
Sukta 10.48
Indra (self-proclamation)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ ആദ്യപുരുഷ സ്വയംപ്രഖ്യാപനമാണ്: സമ്പത്ത്, വിജയം, യജമാനന് ‘ഭോജന’ (bhójana) എന്ന അനുഭവ-വിഹിതം നീതിയായി വിതരണം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം എന്നിവയിൽ തന്റെ ആദിമാധിപത്യം അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. തന്റെ വിരുദ്ധമായി ബലം ആയുധമാക്കാൻ ശ്രമിച്ച എതിരാളികളെ താൻ എങ്ങനെ കീഴടക്കിയെന്നത് ഇന്ദ്രൻ വിവരിക്കുകയും, ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രിയർ എന്നീ ദൈവവർഗങ്ങളിൽ തന്റെ അപ്രാപ്യമായ സ്ഥാനത്തെ ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സൂക്തം ഒരു സ്തുതിഗാനമായി ഇന്ദ്രന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ വിശ്വാസവും, അർപ്പണത്തിന്റെയും ശരിയായ വാക്കിന്റെയും ഫലപ്രാപ്തിയിൽ ആത്മവിശ്വാസവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
Mantra 1
अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस्पतिरहं धनानि सं जयामि शश्वतः । मां हवन्ते पितरं न जन्तवोऽहं दाशुषे वि भजामि भोजनम् ॥
ഞാൻ വസുക്കളുടെ പ്രാചീന അധിപൻ; ധനങ്ങളെ ഞാൻ ശാശ്വതമായി ഒന്നാക്കി ജയിച്ച് സമാഹരിക്കുന്നു. ജീവികൾ പിതാവിനെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ എന്നെ വിളിക്കുന്നു; യജ്ഞാർപ്പണം ചെയ്യുന്ന ദാശുഷനു ഞാൻ ഭോജനത്തെ—അന്തരംഗ പോഷണവും സൗഖ്യത്തിന്റെ പങ്കും—വിഭജിച്ച് നൽകുന്നു.
Mantra 2
अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि । अहं दस्युभ्यः परि नृम्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने ॥
ഞാൻ ഇന്ദ്രൻ—തടയുന്ന ‘രോധ’വും അഥർവണ-ശക്തിയുടെ വിശാലമായ വക്ഷസ്സും; ത്രിതനുവേണ്ടി അഹി (സർപ്പം) മീതെനിന്ന് പ്രകാശകിരണങ്ങളെ ഞാൻ ജനിപ്പിച്ചു. ദസ്യുക്കൾക്കെതിരേ ഞാൻ നൃമ്ണം (വീര്യം) ചുറ്റും സ്ഥാപിച്ചു; മാതരിശ്വനുവേണ്ടി ദധീചിക്ക് ഗുപ്ത ഗോത്രങ്ങളെ (ഗോവാടങ്ങളെ) ഞാൻ പഠിപ്പിച്ചു—രഹസ്യ അഗ്നി വഹിക്കപ്പെടുവാൻ.
Mantra 3
मह्यं त्वष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासोऽवृजन्नपि क्रतुम् । ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्ति कृतेन कर्त्वेन च ॥
എനിക്കായി ത്വഷ്ടൃൻ ആയസ (ലോഹ) വജ്ര-ബലം പണിതു; ദേവന്മാർ എന്റെ ഉള്ളിൽ ക്രതു—ഇച്ഛയും പ്രവർത്തനസിദ്ധമായ സംकल्पവും—സ്ഥാപിച്ചു. എന്റെ മുൻഭാഗം സൂര്യനെപ്പോലെ ദുർലഘ്യം; അവർ കൃത്യവും കർത്തവ്യവുംകൊണ്ട് എതിര്ത്താലും ഞാൻ അഖണ്ഡമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 4
अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेना हिरण्ययम् । पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन्मा सोमास उक्थिनो अमन्दिषुः ॥
ഞാൻ ദാശുഷേ യജമാനനുവേണ്ടി ഈ ഗവ്യ-അശ്വ്യ ധനം—പശുരൂപമായ, പുരീഷിണ (ഫലപ്രദ/സമൃദ്ധ) ജീവശക്തിയെ—സജ്ജമാക്കുന്നു; സായകേന (ശക്തിയുടെ അമ്പുകൊണ്ട്) ആയുധധാരിയും ഹിരണ്യയ (സ്വർണമയ)വുമാണ്. ഉക്തിനഃ സോമാസഃ (സ്തുതികളോടുകൂടിയ സോമപാനം/സോമപീഡനങ്ങൾ) എന്നെ ആനന്ദിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ദാതാവിനായി ഞാൻ പുരൂ സഹസ്രാ (അനേകം ആയിരങ്ങൾ) ക്രമപ്പെടുത്തി സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 5
अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद्धनं न मृत्यवेऽव तस्थे कदा चन । सोममिन्मा सुन्वन्तो याचता वसु न मे पूरवः सख्ये रिषाथन ॥
ഞാൻ ഇന്ദ്രൻ; ഞാൻ ഒരിക്കലും ജയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല—ധനത്താലും അല്ല; മരണത്തിനുമുന്നിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും തലകുനിഞ്ഞിട്ടില്ല. സോമം സുന്വന്തഃ (സോമം പീഡിക്കുന്നവർ) എന്നിൽ നിന്ന് വസു (ശുഭധനം/ക്ഷേമം) ചോദിക്കട്ടെ; ഹേ പൂരവഃ, സഖ്യേ (സൗഹൃദത്തിൽ) എനിക്ക് ഹാനി വരുത്തരുത്.
