Sukta 92

Mantra 1

यज्ञस्य वो रथ्यं विश्पतिं विशां होतारमक्तोरतिथिं विभावसुम् । शोचञ्छुष्कासु हरिणीषु जर्भुरद्वृषा केतुर्यजतो द्यामशायत ॥

യജ്ഞത്തിന്റെ നിങ്ങളുടെ രഥ്യ (രഥസാരഥി), വിശ്പതി (ജനങ്ങളുടെ അധിപൻ), വിശാം ഹോതൃ (കുലങ്ങളുടെ ഹോതൃ), രാത്രികളുടെ അതിഥി, വിഭാവസു (സർവത്ര പ്രകാശിക്കുന്നവൻ)—ദഹിച്ചുകൊണ്ട്, വരണ്ട സമിധുകളിൽ അധ്വാനിക്കുന്നു. ആ വൃഷാ (ബലവാൻ) കേതു (പ്രകാശചിഹ്നം), യജത (പൂജ്യൻ), സ്വയം ദ്യൗ (ആകാശം) വരെ വ്യാപിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

Mantra 2

इममञ्जस्पामुभये अकृण्वत धर्माणमग्निं विदथस्य साधनम् । अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते ॥

പ്രകാശത്തോടെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ത്വരിതനായ ഈ അഗ്നിയെ—ഉഭയരും (ദ്യാവാ-പൃഥിവി/ഇരുപക്ഷങ്ങളും) ധർമ്മത്തിന്റെ ധാരകനായി, വിദഥ (സഭാ-യജ്ഞ)ത്തിന്റെ സാധകനായി നിർമ്മിച്ചു. രാത്രിയുടെ ജ്വാലപോലെ, ഉഷസ്സുകൾ ആ വേഗവാനെ പുരോഹിതനായി മുൻപിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു; അരുൺ (രുദ്ര/ചുവപ്പുനിറമുള്ളവൻ)ന്റെ തനൂനപാത് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു.

Mantra 3

बळस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य प्रहुता आसुरत्तवे । यदा घोरासो अमृतत्वमाशतादिज्जनस्य दैव्यस्य चर्किरन् ॥

അവന്റെ ബലത്തിന്റെ നയനങ്ങളെയും പണിയുടെ ഭേദനത്തെയും (ബന്ധം തുറക്കലിനെയും) ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു; അവന്റെ വയഃ (പക്ഷിരൂപത്തിലുള്ള വേഗശക്തികൾ) അസുരത്ത്വം—ഭക്ഷണത്തിനായി—പ്രഹിതമായി. ഘോരന്മാർ അമൃതത്വം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നേ അവർ ദൈവ്യജനത്തെ ജയഘോഷത്തോടെ മുഴക്കിച്ചു.

Mantra 4

ऋतस्य हि प्रसितिर्द्यौरुरु व्यचो नमो मह्यरमतिः पनीयसी । इन्द्रो मित्रो वरुणः सं चिकित्रिरेऽथो भगः सविता पूतदक्षसः ॥

ഋതത്തിന്റെ പ്രസൃതിയാകുന്നു വിശാലവും ദൂരവ്യാപിയുമായ ദ്യൗ (ആകാശം); മഹത്തും അത്യന്തം പ്രശംസനീയവുമായ അരമതിക്ക് നമസ്കാരം. ഇന്ദ്രൻ, മിത്രൻ, വരുണൻ എന്നിവർ അതിനെ ഒരുമിച്ച് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഭഗനും സവിതാവും—ശുദ്ധ ദക്ഷ (വിവേകം) ഉള്ളവർ.

Mantra 5

प्र रुद्रेण ययिना यन्ति सिन्धवस्तिरो महीमरमतिं दधन्विरे । येभिः परिज्मा परियन्नुरु ज्रयो वि रोरुवज्जठरे विश्वमुक्षते ॥

രുദ്രൻ എന്ന പ്രേരകന്റെ കൂടെ നദികൾ മുന്നോട്ട് ഒഴുകുന്നു; ഭൂമിയാകെ മഹത്തായ അരമതിയെ അവ ധരിക്കുന്നു. ആരോടൊപ്പം പരിഭ്രമിക്കുന്നവൻ (പരിജ്മാ) വിശാലമായ ചരിവുകളെ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ച്, ഗർജ്ജിച്ചു—തന്റെ ഗർഭത്തിനുള്ളിലെ എല്ലാം ജലത്തോടെ നനയ്ക്കുന്നു.

