത്തെ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റി അയക്കുകയും, ശവത്തിന്റെയും കല്ലറയുടെയും ശരിയായ കൈകാര്യം നിർദ്ദേശിക്കുകയും, ശേഷിക്കുന്നവരുടെ—പ്രത്യേകിച്ച് ഗൃഹസ്ഥരുടെയും അവരുടെ വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറകളുടെയും—സാമൂഹികവും ജീവശക്തിയുമായ തുടർച്ച വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

14 mantras | Rishi: RV 10.18 is the well-known funeral hymn sequence; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī but belongs to the late ritual corpus. | Devata: Mṛtyu (Death) addressed/apotropaically; protective intent for the living community.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 19

Sukta 10.19

ഋഗ്വേദം 10.19 ഒരു അപോത്രോപൈകവും പുനഃസ്ഥാപനപരവുമായ സ്തുതിയാണ്. ഹാനികരശക്തികളോടും വഴിതെറ്റിക്കുന്ന പ്രഭാവങ്ങളോടും ഏനസ്‌ (അശുദ്ധി/പാപദോഷം) നോടും വീണ്ടും വീണ്ടും “തിരിഞ്ഞുപോകുക” എന്ന് ആജ്ഞാപിക്കുകയും, ആരാധകനിൽ റയി (സമ്പൂർണത, സമൃദ്ധി, ജീവശക്തി) അഗ്നി–സോമന്മാർ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഷ വാചിക ഔഷധംപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു—നഷ്ടം മറിച്ചുവയ്ക്കുന്നു, തെറ്റിപ്പോയതിനെ തിരികെ വിളിക്കുന്നു, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്നുള്ള സംരക്ഷണക്രമം വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: RV 10.19 is traditionally linked with protective/restorative formulas; specific r̥ṣi per anukramaṇī should be verified in the target metadata source. | Devata: Agni-Soma (dual).

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh mix is possible in Book 10; verify metrical count for this verse in the chosen edition.

Sukta 20

Sukta 10.20

ഈ സൂക്തം വാതനോട്—പ്രേരക ശ്വാസം/കാറ്റിനോട്—പ്രാർത്ഥനയോടെ ആരംഭിക്കുന്നു: ആരാധകരിൽ മനസ്സിനെ ശരിയായി നീക്കുന്ന മംഗളകരമായ പ്രേരണ (ഭദ്ര) വീശിക്കൊടുക്കണമെന്നു. തുടർന്ന് ഇത് യജ്ഞത്തിന്റെ സുരക്ഷിതമായ പാതയും ശാന്തിയും ആയ അഗ്നിയിലേക്കു തിരിയുന്നു; അവസാനം കവി പ്രചോദിതമായ വാക്കുകൾ അർപ്പിച്ച്, പോഷണം, ശക്തി, അസ്തിത്വത്തിൽ സ്ഥിരമായ വാസസ്ഥലം എന്നിവ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

10 mantras | Devata: Vāta / the inspiriting Breath (as carrier of bhadra)

Sukta 21

Sukta 10.21

ഈ സൂക്തം യജ്ഞത്തിന്റെ ഹോതൃയായി അഗ്നിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, കർമ്മത്തെ ഫലപ്രദമാക്കി മനസ്സിനെ വിശാലമാക്കുന്ന ദീപ്തമായ ശുദ്ധികർത്താവായി അവനെ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയുടെ പുരാതന ജനനവും വംശപരമ്പരകളും (അഥർവൻ, വിവസ്വത്, യമ) ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, ലോകങ്ങൾക്കിടയിലെ ദൂതനായും ബന്ധുക്കളിലും കുലങ്ങളിലും ജീവനും അന്തർദൃഷ്ടിയും നൽകുന്ന പുതിയ “അങ്കുരം” നട്ടുവളർത്തുന്ന ശക്തിയായും അവനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം ഇരട്ടമാണ്: ആചാരപരമായി—ശരിയായി ജ്വലിപ്പിച്ച അഗ്നിയിലൂടെ യജ്ഞസിദ്ധി; അന്തർലക്ഷ്യമായി—അഗ്നിയുടെ ശുദ്ധീകരക ജ്വാലയിലൂടെ ദീപ്തവും സ്ഥിരവുമായ ഇച്ഛാശക്തിയെ ഉണർത്തൽ.

8 mantras | Rishi: Unknown from provided excerpt (hymn-level attribution not supplied here) | Devata: Agni (Hotar, Pāvakaśociṣ)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from the excerpt alone; requires full metrical count by pāda)

Sukta 22

Sukta 10.22

ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഈ സൂക്തം “ഇന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ ശബ്ദം എവിടെയാണ് കേൾക്കപ്പെടുന്നത്?” എന്ന അഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ചോദ്യംകൊണ്ട് ആരംഭിച്ച്, ആ സംശയത്തെ പ്രചോദിതവാക്കിലൂടെ അവനെ വിളിച്ചുവരുത്തുന്ന ആഹ്വാനമായി മാറ്റുന്നു. തുടർന്ന്, ആരാധകരെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ശത്രുത്വപരവും ധർമ്മവിരുദ്ധവുമായ ദസ്യു/ദാസ ശക്തികളെ ഇന്ദ്രൻ പരാജയപ്പെടുത്തണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം സോമാർപ്പണത്തിന്റെ ക്ഷണത്തിൽ, ഇന്ദ്രൻ സോമം പാനം ചെയ്ത് ഗായകനെ സംരക്ഷിക്കുകയും സമൃദ്ധവും ദീപ്തവുമായ ധനവും ക്ഷേമവും നൽകുകയും ചെയ്യണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

15 mantras | Rishi: Unknown from provided excerpt | Devata: Indra (invoked through inquiry/absence motif)

Chandas: Likely Triṣṭubh (single verse; requires syllable count confirmation)

Sukta 23

Sukta 10.23

ഋഗ്വേദം 10.23 ഒരു സംക്ഷിപ്ത ഇന്ദ്രസ്തുതിയാണ്. ഇവിടെ കവി-യജമാനൻ വജ്രധാരിയായ രഥയോദ്ധാവായി ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—അവൻ പരിധികളെ ഭേദിച്ച് തന്റെ കൂട്ടുകാർക്ക് സമ്പത്തും ശക്തിയും വിഭജിച്ച് നൽകുന്നവൻ. ദൃശ്യങ്ങൾ സജീവവും ദേഹാത്മകവുമാണ്: ഇന്ദ്രന്റെ താടി കുലുങ്ങുന്നു, അവന്റെ സൈന്യങ്ങൾ നീങ്ങുന്നു, മഴയും കാറ്റും പ്രതികരിക്കുന്നു—ഇതിലൂടെ യുദ്ധശക്തി ഫലഭൂയിഷ്ഠതയോടും സോമജന്യമായ ഉന്മാദാനന്ദത്തോടും ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം, ദർശി വിമദനോടുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ സൗഹൃദം അഖണ്ഡമായി നിലനില്ക്കുകയും ആരാധകർക്ക് മംഗളകരമാകുകയും ചെയ്യണമെന്ന അപേക്ഷയോടെ സ്തുതി സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 24

Sukta 10.24

ഇത് സോമയാഗത്തിലെ ആഹ്വാനഗീതമാണ്: തേൻസമൃദ്ധമായി പിഴിഞ്ഞ സോമം ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്യുകയും, ആരാധകരിൽ ആയിരമടങ്ങ് ‘രയി’ (സമ്പത്ത്, സമൃദ്ധി, ജീവശക്തിയുടെ പൂർണ്ണത) സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ഉന്മാദവും ദാനവും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം, വിമദൻ വിളിച്ചപ്പോൾ അശ്വിനൗ (നാസത്യർ) മറഞ്ഞിരുന്ന മാധുര്യം “മഥിച്ച് പുറത്തെടുക്കുന്ന” സംഭവവും സ്തുതി സ്മരിക്കുന്നു; അവസാനം, പുറപ്പെട്ട യാത്രയും സുരക്ഷിതമായ മടങ്ങിവരവും “തേൻമയമായ”—ശുഭകരവും സമൃദ്ധവുമായും സംരക്ഷിതമായും ആക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയിൽ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Vimadá (traditional for RV 10.24 in the Vimadá sequence) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified here)

Sukta 25

Sukta 10.25

ഈ സൂക്തം സോമനെ (അന്ധസ്) സ്തുതിക്കുന്നു—ആരാധകനിൽ മംഗളത്വം ശ്വസിപ്പിക്കുന്ന പ്രചോദകനായി; മനസ്സിന്റെ വ്യക്തത (മനസ്), കഴിവ്/ദക്ഷത (ദക്ഷ), ശരിയായ ഇച്ഛാശക്തിയുള്ള ഉദ്ദേശം (ക്രതു) എന്നിവ ഉണർത്തുന്നവനായി. സോമത്തിന്റെ ഉന്മാദകരമായ ‘മദ’ ചിന്തയെ വിശാലമാക്കി, ദർശകനെയും ദാനിയെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; അശക്തതയെ (‘കുരുടനും മുടന്തനും’) അതിജീവിച്ച് വർധനയിലേക്കും പ്രാപ്തിയിലേക്കും നയിക്കുന്നു.

11 mantras | Rishi: Vimadá (traditional for RV 10.25) | Devata: Soma (explicit in 10.25.2-3; here andhasa and made link to Soma; deity-focus likely Soma)

Chandas: Triṣṭubh (probable; unverified)

Sukta 26

Sukta 10.26

ഈ സൂക്തം വഴികളുടെയും യാത്രകളുടെയും ദിവ്യ മാർഗ്ഗദർശകനായ പൂഷനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ജീവശക്തിയുടെ രഥത്തെ സുരക്ഷിതവും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ പാതയിൽ നയിക്കാനും ഉപാസകന്റെ വിളി കേൾക്കാനും അവനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. സംക്ഷിപ്തമായ മന്ത്രങ്ങളിൽ ഇത് പുറംയാത്രയെ ഉള്ളിലെ ശരിദിശയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു: ക്രമബദ്ധമായ പ്രചോദനങ്ങൾ, നന്നായി യോജിപ്പിച്ച ശക്തികൾ, ദർശകനും യജമാനനും വേണ്ടി തടസ്സങ്ങൾ നീക്കൽ.

9 mantras | Rishi: Not determined from provided excerpt (Anukramaṇī needed for RV 10.26) | Devata: Pūṣan (with ‘dasrā’ as attendant powers/possibly Aśvins)

Chandas: Gāyatrī (3×8 syllables typical for such compact verse; approximate)

Sukta 27

Sukta 10.27

ഇന്ദ്രന്റെ ക്രമീകരണശക്തിയില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്ന അധികാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മൂർച്ചയുള്ള നൈതിക–മനശ്ശാസ്ത്ര വിമർശനമാണ് ഈ സൂക്തം. ശക്തിയിലോ യാഗപാനത്തിലോ പങ്കുചേർന്നിട്ടും ‘അനിന്ദ്രാഃ’ ആയി തുടരുന്നവർ ഹിംസയിലേക്കും മൂല്യങ്ങളുടെ മറിച്ചിടലിലേക്കും സ്വയം-നാശകരമായ തിരിച്ചടിയിലേക്കും വീഴുന്നു. ‘വീണിട്ടും ജാഗരൂകൻ’, ‘തല തലക്കെതിരായി നിർത്തൽ’ തുടങ്ങിയ മറിച്ചിടലിന്റെ ഗ്നോമിക ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ഇത് വികൃതമായ നിലയെ നിർണയിക്കുന്നു. കൂടാതെ, അന്വേഷകൻ ഉള്ളിലെ ‘ജീവശക്തി’യും സ്വർ (സൂര്യലോകം) ദർശനവും മറച്ചുവെക്കാതെ, ധർമ്മസമ്മതമായ പൂർണ്ണതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടത്തിലേക്ക് അവയെ കൊണ്ടുവരണമെന്ന് ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

24 mantras | Devata: Indra (by contrast: anindrān; the needed power to avoid violent distortion)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 28

Sukta 10.28

ഈ സൂക്തം പ്രധാനമായും ഇന്ദ്രന്റെ സ്വയംപ്രഖ്യാപനമായി ഉയരുന്നു: അവൻ മഹാബലത്തോടെ ജനിച്ചവൻ, ഓരോ പ്രവർത്തിയിലും വീരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ; വൃത്രനെ വധിച്ച്, ഉദാരനായ യജമാനനുവേണ്ടി തടഞ്ഞുവെച്ചിരുന്ന സമ്പത്ത് മോചിപ്പിച്ചവനായി പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. ഈ വീരധാരയ്‌ക്കൊപ്പം, സൂക്തത്തിൽ ഒരു യാഗ–സാമൂഹിക സൂചനയും ഉണ്ട്—വരുന്ന വെല്ലുവിളിക്കാരൻ/അതിഥിയെ അന്നവും സോമവും നൽകി സ്വീകരിച്ച്, തൃപ്തനാക്കി വീട്ടിലേക്കയയ്ക്കുക—ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തി ക്രമം, സമൃദ്ധി, നീതിയുള്ള വിതരണം എന്നിവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതായാണ് ഇതിലൂടെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.

12 mantras

Sukta 29

Sukta 10.29

ഈ സൂക്തം എപ്പോഴും ഫലപ്രദമായ കൂട്ടാളിയായ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു. “ശുദ്ധ” സ്തോമം (സ്തുതി) അവനെ ഉണർത്തുന്നു; അനേകം രാത്രികളും ദിവസങ്ങളും കടന്നാലും അവൻ മനുഷ്യസമൂഹങ്ങൾക്കായി ഹോതൃനെപ്പോലെ പ്രവർത്തിച്ച്, അന്ധകാരത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് പ്രകാശത്തെ വിളിച്ചുവരുത്തുന്നു. ഇവിടെ പരസ്പരതയും ഊന്നിപ്പറയുന്നു: പ്രചോദിതമായ വാക്കും അർപ്പണങ്ങളും പരസ്പരം പോഷിപ്പിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രന്റെ സ്വശക്തി വ്യാപിച്ച് യുദ്ധങ്ങളെ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു. സംഘർഷത്തിന്റെ നടുവിൽ അവൻ രഥംപോലെ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോഴും, ഭദ്രാ സുമതി (ശുഭമായ ശരിയായ മനോഭാവം) അവനെ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു. ആകെ, ഈ സൂക്തം പോരാട്ടത്തിനിടയിൽ ഉപാസകനു ഇന്ദ്രന്റെ സഹവാസം, വിജയം, ആന്തരിക വ്യക്തത എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Indra (dual address implied by vām; companion devatā not recoverable from isolated verse)

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)

Sukta 30

Sukta 10.30

ഈ സൂക്തം ആപഃ (ജലങ്ങളെ) ജീവന്തവും ദൈവികവുമായ ശക്തികളായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവ യജ്ഞത്തിലേക്കും മനുഷ്യജീവിതത്തിലേക്കും മാധുര്യം, ശുദ്ധീകരണം, മംഗളകരമായ അധിഷ്ഠാനം എന്നിവ കൊണ്ടുവരുന്നു. ജലങ്ങളുടെ ഉപകാരിതയെ മിത്ര–വരുണരുടെ മഹത്തായ ‘ധാസി’ (പോഷക/ധാരക പിന്തുണ) യുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, അവസാനം ഒരു ആചാരദൃശ്യം വരയ്ക്കുന്നു: ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി സോമം പിഴിയുമ്പോൾ ജലങ്ങൾ ബർഹിസിൽ ‘ആസനം എടുക്കുന്നു’.

15 mantras | Devata: Āpaḥ (Waters); with Mitra-Varuṇa invoked as upholders of great dhāsi (support)

Sukta 31

Sukta 10.31

ഈ സൂക്തം വിശ്വേ ദേവാഃ (എല്ലാ ദേവന്മാർ) എന്ന സമുച്ചയദൈവശക്തിയെ ഒരൊറ്റ, വേഗത്തിൽ സഹായിക്കുന്ന കൂട്ടമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ഗായകന്റെ സ്തുതി അവരിലേക്കെത്തുകയും, ആരാധകനെ ദുരിതത്തിലൂടെയും വളഞ്ഞ വഴികളിലൂടെയും കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർന്ന് സൂക്തം ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ പ്രതീകങ്ങളിലേക്കു അകത്തോട്ടു തിരിയുന്നു—പശു പുരാതനവും വ്യാപകവുമായ പ്രകാശം/ജ്ഞാനം ആയി, “അസുരന്റെ ഗർഭം” ഏകീകൃതമായ ഒരു ഉറവിടമായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം, ഋത (സത്യ-ക്രമം) അതിന്റെ ക്ഷയമില്ലാത്ത വർധനയും ഉറപ്പിക്കുന്ന പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലേക്കാണ് ഇത് എത്തുന്നത്.

11 mantras | Rishi: Unknown/uncertain for RV 10.31.1 from provided data alone. | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) / collective divine powers.

Chandas: Triṣṭubh (probable).

Sukta 32

Sukta 10.32

ഋഗ്വേദം 10.32 അവസാന മണ്ഡലത്തിലെ ഇന്ദ്രസ്തുതി ആകുന്നു: ദാനശീലനായ മഘവാനെ സോമപീഡനത്തിലെ യജ്ഞാസനത്തിൽ ഇരിക്കുവാൻ ക്ഷണിച്ച്, പീഡിതരസത്തിലേക്ക് ഉണർന്നു, “ഇരണ്ടും”—അർപ്പണത്തിന്റെ അംഗീകാരവും അതിൽ നിന്നുയരുന്ന സമൃദ്ധിയും—നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദേവനെ തേടുന്ന പാത, സംരക്ഷണശക്തികൾ, തേൻപോലെയുള്ള സമൃദ്ധി എന്നീ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ നീങ്ങി, ശുഭകരമായ യജ്ഞകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുമെന്ന പ്രതിജ്ഞയിലും, സോമത്തെ “ഹൃദയത്തിൽ” അന്തർഗതമായി ധരിക്കുമെന്നതിലും സമാപിക്കുന്നു; ബാഹ്യയാഗത്തെ അന്തർഭക്തിയുമായി ഒന്നിപ്പിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Unknown/varied traditions for RV 10.32; commonly treated as Indra hymn with late book attributions uncertain | Devata: Indra

Chandas: Jagatī (likely; 12-syllable tendency in 10.32; requires full metrical verification)

Sukta 33

Sukta 10.33

ഈ സൂക്തം ‘അകത്ത്’ വഹിക്കപ്പെടുന്ന അന്തർഗൈഡായ പൂഷനെ മാർഗ്ഗദർശകനായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു; വിശ്വേദേവാഃ അപകടത്തെയും വൈരശക്തികളെയും എതിർത്തു കൂട്ടായ സംരക്ഷകരായി നിലകൊള്ളുന്നു. യാത്ര–സംരക്ഷണ ഭാവം നൈതിക ഉപദേശവുമായി ഇതിൽ ലയിക്കുന്നു: ദേവന്മാരുടെ വ്രതം (ഋതം/കോസ്മിക നിയമം) ലംഘിക്കരുത്; യഥാർത്ഥ വിപുലീകരണം ശരിയായ യോജനത്തിലൂടെ—ദൈവിക ക്രമത്തോടുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ ഏകീകരണത്തിലൂടെ—ലഭിക്കുന്നു.

9 mantras | Devata: Pūṣan (inner guide) with Viśve Devāḥ as protectors

Sukta 34

Sukta 10.34

ഋഗ്വേദം 10.34ലെ പ്രസിദ്ധമായ “ചൂതാട്ട സൂക്തം” ഒന്നാംപുരുഷ വിലാപമാണ്; പാശങ്ങളെ മനസ്സിനെ മത്താക്കുകയും മോഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന, ഭീതിജനകമായ ശക്തിയായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു—അവ വീടും സമ്പത്തും കീർത്തിയും നശിപ്പിക്കുന്നു. ജീവന്തമായ സമ്മതോക്തിയും സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യചിത്രണവും വഴി ഈ സൂക്തം ഉപദേശാത്മക മുന്നറിയിപ്പായി മാറുന്നു: ലഹരിവ്യസനത്തിന്റെ നാശകരതയെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, സംയമം, പുനഃസന്ധാനം/സമാധാനം, ക്രമബദ്ധമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരൽ എന്നിവയ്ക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

14 mantras | Rishi: Kavasha Ailūṣa (traditional attribution for RV 10.34, the ‘Gambling Hymn’) | Devata: Akṣāḥ (Dice) / implicitly the destructive power of addiction; didactic hymn

Chandas: Triṣṭubh (dominant in RV 10.34; this verse fits triṣṭubh cadence though requires syllable check)

Sukta 35

Sukta 10.35

ഈ സൂക്തം പ്രഭാതത്തിൽ ഉണരുന്ന പരിശുദ്ധ അഗ്നികളെ—ബഹുരൂപങ്ങളായ അഗ്നിയെ—വന്ദിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രസദൃശമായ ശക്തിയോടെ അവ പ്രകാശവും ഋതം (ക്രമം/ധർമ്മം)യും ദിനത്തിലേക്കുള്ള സുരക്ഷിത ഗമനവും നൽകുന്നു. തുടർന്ന് ഉഷസ്, ദ്യാവാപൃഥിവീ, അപഃ (ജലങ്ങൾ) എന്നീ വിശ്വാധാരങ്ങളെ കൂടി ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, ‘ഋതത്തിന്റെ വാക്ക്’ ആരാധകനിൽ നിറയട്ടെ; ദേവരുടെ കാവലിൽ നിർഭയതയും സമൃദ്ധിയും ഉദിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

14 mantras | Rishi: Unknown/varied attributions in tradition for RV 10.35; commonly associated with dawn/fire imagery (check specific Anukramaṇī for exact seer) | Devata: Agni (plural Agnayaḥ) with Indra-force; Ushas; Dyāvāpṛthivī; Apas (a composite invocation)

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn opening in a common triṣṭubh cadence)

Sukta 36

Sukta 10.36

ഈ സൂക്തം വിശ്വദേവാഃ എന്ന വിപുലമായ ആഹ്വാനമാണ്; ഉഷസ്സും രാത്രിയും, ദ്യാവാപൃഥിവീ, ആദിത്യർ, ഇന്ദ്രൻ, മരുത്ഗണം, അപഃ (ജലങ്ങൾ) മുതലായ അനേകം ബ്രഹ്മാണ്ഡശക്തികളെ ഒരൊറ്റ സംരക്ഷണ-ഋത (സത്യക്രമ) മണ്ഡലത്തിൽ ഏകീകരിക്കുന്നു. എണ്ണിപ്പറയുന്ന സ്തുതിയും അപേക്ഷയും വഴി യജ്ഞത്തിനും പ്രാണശക്തിക്കും ജീവിതയാത്രയിൽ സുരക്ഷിതമായി കടന്നുപോകുന്നതിനും ദൈവിക ‘സഹായം’ (അവഃ) അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം ദിക്കുകളെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്ര അപേക്ഷയായി സവിതാവിനോട് ‘സർവതാതി’ (സമ്പൂർണത/സർവാംഗക്ഷേമം) പ്രേരിപ്പിക്കാനും ദീർഘായുസ്സ് നൽകാനും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

14 mantras | Devata: Viśvedevāḥ (enumerative invocation of many deities/powers)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification due to long enumerations)

Sukta 37

Sukta 10.37

ഈ സൂക്തം മിത്ര–വരുണന്മാരുടെ ദൂരദർശിയായ “കണ്ണ്” ആയ സൂര്യനെ വന്ദിക്കുന്നു. ഋതം (സത്യക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന അവന്റെ ഉദയം ലോകങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുകയും അളക്കുകയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടി, ക്ഷേമം, വൈരാഗ്യം/ശത്രുതയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; കൂടാതെ വാക്കിലൂടെയോ മനസ്സിലൂടെയോ സംഭവിച്ച പിഴവുകൾ നീങ്ങി, അവ ഉപാസകനിൽ നിന്ന് അകലെക്കു തിരിഞ്ഞുപോകട്ടെ എന്ന പ്രായശ്ചിത്തഭാവവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

9 mantras | Rishi: Unknown/uncertain | Devata: Sūrya (as eye of Mitra–Varuṇa)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 38

Sukta 10.38

ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി യുദ്ധത്തിന്റെ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഇന്ദ്രൻ ഗർജിച്ച് മുന്നേറി, വിജയം ഉറപ്പാക്കി, മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങുന്ന ആക്രമണങ്ങളുടെ നടുവിൽ “പശുക്കൾ/കിരണങ്ങൾ” നേടണമെന്നുള്ള യുദ്ധാവാഹനമാണ്. യജമാനന്മാർക്കെതിരേ കുതന്ത്രം ചെയ്യുന്ന ദാസനായാലും ആര്യനായാലും ഏതു വൈരിയെയും ഇന്ദ്രൻ നിർവീര്യമാക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; അവസാനം മഹാബലവാനായ വൃഷഭൻ മത്സരബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു സ്വയം അഴിച്ചുവിട്ട് വേഗത്തിൽ സഹായത്തിന്നായി വരണമെന്നു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Purūṣṭuta (traditional attribution for RV 10.38; verify per anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 39

Sukta 10.39

ഈ സൂക്തം രാത്രിയിലും പ്രഭാതത്തിലും എത്തുവാൻ, വേഗവും സർവ്വഗാമിത്വവും ഉള്ള അശ്വിന്മാരുടെ രഥത്തെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യജമാനന്റെ വിളിക്ക് അവർ പിതാവിനെ പേരുപറഞ്ഞ് വിളിക്കുന്നതുപോലെ അത്യന്തം ആത്മീയമായി പ്രതികരിക്കുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. അവരുടെ പ്രത്യേക രക്ഷ‑പുനഃസ്ഥാപന പ്രവർത്തികളെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു—യൗവനം പുതുക്കുക, ഭക്തരെ അപകടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുക, ചലനശേഷിയും സമ്പൂർണതയും തിരിച്ചുനൽകുക—അതോടൊപ്പം ഈ ഗാനം തന്നെയെ സൂക്ഷ്മമായി നിർമ്മിച്ച, അവരെ ആനന്ദിപ്പിച്ച് സമീപത്തേക്ക് ആകർഷിക്കുന്ന ഒരു അർപ്പണമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

14 mantras | Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Jagati (probable for many Aśvin hymns; exact metrical confirmation needed)

Sukta 40

Sukta 10.40

ഈ സ്തുതി പ്രഭാതത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദിവ്യവൈദ്യന്മാരായ അശ്വിനൗകളോടുള്ള അടിയന്തരവും സ്നേഹപൂർവവുമായ ആഹ്വാനമാണ്—അവർ എവിടെയാണെന്നും ഇന്ന് അവരെ ആരാണ് സ്വീകരിക്കുന്നതെന്നും ചോദിക്കുന്നു. അവരുടെ അതിവേഗ രഥത്തെയും, കുലംകുലമായി പടരുന്ന ഉപകാരത്തെയും, പ്രസിദ്ധമായ രക്ഷാപ്രവൃത്തികളെയും പുകഴ്ത്തുന്നു—ദുർബലർക്കു ആശ്വാസം, അസഹായർക്കു സംരക്ഷണം, തടഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ‘അടച്ചിടങ്ങൾ’ തുറന്ന് സമൃദ്ധിയും ചികിത്സയും ഒഴുകാൻ വഴിയൊരുക്കൽ. കവിയുടെ ലക്ഷ്യം ശരിയായ സമയത്ത് (പ്രഭാതത്തിൽ) യജമാനന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് ആ ദ്വിദേവന്മാരെ ആകർഷിച്ച്, ശാന്തി, ക്ഷേമം, ജീവിതത്തിലെ മാറ്റഘട്ടങ്ങൾ വിജയകരമായി കടന്നുപോകാനുള്ള സുഗമഗതി എന്നിവ നേടുന്നതാണ്.

