
Sukta 10.14
Yama Vaivasvata (often with Pitṛs as associated powers)
Trishtubh (standard for many RV 10.14 verses; requires verification)
ഈ സൂക്തം ശവസംസ്കാരപരവും പിതൃആഹ്വാനപരവുമായ ഒരു സ്തുതിയാണ്. ആദ്യം ‘മുന്നോട്ട് പോയി’ അനേകർക്ക് വഴി കണ്ടെത്തിയ യമ വൈവസ്വതന്റെ അടുക്കലേക്ക് ദേഹത്യാഗം ചെയ്തവനെ ശരിയായ പാതയിൽ നയിക്കണമെന്നു ഇത് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു. യാത്ര സുരക്ഷിതമായിരിക്കട്ടെ, പിതാക്കന്മാരുടെ (പിതൃകൾ) ഇടയിൽ സ്ഥിരമായ വിശ്രമസ്ഥലം ലഭിക്കട്ടെ, ഭയത്തിന്റെ അराजകതയല്ലാതെ ധർമ്മാനുസൃതമായി ക്രമബദ്ധവും സുസംഘടിതവുമായ ലോകമായി പരലോകം നിലനിൽക്കട്ടെ എന്നുമാണ് ഇതിലെ പ്രാർത്ഥന.
Mantra 1
परेयिवांसं प्रवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशानम् । वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य ॥
ഹവിഷോടെ രാജാവായ യമനെ സേവിക്കുവിൻ—വിവസ്വത്തിന്റെ പുത്രനെ; മഹത്തായ ഇറക്കങ്ങളിലൂടെ മുമ്പേ പോയവൻ, അനേകർക്ക് പഥം തിരിച്ചറിഞ്ഞു കാണിച്ചവൻ—അപ്പുറം മനുഷ്യർ സംഗമിക്കുന്ന സംഗമസ്ഥാനം അറിയുന്നവൻ.
Mantra 2
यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ । यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥
യമൻ ഞങ്ങൾക്കായി ആദ്യം ഗതിപഥം കണ്ടെത്തി; കിരണങ്ങളുടെ ഈ ഗവ്യൂതി അപഹരിക്കപ്പെടേണ്ടതല്ല. നമ്മുടെ മുൻപത്തെ പിതാക്കൾ അപ്പുറം പോയിടത്ത്, ആ സ്വയംജന്യ പഥങ്ങളെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞങ്ങളും പിന്തുടരുന്നു.
Mantra 3
मातली कव्यैर्यमो अङ्गिरोभिर्बृहस्पतिॠक्वभिर्वावृधानः । याँश्च देवा वावृधुर्ये च देवान्त्स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति ॥
മാതലി കവ്യന്മാരോടൊപ്പം; യമൻ അങ്കിരസുകളോടൊപ്പം; ബൃഹസ്പതി ഋക്ഗായക ഋഷികളോടൊപ്പം—വളർന്ന് ശക്തനായിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ വർധിപ്പിച്ചവരും ദേവന്മാരെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവരും—ചിലർ സ്വാഹാ വഴി, ചിലർ സ്വധാ വഴി—സ്വധർമ്മത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
Mantra 4
इमं यम प्रस्तरमा हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः । आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व ॥
ഹേ യമാ, ഈ വിരിച്ചിരിക്കുന്ന ആസനത്തിൽ വന്നു ഇരിക്ക; അങ്കിരസുകളോടും പിതൃകളോടും ബോധപൂർവമായ ഏകമനസ്സോടെ ഇരിക്ക. കവികൾ പുകഴ്ത്തിയ മന്ത്രങ്ങൾ നിന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരട്ടെ; ഹേ രാജാവേ, ഈ ഹവിഷാൽ ആനന്ദിക്ക.
