Sukta 82
Sukta 10.82
Viśvakarman (traditionally associated with RV 10.82)
Viśvakarman (the All-Former; cosmic artisan/intelligence)
Triṣṭubh (probable; standard for many cosmogonic and theistic hymns in Book 10)
ഋഗ്വേദം 10.82 സൂക്തം വിശ്വകർമ്മനെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാണ്ഡശില്പിയായി—ആദ്യ അതിരുകൾ സ്ഥാപിച്ച് അതിലൂടെ ദ്യാവാപൃഥിവികളെ വിശാലമാക്കി ക്രമബദ്ധമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനായി—ധ്യാനിക്കുന്നു. സ്തുതി പ്രശംസയും അന്വേഷണവും തമ്മിൽ നീങ്ങുന്നു: നിർമ്മാതാവിന് പ്രാചീന ഋഷികൾ അർപ്പിച്ച ഹവിസ്സുകളെ ആദരിക്കുമ്പോഴും, വെറും ജപവും തർക്കചിന്തയും മാത്രം പുറംരൂപങ്ങളുടെ പിന്നിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാവിനെ കാണാതെ പോകാമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ബഹുത്വത്തെ ഏകീകൃത സമഗ്രതയായി രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഏക രൂപകാരി ബുദ്ധിയിലേക്കാണ് യജ്ഞവും ചിന്തയും വീണ്ടും കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതെന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.
Mantras
Mantra 1
चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतमेने अजनन्नन्नमाने । यदेदन्ता अददृहन्त पूर्व आदिद्द्यावापृथिवी अप्रथेताम् ॥
ദർശനത്തിന്റെ പിതാവ്—മനസ്സാൽ ധീരനും സ്ഥിരനും—ഘൃതമേന (ഘൃതസദൃശമായ തേജസ്സുള്ള പ്രവാഹം) അന്നരൂപമായി ജനിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ആ രണ്ടു (ദ്യൗ-പൃഥിവി) നമസ്കരിച്ചു ആരാധിച്ചു. ആദിമ അതിരുകൾ ദൃഢമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദ്യാവാ-പൃഥിവി തങ്ങളുടെ വിശാല നിവാസത്തിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു.
Mantra 2
विश्वकर्मा विमना आद्विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् । तेषामिष्टानि समिषा मदन्ति यत्रा सप्तऋषीन्पर एकमाहुः ॥
വിശ്വകർമ്മാ—വിശാലമനസ്സുള്ളവൻ—പരമ സ്വർഗത്തിൽ നിന്നിവിടെ വന്നവൻ; അവൻ ധാതാ, വിധാതാ, പരമ ദ്രഷ്ടാവാണ്. അവരുടെ ഇഷ്ടികളും അഭിലഷിത സിദ്ധികളും ഒരേ പോഷകശക്തിയിൽ ഒന്നിച്ചു ആനന്ദിക്കുന്നു; അവിടെ സപ്തഋഷികൾ പരത്തുള്ള ഏകനെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा । यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या ॥
ഞങ്ങളുടെ പിതാവും ജനിതാവും വിധാതാവുമായവൻ—എല്ലാ ധാമങ്ങളെയും എല്ലാ ഭുവനങ്ങളെയും അറിയുന്നവൻ; ദേവന്മാരുടെ നാമധാ (നാമവും നിയമവും) ഏകാന്തമായി നിശ്ചയിക്കുന്നവൻ—അവന്റെ അടുക്കലേക്കാണ് ഭുവനങ്ങൾ അവരുടെ ഗൂഢരഹസ്യം ചോദിച്ചുകൊണ്ട് നീങ്ങുന്നത്.
Mantra 4
त आयजन्त द्रविणं समस्मा ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना । असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानि समकृण्वन्निमानि ॥
പുരാതന ഋഷികൾ—ദാനത്തിൽ ക്ഷീണമില്ലാത്തവർ—അവനു സമാഹരിച്ച ദ്രവിണം, ശക്തിധനം അർപ്പിച്ചു. അസൂർത്തവും സൂർത്തവും ആയ രജസ്സിൽ നിഷണ്ണരായി, ഈ ഭൂതങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തിയവർ അവയെ ഒരൊറ്റ ക്രമബദ്ധ ഏകതയായി ആക്കി.
Mantra 5
परो दिवा पर एना पृथिव्या परो देवेभिरसुरैर्यदस्ति । कं स्विद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त विश्वे ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിനപ്പുറം, ഈ ഭൂമിക്കപ്പുറം; ദേവന്മാരിലും അസുരശക്തികളിലും ഉള്ളതെല്ലാം കടന്നപ്പുറം—ആദ്യഗർഭം ഏത്, അതിനെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) ധരിച്ചു; അവിടെ സർവ്വദേവന്മാരും ഒരുമിച്ചു ചേർന്ന് അതിനെ ദർശിക്കാൻ വന്നത് എവിടെ?
Mantra 6
तमिद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभावध्येकमर्पितं यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥
ആ ആദ്യഗർഭത്തെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) തന്നേ ധരിച്ചു; അവിടെ സർവ്വദേവന്മാരും ഒരുമിച്ചു ചേർന്നു. അജ (അജന്മൻ)ന്റെ നാഭിയിൽ ‘ഏകം’ സ്ഥാപിതമായി—അതിന്റെ മേലെയാണ് എല്ലാ ഭുവനങ്ങളും നിലകൊണ്ടത്.
Mantra 7
न तं विदाथ य इमा जजानान्यद्युष्माकमन्तरं बभूव । नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप उक्थशासश्चरन्ति ॥
ഇവയെല്ലാം ജനിപ്പിച്ചവനെ നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; നിങ്ങളുടെ ഇടയിൽ മറ്റൊരാൾ ഇടപെട്ടിരിക്കുന്നു. മഞ്ഞുമൂടലാൽ മറഞ്ഞും വ്യർത്ഥവാക്കുകളിൽ മുങ്ങിയും, തൃപ്തിയില്ലാത്ത ഉക്ഥ-ശാസ (സ്തോത്രോച്ചാരകർ) അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു—സാരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പാനം കൂടാതെ സ്തുതികൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
Viśvakarman is the ‘All-Former’—the cosmic intelligence or artisan who measures and shapes the universe, setting its first limits and ordering all beings.
Creation is not just a physical event but an act of ordering and insight: the true Maker establishes measure and coherence, and we should seek real understanding, not only words.
It warns that people can chant hymns yet remain ‘unsatisfied’ if they do not grasp the essence—being covered by ‘mist’ (confusion) and ‘idle talk’ instead of direct insight.
Ask anything about Sukta 82 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.