Rig Veda Sukta 60
Mandala 10Sukta 6012 Mantras

Sukta 60

Sukta 10.60

Chandas

Gayatri (probable: short 3-pāda structure typical of gāyatrī-stanza)

ഈ സൂക്തം സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന, ദീപ്തമായ ശക്തിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിപൂർവ സമീപനത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, വ്യക്തമായി ജീവൻ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതും ചികിത്സാപരവുമായ ഭാവത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു: ശ്വാസവും പ്രാണശക്തിയും തിരിച്ചുവിളിക്കുക, ബന്ധുത്വം വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുക, പീഡിതനോട് “പുറത്തുവരിക” എന്ന് ആഹ്വാനിക്കുക. അവസാനം മനുഷ്യകൈയെ സർവ്വൗഷധം (viśvabheṣaja) ആയി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു—മംഗളസ്പർശമായി ക്ഷേമവും ശാന്തിയും പകരുന്ന സ്പർശം.

Recitation with translationRig Veda 10.60

Mantras

Mantra 1

आ जनं त्वेषसंदृशं माहीनानामुपस्तुतम् । अगन्म बिभ्रतो नमः ॥

മഹാശക്തികൾ സ്തുതിക്കുന്ന, ദീപ്തദർശനമുള്ള ആ ദേവനിലേക്കു ഞങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു; നമസ് വഹിച്ചുകൊണ്ടു ഞങ്ങൾ വന്നിരിക്കുന്നു—മേലോട്ടു തിരിഞ്ഞ ഇച്ഛയുടെ അർപ്പണം.

Mantra 2

असमातिं नितोशनं त्वेषं निययिनं रथम् । भजेरथस्य सत्पतिम् ॥

ഞാൻ ആ രഥത്തിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു—അജേയവും ദൃഢമായി യോജിപ്പിച്ചതും തേജസ്സുള്ളതും യഥാമാർഗ്ഗം നയിക്കപ്പെടുന്നതുമായ രഥത്തിൽ; ഞാൻ രഥത്തിന്റെ സത്പതിയെ ഭജിക്കുന്നു—കർമ്മത്തിന്റെ നേരായ പഥത്തിന്റെ അധിപതിയെ.

Mantra 3

यो जनान्महिषाँ इवातितस्थौ पवीरवान् । उतापवीरवान्युधा ॥

ആർ മഹിഷനെപ്പോലെ സാധാരണ മനുഷ്യപരിധികളെ അതിക്രമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നുവോ—രക്ഷക സമൃദ്ധികളാൽ യുക്തൻ; യുദ്ധത്തിലും, ശത്രുബലങ്ങളെ തടയുന്ന സമൃദ്ധികളാൽ യുക്തൻ.

Mantra 4

यस्येक्ष्वाकुरुप व्रते रेवान्मराय्येधते । दिवीव पञ्च कृष्टयः ॥

ആരുടെ വ്രതത്തിൽ—കർമ്മനിയമത്തിൽ—ഇക്ഷ്വാകു ധനത്തിൽ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുകയും ആനന്ദകരമായ വർദ്ധന നേടുകയും ചെയ്യുന്നു; ദിവിയിൽ ഉയർന്ന ഋതത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ അഞ്ചു ജനങ്ങൾ വളരുന്നതുപോലെ.

Mantra 5

इन्द्र क्षत्रासमातिषु रथप्रोष्ठेषु धारय । दिवीव सूर्यं दृशे ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! അജേയമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ, ഞങ്ങളുടെ മുന്നേറുന്ന സേനയുടെ രഥാസനങ്ങളിൽ നീ നിന്റെ ക്ഷത്ര-ബലം (സാർവ്വഭൗമാധികാരം) ധരിക്ക; ദിവ്യാകാശത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ ഞങ്ങളുടെ ദർശനത്തിനായി അതിനെ ദൃശ്യമാക്കുക.