Mantra 6

क्राणा रुद्रा मरुतो विश्वकृष्टयो दिवः श्येनासो असुरस्य नीळयः । तेभिश्चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमेन्द्रो देवेभिरर्वशेभिरर्वशः ॥

ശക്തരായ രുദ്രന്മാർ, സർവ്വജനങ്ങളുടെ മരുതുകൾ, ദ്യൗവിന്റെ ശ്യേനന്മാർപോലെ, അസുരന്റെ നിവാസശക്തികൾ—അവരാൽ വരുണൻ ദർശിക്കുന്നു; മിത്രനും, അര്യമനും, ഇന്ദ്രനും; ദേവന്മാരാൽ, വേഗികളാൽ (അർവശ), എപ്പോഴും വേഗികളാൽ.

Mantra 7

इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दृशीके वृषणश्च पौंस्ये । प्र ये न्वस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रं नृषदनेषु कारवः ॥

ഇന്ദ്രനിൽ അവർ ബലം പ്രാപിച്ചു, അധിപത്യത്തിൽ വളരുന്നു; സൂര്യൻ ദർശനത്തിൽ, വൃഷഭൻ പുരുഷശക്തിയിൽ. അർഹരായ ആ കരവന്മാർ മനുഷ്യ-ആസനങ്ങളിൽ അവനുവേണ്ടി യോജിപ്പിച്ച വജ്രം പണിതു.

Mantra 8

सूरश्चिदा हरितो अस्य रीरमदिन्द्रादा कश्चिद्भयते तवीयसः । भीमस्य वृष्णो जठरादभिश्वसो दिवेदिवे सहुरिः स्तन्नबाधितः ॥

സൂര്യനും അവന്റെ ഹരിത (വേഗശാലി) അശ്വങ്ങളും അവനാൽ തന്നെയാണ് ചലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇന്ദ്രന്റെ അതിശയ തവീയസ് (പരാക്രമ) ശക്തിക്കെതിരെ ആരാണ് ഭയമില്ലാതെ നില്ക്കുക? ഭീമമായ വൃഷഭന്റെ ജഠരത്തിൽ നിന്ന് ബലവത്തായ ശ്വാസം—ശക്തിയുടെ പ്രാണൻ—ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; ദിനംപ്രതി സഹുരി (അടിയുറച്ച) ബലം മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു, അജേയമായി.

Mantra 9

स्तोमं वो अद्य रुद्राय शिक्वसे क्षयद्वीराय नमसा दिदिष्टन । येभिः शिवः स्ववाँ एवयावभिर्दिवः सिषक्ति स्वयशा निकामभिः ॥

ഇന്ന് നിങ്ങൾ രുദ്രനായി—ശിക്വസേ (ജ്ഞാനി/പ്രജ്ഞാവാൻ)—സ്തോമം (സ്തുതിഗാനം) ചമയ്ക്കുക; ക്ഷയദ്വീര (വീരത സ്ഥാപിക്കുന്ന അധിപൻ)ക്ക് നമസ്കാരത്തോടെ അർപ്പിക്കുക. ഏതു ശക്തികളാൽ അവൻ ശിവ (മംഗളകരൻ)യും സ്വവാൻ (സ്വാധീനൻ)യും ആകുന്നുവോ—ആ എവയാവ (സഹായക) ബലങ്ങളാൽ—അവൻ ദിവ്യത്തിൽ നിന്ന് സ്വയശാ (സ്വപ്രകാശ) ഊർജങ്ങളെ നികാമ (അന്തരിച്ഛ) അനുസരിച്ച് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.

Mantra 10

ते हि प्रजाया अभरन्त वि श्रवो बृहस्पतिर्वृषभः सोमजामयः । यज्ञैरथर्वा प्रथमो वि धारयद्देवा दक्षैर्भृगवः सं चिकित्रिरे ॥

അവർ തന്നെയാണ് പ്രജയുടെ (മാനവ-ഭവനത്തിന്റെ) വേണ്ടി വാണിയുടെ വിശാല ശ്രവഃ (യശസ്/കീർത്തി) വഹിച്ച് കൊണ്ടുവന്നത്—ബൃഹസ്പതി, വൃഷഭൻ, സോമജാമയ (സോമന്റെ ബന്ധു). യജ്ഞങ്ങളാൽ അഥർവൻ ആദ്യം പ്രവർത്തനവിധികളെ സ്ഥാപിച്ചു; ദേവന്മാർ ദക്ഷ (കൗശലം) സഹിതം—ഭൃഗുക്കൾ—സം ചികിത്രിരേ (സമഗ്ര വിവേകം/അഖണ്ഡ ജ്ഞാനം) പ്രാപിച്ചു.