14 mantras | Devata: Aśvinau

Sukta 41

Sukta 10.41

ഈ ചെറു സൂക്തം പ്രഭാതകാലത്തെ ദൈവിക ഗതിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു: തന്റെ പ്രതീകാത്മക രഥത്തോടുകൂടി ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തമായ വരവും, രാവിലെ നടക്കുന്ന സോമപീഡനങ്ങളിലേക്കുള്ള അശ്വിന്മാരുടെ അതിവേഗ സമീപനവും. പ്രഭാതത്തെ ഇത് യാഗത്തിന്റെ അതിര്കാലമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു—പ്രചോദിത വാക്ക്, ക്രമബദ്ധ യജ്ഞം, ദേവന്മാരുടെ വരവ് എന്നിവ ഒരുമിച്ച് സംഗമിക്കുന്ന വേളയായി. ദേവതകൾ ഉണർന്ന് യാഗത്തെയും അതിന്റെ ഗായകരെയും ഉണർത്തി ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Uṣas (Dawn) (with chariot imagery possibly linked to a divine vehicle; devata explicitly uṣasaḥ in the verse)

Sukta 42

Sukta 10.42

ഈ സൂക്തം സോമം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഉത്സാഹജനകമായ ആഹ്വാനമാണ്. നിർണായകമായ എറുപ്പുപോലെ മികച്ച ലാഭം നേടിത്തരുന്ന ശക്തിയുള്ള സ്തോമം (സ്തുതി) “മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുക” എന്ന് ഗായകരെ ഇത് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ശത്രുക്കളെ ദൂരെയാക്കി ഓടിക്കട്ടെ, പശുസമ്പത്തും ധാന്യസമൃദ്ധിയും നൽകട്ടെ, കൂടാതെ ശക്തിയുടെ നിധിയായ വാജമായി മാറുന്ന പ്രചോദിത ധീ (പ്രജ്ഞ/പ്രചോദിത ചിന്ത) ദാനമാകട്ടെ എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനത്തെ സംരക്ഷണസൂത്രം സുരക്ഷാവലയത്തെ വിപുലമാക്കി, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് ബൃഹസ്പതി കാക്കട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ മുന്നിലും അകത്തെ മദ്ധ്യത്തിലും സംരക്ഷണം നൽകട്ടെ എന്ന് വിളിക്കുന്നു—സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ആന്തരിക ശക്തികൾക്കും വരിവസ്, അഥവാ സ്വതന്ത്ര ഇടവും തടസ്സമില്ലാത്ത ഗതിയും സൃഷ്ടിക്കാനായി.

10 mantras | Devata: Indra (with Soma as supporting power)

Sukta 43

Sukta 10.43

ഈ സൂക്തം ദാനശീലനും യുദ്ധവിജയം നൽകുന്ന ശക്തിയുമായ ഇന്ദ്രനെ ഏകീകൃതമായി സ്തുതിക്കുന്നു. ദർശകന്റെ പ്രചോദിതചിന്തകൾ പ്രിയനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്ന സ്നേഹസുഹൃത്തുകളെപ്പോലെ അവനെ ആകാംക്ഷയോടെ തേടുന്നു. ഇന്ദ്രൻ ഗോത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിക്കട്ടെ, സമൃദ്ധി (പശുസമ്പത്ത്/ധനം) ദൃശ്യമാക്കട്ടെ, ശക്തമായ സോമാർപ്പണങ്ങളിലൂടെ ആരാധകൻ വൈരത്തെയും ശത്രുതയെയും ജയിക്കാൻ സഹായിക്കട്ടെ എന്ന് ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം സമഗ്ര സംരക്ഷണത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു—ബൃഹസ്പതി എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും കാക്കട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ തന്റെ കൂട്ടുകാർക്കായി പാതയിൽ ‘വിശാല ഇടം’ (വരിവസ്) തുറക്കട്ടെ.

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 44

Sukta 10.44

ഈ സൂക്തം സ്വയംനിയന്ത്രണമുള്ളതും ഋതം (ധർമ്മനിയമം) അനുസരിക്കുന്നതുമായ ശക്തിയായ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. അവൻ സോമാനന്ദത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞെത്തി, മഹത്തായ വൃഷ്ണി (വീരശക്തി) കൊണ്ട് എല്ലാ പ്രതിരോധവും ജയിക്കുന്നു. സ്തുതിയോടൊപ്പം ഉപദേശവും നെയ്തിരിക്കുന്നു: “ആദ്യമായി, ദേവന്മാർ വിളിച്ച” മുൻഗാമികൾ കടക്കാൻ ദുഷ്കരമായ മഹിമ നേടുന്നു; എന്നാൽ അയോഗ്യർ യജ്ഞത്തിന്റെ “തോണി”യിൽ കയറാൻ കഴിയാതെ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു. അവസാന പ്രാർത്ഥന സർവ്വദിക്കുകളിലേക്കുള്ള സംരക്ഷണമായി വ്യാപിക്കുന്നു—പിന്നിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതി കാക്കട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ തന്റെ സഹചാരികൾക്കായി സുരക്ഷിതവും വിശാലവുമായ ഇടം തുറക്കട്ടെ.

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical confirmation)

Sukta 45

Sukta 10.45

ഈ സൂക്തം ജാതവേദസായും വൈശ്വാനരനായും അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന്, മനുഷ്യരിടയിൽ, ജലങ്ങളിൽ എന്നിങ്ങനെ അവന്റെ “ത്രിവിധ ജനനം” പിന്തുടർന്ന്, ശരിയായ ഉദ്ദേശവും നൈപുണ്യവും കൊണ്ട് അവൻ നിരന്തരം ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ ശുദ്ധീകരകനായും മാർഗദർശിയായും, മർത്ത്യരിൽ സ്ഥാപിതമായ അമരസാന്നിധ്യമായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു; അവന്റെ പുകയും പ്രകാശവും സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു. അവസാനം ദ്യാവാപൃഥിവികൾക്ക് ശാന്തമായ ആഹ്വാനവും, വീരശക്തിസമൃദ്ധമായ റയി (പൂർണ്ണത/സമൃദ്ധി) ലഭിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയും ഉണ്ട്.

12 mantras | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Trishtubh (likely)

Sukta 46

Sukta 10.46

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ ആദിമ ഹോതൃയായി സ്തുതിക്കുന്നു. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഒരുപോലെ അവനെ ഹവിസ്സ് വഹിക്കുന്നവനും സമൂഹജീവിതത്തിൽ ഋതം (ശരിയായ ക്രമം) സ്ഥാപിച്ച് നിലനിർത്തുന്നവനും ആയി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ “ജലങ്ങളുടെ മടിയിൽ” ഇരിക്കുന്നവനായി, അതുപോലെ വീടുകളിലും ഗർഭസദൃശമായ ആവരണങ്ങളിലുമൊളിഞ്ഞിരിക്കുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവൻ ജനങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും ധർമ്മത്തിന്റെ “യോകങ്ങൾ” വഴി അവരെ സമൃദ്ധിയിലേക്കും പുതുക്കപ്പെട്ട പിതൃഗൗരവത്തിലേക്കും നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

10 mantras | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 47

Sukta 10.47

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനോട് ‘ചിത്ര’ (ബഹുരൂപവും ദീപ്തവുമായ)യും ‘വൃഷൻ’ (ശക്തിമാനും പ്രബലനും) ആയ ‘രയി’—ഭൗതിക സമൃദ്ധിയും, ജയകരമായ ശക്തി (വാജ)യും, ദീപ്തമായ വർധനയും ഒരുമിച്ച് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ധനം—നൽകണമെന്നുള്ള തുടർച്ചയായ അപേക്ഷയാണ്. വക്താക്കൾ ഇന്ദ്രനോടുള്ള അടുപ്പം ഉറപ്പിക്കുന്നു (“ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വലങ്കൈ പിടിക്കുന്നു”) എന്നും, ഗോവുകളുടെ/കിരണങ്ങളുടെ രക്ഷകനായി അവനെ പുകഴ്ത്തി, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും അനുഗ്രഹിക്കുന്ന മഹത്തായ, അതുല്യമായ വാസസ്ഥലവും ഉറച്ച അടിത്തറയും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)

Sukta 48

Sukta 10.48

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ ആദ്യപുരുഷ സ്വയംപ്രഖ്യാപനമാണ്: സമ്പത്ത്, വിജയം, യജമാനന് ‘ഭോജന’ (bhójana) എന്ന അനുഭവ-വിഹിതം നീതിയായി വിതരണം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം എന്നിവയിൽ തന്റെ ആദിമാധിപത്യം അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. തന്റെ വിരുദ്ധമായി ബലം ആയുധമാക്കാൻ ശ്രമിച്ച എതിരാളികളെ താൻ എങ്ങനെ കീഴടക്കിയെന്നത് ഇന്ദ്രൻ വിവരിക്കുകയും, ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രിയർ എന്നീ ദൈവവർഗങ്ങളിൽ തന്റെ അപ്രാപ്യമായ സ്ഥാനത്തെ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സൂക്തം ഒരു സ്തുതിഗാനമായി ഇന്ദ്രന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ വിശ്വാസവും, അർപ്പണത്തിന്റെയും ശരിയായ വാക്കിന്റെയും ഫലപ്രാപ്തിയിൽ ആത്മവിശ്വാസവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

11 mantras | Devata: Indra (self-proclamation)

Sukta 49

Sukta 10.49

ഋഗ്വേദം 10.49 ഒരു ഇന്ദ്ര-ആത്മസ്തുതി ആകുന്നു: ഇന്ദ്രൻ ആദ്യപുരുഷത്തിൽ സംസാരിച്ച്, വിജയം, വിപുലീകരണം, യജ്ഞത്തിന്റെ യഥാവിധ ക്രമീകരണം എന്നിവയുടെ പിന്നിലെ തന്റെ പരമാധികാര പ്രവർത്തകത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഈ സൂക്തത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ സ്തുതിഗായകനു പുരാതന സമ്പത്ത് നൽകുന്നവൻ, യജമാനനെ ഉണർത്തുന്നവൻ, വൃത്രസദൃശമായ തടസ്സശക്തികളെ നിർണായകമായി തകർക്കുന്നവൻ എന്നിങ്ങനെ പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നു; അവസാനം അവൻ അപ്രതിരോധ്യമായ പ്രേരണ (ച്യൗത്ന) മുഖേന ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും വ്യാപിക്കുന്നവനായി സമാപിക്കുന്നു.

11 mantras | Rishi: Indra (self-proclaiming voice), hymn 10.49 is a prominent Indra-ātmastuti | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Sukta 50

Sukta 10.50

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രസ്തുതിയാണ്; ഇന്ദ്രനെ വിശ്വാനര/വിശ്വഭൂ എന്ന—സർവ്വവ്യാപിയും ലോകധാരകനുമായ ശക്തിയായി—പ്രശംസിക്കുന്നു. സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനും ബ്രഹ്മൻ (പവിത്രവാക്ക്) മൂലം മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നവനുമായാണ് അവനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. എല്ലാ അമർത്തലുകളിലും മനുഷ്യസമരങ്ങളിലുമെല്ലാം മുൻനിര ശക്തിയായി ഇന്ദ്രനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അവന്റെ കീർത്തിയും വീരശക്തിയും ഇരുലോകങ്ങളും സേവിക്കുന്നു. അവസാനം, ബ്രഹ്മൻ “സൃഷ്ടിച്ച്” ഇന്ദ്രന്റെ കൃപയ്ക്കും ദാനങ്ങൾക്കും വഴി തുറക്കുന്ന പ്രചോദിത കവികളുടെ പങ്ക് ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

7 mantras | Rishi: Unknown/varied in late indices for RV 10.50; commonly an Indra-stuti seer in Anukramaṇī (needs recension-specific confirmation) | Devata: Indra (with epithet Viśvānara/Viśvabhū)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 51

Sukta 10.51

ഈ സൂക്തം അഗ്നി ജാതവേദസിനെ സൃഷ്ടികാലത്തെ അഗ്നിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു: അവൻ ആദിജലങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് അനേകരൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു, എല്ലാ ജന്മങ്ങളെയും അറിയുകയും വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാകുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് യാഗത്തിന്റെ വർത്തമാനത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു: മനുഷ്യൻ കൊളുത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ അവൻ ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിക്കണമെന്നു അഗ്നിയെ ക്ഷണിച്ച്, “ദേവന്മാരിലേക്കു നയിക്കുന്ന പാതകൾ” തുറക്കാനും ഹവിസ്സുകൾ വഹിക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു; അങ്ങനെ മുഴുവൻ യജ്ഞവും അവനിൽ പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിതമാകുന്നു.

9 mantras | Devata: Agni Jātavedas (cosmogonic fire-consciousness)

Sukta 52

Sukta 10.52

ഈ ചെറുസൂക്തം ആത്മപരിശോധനാത്മകമായ ഹോത്ര-ദീക്ഷാ കഥനമാണ്. ഇവിടെ അഗ്നി (പുരോഹിതസ്വരമായി) വിശ്വേദേവന്മാരോട് ശരിയായ യജ്ഞപഥം, തനിക്കുള്ള യഥോചിത പങ്ക്, ഹവിസ്സ് ശരിയായി എങ്ങനെ അർപ്പിക്കണം എന്നിവ ഉപദേശിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദേവന്മാർ അവനെ ഹവ്യവാഹനായി—പ്രതിബന്ധങ്ങൾ തരണം ചെയ്ത് ക്രമബദ്ധമായ അളവുകളാൽ യജ്ഞത്തെ ശരിയായി രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നവനായി—സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ വിതറിയ ബർഹിസ്സിന്മേൽ അവനെ ഹോത്രനായി ആസനസ്ഥനാക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Agni/Hotṛ persona (self-reflective hymn on becoming Hotṛ) | Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods), with Agni as ritual agent implied

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 53

Sukta 10.53

ഈ സൂക്തം യജമാനന്മാർ യഥാർത്ഥ ഹോതൃനെ അന്വേഷിക്കുന്നതിനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു—യജ്ഞത്തിന്റെ അന്തർജ്ഞാതാവായ അഗ്നി, “നമ്മളേക്കാൾ പഴയവൻ”, ഉള്ളിൽ ഇരുന്ന് ആരാധകനിൽ ദൈവസാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ. നൂൽ, നെയ്ത്ത്, പ്രകാശപഥങ്ങൾ തുടങ്ങിയ യാഗചിത്രങ്ങളെ ചിന്തയുടെയും വാക്കിന്റെയും അന്തർശാസനവുമായി ചേർത്തു നെയ്ത്, അവസാനം സൃഷ്ടിപരമായ ഗർഭധാരണത്തിന്റെ ദർശനത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു: യജ്ഞശക്തിയെ സ്ത്രീശക്തികളുടെ ഗർഭത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ശരിയായ നിർമ്മിതി (കാരം) മുഖേന വിജയം നേടുന്നു.

11 mantras | Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni) | Devata: Agni (the sought knower of yajña)

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 54

Sukta 10.54

ഈ ചുരുക്കമായ ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ ദേവന്റെ പ്രസിദ്ധമായ മഹാശക്തി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു: ഭീതനായ ദ്യാവാപൃഥിവി തന്നേ അവനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവൻ ദേവന്മാരെ സംരക്ഷിച്ച്, തന്റെ ഓജസ് (ബലം) മാത്രംകൊണ്ട് ദാസശക്തികളെ കീഴടക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇന്ദ്രന്റെ ആഴമുള്ള, “ആസുര” (സാർവഭൗമ) നാമങ്ങളിലേക്കുള്ള സൂചനയും ഉണ്ട്; അവനെ അന്തർപ്രകാശത്തിന്റെ തത്ത്വമായി—“പ്രകാശത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥാപിതമായ പ്രകാശം” എന്ന നിലയിൽ—ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സമൃദ്ധിയും സന്താനവും വർധിപ്പിക്കാൻ ശക്തി പകരുന്ന പ്രബലമായ ബ്രഹ്മൻ (പവിത്ര രൂപവാക്യം) കവി അർപ്പിക്കുന്നു.

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 55

Sukta 10.55

ഇന്ദ്രൻ (മഘവൻ)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ സൂക്തം, സോമബലത്തോടെ ശക്തനായ വീരയോദ്ധാവിനെ പുകഴ്ത്തുന്നതും, മറഞ്ഞ നാമങ്ങൾ, കാലം, മറിച്ചിടലുകൾ (ചാരനിറമുള്ള വൃദ്ധൻ യൗവനം “വിഴുങ്ങുന്നു” എന്നപോലെ) എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാഡോക്സുകളാൽ നിറഞ്ഞ രഹസ്യചിന്തനങ്ങളും ചേർത്തിണക്കുന്നതുമാണ്. ദ്യാവാപൃഥിവിയെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ കോസ്മിക പിന്തുണയും, ദുർബലരെ സംരക്ഷിക്കുന്ന അവന്റെ കാവലും ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; അവസാനം അവന്റെ യുദ്ധോത്സാഹം ദസ്യുക്കളെ പുറത്താക്കുകയും ഋതത്തെ പുനഃസ്ഥാപിച്ച് ക്രമം തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യുന്നു. ആകെക്കുറിച്ച് ഇത് ഒരു സ്തോത്രവും, സാധാരണ പ്രതീക്ഷകളെ മറിച്ചിടുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ ഗൂഢശക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ധ്യാനവും ആകുന്നു.

8 mantras | Devata: Indra (Maghavan)

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 56

Sukta 10.56

ഈ സൂക്തം അന്വേഷകനെ ഉയർന്ന സംഗമസ്ഥാനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന “മൂന്നാം പ്രകാശം” എന്ന മാർഗ്ഗദർശനത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു; അവിടെ ദേഹധാരി ജീവി ദീപ്തനായി ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയനാകുന്നു. കൂടാതെ, പിതൃശക്തികളും ദൈവശക്തികളും ചിതറിപ്പോയ ശക്തികളെ വീണ്ടും ദേഹത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്നതും, കഠിനമായ കടപ്പാടുകൾ സുരക്ഷിതമായി കടത്തിവിടുന്നതും, സന്തതിയെ താഴ്ന്നതിലും ഉയർന്നതുമായ ലോകങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതുമാണ് ഇത് ആലോചിക്കുന്നത്.

7 mantras | Devata: A luminous guiding power (likely Savitṛ/Puṣan-type ‘leader by light’, or a collective divine principle); precise devatā not determinable from excerpt alone

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 57

Sukta 10.57

ഈ ചെറുസൂക്തം സോമയാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർക്കായി സംരക്ഷണവും പുനഃസ്ഥാപനവും അപേക്ഷിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ്. യജമാനർ ശരിമാർഗത്തിൽ നിന്ന് വഴിതെറ്റാതിരിക്കാനും വൈരശക്തികൾ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാതിരിക്കാനും ഇന്ദ്രനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അത് അന്തർമുഖമായി തിരിഞ്ഞ് മനസ് (മനസ്) മടങ്ങിവന്ന് സ്ഥിരപ്പെടണമെന്നു വിളിക്കുന്നു; ശരിയായ ഇച്ഛാശക്തി (ക്രതു), വിവേകം (ദക്ഷ), ജീവൻ, കൂടാതെ അന്തർജ്യോതിയായി സൂര്യന്റെ സ്ഥിരദർശനം നിലനില്ക്കണമെന്നുമാണ് പ്രാർത്ഥനം. അവസാനം സോമത്തിന്റെ വ്രതങ്ങളോടു (ശരിയായ പ്രവർത്തനക്രമങ്ങളോടു) ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കി, പുനഃസ്ഥാപിതമായ മനസ്സിനെ ശരീരത്തിൽ ധരിച്ചു, ഫലപ്രദമായ സൃഷ്ടിജീവശക്തി (പ്രജാ) നേടുന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

6 mantras | Devata: Indra (with Soma-sacrificer context)

Sukta 58

Sukta 10.58

ഈ സൂക്തം അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന മനസ്സിനെ (മനസ്) വീണ്ടും വിളിച്ചു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ശരീരത്തിലും ‘ജീവന്റെ ഭവനം’ (ക്ഷയ) എന്നിടത്തിലും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്ന ചികിത്സാത്മക ആഹ്വാനമാണ്. ചിത്രീകരണത്തിൽ യമനിലേക്കുള്ള—മരണത്തോട്ടുള്ള വലിച്ചിഴച്ചുപോകൽ—ദിശയിലേക്ക് മനസ് വഴുതുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ച് അതിനെ തിരികെ തിരിക്കുന്നു. പുനരാവർത്തനഭാവമുള്ള മന്ത്രങ്ങൾ മനസ് പോയിരിക്കാവുന്ന പല ഇടങ്ങളും (മരണം, ജലങ്ങൾ, സസ്യങ്ങൾ, ഭൂതവും ഭാവിയും) എണ്ണിപ്പറഞ്ഞ്, ഗായകർ ആചാരപരമായി അതിനെ ‘തിരികെ തിരിച്ച്’ തുടർന്നുള്ള ജീവൻ, ഏകോപനം/സുസ്ഥിരത, ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായി ഉറപ്പിക്കുന്നു.

12 mantras | Devata: Manas (to be recalled) with Yama as the deathward attractor in the imagery

Sukta 59

Sukta 10.59

ഈ സൂക്തം ആയുഷ്യ (ജീവൻ-സംരക്ഷക) പ്രാർത്ഥനയാണ്; പ്രാണശക്തി “കൂടുതൽ ദൂരത്തേക്കും, എപ്പോഴും പുതുതായി” തുടരുന്ന നിലയിലേക്കു മുന്നേറണമെന്ന് ഉണർത്തുകയും, ക്ഷയവും ലയവും വരുത്തുന്ന ശക്തിയായ നിരൃതിയെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ദൃഷ്ടി, ശ്വാസം, ജീവന്റെ ആസ്വാദ്യശക്തി എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്നതും, ഉദയസൂര്യനെ ദീർഘകാലം തടസ്സമില്ലാതെ ദർശിക്കാനുള്ള അനുഗ്രഹവും അപേക്ഷിക്കുന്നു—ഇവ പുതുജീവിതവും മംഗളവും സൂചിപ്പിക്കുന്ന അടയാളങ്ങളാണ്. അവസാനത്തെ സംരക്ഷണഭാവത്തിൽ പോഷകശക്തികളെയും (ഇന്ദ്രന്റെ പ്രേരണയെയും) ആഹ്വാനിച്ച്, പീഡ നീക്കി, ആരാധകനോട് ഒരു ഹാനിയും തൊടാതിരിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

10 mantras | Devata: Āyuṣ (life) and the banishment of Nirṛti (dissolution); protective/āyuṣya orientation

Chandas: त्रिष्टुभ् (probable; longer pādas with complex cadence)

Sukta 60

Sukta 10.60

ഈ സൂക്തം സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന, ദീപ്തമായ ശക്തിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിപൂർവ സമീപനത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, വ്യക്തമായി ജീവൻ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതും ചികിത്സാപരവുമായ ഭാവത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു: ശ്വാസവും പ്രാണശക്തിയും തിരിച്ചുവിളിക്കുക, ബന്ധുത്വം വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുക, പീഡിതനോട് “പുറത്തുവരിക” എന്ന് ആഹ്വാനിക്കുക. അവസാനം മനുഷ്യകൈയെ സർവ്വൗഷധം (viśvabheṣaja) ആയി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു—മംഗളസ്പർശമായി ക്ഷേമവും ശാന്തിയും പകരുന്ന സ്പർശം.

12 mantras | Devata: Unspecified in provided excerpt (likely a deity characterized by radiant appearance; requires full sukta context for secure assignment)

Chandas: Gayatri (probable: short 3-pāda structure typical of gāyatrī-stanza)

Sukta 61

Sukta 10.61

ഋഗ്വേദം 10.61 ഒരു ഉത്തരകാല ത്രിഷ്ടുഭ് സൂക്തമാണ്. ഇതിൽ മന്ത്രശക്തി (ബ്രഹ്മൻ) അകത്തെ “യുദ്ധ”ത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉഗ്രമായ, രുദ്രസദൃശമായ ശക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു; പ്രചോദിത വാക്കും ശരിയായ ഇച്ഛാശക്തിയും വൈരപരമായ വിഭജനങ്ങളെ തകർത്തു യജ്ഞത്തെ ഏകതയിൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുന്നു. അങ്ഗിരസ്/ബൃഹസ്പതി ശൈലിയിലുള്ള ജയകരമായ വാക്കുശക്തിയുടെ പ്രതീകങ്ങളിലൂടെ ഇത് മുന്നേറുന്നു; ദീപ്തമായ അഗ്നിതത്ത്വത്തെ ഭർഗ/അഗ്നി എന്നു നാമകരണം ചെയ്ത്, ത്രിവിധ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദേവന്മാരെ ഇരുത്തുന്നവനായി പറയുന്നു; അവസാനം വിശ്വേദേവാഃയെ സൗഹാർദ്ദത്തിനും ഏകമതത്തിനും വ്യക്തമായ വിവേചനത്തിനുമായി സഹായിക്കാൻ വിളിക്കുന്നു.

