
Sukta 10.119
Agastya Māna (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.119)
Soma (with Apas ‘Waters’ as the supporting field of manifestation)
Jagatī (refrain-like cadence with recurring ‘kuvit somasyāpām iti’)
ഈ സൂക്തം പ്രചോദിതമായ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെ ജീവന്തവും സ്വയം-പരിശോധനാപരവുമായ ഉയർച്ചയാണ്: വക്താവിനുള്ളിൽ ശക്തിയും ലാഭവും ലോകസമത്വവും ഉദിക്കുന്നതായി അനുഭവിച്ച്, അത് “സോമത്തിന്റെ ജലങ്ങളിൽ നിന്നോ” എന്ന് ആവർത്തിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. ആവർത്തനസദൃശമായ താളത്തിലൂടെ, സോമത്തെ പിഴിഞ്ഞ പാനീയമായി മാത്രം അല്ല, ചിന്തയും ധൈര്യവും കഴിവും ഉയർത്തുന്ന ആനന്ദത്തിന്റെ പ്രകാശമയമായ ജലമേഖലയായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സൂക്തം ദൈവസേവനത്തിനുള്ള സന്നദ്ധതയിൽ സമാപിക്കുന്നു—“നന്നായി നിർമ്മിച്ച വീട്” ആയി മാറി, ദേവന്മാർക്ക് അർപ്പണങ്ങൾ വഹിക്കാൻ യോഗ്യനാകുന്നു.
Mantra 1
इति वा इति मे मनो गामश्वं सनुयामिति । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഇതി—അതെ, ഇതി—എന്റെ മനസ് ഇങ്ങനെ ചലിക്കുന്നു: “ഗാവിനെയും അശ്വത്തെയും ഞാൻ ജയിക്കട്ടെ”—പ്രകാശമയ കിരണവും വേഗശക്തിയും ഞാൻ നേടട്ടെ. ഒരുപക്ഷേ ഈ പ്രേരണം സോമസ്യ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെയാകാം ഉദിക്കുന്നത്.
Mantra 2
प्र वाता इव दोधत उन्मा पीता अयंसत । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
കാറ്റുകൾ മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞുയരുന്നതുപോലെ അവ എന്നെ കുലുക്കി; ഞാൻ കുടിച്ച പാനങ്ങൾ എന്നെ മേലോട്ടുയർത്തി. ഒരുപക്ഷേ ഈ ഉന്നതി സോമസ്യ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെയാകാം വരുന്നത്.
Mantra 3
उन्मा पीता अयंसत रथमश्वा इवाशवः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഞാൻ കുടിച്ച പാനങ്ങൾ എന്നെ മേലോട്ടുയർത്തി, വേഗമുള്ള അശ്വങ്ങൾ രഥത്തെ ഉയർത്തി (മുന്നോട്ടു തള്ളുന്ന) പോലെ. ഒരുപക്ഷേ ഈ ഉയരുന്ന ശക്തി സോമസ്യ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെയാകാം ജനിക്കുന്നത്.
Mantra 4
उप मा मतिरस्थित वाश्रा पुत्रमिव प्रियम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
എന്റെ അടുക്കൽ ഒരു മതി വന്നു നിന്നിരിക്കുന്നു—മുഴങ്ങുന്ന പശു തന്റെ പ്രിയ കിടാവിനരികിലേക്കു വരുന്നതുപോലെ. ഒരുപക്ഷേ സോമത്തിന്റെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ ഈ അന്തർഗ്ഗത പ്രചോദനം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
Mantra 5
अहं तष्टेव वन्धुरं पर्यचामि हृदा मतिम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഞാൻ തഷ്ടാവിനെപ്പോലെ ബന്ധുരം (ആകൃതി/ചട്ടക്കൂട്) ചുറ്റും ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു; ഹൃദയത്തോടെ മതി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരുപക്ഷേ സോമത്തിന്റെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ ഈ നിപുണമായ അന്തർനിർമ്മിതി പ്രവഹിക്കുന്നു.