Mantra 5
अङ्गिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व । विवस्वन्तं हुवे यः पिता तेऽस्मिन्यज्ञे बर्हिष्या निषद्य ॥
ഹേ യമാ, യജ്ഞയോഗ്യമായ അങ്കിരസുകളോടൊപ്പം, ബഹുരൂപ ശക്തികളോടൊപ്പം ഇവിടെ വാ; ഇവിടെ ആനന്ദിക്ക. നിന്റെ പിതാവായ വിവസ്വന്തനെ ഞാൻ ആഹ്വാനിക്കുന്നു; ഈ യജ്ഞത്തിൽ ബർഹിഷിൽ ഇരിക്ക.
Mantra 6
अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः । तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसे स्याम ॥
ഞങ്ങളുടെ പിതാക്കന്മാർ അങ്ഗിരസർ, നവഗ്വർ, അഥർവാണർ, ഭൃഗുക്കൾ—സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ. യജ്ഞാർഹരായ അവരുടെ സുമതിയിൽ ഞങ്ങളും ഇരിക്കട്ടെ; ശുഭ സൗമനസ്യ—ഉത്തമ മനസ്സിന്റെ ഐക്യത്തിൽ—ഞങ്ങളും പ്രവേശിക്കട്ടെ.
Mantra 7
प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुः । उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमं पश्यासि वरुणं च देवम् ॥
പോകുക, പോകുക—പൂർവ്വികരുടെ പുരാതന പാതകളിലൂടെ—ഞങ്ങളുടെ മുൻപത്തെ പിതാക്കന്മാർ പോയിടത്തേക്ക്. അവിടെ സ്വധയിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന ആ രണ്ടു രാജാക്കളെ നീ കാണും; യമനെയും ദേവനായ വരുണനെയും നീ ദർശിക്കും.
Mantra 8
सं गच्छस्व पितृभिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमे व्योमन् । हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गच्छस्व तन्वा सुवर्चाः ॥
പിതാക്കന്മാരോടൊപ്പം ഏകീകരിക്ക; യമനോടൊപ്പം ഏകീകരിക്ക—ഇഷ്ടാപൂർത്ത (ഇഷ്ടവും പൂർത്തവും) സഹിതം—പരമ വ്യോമത്തിൽ. കുറ്റം വിട്ടൊഴിഞ്ഞ് വീണ്ടും സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് വരിക; ദീപ്തിമാന ദേഹത്തോടെ ഏകീകരിക്ക.
Mantra 9
अपेत वीत वि च सर्पतातोऽस्मा एतं पितरो लोकमक्रन् । अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै ॥
അപേത, വീത; ഇവിടെ നിന്ന് മാറിപ്പോകുവിൻ, ഒളിഞ്ഞ് സരിഞ്ഞ് പോകുവിൻ. ഈവനുവേണ്ടി പിതൃകൾ ഈ ലോകം നിർമ്മിച്ചു—ദിവസങ്ങൾ, ജലങ്ങൾ, രാത്രികൾ എന്നിവകൊണ്ട് വ്യക്തമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടത്. യമൻ അവനു വിശ്രമസ്ഥാനം, സ്ഥിരമായ അടിത്തറ ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 10
अति द्रव सारमेयौ श्वानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा । अथा पितॄन्त्सुविदत्राँ उपेहि यमेन ये सधमादं मदन्ति ॥
സാരമേയരുടെ ആ രണ്ടു ശ്വാനങ്ങളെ—നാലുകണ്ണുള്ള, പുള്ളിപ്പുള്ളിയായ—ശുഭപഥത്തിലൂടെ വേഗത്തിൽ കടന്നുപോകുക. പിന്നെ പിതൃകളുടെ അടുക്കൽ സമീപിക്കുക—സുവിദത്രർ, നന്നായി കണ്ടെത്തുന്നവർ—യമനോടൊപ്പം സഹാനന്ദസമ്മേളനത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ.