27 mantras | Rishi: Traditionally connected with narrative material around Bṛhaspati/Angiras-complex in late RV; exact rishi attribution varies by Anukramaṇī traditions for 10.61 (often listed under a late seer-family). | Devata: Mixed/Allusive: mantric power (Brahman/Bṛhaspati impulse) with Rudra-force; inner battle motif; no single exclusive devatā in this verse.

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of narrative and battle hymns).

Sukta 62

Sukta 10.62

ഈ സൂക്തം അങ്കിരസരെ യജ്ഞവും ദക്ഷിണയും മുഖേന ഇന്ദ്രന്റെ സൗഹൃദവും ‘അമൃതത്വ’ത്തിലെ ഒരു പങ്കും നേടിയ, ദർശകശക്തികളുടെ സമുച്ചയ വംശപരമ്പരയായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള അവരുടെ അഗ്നിമയ ജനനം, നവഗ്വരും ദശഗ്വരും എന്ന പ്രസിദ്ധ സംഘസാന്നിധ്യം എന്നിവയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യ യജമാനനെ അവർ ‘പിടിച്ചുനിർത്തി’ സംരക്ഷിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു—യജ്ഞപോഷകനായ മനുവിനെ കാക്കുകയും, ദക്ഷിണയെ ഉണർത്തി വേഗപ്പെടുത്തുകയും, ആയുസ്സ് ദീർഘിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത്, സമൂഹം വാജം (സമൃദ്ധി, വിജയം നൽകുന്ന ശക്തി) നേടട്ടെ എന്ന്.

11 mantras | Rishi: Angirasa tradition (hymn addressed to the Angirases as a collective of seer-powers) | Devata: Angirasaḥ (often linked with Indra’s work of finding the cows; here directly invoked)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 63

Sukta 10.63

ഋഗ്വേദം 10.63 ഒരു പിന്നീടുള്ള, വിപുലമായ വിശ്വേദേവന്മാരോടുള്ള ആഹ്വാനമാണ്; വിവസ്വാൻ, മനു, യയാതി, നഹുഷൻ എന്നീ ആദിമവും രാജ-യാഗപരവുമായ മാതൃകാപുരുഷന്മാരുടെ വംശപരമ്പരയിൽ ഇന്നത്തെ ആരാധനയെ ഇത് ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, മിത്ര-വരുൺ, ഭഗൻ, ദ്യാവാപൃഥിവി, മരുത്തുകൾ, ആദിത്യർ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ അനേകം ദേവതകളെ ഈ സൂക്തം ഒന്നിച്ചുകൂട്ടി, സംഘർഷത്തിൽ സംരക്ഷണം, സമ്പാദ്യത്തിൽ വിജയം, യജമാനൻ ഋതവുമായി ഏകോപിതനായി നിലനിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ശരിയായ, പ്രചോദിതമായ സ്തുതിയും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

17 mantras | Rishi: Likely a later mandala 10 family hymn; specific rishi attribution varies by Anukramaṇī for RV 10.63 | Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods) with ancestral-sacrificial framing (Vivasvat, Yayāti, Nahusha)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 64

Sukta 10.64

ഈ സൂക്തം അന്വേഷണമൂലമായ ഒരു ആഹ്വാനത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നു: ദേവന്മാരിൽ ആരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കുന്നത്, ആനന്ദം നൽകുന്നത്, രക്ഷാകരമായ സഹായത്തോടെ ആരാധകന്റെ നേരെ തിരിയുന്നത് എന്ന് കവി ചോദിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് ദിവ്യശക്തികളോടുള്ള ഒരു സമുച്ചയ പ്രാർത്ഥനയായി വ്യാപിക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് ജീവനെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ജലങ്ങളെയും നദികളെയും ലക്ഷ്യമാക്കി—അവസാനം ധർമ്മക്രമവും സംരക്ഷണവും നിലനിർത്തുന്ന പരമാധിപതികളായ ആദിത്യന്മാരെയും അതിതിയെയും സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് സമാപിക്കുന്നു.

17 mantras | Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index) | Devata: Collective gods (open inquiry which deity grants grace and help)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)

Sukta 65

Sukta 10.65

ഈ സൂക്തം വിശ്വേദേവന്മാരെ ലക്ഷ്യമാക്കി നടത്തുന്ന സമഗ്രമായ ആഹ്വാനമാണ്. അനേകം പ്രധാന വൈദിക ശക്തികളെ വ്യക്തമായി പേരെടുത്തു, യജ്ഞവും മനുഷ്യക്ഷേമവും നിലനിർത്താൻ അവർ “ഒരുമനസ്സോടെ” പ്രവർത്തിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഋതം എന്ന കോസ്മിക് ക്രമം, പോഷക മാതാപിതാക്കളായ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ (ആകാശവും ഭൂമിയും), ദേവന്മാരുടെ സംരക്ഷകവും വ്യാപകവുമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും—ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത്, അവസാനം ദീർഘകാല സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) ലഭിക്കണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയിൽ സമാപിക്കുന്നു.

15 mantras | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) / enumerated deities

Sukta 66

Sukta 10.66

ഈ സൂക്തം ‘വിശ്വേ ദേവാഃ’—‘എല്ലാ ദേവന്മാർ’—എന്നവരെ, വിശാലമായി കേൾക്കുന്നവരും യാഗത്തിൽ ദീപ്തമായി പ്രകാശിക്കുന്ന ശക്തികളുമായവരായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവർ യജ്ഞത്തെ സ്ഥാപിക്കുകയും ഉപാസകനെ സ്വസ്തി (ക്ഷേമം)യിൽ മുന്നോട്ടു നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ ഇടയിൽ ഇന്ദ്രൻ പ്രമുഖനായി, ഋതത്തെ നിലനിർത്തുകയും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരായി അവർ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു; വൃത്രസമരത്തിനു ശേഷം ജലങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ച വിജയംപോലുള്ള പുരാവൃത്തങ്ങളാൽ കൂടി അവർ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. സൂക്തത്തിന്റെ അവസാനം വസിഷ്ഠൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും മീതെ നിലകൊള്ളുന്ന അമരന്മാർക്ക് നമസ്കരിച്ചു, വിശാലവും ദൂരവ്യാപകവുമായ സമൃദ്ധിയും സ്ഥിരമായ സംരക്ഷണവും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (continuity of collection; traditional attribution for these adjacent hymns often to Vasiṣṭha—needs external Anukramaṇī confirmation) | Devata: Viśve Devāḥ (Indra as foremost within the collective)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 67

Sukta 10.67

ഈ സ്തോത്രം (ഋഗ്വേദം 10.67) അങ്കിരസ–ബൃഹസ്പതി പ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടാനാകാത്ത ഇന്ദ്രന്റെ ജയശക്തിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. പ്രചോദിതമായ വാക്ക് (ധീ/ഉക്ത) ‘കണ്ടെത്തപ്പെടുകയും’ ‘ജനിപ്പിക്കപ്പെടുകയും’ ചെയ്ത്, തുടർന്ന് സംഭരിച്ച് തടയുന്നവരെ തകർത്തു സമ്പത്ത്, പ്രകാശം, ജീവധാരകളായ പ്രവാഹങ്ങൾ എന്നിവ മോചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. നാലാം അളവ്/ശക്തി ഉച്ചരിക്കുന്ന ദർശകനായി ആയാസ്യനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു; പൗരാണിക ചട്ടക്കൂട് അഹി, അർബുദ എന്നീ തടസ്സങ്ങളെ തകർക്കലും ഏഴ് നദികളെ മോചിപ്പിക്കലും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം സ്തുതിപരവും പ്രവർത്തനപരവും ആകുന്നു—സമൃദ്ധി തുറക്കാനും സമൂഹത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും ഇന്ദ്രനെയും (അനുബന്ധ ബ്രാഹ്മണിക ശക്തിയെയും) ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

12 mantras | Rishi: Ayāsya (named); associated Angirasa/Bṛhaspati myth-cycle in this sukta | Devata: Indra (explicit), with underlying Angirasa/Bṛhaspati current

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Sukta 68

Sukta 10.68

ബൃഹസ്പതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ സൂക്തം പ്രചോദിതമായ വാക്കിന്റെ (ബ്രഹ്മൻ) ഉന്മേഷഭരിതമായ ശക്തിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു; അത് മറവിന്റെ ഗുഹയെ പൊളിച്ച് പ്രകാശത്തിന്റെയും സത്യത്തിന്റെയും ദീപ്തമായ “പശുക്കളെ” മോചിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ഗിരസ/ബൃഹസ്പതി നേടിയ പൗരാണിക വിജയം ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു—രഹസ്യ നാമം കണ്ടെത്തുക, പാറയെ മുട്ടപോലെ പിളർക്കുക, ആരാധകർക്കായി ദീപ്തമായ സമൃദ്ധി പുറത്തുകൊണ്ടുവരിക. അവസാനം കവികൾ പൂർത്തിയായ യാഗകർമ്മം അർപ്പിച്ച്, ജീവസമൃദ്ധിയും ശക്തിയും മനുഷ്യസൗഭാഗ്യവും സ്ഥാപിക്കണമെന്നു ബൃഹസ്പതിയോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

12 mantras | Rishi: Bṛhaspati / Angiras-tradition | Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 69

Sukta 10.69

ഈ സൂക്തം മംഗളകരനും ദീപ്തിമാനുമായ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—അവൻ വധ്ര്യശ്വനെയും അവന്റെ ജനത്തെയും സുമിത്രാ (ശുദ്ധസൗഹൃദം) വഴിയും യാഗത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ ശരിയായ പ്രജ്വലനത്തിലൂടെയും നയിക്കുന്നു. മനുഷ്യശ്രമംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, ദീപ്തന്മാരുടെ ഇടയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ വിപുലശക്തിയെ ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ, പുരാതന വൃത്രഹൻ അഗ്നി വൈരശക്തികൾക്കെതിരെ ആരാധകരുടെ മേൽ കാവലായി നില്ക്കണമെന്ന സംരക്ഷണാഭ്യർത്ഥനയോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

12 mantras | Rishi: Vadhryaśva (as named patron/associated seer in the hymn’s framing) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.69; long pādas typical, but needs metrical verification)

Sukta 70

Sukta 10.70

ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ച്, ഘൃതപ്രഭയായ ഹവിസ്സിനെ ഇളയുടെ ആസനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതോടെ ആരംഭിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ അഗ്നി ശരിയായ ബുദ്ധിയുടെ ശക്തിയായി ഉയർന്ന് ആരാധനയെ മേലോട്ടു വഹിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് ഒരു ദ്വാര-ലിതുര്‍ജിക ദർശനമായി വ്യാപിക്കുന്നു—ഉഷസ്സിനെയും രാത്രിയെയും ആഹ്വാനിച്ച്, യാഗത്തിന്റെ ക്രമബദ്ധമായ ‘ഗർഭ’ത്തിൽ ദേവന്മാരെ ആസീനമാക്കുന്നു—അവസാനത്തിൽ അഗ്നി ആഹ്വായകനായി വരുണൻ, ഇന്ദ്രൻ, മരുതുകൾ, വിശ്വദേവന്മാർ എന്നിവരെ യാഗാസനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന്, ആന്തരികവും ബാഹ്യവും ആയ പരിപൂരണം നൽകുന്ന നിലയിൽ സമാപിക്കുന്നു.

11 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Vādhryaśva (continuation into RV 10.70 opening Agni-invocation) | Devata: Agni (with Ila as associated power of inspired offering)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 71

Sukta 10.71

ഈ സൂക്തം ബൃഹസ്പതിയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ ആദ്യം പ്രേരിതമായി ചലനം പ്രാപിച്ച വാച് (പ്രചോദിത വാക്ക്) എന്നതിന്റെ രഹസ്യത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു; യഥാർത്ഥ “നാമവും” പിഴവില്ലാത്ത അർത്ഥവും ഗുഹയിലെ നിധിപോലെ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. വെറും ശൂന്യധ്വനി മാത്രം കേൾക്കുന്നവരെ, ശരിയായ കൂട്ടാളി/മാർഗ്ഗദർശിയെ ചേർത്തുപിടിച്ച് വാക്കിൽ പങ്കു നേടുന്നവരുമായി വിരുദ്ധപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാനം പവിത്രവാക്കിനെ ഛന്ദസ്സുമായി, യാജകസ്ഥാനങ്ങളുമായി, യജ്ഞത്തെ ശരിയായി അളന്ന് വിഭജിക്കുന്ന ക്രമവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, വാചിനെ ആചാരത്തിന്റെയും അന്തർദൃഷ്ടിയുടെയും സംഘാടകബുദ്ധിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Bṛhaspati (lord of inspired speech and vastness)

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10.71 is a famous Vāc hymn often in Triṣṭubh)

Sukta 72

Sukta 10.72

ഈ സൃഷ്ടിവിഷയക സൂക്തം ദേവന്മാരുടെ “ജന്മങ്ങൾ” (ജന്മ)യും അവരുടെ ക്രമീകരണവും ആലോചിക്കുന്നു; സൃഷ്ടിയെ ക്രമേണ പ്രകടമാകുന്ന ഒരു പ്രത്യക്ഷീകരണമായി അവതരിപ്പിച്ച്, പ്രചോദിതമായ വാക്കിലൂടെയും പിന്നീട് ലഭിക്കുന്ന അന്തർദൃഷ്ടിയിലൂടെയും അതിനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ “കാണാൻ” കഴിയുമെന്ന് പറയുന്നു. ദക്ഷനും അദിതിയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ വൈരുദ്ധ്യപരമായ വംശാവലിയെ ഇത് പിന്തുടരുന്നു; ഒടുവിൽ അദിതിയുടെ ഏഴ് പുത്രന്മാരുടെയും മാർതാണ്ഡന്റെ മടങ്ങിവരവിന്റെയും പ്രതീകത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു—പ്രകടനത്തിനുള്ളിൽ അമരത്വവും മർത്ത്യത്വവും ഒരുമിച്ച് എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു എന്നത് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Bṛhaspati / Angirasa-tradition (hymn as cosmogonic revelation; traditional attribution varies in ancillary lists) | Devata: Devāḥ (the Gods collectively); underlying cosmogonic powers of manifestation

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for reflective/cosmogonic statements)

Sukta 73

Sukta 10.73

ഈ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി ഇന്ദ്രന്റെ ജനനം, വളർച്ച, വിജയശക്തി എന്നിവയെ പുകഴ്ത്തുന്നു. മരുৎവർ കൂട്ടാളികളായും ശക്തിവർധകരായും നിന്ന് അവന്റെ വീര്യം വർധിപ്പിച്ച് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളെ തകർക്കാൻ അവനെ ബലപ്പെടുത്തുന്നു. സൃഷ്ടിമൂലക ദൃശ്യങ്ങളും യുദ്ധവിജയവും മുതൽ അന്തർപ്രകാശത്തിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ട്, ദർശകർ ഇന്ദ്രനോട് അന്ധകാരം നീക്കാനും കണ്ണിൽ ദർശനം നിറയ്ക്കാനും, മറഞ്ഞ നിധിപോലെ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

11 mantras | Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists) | Devata: Indra (with Maruts as auxiliaries)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 74

Sukta 10.74

ഈ സൂക്തം സമുച്ചിത പ്രകാശശക്തികളായ വസുക്കളെ, അന്വേഷകർ സമ്പൂർണ്ണത കൈവരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ദിവ്യസഹായികളായി സ്തുതിക്കുന്നു—തപസ്സായ അന്തർപ്രയത്‌നം, പ്രകാശിത അന്തർദൃഷ്ടി, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും ഏകീകരിക്കുന്ന യജ്ഞകർമ്മം എന്നിവയിലൂടെ. തുടർന്ന് ഇത് ഇന്ദ്രനിലേക്കു തിരിഞ്ഞ്, പ്രകാശത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും സമ്പന്നമായ ‘നിധി’യിലേക്കുള്ള കടത്തിവിടൽ സാധ്യമാക്കുന്ന നിർണായക ശക്തിയായി അവനെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു; അവന്റെ അനേകം ശക്തികളെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നതു സാധിപ്പിക്കാൻ അവനുള്ള കഴിവിനെയും ഉറപ്പിക്കുന്നു.

6 mantras | Devata: Vasus (collective luminous powers); implicitly the divine helpers in attainment

Sukta 75

Sukta 10.75

ഈ സൂക്തം ജലദേവതകളായ ആപസ്സിനെ മഹത്തായി സ്തുതിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് സിന്ധുവിനെ ഏറ്റവും ശക്തിയുള്ളതും അതിവേഗഗാമിയുമായതും ഏറ്റവും ജയശാലിയായതുമായ നദിയായി ഉയർത്തിപ്പറയുന്നു. കവി തന്റെ സ്തോമത്തിൽ ചേരാൻ വിശുദ്ധ നദികളുടെ വിപുലമായ ശൃംഖലയെ പേരെടുത്തു ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. നദികളെ ശക്തിയും പോഷണവും ഋജുഗതിയും വഹിക്കുന്ന ജീവന്ത ശക്തികളായി വരച്ചുകാട്ടി, ഋത-സത്യങ്ങളുടെ പ്രകാശമയ സൂര്യസന്ദർഭമായ ‘വിവസ്വത്തിന്റെ ആസനത്തിൽ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

9 mantras | Devata: Āpas (Waters), with special focus on Sindhu; Vivasvat as luminous seat-context

Sukta 76

Sukta 10.76

ഈ സൂക്തം ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ഉത്തരകാലത്തെ ഒരു സ്തുതിഗീതമാണ്; മരുৎഗണങ്ങളോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനെ ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു. ഇരട്ട ലോകങ്ങളായ റോദസീയും ഇരട്ട ദിനങ്ങളെയും ആഹ്വാനിച്ച്, പ്രകാശവും ശക്തിയും ഭേദിച്ച് മുന്നേറുന്നതിലൂടെ യജമാനനുവേണ്ടി “വിശാല ഇടം” തുറക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സോമപീഡനക്കല്ലുകളും നിപുണരായ ഋത്വിജരുമെന്ന ആചാരശക്തികളുടെ ശക്തിപ്പെട്ട പ്രവർത്തനമാണ് ഹവിയെ ഫലപ്രദമാക്കുന്നതെന്ന് പുകഴ്ത്തി, സ്വർഗീയവും ഭൂമീയവും ആയ ഇരുവിഭാഗങ്ങളിലും ധനവും ബലവും ഒഴുകിവരുന്നതായി വർണ്ണിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Traditionally attributed to a seer of the late tenth maṇḍala (as per Anukramaṇī for RV 10.76); exact rishi not supplied in input | Devata: Indra with the Maruts (Indra-Marut complex); also Rodasī invoked

Chandas: Trishtubh

Sukta 77

Sukta 10.77

ഈ സൂക്തം മരുৎഗണത്തെ ദീപ്തമായ കൊടുങ്കാറ്റുസൈന്യമായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവരുടെ “വർഷങ്ങൾ” മഴയും അനുഗ്രഹങ്ങളും തന്നെയാണ്. നന്നായി നയിക്കപ്പെടുന്ന യാഗങ്ങളെപ്പോലെ ലക്ഷ്യബോധമുള്ള ക്രമത്തിൽ അവർ സഞ്ചരിക്കുന്നു. മേഘസ്പ്രേ, സൂര്യകിരണങ്ങൾ, പരുന്തുകൾ, ദൂരവ്യാപക കുതിരകൾ എന്നീ സജീവ ഉപമകളിലൂടെ, ഹാനി നീക്കുകയും പ്രചോദിതമായ ചിന്തയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും യജ്ഞത്തെ ദീപ്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവരുടെ രക്ഷാശക്തിയെ ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവസാന അപേക്ഷയിൽ, യജ്ഞത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യരായ ഈ ശക്തികൾ രഥവേഗത്തിലുള്ള പ്രചോദനത്തെയും കർമത്തിലൂടെ വളരുന്ന മഹത്വത്തെയും കാത്തുരക്ഷിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Maruts (storm-host) / their gaṇa

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 78

Sukta 10.78

ഈ സൂക്തം മരു‍ത്തന്മാരെ ദോഷരഹിതരും ദീപ്തിമാന്മാരും വേഗഗാമികളുമായ ശക്തികളായി സ്തുതിക്കുന്നു—പ്രചോദിത ദർശികളുപോലെ, വീരരാജാക്കന്മാരുപോലെ, പാഞ്ഞൊഴുകുന്ന ജലധാരകളുപോലെ—അവർ ഉത്സാഹവും പ്രകാശവും വിജയകരമായ മുന്നേറ്റവും കൊണ്ടുവരുന്നു. സ്തുതി-ഗാനത്തിനുള്ളിലേ തന്നെ അവരുടെ സൗഹൃദസാന്നിധ്യം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു; ഗായകർ ഭാഗ്യവാന്മാരാകട്ടെ, മരു‍ത്തന്മാർ പുരാതനകാലം മുതൽ കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിരമായ “രത്ന”ങ്ങൾ (നിധികൾ) നൽകി സമൃദ്ധരാകട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Maruts (likely, given 10.78.8 explicitly addresses Marutaḥ; hymn-wide devatā inference)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture possible; verse-level meter needs confirmation from full hymn scan

Sukta 79

Sukta 10.79

ഈ സൂക്തം മനുഷ്യരിടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭീതിജനകമായിട്ടും ഉപകാരപ്രദമായിട്ടും ഉള്ള ഒരു അമരശക്തിയെ ധ്യാനിക്കുന്നു—അതിനെ ഏറ്റവും യുക്തിയായി തന്റെ ഭക്ഷകവും രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ഭാവത്തിലുള്ള അഗ്നിയായി തിരിച്ചറിയാം. അഗ്നിയെ എല്ലാം വിഴുങ്ങുന്ന ഒരു “ഗർഭം” ആയി ചിത്രീകരിച്ച്, അവൻ തന്റെ രണ്ടു മാതാക്കളായ ദ്യാവാ–പൃഥിവി (ആകാശവും ഭൂമിയും) യിൽ നിന്നുതന്നെ ആഹാരം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് അവൻ വ്യത്യസ്ത ദിശകളിലേക്ക് പിരിയുന്ന ഊർജങ്ങളെ നുകത്തിലാക്കുന്ന പോലെ നിയന്ത്രിച്ച് ശാസിക്കുന്ന യോജകശക്തിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; ഒടുവിൽ മിത്രനും വസുക്കളും കീഴിൽ ഋതം (സത്യ–ക്രമം) നിലനിൽക്കുന്ന സമരസതയും ശരിയായ ക്രമവും സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

7 mantras | Devata: Not explicitly named in this single verse; appears to describe a mighty immortal force active among mortals (often interpreted in RV 10.79 as Agni or a consuming cosmic power—requires hymn-level identification)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Sukta 80

Sukta 10.80

ഈ ചെറു അഗ്നിസൂക്തം ദിവ്യമായ അഗ്നിയെ ഫലപ്രദമായ ഊർജങ്ങളുടെ ദാതാവായും വീരശക്തിയുടെ ദാതാവായും സമൃദ്ധമായ രൂപീകരണത്തിന്റെ കര്‍ത്താവായും സ്തുതിക്കുന്നു; ഭൂമിയും സ്വർഗ്ഗവും എന്ന രണ്ടു ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിച്ച് അവയെ സമന്വയിപ്പിക്കുന്നവനായി. അഗ്നി ഹവിയെ ഉന്നത ലോകത്തിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കട്ടെ, സത്തയിൽ തന്റെ അനേകം സ്ഥാനങ്ങളെ നിലനിർത്തട്ടെ, ഗായകനെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ, കൂടാതെ ‘മഹദ് ദ്രവിണം’—അപരിമിതമായ സമ്പത്ത്/സത്തയുടെ പൂർണ്ണത—അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 81

Sukta 10.81

ഈ സൂക്തം എല്ലാം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡ ശില്പിയായ വിശ്വകർമ്മനെ, ലോകങ്ങളെ ‘അർപ്പിച്ച്’ ഗൂഢ ആഴങ്ങളിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിയെ സ്ഥാപിക്കുന്ന യാജക ദർശിയായി സ്തുതിക്കുന്നു. ആകാശവും ഭൂമിയും എങ്ങനെ രൂപം കൊണ്ടുവെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്ഭുതഭരിതമായ സൃഷ്ടിവിചാര ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ ഇത് മുന്നേറുന്നു; അവസാനം വാചസ്പതി (വാണിയുടെ അധിപതി) എന്ന നിലയിൽ വിശ്വകർമ്മനെ നേരിട്ട് ആഹ്വാനിച്ച്, ആരാധന സ്വീകരിച്ച് ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും അഭയവും നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Traditionally associated with the Viśvakarman hymns (exact ascription varies by Anukramaṇī; requires confirmation for 10.81.1). | Devata: Viśvakarman (cosmic artisan/creator)

Chandas: Trishtubh (standard for 10.81; needs verification)

Sukta 82

Sukta 10.82

ഋഗ്വേദം 10.82 സൂക്തം വിശ്വകർമ്മനെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡശില്പിയായി—ആദ്യ അതിരുകൾ സ്ഥാപിച്ച് അതിലൂടെ ദ്യാവാപൃഥിവികളെ വിശാലമാക്കി ക്രമബദ്ധമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനായി—ധ്യാനിക്കുന്നു. സ്തുതി പ്രശംസയും അന്വേഷണവും തമ്മിൽ നീങ്ങുന്നു: നിർമ്മാതാവിന് പ്രാചീന ഋഷികൾ അർപ്പിച്ച ഹവിസ്സുകളെ ആദരിക്കുമ്പോഴും, വെറും ജപവും തർക്കചിന്തയും മാത്രം പുറംരൂപങ്ങളുടെ പിന്നിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാവിനെ കാണാതെ പോകാമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ബഹുത്വത്തെ ഏകീകൃത സമഗ്രതയായി രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഏക രൂപകാരി ബുദ്ധിയിലേക്കാണ് യജ്ഞവും ചിന്തയും വീണ്ടും കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതെന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

7 mantras | Rishi: Viśvakarman (traditionally associated with RV 10.82) | Devata: Viśvakarman (the All-Former; cosmic artisan/intelligence)

Chandas: Triṣṭubh (probable; standard for many cosmogonic and theistic hymns in Book 10)

Sukta 83

Sukta 10.83

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ ജയശക്തിയോട് ചേർന്നിരിക്കുന്ന ദൈവസദൃശമായ ശക്തിയായ മന്യുവിനെ (ദിവ്യക്രോധം/ഉത്സാഹം) ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വൃത്രസദൃശമായ തടസ്സങ്ങളെയും വൈരശക്തികളെയും നേരിടുന്ന യുദ്ധത്തിൽ ഉപാസകനോടൊപ്പം അതിനെ യോജിപ്പിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. മന്യുവിനെ സ്വയംജനിച്ചവൻ, പ്രതിരോധിക്കാനാവാത്തവൻ, സർവ്വത്ര പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ എന്നു സ്തുതിച്ച്, ആന്തരികവും ബാഹ്യവും ആയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് “ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ശക്തി സ്ഥാപിക്കൂ” എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം, വലതുകൈയിൽ ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന മന്യുവെന്ന അടുത്ത കൂട്ടായ്മയുടെ ദൃശ്യം ഉയരുന്നു; രഹസ്യമായി, അന്തർലീനമായി പാനം ചെയ്യുന്നതിനായി മധുരസാരം (സോമ/തേൻമധുരമായ നിവേദ്യം) അർപ്പിച്ച് അത് മുദ്രവെയ്ക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Manyu (personified) / traditionally attributed to a seer of the Manyu hymns (Book 10, late layer; specific attribution varies by Anukramaṇī) | Devata: Manyu (Wrath/Ardour as divine power, often linked with Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 84

Sukta 10.84

ഈ സൂക്തം യുദ്ധോന്മാദം, ധാർമ്മിക ഉത്സാഹം, അജയ്യമായ ഇച്ഛാശക്തി എന്നിവയുടെ രൂപമായ മന്യുവിനെ ദൈവിക സഖാവായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവൻ മരുৎസദൃശമായ യുദ്ധശക്തികളെ ഒരേ രഥത്തിൽ യോജിപ്പിച്ച് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവർക്കെതിരെ അവയെ ഓടിച്ചുനയിക്കുന്നു. ഗോത്രംതോറും (viśaṃ-viśam) ജയത്തിനായി ശിക്ഷണം നൽകുകയും, വാക്കിനെ മുറിയാത്ത യുദ്ധഘോഷമായി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു; ഏകീകൃത സമൃദ്ധിയും സംരക്ഷണവും അപേക്ഷിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ശത്രുക്കൾ ഉള്ളിലെ ഭയത്തിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടു പിന്മാറട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain) | Devata: Manyu with Marut/Agni associations

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 85

Sukta 10.85

ഋഗ്വേദം 10.85 പ്രസിദ്ധമായ സൂര്യാ–വിവാഹ (വൈദിക വിവാഹ) സൂക്തമാണ്; വിവാഹത്തെ സത്യ (സത്യം)യും ഋത (ശരിയായ ക്രമം/ധർമ്മക്രമം)യും എന്ന നിലനിറുത്തുന്ന തത്ത്വങ്ങളിൽ ആധാരിതമായ ഒരു കോസ്മിക കർമ്മമായി ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ദമ്പതികൾക്ക് ഐക്യമനസ്സ്, സന്താനസൗഭാഗ്യം, ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ശക്തികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം, കൂടാതെ ആദിത്യർ, സോമൻ, ദ്യൗഃയെ ധാരിക്കുന്ന സൂര്യൻ എന്നിവ സംരക്ഷിക്കുന്ന പ്രകാശമയ നിയമത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ജീവിതം എന്നിങ്ങനെ ആശീർവദിക്കുന്നു.

