
Sukta 10.117
Didactic/ethical hymn (no single devatā; addresses the law of giving under divine order)
Trishtubh (common for RV 10.117; verification required)
ഋഗ്വേദം 10.117 ഒരു പിന്നീടുള്ള, ഉപദേശാത്മക സൂക്തമാണ്; ഇത് ഉദാരതയുടെ ധർമ്മം പഠിപ്പിക്കുന്നു: സമ്പത്ത് സഞ്ചരിക്കേണ്ടതാണ്, പങ്കിടാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നവൻ ആത്മീയമായും സാമൂഹികമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ദാനം (പൃൺ-) ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) അനുസരിക്കുന്നതായാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്; സംഭരിച്ച് പിടിച്ചിരിക്കുകയും ആവശ്യക്കാരെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്താൽ ക്ഷയം വരുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു, പങ്കിടൽ ദാതാവിനെയും സമൂഹത്തെയും നിലനിർത്തുന്നു.
Mantra 1
न वा उ देवाः क्षुधमिद्वधं ददुरुताशितमुप गच्छन्ति मृत्यवः । उतो रयिः पृणतो नोप दस्यत्युतापृणन्मर्डितारं न विन्दते ॥
ദേവന്മാർ ക്ഷുധയെ വധമായി നിയമിച്ചിട്ടില്ല; എങ്കിലും പോഷണമില്ലാത്തവന്റെ അടുക്കൽ മരണങ്ങൾ അടുത്തുവരുന്നു. എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരെ നിറയ്ക്കുന്നവനെ റയി (സമൃദ്ധി) കൈവിടുകയില്ല; നിറയ്ക്കാത്തവന് മർഡിതാർ (ചികിത്സകൻ)യും രക്ഷകനും ലഭിക്കുകയില്ല.
Mantra 2
य आध्राय चकमानाय पित्वोऽन्नवान्त्सन्रफितायोपजग्मुषे । स्थिरं मनः कृणुते सेवते पुरोतो चित्स मर्डितारं न विन्दते ॥
അന്നമുള്ളവനായിട്ടും, പാനംയും ആഹാരവും തേടി വന്ന ആവശ്യക്കാരനായ സഞ്ചാരിയോടു മനസ്സിനെ കഠിനമാക്കുന്നവൻ—തന്റെ തന്നെ ചുരുങ്ങിയ ‘പുരോ’വിനെ മാത്രമേ സേവിക്കൂ; എങ്കിലും പിന്നീടും അവന് മർഡിതാർ (ചികിത്സകൻ) ലഭിക്കുകയില്ല.
Mantra 3
स इद्भोजो यो गृहवे ददात्यन्नकामाय चरते कृशाय । अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कृणुते सखायम् ॥
അവനേ സത്യഭോജകനാകുന്നു—തന്റെ ഗൃഹത്തിൽ അന്നം തേടി അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന കൃശനു അന്നം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ. യാമ-ആഹൂത (ആവശ്യത്താൽ വിളിക്കപ്പെട്ട) അവന്റെ യാത്രകൾ അവനു നേരായതും മതിയായതുമായിത്തീരും; അതിദൂര പാതകളിലും അവൻ ഒരു സഖാവിനെ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
Mantra 4
न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानाय पित्वः । अपास्मात्प्रेयान्न तदोको अस्ति पृणन्तमन्यमरणं चिदिच्छेत् ॥
സഖ്യത്തിൽ, പോഷണം തേടി വന്ന സഹചാരിക്ക് ദാനം ചെയ്യാത്തവൻ സഖാവല്ല. അവനിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുക; അത് യഥാർത്ഥ ഓക (വാസസ്ഥലം) അല്ല. നിറയ്ക്കുന്ന മറ്റൊരാളെ തേടുക—അവൻ അന്യനായാലും പോലും.