Mantra 11

ते हि द्यावापृथिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङ्गो यमोऽदितिः । देवस्त्वष्टा द्रविणोदा ऋभुक्षणः प्र रोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ॥

നിശ്ചയമായും—സൃഷ്ടിബീജസമൃദ്ധമായ ദ്യാവാ-പൃഥിവി, നരാശംസ, ചതുരംഗശക്തി, യമനും അദിതിയും; ദിവ്യനായ ത്വഷ്ടൃ—രൂപകാരൻ, ദ്രവിണോദാ (സമ്പത്തുദാതാവ്), ഋഭുക്ഷൺ; കൂടാതെ മരുതന്മാരും വിഷ്ണുവും—ഇവരെല്ലാം വിശാല ലോകങ്ങളെ സമ്പാദിച്ച് മുന്നേറുന്ന ആത്മാവിനായി അവയെ ധരിച്ചു നിലനിർത്തി.

Mantra 12

उत स्य न उशिजामुर्विया कविरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि । सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धिया शमीनहुषी अस्य बोधतम् ॥

കൂടാതെ, ദൂരവ്യാപിയായ കവി—ഉശിജാം—സർപ്പം, ബുധ്ന്യൻ, ഹവി അർപ്പിക്കുന്ന കർമത്തിൽ ഞങ്ങളെ കേൾക്കട്ടെ. ദിവി-ക്ഷിതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സൂര്യനും ചന്ദ്രനും, ശമിയും നഹുഷനും ഉള്ള പ്രകാശിത ധിയാൽ, ഈ (ഞങ്ങളുടെ ആഹ്വാനം) കേട്ട് ജാഗരൂകരായി, അത് ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ബോധ്യമാക്കട്ടെ.

Mantra 13

प्र नः पूषा चरथं विश्वदेव्योऽपां नपादवतु वायुरिष्टये । आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि श्रुतम् ॥

പൂഷൻ നമ്മുടെ യാത്രയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കട്ടെ; വിശ്വദേവ്യർ കാക്കട്ടെ; അപാം നപാത് കാവൽ നിൽക്കട്ടെ; വായു നമ്മുടെ ഇഷ്ടിക്കായി സഹായിക്കട്ടെ. കൂടുതൽ പ്രകാശമുള്ള ശ്രേയസ്സിലേക്കു തിരിയുന്ന പ്രാണനെ സ്തുതിക്കുവിൻ; സുഖമായി വിളിക്കാവുന്ന അശ്വിന്മാർ അവരുടെ ഗമനത്തിൽ ഈ (ഞങ്ങളുടെ വാക്ക്) കേൾക്കട്ടെ.

Mantra 14

विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु स्वयशसं गृणीमसि । ग्नाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नृमणा अधा पतिम् ॥

ഭയമില്ലാത്ത ഈ ജനസമൂഹങ്ങളുടെ മേൽ അധിഷ്ഠിതനായ, സ്വയം-യശസ്സുള്ള (സ്വപ്രകാശനായ) പരമനെ ഞങ്ങൾ ഗീർഭിഃ—പ്രേരിത സ്തുതിവചനങ്ങളാൽ പാടുന്നു. സർവ ഗ്നാഭിഃ—ദിവ്യശക്തികളോടുകൂടെ—അനർവണ, അഖണ്ഡിതവും അച്യുതവുമായ അദിതിയെ ഞങ്ങൾ ഉറപ്പിക്കുന്നു; ഉഷസ്സിന്റെ ഉദയത്തിൽ യുവാവായി, നൃമണാ—മനുഷ്യരിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന, സത്യ പതി (പ്രഭു)യെ.

Mantra 15

रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङ्गिरा ग्रावाण ऊर्ध्वा अभि चक्षुरध्वरम् । येभिर्विहाया अभवद्विचक्षणः पाथः सुमेकं स्वधितिर्वनन्वति ॥

ഇവിടെ ജന്മത്താൽ തന്നെ പ്രാചീനനായ അങ്ഗിരാ രേഭ—പ്രേരിത നാദം—ഉച്ചരിച്ചു; ഊർദ്ധ്വമായി ഉയർത്തപ്പെട്ട ഗ്രാവാണ (സോമപേഷണക്കല്ലുകൾ) അധ്വര—യജ്ഞത്തേക്കു—ദൃഷ്ടി നട്ടു. ഇവയാൽ വിശാലനായ (വിഹായാഃ) അവൻ വിചക്ഷണ—സുതാര്യദർശി—ആയി; പാഥഃ സുമേകം—പാത സുസ്ഥിരമായി, സ്വധിതിഃ—അന്തര്ദർശനത്തിന്റെ കോടാലി—വനന്വതി, വളർച്ചയെ വെട്ടി വഴി തുറക്കുന്നതുപോലെ.