47 mantras | Devata: Satya/Ṛta as sustaining principles; Ādityas; Soma; Sūrya (as upholder of dyauḥ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified from input alone)

Sukta 86

Sukta 10.86

ഋഗ്വേദം 10.86 ഇന്ദ്രനെയും ദുരൂഹനായ വൃഷാകപിയെയും കേന്ദ്രമാക്കി നിൽക്കുന്ന ഒരു സജീവ സംവാദസൂക്തമാണ്; ഇടയിൽ ഇന്ദ്രാണിയും സംഭാഷണത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നു. “ഇന്ദ്രൻ എല്ലാവരിലും ഉയർന്നവൻ” എന്ന ആവർത്തിത സ്തുതിയാണ് ഇതിന്റെ ചട്ടക്കൂട്. ഹാസ്യവും ഗൃഹാതുരതയും നിറഞ്ഞ ഭാവത്തിനടിയിൽ, വൈര്യം, വിശ്വസ്തത, സോമപ്രേരിത ശക്തിയെ ശരിയായ വഴിയിൽ ചാനലൈസ് ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത എന്നിവയെ സൂക്തം പരിശോധിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രന്റെ പരമാധികാരബലം ഉറപ്പിച്ച് പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിനായി. കൂടാതെ ജനകീയ മോട്ടിഫുകൾ (സന്താനഫലപ്രാപ്തി, ചികിത്സ, അസാധാരണ ജനനം) ഇതിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; നിയന്ത്രണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് ജീവികളെ ഉയർത്താനുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ ശേഷിയുടെ അടയാളങ്ങളായി അവയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

23 mantras | Rishi: Traditionally: Indra-related dialogue hymn; RV 10.86 often connected with Indra and Vṛṣākapi (and Indrāṇī) in later tradition | Devata: Indra (with Vṛṣākapi as prominent figure)

Chandas: Trishtubh (likely; narrative/dialogue hymns commonly Triṣṭubh)

Sukta 87

Sukta 10.87

ഈ സൂക്തം രക്ഷസ്സുകളെയും യാതുധാനങ്ങളെയും സംഹരിക്കുന്ന ‘രക്ഷോഹണ’നായി അഗ്നിയെ ഉഗ്രമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; പകൽ-രാത്രി ആരാധകരെ കാത്തുകൊള്ളാനും വൈരശക്തികളെ തകർക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു. മന്ത്രവും യാഗാഗ്നിയും സജീവമായ ഒരു ‘ആയുധം’ ആക്കി, കാണാത്ത ദോഷങ്ങൾ, ശാപങ്ങൾ, മന്ത്രവാദം/മാന്ത്രികത എന്നിവയെ ദഹിപ്പിച്ച് വെളിപ്പെടുത്തി അകറ്റാൻ അഗ്നിയെ ആവർത്തിച്ച് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സൂക്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം അപോത്രോപൈകമാണ്: ശുദ്ധീകരണം, യാഗക്രമത്തിന്റെ സംരക്ഷണം, അഗ്നിയുടെ ജ്വലിക്കുന്ന ഇച്ഛാശക്തിയിലൂടെ ആന്തരിക ദൃഢീകരണം.

25 mantras | Devata: Agni (protector against Rakṣas/Yātudhānas)

Sukta 88

Sukta 10.88

ഈ സൂക്തം വാർദ്ധക്യമില്ലാത്തതും സ്വർഗ്ഗത്തെ സ്പർശിക്കുന്നതുമായ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ ഹവിസ് പാനം ചെയ്ത് ഋതം (കോസ്മിക ക്രമം) മുഖേന ലോകങ്ങളെ ധാരണം ചെയ്യുന്നു. ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ ത്രിവിധ രൂപത്തിൽ ജനിപ്പിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തിയതിനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, വളർച്ചയെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നവനായി—സസ്യങ്ങളെ പാകമാക്കി ജീവനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവനായി—അവനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ വാഹകനായി മാതരിശ്വനെ സൂക്തം സ്മരിക്കുകയും, ഉഷസ്സിന്റെ പ്രകാശവ്യാപ്തിയെ യജ്ഞത്തിന്റെ യഥാവിധി സ്ഥാപനം കൂടാതെ യാജക-ഋത്വിജ ക്രമത്തിന്റെ ശരിയായ സ്ഥാപനം എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

18 mantras | Devata: Agni (cosmic fire; world-upholder)

Chandas: Trishtubh (likely; needs confirmation)

Sukta 89

Sukta 10.89

ഈ സൂക്തം പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളെ തുറക്കുന്ന, “നദികൾ” എന്ന പരിധിയെ കവിച്ചൊഴുകുന്ന, തന്റെ ആരാധകർക്ക് വിജയം, സമ്പത്ത്, ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുന്ന—എല്ലാറ്റിനും മീതെയുള്ള ശക്തിയായി ഇന്ദ്രനെ വിപുലമായി സ്തുതിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗം, ഭൂമി, ജലങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ എന്നിവയ്‌ക്കുമേൽ ഇന്ദ്രന്റെ പരമാധികാരം ഇത് ആവർത്തിച്ച് ഉറപ്പാക്കുകയും, സംഘർഷത്തിലും ശാന്തമായ യാഗകർമ്മങ്ങളിലും വിളി കേട്ട് വൃത്രസദൃശ തടസ്സങ്ങളെ തകർക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദ്ദേശം ആഘോഷപരവും പ്രായോഗികവുമാണ്: ജീവിതത്തിന്റെ “ഭാരം” (ഭര) വഹിക്കുന്നതിലും സമൃദ്ധിയുടെ വിജയം (വാജസാതി) നേടുന്നതിലും ഇന്ദ്രന്റെ സംരക്ഷണം, ശക്തി, സമ്പൽസമൃദ്ധി എന്നിവയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുക.

18 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 90

Sukta 10.90

പുരുഷസൂക്തം സർവ്വവ്യാപിയായ കോസ്മിക് പുരുഷനെ (പുരുഷൻ) അവതരിപ്പിക്കുന്നു—അവൻ മുഴുവൻ ലോകത്തെയും ഉൾക്കൊള്ളുകയും അതിനെ അതിക്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആദിമ യജ്ഞമായ ഒരു മഹാബലിയിലൂടെ സൃഷ്ടി സംഭവിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാണ്ഡവും വേദവും സാമൂഹ്യ–കോസ്മിക പ്രവർത്തനക്രമങ്ങളും ഒരൊറ്റ അഖണ്ഡ സത്തയുടെ ക്രമബദ്ധമായ പ്രകടനങ്ങളായി ഉദ്ഭവിച്ചു എന്ന് ഇത് വിവരിക്കുന്നു. ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ധ്യാനപരവും യാജ്ഞികവുമാണ്: യജ്ഞത്തെയും ധർമ്മത്തെയും ഒരേ കോസ്മിക് മാതൃകയിൽ ആധാരപ്പെടുത്തുക.

16 mantras | Rishi: Nārāyaṇa / Purusha-sūkta tradition (later Anukramaṇī attribution varies; commonly ‘Nārāyaṇa’ or ‘unknown’ in scholarly catalogues) | Devata: Puruṣa (Cosmic Being)

Chandas: Triṣṭubh (standard for much of 10.90; verify per verse in critical edition)

Sukta 91

Sukta 10.91

ഋഗ്വേദം 10.91 അഗ്നിസൂക്തം, എപ്പോഴും ജാഗരൂകനായ ഗൃഹസ്ഥസാന്നിധ്യമായ അഗ്നിയെയും യാഗത്തെ ഫലപ്രദമാക്കുന്ന സർവ്വവ്യാപിയായ ഹോതൃവുമായ അഗ്നിയെയും സ്തുതിക്കുന്നു. ഇതിൽ അഗ്നിയെ ദീപ്തമായ ബുദ്ധി (മതി/മേധാ)യായി അവതരിപ്പിച്ച്, യഥാവിധി അർപ്പണം സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ, ദേവന്മാരോടുള്ള യഥോചിത സഹവാസം ഉറപ്പാക്കുന്നവൻ, ആരാധകർക്ക് വിശാലവും വീര്യസമ്പന്നവുമായ സമ്പത്ത് നൽകുന്നവൻ എന്നിങ്ങനെ വർണ്ണിക്കുന്നു.

15 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Agni-related seers in RV 10.91 (exact rishi varies by Anukramaṇī; commonly: Aruṇa Vaitahavya or similar late-maṇḍala attributions—requires śākhā-specific confirmation) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely for RV 10.91.1 given line length; meter should be confirmed by syllable count in the received text)

Sukta 92

Sukta 10.92

ഈ സൂക്തം യാഗത്തിന്റെ രഥസാരഥിയും കുലപുരോഹിതനും (ഹോതൃ) ആയ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ രാത്രിയിലെ അതിഥിയായി ഉണങ്ങിയ ഇന്ധനത്തിൽ ജ്വലിച്ച്, സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്ന ദീപ്തമായ കേതുവായി ഉദിക്കുന്നു. അവന്റെ അപ്രതിരോധ്യമായ ശക്തിയെ ഇത് മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു—അത്ര വലുതായതിനാൽ സൂര്യന്റെ ഗതിയും ഇന്ദ്രസദൃശമായ വീര്യവും വരെ ഓർമ്മിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു—അതോടൊപ്പം പുരാതന അംഗിരസ ഋഷിപാരമ്പര്യത്തെയും, യാഗത്തിനും ദർശനബോധത്തിനും വ്യക്തമായ പാത സ്ഥാപിക്കുന്ന സോമപീഡന ഉപകരണങ്ങളെയും സ്മരിക്കുന്നു.

15 mantras | Devata: Agni (as Hotṛ, guest, luminous ketu ascending to heaven)

Sukta 93

Sukta 10.93

ഈ സൂക്തം ദ്യാവാപൃഥിവീ—സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും—എന്ന വിശാലവും മാതൃത്വപരവുമായ ഇരട്ടയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവർ ലോകങ്ങളെ താങ്ങി നിർത്തുകയും അതിശക്തവും ഹിംസാത്മകവുമായ ശക്തികളിൽ നിന്ന് നിരന്തര സംരക്ഷണം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. സൂക്തം മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ പ്രാർത്ഥന ക്രമബദ്ധമായ ശക്തിയുടെ ദർശനമായി വ്യാപിക്കുന്നു: യാഗകർമ്മം “മാനവാതീതം” ആകുന്നു, കൂടാതെ അനേകം ശക്തികളുടെ കോസ്മിക ക്രമീകരണം യജമാനന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇതിനകം സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു എന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.

15 mantras | Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)

Sukta 94

Sukta 10.94

ഈ സൂക്തം സോമം പിഴിയുന്ന കല്ലുകളെ (ഗ്രാവാണഃ/അദ്രയഃ) ജീവിക്കുന്നതും സംസാരിക്കുന്നതുമായ ശക്തികളായി കാവ്യാത്മകമായി വ്യക്തീകരിക്കുന്നു. അവയുടെ താളബദ്ധമായ കിടുകിടു ശബ്ദം ഇന്ദ്രനു സമർപ്പിക്കുന്ന ജപഗാനമായി മാറുന്നു. സോമപിഴിയലിന്റെ യാന്ത്രികക്രമവും പവിത്രതയും—ശബ്ദം, വേഗം, ക്രമബദ്ധമായ ചലനം—ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; കൂടാതെ കല്ലുകളെ സോമരസത്തിന്റെ സാരം പുറത്തുവിടുന്ന കര്‍ത്താക്കളായും യാഗത്തിനുള്ളിൽ പ്രചോദിത വാക്ക് (വാച്) ഉണർത്തുന്ന ശക്തികളായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

14 mantras | Devata: Indra (recipient) with Soma-pressing stones (Grāvāṇaḥ) as invoked powers

Chandas: Trishtubh (common in Soma/Indra hymns; cadence fits)

Sukta 95

Sukta 10.95

ഋഗ്വേദം 10.95 ഒരു നാടകീയ സംവാദസൂക്തമാണ്; മർത്ത്യനായ രാജാവ് പുരൂരവസ് (ഐള)യും അപ്സരസ്സായ ഉർവശിയും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം. മനുഷ്യാഭിലാഷവും ദൈവിക നിബന്ധനകളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇതിൽ തെളിഞ്ഞു വരുന്നു. മൂർച്ചയുള്ള മറുപടികളിലൂടെ പ്രേമത്തെ ഉയർത്താനും തകർക്കാനും കഴിയുന്ന ശക്തിയായി ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം മനുഷ്യ പങ്കാളിയെ മൃത്യതയുടെ അധീനനായി സ്ഥാപിച്ചാലും, സന്തതി വഴിയും യജ്ഞം വഴിയും സ്വർഗീയ പങ്കാളിത്തത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പാത തുറന്നുവെക്കുന്നു.

17 mantras | Devata: Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)

Chandas: Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)

Sukta 96

Sukta 10.96

ഋഗ്വേദം 10.96 ഒരു ഉത്തരമണ്ഡലത്തിലെ ഇന്ദ്രസ്തുതി ആകുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ‘ഹരിവത്’—തവിട്ടുനിറമുള്ള ഇരട്ട ഹരികളോടുകൂടിയ ഇന്ദ്രനെ—പ്രചോദിത വാക്കിലൂടെ സ്തുതിയിലേക്കു വരുവാനും മധുരസോമം പാനം ചെയ്യുവാനും ക്ഷണിക്കുന്നു. സ്തുതി ആവർത്തിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ രണ്ടു ഹരികളെ (ഇരട്ട കുതിരകൾ/ചലനശക്തികളുടെ രൂപങ്ങൾ) അതിവേഗവും ജയകരവുമായ ചൈതന്യചലനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; അത് ആഗ്രഹം സഫലമാക്കുകയും, साधകനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, ആനന്ദം, ശക്തി, വിജയം എന്നിവ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം, മുൻപത്തെ പീഡനങ്ങളെ മാറ്റിവെച്ച്, ഇപ്പോഴത്തെ സോമാർപ്പണം ഇന്ദ്രന്റെ സ്വന്തം ആയി ഏറ്റെടുക്കുവാൻ നേരിട്ടുള്ള യാഗാഹ്വാനം ഉച്ചരിക്കുന്നു.

13 mantras | Rishi: Not specified in provided text; hymn RV 10.96 is an Indra-stuti (late maṇḍala). | Devata: Indra (with Harī, his twin steeds as powers of dynamism).

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification per pada count; late hymns often vary).

Sukta 97

Sukta 10.97

ഋഗ്വേദം 10.97 ഒരു ചികിത്സാഗീതമാണ്. ഇതിൽ ഔഷധികളെ—സമൂഹദൈവശക്തിയായി കണക്കാക്കുന്ന ഔഷധസസ്യങ്ങളെ—ആഹ്വാനിച്ച്, അവ ശരീരമൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ച് രോഗത്തെ, പ്രത്യേകിച്ച് യക്ഷ്മ (ക്ഷയം/പീഡ)യെ, പുറത്താക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. സസ്യങ്ങളെ ആദിമവും അനേകരൂപങ്ങളുമുള്ളതും ദിവ്യമായി സ്ഥാപിതമായതുമെന്നു സ്തുതിച്ച്, ഔഷധചികിത്സയെ ശാരീരിക പരിഹാരമായും ഹാനിയും വൈരവിരോധവും നിന്ന് കാക്കുന്ന പവിത്ര സംരക്ഷണമായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

23 mantras | Devata: Oṣadhīs (Medicinal Plants as collective devatā)

Chandas: Anushtubh (probable for RV 10.97; verify against critical edition)

Sukta 98

Sukta 10.98

ഈ സൂക്തം മഴയെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന ഒരു ഗാനം ആകുന്നു; വിശുദ്ധമായ ഒരു കഥനരൂപത്തിലാണ് അത് നെയ്തിരിക്കുന്നത്: രാജാവ് ശന്തനുവിന്റെ യാജ്ഞത്തിൽ പുരോഹിതനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ദേവാപി, പർജന്യന്റെ മഴ വരവിനെ തുറക്കുന്നതിനായി ബൃഹസ്പതിയിൽ നിന്ന് ശക്തിയാർന്ന വാക്ക്/വാണി പ്രാപിക്കുന്നു. മന്ത്രങ്ങളുടെ അധിപതിയും ദൈവിക ഏകോപനത്തിന്റെ കര്‍ത്താവുമായ ബൃഹസ്പതിയെ ഇവിടെ സ്തുതിക്കുന്നു; മിത്രൻ, വരുണൻ, പൂഷൻ, ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, മരുത്തുകൾ എന്നീ സഹദേവതകളിലൂടെ പ്രവർത്തിച്ച് ജലം, ഫലഭൂയിഷ്ഠത, സമൂഹക്ഷേമം എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നവനായി അവനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവസാന ഭാഗം അഗ്നിയോട് സംരക്ഷണത്തിനും സമുദ്രത്തിലും സ്വർഗ്ഗത്തിലും നിന്ന് “ജലസമൃദ്ധി” ഒഴുകിവിടപ്പെടുന്നതിനും പ്രാർത്ഥനയായി മാറുന്നു.

12 mantras | Rishi: Devāpi Ārṣṭiṣeṇa (with Ārṣṭiṣeṇa/Devāpi figures prominent in the hymn’s narrative) | Devata: Bṛhaspati as the invoked power; allied forms named: Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Ādityas, Vasus, Maruts; rain-force Parjanya is the boon/action requested

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.98; verse length and cadence typical)

Sukta 99

Sukta 10.99

ഈ സൂക്തം വൃത്രവധത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത പുരാണചട്ടക്കൂടിലൂടെ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു: വജ്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണവും പ്രയോഗവും, തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളുടെ തകർച്ചയും, യജമാനനു സമൃദ്ധിയുടെ വഴികൾ തുറക്കലും. വീരപുരാണം നൈതിക–സാമൂഹിക സൂചനകളുമായി ലയിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രൻ സത്യവാന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, ശത്രുക്കളുടെ കോട്ടകൾ തകർക്കുന്നു, കൂടാതെ ഇഷ (പ്രേരണ), ഊർജ് (ജീവശക്തി), സുക്ഷിതി (സുരക്ഷിത വാസസ്ഥലം) എന്നിവ നൽകുന്നു. അവസാനം ‘ചീമുട്ട’ ഇന്ദ്രനിലേക്കു സമീപിക്കുന്ന ദൃശ്യം, വിനയപൂർവവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ ഭക്തി ദൈവിക വർധനയ്ക്കും സർവ്വവ്യാപക പ്രകാശത്തിനും മാർഗമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

12 mantras | Devata: Indra (implied through vajra and Vṛtra-slaying mythic frame)

Sukta 100

Sukta 10.100

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനോട് “ദൃഢമായി നില്ക്കുക” എന്ന് ശക്തമായി അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു; സോമംകൊണ്ട് ജാഗ്രതനായി, ആരാധകരെ വിജയഭോഗം, വർധനം, സംരക്ഷണം എന്നിവ നൽകി അനുഗ്രഹിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വീരശക്തിയോടൊപ്പം, യാഗകർമ്മത്തെ നയിക്കുകയും കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി സവിതാവിനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; കൂടാതെ, സത്യം, സമഗ്രത, അസത്യത്തിന്റെ മറവിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവ സംരക്ഷിക്കുന്ന വിശാല “സമസ്തത”യായി അദിതിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.

12 mantras | Devata: Indra (primary); Savitṛ and Aditi invoked for protection and totality

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 101

Sukta 10.101

ഈ സൂക്തം ഒരേ മനസ്സുള്ള കൂട്ടുകാരുടെ സംഘത്തോടുള്ള ഒരു കൂട്ടായ ഉണർവ്-വിളിയാണ്: എല്ലാവരും ചേർന്ന് അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിച്ച് യജ്ഞത്തെ പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുക; ഉഷസ്സിനെയും ദധിക്രാവനെയും ആഹ്വാനിക്കുക; ശക്തി പകരുന്ന കൂട്ടാളിയായി ഇന്ദ്രന്റെ പിന്തുണയോടെ (ഇന്ദ്രവത്). രഥനിർമ്മാണത്തിന്റെ സജീവ ദൃശ്യങ്ങൾ, “കുതിരകളെ” (ജീവശക്തികളെ) ഉത്തേജിപ്പിക്കൽ, തൊട്ടികൾ/പാത്രങ്ങൾ നിറയ്ക്കൽ എന്നിവയിലൂടെ യജ്ഞം ഏകോപിതവും നൈപുണ്യമുള്ളതുമായ പ്രവർത്തിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അത് ബലം, സമൃദ്ധി, വിജയകരമായ ഗതി എന്നിവ നേടിത്തരുന്നു. അവസാനം നിർണായകമായ പരിശ്രമത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, സോമം പാനം ചെയ്യാനും സഹായം നൽകാനും ഇന്ദ്രനെ വ്യക്തമായി വിളിക്കുന്നു.

12 mantras | Devata: Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

Sukta 102

Sukta 10.102

ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഈ സ്തോത്രം രഥമത്സരത്തിന്റെ ജീവന്തമായ ഭാഷയിൽ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടതാണ്; ഓട്ടക്കാരനെയും കുതിരക്കൂട്ടത്തെയും കീര്ത്തി-ധനലാഭത്തെയും കാത്തുരക്ഷിക്കണമെന്നു ദൈവത്തോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. കൗശലം, വേഗം, വിജയത്തിലേക്കുള്ള പ്രചോദനഗതി എന്നിവയുടെ അധിപതിയായി ഇന്ദ്രനെ ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു—ചലിക്കുന്ന മുഴുവൻ ലോകത്തെയും “കാണുന്നവൻ”, മത്സരത്തിൽ ജയിപ്പിക്കുന്ന ഇരട്ടശക്തികൾക്ക് ബലം പകരുന്നവൻ. പുറമേയുള്ള രൂപകത്തിനടിയിൽ, ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം, ഫലപ്രദമായ ഉപായങ്ങൾ, യുദ്ധത്തിലും ജീവിതശ്രമങ്ങളിലും തടസ്സങ്ങളെ ജയിക്കാനുള്ള വിജയം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള പ്രാർത്ഥനയാണ്.