Mantra 11
यौ ते श्वानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षी नृचक्षसौ । ताभ्यामेनं परि देहि राजन्त्स्वस्ति चास्मा अनमीवं च धेहि ॥
ഹേ യമാ, നിന്റെ ആ രണ്ടു ശ്വാനങ്ങൾ രക്ഷകരാണ്—നാലുകണ്ണുള്ളവർ, പഥരക്ഷകർ, നൃചക്ഷസർ (മനുഷ്യരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നവർ). അവരാൽ, ഹേ രാജാവേ, ഈവനെ ചുറ്റി കാത്തുകൊൾക. അവനിൽ സ്വസ്തി സ്ഥാപിക്ക; അവനിൽ അന്തർവ്യാധിയില്ലായ്മയും സ്ഥാപിക്ക.
Mantra 12
उरूणसावसुतृपा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनाँ अनु । तावस्मभ्यं दृशये सूर्याय पुनर्दातामसुमद्येह भद्रम् ॥
വിശാലനാസികർ, ജീവതൃഷ്ണയുള്ളവർ, ഉദുംബലർ—യമന്റെ രണ്ടു ദൂതർ—മനുഷ്യരെ പിന്തുടർന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നു. ആ രണ്ടുപേരും ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യട്ടെ—സൂര്യദർശനത്തിനായി—ഇവിടെ ഇന്നുതന്നെ മംഗളവും അഖണ്ഡവും ആയ പ്രാണശ്വാസം.
Mantra 13
यमाय सोमं सुनुत यमाय जुहुता हविः । यमं ह यज्ञो गच्छत्यग्निदूतो अरंकृतः ॥
യമനുവേണ്ടി സോമം പിഴിയുക; യമനുവേണ്ടി ഹവി അർപ്പിക്കുക. യജ്ഞം നിശ്ചയമായും യമനിലേക്കു പോകുന്നു—അഗ്നി ദൂതനായി—യഥാവിധി ഒരുക്കപ്പെട്ടും ഫലപ്രദമാക്കപ്പെട്ടും.
Mantra 14
यमाय घृतवद्धविर्जुहोत प्र च तिष्ठत । स नो देवेष्वा यमद्दीर्घमायुः प्र जीवसे ॥
യമനുവേണ്ടി ഘൃതസമൃദ്ധമായ ഹവി അർപ്പിക്കുക; പിന്നെ മുന്നോട്ടുള്ള ഗതിയിൽ ഉറച്ചു നിലകൊള്ളുക. അവൻ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ, യമനോടുകൂടെ, ഞങ്ങൾക്ക് ദീർഘായുസ്സ് നീട്ടിത്തരട്ടെ—ഞങ്ങൾ മുന്നോട്ടു ജീവിക്കാനായി.
Mantra 15
यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन । इदं नम ऋषिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिकृद्भ्यः ॥
രാജാവായ യമനു ഏറ്റവും മധുരസമൃദ്ധമായ ഹവ്യം അർപ്പിക്കുവിൻ. ഇത് ഞങ്ങളുടെ നമസ്കാരം ഋഷിമാർക്ക്—പൂർവ്വജന്മാർക്ക്, പ്രാചീനർക്കും, പഥം നിർമ്മിച്ചവർക്കും.
Mantra 16
त्रिकद्रुकेभिः पतति षळुर्वीरेकमिद्बृहत् । त्रिष्टुब्गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता ॥
മൂന്നു കദ്രുകങ്ങളോടുകൂടെ അത് പറക്കുന്നു; ആറു വിശാല വ്യാപ്തികൾ—എങ്കിലും ഒരൊറ്റ മഹാവ്യാപ്തി. ത്രിഷ്ടുഭ്, ഗായത്രി—എല്ലാ ഛന്ദസ്സുകളും: അവയെല്ലാം യമനിൽ സ്ഥാപിതവും നിഹിതവും ആകുന്നു.
Yama is the king of those who have died and the one who went first, discovering the path that others follow. He is also called the gathering-place where humans meet beyond.
The Pits are presented as the ancestral community that has prepared a realm for the departed. They are invoked as protectors and as those who help the newly dead find belonging and order.
In funerary contexts, the mantra language pushes away obstacles and harmful presences so the rite can proceed safely. It expresses the wish that the departed reaches a clear, well-arranged resting-place without disturbance.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.