Mantra 6

अगस्त्यस्य नद्भ्यः सप्ती युनक्षि रोहिता । पणीन्न्यक्रमीरभि विश्वान्राजन्नराधसः ॥

അഗസ്ത്യന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിന്നു നീ ഏഴ് രോഹിത (ചുവന്നവർണ്ണ) ശക്തികളെ യോജിപ്പിക്ക; ഹേ രാജൻ! പണികളിലേക്കു—യജ്ഞദാനം നിഷേധിക്കുന്ന, ആനന്ദരഹിതരായ എല്ലാ സംഭരണക്കാരിലേക്കു—നീ അഭിമുഖമായി ഇറങ്ങി ആക്രമിക്ക.

Mantra 7

अयं मातायं पितायं जीवातुरागमत् । इदं तव प्रसर्पणं सुबन्धवेहि निरिहि ॥

ഇത് നിന്റെ മാതാവ്, ഇത് നിന്റെ പിതാവ്; ഇത് നിന്റെ ജീവാതു (പ്രാണശ്വാസം) വന്നിരിക്കുന്നു. ഇത് നിന്റെ പ്രസർപ്പണം—സ്വതന്ത്ര ഗതി—ആകുന്നു; ഹേ സുബന്ധു! പുറത്തുവരിക—പുറത്തേക്ക് വരിക.

Mantra 8

यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये ॥

ദൃഢമായി പിടിക്കാനായി ആളുകൾ തൊങ്ങുകൊണ്ട് നുകം കെട്ടുന്നതുപോലെ, നിന്റെ മനസ്സും ഉറച്ചതായി ബന്ധിതമായിരിക്കട്ടെ—ജീവിക്കാനായി, മരിക്കാനല്ല; കൂടാതെ അഖണ്ഡ അരിപ്പ്ടത (അനിഷ്ടരഹിത സുരക്ഷ)യ്ക്കായി.

Mantra 9

यथेयं पृथिवी मही दाधारेमान्वनस्पतीन् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये ॥

ഈ മഹത്തായ പൃഥിവി ഈ വനസ്പതികളെ—വൃക്ഷാധിപന്മാരെ—ധരിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ മനസ്സും ധാരിതമായിരിക്കട്ടെ—ജീവിക്കാനായി, മരിക്കാനല്ല; കൂടാതെ അഖണ്ഡ അരിപ്പ്ടതയ്ക്കായി.

Mantra 10

यमादहं वैवस्वतात्सुबन्धोर्मन आभरम् । जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये ॥

യമ വൈവസ്വതനിൽ നിന്ന് ഞാൻ സുബന്ധു—സുസംയോജിതനായ—വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിനെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു; ജീവിക്കാനായി, മരിക്കാനല്ല; കൂടാതെ അഖണ്ഡ അരിപ്പ്ടതയ്ക്കായി.

Mantra 11

न्यग्वातोऽव वाति न्यक्तपति सूर्यः । नीचीनमघ्न्या दुहे न्यग्भवतु ते रपः ॥

കാറ്റ് താഴോട്ടു വീശുന്നു; സൂര്യൻ താഴോട്ടു ചൂടുപകരുന്നു; അഘ്ന്യാ—അഹിംസ്യയായ പശു—താഴോട്ടു പാൽ കറക്കുന്നു. അതുപോലെ നിന്റെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന പീഡ/രോഗം താഴേക്ക് ഇറങ്ങി അകന്നുപോകട്ടെ.

Mantra 12

अयं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः । अयं मे विश्वभेषजोऽयं शिवाभिमर्शनः ॥

ഇത് എന്റെ കൈ—ഭഗവാൻ; ഇത് എന്റെ കൈ അതിലും കൂടുതൽ ഭഗവത്തരമാണ്. ഇത് എന്റെ വിശ്വഭേഷജം—സർവ്വൗഷധി; ഇത് ശിവാഭിമർശനം—ശുഭസ്പർശം, ശാന്തി നൽകുന്ന സ്പർശം.

Frequently Asked Questions

It is a healing-oriented hymn that begins with reverent invocation of a radiant divine presence and then focuses on restoring breath, strength, and well-being, ending by empowering the healer’s hand as a channel of remedy.

It uses intimate, stabilizing language to re-anchor the person in life and belonging, then declares the return of vitality (life-breath) as a performative healing statement.

It means “this hand of mine is universal medicine”: the reciter treats the hand—especially in blessing or therapeutic touch—as a sacred instrument through which healing power is transmitted.

Ask anything about Sukta 60 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play