12 mantras | Devata: Indra

Sukta 103

Sukta 10.103

ഈ സൂക്തം വേഗശാലിയും കണ്ണിമയ്ക്കാത്തവനും ഏക വീരചാമ്പ്യനുമായ ഇന്ദ്രനോടുള്ള യുദ്ധാവാഹനമാണ്. ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർത്തു, ആര്യസമൂഹത്തിന് തടസ്സമായ ഇടങ്ങൾ തുറക്കുന്നവനായി അവനെ വിളിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ യുദ്ധവിജയം, സ്വന്തം സൈന്യത്തിന്റെ സംരക്ഷണം, മുന്നേറാനും ജയിക്കാനും ആവശ്യമായ ധൈര്യവും ഐക്യവും ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

13 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.103)

Sukta 104

Sukta 10.104

ഈ സൂക്തം ‘അനവധി പ്രാവശ്യം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന’തും കപിലവർണ്ണ കുതിരകൾ വഹിക്കുന്നതുമായ ഇന്ദ്രനോട്, യജ്ഞത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ വരികയും പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ സോമം പാനം ചെയ്യികയും ചെയ്യണമെന്ന അടിയന്തര ക്ഷണമാണ്. പ്രാർത്ഥന കേൾക്കുന്നവൻ, ക്രിയയുടെ പഥം അറിയുന്നവൻ, വൃത്രസദൃശമായ തടസ്സശക്തികളെ ജയിച്ച് സംഹരിക്കുന്ന വിജയിയായവൻ എന്ന നിലയിൽ ഇന്ദ്രനെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; സംഘർഷത്തിൽ സഹായത്തിനും, ധനം, ബലം, പൂർണ്ണസമൃദ്ധി എന്നിവ നേടുന്നതിനുമായി അവനെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Indra (with Soma as offering-substance)

Chandas: Trishtubh (common for Indra-Soma hymns; likely here)

Sukta 105

Sukta 10.105

ഈ സൂക്തം “വസു” എന്ന വിശേഷണത്തോടെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഇന്ദ്രനെ ഉജ്ജ്വലമായി സ്തുതിക്കുന്നു. സ്തോത്രം എപ്പോൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അവനെ “പ്രസന്നനാക്കും” എന്ന് ചോദിക്കുകയും, അവന്റെ സഹായത്തിന് ഊർജ്ജം പകരുന്ന അടിസ്ഥാനമായി സോമപീഡനത്തെ ആഹ്വാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഋഭുവിനെയും മാതരിശ്വനെയും ഉപമയായി കൊണ്ടു, ഇന്ദ്രന്റെ നിർമ്മിതശക്തിയും നൈപുണ്യവും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം കുത്സനെ സംരക്ഷിച്ച അവന്റെ സ്മരണകളും ദസ്യു-വധത്തിലെ വിജയങ്ങളും ഉന്നയിച്ച്, സ്തുതിയും സഖ്യവും അവന്റെ നിർണായക സഹായത്തെ ആകർഷിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Indra (probable) / Vasu epithet; requires Anukramaṇī confirmation for RV 10.105

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; requires meter scan of full sukta)

Sukta 106

Sukta 10.106

ഈ സൂക്തം ഇരട്ട ദിവ്യശക്തികളെ—സാധാരണയായി അശ്വിന്മാർ എന്നു ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവരെ—ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നതാണ്. അവർ രഥത്തോടുകൂടി വരികയും, പ്രചോദിതമായ ചിന്തയെ വിപുലീകരിക്കയും, നിപുണ ശില്പികളുപോലെ പ്രാണശക്തികളെ ചലനത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവരുടെ വേഗതയുള്ള, സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തിയെ സ്തുതിച്ച്, ബലം (വാജ), ആനന്ദം, ‘അജര’മായ പ്രാണബലവർധന എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ ആരാധകന്റെ അന്തർഗ്ഗതമായ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ആഗ്രഹം അവർ നിറവേറ്റണമെന്നു യാചിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Dual divinities (likely the Aśvins, though not explicitly named in the provided verse)

Sukta 107

Sukta 10.107

ഈ സൂക്തം ദക്ഷിണയെ സ്തുതിക്കുന്നു—യജ്ഞത്തെ പൂർണ്ണമാക്കുന്ന (പൂർതി)യും ആരാധകനെ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് വിശാലമായ പ്രകാശപഥത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നതുമായ പവിത്രവും ശരിയായി ദിശാബദ്ധവുമായ ദാനം. ഇവിടെ ദാനം വെറും ദാനധർമ്മമല്ല; യാജകകർമ്മങ്ങളെ പരിപൂർണമാക്കുകയും സാമൂഹികക്രമത്തെ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്ത് സംരക്ഷണം, സമൃദ്ധി, വിജയം എന്നിവ നൽകുന്ന അഭിഷിക്തശക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme

Sukta 108

Sukta 10.108

ഋഗ്വേദം 10.108 ഒരു നാടകീയ സംവാദമാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്: ഇന്ദ്രന്റെ വേഗമേറിയ ദൂതിയായ സരമാ, രസാ നദിക്കപ്പുറം “പശുക്കൾ” (പ്രകാശം/സമ്പത്ത്/നിധികൾ) മറച്ചുവെച്ച പണികളോട് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. പ്രലോഭനം, നിരാകരണം, മുന്നറിയിപ്പ് എന്നിവയാണ് സൂക്തത്തിന്റെ മധ്യബിന്ദു: പണികൾ ലഞ്ചം കൊടുത്തും വഴിതെറ്റിച്ചും വഞ്ചിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, സരമാ ഋതം (സത്യ-ക്രമം) നിലനിർത്തി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സമ്പത്ത് ന്യായമായി തിരിച്ചുപിടിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. അവസാനം, ബൃഹസ്പതിയുടെ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തി മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതെല്ലാം—പശുക്കൾ, സോമം, പവിത്ര ഉപകരണങ്ങൾ, ദർശകരായ ഋഷിമാരെയ്ക്കും വരെ—കണ്ടെത്തി, പ്രകാശം പുറപ്പെടാൻ ഇടയാക്കുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Saramā (in dialogue context; hymn concerns the recovery of the hidden cows/treasures)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture is reported for parts of RV 10.108 (verification recommended at verse-level)

Sukta 109

Sukta 10.109

ഈ സൂക്തം ഗുരുതരമായ “ബ്രഹ്മ-കിൽബിഷ” (പവിത്രക്രമത്തോടും ബ്രാഹ്മണീയ പാവിത്ര്യത്തോടും വിരുദ്ധമായ അപരാധം)യെ വിഷയമാക്കുന്നു. ഋതത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജലങ്ങൾ (ആപഃ) മുതലായ ബ്രഹ്മാണ്ഡശക്തികൾ ആദ്യം തെറ്റിനെയും അതിന്റെ പരിഹാരത്തെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. തെറ്റായി എടുത്തതു തിരികെ നൽകുന്ന പുനഃസ്ഥാപനം/പരിഹാരം ഇതിൽ ഊന്നിപ്പറയുന്നു; ദിവ്യമായ ആപഃകളിലൂടെ ശുദ്ധീകരണവും, ദേവന്മാരോടുള്ള ഐക്യത്തിലേക്ക് വീണ്ടും പ്രവേശിച്ച് ഋതത്തിൽ ശരിയായ നിലയിലേക്കു മടങ്ങുന്നതും പ്രതിപാദിക്കുന്നു. അവസാനം പുതുക്കപ്പെട്ട ആരാധനയും ഋതത്തിൽ ശരിയായ നിലപാടും കൈവരിക്കുന്നതോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Unknown/unspecified in input (traditional Anukramaṇī assigns RV 10.109 to a specific seer; not provided here) | Devata: Āpaḥ (Waters) / Ṛta; with Mātariśvan invoked

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.109)

Sukta 110

Sukta 10.110

ഈ സ്തുതിഗാനം ജ്വലിപ്പിച്ച ഗൃഹാഗ്നിയായ അഗ്നി ജാതവേദസിനെ കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. അവൻ ഹോതൃവുമായും ദിവ്യദൂതനായും മനുഷ്യരുടെ അർപ്പണവും ഉദ്ദേശ്യവും ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നു. യജ്ഞത്തെ ഋതത്തിനുള്ളിലെ ക്രമബദ്ധമായ ചലനമായി ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു; ഉഷസ്സും രാത്രിയും പോലുള്ള പരസ്പരപൂരക ശക്തികൾ കർമത്തിന്റെ താളം പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. അവസാനം ദേവന്മാർ പങ്കുചേരുന്നതിനായി സ്വാഹാ-സന്നദ്ധമായ ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.

11 mantras | Devata: Agni Jātavedas

Sukta 111

Sukta 10.111

ഈ സൂക്തം പ്രചോദിത ചിന്തകരെ അവരുടെ മണീഷാ (രൂപപ്പെട്ട അന്തർദൃഷ്ടി) ഉയർത്താനും, സത്യവും സിദ്ധമായ കര്‍മ്മവും വഴി വിജയത്തിനും രക്ഷയ്ക്കുമായി ഇന്ദ്രനെ “ചലിപ്പിക്കാനും” ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വജ്രംകൊണ്ട് വൃത്രനെ തകര്‍ത്തും ദൈവരഹിതരുടെ മായയെ ചിതറിച്ചും ചെയ്ത ഇന്ദ്രന്റെ മാതൃകാപരമായ കര്‍മ്മം ഇത് ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നു; പിന്നെ ആ ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ വിജയം ഇന്നത്തെ നേട്ടമായി മാറ്റുന്നു: നദികള്‍ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുക, സമ്പത്ത് എത്തുക, യഥാര്‍ഥ വാക്കായ സൂനൃതാ ഉപാസകനിലേക്കു വരിക.

10 mantras | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires pada-count verification)

Sukta 112

Sukta 10.112

ഈ സൂക്തം പ്രഭാതത്തിലെ സോമ-ആഹ്വാനമായി ഇന്ദ്രനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു; പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമം തന്റെ “ആദ്യ പാനം” ആയി കുടിക്കാനും ശത്രുസേനകളെതിരെ തന്റെ വിജയശക്തിയെ ഉണർത്താനും അവനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സോമപാത്രത്തിൽ ഇന്ദ്രന് ഉള്ള പുരാതനവും ന്യായവുമായ അവകാശത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു, മധുരമായ (തേൻപോലെയുള്ള) പാനീയത്തോടുള്ള ദേവന്മാരുടെ പങ്കിട്ട ആഗ്രഹത്തെ ആഘോഷിക്കുന്നു, ഒടുവിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന ആരാധകരെ ഇന്ദ്രൻ നോക്കിക്കാണട്ടെ, യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നൽകട്ടെ, കൂടാതെ വിഭജിക്കപ്പെടാത്തതായി തോന്നുന്നതിൽ നിന്നുപോലും സമ്പത്ത് പങ്കുവെച്ച് നൽകട്ടെ എന്ന അപേക്ഷയോടെ അവസാനിക്കുന്നു.

10 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 113

Sukta 10.113

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയുടെ ഉന്മേഷകരമായ ഉയർച്ചയെ സ്തുതിക്കുന്നു; ദ്യാവാ–പൃഥിവിയും വിശ്വദേവന്മാരും അവന്റെ ബലത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് സോമം അവന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയെയും ബുദ്ധിയെയും ഉജ്ജീവിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം. ജലങ്ങളെ തടഞ്ഞുനിർത്തിയിരുന്ന അന്ധകാരത്തെ ചീന്തി വഴിതുറന്ന വൃത്രവധം ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; ആ വിജയത്തെ ഇന്നത്തെ സംരക്ഷണത്തിനും, ദുരിതങ്ങൾ കടന്ന് സുരക്ഷിതമായി പോകുന്നതിനും, ആരാധകർക്കു വിശാലവും സ്ഥിരവുമായ അടിത്തറ ലഭിക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രാർത്ഥനയായി മാറ്റുന്നു.

10 mantras | Devata: Indra (supported by Dyāvā-Pṛthivī and Viśve Devāḥ)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 114

Sukta 10.114

ഋഗ്വേദം 10.114 യജ്ഞത്തിന്റെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചോദ്യോത്തര-രൂപത്തിലുള്ള (രഹസ്യസൂചനകളുള്ള) സൂക്തമാണ്. ഇവിടെ അഗ്നി (മാതരിശ്വൻ)യും അറിവിന്റെ ശക്തികളായ വിശ്വേദേവാഃയും ഛന്ദസ്, സംഖ്യ, പ്രചോദിത വാക്ക് എന്നിവയിലൂടെ ക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്നതായി പറയുന്നു. പ്രവൃത്തി ‘അളന്ന്’ ക്രമപ്പെടുത്തൽ—ഛന്ദസ് നിശ്ചയിക്കൽ, ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ എണ്ണപ്പാടുകൾ ക്രമീകരിക്കൽ, ഋക്-സാമൻ മുഖേന യജ്ഞരഥത്തെ മുന്നോട്ട് നീക്കൽ—ഇവയിലൂടെ സ്വർഗീയ പോഷണവും, തൊഴിലും വിധിയും യുക്തമായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നതും ഉറപ്പാകുന്നു എന്ന് സൂക്തം പറയുന്നു.

9 mantras | Devata: Mātariśvan / ritual Fire principle; also Viśve Devāḥ as knowing powers

Sukta 115

Sukta 10.115

ഈ അഗ്നിസൂക്തം അഗ്നിദേവനെ അത്ഭുതകരമായ ഒരു “യുവ ശിശു”യായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ വളർച്ച അവന്റെ രണ്ടു മാതാക്കളെ മറികടക്കുകയും, മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും തമ്മിലുള്ള മഹാദൂതന്റെ പാട് അവൻ ഒരേസമയം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. യാഗക്രമം സ്ഥാപിച്ച് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള, ഹവിസ്സ് വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള, ഗായകരെയും ദർശക-നേതാക്കളെയും—പ്രത്യേകിച്ച് കണ്വവംശത്തെ—കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനുള്ള അഗ്നിയുടെ ശക്തിയെ ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നു; അവസാനം വഷട് എന്ന വിളികളോടും ആവർത്തിക്കുന്ന ‘നമസ്’കളോടും കൂടിയ ഒരു ലിറ്റർജിക്കൽ ഉയർച്ചയിൽ സമാപിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition indicated by 10.115.5; hymn as a whole is Kāṇva-associated) | Devata: Agni (as child, messenger, establishing power)

Chandas: Triṣṭubh (typical for Agni hymns in this register; verify by scan)

Sukta 116

Sukta 10.116

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനോട് അടിയന്തരമായ ആഹ്വാനമാണ്: സോമം പാനം ചെയ്ത് തന്റെ പരമമായ ജയശക്തിയിൽ ഉണർന്നു ഉയരുക; വൃത്രസദൃശമായ തടസ്സപ്രതിരോധങ്ങളെ തകർത്തു, ആരാധകരുടെ സമൃദ്ധിയെ സംരക്ഷിക്കുക. ഇതിൽ യുദ്ധചിത്രണം—വൈരിയായ, മന്ത്രവാദ/മായാശക്തികളെ വെട്ടിനിരത്തൽ—എന്നതും, യാഗ-കാവ്യാത്മകമായ ഒരു പ്രവർത്തിയും ചേർന്നിരിക്കുന്നു: ഋഷിയുടെ വാക്ക് ഒരു തോണിപോലെ പുറപ്പെട്ടു, ദേവന്മാർക്ക് സ്തുതിയെ വഹിച്ചു സമ്പത്ത്, വഴിതുറക്കൽ, സുരക്ഷിതമായ കടന്നുപോകൽ എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Indra (with Soma as offering-power)

Sukta 117

Sukta 10.117

ഋഗ്വേദം 10.117 ഒരു പിന്നീടുള്ള, ഉപദേശാത്മക സൂക്തമാണ്; ഇത് ഉദാരതയുടെ ധർമ്മം പഠിപ്പിക്കുന്നു: സമ്പത്ത് സഞ്ചരിക്കേണ്ടതാണ്, പങ്കിടാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നവൻ ആത്മീയമായും സാമൂഹികമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ദാനം (പൃൺ-) ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) അനുസരിക്കുന്നതായാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്; സംഭരിച്ച് പിടിച്ചിരിക്കുകയും ആവശ്യക്കാരെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്താൽ ക്ഷയം വരുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു, പങ്കിടൽ ദാതാവിനെയും സമൂഹത്തെയും നിലനിർത്തുന്നു.

9 mantras | Devata: Didactic/ethical hymn (no single devatā; addresses the law of giving under divine order)

Chandas: Trishtubh (common for RV 10.117; verification required)

Sukta 118

Sukta 10.118

ഈ ചെറു അഗ്നി-സ്തോത്രം ശരിയായി കൊളുത്തുമ്പോൾ യാഗാഗ്നി ഉയർന്നു ജ്വലിക്കുന്നതും, ഘൃതത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നതും, വൈരിയായ ‘ഭക്ഷകൻ’ (അത്രിണ)നെ അടിച്ചമർത്തി ഹവിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അമരനായ ഗൃഹപതി (വസതിയുടെ അധിപൻ)യായ അഗ്നിയെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; മർത്ത്യരിടയിൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന അവൻ സംരക്ഷിക്കാനും, ശുദ്ധീകരിക്കാനും, കർമത്തെ ശരിയായ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാനും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

9 mantras | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable; compact 3-pāda structure typical of gāyatrī-style address)

Sukta 119

Sukta 10.119

ഈ സൂക്തം പ്രചോദിതമായ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ ജീവന്തവും സ്വയം-പരിശോധനാപരവുമായ ഉയർച്ചയാണ്: വക്താവിനുള്ളിൽ ശക്തിയും ലാഭവും ലോകസമത്വവും ഉദിക്കുന്നതായി അനുഭവിച്ച്, അത് “സോമത്തിന്റെ ജലങ്ങളിൽ നിന്നോ” എന്ന് ആവർത്തിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. ആവർത്തനസദൃശമായ താളത്തിലൂടെ, സോമത്തെ പിഴിഞ്ഞ പാനീയമായി മാത്രം അല്ല, ചിന്തയും ധൈര്യവും കഴിവും ഉയർത്തുന്ന ആനന്ദത്തിന്റെ പ്രകാശമയമായ ജലമേഖലയായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സൂക്തം ദൈവസേവനത്തിനുള്ള സന്നദ്ധതയിൽ സമാപിക്കുന്നു—“നന്നായി നിർമ്മിച്ച വീട്” ആയി മാറി, ദേവന്മാർക്ക് അർപ്പണങ്ങൾ വഹിക്കാൻ യോഗ്യനാകുന്നു.

13 mantras | Rishi: Agastya Māna (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.119) | Devata: Soma (with Apas ‘Waters’ as the supporting field of manifestation)

Chandas: Jagatī (refrain-like cadence with recurring ‘kuvit somasyāpām iti’)

Sukta 120

Sukta 10.120

ഋഗ്വേദം 10.120 ഒരു വീര-യുദ്ധഗാനം ആണ്; പുതുതായി ഉദിച്ച, ലോകത്തിൽ അഗ്രഗണ്യമായ ജയശക്തിയെ—ഉഗ്രരൂപത്തിലുള്ള ഇന്ദ്രനെ—ആഘോഷിക്കുന്നു. അവൻ ഉടൻ തന്നെ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കി, തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നു. കവി മന്ത്രം/ബ്രഹ്മൻ എന്നതിനെ സജീവമായ സഹായി ആയി വരയ്ക്കുന്നു: അത് ദേവന്റെ ആയുധങ്ങളെ മൂർച്ചപ്പെടുത്തുകയും അവന്റെ പ്രചോദന-വേഗം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അകത്തെ പ്രേരണയെ പുറത്തുള്ള വിജയവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, ഇന്ദ്രൻ അഥർവണീയ അധികാരത്തിൽ ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു കോസ്മിക് പ്രതിരൂപമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; പിന്തുണയ്ക്കുന്ന മാതൃ/സഹോദരി ശക്തികൾ അവനെ പോഷിപ്പിക്കുകയും വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

9 mantras | Rishi: Uncertain for this excerpt; RV 10.120 is a martial hymn praising a conquering divine power (often aligned with Indra-like force). | Devata: Indra-like Ugra (conquering power); possibly Indra as the force that subdues inner enemies—exact Anukramani devatā should be checked.

Chandas: Tr̥ṣṭubh (common for heroic/martial RV verses); needs metrical confirmation.

Sukta 121

Sukta 10.121

ഈ സൂക്തം സൃഷ്ടിയുടെ ആദി തത്ത്വമായ ഹിരണ്യഗർഭം—“സ്വർണ്ണഗർഭം”—എന്ന ഏകമൂലത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു. അവൻ ഏകാധിപതി; സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും താങ്ങി നിർത്തുന്നവൻ; അവനിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ജീവികളും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഓരോ മന്ത്രവും “കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ” (“ഏത് ദേവനോടാണ് നാം ഹവിസ് അർപ്പിക്കേണ്ടത്?”) എന്ന അന്വേഷക പുനരാവർത്തനത്തോടെ അവസാനിക്കുന്നു; അനേകത്തിന്റെ പിന്നിലെ ഏകനെക്കുറിച്ചുള്ള വിസ്മയവും ഭക്തിഭാവവും അതിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നു. അവസാന മന്ത്രത്തിൽ ഈ അന്വേഷണം പ്രജാപതിയെ ആ സർവ്വവ്യാപക അധിപതിയായി നാമകരണം ചെയ്ത് സമാപിക്കുന്നു; പൂർണ്ണതക്കും സമൃദ്ധിക്കും വേണ്ടി ആഗ്രഹങ്ങളും അർപ്പണങ്ങളും അവനിൽ ഏൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

10 mantras | Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional attributions vary; often given to Hiraṇyagarbha) | Devata: Ka / Prajāpati / Hiraṇyagarbha (the One Lord as origin of beings)

Chandas: Tr̥ṣṭubh

Sukta 122

Sukta 10.122

ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ മംഗളകരനായ, വൈരമില്ലാത്ത വീട്ടിലെ “അതിഥി”യായും മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും തമ്മിൽ ഹവിസും അനുഗ്രഹങ്ങളും കൈമാറുന്ന അനിവാര്യ ഹോതൃയായും സ്തുതിക്കുന്നു. സമ്പത്തും ജീവശക്തിയും നിറഞ്ഞ സമൃദ്ധമായ “ധാരകൾ” അഗ്നി വിടുവിക്കട്ടെ, യജമാനന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യട്ടെ, യജമാനന്മാർക്ക് ദീർഘകാല ക്ഷേമവും വർധനവും ഉറപ്പാക്കട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠ വംശം ഈ ആഹ്വാനം വ്യക്തമായി തങ്ങളുടെതെന്ന് അവകാശപ്പെടുത്തി, ഈ സൂക്തത്തെ യാഗസ്തുതിയുടെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുടുംബപരമ്പരയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (as indicated by later verse 10.122.8 mentioning Vasiṣṭhas; traditional attribution of the hymn to Vasiṣṭha-lineage) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely; 10.122 commonly in Jagatī—needs manuscript confirmation)

Sukta 123

Sukta 10.123

ഋഗ്വേദം 10.123-ൽ വേനനെ പ്രകാശമയമായ ഒരു മധ്യസ്ഥശക്തിയായി—പലപ്പോഴും ഗന്ധർവ–സൂര്യ സംയുക്തമായി വായിക്കപ്പെടുന്നവനായി—സ്തുതിക്കുന്നു; ജനനം, വെളിപ്പെടൽ/പ്രചോദനം, കൂടാതെ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലെ വിരുദ്ധധ്രുവങ്ങളുടെ സംഗമം എന്നിവയെ അവൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനായി വരുന്നു. ഗർഭസ്ഥമായ പ്രകാശത്തിന്റെ ശക്തമായ ദൃശ്യങ്ങൾ, ജലങ്ങളും സൂര്യനും കൂടിച്ചേരുന്ന സംഗമം, 그리고 കാമ്യ-പ്രതീകാത്മകമായ സ്വർഗീയ ഐക്യം എന്നിവയിലൂടെ ശ്ലോകങ്ങൾ നീങ്ങുന്നു; അവസാനം “ബിന്ദു/കിരണം” മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലുടനീളം ഋത/ക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്നതായി സമാപിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Traditionally associated with Vena (or a Vena-related seer) in RV 10.123; exact attribution varies by Anukramaṇī traditions. | Devata: Vena / Gandharva-Sūrya complex (a luminous messenger/mediator power); Sūrya and the Waters are central supporting powers in the verse.

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence; typical of RV 10 hymns with expansive imagery).

Sukta 124

Sukta 10.124

ഈ സൂക്തം പ്രധാനമായും അഗ്നിയെ യാഗത്തിലേക്ക് വരുവാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—മുന്നിൽ പോകുന്ന, ഹവ്യം വഹിക്കുന്ന, മാർഗദർശകമായ യാഗാഗ്നിയായി; ദീർഘമായ അന്ധകാരം സ്ഥിരമായ പ്രകാശത്തോടെ അകറ്റുന്നവനായി. മന്ത്രങ്ങൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുമ്പോൾ, വിഷയം അഗ്നിയെ കടന്ന് ബന്ധപ്പെട്ട അധിപത്യ-സാർവഭൗമത്വ ആശയങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു—ഋതവും അസത്യവും തമ്മിലുള്ള വിരോധം (വരുണൻ), വൈരശക്തികളുടെ ക്ഷയം, ഒടുവിൽ പ്രതീകാത്മക ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ ഇന്ദ്രനെ അംഗീകരിക്കുന്ന സമാപനം—ഒരൊറ്റ യാഗ-ആത്മീയ ഗതിയിൽ പല ദേവതകളെയും നെയ്യുന്ന വൈകിയ ഋഗ്വേദീയ പ്രവണതയെ ഇത് കാണിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of Mandala 10 (exact name varies by recension); hymn is Agni-directed. | Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 125

Sukta 10.125

ഋഗ്വേദം 10.125 പ്രസിദ്ധമായ ‘ദേവീ-സൂക്ത’മാണ്; ഇവിടെ വാക്‌ (വാണി/വചനം) സർവ്വവ്യാപിയായ ദിവ്യശക്തിയായി ആദ്യപുരുഷത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു—എല്ലാ ദേവന്മാരോടും എല്ലാ കോസ്മിക് പ്രവർത്തനങ്ങളോടും കൂടെ നിൽക്കുകയും അവയെ താങ്ങിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പ്രചോദിതമായ വചനം അധികാരം നൽകുന്നു, ഒരാളെ ഋഷിയെയോ ബ്രഹ്മാവെയോ ആക്കുന്നു, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും അതീതമായി വ്യാപിക്കുന്നു എന്നും ഈ ഗാനം പറയുന്നു; അതിലൂടെ സൃഷ്ടി, ജ്ഞാനം, പരമാധികാരം എന്നിവയുടെ പിന്നിലെ ആത്മീയ തത്ത്വം വാക്‌ തന്നെയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

8 mantras | Rishi: Vāk Ambhṛṇī (Ambhṛṇī-devī), per Anukramaṇī tradition. | Devata: Vāc (Speech/Word) as Devī; encompassing all deities.