Mantra 6
अहमेताञ्छाश्वसतो द्वाद्वेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकृण्वत । आह्वयमानाँ अव हन्मनाहनं दृळ्हा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः ॥
ഞാൻ ഈ ശാശ്വസതഃ (ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന)വരെ—രണ്ടു രണ്ടായി—തകർത്തു വീഴ്ത്തി; ഇന്ദ്രനോടു യുദ്ധത്തിനായി വജ്രത്തെ ആയുധമാക്കിയവർ അവർ. അവർ എന്നെ ആഹ്വയമാനാഃ (വിളിച്ചാലും), ഞാൻ അവരെ ഹന്മനാഹനം (ശക്തിയുടെ താടിയാൽ) അടിച്ചു വീഴ്ത്തി; ദൃഢാ വദൻ (ദൃഢമായി സംസാരിക്കുന്ന) നമസ്വിൻ (വണങ്ങുന്ന ഭക്തൻ) അനമസ്യു (അഹങ്കാരി)യോട് തലകുനിയുകയില്ല.
Mantra 7
अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळभी द्वा किमु त्रयः करन्ति । खले न पर्षान्प्रति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः ॥
ഈ ഏക വെല്ലുവിളിയുടെ നേരെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കാണ് നില്ക്കുന്നത്—അമർദ്ദിക്കാനാവാത്ത, അചൂർണ്യമായ ശക്തിയായി. എന്നാൽ രണ്ടോ—മൂന്നോ—എന്ത് ചെയ്യും? കളത്തറയിൽ ധാന്യം അടിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ അനവധി തടസ്സങ്ങളെ പ്രഹരിച്ച് തകർക്കുന്നു. ഇന്ദ്രശക്തിയില്ലാത്ത ശത്രുക്കൾ എന്നെ എന്തിന് നിന്ദിക്കുന്നു?
Mantra 8
अहं गुङ्गुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वृत्रतुरं विक्षु धारयम् । यत्पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे प्राहं महे वृत्रहत्ये अशुश्रवि ॥
ജനങ്ങൾക്കായി ഞാൻ ധാരകശക്തിയായ പോഷണം നിലനിർത്തി—അതിഥിഗ്വനെ; വൃത്രനെ അമർത്തുന്ന ബലത്തെപ്പോലെ അന്നബലം. ഞാൻ പർണയനെ വധിച്ചപ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ കരഞ്ജയിലെ യുദ്ധത്തിൽ, മഹാ വൃത്രഹത്യയിൽ എന്റെ കീർത്തി പരന്നു.
Mantra 9
प्र मे नमी साप्य इषे भुजे भूद्गवामेषे सख्या कृणुत द्विता । दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम् ॥
നമീ—സഹചാരി—എനിക്കായി പ്രേരണയ്ക്കും ഭോഗത്തിനുമായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; ഗവാമേഷത്തിൽ (പ്രകാശകിരണങ്ങളുടെ അന്വേഷത്തിൽ) അവൻ വീണ്ടും സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. യുദ്ധങ്ങളിൽ അവന്റെ മിന്നൽ-ശക്തിയെ ഞാൻ മഹിമപ്പെടുത്തി ഉയർത്തിയപ്പോൾ, ഞാൻ അവനെ പ്രസ്താവിക്കപ്പെടേണ്ടവനും സ്തുത്യമായ ഉക്ഥ്യനുമായി ആക്കി.
Mantra 10
प्र नेमस्मिन्ददृशे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्था कृणोति । स तिग्मशृङ्गं वृषभं युयुत्सन्द्रुहस्तस्थौ बहुले बद्धो अन्तः ॥
ഈ മദ്ധ്യപ്രദേശത്തുതന്നെ സോമൻ അകത്ത് ദൃശ്യനാകുന്നു; മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗോപൻ അർദ്ധലോകത്തെ പ്രസ്ഫുടമാക്കുന്നു. അവൻ—തീക്ഷ്ണശൃംഗമുള്ള വൃഷഭൻ—യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചു നിന്നു; എന്നാൽ വഞ്ചകൻ ഘനമായ വേലിക്കുള്ളിൽ അകത്തുതന്നെ ബന്ധിതനായി തുടരന്നു.
Mantra 11
आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां न मिनामि धाम । ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्तृतमषाळ्हम् ॥
ആദിത്യന്മാരുടെയും വസുക്കളുടെയും രുദ്രിയന്മാരുടെയും—ദേവന്മാരിൽ ഞാൻ ദേവൻ; ധാമം (ആസനം/സ്ഥാനത്തെ) ഞാൻ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നില്ല. അവർ എന്നെ ഭദ്രമായ ശവസിനായി (ശക്തിക്കായി) രൂപപ്പെടുത്തി—അപരാജിതൻ, അസ്തൃത (അഭേദ്യൻ), അഷാള്ഹ (അപരാഭവൻ).
It is voiced in the first person as Indra himself, declaring his power, his protection, and how he gives prosperity to the one who offers.
It emphasizes that Indra gathers and grants riches, defeats hostile forces, and apportions “enjoyment” (support and well-being) to the sincere giver of offerings.
It can be recited as a prayer for courage, protection, and success—especially in a fire offering or morning devotion—while cultivating humility and firm, truthful speech.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.