Mantra 5
पृणीयादिन्नाधमानाय तव्यान्द्राघीयांसमनु पश्येत पन्थाम् । ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यमन्यमुप तिष्ठन्त रायः ॥
അഭാവത്തിലുള്ളവനെ തീർച്ചയായും നിറയ്ക്കണം; പിന്നെ കൂടുതൽ ദൂരവും വിശാലവുമായ പഥത്തെ നോക്കിക്കാണണം. കാരണം റായ് (സമ്പത്ത്) വഴിയിലെ ചക്രങ്ങളെപ്പോലെ തിരിഞ്ഞുമടങ്ങുന്നു—ഇപ്പോൾ ഒരാളുടെ അടുത്ത്, ഇപ്പോൾ മറ്റൊരാളുടെ അടുത്ത് വന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 6
मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं ब्रवीमि वध इत्स तस्य । नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवति केवलादी ॥
അപ്രചേതൻ (അജാഗ്രതനായവൻ) അന്നം നേടുന്നു; എന്നാൽ അത് വ്യർത്ഥം. ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു—നാശം തന്നെയാണ് അവന്റെ പങ്ക്. അവൻ ആര്യമനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നില്ല, സുഹൃത്തിനെയും അല്ല; അവൻ ശുദ്ധ പാപമായി മാറി, ഒറ്റയ്ക്കു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ (കേവലാദി) ആകുന്നു.
Mantra 7
कृषन्नित्फाल आशितं कृणोति यन्नध्वानमप वृङ्क्ते चरित्रैः । वदन्ब्रह्मावदतो वनीयान्पृणन्नापिरपृणन्तमभि ष्यात् ॥
ഉഴവുപോലും, അത് അധ്വാനിക്കുമ്പോൾ, അന്നം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; കാരണം അതിന്റെ സഞ്ചാരങ്ങളാൽ വഴിയെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു. സംസാരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മൻ (ബ്രാഹ്മണൻ) മൗനനായവനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠൻ; നിറയ്ക്കുന്നവൻ സത്യസഹായി—നിറയ്ക്കാത്തവന്റെ വിരുദ്ധമായി അവൻ നിലകൊള്ളണം.
Mantra 8
एकपाद्भूयो द्विपदो वि चक्रमे द्विपात्त्रिपादमभ्येति पश्चात् । चतुष्पादेति द्विपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङ्क्तीरुपतिष्ठमानः ॥
ഏകപാദത്തിൽ നിന്ന് അത് വീണ്ടും ദ്വിപാദമായി വ്യാപിക്കുന്നു; ദ്വിപാദത്തിൽ നിന്ന് പിന്നിലായി പിന്തുടർന്ന് ത്രിപാദത്തെ എത്തിച്ചേരുന്നു. അത് ചതുഷ്പാദത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു, ദ്വിപാദത്തെ അഭിസ്വരിച്ച് (പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ച്); ക്രമബദ്ധമായ പംക്തികളെ കണ്ടുകൊണ്ട്, സമീപം നിന്നു തന്റെ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
Mantra 9
समौ चिद्धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन्न समं दुहाते । यमयोश्चिन्न समा वीर्याणि ज्ञाती चित्सन्तौ न समं पृणीतः ॥
സമാനമെന്നു തോന്നുന്ന രണ്ടു കൈകളും ഒരേ ബലത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല; രണ്ടു മാതാക്കളും ഒരുപോലെ പാൽ ദോഹിക്കുന്നില്ല. ഇരട്ടകളിലും വീര്യങ്ങൾ ഒരുപോലെയല്ല; കൂടെയിരിക്കുന്ന ജ്ഞാതികളും ഒരുപോലെ ദാനത്തോടെ നിറയ്ക്കുന്നില്ല.
It is an ethical hymn urging generosity. It says that refusing to share harms both the needy and the hoarder, while giving keeps prosperity and social support alive.
Not directly. It uses the language of the gods and ṛta (cosmic order), but its focus is moral instruction—especially the duty to feed and support those in want.
To show that riches are not permanent. Like wheels that keep turning, wealth moves from person to person, so it is wise and righteous to share rather than hoard.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.