Chandas: Triṣṭubh (standard attribution for much of RV 10.125; verify by scan).

Sukta 126

Sukta 10.126

ഈ സൂക്തം ആദിത്യന്മാരായ വരുണൻ, മിത്രൻ, അര്യമൻ എന്നിവരെ കേന്ദ്രമാക്കി സംരക്ഷണവും വിമോചനവും അപേക്ഷിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ്. “ഒരേ മനസ്സോടെ” സഞ്ചരിക്കുന്ന അവർ ആരാധകനെ വൈരം, പാപം, ദുരഭാഗ്യം എന്നിവ കടന്നുപോകാൻ നയിക്കണമെന്നു ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് ദൈവസഹായികളുടെ വിശാല കൂട്ടായ്മയെ (മരുത്തുകളോടുകൂടിയ രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, വസുക്കൾ) വിളിച്ചു ചേർത്ത്, സ്വസ്തി (ക്ഷേമം), ബന്ധന/ക്ലേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനം, കൂടാതെ കൂടുതൽ പൂർണ്ണവും സ്ഥിരവുമായ പ്രാണശക്തിയിലേക്കുള്ള സുരക്ഷിത ഗമനം എന്നിവ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Rishi: Traditionally assigned to a seer of the late Tenth Maṇḍala (Anukramaṇī-dependent; often connected with Aditya-invocations) | Devata: Ādityas—Varuṇa, Mitra, Aryaman

Chandas: Anuṣṭubh (likely for RV 10.126; verse-level confirmation may vary)

Sukta 127

Sukta 10.127

ഈ സൂക്തം രാത്രിയെ (രാത്രി) അനേകം പ്രകാശങ്ങളോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന, എല്ലാ തേജസ്സുകളും സമാഹരിക്കുന്ന, ലോകത്തെ നിശ്ശബ്ദതയിലും സുരക്ഷയിലും സ്ഥാപിക്കുന്ന ദൈവശക്തിയായി സ്തുതിക്കുന്നു. അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന ജീവികളെയും ഉള്ളിലെ അശാന്തിയെയും ശമിപ്പിക്കാനും, ഗൃഹത്തെ കാക്കാനും, സമാധാനവും ക്ഷേമവും തേടുന്ന യാചകന്റെ അർപ്പണമായി കവിയുടെ സ്തുതിഗാനം സ്വീകരിക്കാനും രാത്രിയോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Rātrī (Night)

Sukta 128

Sukta 10.128

ഈ സൂക്തം വിജയം-രക്ഷ പ്രാർത്ഥനയാണ്; സംഘർഷത്തിൽ ശക്തിയുടെ (വർചസ്സിന്റെ) അകത്തെയും പുറത്തെയും അധിപതിയും സേനാനായകനുമായ അഗ്നിയെ കേന്ദ്രമാക്കുന്നു. എല്ലാ ദിക്കുകളും എല്ലാ ശക്തികളും അനുകൂലമാകണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ അധിപത്യത്തിൽ നിന്ന് വ്യാപിച്ച്, ദേവിമാർ, സർവ്വദേവന്മാർ, സോമൻ, ഇന്ദ്ര–അഗ്നി, ദിവ്യവർഗങ്ങൾ (വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ) എന്നിവരടങ്ങുന്ന വിശാല ദൈവിക കൂട്ടായ്മയെ ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, സന്താനലാഭം, ശരീരത്തിന്റെ അഖണ്ഡത, എതിരാളികളുടെ പരാജയം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

9 mantras | Rishi: unknown (hymn-level attribution varies; needs confirmation from Anukramaṇī) | Devata: Agni (primary), with victory-protection intent

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires syllable-count verification)

Sukta 129

Sukta 10.129

നാസദീയ സൂക്തം ഉദ്ഭവങ്ങളുടെ രഹസ്യം ധ്യാനിക്കുന്നു; അസ്തിത്വത്തിനും അനസ്തിത്വത്തിനും “മുമ്പ്” എന്തുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് എളുപ്പത്തിലുള്ള ഉറപ്പുകളെ നിരസിക്കുന്നു. വ്യത്യാസരഹിതമായ മറവിയിൽ നിന്ന് മനസ്സിന്റെയും ആഗ്രഹത്തിന്റെയും ആദ്യ ചലനങ്ങളിലേക്കുള്ള സൂക്ഷ്മമായ നീക്കത്തെ അത് പിന്തുടരുമ്പോഴും, അറിവിന്റെ പരിധികളെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്തുതിയുടെ ലക്ഷ്യം സൃഷ്ടികഥയെ ദോഗ്മമായി വിവരിക്കുക അല്ല; പരമമായ (തദ് ഏകമ്) മുമ്പിൽ അത്ഭുതം, അന്വേഷണം, ഭക്തിപൂർണ്ണമായ അജ്ഞാതവാദം എന്നിവയെ പവിത്രമാക്കുക തന്നെയാണ്.

7 mantras | Rishi: Prajāpati Parameṣṭhin (traditionally ascribed for RV 10.129, Nā́sadīya) | Devata: Bhāva/Abhāva and the One (tad ekam) as the implicit absolute; not a single anthropomorphic devatā

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 130

Sukta 10.130

ഈ സൂക്തം യജ്ഞത്തെ (ബലി) ഒരു കോസ്മിക് നെയ്ത്തുമുറിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു: ദൈവിക “പ്രവർത്തനങ്ങൾ” എല്ലാദിക്കുകളിലേക്കും ഒരു ജാലം വലിച്ചുനീട്ടുന്നു; പിതാക്കന്മാർ അതിനെ നെയ്യുന്നു, പ്രചോദിത ഋഷിമാർ അതിനെ താങ്ങി നിലനിർത്തുന്നു. കൂടാതെ ദേവതകളും വൈദിക ഛന്ദസ്സുകളും (ചന്ദസ്) തമ്മിലുള്ള ഒരു ചിന്താപരമായ മാപ്പിംഗും ഇത് നൽകുന്നു; ശരിയായ യാഗവാക്യവും ശരിയായ അളവും തന്നെയാണ് ലോകക്രമം (ഋത) പ്രവർത്തനത്തിലാകുന്നതെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of the late 10th maṇḍala (often unspecified in brief citations); hymn concerns yajña as cosmic weaving | Devata: Yajña / Viśvakarman-like sacrificial principle (cosmic rite as power)

Chandas: Triṣṭubh (predominant for this hymn section)

Sukta 131

Sukta 10.131

ഈ ഉത്തരകാല ഋഗ്വേദ സ്തോത്രം ഇന്ദ്രനെ നാലുദിക്കുകളിലെയും രക്ഷകനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള വൈരശക്തികളെ അകറ്റി, ആരാധകർ അവന്റെ വിശാലമായ ശരണത്തിൽ (ശർമൻ) ആനന്ദിക്കട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇത് അപായനിവാരണപരമായ സംരക്ഷണപ്രാർത്ഥനയെ പുരാണസ്മരണയുമായി (അശ്വിന്മാരോടൊപ്പം നമുചി സംഭവവും ഉൾപ്പെടെ) ചേർത്ത്, ഇന്ദ്രന്റെ ജയശക്തിയെ ഉറപ്പിക്കുകയും സമൂഹക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ദേവന്റെ ദയാമയമായ മനസ്സിൽ നാം വസിക്കട്ടെ, ഏറ്റവും ചെറിയ വൈരവും ദൂരെയ്ക്ക് തള്ളപ്പെടട്ടെ എന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ സ്തോത്രം സമാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Unknown (RV 10.131; late maṇḍala) | Devata: Indra

Chandas: Likely Triṣṭubh (common for Indra hymns in this register), though confirmation requires full hymn metrical scan

Sukta 132

Sukta 10.132

ഈ ചെറുഹിമ്നം അശ്വിന്മാരെ വേഗമുള്ള, ഉപകാരപ്രദമായ സഹായികളായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവർ സത്യയജമാനനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ആകാശവും ഭൂമിയും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന കോസ്മിക ശക്തികളായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അവ ആരാധകന്റെ സമൃദ്ധി വർധിപ്പിക്കുന്നു. പാപത്തെ നിയന്ത്രിച്ച് ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾക്ക് അവസാനം വരുത്തുന്ന സർവ്വരാജാവായി വരുണനെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ രാജധർമ്മ-നൈതിക സ്വരവും ഇതിലുണ്ട്. അവസാനം, ദുരിതം കടന്നുപോയ വ്യക്തിപരമായ സാക്ഷ്യത്തോടെ, മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന അശ്വിന്മാരുടെ സഹായങ്ങൾ ഗായകരെ വേദനയും കഷ്ടവും അതിജീവിപ്പിച്ച് കൊണ്ടുപോകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

7 mantras | Devata: Ashvins (with Heaven and Earth as supporting cosmic powers)

Sukta 133

Sukta 10.133

ഏഴ് ഋക്കുകളുള്ള ഈ ഇന്ദ്രസ്തുതിഗാനം സംരക്ഷണത്തിനും വിജയത്തിനുമായി ഉച്ചരിക്കുന്ന യുദ്ധപ്രാർത്ഥനയാണ്: ലോകനിർമ്മാതാവും വൃത്രഹന്താവുമായ ഇന്ദ്രനെ ഗായകർ ഉണർത്തി, അടുത്ത പോരാട്ടത്തിൽ തങ്ങളോടൊപ്പം നില്ക്കുകയും ശത്രുസേനകളെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആവർത്തനധ്വനിയായി, എതിരാളികളുടെ വില്ലുതന്തികൾ ശിഥിലമാകട്ടെ, ആക്രമികൾ താഴെയടിക്കപ്പെടട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; അവസാനം സമൃദ്ധിയുടെ വരമായി—സ്തുതിക്കുന്ന കവിയിലേക്കു ഇന്ദ്രന്റെ ദാനം ആയിരംധാരകളുള്ള സമൃദ്ധിഗാവുപോലെ ഒഴുകട്ടെ എന്നു—അനുഗ്രഹം തേടുന്നു.

7 mantras | Devata: Indra

Sukta 134

Sukta 10.134

ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രനെ ലോകത്തെ വിശാലമാക്കുന്ന മഹാസ്വാധീനാധിപനായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ ശക്തി വീരത്വം മാത്രമല്ല, ജനനശക്തിയും കൂടിയാണ്—ശുഭമായ മാതൃശക്തിയായ ദേവീ ജനിത്രി അവനെ പ്രസവിച്ചു ഉദ്ഭവിപ്പിച്ചതായി പറയുന്നു. സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും വ്യാപിപ്പിക്കൽ, എതിര്‍പ്പിനെ കുലുക്കി അകറ്റൽ എന്നീ ഇന്ദ്രന്റെ കോസ്മിക പ്രവർത്തനങ്ങളെ സോമം പിഴിയുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന വ്യക്തമായ സഹായവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, റയി (സമൃദ്ധിയും പൂർണ്ണതയും) ദാനം ചെയ്യുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവസാനം, ഒരു ദേവനെയും തടയാതെ പന്തഭേദരഹിതമായ ആദരത്തിന്റെ പ്രതിജ്ഞയോടെ, “മന്ത്ര-ശ്രവണം” വഴി ഉള്ളിലെ ഉയർച്ചയെ—ശരിയായ ശ്രവണത്തിലൂടെ ചിറകു വിരിക്കുന്നതുപോലെ—സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

7 mantras | Devata: Indra (with implicit Devī Janitrī as generative power)

Sukta 135

Sukta 10.135

ഈ ചുരുങ്ങിയതും ഗൂഢവുമായ സ്തോത്രം യമന്റെ ലോകത്തെയും പിതൃമാർഗത്തെയും ധ്യാനിക്കുന്നു. പിതാക്കന്മാർ “സുന്ദര ഇലകളുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ” ദർശിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ യമൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സംവദിക്കുന്നു, വിടപറഞ്ഞ പിതാവ് പുരാതന പാതയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. ഒരു യുവാവ് രഥത്തെ ഗതിയിലാക്കുന്നതെന്ന പഹേലി-ചിത്രവും, വാഹകനായി പിന്തുടരുന്ന സാമൻ-ഗാനവും മുഖേന, ക്രമബദ്ധമായ പവിത്രവാക്യവും യഥാവിധി അർപ്പണവും ആത്മാവിന്റെ യാത്രക്കും മോചനത്തിനും വഴികാട്ടുന്നു എന്ന സൂചനയാണ് ഈ സൂക്തം നൽകുന്നത്.

6 mantras | Devata: Yama (with the Devāḥ; ancestral-father principle also present)

Sukta 136

Sukta 10.136

ഈ സൂക്തം കേശിനെയോ മുനിയെയോ—ദീർഘകേശമുള്ള, പ്രചോദിതനായ തപസ്വിയെ—സ്തുതിക്കുന്നു. അവനെ അതിരുകളിലിരിക്കുന്ന, ദീപ്തമായ ഒരു സത്തയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അഗ്നിയും വിഷവും പോലുള്ള വിരുദ്ധങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് വഹിച്ച് ലോകങ്ങളിലൂടെ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവനായി. മുനി വാതപ്രേരിതനും ദൈവപ്രേരിതനും, “ദേവന്മാരുടെ ദേവൻ” എന്നവനോടു സഖ്യപ്പെട്ടവനുമാണെന്ന് ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു; പ്രചോദിതമായ അന്തർസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ദർശനദൃഷ്ടിയുടെയും വൈദിക ആദർശം ഇതിലൂടെ വെളിപ്പെടുന്നു.

6 mantras | Devata: Keśin / Muni (the inspired ascetic power)

Sukta 137

Sukta 10.137

ഈ ചുരുങ്ങിയ ചികിത്സാസൂക്തം പുനഃസ്ഥാപകശക്തികളായി സമസ്ത ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനിച്ച്, വീണുപോയ ഒരാളെ വീണ്ടും ശക്തിയിലേക്കുയർത്തണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു—രോഗം കുറ്റമോ തെറ്റായ പടിയോവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു വന്നാലും. പ്രാർത്ഥന, സംരക്ഷണാശീർവാദം, ‘മന്ത്ര-സ്പർശം’ എന്ന വിധി-മാനസിക പ്രവർത്തി എന്നിവ ചേർന്ന് യക്ഷ്മ (ക്ഷയകരമായ രോഗം)യെ അകറ്റി, അനാമയ (സമ്പൂർണ്ണാരോഗ്യം) വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുന്നു.

7 mantras | Rishi: Traditionally attributed in RV to a healer-seer context; commonly associated with the Vāta healing hymn sequence (RV 10.137) in later indices (exact rishi varies by tradition). | Devata: Devāḥ (collective gods as healing powers); restorative life-force

Chandas: Triṣṭubh (common in this section; some recensions may vary)

Sukta 138

Sukta 10.138

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ ദേവന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ഭേദനങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു: അവൻ വല എന്ന ആവരണശക്തികളെ തകർത്തു, ഉഷസ്സിനെയും ജലങ്ങളെയും മോചിപ്പിക്കുന്നു; സർപ്പസദൃശമായ ചുരുക്കലിനെതിരെ കുത്സനു വിജയം ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഇതോടൊപ്പം, ഇന്ദ്രനെ വെറും യുദ്ധാധിപനായി മാത്രമല്ല, ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമസംഘാടകനായും ഉയർത്തിക്കാട്ടി, കാലത്തിന്റെ നിയമം (മാസങ്ങൾ) സ്ഥാപിച്ചതും ‘യജ്ഞം ചെയ്യാത്തവനെ’ യജ്ഞയോഗ്യനാക്കിത്തീർത്തതും അവനോടു ചേർത്തുപറയുന്നു.

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 139

Sukta 10.139

ഈ സൂക്തം സവിതൃയുടെ പ്രഭാത-പ്രേരണയെ—പ്രകാശമായി അവൻ സ്ഥിരമായി ഉദിക്കുന്നതിനെ—പൂഷന്റെ വഴികാട്ടിയും സംരക്ഷകനുമായ ഗതിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; ആ ഗതി എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും “കണ്ട്” മേയിച്ച് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് ഒരു പുരാണ-യാജ്ഞിക ദർശനമായി വികസിച്ച്, ജലങ്ങൾ, ഗന്ധർവൻ (വിശ്വാവസു), ഇന്ദ്രൻ എന്നിവർ ഋതത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പങ്കുചേരുന്നു: മറഞ്ഞ അതിരുകൾ, ദീപ്തമായ ദിഗന്തങ്ങൾ, കല്ലുപോലെയുള്ള ആവരണങ്ങളിൽ തടഞ്ഞുവെച്ച സമ്പത്ത് (അമൃതം/ശക്തികൾ) മോചിതമാകൽ.

6 mantras | Devata: Savitṛ (with Pūṣan as associated power)

Sukta 140

Sukta 10.140

ഈ ആറു ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം അഗ്നിയെ വിശാലമായി ദീപ്തിയുള്ള, എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ കിരണങ്ങളും ബലവും ആരാധകനിൽ വിജയകരമായ സമൃദ്ധി (വാജ) സ്ഥാപിക്കുന്നു. ജനങ്ങളിൽ അഗ്നി വ്യാപിക്കട്ടെ, യജമാനനെ ധനസമ്പത്തും ഫലപ്രദമായ ഇച്ഛാശക്തി/സങ്കൽപശക്തി (ക്രതു)യും നൽകി സമ്പന്നനാക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും മനുഷ്യർ അനുഗ്രഹത്തിനായി അഗ്നിയെ മുൻപിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അവനെ ദൈവികനായി, ഋതം വഹിക്കുന്ന നേതാവായി പാടി സ്തുതിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.

6 mantras | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 141

Sukta 10.141

ഈ ചെറുസൂക്തം ഒരു സമുഹ ആഹ്വാനമാണ്. അഗ്നി, സോമൻ, ആദിത്യർ, വിഷ്ണു, സൂര്യൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്ര–വായുവിനോടൊപ്പം ബൃഹസ്പതി എന്നിവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രധാന വൈദിക ശക്തികളെ ഒരുമിപ്പിച്ച്, അവർ ആരാധകരിലേക്കു അനുഗ്രഹത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് സഹായിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ പ്രായോഗിക ലക്ഷ്യം സമൃദ്ധിയും സംരക്ഷണവും; സാമൂഹിക ലക്ഷ്യം ഐക്യം—സഭയിൽ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു കൂടുമ്പോൾ ‘ഒരു നല്ല മനസ്സുള്ളവർ’ ആയി മാറണമെന്നതാണ്.

6 mantras | Devata: Indra-Vāyu and Bṛhaspati

Sukta 142

Sukta 10.142

ഈ ചെറു അഗ്നി സൂക്തം ഉപാസകൻ അഗ്നിയെയേ ഏക ഉറച്ച അഭയമായി പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു; ഹാനിയിൽ നിന്നുമും ധർമ്മലംഘകരിൽ നിന്നുമും രക്ഷിക്കാൻ “മൂന്നിരട്ട കാവലുള്ള” സംരക്ഷണം അപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അഗ്നിയെ ഏകീകരിക്കുകയും ക്രമപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തിയായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു—പല ചലനങ്ങളെയും ഒരൊറ്റ ശരിയായ പാതയിലേക്കു നയിക്കുന്നവനായി. അവസാനം ദേവന്റെ വരവും പോക്കും അനുഗമിക്കുന്ന മംഗളകരമായ വളർച്ചയുടെയും ജലങ്ങളുടെയും ദൃശ്യങ്ങൾ (ദൂർവാ പുല്ല്, തടാകങ്ങൾ, താമരകൾ) കൊണ്ട് സമാപിക്കുന്നു.

8 mantras | Devata: Agni

Sukta 143

Sukta 10.143

ഈ ചെറു അശ്വിനീ സ്തുതിയിൽ വേഗത്തിൽ രക്ഷിക്കുകയും പുതുജീവൻ നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന നാസത്യന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; അവർ ജീവിതത്തിൽ ബലം, കഴിവ്, ശരിയായ ഗതി എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. അത്രിയെയും കക്ഷീവന്തനെയും പോലുള്ള ഋഷികൾക്ക് അവർ നൽകിയ ജീവൻ പകരുന്ന സഹായം ഓർത്ത്, കവിയ്‌ അശ്വിന ദ്വയത്തോട് യജമാനന്റെ “വിശാല ആസനം” ലക്ഷ്യമാക്കി വരാനും, സമൂഹത്തെ പ്രയാസങ്ങൾ കടന്ന് സുരക്ഷിതമായി കൊണ്ടുപോകാനും, ഒഴുകിയൊഴുകുന്ന പോഷണവും സദ്ഭാവവും നിറയ്ക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

6 mantras | Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditional association for many Aśvin hymns; verse itself names Kakṣīvant and Atri) | Devata: Aśvinau (Nā́satyā)

Sukta 144

Sukta 10.144

ഈ ചെറുസൂക്തം പിഴിഞ്ഞ സോമത്തെ (ഇന്ദു) ജീവിക്കുന്നതും പാഞ്ഞൊഴുകുന്നതുമായ ശക്തിയായി പുകഴ്ത്തുന്നു; അത് “അമര” സ്വീകര്താവിന് അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഒടുവിൽ വ്യക്തമായി ഇന്ദ്രനിലേക്കാണ് സമാപനം—സോമം അവനെ ശക്തിപ്പെടുത്തി വിജയിയാക്കുന്നു. സോമത്തെ കുതിരപോലെ വേഗമുള്ളതും ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതും വിവേകശാലിയായ (ദക്ഷ)തുമായതായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു; കൂടാതെ സുപർണ/ശ്യേന മോട്ടിഫ് പ്രകാരം ദൂരെയുള്ള അതീതലോകത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കൽ കൊണ്ടുവന്ന നിധിയെന്നായും പറയുന്നു. പ്രാണശക്തി, ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി/സങ്കൽപ്പം), ദൈവിക വിജയം എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്ന ബലമായി സോമത്തെ അഭിഷേകിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിക്കലാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

6 mantras | Devata: Soma (Indu) offered to an 'immortal' recipient (likely Indra or a general deva addressed as amartya); verse foregrounds Soma’s force

Sukta 145

Sukta 10.145

ഇത് ഒരു ചെറുതെങ്കിലും പ്രായോഗികമായ ഓഷധി-സൂക്തമാണ്: “സപത്നീ” (പ്രതിസ്പർധിനി/തടസ്സമാകുന്ന സാന്നിധ്യം)യെ നീക്കി, ആകർഷണം, സൗഹാർദം, യഥാർത്ഥമായ ഐക്യം എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശക്തമായ സസ്യശക്തിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന മന്ത്രം. വക്താവ് ആ ഔഷധിയെ ആചാരപരമായി “കുഴിച്ചെടുത്തു” പ്രയോഗിച്ച്, ജയദായകവും നിർബന്ധിപ്പിക്കുന്നതുമായ ശക്തിയായി മാറ്റുന്നു; അതുവഴി ആഗ്രഹിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ മനസ്സ് തിരിഞ്ഞ്, കിടാവിനടുത്തേക്ക് പശു ഓടുന്നതുപോലെ, തിരികെ ഓടിവരട്ടെ; എതിരാളിയെ ദൂരെയ്ക്ക് അയക്കുന്നു.

6 mantras | Devata: Oṣadhi (the plant-power; healing/compelling force)

Sukta 146

Sukta 10.146

ഈ ചെറു സൂക്തം അരണ്യാനിയെ—വനത്തിന്റെ ജീവസാന്നിധ്യത്തെ—സ്തുതിക്കുന്നു. അവളെ നിർഭയയായി, പിടികിട്ടാത്തവളായി, സമൃദ്ധമായി പോഷിപ്പിക്കുന്നവളായി, എന്നാൽ ഗ്രാമജീവിതത്തിന്റെ പരിധികൾക്കപ്പുറമുള്ളവളായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു. വനത്തിന്റെ രഹസ്യധ്വനിസൗന്ദര്യം—വിളികൾ, പൊട്ടലുകൾ, ചിരചിരപ്പുകൾ, കല്പിത ശബ്ദങ്ങൾ—പകർത്തി, ഏകാന്തതയെ ദൈവികവും പോഷകവുമായ അന്തരീക്ഷമായി മാറ്റുന്നു. അവസാനം, അരണ്യാനിയെ സുഗന്ധമയിയായും സമൃദ്ധയായും കാട്ടുജീവികളുടെ മാതാവായും, ഉഴവാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്തവളായും വാഴ്ത്തുന്നു.

6 mantras | Devata: Araṇyānī (Goddess/Power of the Forest)

Sukta 147

Sukta 10.147

ഈ ചെറുസൂക്തം ഇന്ദ്രനെ അവന്റെ മന്യുവിലൂടെ സ്തുതിക്കുന്നു—വൃത്രനെ തകർത്തു തടഞ്ഞുവെച്ചിരുന്ന ജലങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ച, അവന്റെ ആദ്യജനിതമായ ക്രോധശക്തി; അതിന്റെ പ്രഹരത്തിൽ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും വരെ വിറച്ചു. തുടർന്ന് ഇത് സാമൂഹ്യവും യാഗപരവുമായ മേഖലയിലേക്കു തിരിഞ്ഞ്, ദാനശീലരായ യജമാനന്മാരുടെ അപേക്ഷ ഇന്ദ്രൻ കേൾക്കണമെന്നു, കൂടാതെ കരുണാമയനായ പിതാവുപോലെ ആരാധകരുടെ വിസ്തൃതി, സമ്പത്ത്, സംരക്ഷണം, നീതിയുള്ള വിഭജനം എന്നിവ വർധിപ്പിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Indra (implied by adri-vaḥ) / Manyu as Indra’s wrath-power

Sukta 148

Sukta 10.148

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയുടെ കേന്ദ്രം സോമപീഡകരുടെ പ്രശംസയാണ്; ഇന്ദ്രൻ ‘സുവിത’ (നല്ല പാതയും ശരിയായ വിജയവും)യും, തന്റെ വിശാലമായ വീരശക്തിയോടൊപ്പം വരുന്ന ഉന്മേഷകരമായ ‘വാജ’വും കൊണ്ടുവരണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. കവിയ്ക്ക് ആരാധന പരസ്പരാനന്ദമായി തോന്നുന്നു: മനുഷ്യർ സോമവും പോഷകമായ അർപ്പണങ്ങളും കൊണ്ട് ഇന്ദ്രനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ മറുപടിയായി അവരുടെ അന്തർബലവും ദേഹധാരിതമായ ജീവനും താങ്ങി നിലനിർത്തുന്നു. വിശാലമായ ഭൂമിയിൽ നിന്നുയരുന്ന സജീവമായ ആഹ്വാനത്തോടെ സ്തുതി സമാപിക്കുന്നു; വേഗമേറിയ കുതിരകൾ പ്രചോദിതമായ വാക്കിനെ ഇന്ദ്രന്റെ നെയ്യാൽ ദീപ്തമായ ആസനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.

