Sukta 8

Mantra 1

प्र केतुना बृहता यात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्ताँ उपमाँ उदानळपामुपस्थे महिषो ववर्ध ॥

വിശാലമായ പ്രകാശധ്വജം (കേതു) ധരിച്ചു അഗ്നി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; വൃഷഭനായി ദ്യാവാപൃഥിവി എന്ന രണ്ടു ലോകങ്ങളോടും ഗർജ്ജിക്കുന്നു. അവൻ ദിവ്യത്തിന്റെ അറ്റങ്ങളിലേക്കും എത്തി, അളവുകളെ അതിക്രമിച്ച് ഉയർന്നു; ആപഃകളുടെ ഉപസ്ഥത്തിൽ മഹിഷൻ—മഹാബലവാൻ—വളർന്നു.

Mantra 2

मुमोद गर्भो वृषभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवाँ अरावीत् । स देवतात्युद्यतानि कृण्वन्त्स्वेषु क्षयेषु प्रथमो जिगाति ॥

ഗർഭം ആനന്ദിച്ചു—ഉന്നത കകുദമുള്ള വൃഷഭൻ; അശ്രേമൻ, ശിമീവാൻ വത്സൻ ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു. അവൻ ദേവതാസമൂഹത്തേക്കു ഉദ്യതമായ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു, തന്റെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്കു ആദ്യം പ്രവേശിക്കുന്നു; നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ദേവർക്കു വഴി തുറക്കുന്നത് അഗ്നിയത്രേ.

Mantra 3

आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध न्यध्वरे दधिरे सूरो अर्णः । अस्य पत्मन्नरुषीरश्वबुध्ना ऋतस्य योनौ तन्वो जुषन्त ॥

ആരു രണ്ടു പിതാക്കന്മാരുടെ (ദ്യൗ-പൃഥിവി) ശിഖരമൂർദ്ധാനം എടുത്ത് യജ്ഞത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നുവോ—അവൻ സൂര്യപ്രഭയായ പ്രളയംപോലൊരു പ്രവാഹം. അവന്റെ ഗതിയിൽ അരു‍ഷീ ശക്തികൾ, അശ്വബുധ്നാ, ഋതത്തിന്റെ യോനിയിൽ—സ്വന്തം ദേഹധാരിത രൂപങ്ങളിൽ—ആസ്വദിക്കുന്നു.

Mantra 4

उषौषो हि वसो अग्रमेषि त्वं यमयोरभवो विभावा । ऋताय सप्त दधिषे पदानि जनयन्मित्रं तन्वे स्वायै ॥

ഉഷസ്സിന് പിന്നാലെ ഉഷസ്സേ, ഹേ വസു, നീ മുന്നിൽ പോകുന്നു; യമയോഃ—യമലശക്തികളിൽ നീ വിഭാവാ, വ്യാപകമായി ദീപ്തനായവൻ, ആയി. ഋതത്തിനായി നീ ഏഴ് പദങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു; സ്വന്തം തനുവിനായി മിത്രനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു.

Mantra 5

भुवश्चक्षुर्मह ऋतस्य गोपा भुवो वरुणो यदृताय वेषि । भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्य हव्यं जुजोषः ॥

നീ മഹാഭുവനങ്ങളുടെ കണ്ണായി, ഋതത്തിന്റെ ഗോപയായി, മാറുന്നു; ഋതത്തിനായി നീ നിന്നെ പൊതിഞ്ഞ് ധരിക്കുമ്പോൾ നീ വരുണനാകുന്നു. ഹേ ജാതവേദസ്, നീ അപാം നപാത്—ജലങ്ങളുടെ പുത്രൻ—ആകുന്നു; തന്റെ ഹവ്യം സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്ന ദൂതനായി നീ മാറുന്നു.

Mantra 6

भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः । दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहम् ॥

നീ യജ്ഞത്തിന്റെയും രജസഃ—മധ്യലോകങ്ങളുടെയും—നേതാവാകുന്നു; അവിടെ ശിവമായ നിയുത് ശക്തികളോടെ നീ ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു. ദിവിയിൽ നീ നിന്റെ മൂർധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഹേ അഗ്നി, സ്വർലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ജിഹ്വയെ നീ ഹവ്യവാഹകനായി രൂപപ്പെടുത്തി.

Mantra 7

अस्य त्रितः क्रतुना वव्रे अन्तरिच्छन्धीतिं पितुरेवैः परस्य । सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि ब्रुवाण आयुधानि वेति ॥

ഈ കൃത്യത്തിൽ ത്രിതൻ തന്റെ ക്രതു (സങ്കൽപശക്തി)കൊണ്ട് അന്തരിക്ഷത്തിന്റെ അന്തർമാർഗം തിരഞ്ഞെടുത്തു; പരമ പിതാവിന്റെ ധീ (പ്രേരിത ചിന്ത)യെ തന്റെ ഗമനങ്ങളാൽ അന്വേഷിച്ചു. പിതാവിന്റെ വിശാല ഉപസ്ഥ (മടിയിൽ) സഹചാരിയായി, ബന്ധുവെന്നപോലെ വാക്കുചൊല്ലി, പൈതൃകാത്മാവിന്റെ ആയുധാനി (ശസ്ത്രരൂപ ശക്തികൾ) സഹിതം അവൻ മുന്നേറുന്നു.

Mantra 8

स पित्र्याण्यायुधानि विद्वानिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत् । त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्त्वाष्ट्रस्य चिन्निः ससृजे त्रितो गाः ॥

അവൻ പൈതൃക ആയുധാനി (പരമ്പരാഗത ശക്തികളെ) ശസ്ത്രമായി അറിഞ്ഞ്, ഇന്ദ്രൻ പ്രേരിപ്പിച്ച ആപ്ത്യൻ യുദ്ധത്തിലേക്ക് മുന്നേറി. ത്രിശീർഷൻ, സപ്തരശ്മി എന്ന തടസ്സകാരനെ വധിച്ച ശേഷം, ത്രിതൻ—അതെ, ത്വഷ്ടൃയുടെ രൂപണത്തിൽ നിന്നുപോലും—ഗാവുകളെ, അഥവാ പ്രകാശവും ജ്ഞാനവും ആയ കിരണങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ചു.

Mantra 9

भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजोऽवाभिनत्सत्पतिर्मन्यमानम् । त्वाष्ट्रस्य चिद्विश्वरूपस्य गोनामाचक्राणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क् ॥

മഹാബലവാനായ ഇന്ദ്രൻ, അഹങ്കാരത്തിൽ വീർപ്പിച്ച, താനേ അധിപൻ എന്നു കരുതിയ സത്പതിയുടെ പൊങ്ങുന്ന ഓജസ്സിനെ അടിച്ചു താഴെയിട്ടു. ത്വഷ്ടൃയുടെ വിശ്വരൂപൻ ഗോനാം (ഗാവുകൾ/കിരണങ്ങൾ) രൂപപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴേ, ഇന്ദ്രൻ അവന്റെ മൂന്നു ശിരസ്സുകൾ വെട്ടി ദൂരെയെറിഞ്ഞു.