Mantra 6
नहि मे अक्षिपच्चनाच्छान्त्सुः पञ्च कृष्टयः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
അഞ്ചു കൃഷ്ടയഃ (അഞ്ചു ജനസമൂഹങ്ങൾ)യിൽ ആരും എന്നെ അല്പംപോലും തകർത്തിട്ടില്ല; അവർ എനിക്കെത്തിയിട്ടില്ല. ഒരുപക്ഷേ സോമത്തിന്റെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ ഈ അജയ്യമായ അചഞ്ചലത ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
Mantra 7
नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन प्रति । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ന ഹി—എന്റെ എതിരായി ദ്യാവാ-പൃഥിവീ എന്ന ഇരുവരും പോലും വിരോധപക്ഷംപോലെ നിലകൊള്ളുന്നില്ല. ബഹുശഃ സോമസ്യ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ ലോകങ്ങളോടു സമമായ ഈ മഹാസമത ജനിക്കുന്നു.
Mantra 8
अभि द्यां महिना भुवमभीमां पृथिवीं महीम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
മഹിമയാൽ ഞാൻ ദ്യൗവിനെ അതിക്രമിച്ചു; മഹിമയാൽ ഈ മഹത്തായ പൃഥിവിയെ അതിക്രമിച്ചു. ബഹുശഃ സോമസ്യ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ ഈ വിപുലീകൃതമായ സത്ത ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
Mantra 9
हन्ताहं पृथिवीमिमां नि दधानीह वेह वा । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഹന്താ—ഈ പൃഥിവിയെ ഞാൻ ഇവിടെ വെക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ വെക്കാം. ബഹുശഃ സോമസ്യ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിന്റെ ഈ അധിപത്യശക്തി ഉദിക്കുന്നു.
Mantra 10
ओषमित्पृथिवीमहं जङ्घनानीह वेह वा । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഒരു ചുവടിൽ തന്നെ ഞാൻ ഈ പൃഥിവിയെ കടന്നുപോകുമായിരുന്നു—ഇവിടെ, അല്ലെങ്കിൽ അവിടെ. ഒരുപക്ഷേ സോമത്തിന്റെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ ഈ ബന്ധനഭേദക ശക്തി ഉദ്ഭവിക്കുന്നതാകാം—എന്നു ഞാൻ ഉള്ളിൽ പറയുന്നു.
Mantra 11
दिवि मे अन्यः पक्षोऽधो अन्यमचीकृषम् । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
എന്റെ സത്തയുടെ ഒരു ചിറകിനെ ഞാൻ ദിവ്യപ്രകാശമുള്ള സ്വർഗത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു; മറ്റേതിനെ ഞാൻ താഴെ രൂപപ്പെടുത്തി. ഒരുപക്ഷേ ഇത് സോമത്തിന്റെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ—എന്നു ഞാൻ ഉള്ളിൽ പറയുന്നു.
Mantra 12
अहमस्मि महामहोऽभिनभ्यमुदीषितः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഞാൻ മഹാമഹിമയുള്ളവൻ; നാഭി-കേന്ദ്രം (മൂലകോർ) ലക്ഷ്യമാക്കി ഞാൻ ഉയർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരുപക്ഷേ ഇത് സോമത്തിന്റെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) നിന്നുതന്നെ—എന്നു ഞാൻ ഉള്ളിൽ പറയുന്നു.
Mantra 13
गृहो याम्यरंकृतो देवेभ्यो हव्यवाहनः । कुवित्सोमस्यापामिति ॥
ഞാൻ നന്നായി നിർമ്മിതമായ ഗൃഹംപോലെ മുന്നേറുന്നു—ദേവന്മാർക്കായി ഹവ്യം വഹിക്കുന്നവനായി. ഇത് സോമസ്യ ആപഃ (സോമത്തിന്റെ ജലങ്ങൾ) നിന്നുള്ളതോ?—എന്ന് ഞാൻ അന്തരത്തിൽ പറയുന്നു.
They are symbolic gains: the cow suggests nourishing light/wealth and the horse suggests swift force and effective power. The hymn treats them as signs of Soma-inspired capacity, not only material prizes.
It works like a refrain of self-inquiry. The speaker notices rising courage and vastness and repeatedly asks whether this uplift is born from Soma as a divine, watery field of delight and purification.
It ends with the speaker becoming “a well-made house,” a carrier of offerings for the gods. The message is that true exhilaration should mature into steadiness, fitness, and service in the ritual and in life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.