Sukta 146

Mantra 1

अरण्यान्यरण्यान्यसौ या प्रेव नश्यसि । कथा ग्रामं न पृच्छसि न त्वा भीरिव विन्दती३ँ ॥

അരണ്യാണി, അരണ്യാണി! അവിടെ ഉള്ള നീ, വഴുതി മറഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ അപ്രത്യക്ഷയാകുന്നവളേ—നീ ഗ്രാമത്തെക്കുറിച്ച് എന്തുകൊണ്ട് ചോദിക്കുന്നില്ല? വിറയുന്ന ഭയം ആരെയെങ്കിലും പിടിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്നെ ഒരു ഭീതിയും കണ്ടെത്തുന്നില്ല.

Mantra 2

वृषारवाय वदते यदुपावति चिच्चिकः । आघाटिभिरिव धावयन्नरण्यानिर्महीयते ॥

സമീപിച്ചു വരുന്ന വൃഷാരവ (ബുൾ-റോറർ) നോക്കി ചിച്ചിക (ചിങ്ങുരു) വിളിക്കുമ്പോൾ, കിടുകിടുക്കുന്ന അടികളുടെപോലെ ശബ്ദം ഉയർത്തി എല്ലാം ഓടിച്ചലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ആക്കുമ്പോൾ—അപ്പോൾ അരണ്യാണി മഹത്തായിത്തീരുന്നു; വനത്തിന്റെ ജീവസ്പന്ദനത്താൽ അവൾ കൂടുതൽ മഹിമപ്പെടുന്നു.

Mantra 3

उत गाव इवादन्त्युत वेश्मेव दृश्यते । उतो अरण्यानिः सायं शकटीरिव सर्जति ॥

അവിടെ—പശുക്കൾ മേയുന്നതുപോലെ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു; ഒരു വീട് കാണുന്നതുപോലെയും തോന്നുന്നു. പിന്നെ അരണ്യാണി സന്ധ്യാകാലത്ത് ശകടികളുടെ (വണ്ടികളുടെ) കിരുകിരുക്കുന്ന ശബ്ദംപോലെ നാദങ്ങൾ വിടുന്നു—വ്യാപകമായ ഏകാന്തതയിൽ ചലിക്കുന്ന ജീവന്റെ അടയാളങ്ങളായി.

Mantra 4

गामङ्गैष आ ह्वयति दार्वङ्गैषो अपावधीत् । वसन्नरण्यान्यां सायमक्रुक्षदिति मन्यते ॥

“പശു—ഇവൻ വിളിക്കുന്നു!” “മരം—ഇവൻ വീഴ്ത്തി!” അരണ്യാണിയിൽ വസിക്കുന്നവൻ സന്ധ്യാകാലത്ത് ഇങ്ങനെ കരുതുന്നു—“ആരോ വിളിച്ചു.” ഇങ്ങനെ വനം ഏകാന്തബോധത്തെ ജീവന്ത സാന്നിധ്യങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നു.

Mantra 5

न वा अरण्यानिर्हन्त्यन्यश्चेन्नाभिगच्छति । स्वादोः फलस्य जग्ध्वाय यथाकामं नि पद्यते ॥

അരണ്യാനീ ആരെയും പ്രഹരിക്കുന്നില്ല—മറ്റൊരാൾ വൈരഭാവത്തോടെ അവളുടെ നേരെ വരാതിരുന്നാൽ. മധുരഫലം ആസ്വദിച്ച് അവൾ ഇഷ്ടാനുസരണം ശയിക്കുന്നു; വിശാലചൈതന്യം ആരെയും ഹാനിക്കില്ല, വൈരത്തോടെ സമീപിച്ചാൽ മാത്രമേ.

Mantra 6

आञ्जनगन्धिं सुरभिं बह्वन्नामकृषीवलाम् । प्राहं मृगाणां मातरमरण्यानिमशंसिषम् ॥

അഞ്ജനത്തിന്റെ ഗന്ധംപോലെ സുഗന്ധിതയും, മധുരവാസനയുള്ളവളും, ധാരാളം അന്നപോഷണമുള്ളവളും, ഉഴവാൽ അകൃഷിതയുമായ—അരണ്യാനീ, വന്യമൃഗങ്ങളുടെ മാതാവ്: അവളെയാണു ഞാൻ മുൻപിൽ നിന്നു സ്തുതിയായി പ്രസ്താവിച്ചത്.