5 mantras | Devata: Indra

Sukta 149

Sukta 10.149

സവിതൃ (ദൈവിക പ്രേരകൻ)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഈ ചെറു സൂക്തം, അവന്റെ സർവ്വലോക “യോജിപ്പിക്കൽ/കെട്ടിപ്പിടിപ്പിക്കൽ” ശക്തിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—അതിലൂടെ ഭൂമിയും ദ്യൗസും തങ്ങളുടെ യഥാക്രമത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു; അന്തരീക്ഷവും സമുദ്രവും അജയ്യമായ ധർമ്മ-നിയമത്തിന്റെ പരിധികളിൽ ബന്ധിതമാകുന്നു. തുടർന്ന് ധർമ്മാനുസൃതമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന സവിതൃയുടെ പക്ഷി-ചിഹ്നമായ ഗരുത്മാനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, കവി ജാഗരൂകമായ ഭക്തിജാഗ്രതയിൽ നിലകൊണ്ട്, സോമത്തിന്റെ ദീപ്ത കിരണം കാത്തിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ സവിതൃയുടെ പ്രേരക സ്പന്ദനം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Savitṛ

Sukta 150

Sukta 10.150

ഈ ചെറുസൂക്തം ഹവ്യവാഹനനും ജാതവേദസുമായ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു—അവൻ ആദിത്യർ, രുദ്രർ, വസുക്കൾ എന്നീ പ്രധാന ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം വന്ന് മൃളീക (ചികിത്സക കൃപ) കൊണ്ടുവരട്ടെ എന്ന്. ദേവന്മാരെ വിളിച്ചുവരുത്തുന്ന, നിരന്തരം പുതുതായി ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ച്, ആരാധകര്ക്കായി സംരക്ഷണവും മംഗളകരവുമായ സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്കുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവസാന ഋക്കിൽ പ്രശസ്ത ഋഷിമാർക്കും രാജാക്കന്മാർക്കും അഗ്നി മുൻപ് നൽകിയ സഹായം ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, ആ മുൻനിദർശനത്തെ ആധാരമാക്കി ഇപ്പോഴും സഹായം അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Agni (Jātavedas / Havya-vāhana)

Sukta 151

Sukta 10.151

ഈ ചെറുസൂക്തം ശ്രദ്ധ (വിശ്വാസം/സമ്മതി)യെ യജ്ഞത്തെ ഫലപ്രദമാക്കുന്ന മറഞ്ഞ ശക്തിയായി വ്യക്തീകരിക്കുന്നു—അഗ്നിയെ ജ്വലിപ്പിക്കുക, ഹവിസ്സിനെ ഉയർത്തുക, ഭഗന്റെ മുഖേന മംഗളകരമായ വിഹിതം ലഭ്യമാക്കുക. വൈരശക്തികളുടെ നടുവിൽ ദേവന്മാർ സ്ഥാപിച്ച അതേ അചഞ്ചല വിശ്വാസം യജമാനന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കപ്പെടണമെന്നു ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. പ്രഭാതം, മധ്യാഹ്നം, സന്ധ്യാസമയം എന്നിങ്ങനെ ദിവസത്തിന്റെ മൂന്ന് സംധികളിലുടനീളം ശ്രദ്ധയെ ആഹ്വാനിച്ച്, സത്യാഭിമുഖമായ സംकल्पം ഹൃദയത്തിൽ ദൃഢമാകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Śraddhā (Faith/Assent) with reference to Agni and Bhaga

Sukta 152

Sukta 10.152

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ ദിവ്യാധിപത്യ-ശക്തിയായ ഇന്ദ്രനെ ഒരിക്കലും പിഴയാത്ത സഹായിയായി വിളിക്കുന്നു; അവൻ തന്റെ കൂട്ടുകാരനെ അജേയനാക്കുന്നു. രക്ഷസ്‌, മൃധഃ, വൃത്ര തുടങ്ങിയ തടസ്സശക്തികളെ തകർത്തു, ശത്രുക്കളുടെ കോപം ചിതറിച്ച്, ശത്രുക്കളുടെ പ്രഹരത്തിനെതിരെ വിശാലമായ ആശ്രയം (ശർമ) സ്ഥാപിക്കണമെന്നു ഇന്ദ്രനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആകെക്കുറിച്ച്, സംഘർഷം, മത്സരം, ഉള്ളിലെ കലഹം എന്നിവ നേരിടുന്നവർക്ക് ഇത് സംക്ഷിപ്തമായ സംരക്ഷണ-വിജയപ്രാർത്ഥനയാണ്.

5 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a late Vedic seer (RV 10.152 is an Indra hymn; exact r̥ṣi attribution varies across recensions and needs external confirmation) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.152; common for Indra battle-hymns)

Sukta 153

Sukta 10.153

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തോത്രം പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ‘കർമ്മകർതാക്കൾ’ക്കിടയിൽ ദേവന്റെ പുതുതായി ഉണർന്ന സാന്നിധ്യത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു; അവർ വീരശക്തി (സുവീര്യ)യിൽ പങ്കുചേരാൻ ഇന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നു. വൃത്രവധം, മധ്യാകാശത്തെ വിശാലമാക്കൽ, സ്വർഗ്ഗത്തെ താങ്ങിനിർത്തൽ എന്നീ ഇന്ദ്രന്റെ പ്രസിദ്ധമായ വിശ്വകൃത്യങ്ങളെ ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, സംഹിതമായ മഹാബലം (ഓജസ്)കൊണ്ട് എല്ലാ ജീവികളെയും അതിക്രമിച്ച് മീതെ നിൽക്കുന്ന, എല്ലാറ്റിനെയും അധീനപ്പെടുത്തുന്ന പരമശക്തിയായി ഇന്ദ്രനെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. സംരക്ഷണത്തിനും ശക്തിക്കും വിജയകരമായ സിദ്ധിക്കും ഇന്ദ്രന്റെ ജയശക്തിയെ ആഹ്വാനിക്കുകയാണ് ഈ സ്തോത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

5 mantras | Rishi: Traditionally a late Vedic seer (RV 10.153 Indra hymn; exact attribution varies—external confirmation required) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (verse is short; exact meter requires pada count verification)

Sukta 154

Sukta 10.154

ഈ ചെറു സൂക്തം ശവസംസ്കാര/പിതൃകേന്ദ്രിതമായ ഒരു പ്രാർത്ഥനയാണ്. സോമം മാധുര്യമായി ഒഴുകുകയും നെയ്യുപോലെ ദീപ്തിയാകുകയും വിശുദ്ധ ഹവിസായി സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ധന്യരുടെ സംഗമത്തിലേക്ക് departed ആത്മാവിനെ നയിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ‘സുഗതർ’ എന്ന നിലയിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന വിഭാഗങ്ങളെ ഇത് പേരെടുക്കുന്നു—യുദ്ധത്തിൽ ധീരർ, സ്വയംത്യാഗികൾ, മഹാദാനികൾ, തപസ്സിൽ നിന്നുജനിച്ച ദർശികൾ—കൂടാതെ യമന്റെ അധീനതയിൽ ഉള്ള അവരുടെ ദീപ്തമായ ലോകം ആത്മാവിന് ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Soma (and implicitly the Fathers/blessed as recipients)

Sukta 155

Sukta 10.155

ഈ ചെറു അപോത്രോപൈക സ്തോത്രം അരായി—ദാരിദ്ര്യം, വൈരപരമായ കുറവ്, ദുരഭാഗ്യം—ഇവയെ ശക്തിയായി പുറത്താക്കുന്നു; അവളോട് പർവതങ്ങളിലേക്കും നദിയുടെ അകലെയുള്ള കരപോലുള്ള മനുഷ്യവാസമില്ലാത്ത ദൂരസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും പോകാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. പീഡയെ തള്ളിപ്പറത്തി അടിച്ചോടിക്കുന്ന പ്രേരക-പ്രഹാരശക്തിയായി സഹായശക്തിയായ ‘ശിരിംബിഠ’നെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവസാനം അഗ്നിയെയും ‘ഗോ/പ്രകാശ’ത്തെയും ചുറ്റിയുള്ള സംരക്ഷണവലയത്തെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പ്രഖ്യാപിച്ച്, ആ സംരക്ഷിത വൃത്തം അജയ്യമാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Apotropaic expulsion (addressed to Arāyi/privation); auxiliary power Śirimbiṭha invoked

Sukta 156

Sukta 10.156

ഈ സംക്ഷിപ്ത അഗ്നിസ്തുതിയിൽ പ്രചോദിതമായ ചിന്തകളും സ്തുതിയും, മത്സരത്തിൽ വേഗകുതിരപോലെ അഗ്നിയെ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കട്ടെ; അങ്ങനെ യജമാനൻ വീണ്ടും വീണ്ടും സമൃദ്ധി (ധനം-ധനം) നേടട്ടെ എന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അഗ്നി വിശാലവും ദൃഢവുമായ സമ്പത്ത്—പ്രകാശം, പശുസമ്പത്ത്, വേഗശക്തികൾ—കൊണ്ടുവരട്ടെ; അന്തർസ്ഥാനത്തിലുള്ള പണി (സംഗ്രഹിച്ച് തടയുന്ന, തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവണത)യെ തകർത്തു, ജനങ്ങളുടെ ധ്വജ-പ്രകാശമായ ഈ സ്തുതിഗീതത്തോട് ജാഗരൂകനാകട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 157

Sukta 10.157

ഈ ചെറു സൂക്തം ഇന്ദ്രനെ വിശ്വേദേവന്മാരോടൊപ്പം ആഹ്വാനിച്ച് “ലോകങ്ങളെ ശരിയായ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കട്ടെ” എന്ന്—അസ്തിത്വത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളിലും മനുഷ്യജീവിതത്തിലും ഐക്യം സ്ഥാപിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആദിത്യന്മാരും മരുതന്മാരും കൂടെ ഇന്ദ്രൻ നമ്മുടെ ദേഹധാരിത ജീവശക്തിയുടെ സംരക്ഷകനാകട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം, പരിശുദ്ധ കിരണ-ഗാനം (അർക്ക) അകത്തോട്ടു തിരിയുന്നതിലൂടെ സ്വധാ—സ്വാഭാവിക നിയമവും പോഷകശക്തിയും—പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു എന്നു സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Indra with the Viśve Devāḥ (All Gods)

Sukta 158

Sukta 10.158

ഈ ചെറുസൂക്തം സംരക്ഷണവും ചികിത്സയും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനയാണ്. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലാകെ കാവൽ നിൽക്കുന്ന ത്രയ ദൈവരക്ഷകരെ ഇത് വിളിക്കുന്നു—സ്വർഗത്തിൽ സൂര്യൻ, അന്തരീക്ഷത്തിൽ വാതൻ, ഭൂമിയിൽ അഗ്നി—ആരാധകനെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും സുരക്ഷിതനാക്കാൻ. തുടർന്ന് ഇത് ദൃഷ്ടി (ചക്ഷുസ്) പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും വിപുലമാക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു; ദൃഷ്ടിയെ സ്ഥാപിക്കുകയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദിവ്യശക്തികൾ പുറമേയും ഉള്ളിലെയും വ്യക്തമായ ദർശനം നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം ‘പൂർണ്ണമായി ദൃശ്യമാകുന്ന’ സൂര്യനെ കാണുവാനും, മനുഷ്യദൃഷ്ടി പ്രകാശിതമാകുന്നവരെപ്പോലെ വിശാലമായി കാണുവാനും ഉള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ സൂക്തം സമാപിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Sūrya, Vāta, Agni (triadic guardianship across three worlds)

Sukta 159

Sukta 10.159

ഈ ചെറുസൂക്തം സ്ത്രീയുടെ ഒന്നാംപുരുഷവചനത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു—പലപ്പോഴും വധുവിന്റെയോ ഭാര്യയുടെയോ ശബ്ദമായി വായിക്കപ്പെടുന്നത്. ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെയും, ഓരോരുത്തർക്കും അവകാശപ്പെട്ട പങ്ക് നൽകുന്ന ഭഗനെയും അവൾ ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, ദാമ്പത്യബന്ധം, സമൃദ്ധി, സാമൂഹികാധിപത്യം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ‘സപത്നി’കളെന്ന എതിരാളികളോടുള്ള ജയമന്ത്രമായി, ഐക്യം തകർക്കുന്ന ക്ഷയകരശക്തികളെ അകറ്റുന്ന ഉപായമായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ഗൃഹസൗഭാഗ്യത്തെ ഇന്ദ്രന്റെ വിജയശക്തിയുടെ മാതൃകയോട് ചേർത്ത് നിർത്തുന്നു.

6 mantras | Devata: Sūrya; Bhaga; and the speaking feminine power (often read as a bride/wife-voice hymn)

Sukta 160

Sukta 10.160

ഈ ചുരുക്കമായ ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ ദേവനെ ഇപ്പോഴത്തെ യജമാനനോടൊപ്പം തന്നെ നിലകൊള്ളാനും, പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ ശക്തിയേറിയ സോമത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും ക്ഷണിക്കുന്നു. യാഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ അശ്വങ്ങളെ അഴിച്ചുവിടട്ടെ, എതിരാളി ദാതാക്കളാൽ “വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടാതെ” ഇരിക്കട്ടെ, ആരാധകനു ഇന്ദ്രന്റെ പരമ്പരാഗത ദാനങ്ങളായ പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, ജയകരമായ ബലം എന്നിവ നൽകട്ടെ എന്നും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ദേവനെ ആഗ്രഹിച്ച് മുഴുവൻഹൃദയത്തോടെ അർപ്പിക്കുന്ന ഹവിസ് ഇന്ദ്രന്റെ അനുഗ്രഹവും സമൃദ്ധിയും ഉറപ്പാക്കുന്നു എന്നതാണ് സ്തുതിയുടെ ഊന്നൽ.

5 mantras | Rishi: Traditionally Śvātrya (per padapāṭha ‘śvātryāḥ giraḥ’ in 10.160.2 indicating the clan/poet-group); exact rishi name may be Śvātrya/Śvātra line | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (typical for Indra-Soma praise; requires metrical verification)

Sukta 161

Sukta 10.161

ഈ ചെറു ചികിത്സാ (ഭൈഷജ്യ/ആയുഷ്യ) സൂക്തം ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും എന്ന ഇരട്ട ദൈവശക്തിയെ ആഹ്വാനിച്ച്, പിടിച്ചുകെട്ടി ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും കാണാനാകാത്ത “ഗ്രാഹി” (പിടിച്ചുപറ്റുന്നവൻ/സീസർ) യിൽ നിന്നും രോഗിയെ മോചിപ്പിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഹവിസ്‌ (അർപ്പണം/ആഹുതി) എന്നതിന്റെ ശക്തിയാലും പവിത്രവാക്യത്താലും രോഗിയെ പ്രതീകാത്മകമായി “തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന്”, ദൃഷ്ടി, അവയവങ്ങൾ, ആയുസ്സ് എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിച്ച്, ദുരിത (കഷ്ടം, ദുര്ഭാഗ്യം, തെറ്റായ ഗതി) അതീതമായി നയിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Traditionally associated with healing/expulsion hymns (bhaiṣajya); specific rishi attribution varies by Anukramaṇī | Devata: Indrāgnī (dual deity)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 162

Sukta 10.162

ഈ ചെറു സംരക്ഷണസൂക്തം ബ്രഹ്മണാൽ ശക്തിപ്രാപിച്ച രക്ഷോഹാ (വൈരശക്തികളെ സംഹരിക്കുന്ന) അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിച്ച്, ഗർഭത്തിൽ കയറിവന്ന് ഗർഭധാരണത്തെയും സന്തതിയെയും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന ക്ഷയകരമായ, ദുഷ്‌നാമമുള്ള സാന്നിധ്യത്തെ പുറത്താക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ശരീരത്തിനരികെ ഒളിഞ്ഞുകിടക്കൽ, യോനിക്കുള്ളിൽ ഇഴഞ്ഞുകയറൽ, സ്വപ്നവും അന്ധകാരവും വഴി മോഹം സൃഷ്ടിക്കൽ എന്നിങ്ങനെ പല കടന്നുകയറ്റരീതികളെ ഇത് പേരെടുത്തു, ആ അപകടത്തെ അകറ്റിപ്പായിക്കണമെന്ന് നീക്കശക്തിയോട് ആവർത്തിച്ച് ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. ഫലഭൂയിഷ്ഠത, ഗർഭകാലം, കുടുംബവംശത്തിന്റെ തുടർച്ച എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഭൂതോച്ചാടന-ചികിത്സാത്മക പ്രാർത്ഥനയായാണ് ഈ സൂക്തം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

6 mantras | Rishi: Late Maṇḍala 10 protective/healing tradition; specific r̥ṣi uncertain in common catalogs. | Devata: Agni (rakṣohā) empowered by brahman; protective exorcistic-healing frame.

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh; requires scansion confirmation.

Sukta 163

Sukta 10.163

ഈ ചെറു ചികിത്സാസൂക്തം ‘പിഴുതെടുക്കൽ/വേരോടെ പുറത്താക്കൽ’ (വൃഹ്-) എന്ന വിധിയുടെ മന്ത്രരൂപമാണ്; ശരീരത്തെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന യക്ഷ്മൻ എന്ന രോഗത്തെ രോഗിയുടെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ളൂറ്റി നീക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. ഓരോ ഋക്കിലും തലയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മുതൽ താഴേക്കു—നിതംബം, അവയവങ്ങൾ, മുടി, സന്ധികൾ മുതലായ ശരീരപ്രദേശങ്ങൾ—പേരുപറഞ്ഞ് രോഗത്തെ ആചാരപരമായി വേർതിരിച്ച് ശരീരസമഗ്രത പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇവിടെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന ശക്തി പ്രധാനമായും മന്ത്രം തന്നെയാണ്; രോഗത്തെ പേരിട്ട്, സ്ഥാനം നിർണ്ണയിച്ച്, പുറത്താക്കുന്ന ചികിത്സാക്രിയയുടെ ശക്തിയെയാണ് ഊന്നിപ്പറയുന്നത്.

6 mantras | Rishi: Late Maṇḍala 10 healing tradition; specific r̥ṣi uncertain. | Devata: Healing/extraction formula; devatā implicit (often aligned with Aśvins/Agni in healing contexts, but not named in this verse).

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh.

Sukta 164

Sukta 10.164

ഋഗ്വേദം 10.164 ഒരു അപായനിവാരണവും പ്രായശ്ചിത്തപരവുമായ സൂക്തമാണ്. ഇത് മനസ്സിനെ നിരൃതിയിലേക്കുള്ള (ക്ഷയം, നാശം, ദൗർഭാഗ്യം) വഴിയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു, ജീവൻ, വിശാലത, മംഗളദിശ എന്നിവയിലേക്കുള്ള ബോധത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. ജാഗരണത്തിലോ നിദ്രയിലോ—ഭയം, ശാപം, അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ ഉദ്ദേശ്യം മൂലം—ചെയ്ത പിഴവുകൾ ശുദ്ധീകരണശക്തികൾ (പ്രത്യേകിച്ച് അഗ്നി) നീക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; യജമാനനിൽ നിന്ന് ദുഷ്ടസങ്കൽപ്പം അകറ്റി മറ്റിടത്തേക്ക് മാറ്റി, കർമ്മത്തെ സംരക്ഷണത്തോടെ സമാപിപ്പിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Traditionally attributed within RV 10.164 to an Atharvaṇic/Āṅgirasa milieu (exact rishi varies by tradition) | Devata: Manas-pati (Lord of Mind); with explicit counter-force to Nirṛti

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Sukta 165

Sukta 10.165

ഈ സംക്ഷിപ്ത അപോത്രോപായിക സൂക്തം ദേവന്മാരെയൊട്ടാകെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഒരു അശുഭസൂചന അകറ്റാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു: നിർഋതി (ദുര്ഭാഗ്യം, ക്ഷയം/വിഘടനം)യുടെ ദൂതനാകാമെന്നു തോന്നുന്ന ഒരു പ്രാവിന്റെ പ്രത്യക്ഷത. മന്ത്രമായ ഋച് മുഖേന സൂക്തം ‘വിമോചനം’ (നിഷ്കൃതി) നിർവഹിച്ച്, പ്രത്യേകിച്ച് യാഗാഗ്നിയുടെ ചുറ്റുമുള്ള അഗ്നിക്ഷേത്രത്തിൽ, രണ്ടുകാലികളും നാലുകാലികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളുടെ സമൃദ്ധിയും സംരക്ഷണവും അപേക്ഷിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Traditionally associated with Atharvanic/late book (Mandala 10) apotropaic seers; specific r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī for this hymn (often given as a late/anonymous tradition). | Devata: Devas in general; with explicit reference to Nirr̥ti as the adverse power being averted.

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10 frequently uses Triṣṭubh in such stanzas—exact metrical scan recommended for confirmation).

Sukta 166

Sukta 10.166

ഈ ചെറുസൂക്തം മത്സരാത്മകവും സ്വയം-സ്ഥാപനപരവുമായ ഒരു മന്ത്രചാരമാണ്: എതിരാളികളിൽ മേലാധിക്യം ലഭിക്കട്ടെ; സമന്മാരിൽ “വൃഷഭൻ” (കാള) ആയി, ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നവനായി, സമൃദ്ധിയും സ്ഥാനമാനവും കൈവശം വയ്ക്കുന്നവനായി ഞാൻ മാറട്ടെ എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രസദൃശമായ വിജയഭാഷ ഇതിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ എതിരാളികളുടെ വാക്കുകൾ നിയന്ത്രിക്കുവാൻ വാചസ്പതിയോട് (വാകിന്റെ അധിപൻ) കൂർമ്മമായി അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അവസാനം, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് മേലേക്ക് ഉയരുന്ന തവളകളെപ്പോലെ താഴെയிருந்து നിലവിളിക്കേണ്ടിവരുന്ന വിധത്തിൽ പ്രതിസ്പർധികളെ നിർബന്ധിക്കുന്ന ദൃശ്യവൈവിധ്യമുള്ള ഉപമയോടെ ഇത് അവസാനിക്കുന്നു.

5 mantras | Rishi: Late/anonymous (Mandala 10; self-affirmation/competitive charm style). | Devata: Implicitly Indra-like force of victory; the addressed power is the victorious divine energy invoked for the speaker (no single devatā named in the verse).

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence is possible in such charm verses; exact meter requires scan (Mandala 10 includes mixed meters).

Sukta 167

Sukta 10.167

ഈ ചുരുക്കമായ ഇന്ദ്രസ്തുതിഗാനം സോമപീഡനസന്ദർഭത്തിലുള്ള അഭിസംബോധനയായി ചട്ടക്കൂടാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: മധുരമായ സോമം ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു; പീഡിതപാത്രത്തിന്റെ അധിപതിയായും വീരബലത്തോടുകൂടിയ സമൃദ്ധി (രയി) നൽകുന്നവനായും അവനെ വാഴ്ത്തുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വിജയം—സ്വഃ (പ്രകാശമയ സ്വർഗ്ഗം) ജയിക്കൽ—സോമൻ, വരുണൻ, ബൃഹസ്പതി എന്നിവർ പാലിക്കുന്ന ഋതക്രമവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; അവസാനം, അർപ്പണം ഒരുക്കുകയും സ്തോമം (സ്തുതി) രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന കവിയുടെ സജീവ പങ്ക് മുൻനിരയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നു.

4 mantras | Rishi: Traditionally associated with the late Rigvedic Indra-hymn corpus of Mandala 10; specific rishi attribution varies by recension and is not securely inferable from the provided text alone. | Devata: Indra (with Soma-pressing context; svah-conquest motif)

Chandas: Likely Triṣṭubh (based on verse shape and cadence typical for Indra praises in X); exact syllable count should be confirmed by pada-level metrical scan.

Sukta 168

Sukta 10.168

ഈ ചെറു വാത-സ്തുതി സൂക്തം, കാണാനാകാത്തതെങ്കിലും സംശയമില്ലാതെ അനുഭവപ്പെടുന്ന ശക്തിയായി കാറ്റിനെ സ്തുതിക്കുന്നു: അവന്റെ രഥം ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ ഗർജിക്കുന്നു, സ്വർഗത്തെ സ്പർശിക്കുന്നു, ഭൂമിയിലെ പൊടി ഉയർത്തുന്നു. മധ്യാകാശത്തിലൂടെ വാതന്റെ അശ്രാന്ത ഗതിയും അവന്റെ രഹസ്യമയമായ ഉദ്ഭവവും ഇതിൽ അത്ഭുതത്തോടെ ആലോചിക്കുന്നു. അവസാനം, അവനെ ദേവന്മാരുടെ തന്നെ “ആത്മാവ്” എന്നും ലോകത്തിന്റെ ഗർഭം/ഭ്രൂണം എന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഹവിസ്സിന് അർഹനായവനായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

4 mantras | Rishi: Traditionally, Sukta 10.168 is attributed to a Vāta-stuti seer in late Mandala 10; exact rishi requires Anukramaṇī confirmation. | Devata: Vāta (Wind)

Chandas: Likely Triṣṭubh (common in nature hymns of RV X); confirm by scan.

Sukta 169

Sukta 10.169

ഈ ചെറുസൂക്തം ആരോഗ്യത്തിനും സമൃദ്ധിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ചികിത്സാപ്രാർത്ഥനയാണ്. ആനന്ദം പകരുന്ന വാതൻ (കാറ്റ്) അനുകൂലമായി വീശി, ജീവദായകമായ ഔഷധികൾ (ഓഷധികൾ) ശക്തിയായി വളർന്ന് പോഷകമാകട്ടെ എന്ന് ഇത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ശരീരക്ഷേമത്തെ ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ പിന്തുണയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, സംരക്ഷണകൃപയ്ക്കായി രുദ്രനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു; കൂടാതെ പോഷകമായ “ശക്തികൾ” സുരക്ഷിതമായ ഗോഷ്ടത്തിൽ—സംരക്ഷിതവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ ജീവശക്തിയുടെ മണ്ഡലത്തിന്റെ പ്രതീകത്തിൽ—ഇന്ദ്രൻ, സോമൻ, പ്രജാപതി എന്നിവരുടെ വിശാല അനുഗ്രഹാധികാരത്തിനടിയിൽ വസിക്കട്ടെ എന്നും ക്ഷണിക്കുന്നു.

4 mantras | Rishi: Not securely determinable from supplied text alone. | Devata: Primary: Vāta/Healing Wind and Oṣadhīs; Rudra invoked for grace/protection.

Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan).

Sukta 170

Sukta 10.170

ഈ ചെറുസ്തോത്രം സൂര്യനെ പരമവും സർവ്വവ്യാപിയുമായ മഹാപ്രകാശം (ബൃഹത്, വിഭ്രാട്) ആയി സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ സോമ-മധു പാനം ചെയ്ത് പ്രാണശക്തിയെയും യജ്ഞത്തെയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു. സൂര്യൻ സ്വയംപോഷിതനായി, വായുവാൽ പ്രേരിതമായ ഗതിയോടെ സഞ്ചരിച്ച്, സകല ജീവികളെയും കാത്തുകൊണ്ട്, പലവിധമായി പ്രകാശിക്കുന്നു; വിശ്വകർമ്മന്റെ ബ്രഹ്മാണ്ഡ-ശില്പവും സർവ്വദേവന്മാരുടെ പിന്തുണയും കൊണ്ട് എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ധരിച്ചു നിലനിർത്തുന്നു എന്ന് വരച്ചുകാട്ടുന്നു.

4 mantras | Devata: Sūrya / the Great Light (Bṛhat, Vibhrāṭ) with Soma as sustenance; possibly a solar hymn within Soma liturgy

Sukta 171

Sukta 10.171

ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ, നിലച്ചതോ മറഞ്ഞതോ ആയതു—രഥവും, ഉദ്ദേശവും, സൂര്യനെയും വരെ—മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരുന്നവനായി ദേവനെ ആവർത്തിച്ച് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. സോമം അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ വിളി ഇന്ദ്രൻ കേൾക്കുന്നു, മർത്ത്യനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ നിന്ന് അഴിച്ചുവിടുന്നു, കൂടാതെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികളെ അതിക്രമിച്ച് പ്രകാശത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു എന്ന് കവി പുകഴ്ത്തുന്നു.

4 mantras | Devata: Indra

Sukta 172

Sukta 10.172

ഈ ചെറുഹിമ്നം ഉഷസ്സിന്റെ വരവിനെ ജീവിതത്തിനും യജ്ഞത്തിനും വേണ്ട ശരിയായ “പാത” (വർത്തനി) വീണ്ടും തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു: അന്ധകാരം നീക്കപ്പെടുന്നു, കിരണങ്ങൾ/പശുക്കൾ ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നു, പ്രവർത്തനം വീണ്ടും ക്രമബദ്ധമായ ഗതിയിലേക്ക് സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. പുതുക്കലിനെ ഇത് ഒരേസമയം ഒരു കോസ്മിക സംഭവമായി (ഉഷസ് വെളിച്ചം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നത്)യും ഒരു ആചാര–മാനസിക പ്രവർത്തിയായി (യജ്ഞത്തിലും ബോധത്തിലും തുടർച്ചയുടെ “നൂൽ” വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കൽ)യും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

4 mantras

Sukta 173

Sukta 10.173

ഈ ചെറുസൂക്തം ‘രാഷ്ട്ര’ (സാർവഭൗമത്വം) സംബന്ധിച്ച ഒരു മന്ത്ര-പ്രാർത്ഥനയാണ്; ആചാരപരമായി ഭരണാധികാരിയെ (അഥവാ ഭരണതത്ത്വത്തെ) അചഞ്ചലമായ സ്ഥിരതയിൽ (ധ്രുവ) പ്രതിഷ്ഠിച്ച് രാജ്യം കൈവിട്ടുപോകാതിരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയക്രമത്തെ ബ്രഹ്മാണ്ഡക്രമവുമായി ഏകീകരിച്ച്—ആകാശം, ഭൂമി, പർവതങ്ങൾ, ചലിക്കുന്ന ലോകം എന്നിവയെ ദൃഢതയുടെ മാതൃകകളായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—പിന്നീട് സോമനെയും ഇന്ദ്രനെയും (പരമ്പരയിൽ അനുബന്ധ രാജദേവതകളോടൊപ്പം) ജനങ്ങളുടെ സ്വമേധയുള്ള അനുസരണവും നിവേദ്യ/കരവും ഉറപ്പാക്കാൻ വിളിക്കുന്നു.

6 mantras | Devata: Royal/Sovereign principle (Rāṣṭra; supported by Indra/Varuṇa/Bṛhaspati/Agni later in the hymn)

Sukta 174

Sukta 10.174

ഈ ചുരുക്കമായ ത്രിഷ്ടുഭ് സൂക്തം ഒരു രാഷ്ട്ര/അഭീവർത്ത (സാർവഭൗമത്വവും വിജയവും) പ്രാർത്ഥനയാണ്. ഇന്ദ്രന്റെ വിജയകരമായ “തിരിച്ചുമാറ്റൽ/തിരിവ്” മാതൃകയായി എടുത്ത്, ബ്രഹ്മണസ്പതിയോട് ആരാധകനെ ക്രമബദ്ധമായ ആധിപത്യത്തിലും വിജയത്തിലും “തിരിപ്പിക്കണം” എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. എതിരാളികളെയും വൈരശക്തികളെയും മേൽ സംരക്ഷണപരമായ അധിനിവേശം/മേൽക്കൈ നൽകണമെന്നു ഇത് തേടുന്നു; അഭിഷിക്ത ഹവിസിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയും ദൈവാനുഗ്രഹവും മൂലം ‘അസപത്ന’—“എതിരാളികളില്ലാത്തവൻ”—ആകുമെന്ന ഉറപ്പിലാണ് ഇത് സമാപിക്കുന്നത്.

3 mantras | Rishi: Attributed traditionally to a late (10th maṇḍala) seer-family context; commonly indexed as a Rāṣṭra/Abhivarta type hymn (exact r̥ṣi varies by recension/Anukramaṇī; requires edition-specific confirmation). | Devata: Brahmaṇaspati (with Indra invoked as the exemplar of victorious turning).

Chandas: Likely Triṣṭubh (10.174 is typically triṣṭubh in many indices; verify per pada-count in the chosen Saṃhitā edition).

Sukta 175

Sukta 10.175

ഈ സംക്ഷിപ്തമായ വൈകിയ മണ്ഡലത്തിലെ യാഗഗീതം സോമപീഡനത്തിലെ ഗ്രാവാണഃ (പീഡനക്കല്ലുകൾ)യെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, അവ പീഡനഫലകങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു സോമം പീഡിച്ച് പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ദിവ്യപ്രേരകനായ സവിതൃനെ, ധർമണാ (നിയമാനുസൃതമായി/വിധിപ്രകാരം) ഉപകരണങ്ങളെ ശരിയായ, നിയമബദ്ധമായ ചലനത്തിലാക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അങ്ങനെ യജമാനന്റെ പീഡനം ദേവന്മാർക്ക്—പ്രത്യേകിച്ച് ‘ശക്തൻ’ (പലപ്പോഴും ഇന്ദ്രൻ) എന്ന ദേവനു—ബലവും ഉന്മേഷവും നൽകുന്നു.

4 mantras | Rishi: Late-maṇḍala ritual hymn context (10.175) addressing the soma-pressing implements; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī—confirm per edition. | Devata: Grāvāṇaḥ (pressing-stones) with Savitṛ as the impelling deity.

Chandas: Likely Gāyatrī (shorter cadence; verify per edition).

Sukta 176

Sukta 10.176

ഈ ചെറുസൂക്തം ദിവ്യ ശില്പശക്തികളായ ഋഭുക്കളെയും അവരുടെ “പുത്രന്മാർ” (അവരുടെ ശക്തികൾ) യെയും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—മഹത്തായ കൃതിയെ വികസിപ്പിക്കുകയും പരിപൂർണമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ബലങ്ങളായി; ഭൂമിയെ മാതൃഗാവായി കണ്ട് അവളിൽ നിന്ന് പോഷണം കൈക്കൊള്ളുന്നവരായി. തുടർന്ന് ഇത് യജ്ഞത്തിന്റെ പ്രവർത്തകശക്തിയിലേക്കുതന്നെ തിരിയുന്നു: ദേവാന്വേഷിയായ ഹോതാവും അഗ്നിയും—സുഗമമായി നയിക്കപ്പെടുന്ന രഥംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, സംരക്ഷണത്തിനായി നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ “നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവർ”, അമരമായ ഉദ്ഭവത്തിലേക്കായി ജീവിതത്തെ വിശാലമാക്കുന്നവർ.

4 mantras | Rishi: Sūkta to the R̥bhus (artisan divinities); exact r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī—confirm per edition. | Devata: R̥bhus (and their ‘sons’/powers).

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify per edition).

Sukta 177

Sukta 10.177

ഈ ചെറുതെങ്കിലും അത്യന്തം ഗൂഢമായ സൂക്തം പതംഗനെ—“ചിറകുള്ള” സൗരതത്ത്വത്തെ—ചൈതന്യത്തിന്റെ മറഞ്ഞ സൂര്യനായി ധ്യാനിക്കുന്നു; ഋഷികൾ ഹൃദയവും മനസ്സും വഴി അതിനെ ദർശിക്കുന്നു. സൂര്യപക്ഷിയെ അസുരന്റെ മായ (സാർവഭൗമ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തി), മരീചികൾ (പ്രകാശത്തിന്റെ കിരണങ്ങൾ), കൂടാതെ ഋതത്തിന്റെ (സത്യക്രമത്തിന്റെ) സ്ഥാനത്ത് കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന വാക്‌ (പ്രചോദിത വാക്ക്) എന്നിവയുമായി ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

2 mantras | Devata: Pataṅga / Solar-bird (mystic Sun); associated with Asura (sovereign) and the Marīcīs (rays)

Sukta 178

Sukta 10.178

ഈ ചെറുതായ രണ്ട് ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൈവികമായി പ്രേരിതനായ രക്ഷകനായ താർക്ഷ്യനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യാത്രയുടെയും സംഘർഷത്തിന്റെയും അപകടങ്ങൾക്കിടയിൽ സുരക്ഷിത ഗമനവും വിജയവും അവൻ ഉറപ്പാക്കുന്നു. കവി ക്ഷേമം (സ്വസ്തി) അപേക്ഷിക്കുന്നു; അഭിലഷിക്കുന്ന സഹായത്തെ ഇന്ദ്രന്റെ ദാനത്തോടും വരവിലും പോക്കിലും ഹാനിയില്ലാതെ സുരക്ഷിതമായി കടത്തിവിടുന്ന ഒരു തോണിയോടും ഉപമിക്കുന്നു.

2 mantras | Devata: Tārkṣya

Sukta 179

Sukta 10.179

ഈ ചെറു സൂക്തം യാഗത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കാനും കാണാനും, സമയോചിതമായ യജ്ഞത്തിൽ ഇന്ദ്രന്റെ ന്യായമായ പങ്ക് സമർപ്പിക്കാനും നടത്തുന്ന ആചാരപരമായ ആഹ്വാനമാണ്. അർപ്പണത്തിന്റെ സന്നദ്ധത (ശ്രാത)—പ്രത്യേകിച്ച് മധ്യാഹ്ന സോമപീഡനം—എന്നതിനെ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ്, ഇന്ദ്രൻ വരിക, സഹചാരികളുടെ ഇടയിൽ ഇരിക്കക, തൈര്/പീഡിത ഹവ്യം ആനന്ദത്തോടെ പാനം ചെയ്യക എന്നു ക്ഷണിക്കുന്നു; ഈ കർമ്മം ഋത (കോസ്മിക ക്രമം) അനുസരിച്ചുള്ളതാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Indra

Sukta 180

Sukta 10.180

ഈ ചുരുക്കമായ ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ പലപ്പോഴും വിളിക്കപ്പെടുന്ന വീരനായ ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിച്ച് ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കാനും ‘വലങ്കൈകൊണ്ട് ധനം കൊണ്ടുവരാനും’—അത് ശുഭവും നിയമസമ്മതവുമായ ശക്തിയിലൂടെ സമ്പത്ത് നേടാനുമാണ് അപേക്ഷിക്കുന്നത്. ഇന്ദ്രനെ പർവതങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭയങ്കര മൃഗമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു: അവൻ തന്റെ ആയുധങ്ങൾ മൂർച്ചപ്പെടുത്തുന്നു, വൈരിസേനകളെ ചിതറിക്കുന്നു, ദേവന്മാർക്കും (ആരാധകന്റെ ഉന്നതശക്തികൾക്കും) പ്രവർത്തിക്കാനാകുന്ന വിശാലവും സുരക്ഷിതവുമായ ഒരു മേഖലം തുറക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Indra

Sukta 181

Sukta 10.181

ഈ ഹ്രസ്വ സൂക്തം യാഗത്തിന്റെ ശക്തി ശരിയായ രൂപകല്പനയിലൂടെ എങ്ങനെ “വഹിക്കപ്പെടുകയും” ഫലപ്രദമാകുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുന്നു—ഛന്ദസ് (അനുഷ്ടുഭ്), പ്രചോദിതമായ കണ്ടെത്തൽ, കൂടാതെ യാജ്ഞിക വാക്കായ യജുസ് ശരിയായി വിന്യസിക്കപ്പെടുമ്പോൾ. കർമ്മത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി ഇത് ദൈവത്രയത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങളിലേക്കാണ് പിന്തുടരുന്നത്: ധാതൃ—നിയമകനും ക്രമവിധാതാവും, സവിതൃ—പ്രേരകനും ഉണർത്തുന്നവനും, വിഷ്ണു—സർവവ്യാപിയും. ഇവരാൽ യാഗത്തിന്റെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആസനങ്ങൾ, ആദിമ മന്ത്രസൂത്രങ്ങൾ, സൂര്യസംബന്ധിയായ “ഘർമ” (യാജ്ഞിക താപം) എന്നിവ വീണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടു യാഗഭൂമിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് കർമ്മരംഗത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (named in the verse) | Devata: Dhātṛ / Savitṛ / Viṣṇu (triadic sourcing of the rite’s power; hymn concerns sacrificial formulation)

Chandas: Anuṣṭubh (explicitly referenced; verse itself may be in a different meter in some recensions, but the mantra thematizes Anuṣṭubh)

Sukta 182

Sukta 10.182

ഈ ചുരുക്കസൂക്തം പ്രായാജ (മുൻഅർപ്പണങ്ങൾ)യും അനുയാജ (പിന്നർപ്പണങ്ങൾ)യും നടക്കുന്ന വേളയിൽ യജമാനനെ പ്രത്യേകമായി സംരക്ഷിച്ച്, യാഗകർമ്മത്തിൽ ശാന്തിയും ക്ഷേമവും ലഭിക്കണമെന്നു നരാശംസനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഹാനികരമായ വാക്ക് (അശസ്തി)യും ദുഷ്ടബുദ്ധി/ദുരാശയം (ദുർമതി)യും അകറ്റപ്പെടണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; കൂടാതെ ബ്രഹ്മൻ—പവിത്ര മന്ത്രരൂപം—നെ എതിർക്കുന്ന വൈരിബലങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് രക്ഷസുകൾ, അഗ്നിസദൃശമായ സംരക്ഷകതേജസ്സാൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു നശിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

2 mantras | Devata: Narāśaṃsa

Sukta 183

Sukta 10.183

ഈ സംക്ഷിപ്തമായ, വൈകിയ ഋഗ്വേദീയ സ്തുതിഗാനം തപസ്സിൽ നിന്നുജനിച്ച സൃഷ്ടിജനക ശക്തിയെ “ജനിക്ക” എന്നു ആഹ്വാനിച്ച്, സന്താനത്തെ—പ്രത്യേകിച്ച് ആഗ്രഹിക്കുന്ന പുത്രനെ—കൂടാതെ സമൃദ്ധിയും നൽകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദർശകൻ ഈ ശക്തിയെ ബോധസ്വരൂപമായും, ঋതുക്കളുടെ ചക്രത്തിൽ അധ്വാനിക്കുന്നതായും, ദേഹധാരിയായും ഉള്ളന്തരദർശനത്തിൽ കണ്ടതായി പറയുന്നു; അവസാനം, സസ്യങ്ങളിൽ ഭ്രൂണത്തെ സ്ഥാപിക്കുകയും ലോകങ്ങളിലുടനീളം പ്രസവത്തെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അന്തർനിവാസിനിയായ സൃഷ്ട്രിയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രഥമപുരുഷ വെളിപ്പെടുത്തലിലേക്കാണ് ഇത് എത്തുന്നത്.

3 mantras | Devata: A generative tapas-born power (often read in context with fertility/progeny rites; addressed as a presence to be born)

Sukta 184

Sukta 10.184

ഋഗ്വേദം 10.184 സംക്ഷിപ്തമായെങ്കിലും അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള ഒരു സൃഷ്ടിഗീതമാണ്; ഗർഭധാരണത്തെ സ്ഥാപിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യാൻ സൃഷ്ടിയുടെ ദിവ്യ ശില്പികളായ പല ദേവശക്തികളെയും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വിഷ്ണുവിനോട് “ഗർഭാശയം ഒരുക്കുക” എന്നും, ത്വഷ്ടാവിനോട് രൂപം പണിയുക എന്നും, പ്രജാപതിയോടും ധാതാവിനോടും ഭ്രൂണത്തെ നിറച്ച് അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കുക എന്നും അപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് സിനീവാലി, സരസ്വതി, അശ്വിനികൾ എന്നിവരെ ഗർഭധാരണത്തെ ഉറപ്പാക്കി, പത്താം മാസത്തിൽ പൂർണ്ണകാല പ്രസവമായി കുഞ്ഞിനെ ജനിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കണമെന്ന് വിളിക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Viṣṇu, Tvaṣṭṛ, Prajāpati, Dhātṛ (collective generative powers)

Sukta 185

Sukta 10.185

ഈ ചുരുക്കമായ മൂന്ന് ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം ‘മൂന്ന്’ ആദിത്യന്മാരായ മിത്രൻ, അര്യമൻ, വരുണൻ എന്നിവരെ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) നിലനിർത്തുന്ന മഹത്തായ അധാരങ്ങളായും മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ രക്ഷകരായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. നമ്മുടെ പാതയിൽ വൈരശക്തികളും ദുഷ്‌വാക്കുകളും പ്രാബല്യം നേടാതിരിക്കാനായി അവരുടെ പ്രകാശമുള്ള ശക്തിയും അജയ്യമായ കാവലും അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം, അദിതിയുടെ പുത്രന്മാർ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന മർത്ത്യന് തുടർച്ചയായ പ്രകാശവും ജീവശക്തിയും നൽകുമെന്ന് സ്തോത്രം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

3 mantras | Devata: Mitra–Aryaman–Varuṇa (Ādityas; guardians of ṛta)

Sukta 186

Sukta 10.186

ഈ ചുരുങ്ങിയ മൂന്ന് ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം വാതനെ (കാറ്റിനെ) ഉപകാരിയായ ചികിത്സകനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—അവൻ ഹൃദയത്തിലേക്ക് ശാന്തിയും ആനന്ദവും കൊണ്ടുവരുകയും, പ്രാണശ്വാസത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ച് ജീവിതത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയിലേക്കു എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വാതനെ പിതാവായും സഹോദരനായും സുഹൃത്തായും അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ബന്ധം കൂടുതൽ ആഴപ്പെടുത്തുന്നു; ഒടുവിൽ വാതന്റെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതായി വിശ്വസിക്കുന്ന “അമൃതത്വത്തിന്റെ നിധി”യിൽ ഒരു പങ്ക് അപേക്ഷിക്കുന്നു—അത് തുടർന്നുള്ള ജീവിക്കലിന് പോഷകമായ, മരണരഹിതമായ ജീവശക്തിയാണ്.

3 mantras | Devata: Vāta (Wind as life-force and healer)

Sukta 187

Sukta 10.187

ഈ ചെറു അഗ്നിസ്തുതിയിൽ ലോകങ്ങളുടെ മഹാശക്തനായ “വൃഷഭൻ” എന്ന നിലയിൽ അഗ്നിയെ ആവർത്തിച്ച് ആഹ്വാനിക്കുകയും, പുറത്തെ വൈരികളെയും ഉള്ളിലെ പ്രതിരോധങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് ആരാധകനെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശുദ്ധജ്വാലയാൽ രക്ഷസ് (വികൃതിയുടെ ശക്തികൾ)ങ്ങളെ തകർക്കുന്ന ദീപ്തശക്തിയായി അഗ്നിയെ പുകഴ്ത്തുന്നു; കൂടാതെ “അപ്പുറത്തെ തീരത്ത് ജനിച്ച” അതീതാഗ്നിയായി, യജ്ഞത്തെയും വാണിയെയും സുരക്ഷയിലേക്കും വിജയത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു.

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 188

Sukta 10.188

ഈ ചെറുസൂക്തം ജാതവേദസ്സായ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; അവന്റെ “അശ്വം” (അവന്റെ വേഗവും ഫലപ്രദവുമായ ശക്തി) വരികയും ഒരുക്കിയ ബർഹിസിൽ, പവിത്ര യാഗഭൂമിയിൽ, ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിക്കയും ചെയ്യണമെന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കവി ദാനശീലനായ ദാതാവായ അഗ്നിക്കു നന്നായി രൂപപ്പെടുത്തിയ സ്തുതി ഉയർത്തുന്നു. അവസാനം ദേവന്മാർക്കായി ഹവിസ്സ് വഹിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ ദീപ്ത കിരണങ്ങളെ വിളിച്ച്, അവ യാഗത്തെ മുന്നോട്ട് നീക്കി വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Agni Jātavedas

Sukta 189

Sukta 10.189

ഈ ചെറുതും അത്യന്തം പ്രതീകാത്മകവുമായ സൂക്തം വർണവർണമായ പ്രകാശമുള്ള ഒരു “പശു”വിന്റെ ഗതിയെ പിന്തുടരുന്നു—അതിനെ പലപ്പോഴും ഉഷസ്സോ സൂര്യന്റെ പ്രകാശമോ ആയി വായിക്കുന്നു—അത് മാതാവായ (ഭൂമി)യുടെ മുമ്പിൽ ചുവടുവെച്ച് പിതാവായ (സ്വർഗ്ഗം)യിലേക്കു നീങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് “പുറത്തേക്കും അകത്തേക്കും ശ്വസിക്കുന്ന” ബ്രഹ്മാണ്ഡശക്തിയെ ഇത് വരയ്ക്കുന്നു; താളബദ്ധമായ ചലനത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം വെളിപ്പെടുന്നു. ഒടുവിൽ, വാക് (വാണി/വചനം) സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്ന സൗര “പതംഗ” (പക്ഷി)യുടെ ദർശനത്തിൽ സൂക്തം സമാപിക്കുന്നു—അത് ഓരോ ഉഷസ്സിലും ദിവസത്തിലും അനേകം ലോകങ്ങളിലുടനീളം പ്രകാശിക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Symbolic/cosmic principle (often interpreted as Sūrya’s light/cow, or Dawn/illumination moving between Earth and Heaven)

Sukta 190

Sukta 10.190

ഈ സംക്ഷിപ്ത സൃഷ്ടിഗാനം സൃഷ്ടിയുടെ ക്രമബദ്ധമായ വികാസം പിന്തുടരുന്നു: തപസ് (സൃഷ്ടിശക്തിയായ ഉഷ്ണം) മുതൽ ഋതവും സത്യവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; തുടർന്ന് രാത്രിയും വിശ്വസമുദ്രവും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; അവിടെ നിന്ന് ദിന-രാത്രികളെ അളക്കുന്ന സംവത്സരം (വർഷം) ജനിക്കുന്നു. അവസാനം ധാതൃ—ക്രമനിർണ്ണായകൻ—സൂര്യനും ചന്ദ്രനും സ്ഥാപിച്ച്, സ്വർഗം, ഭൂമി, അന്തരിക്ഷം, സ്വഃ എന്നിങ്ങനെ പാളികളായ ലോകങ്ങളെ ഉറപ്പിക്കുന്നു; അതിലൂടെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം ബോധഗമ്യമായ ഋതക്രമത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.

3 mantras | Devata: Cosmogonic principle (often addressed to the universal creative process; implicit Brahmanic/Ṛta principle rather than a single anthropomorphic deity)

Sukta 191

Sukta 10.191

ഈ ചെറുസൂക്തം അഗ്നിയെ കൊളുത്തുന്നതിനെ മനുഷ്യർക്കിടയിലെ ഐക്യം കൊളുത്തുന്നതുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു: കൂട്ടിച്ചേർത്ത ഇന്ധനത്തിൽ തീ പൂർണ്ണതയിലേക്കുയരുന്നതുപോലെ, കൂട്ടായ ഉദ്ദേശ്യത്തിൽ സമൂഹം ശക്തമാകുന്നു. ഇത് പങ്കിട്ട വാക്ക്, പങ്കിട്ട മനസ്, പങ്കിട്ട കർമ്മവിധി എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; അനേകരിൽ “ഒറ്റ ചൈതന്യം” രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള പ്രായോഗിക മാർഗമായി യജ്ഞത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

3 mantras | Rishi: Saṃvanana (saṃvananaḥ) | Devata: Agni

Chandas: Virāḍ-anuṣṭubh